COENA DOMINI.
ADVERSVS lODOCI
harchii- montensis
D O G ÃÃ A T A.
THEODO RI B E Z AE Rejponfio,
Ã., APTD ErSTATHirM VIGNON, lA.Q. LXXX.
Df. COE na DOMINI, adversvs ïodoci^ HARCHII MON TEN SIS DOGMATA.
TheodoriBezæ Kefponfio.
SAcmmentidefnitio-ne^ inÃua^ partes ^id efiyin Ãgna ÃgnificataSyparti-tione y mihi quidem 'videntur omnes de CÅna Domini con-trouerfia, qitibru éâ noïtra (Ãâ
Patrum memoria y tantopere agitata EccleÃam vi-demusyad hat quieÃiones commodiÃime rcuocari^
ÃftiÃgna.
2 res ÃgniÃcattH.
Ãâ^Ãgnorum rerum ÃgniÃca tarum analogia.
Ãgnorum rerum ÃgniÃcatarut» copulatio.
5 ^^modo percipiantur Ãgna.
6 ^^modopercipianttir res ÃgniÃcaU.
^Jii^Ãnt Sacramentorum vjus effe^a.
* A?j-
De Coe na
Nulla, eà autamp;tn ifiarum qtneslivnurn, qunm MX deprauarit Satan injinitis tnodii tVt Sacramenta^ vel in contemptum adduceret,^ ea extenttandtyvd eaÃuprantodurn eÃerendo ,^in idola transÃrmt-ret: quo magis omnes Paflores, inquibmamp;iff^ nomen meumproÃteor,, labor are de aÃerendavCâ rit ate in tanti momenti controuerÃa decet. De bls igitur omnihuSy cu PapiÃis^ (à cü Anabaptiftis-, magna quanuis non vnius generis nobis, editans in Heluetia ConfeÃionem vt veram ansplexist contentio eÃ. Cum its verb qui Lutheranidici,à haheri voluntÃuabus tantum de rebus, nepetunt deÃgnorttm à rcrumfignificatarum copfdatioMgt; tum de rerum Ãgnificatarurn perceptione controuerÃa ÃupereÃ: quibus de rebus alias a nobis pit' niÃsime, Deofauente, diÃutabitur. Nuc verb cum lodocoHarchio quodam Montenfinobis negotium eÃ, cuius librum yrormatiA,Ãi vera eà infcriptio, ante Jeptem annos edit um quum perlegtÃ'em,pro-baui quidem hominis voluntatem, qui hac a fe ÃcriptaÃedandis islis controuerfiis tePiaretur : Ãd ilium adtantam cauÃam agendam credidi multo plus iudicij, conÃdentia verb multo minus afferre debttiÃe. Tacut tarnen, licet vrgentibusnon-nullis vtfalÃÃimoÃane ipfius dogmati, vtpotequo noua potifu controuerÃa excitarentur,quam vete-res tollerentur, reÃutationem opponerem,Ãlentio i potius eiuÃmodi Ãcripta eÃe obruenda reÃondi. , Nullum enim fore arbitrabar, qui tam abfurdis fententiis '
Domini. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;5
ÃtttttntïiiA^entïretur : quAjpcs qttttm me fefelle-rittco^oramicorumprecibus, quÃm htamp;c vanaÃnt demonfinre^ ideÃ:-,pe»e cum rAtione i/î^anirc_j. Adfcrtbam autem primo loco ipfitts lodoci verb a exvariis eins libri pagiais optima fide deÃcripta^ quot;vt i^uajparfim-,^^prorfusperturbate fcripÃt, adcb deni^ dfJiAhidCi)^ nbsp;nbsp;obfiure-,vt de indufii^ texiÃe
potitu'^uim aperteÃuttm dogmaJpe£tandum pro-pofitifÃe videatur,meliin appareaat:(^ ne quam c-tl am, homi/jipraÃertim-,vt audio, iam mortuo, in-iuriamin ipÃius err at is annotandis,^' reÃutandis, fec^e me qttifquamÃijpicetur.
Ex pagina 12.
Qy,Ã precor eft ilia gratia quam Dominus addidic pani Sc vino? Rcfpodet Auguftinus vc fupra, Spiritus Sc vita, hoc eft verbum viuift-cum'Sc Spiritus fanftus. Non igitur amice le- â ftotjdat nobis Chriftus corpus illud fuu'm viui ficum,crucifixuolim,ore in Sacramento man-
ducadum, fed fpiritualé luam carnem Sc diui-nam, impalpabilem invilibili hoc fuæ carnis' nutrimentodat nobis mente potilïimùm de-guftadam,fuæ nimirum diuinitatis fubftantia: quæ vt vbique eft per generalem præfentiam, ita non nifi per verbum Sc in nobis eft per fpe-cialem habitationis gratia, Sc potiffimu in hoc Sacramento'.cuicerte carni,vc ait Auguftinus, vtrobique debemus quoque fpecialcm latrix Aâdj.
6 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;De Coena
culrum,externis verôillisrebus, inquibusfic habitat,fanttis fcilicct hominibus Si. Sacramé-tis (nequis in pofterum putet, eaiic contemni debcre,vt haûcnus faôtû efl, proh dolor.') ipe-cialem venerationem. Subftantiam ergo uiui-â nitatis aceipimus in Sacramento, Sgt;i. ciim lue â licèt fimilem, non tarnen candem numero ( amp;nbsp;â notajeorporisfui vifibilis fubftantiam.
Paginai^.
In Sacramento lólam fuam dat tibi diui-ânitatem, non animatam humanitatem, liuc carnem.
Pagiiia. 74.
Spirituale impalpabile eft corpus quod â nobis dat Chriftus m alimoniam fpiritualem, â in vifibililicetluæcarnis Sacramento conten-â tam .Impalpabile igitur dico efte, quod nobis vel extra Sacramentum, vel cum Sacramento, â fed fide erutum, amp;nbsp;propter certum Dei ver-â â bum in panem illapfum, daturmanducadiim, intro in animain recipiendum realiter amp;nbsp;verè.
Pagma If.
Corpus Chrifti naturale non fufeipitur ore afidclibusin Sacramento,fed fpirituale illud diuinum:de quoinThrenis capite quarto ȉ dicitur,Spiritus ante faciem noftram Chriftus Dominus. Id exponens Ambrofius de Sacr. Corpus,inquit, Chrifti, corpus diuini eft fpiri-
tus,
Domini.
tus. proindeverbum illud ætemum, quod ca-ro taducft,amp; Spiritus fanftus, in Sacramento « nobis proponuntur, amp;; à fidelibus, in animam â fidei oreadmittuntur: quæ tarnen mirabiliter * vnita pani Só vino, pancm de vinum (uo modo â carnem amp;nbsp;fanguine Chrifti efficiunt : ex qui- â bus etiam alitur caro Chriftiani.
Paginn i6.
Quodnam corpus, prccor, Chrifto vnitum eftvt homini, nonnc corpus diuinifpiritus, nónne Verbum Dei æternû, nonne ipfaCbri-ftideitas,quæ fuo modo dicitur corpus?
jp.
Magna cum laude afferucruntbaftenus ali-, quot Euangelici, D. Zuinglius, Oecolampa-dius, Caluinus, Beza, Datbenus nofter, Petrus Martyr,Chriftum, in quantum bomo eft, non. uiti fide amp;S fpiritualiter,aut { ft mauis ) fpiritua-li contemplatione pafftonis eius manducari. Vnum illis videtur deefte, quod modum man-ducandi non adeo ftudiofc expbearut. At nos pro modulo t'acultatis nobis à Deo conceftæ, adeo firmiter rationcm manducandx natura-lis.carnis Chrifti ibla fide Ipiritualiter tantum fieri afteremus,Sc eius rei modum ita lucide exponemus, vt ampbus non fit futurus (. ni fallor)cÃcradi£tiom locus. Quod ft igitur quis, mei confibi ignarus, quærat, cur alienis vefti-giis iufiftens adtum again,KcCpondeo , ftuftra
A.iiij,
8 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;De Coe NA
equidem id actencaturum fuÃTejniïîfimuI id »»quod Neocericis Ulis Eu^ngelicis defùcrac, fubfidio veterum Patrum amp;nbsp;dodorum refarci-reprofpe reconciJiacionis adnicerer. Namfi-cuti nemo nonmulriseiFcratencomiisilloriini amp;nbsp;diligenciam,amp; induftriam,quaaliquotPon-tjficiorum(non enim omnes icafenferuntjim-pium dogma fubuerteruntdta nemo eft,qui nd dolere debeâC,illis tam paruæ curæfuifle,vt quemadmodum fpiritualis, etiam Sacramen-taJis manducationis dignitatem pateface-rcnr, amp;nbsp;rei veritatem digna veneratione cele-,, brarent. Quum enimnonnulli ex iis vidcan-,, tur Sacramentapronudis Ugnis habere, nec vllam rem fpiritualem, vim aut energiamcum ' â ftgno realiter coiungere timul inelFabiJirer, J, amp;nbsp;ûc diuinâm inftitutionemminiicrc: verendam eft ( û animo hoc peruerfo Si ambidofo fiatjne parem çondemnationem fuhcantcuni ilhs,qui verbo Domini addunt: tam rei fint, jtqui vJJam Domini carnem, aut fvt meliusj vl-f^lam carnis eiusfubftantiainSacramento man-» ducari aut negant, aut diffimulant, qnà m qui hmpheiter ipfam,quæ in cælo eft, dencibus äl-rcri defendant. Ell quidem poflcrior hæc opinio neEindiÃîma,Eircor,amp;: incolcr^nda: prior 1 ramen non eft difTtmulad^, nili Dominum no- I ftrum lefum Chriftmn, qui fend inamp;ntiâ no- f firam accpmodac,concemnere vehmus, quiin I feniibi-
Domini. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;9
fenfibilibusdignatur nobis dare infcnfibilia Sc
inuifibilia,quia funius cor porei: vnde etiam fa-
ftum eft, vt inter Mart. Luthcrum Sc Philip- I pum Melanchthonena nunquam Catis lauda- â tæ £c pietatis Sc eruditionis viros, tuna inter i- 1 pftim D. Zuinglium Sc Oecolanapadium, Cal- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;]
uinunaque nulla potuerir laattcnus inueiairi nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;1
iarcieiadæcôcordiæ ratio. Lutherusenimexa- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â
minataveterum Patruna doftrina facile collc-git aliquid reale elfe cum pane poft conlecra-lionern quam vocant, aliquid inquam carnis â dominicæ quo aleretur caro Clariftiani, vt in- â tcrim anima de Deo fatiaretur , Verum quo-â niameam carnem ipfiffmaum corpus eftevo-
â luic,autvoluifte creditus eft,quod Clariftus laa betiiaeælocumPontiftciis, Sc Ãvtpaucis dica) Cbriftuna ipCum realiter efte cu pane Sc man-ducariore -.non mirum eft ft circftiteruntSc fortiter Sc laudabiliter tu Zuinglius turn Oc-colompadius. Contra; quum ipfc Zuinglius videretur Lutbcro Sc fans omnia trabcre ad. fpiritualem maaaducationem ,nihrlquereliqui« facerein Sacramento quo reuera aleretur prq- « ter conamunena vfum caro Clariftiani, faftum « eft Nt pari obftinatia nee ramus laudabili cum conatuillis contradixerit. Interim laac diften-ftone adhuc in laodiernura diem perdurarate. Sc religio pene abiit peftuna Iprola dolor ) Sc r c-uerentia circa Sacramenta penitus intercidit
IO
De Coëna
amp;:corundcmfufdpi£ndorum tèrucns 3^ quo-ridianum dcüderiu pene eü: collapüim. Pioin-de vt concordix aJiqiiam vianKinuenianius, ncque tarnen auc ad dniilram, aut ad dextram veræ do£trin£ via dcchnemus, fpirica Dei nos pergratiam adiüuaine,dicimus ipfumZuin-glium ilmul OccolSpadiam,aliófquc Chridi manducationem fpiricualem bcncraireruid'e,amp;^ niagna cum laude eu Achanaûo pronunciadê, corpus Chriili nosfpiricualicernucrireêcelo, (luodes vera üde credti in cÅlu IcCum Clnidu amp;faten1ur afpicirfius propeccacis nodris (quibus came mori û:acuimiis)quondamnacû, mortuû cade cruciüxmCuius refurreôhonis bcnehciocuomniû bonoruciiis iùnuspaccici-, pes, cû fpjricualis carnis fanguinis ipiius oc-CO Ica amp;: pbcenci opéra S.fanôti coforccs.Ec haâC eft puicherrimailladifpcnCacio carnis Chriili, amp;: ià nguinispocacio rpjricualis,quam Ãifuiiïenc cdoiiti Capernaiex, non ica ceincrcad Domini verba exhorrmirenc.Eamquoqueii3c nosho-die reciperemus, nihil horrcndi,nihilimpij auc doccrenms, aut commicccremusinandiicado, caeùm fub aiTucca rccordacioncpaÃionis Chri-ïli, ipiricnalicer cocus Chriilus man.ducarecnr, ÃcilJius caro veluciin parces comminuca, auc di/lraâain vilccra cordis craiicerccur. Vnde exurgerecin anima mirus charicacisi'apor,mi-:abilcamoris deledtamencum.
T) o M. IN I, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;U
Pagina 23.
Sacramenratn vocatur corpus Chrifti, id- tt B que non line ratione-Namlicec natur ale cor- â pus Chrifti ibi non lit localitcr aut corporall- â ter cutnl'ua anima ». fed nominetantùm, vit-â tute amp;nbsp;imagine ( vti poftea dicemus 1 ab ea ta-.â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;a
men veluti à typo ad veruatcm fcilicet,adcor- tt nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â
porisquod incÅlo eft contemplationemin-!â . nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;1
ducimur 1 fl cÅlcftium aliquod nobis lupcreft..:quot;, , 1 defidetiuml vt poftmodùm in cîus quod elt in Sacramento polîeffionem inducamur.
Pagina 2Ã.
Intelligis igitur Sô percipis , amice leftor, quomodo in pane lateat gratia corporisâ , Cbïilb, lateat eius natura, dotes ôc virtutes,â ôc quomodo ilia erui polfmt, hoc eft mandu-cari, extenta l'cilicet ftde Si amore cordis fur- « fumadlignatajpriufquâmanuvifibili Si car- â nali ad figna.V erùm fi nec tibi fatis eft coniun â gi Chritio in viïtutibus,in natura aut dotibus, fed vis quoque fubftantiam corporis ipfius â tibiimpartiri,2lt; cam babes in Sacramento vi-fibili,babes Si cam in teipfo.
Pagina 27,
Duæfunt carnes Cbribi, non numero,fed natura Si fpeciceadem,Si frbi limbesfvti dicc-\ nbsp;nbsp;nbsp;mus') quarum altera quæ eft, illi natur alls , Si e
Maria virgine fnmpta, in cÅlû gloriofa afccn-dit, altera qux eft in Sacramento virtutc Si
Il nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;D E C OE N X
»gt; potentia, fa£la ex pane Sc vino, in alimoniam »»corporis Chriftimyftici,hoc eft omniumfide-»» lium quotidie fumpta trafic, à qua fideles cor-»gt; pus Chrifti dicuntur. Si igitur vis carnis Chri-fti verum erperiri guftum, amp;nbsp;tibi non fufficic SacramencG,tuum arripe ôc deuora brachium.
âNam non alicer diffère caro Sacramenti à âtua came (modo vere fidelis fis)quam quod â tua eft in aftu, ilia in potentia, vtraque per â âgratiam.
PagittA 2S.
n In patie eft caro potentia fimilis illi fpecie, i, quam ipfe geftas in corpore : ergo fumens pa-â nem, fumis tua carnem. lam quum in panem ,, fefe infiiderit Verbum viuificum, amp;: Spiritus â fanólus, Sacramenrum autem hoc fit appara« turn iis qui Spiritum farnftum habent,amp;fideles funtjdenique amp;: per Baptifmum regeneraci fe-quitur quod fideles, qui in charitatc,vnitate, veritate perfcuerant,hincaccipiut nutrimentum pietatisjveritatisjcharitatis, vnitatis, qux funt ( tefte Auguftino) ipfiim corpus Chrifti â foirituale. Ifta igitur funt quæ videntur omf â fiffe Neoterici aliquot Euagelici D.Zuinglius, â Caluinus, amp;nbsp;alij. Omiferunt inquam docere â populum(quod feueriter vult fieriCyprianus) J, quomodo panis fiat caro Chrifti, ex qua alitur » caro Chriftiani. Nam in eiusrei cognitione totum pendet myfterium amp;nbsp;dignitas Sacra-menti.
Domini. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;15
menti. At D. Zuinglium facile excufabit, o- « pinor,diuus Cyrillus,qui inloan.fcribcns,Ub. â x.cap.47.fic ait,Atcendamus,obfecro,nosqui « docendi poteftatem accepimus melius cflc vt « fimplicitcr fidem, quam profundiori ratione â diligcntius expoficam Neophytis tradamus.â Nam Si lade Paulus nutrit,SicEx hoc colligis leftor, no apud omnes fidei myftcria elTc pro-mulganda, Proinde fatisfecit D. Zuingliusâ rudi fuo temporijSi populo,iamdudum in ido lolatriafubmerfo, docendo quod Euchariftia non effet Chriftus,nififorhtan,eo modo quo petra erat Chriftus, de qua dicit Auguftinus, Petra erat ludæis Chriftus , nobis Chriftus quodfuper altare ponitur. lam autem quum â populus Chriftianus magnos fecerit in fideiâ cognitione progrefCus,aliqua opera fucceden- â tiumEuangelicorum ,fine periculo docere, Sc â poffumus, Sc debemus, quomodo Euchariftia â fit caro Chrifti. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â
Pagina 31.
Scias Sacramenta noncffenudafigna, aut « illis diuinitatemadeffe vulgari modo,led inef- « fabili. Quocirca etfi certueft fidelem omnem aliverboviuifico,Scproinde Ipirituali carne Chrifti ctiam extra comunionem, quoticnl-cunque fideli oratione fibi tale alimentum à . Patre Deo propter Chriftum depofcit *. Vt tarnen Deus imbecftlitati fidci noftrx fcfe ac'
14 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;De Coena
commodaretjSiconuentus fideliumftabilircr, i liabcrcmûfque vilibile noftræ refurreôlionis j (ÿn'ibolum in viiibili fuæ carnis nutnmcnto â liabilitum, dcniquc vc ccrco fui contacta nos â toris amp;: incus tandtificarec,voluit quoque,amp;:in â Sacramétalem pane ineffabili modo infundi, â vc cibi corporeo in corporalibus quoque fcfe
mifericordicerinfinùarec.Proinde quiconque â bac ineffabilem diuinæ maicftatis præfentiam, â fnam alias eciam fuo modo vbique eft)inSa-â cramenco non doccc,amp;: annunciantjqualît vt â panis, qui pocencia caro cft, in carnis Chrifti gt;. vircucem amp;nacuram tranfeat,rninuic Sacia-â menci dignitatem, inde amp;nbsp;circa Sacramenta
deuocionem : amp;nbsp;per confequens refillcrc vide- । tur Cbrifto præcipienti ôâ dicenti,Accipiteamp;: '
â manducate, Ipfa eft ergo diuinitas iiue ver-â bum viuibeum qiiodfe infundicin panem,ma
pence in cÅlo Cbrifto, lie camen vc illadiui-nicacis prçfenciacum pane,panem efficiat car-
â nem Cbrifti in pocencia , ex qua al leur caro » ebriiliani.
Pagina ^2.
â Carne Cbrifti ( quæ cft in Euebariftia) car-â nés noftræ vera nucririonealuncur.Somniant *â ergo (ne quid durius dicam) qui in CÅna Do-â mini folam alimoniam fpiricualem afteétanc, amp;nbsp;facramentaîé iiuecarnalem vcl ignorâtvcl refpuûc.QmcÃtra Cyrilbdoétrina Euangclio confo-
Domini. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;15
confonam nos vniri tantum Chrifto perSpi- â ritum,Sc non per carnem affirmant. â
Pagina 32.
Panis amp;nbsp;vinum altaris tranfeunt in virtu-tcm carnis amp;nbsp;fanguinis Chrifti,virtute incffia-bilis prælentiæ diuinæ, aut (quod idem eft) ra-tione myfticæ benediélionis,vt vult Nyffcnus,
NyiTeno confentiens ipfe Cyrillus.
Pagina 36.
Notabene amice leétor, vt fcias quæ fucric fides de Euchariftia per vniuerfum orbê, huius fanéliffimi viri tempore. Credebant enim Eu- quot;nbsp;chariftiam eflè corpus,fiue carnem Chrifti po- â tentia, Sc habere eins imaginera, non tarnen « Chrifto per omnia hmilem aut æqualem fed « pergratiamüueadmenfurara. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â
Pagina
Ergo conclude leftor, Euchariftia noncftâ Deus: Nam licèt Deus infuderit Sc coniunxe-rit fe pani ineffabiliter, non tarnen affiimpht eum fibi in vnitatem pcrfonæ,vnde vcrè Chri flus dici poffit : fubftantia tarnen eft carnis â Chrifti viuifica Sc creatura nobiliffima ( fa- â teor)at vr ait Ambrofius lib.4.de Sac.creatura licêt folennis. Vnde ctiam patet,quód non per vulgarem gratiam adeft Deu^ Sacramento, fed per misabilem Sc ineffabilem.
pagina 3S,
Panis amp;nbsp;vinum altaris per verbum Dei à «
i6 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;De Coe NA
â legitime ordinaro miniftro pronuntiacu,fiunt mox etiam ante madiicacionem,caro verbi,
If languis verbi, non languis cârnis. Ãtigniirvi-num languis Chriüi non formaliter,led virru-re,languis inquam ChriHi non idem numero, led Ipecie idem cum fanguine quem Cbi'idus habet in ccclo, vel fvt mox dicemus cum Cy-rillo) idé languis per alfinitatem; aut cum Epi-n phanio, idem per gratiam. Eft igitur fanguis ff pocencia non aclu, languis vcrbi non carnis.
Nam vt Ãat aófu languis,aut caro, dcbecman-ducari non circungcllari, amp;nbsp;nucridonis ordi-ne in vecam carnem conucrcijôdnollræcarni aûimilari.
Pagina
Si panis quem Chrilius comedebacnon e-rat caro aäu ante manducacionem,fed poten-ffCiadtanequcnunccliin akari. Erac quidem ff Eebac diuinus in Chrillo proprer diuinira-jf tem in Chrillo habiranrem. Sic nunc eil amp;: }f Erdiuinus in alrari, propcerinlulamiJIidiui-ff niracem per Verbum. Vnde caro qu£ ex pane Jf illo in nobis per concoäionc efRorefcir,quiim gt;j lit caro diuina, elhcic vc magis limus diiiini: Jf quum hcian£ta,clhcicnosfandiorcs. Qupdli ' Jf dicas mihi, cur Dominus igicur vocar fangui-Jf nem, h nd elf vcrusfanguis,cur carnem, fi non Jf cd vera caro, dc in forma, vc dicuntf Non re-fpondebo cibi vc faciunc PonciRcij, qui dicur,
Domini.
17
id faftum à Domino vc horror carnis euite-tur, quonia horrendnm eft comedcre crudam carnem, propcerea voluifle earn Dominu tcgi accidentibiis. Nam obfecro,nônneæquèhor-rendum effet Ãquis ditsret, Accipe, comede, liæc eft caro Pattis tui teéta faccharo,æquc,in-quam, horrendum, aeff non effet teéta ? Audi igitur Auguft.de Gcnef. contra Manich.affir-mantem phraffm effe Scripturæ paffim vfita-â tam, vt aliquid dicatur efie quod non eft, fed â quod vel mox erit, vel effe poteft. Informis, inquit ilia materia quam Deus de nihilo fccit appellataeft primo coelum terra, non quia iam hoc erat, fed quia effe poterat. Nâ coelum dicitur poftea faétum.Qucmadmodum ft lemen arboris poftea confiderantes, dicamus efferadices,Sc robur amp;nbsp;ramos,Sc frult;ftusamp;C folia, non quia iafunt,fed quia inde futurafunt. Innumerabilcs tales loquutiones in Scripturis diuinisrepcries.hæc Auguftinus. Ex quo di-â fcis leftor nihil effe abfurdum quod dicimus,^â panem Euchariftie no effe carnem aftu,ctfi fic â appelletur, fed quia manducatus ab hominc â ftdeli,Sc eo qui eft corpus Chrifti,tranlit demu â in carnem aftualem, vt fic dicam, licet antea â vim,virtutem,energia carnis Chrifti habuerit. â Pngi'in 42.
Duo genera fuut eorum qui manducant â corpus Chrifti, vnum infidclium Sc hxretico â B).
/
l8 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;D E C OE N A
,gt;rum, qui totum quidcm Sacramcnrum man-pducant óeproindc corpus Chrifti, fed nomi-âne fit Sacramento tenus ; aJterum eorûqui in jjvnitate fidci in Ecclefia perfeucrant, hi rem âaccipiunt Sacraméri (vnitatis fidci donum fei-j,licet:)qua:quoque(vt alibi Auguftjnonnullis âcedit advitam,aliisadmorté. TertiumreftaC)
elt eorum qui amp;: Sacramentum ôi. rcm,ôô âffuóhimSacranienti( qui eft Spiritus fandifif âcaro Chrifti ipiritualis)percipiunt.
Pagina 4^.
5gt; Corpus quod dat Dominus vel contem-âplationis fideique ore fufeipiendum, citrapa-ânem vifibilem extracrcnam nobis orantibus, âvel quod in Ecclcfia dat cum vel in pane, eft ,y corpus Verbi æterni,quod tarnen in panem ü-âlapfum mirabili incftabili modo, panem amp;-âcittranfirein fubftantiam illius carnis,quara âfurfum cuexit in cÅlum, éftq; cum ea eiufdem âgeneris caro, ex qua verè alitur carnis noftra jjfubftantia. Manet ergo fubftantia vini, licet ipirituali mutatione tranfeat in naturam fan-guinis Chrifti.Sic ftabilitur pulcherrima minime horrenda mäducatio carnis Chrifti, eins, inquam,carnis quçfit ex panciS^ vino,amp; eftin Sacramento. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,
Pagina 4^.
Si igitur qui Auguftanæ fiint confeffionis de tall fubftantia carnis Chrifti intelligunt, quum docent
Domini. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;19
docent in fuis Caccchil'mis,Chriftuni vcrc,fci-licet fccundum diuinicaccm, fubftancialiccF pcrfubltâtiam carnis, quæ fit ex pane amp;nbsp;vino, per gratiatn adefie Sacramento, nihil abfurdi aut aScriptura, ant à Patribns alienum hactc-nus docuerunc.
Pagiftit
Panis Eucharilliæ eft caroChrifti potefta-â te viriute,non aftu, per gratiam, no per na-â turatn,denique caro quæ faftaeftcxpane vino, no quæ ex puriffimo Mariæ Virginis Ian- â guinc, nifi fpeciena accipias pro indiuiduo,autâ partem pro toto, quaratione dicebat Augu-â ftin. Accipeinpanequcdpepeditincrucc, ; nbsp;nbsp;bibe de calice quod cftulum eft de latere.Namâ
I reuera diuinitas amp;nbsp;æternum Dei verbum fu- â mitur cum pane,quod aliquando pcpendit(lo-â quendi quodam modo}in cruce.
Pagina 4S.
Quocirca certum nunc eft cos crrare quiâ nihil agnofcunt in pane aut carnis dominicæ,â aurmaieftatis diuinæ. Deinde 06 eos grauiterâ falli, quieandcm numero fubftantiam carnisâ Chrifti ponunt in Sacramento cum ilia quæ eftincælo, Proindc tocde, amp;óforftcandamna-
1 nbsp;nbsp;bilitcr nonnulli ,qui Auguftauæ funt confcf-
I nbsp;nbsp;lionis,intalii'ententiapcrufterent. Licetcnim
1 nbsp;nbsp;Ivtbcne dicit Cyrillus inloanem ) Chriftus Sc
fpiritualiter 2gt;c carnaliter ftt vitis,nos palmites, ' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;B.i),
2,0 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;De COENA
vilde Chriftiis north generis carné habet, Je nosquoque eiufdé fubrtantiæ carné cumipfo , habcainus,proinde vnû liinus vnitatein Chri-rtojicuti palmices eiuiâdem fubftatiæfiintcum trunco vice,palmes tarnen truncus non eft, nec Petrus Chrirtus ert; quareetiaamp;hocinfe-
i-, ro,quôd etfî fubftantia panis mirabiliinfiiiione diuinicatis faétafit fubltatia carnis Chrifti,propter ea tarnen panis Chrirtus noneft,nili no-mine amp;: per gratiam,ncc eiuscaro, nifi natura Sgt;c fpecie.
Pagina 4^.
Quod adincattincr,amp;: crcdo,amp; ad mortem vfque eredam in re Sacramenti, amp;; aliis fidei myrteriis(Deo iuuantepCypriano, Iren.Neo-, , cæiarienfi, Aug. Orig. Achan.amp;eiiihnodi cum
â rtbiconfentiencibus in hac re, tum Scripturæ. Præcerea concordi voce docétibus,quod Sacr. corporis Chrifti aliquo modo corpus Chrifti eft, quem modum ex NylTeno explicauimus.
jâExquodidicimus ratione myfticæ benediftio-5jnis, quam accipimus in pane amp;nbsp;vino, nos vni-,7 vi Chriilo per carncm,vc homini,amp;: per S.S.vt
Deo. Ec licet quoqueid quotidiehat fpiricua-liter citra Sacra.fit tarnen per Sacr.adimbecü-iis fidei noftræ robur magis efficaciter. Quum cnim perpeccatum contra confcientiamfiue mortale quis Spiritum fanôbum contriftauit,Ãi à fe cxpulit, vt nonniii præuia pÅnitentia ea-que
Domini. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ii
quefcria propter lefum Chriftum fidercuo-catur, itali rcuocarum quad redcucem pcr-cipereccrtoargumcnto volumus, niulco melius id ex Sacramcto,cui fefeinfudit cum Ver-bo inctFabilicer, quam ex fecrcto illapfu co-gnofeetnus. Adeunda igirur eft Ecclelia, pa-nis ille à Domino de facerdotis manu petendus ôê fufeipiendus, cû ad redeuntis gra-tiæ fantdlque Spiritus certitudinem, turn ad augraentum noftræ fidei,quinimô ad Ipiricua-lis podifimumalimoniæ incrementum.
Pagina SJ.
Quanto melius omnes Patres, qui confti-tuunt panis fubftantiam,qui,quum iit potefta-te caro, accciïione Verbi viuifici tranfit in car-nem diuinam,S£ proindc in Sacrametum cariais Chrifti. Sic.iuxtaid quodhabet materiale« Euchariiba tranfit in nos, iuxta id quod habet « fpiriruale,tranfimus inillud fimus fpiritua- « les, quia hacrationc pafeimut carneChrifti« fpirituali,fpiritualiter tarnen. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;«
Pagina
Eft Chriftus in nobis propter affinitate car-nis quailliconiungimur. Audis affinitate car-nis,vt Icias fubftantiam carnis que eft in Sacta-mento,Só qnaalitnr caro Chriftiani,non efte eandem idcntitatc nnmerali cum Chrifti car-1 ' nejedeiufde generis Si natnræ , fine fimilcm. ( fimilcm dicOjUton ipfam eandem.
' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;B.ift.
De Coe na
, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Pa gifla ^4.
Duæ'proinde Chrifti carnes û'uediioillius corpora maducari dçbcntdi vera amp;nbsp;anime cor-porique faincaris cominnnio celcbrari débet.
' Vna eii Chrifti caro quæ in cæJo cil gloriolâ, quæ fola fide.?^ conccinpiacione delideriôque virentum manducatur, {â»c c qua inyllica bene-^.»diôtio line fpiritualis caro amp;c in pane amp;innos «cempore CÅnçpræfcrrim, dcduic. Altéra ell }}caroSacrament) viûbilis amp;tangibilis ,quæamp; }gt;orcamp;: Hdc ( nam habet ahâquid quodperilliid ros intrare debet ) manducatur ad corporis, bâ animæ potiflîmùm,nutricionem,
Pagi»a
^5 V/itatus cibus Cbriüi crat panis, qui lîcufi, â propterhabitantem in Chriilo diuinitatclîc-55 bat diuinus qunm msducarctur, ica. nollerpa-j^nis propter vcrbumiîli additum per verbum, Hoc eft corpus meum, crabe in nacuram Ver-ffbijamp;r quumbccaro potcntia,£t caro Chriili 5,qui eft verbum Deiproinde caro diuina, pro-55pterhabitancem in eadiiiinicarem. Dieet Inc aliquis, Sidininitaris præfentiain paneaut vino facit pan cm ede Sacramécum carnis Cbri-ftijcrgo omnis panis etiam communis -, eft Sa-cramcntnm corporis Cbrifti. Nam b diiiinitas ! omnia implec vbique prefens eÃ:,ertro etiain f in omni pane ôcomni vino : quid igitiir opus I pancalcaris ? Andi amice leäor, quid refpódec nbsp;nbsp;I
Align- f
Domini.
Auguftiiius cpiftola ad Dardanu. Vbiq; quidc inquit,amp; torus eft Deus per diuinitatis prefen-tia:fednó vbiq; per habitationis gratia: deinde etiäinquibâ habitat no æqualicer habitat: nam vnde alij aliis eftent fanfliores, nih abundatius lubendoinfehabitatorem Dcum? hxcille.Eft â proinde ffatcor) Deus in pane tuo vulgari per â gt;gt; diuinitatis præfentia, fed non per habitationis â gratia ; proinde nec corporis fanguinis Do-â mini proprium Sacramentum. Pag. â¢
Inaltari tria proponuntur,aut potius quatuor , vt lucidioris doétrinæ gratia omniaex-pliccmus. Primo videspanem, quern qui folo orefumunt,fi animalia fuerint irrationalia, fu-, mut folùmadbenefieiu preienns vitæ,fi fuerit rarionalia fumut illu etia Só ad eu fine,fed quæ n fl in infidclitate perftiterint,quu etia fumat cu » paneDeu per generalem prçfentia diuinitatis, n indicé accipiunt no Saluatore.caufamfi requi-ris,rcfpcideocuPaulo, O altitudodiuitiarum fciétiæ St fapiétiæ Dei.amp;s venio nue ad fideles. â Ex his igitur fimt quiaccipiunt pane, cui vnitaâ eft diuinitas per habitationis gratiaraâ- fed quia â talis nonadeft nifi opérante Spiritu fanfto, tria in altari proponutur , panis ex cuius fimili fub- â ftautia auétaeft iubftantia corporis Chrifti,di- â uinitasfauorabilis.tcrtium Spr.fanibus.Eidelisâ ergo credens eternum Dei filium incarnatum, â ft fuerit extra peccatum mortale, fufeipit ore â
E.iüj.
Iâ X4 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;De coena
I fub/lanciam carnis, cui adeft diuiniras Chriiii I fauorabilis fiue pcrhabitacionis gratia : proin-[ de Patrem habet in Ce habicancem amp;C FjIju per fidcin.IS cinn Spiritus fanólus cbüciat opere-rur,vt hocpaóto adht Deus pani Sacramcnta-li fiidilcxcrit Chriilum, accipiec etiani hinul in fc operantem Spirituni fanóhnn, quod iidi-hgcc Chriltum, diliget quoque domumhabi-tationis Chrildi ; accum Chriltum credat ex mortuis rcdiuiuum iam rclidta terra in cxios alcendillc, debebic guoque reliäis terren/s ad fpiritualia conccfidcre, hoc eft tranlire à viciis ad virtures,quarum /umma eft Charitas: ergo charicate amp;nbsp;dilcdtione renneturamp;; torus pol'lidecur Deus. Quum igitur fine qui plus, â alij minus diligk,hc(te{le A uguftino prçdiâa Epiïloîaad Darda.)vcalijahis line fanäiores, abundanrius habendo in Ce habitatorem Dcu:
}, vnde hr (force) vt quum panis abundancilCi-â me habeac in (e Dcum, merito Sanftum (an-â éîorum dicacur. Qui igicur nihil diligunt((unc aurem illi omnes qui in peccatis morralibus perleueranc nbsp;nbsp;hde hilloriali cancum credunt
in Chriltum ) bi prxfcntiæ diuiniracis Cbrilli benebcio indigni ad indicium xccrnæ morris accipiunc Sacramenrum. Verum debis toto
boebbro non loquimiir, vrpotcadquosnon
pertinec cceleblehoc de quo loquimurnutri- I mentum..
Pagh
Domini.
02.
Si rcâc communicamus, ad Chriftum fur-
fum mcntcm dirigere dcbemus,quia nimiruin
cum realiter elle in pane non credimus, non I quod nihil fit in pane verbi viuifici ô6 fpiri- | tualis alimoniæ, fed quia quicquid ineft quod inch, Sgt;c in nos Só in panena à fantta Chrifti I Carne defluerc debeat,veluti luinena Sole.
Pagi»ii 6g.
K Chrifto veluti maternis naamillis defluit in nos panis Angelorurn, 80 fic Verbum in nobis fit caro per habitationis gratiani non per â illana vnionem adinirabilem amp;nbsp;bypoflaticam quæ fafta eft in Chrifto in Marke vir ginis vte-, robenediifto. Quoniaergo hoc verbu viuift-cumquodin folo Chrifto filio Dei corporaliter habitat, à fandta carne Chrifti, quÅ totam viuificandi vim haufit, Sc in Sacramenra, Sc in nos deftucre debet : nonmirum fi appofite dixit Raban.Sc Auguftin. quodfireébè commu-« nicamus,adChriftum,quiincælo cft,mcccm lt;lt;nbsp;dirigere dehemus, vt ex ipfius finu æternum lt;t Verbum exugamus. Proinde ficutihæc diui-u nitas eft quæ in Chrifto corporaliter habitan';, u Sc hypoftatice ineffabiliterque illi vnita Chrh « \ftum facit Deumabfolutè,femper faluahomi- cc nis proprietäre Sc natura itailla eadem miro cç modo de plenitudine fanftxcarnis Chrifti aut lt;c innosautin panem CÅnæ dominiex infufa, c«
â ïd nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Dl Coen A
â ff propccrÃdem verbum Dei, facit panem à â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tf nos diuinos quidem, fed non timpliciter dco^,
â ff quia per graciatn amp;nbsp;per menfuram, itcmö^ I Chriilos, acnecidümplicicer, fed panemper I pocentiam virtucem,nos vero aóln tales, de
quib. dicitur,Nolite rangerc ChciUos meos. Hinc ctia feqiiitur, quod ücuti neenofira, iti nee earo Sacramenti edl naturaïis caro Chrilli, hcètïpecie natura ûtilliiimilis.
Pagina d^.
Fatendum eRigitarquod latetaliqaa caro fnb accidentibus panis,^^ fanguis fub acciden-tibus vini. Scd antea probauimus,quodilla carononftaà lu, fed potentia, deinde quod non iitip/idîma numero caro D. Ie fa Chridi, , . fed fpecies illiüfque imago, non vifbilis,fed / intcfligibilis.
Pagina dd.
Vides lector Enchariiliam eife Chriilu quf dem, fed in imagine intelligibili, nöomnimo-daveritatc? A ccipe familiare exépluna vt melius intelligas (vulgo enim loquor, non doäis ft ipleindoäus.) Accipiat facerdos in fante iam ff iam baptizatum amp;c nudnm, eifêrdcqueeumad ff akare fupra humcros Ãz caput,SddicacDeoPa ff tri, Suicipe finóle Pater corpus hoe dlij tui. ff Certenonmentietur. Ek enim in fans ille verum corpus Icfu Cbriki, Sdquem dicerepoifis iure adoptionis effe Chriku. Ar obfecronón-
neinc-
Domini. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;17
nemericô confpueiidus effet lacer Jos ille, qui eum pucrum ôè proponeret amp;; concenJercc adorandum ? Ncmo negat,opinor, fed quare? (petit aliquisJKefpondct prudentior,Qma etli â lit Chriftus, gratia eft Chriftus,nó natura,etfi â fit vcra caro Chrifti in imagine, tarnen non ve-ritate ;ecG Ht Deus,participatione tarnen, non cHentia.
(^ipanem videtjquodammodo videtcor-pus humanum, qui partis in corpore exiftês fit »gt; caroamp;tranfit in corpus. Eft igitur panis ima-â » go,intelligibilis lâcilicet, non lineamétis mena- gt;» bvoruminlignis-. eft inquam imago Hgnum fi- » , ue charafter naturalis carnis Chrifti, interim » non nuda imago , fed impleta Spiritu l'antbo » amp;/caro diuina.
PagiKii 6S.
CsxQ Chrifti animata,coniun£ta eft in cælo hypoftaticcque vnita dininitati; at caro Sacra- â menti etfi habet diuinitatem coniunCtam per â habitationis ineffabilem gratiam, animatata-â men non eft, aétiombufque animalibus perfi' â ciendis idonea, ne iniropiam illam Sô tcclera-tam de manducando homine opinionem in-cidas.
Pagina 70.
Quocirca vt paucis totum de Sacramento 'çonciliemus negotium, diligenter animaJuer-
I nbsp;nbsp;nbsp;28 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;De Coeka
I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tendiim,quod aliud ûc fumere carncm Cbnlli
I quæ ficcxpane amp;nbsp;vino,aliud carnctn Chnili f nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;jmanducare,qijæeft in csdo.Siquidc bxcmsn-
ducatur i'olaÃdc vc ollendiniiK,adrccordano-nem morns quam Chridus pa/Tus eft: in ea carne,ad æmulanoneni virturum quas in CbriAo concemplamurjdcniquead immoladone Cpi-ricualem pro imperranda notlri apud Patrem reconciliacione.Accaro Sacraménâ,quæ ctiain ^^carne fpiricuali Cbridi perfuCa ell, nbsp;nbsp;quxa
^'palpabili carne Chridiin pancindedaxit:,amp;: orcamp;: ddc ddcipdur, licce non ram ad corpo-risquam animx nntricioncm, poriusad6-dcicharicacisquam ad oflnnn^incremcaim, Prxeerea caro due corpus Cbridi quod in ex-Jo cd, animarum cd, nec defeendic in pancm ternpK)rc Cccnx, deinde veris membrorum li-ncamenris didinâum cd, amp;nbsp;pocens proprios mortis excrcerc. Ar caro qux quoridieexpa-neamp; vino crcarur,amp;: dealrariaddelibus ditni-fiir, nanira quidem ed dmilis carniilli, qiiam habcr Chridusin cÅlo, viuidcanimirum ra-'none viuidcanris diuiniraris, qua: fede inpa-
^^ncm indidir commiCcuir inedabilimodo: inrereaporenria ranruin homo cd non aäu, virrurecaro non fôrmalircr,amp;: deniquediuina quidem caro, drdnon Deus. Ex quibus omnibus iam diidcicnter probaris porerir fordran redargui D, Zuinglij de Sacramenro dodrina, quar '
Domini. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;19
lt;^uæ non tantum illi tribuit quantum debet. Poreritreprehêdi quoq; amp;nbsp;Auguftana, quam vocant conteiTio, quæ ita fubftantiam carnis Chriftiin Sacramento ftabilit,vt indeinferat quodcum pane addt Chriftus vcrus Deusamp;: homo. Vcrùm hicillorum error hinc(opinor) orruseft,quód initio fciplbs maluerint (equi quam Patres, à quibus facile didicilTent, quod « ratione Verbi viuifici mirabilitcr vniti cumât pane, panis fubftantia traniic in naturam car-nis Chrifti ; quæ fubftantia non eft illa eadem numero óódignitate parcum ca quam habet Chriftus in cÅlo, fed fpccie eadem. Qnpd fi hac (imilitudine vti licet pro ftabiliendis Pa-trum diftis, Nónne otium eft imago quædam gallinæ ? S£. qui yidet ouû intelleftu videt gal-linara.Nemo tarsien dicat otium eftcgallinam ipfam,qtiæ otium pofuit. Deinde crfi galliiia fit in otio ftibftatialitcr virttite,non tarnen aftti amp;nbsp;formaliter. Præterea ncc fubftantia gallinæ eadem eft numéro ctim fubftantia oui, licèt fpccie non dilferac.
Pagina 71.
Euchariftia eft corpus Chrifti fymbolictim amp;nbsp;typictim, qtiod amp;nbsp;boni amp;nbsp;mali comedunt, fed ratione amp;nbsp;vtilitats difpari, Qui cnim mali liabentqtiandam fîdem, comedunt Sa « cramenttim ad aliqtiod bonum vitæ tempo- « ralis : fed quia non diligunt Chriftum imitait-
i do,quem credunt incarnacum,quondam mor I tuum,ô^nûc in cxlo glorioCum cjaia ingaam I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;non ca Ãdequæ dilig!r,/lc cum comedur, pro-
I peered nihil illis prodcll Sacramciiti comcftio â ' ad vita æteniam. Inde nee muli, mulcôminus injf]dcles,dicuncnr coraedere corpus Cliriili,
PAginiijg.
Siquis cft igicnr gni lie cnm intuens credit in cum,amp; pertxins fuæ i'celeratx vicx dolet de fud inobcdiërid, ob quam feit filinm Dei puti, Ilguis eil qui carnis fuæ impudicicidm dete-Ihcnr fÅdicaeem, apperitqueïhnilem ent-nem illiquam in Chriilo concemplacur, poc-nirec qnód omiicrir prxfencix diuinx fola-tiuin amp;grdcidm,vcllecquoqnehbi rellituiSph rirnm fandium, admoucat manum ad Sacra-menrum^ di^illnd manducer ore corde. Sic f^enim Sc in carnem corpniqne excreCcet illi jyümilc, qnalc Chriilieft, pardcc'pique eritdi-ninicatis,Sc Spiricus fandti,corporis,iiuc carnis Sc iangninis Domini. Siciienti non nuda iym-hola carnis Sc iangninis Chrilli accipiet,ita non ipiiflhnam carnem Sc i'angninem Chhili, qnam hde intnernrSc contemplacionc in ilo-machiim detrnder. Valcanr proinde qni boe horrendum dogma adierurin Ecclcfiam, va-
â leant Sc qni Sacramenta tam parui ædimant, vt in ca nee mirahilieer prayi'enrem diuinita-tem agnoi'cant, nee operancem Spiritum fan-dtnm
Domini. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ji
ftumfufcipiant. Scio doâ:i(Gmum OEcolam-padium in ca non fuiffc opinione: cuius verba iane pia amp;nbsp;catholica poftea apponam. Scio Petrum Märtyrern in fuis fcripcis latentem in Euchariftia diuinam virtucem agnouiffe,amp; in eo præicrtim libello quern de Eucliaridia edi-dit ad Archiepifcopum Cantuarenfcm, cuius hæcfunt verba. Non mihi magnopcre placet, inquit, quod noliri cam paruam faciunt mcn-tionem mutationis panis amp;nbsp;vini, ad quern Patres diligenter refpiciunt, nee earn dedignan-tur Scnpturæ,cum Paulus vocec Sacramenca, nonfimpliciter panem, fed panem Domini. Eft enim in eis virtus quædam latens, quam â non habencex fcfe, fed ex inftitucione Domi- â ni, turn ex virtute Spiritus famäi, tum amp;nbsp;ex â verborum prolatorum cfficacia. hæc ille. Nec â potuiffet Ãuguftinus multo plura auc augu-. ftiora de Sacramento dixiffe.lam fcio quoque amp;nbsp;his pofteriorem licet,erudicione non impa-rem(fi reétè iudico^T beodorum Bezam idem forte fendre, cuius hæc font verba aduerfus Vcftphalum virum quendam do£tum. Augu-ftinus fads indicat abfentia vere carnis Chrifti à Sacramento,licet fpiritu præfens fit in verbo (,inquit.') En Si diuinitatem St Spititum fan-âum fatetur cum pane.Kcftatet tantùmfcum venia dico) vt conicntianc ad pacemEcclehx , cum antiquitate, St ad reuerendam rcligioiiis
D E C OE N 4.
\ circa Sacramcnta, vein Catechilniis doceanr, ââquomodo ipfa diuina maicftas ineflà biîi mo-âdo fc/c infundat Sacramentis, quomodoibi reuera ad/ïc nó per generalem diuinitatis præ-â ïcnciain tantum, fed (opérante id Spiririi fan-^^étojper fpecialeni amp;:admirabijcm habitado-nis gratiam.Cujus rarionc,panis alcaris poten ciaaliogui caro, tran/ic in nacurâ carnis Cbti-fii, non tam corporali tjuà m ipirituaJitranfi-done.) vndepanisdit fiibilancia corporis, fine carnis Cbriïli. Haec omnia concinnc breui-
térgiic, fed paulô incricatius aiîèruiife videtar confeifio Auguflana, guxdicic, qnod CÅna Domini cil communicatio corporis Sc fangui-nis ebriili, in qua Cbri/bus verc Sc ftibflantia-Jircr adcil^Sc (vc Meianchchon i^n Apologia e^plicacj non folùm cibcacia, fed cciam fiib-
flanria.Vcrc nanque adeft,vt ego(pacc illoru) explico, ipfe Chriflus per verbum vunheum Sc per daiinicac.âs fub{lantiam,Ã qua non abed Spiritus dus. Hains diuinitatis mirabilitcr j przCcntis rarionc, fit vtpanis ipfe al taris, qui / anteverba Dominiindeterminata:fpccicicor Æ pus Hue caro erat, bat fubfiantia corporis j
gt;gt; fen carnis Cbrifli, mirabiJiquadam,qiiia fpiri-tualimutatione. Vnde etiam ChriflQs aded j fubflantiahtcr, hoc efl per eiufdem non nii-
i'i merffed fpccici fubflatiam,fi carncm fpedtes, alioqui reuera per candem fabflantiam diui- ,
nitaas
Domini. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;jj
nitatis amp;nbsp;Spiritus, cuius refpcÃu Eccicfu ve-riim corpus Chriftieft, Sc Chriftus ipfum caput. Sic(liillorumencemaffcquor)non ipfum Chriftuin(qui in coelotantum eft,faltem in vno loco coeli vthorao) ponunt localiter in Sacraméto,fed tacite cum Epiphanio gratiam ' corporis Chrifti in Euchariftia annuntiant, quam nomine tantum, ii corpus naturale fpeótes,amp;: re ii corpus Chrifti myfticum in-tuearis, appellant carnem Chrifti,quæ poten-tia interim caro eiuseft non adu, gratia non natura, ex pane ô4 vino futura in nobis, non realiter immediate, Sc ftinpliciter ex Virginis Marix benedifto fanguine.
Pagiha '/Ã.
Eis proinde naturalis camis Chrifti parti-ceps per hoc Sacramentum, non carnem eius naturalem, aut tangendo, aut in ftomachum admittendo., fed fide ante omnia eliciendo in panem Sc vinum delapfam à gloriofo', quod â» furfum eft, Chrifticorpore viuifici verbi vir- â» tutera. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â
Pagina So.
Non ergo defcendit caro Chrifti in panem, fed verbum de Deo verbo,amp; virtus ilia nos vi- n uificans afantla carne Chrifti, Sc in nos, Sc in » panem tempore communionis à fupernisde- ». fluit. Sed notabene,inhoc differimus,amp; nos à pane, amp;nbsp;panis à nobis, quod panis file vere
C.j,
â 54 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;De Coe NA
â caro Chri/li, nos vera caro, vrcrque âlioqui
â pergratiamjlftet force proprerfideidefeâuni I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;jnxqualem, vt vno verbo abfoJuam, Panis
I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;eil potenda nbsp;nbsp;virtute caro Chrilli gt;nbsp;nos aólu
I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;taies fimus,edam extra Sacramentum. nbsp;nbsp;nbsp;'
I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Pagtna S2.
Qiiæ diligenter nota, vt partim fciasnon ita contemnendum paneni Sacramencalem, vt haótenus horrende fecerunc nonnuiii, qui ciini Ã4ZZ Ie blanc vocarunt, quem Chry-foUomusdicitSpiricLi Canâo vndiquedream-ueilitum; pardin vt credas, certiûîmc aliquam elTc nnirationem in ipCo pane Sacramcncali, non quidem ex dignitacc iacerdotis verba Chridi pronnneiantis ruccedentem,(cdcercis Chr fli verbis, èi, inditutionc Ãrmacain. Errat nbsp;nbsp;1
proinde nonnuiii in hoeparum Euâgeliciqui- / aam,qui Eudiarildx panem ineo tantum dif-
ferre a pane communi a/îcrnnr, quia in alium
amp;C. ià nôtiim vfiim transfcrtiir. Ncîn cnimpro- / pter id folùm,red (vt ddercis verbisomnes Pa-
trèsdicunr) quia mirabiliter, potenter, ineda- / bilirer pants ht caro Cliriûi, niiitata quidem / natura,(ed (cruata forma,amp;: fubdantiaindiui-
nam abeuntenaturam (ait Gelaf.; non tarnen
perçu n te. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'
Pavina
Carnalicer aliquo modo vnimurChrido I carnem , quia panis eil ciufdcm narurx
catv I
Domini. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;5 j
caro cum carnc Chrifti, quandiu mirabi-,, lem hanc habec in fe præfentiam diuinita-tis amp;: Spiritus fandi. Igicur coniuntlio hæc â mirabilis diuinitatis cum pane, mutât panis,, fubftantiaminfubftantiamcarnis Chrifti. Eft â proinde panis amp;nbsp;tame alius,quia diuinus,quia viuificus, amp;nbsp;(quod mireris) quia panis fimul caro eft,panis forma,caro virtute.
Pagintt Sy.
Accipis quidem elementum cuiâacceffic verbum amp;nbsp;proinde Sacramentum,fed non ( vc rem)forte ita virtute accipis Sacramenti.Nam pancm quidem fanftificatum virtute myfticæ bcnediftionis intromittis, fed Spiritum Dei fauftificantem non admittis.
Paginit SS.
Sicuticertuseft infmdus aliquot Ponti-ficioru de tralTubftatiatione error, ita nonnul- â lorum quoque Etiagelicorum præpofterus ze- â liis(fimodózekis eftjreprehendcndus eft, qui â putant nullam efte mutationem in pane, nul-,, Jam ad eum acccifionem diuinitatis fieri mira- â bilem. Deniquenon nifi inatlione panéfan-,, ftificationisgratiam rctinerc. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,,
Pagina Sp.
Viuifica gratia perpetuo manct ctiam in re-,, liquiis communionis, Nec valet quorundam â argumentum qui dicut, quod ficuti Baptifmus tantum valet in vfu, ita nec Euchariftia, quo-
C.ij.
36 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;D E C OE N A
niam generatio eftaótio tranÃens, acalimcn' turn icsmaliens. Proindc vtbenemonct Oc-colampadius contra MeJanchthonem, cjiian-diti , benediótiis panis ïeruirc poceïl efui, tamdiu ad ïanólimoniam cft vcilis, à quo tiun-qud fcparaturSpivicus Sc viuiÃcagratia. Qua-propt£r(adiicic)hcilcrnisreliqiüis fâà iiücari gros non ncgamus, camccû tn Eccleûaid /icti hortamiir, vt vcrior ûc CÅna dominica. Ha-deniis OecoJâpadius fane catbolicè Ccn-tic de hac re,vci certèf'opinor^deomnibus aliis rcligionis articuJis, docens viuificam gratiata amp;c Spiricum ïânôtiim nonabe/Te vnquamà Sa-cramencis, quandiaillacccrcna elementama-iieiic incorrupta.Et cerccquid a}ioqui(prccor) deferchanc Diaconi adabicnces, ceflelaïiiM in Apologia? peciic Scrapion ûbitranl-inicci per presbytertim, narrace Ealcbio? Qpid feruabac vxor Tercnlliani domi fux?- Qpid : . porcabat frater Ambrolij cransfrccacurus ma- nbsp;nbsp;i
re? Qj^id in cremo folicariam vicam agentes à / feipûs accipiebanc coinmunicances vbi aberat nbsp;/
facerdos ? cede Badlio in cpidola ad CxCar. / C^id accipiebanc Diaconi in Ecce/ia,prxci~ / pien ce concilio Nicæno, nbsp;dicence, Proterant /
ipii.fipresbyeer non adfit qui cisporrigac,^e- 1 danc? Vidéfnc,lcôlor, qiiod cunc feriiabatur Euchariïiia,amp;: quod hodie ctiam non male fer-iiacurin cemplo Chriïlianorum? Si Sacramem
cum
DOMINI. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^7
tumcftvctbumvifibilc,quidloquitur intuen- -tibus, nonne Hoc eft corpus meum, licet per â gvatiam Só -virtuté, vt ait Epipbanius ? Ader'it-neigitnr gratia Sc veritas corporis Cbrifti ipft figno Sc Spiritus'Sacr ament o ? ader it certc (, vt â ex Cyrillo didicimus') aderit inqua, modo ad- â fit obedientia,hoc eft ft fumatur, aut ad madu- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â
cationis ftnem after netur. Alias adcft quidcm.
aliis, fed tibi non adeft : receffit, qui tarnen eft
vbiq,-, mortem ibireliquit qui omnia viuiftcat,
diabolo locum, dedit qni omnem alioqùi lo- 1 cum implet, D enique femper illi adeft Ipiritus
Sc vita,fed tibi aut no credent;, aut myfterium noniutelligenti,folus eft panis,folu eft vinum,
' , ait Auguft.inloan, ttaöi.xó. Q^bd ergo olim \pijCbriftianiinEccleftaprius fumptæ Eucha-riftix portionem domum aliquando defere-bant, quod adægtos quoque earn deportabat, quoniamad manducationis ftnem Sc reconci-liationis cumEcclcftaftgnutendebat, non aut fuperftitionis aut adorationis, indulgcntiafuit cbatitatisfopinor ) non inobediétix peccatum. Vndeboeintuitu fuaVerim ab iis idem ftcti,qui nondumin ft de ad plenum funt c onftrmati.
' Pagiwrt 00.
'' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Vnde fitvtnonpoftun non approbate ilia-
rum Eccleftarum mor emin Germania refor-manda Sc pium, Sc fedulum ,qui v t ftequentif-ftrne Ccenam Domini celebrant, ita etiam poi
â De Coe NA
â leen LI bus Euchariftiam infirmis bcm^neiltó
â cam imparcuinrur.
â Pagian Ã2,
I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â Diuini{:âsriuevct:buniDeiætcmum,ine(fâ-
I bill modo in pancm illapCum, per mirabiJem I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â graciam nimirumfaJioqui ctiam vbiquecil per
I â potendam äc proiiidcndam) panem murarin J nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â v/rcurem carnis Chdiii,cuius cnccgiæratione,
gt;ânon immedco vocaturcaro Chdil'i, corpus eius.Caercrùmhxcmyaica bencdiäiofiue'hic Spimus fanâti afflacus, à facra carne Cbr/ftï c ââ fupernis in nos S: Sacramenra dcHiiïr.
Pagina
CriroCnridi nondcicendicadnos, taniùm 1 abed vcearn oreamp;â dencibus premamus,fedab ca vellid lumen a /ô/c in nos êc in Sacramentti â inabdiirVcrbum de Deo Verbo, vc vocat 0-li genes.
P4â
Ciiperes dbi iimile corpus,expoderes Cimi-le alimecum guod dmul dbi edecmedicaineii-tiim,vr tandem in ûmilecorpus excrcfcas.^Ad-mouemanum adSacramentum, amp;£. qualedeCi-â deras,cum ore rum corde dircipenucrimeaun.
Siguidem hie panisquern cagis, virtiireSgpo-cenria caro ed, fimilis illi, guam cum caiica ad-
gt;âmiratione furium contemplads:amp;: vinum hoc »» fanguis ed virrure,illi faiiguini cognatusamp;ai-finis, guem eChridilatere diffiindiprofpicis, plea us
Domini. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;39
plcnusvitaamp;!S Spritu fando. Eft proinde hoc»» Sacramentum quod dece premis, amp;nbsp;cuius vim ,gt; corde fugis, vera imago , !ed intclligibilis illius gt;» corporis Chrifti quod Curfum fideincueris, ôô ?» ad vitæ tux xmulacionem manducas. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;»
PAgin A
Conclude igiturvel meo pcriculo ,le£lor, quod caro ilia quam in pane côtcmplaris ( po-tentia tarnen Só vir tute nonadu, namdebec manducari vt fiat vera caro') no fit illa natura-lis caro Chrifti Ã6 numero ipftflima qua in cçlo contemplaris : fed caro illi germana , caro illi â affinis,autdeniquecaro vicinaSi natura fimi- â , lis carni Chrifti, plena tarnen vita amp;nbsp;Spiritu â ' fanfto, ne typus fimilitudo omni veritate â deftituatur : interim non eft tota veritas, ne â non fit ty pus.
Fagin A pf.
Multi quos nouimus Euangclici fixeile ad â mittunt quod fit fignum,figura ftue imago,fed â fquoddoiendum') axxt diftimulant ant ignorât, quod fit imago figura non nuda ant inanis,â fed viuifico verbo plena Só Spiritu fando. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â
Pagina 9S.
'Perhancigitur vim vitæ fine virtutem, quæ acarue Chriftiproduit in pané,dicinxus,quôdâ¢gt;' înEuchariftiaeft vis fiucvcritas carnis Chri-'» ftijvndediffertapane cômuni. Hic cnim.cor- « C.iiij.
40 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;De Coena
J, pus tantùm nucriCjille aucem corpus amp;nbsp;ani-mam, quia amp;nbsp;fubftautiam habet terrcnam^ J, cÅleilcm.Prôpcerea eget ore carnis amp;nbsp;fidei, J, vc amp;nbsp;Hdci amp;nbsp;carni noftræ præbeatalimentum.
Pagina pS.
Accipio in Euchar. fidei donum fiuevirtu-âtcmquâdamà Chrifticarneillapfam, quæme â coniimgic ChriHo carnahcer,hoccft,facituiea â caxncm Chri/li carni congenerem*
Pagina pp.
' Sicut cognicio Pacris amp;nbsp;Filij vim vitæ amp;my-fticæ benediélionis virtutcm immitcic, hoceil hdcm quæ nos coniungit Chriilo vt hoinini: icacognitio cotclFo Spiritus iandiquià Pa* rre amp;nbsp;Filio procedit, vim quandam infundit, , quæ charitas vocarur.
Pagina. loo.
Cum dicic vel Irenæus vcl Cyiill, nos natu-rali psecicipacione vniri Clirido per carnem, inteJlige id Feri pôtiflîmùm quando manduca-â tur panis Euchuriiliæqui ob inexphcabilem J, vnionemfquæ rumen hypoîlâcica non c[l)ver-,3 biviuiEci cum panecranfitin naruram carnis ), Chriili:proindeperillu pane, qui vercnos nii-3gt; trit y naturæ ta carnis Chrifli quà m diuinicatis hmus participcs,mbdo acceiferimus adconic-dcndum ôc Fdei charitatis conCortes. 'â
Pagina lo^.
Andco(inquam)^ Fdc qua poirum,amp;:di}e-äionent
Domini. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;41
ftionequamà te accepi admittere in animam â meam corpus, hoc eft, fubftantiam y erbi tui â viuificiamp;: Spiritus fan£li,qui fecreta amp;nbsp;præpo- â teutivirtutepanis huiusSó vini fubftantias a-â lendæ carni meæ idoncas, in naturam fanótifti- â mæ Garnis ôô fanguinis dileÃti Filij tuiDomini â noftri lefu Chrifti per miftica. benedictionem â immutat.
2. lib.
In cælototus Chriftus eft,in facraméto veto ipfius quædam imago fine, vt ita dica, portio.
M nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;PaginA 114.
Fruftrain manducando, hoc eft occidendo vetere Adamo tuo, ftuftra in obCeru ada Loge defudas,nih nouiTeftaméti beneficium quod in effufo Chrifti fanguine nobis oblatum eft, Sc fide fufeipias, amp;nbsp;aliis hoc dileiftionischari-tatiiquedonum propines. Bibitc f inquit Do-minus') hue meæ charitatis fanguinem omnes, quieftiinditur in remiflionem peccatorum; amp;nbsp;â Facite,hoccft faitOrig.^ pariter in alios efFunâ dite. Quare ergo omnes? quia falutis fymbo-lum Sc remiffionis qua omnes egemus peccatorum hgnaculu .lam quum in remiflione peccatorum potius conftec noftraduftitia ftefte Auguft.)quam petfeftione virtutum,ei potius oblatione fidci , £4 amoris placeturgt; Deus, quam facrificio iuftitiæ eperum iioftrorum, potius etiam inbibendo fanguinem, hoc eft
42- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;De Coe na
fidci charitate iuftificamur,quà ra in legis mutila noftra obferuanria.
Pagina jjg.
Scdhîc infurget Chriftiana? militiæ igiiauus aliquis tyrunciilus,amp; dicec,Si non magnoperc prodeft: ad ialutcin obferiiatia Legis iiueobe-diencia,quam tu efcam Chriiti appellas, vnde totius Eccleiîæ, verum iiifti fimus in biben-do ünguine Chrifti, hoc eft credendo qiiod ciFuderit fanguincm pro peccatoribus, aut fi-deliter diligendo Dcum,quod appellas bibere â nouum Teilamcncum. trgo cotra vetijs Pon-tificum infticiitiim bibamus de Cahcc, non »â comedamiis de pane. Rette qiiidem infers, li tempore excIuderis.Quumenimnianducacio , longius exquirat rempus qnà m potatio,li in animx deliqiiium incideris,nónnein os potius iniicies vinnm quam carnes, quoniamilludci-Ciuâi repente delapfà s inftaurat vires? Ettamen qnis fuccclTu temporis panem negligat,qui vi* num diligit:?
Pagina J32.
Popuhis cùm/îtlâcerdos facrificare etfam tenetur fub pÅna æternç damnationis,nequis purer in poderum in CÅna. Domini nulliini e/Te racriücinm, quod ab Euzngelicis aliquot (doleo ) nimis impudencer aut negarum aut omi/Tum, neque in Catechifmis expHcamm. Scio quod folus Chridus ïk facrifidumpro-piciaco-
Domini. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;c,j
pitiatohum, folus interpellas Pattern pro pec-catoribus cum indubitata efficacia.
Pagina J32.
Nemo interim negabit amp;nbsp;populo amp;nbsp;mini-ftris nouæ legis prêter laudis,prccum,eleemo-; fynæ/'pecialiaduo alia clic Só commiira,amp;; ptæ ceprafacrificia^quorum vnum eft oblatio cor-porumfuorum,iuxtaillud Pauli, Offerte corpora veftraDeohoftiamviuentem. Alterum pafTio lefu Chrifti,amp; bencficiorum eius in nos comcmoratio, iuxta illud Chrifti, Hoc facite in mci memoriam.
Pagina 136.
Panis duplicem habet analogiam. Vnamâ qua refpicit amp;c dénotât Chriftum caput Ec- â clefiæ : altera analogia eft qua refpicit Eccle- »» flam amp;nbsp;fingula cius membra, fideles fcilicet â omnes, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;»»
Pagina 742.
Audafter panem amp;nbsp;vinum olferamus, hoc eft, corpus Sianimam noftram æterno Abraham,amp; Patri noftro Deo.
Pagina 343.
Olferamus panem obcdientice fcilicct,offc-ramus vinum fidei amp;nbsp;charitatis noftræ, Ãr fuo tempore effundamus ea in proximum.
Pagina 3^3.
Proinde,mi Lindane, fi intclligeretis cano-nem veftrum,cum dicitis,Sufcipc fanftc Pater
44 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;De Coena'
hanc otilationem,amp;c.dcindc, ubeeamperfer-ri furfum per manus Candi Angcii tui : tantum ! cft ac fie dicerctis,Sidcipc Pater me amp;nbsp;populu nbsp;nbsp;;
hune,qui fumus corpus Filij tui fadi in Baptif-mo per gratiam tui pafiionis iplius ⢠futeipe j nos, inquam, qui in oblato hoc pane repræ-fentainur. Hæc igitur fuit excitas EcclcfiX Romanæ,quæ fi ocuios aperire vellet,amp; ad verum redire facrificij Chriftiani in:elleâum,id-que peragere cum populo ( vt fit in refor-matis Eeelefijs hodie ) vulgari amp;nbsp;intelligibili lingua Cvt bene meo iudicio inftituerat Bon-nenfis reformatio fub pio illo Archiepifeopo Colonienfi, adiuuantibus 80 fua operameirei nauantibus Buceroamp; Melanchthonejnonvi-
â deocurtain abominabilis reputaridebeatCa-â non ilie Ponrificiorum, quà m clamant non-»â nulli magno boatu,æquè ignari antiquitatis Sgt;C veritatis,ac Pontificij.Id qtiod bene intellcxif-fe videtur hodie nunquam fatis laudata Eccle-fia Anglicana, quæ ferè totum Canoncm reti-net, amp;nbsp;in cclcbranda CÅna Domini ipfam ve- ⢠tuftatem quà m proximo æmulatur, præfertim inconfecrationcpanis nbsp;nbsp;viniiquæetfi nihilfa-
ciunt ad confecrationem , explicant tarnen confecrationis Chrifti vim, tequsdam font veluti paraphrafis,cuius hæc'funt uerba, Concede mifericors Pater,vt hæ ercaturæ panis Si vini pet fandum Spiritum amp;nbsp;verbum fandifi-
cata
'Domini. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;4$
cata fiant nobis corpus Sc languis dileéli Filij tui,qui pridiequà m paterctufjScc.
Pagina 148.
Auguftinus panem Sc vinum in altari con-fecrata ligna elTe dicit bonæ noftræ voluntatis amp;nbsp;puritatis cordis,quæ Deo olferuntur: neque dicit figna effe præfentis carnis Filij Dei fiuc integri corporis eius Sc animati.
Pagina 14 p.
Quum Chriflus léipfum, hoc eft corpus amp;nbsp;animam obtuliffct Deo Patri in Spiritu, pane Stvino repræfcntatus jamp;iuffilTet vos potilTi-mùm ( alioqui pertinet ad omncs ) facere in coinemorationem lui hoc eft memores, quôd ipfeprior hoc fecilTec ,vos contra, non voli-pfoSjledipfum rurfus offerte vultis?
Pagina 162.
Sinonpoteft ofterrinilîper facerdotemiu-ftum ,amp;Bernardusdicit, quôd facrilega cru-dclitate furripitur pauperibus^, quicquid faccr-dotcs præter viftum Sc veftitum accipiunt, Sc' ccrtum eft illosrctinere ingenres diuitias ,do-minia amp;nbsp;terras ,elurientibus egregiè pauperi-bus-.ergo omnes abbates,cpifcopi,diaconi, ar-ehidiaconi, cardinales, canonici fuut facrilegi, aut mentitur diuus Bernardus Sc Auguftinus, Ãc vtinam officiofè mentianturf Deus ira me ametvel vniusmci brachij iaétura. ) Si igitur ftint facrilegi, funt infames, proindc non tan-
4^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;De Coena
tùm non poiï'unt oHcrrc,(dl peccato contaminant eriam eos ( vc diximus ex Cypriano ) qui-cunque iIJoriim oblationi aHiftnnc, etiamfi nihil elfet ainpliiis,quod in illis reprcliendas.
Pagina 164.
Offertnrprimû corpus caro fingulorum Chriftianorum, hoc cli Eccleû'a militans Dco in precibuscommunicantiiim commendatur, quodetiam bene obferuant Euangelici, amp;nbsp;pane id quadam analogia Acri non negant.
Pagina jôS.
At cur non audis Cyprianum,qui monetlib. de VndionCjVtinquiramus quomodopanisil-Je dicatur corpus Chrihi?Tunc refpondcbit ci-bi TeicullianuSj quôdAc Agura corporis licec noninanis.CJemens Alexandr, quôd lit Tem-peratura vini Sâ verhi. Origenes, qiiôd Ac ver-biiindcDeo verbo. Theodo, quodideodid-tur Corpus,quia pani addideritfuagrciciâ Do-minus. Idem Epiphanias, idem Auguff Vide-bitis,inquit,quôdgratia ciusnon confumitiir morAb. Andies à NeocæAirienA,quad Atima-
i go carnis ChriAi impleta Spiritu là nclo. A Chrylôllomo,quôd Ac aliquid incelligibilc,in- , iiiAbileS^ inpalpabile.A Theophylaffo, qiiod / Acvircuscarnis ChriAi. GelaAo quôd Aepd- Æ nisdiainus. A NyAcno,quod Ac paniscuivni- ' turn ht verbum. A Damaïceno,qaodillicon-iunffah'c diainicâs. A Cyrillo in Cacch. quad
Ac
Domini. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;47
lit panis quidem , fed non nudus aut lim-plex , fed cum eo diuinitas. Ab codera ad Calofyr.quod Deus infiideric in eum vim vitç. ACypriano, quia in illo infufa eft diuinitas mirabilimodo. Ab Ambrofio,quiacftfimili-tudo Garnis, aut quia eft cum co diuinus Spiritus. Ab Emi{fcno,quia eft panis cuius fubftan-tia propter præfcntiam maieftatis diuinæ fit mutata in melius. A Rabano,quoniam eft character fiuc figura car nis. ANazianzeno, quia eft figura figuræ,amp; magni figmentum Dei. Ab Ambrofio,quiacreatura folcnnis. Denique ab omnibus, quia fob figura panis occulter (tantum habebis ex me) figuram fiue Sacramen-tumcarnisChrifti, vt diximus cxBeda. Demum quod in pane adfit veritas carnisChrifti) non tarnen vera caro Si formata, vis illius non caro ipfiffima, amp;nbsp;fubftantia etiam eadem n.i-tura cum carne Chrifti,non eadem numero.
Pagina 171.
Dixit Chriftus, Accipitc,manducatc,amp;: po-ftea,facite.'Nocale£tor,ordinem,qucmnelcia an bonozelo innerterit antiquitas, quæ facie pancmdioceft (vt ipfi accipiunt) offert priuf-quam comedant. At ft or dinem verbot um fc-quaris, prius comedendum effet Sacrametum, deinde offerendum , fie forts nullum effet vifi-bilefacrificium.fedtotnmin nobis,iuxtaPau-lum. Offerte corporaveftra Deo hoftiam fan^
48 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;De Coenjî.
ótaxn. Sic Petrus iubec nos offerre fpirituales hoftias. De panis amp;nbsp;vinihodu niifquam leges in Scriptnris, imônequc inPambtis , nifrc^ rarione offeramus panem t amp;c eiiiirnodi viûbi-lia quæ Irenæiis vocac creatnras, vcnon appa-rcamiis in conipcétu Dei aut vacni,aucingiâati. HæcquumobJaca cédât inalijnoniampaiipe-rum, amp;nbsp;admoncancpopulum ihi ofdcij fuiguc mentalis facridcij, pulchrum elTec,S£moribas antiquorum coniônum, vtab Eumgelicisre^ uocarcturin vitim. Id qiiod dt(vc apparetj quando pod aut ante concionein coiligitur eleemoiyna, à dngulis pro /ùo arbitratu fa-cültatibus oblata. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;gl
Pagina lyô. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;t
Ed quidem panis alcaris corpus caro Æ Chridi vircute pergratiam, kS^:proindc in- ! telligibilis admirabiiiiqne Chridi imago. At âgt;tu, qniCquis es, qui panem digne dimis,ds â corpus Chridi viûbile, i'endi amp;: ratione prx- I ditum. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Æ
Haâenus Harchius.
D o M I N î. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;49
pTAiff cfuide Hdrchiia no minus obfcttre (jttam ^fertufbafe, vt quiabijna quxflione ad altera plurimis ambiguis vocibu,s ac fo, mulis âStatur fade o vt mihi fepiÃime hac omnia relegeda^ ' (onfiderada, ferfcrutada fuerint priufijuhn quid tfieÃbivelletfintelligerc, (^injuos locos di-fhfidefingula rcferrepotuerim. Itaq^ ne huius met j^gt;'iftilelloribus ide eueniat^ diftinttisf'vt eÃame initio dtclum, quaflionibus ,primùm omnium ex~ fonam quid de Ãngults tn Heluetica confeÃioms EccleÃis doceatur, cui omnes quoque Rhetica, Sa-f/audtca, Gallica., lt;^fjglicanaf ^.otica Bclgicay (Ãquot; folonicarum, MorautenÃum-, Bohemicarumy Hun-^aricartim deniqueplurima EcclefiaÃubÃcripferut: acdeince^s quid Marchitts de ijÃdem rebus ÃenÃe-titofiendantf vtproindein quibus conÃentiamus fcldiÃentiamus, cunSHperfpicue cognoÃcant.
Defignisin CÅna Domini.
DfÃgnisÃue SymbolisÃue Sacramentis( qaum ifla vox angufiiore notatione Ãumitur ) hac doce-i^us, PrimumhacÃgna à rebus communibus qua Ãgna non Ãunt, eo diffcrre., quod in his ÃâthÃantia ipÃtad naturalem illarum Ãum adhibeantur, Ul a quot;^tro aliudquippiam quam quod ipÃaÃunt, animis tepraÃententfacproinde adalium quam naturalem Ãum accommodentur-. vtexempli gratia^ communis panis idcirco proÃertur Ãumitur 'vt corp or thus
yo
De coena
â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;noÃris nuturale nutrime turn preheat exfui ifgt;fius
I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;: punis ante Sacramentuftc ad naturalem
I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'vfum adhibetur ore cornesius nbsp;nbsp;injires^tj'iculo con-
I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;coctus, vt tarnen ne^ue in ipfius fubflantia neque
' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;in naturali ipftus vfufubfijiaturfed ad(piritualem
cum Chrifio coalitionem animus affurgat.Docemus praterea SacramentorumÃgniÃcationem diuini-tus inÃitutam, neepue nudam effe qualis cÃpiSta-fum imaginum amp;nbsp;aliorum huiufinodi vulgarium Ãgnorum ,fed cum ipfa rerumfignificatarum pra-bitione coniunSbam-.neepue in rebus humanis ^ca-ducisy fed in rebus caleflibus aternisverfari. amp;nbsp;exempli cauÃadn carnalis coniugy obligatiene,annuli traditio nudum Ãgnum non eÃ'ifd^uo ipfa coniugy obligatioÃancitur: Panis autemSacrarnen-tiinÃpiritualicum Christo coniugioÃanciedo adhi-bitus ifpiritualis acperpétua cum illo nottra con-iunpfionts, omnium ex ea deÃuentium in nos honorurn certiÃimum eÃpignus. Denipuepro fgnis (à Sacramentis in Ccena Domini primo loco cenfe-mus ipfam Domini inÃitutionem, pua nobis totunt illudmyÃeriumÃgnificatur. DeindeproÃgnü non fantttmpanem Ãvinum, fed etiamÃuhÃdtialesfa- / â craillius adfionis ritus habemusÃe puibusfeorÃm à nohisdifÃeretur.
Nosigiturhacde reÃc ex Dei verbofentiredh J dicimus,ncmpe tum ex fs pua de 'veteribus Sacra- / mentis aduerÃusplurimos in re facrametaria erro- Æ res à Prophctis (à in epiÃola ad Hebraos docentur;
tum
Domini. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;p
fx ÿsquA^ de Daptifmo Mat. 11.3,^ ASt.n ^^,0â I Pet.j.^j, dr de Cæna Domini, i. Cor. à J6^yeferuntur:i]UA nunc atfigijje fatis eft. eutem Harchius? Agnoftitpanis dr 'vini (ignis co-gititionc noftra adrnoneri carnis chriftifro nobis Câ^U(ifxa,dâ nunc no in terris fed incalis coUocata, txqua cunita in nos Dei Dera dona, ifÃâ^ in pri-^is vita sterna, veluti ex cafite in fubie^ta mebra deriuetur. Ethaldenus quide re£ie fentit, realem corporis Chrifti in terrisprAfentia,ftrmiftimisplu-fiwis ergumeti(,nobiftü réfutas. Sednirniumpro-feili)parié acieiun} de iftofignorumgenere loqui-ittr, quum ea favripscruna. tat'um vocat, quod etiam \ fiilis imaginibus conuenit. cpuamuis enimpoftea plus etiam dlis quarn nostribuere Dideatur,nedum vtilla extenuetqiquis tarnen rem totam propius in fpiciat, comperietomnem (ignoru rationem ab ipfo eboleri : vt quipanem ilium dr Dinum illud, non corporis Ulms pro nobis tradttt dp fanguinis illius pro nobis efuft fgna , fed ipfus ejfentialis ater~ ^i Ftlq Dei conceptacula ejfe contendat: vt ficut ^brifticaro propterinhahitantem inea'loy J\óyou bppofiaÃn faifa eflreipfaDiuina,fic propter eiuf-dem efentialem tn illopane dr Dino inbà bita-ttonem atque adeo cum Ulis Dnitionem, panis tile 0âvinam illud fint resdiuiniftma. ; adeb Dt ex illius fcntentiahaclcZ Ao^/Ov in tgt;anc dr Dino inha-bitatio, ab ilia hypnflatica n 0 toto genere fedÃecun-dit plus dr minus diJferat.HaSlenus Didelicet quod
D.f
De Coena
h AC cum if fa carne chrifi fit fenitior O' ar^ior-t adeovt homo tile fit iffiemet Dem -»ifia 'verocum ilio fane â¢vino non fit vffue adeo intimafjt tile fand (fi illudviniifint iffiemet Aternl Dei filiac, cfucm teterrimum flan's cum manifiefia imfie-täte coniuctum errorem tunc demum refutabimus, quum ciufidem de rebus fignificatd, fignornnt cum rebus iffis analogs vtrorumque interne cofulatione dtemque ferceftione,ffiâ efifiliisfinten-tiam exfofiuerirnus ne fiefius idem inculcare ca-gamur.
De rebus Sacramentaliter in CÅna Domini hgniUctiCis.
Edocti Eerbo Domini ,f routfimant figfif~ cant i nfiitutionis âverba^perfanem ilium,corftu il~ lud chrijlipro nobis crucifixum ifervinum tllud, fanguin ent ilium fro nobis efftfiumiferfanls illius firaltionem nbsp;nbsp;il/ius 'uini effufiionem,diras illasine-
narrabiles chriÃifro nobts turn incorforetumiu a nima tolerat os cruciatus :fer exteriorem eorift-demfymbolorum _ traditionem, interioremaefifiri-tualem Chrifli pr^bitionem ; per cor un dem de nique fumptionem,fipiritualcm eiufidem perfidemre-ceptionem ,facramentaliter ex ipfius Christi or di-nationefignificari docemus. Harchius verotrifli-cem nobis Chrifii carnemfiatuipvnam naturalem, alteramfacramentalem,tertiam myfilicam. Naturalem carnem deÃnit eam,qudm ô T^ôyiçfihi hyfo-
DoMlini. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;55
Æ (itó vniuii nunc in pofitam , ctiws p.m-H$lt;TuuA^intpunis ille (y vinumilluä yÃiciitpaido inte diximt^idtA videlicet vt ilU cato in hacfacra iclione non aliter { qtiAmuis in diuerÃum finem'} [enÃhtts no(rris extern is pfoponatnr -, (juamimagOy reifiif£ admoneamur. Sacramentalem carrnem autemvocatipÃimillitmpanem illudvinurndn ^uaillapfa diuinitas ejjentialis 'm ÃoyQu,e{fc[ue v-niti ,ficiatvt panis illee^'vinum illudÃint caro C^irifli inon (iuidem eadernnfttnero atque natu-nlis illa-,Ãed natura-, id efiratione viui^Ãcantis Di-uinitatis .,ei carni Ãimilis. Tertiam denic^uemy-fikamnosipfis appellat,cjuipane illo virtute vittiÃ-
pradito rite vtenteSiiffuftt chriÃi corpus ettadar mus.
Deügnoïum amp;nbsp;rei Ggnincitæ analogic''-
, niÃiconnenien-tia 0)â fimilitudo quidam (jf^t inter figna res ^tgnilicatas-,ne ftgna quidemfore. NamviÃa equi vel bottis imagini! y cuitandem l^mo veniat in metem? ^jgamautem analogiam inter ilia figna o* res illas fignificatas jlatuamus, facile vel zzobist.'i-ceùbitlt;,£x iîs qua paulo ante diximus intelligipo-teJï.^lppÃretewtwwîOX Ãimilitudo aptiÃ^ima inter pa. ne^vinumitdeflcorporalem alimoniam nofirHy^ Chrijlum , exqito aterna vita fittccHm haurimus: itidém/^we interpÃwwfricîioMe, nbsp;nbsp;diras eiuscru-
I).iq,
D s C OE N A
I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ciittMVfterviniin poculuminfufionent^fitn^iiïquot; ,
I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;effufionem : ac denipue inter corpomUnt l
' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;G'jpiritudlem itumpr^bitiofiemtumreceptionem. . (
Harchiui autem^ omnibm iÃis »eÃe^is, dupUctnt nbsp;nbsp;!
inter
terrent ejfentialiter in pane vino contentam,^^ tntimeac tneÃabilttcr iUisperntixtam^^ptnem ijrumacvinumiÃud cotnntiniÃcitur. rnamvtde-licet.epuodÃcut caro ChriÃinatural^perhyf oÃi-ttcam tnhabitationis gratiam euaÃt caro eÃentia-liter Diutna, vtpote Ftà Dei caro: Ãcpaniüfie CT vintim ifiud eadem Diuinitate ipÃs eÃentialiter
ChriÃivera,ÃriUicarninatunih advtuÃcamidamvirtutetn attinet,fimiiis: alterant autem in eo yuodÃcutpanis auo veÃeha-turC â'tÃttSy^vinumijuodbibebatdn terris ages, nbsp;nbsp;â
ca ore naturaliconcopla, (Ã, vt loyuuntur medici, \f»FautentprofeÃionentedtctisHarchius,cuipro-pftrea Ãmilitudines iÃa fortaÃis in mentemve-nerunt)carni iüipro nobis aÃstmpta, (à Diuiuitati öfcÃo-you vnita aÃimilata euadebant ipÃaChriÃi ttiam cyuife/uis illa Sacramenta [yut US eadetnilla Diuinitas tyuamuis non hypo-t nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^JJ'ontialiter abandantÃime vni-
a ej acperntixta}rite,ideÃtum ore tum viuaÃde nbsp;nbsp;1
chriÃs corpus, Ãr yuodammedo I
Dc â
Domini. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;yj
DcfignorumSó remm fignificatarum Sacra-mentali in cÅna Domini coniun-élione feu copulatione.
^umamp;tcminentA Ãi/ît ftgnorum fpeciesifaten-dum efi»eceffarioÃgmÃcatiuii relatione res per ea ÃgniflcAtas cum ^s quodammodo coniungi. niant iHtew non quidciuidÃeu 'verbis nudis , Ãett aditinHis praterea Symbolis ac 'uijibiUbitsÃgnis fromittitur^re ipfa praÃatur.idcirco non tantumÃ-gnicatione ,fed etiam ipÃarum rerum Ãgnifieata-rum vera praÃatione Sacramentalem coniun-clionemfitie eopulationem definimus. Ethacesi Sicramentalis rerum eommunium tranfmutatio^ ^uafit nimirum^vtex rebus comunibus fiatvcra 0* ndipernos fieterit, efflcaciÃima, nofir a cti Chri-fio fancienda concorporationis (piritualis infiru-meta. fiam aute tranfimutationcm in filo 'vfiu.,non infubflantia ipfius panis amp;vini pofitamy'vni Dei nobifiumpacifientis voluntatitribuimus : ex guo efficitur ,(juum Sacramentalis hac mutatio infiolo 'vÃtpoÃtaÃt , ilia Sacramentorum rationem extra 'vÃim, eumj^ legitime obÃeruatum, nullam habere. I» hac autem doclrina qui non acquieÃcunt, [tranffubÃantiatores nimirum conÃtbfiantiato-res} hoc praterea requirunt, vt res Ãgnificat£ re ipÃanon tantiim dari {quod nos minime negamus} Ãed etiam in terris vna cum ipÃsÃgnis adefie di~ cantur : qtiod quatenus concedamus, dr quatemts D.iiq,
lt;^6 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;De Coen A
negemus ,futgt; loco dùetur. Cxterùm Hiirchtusnû-fier in eodem^rorfitis atrjue illi erroYe verfitur , ii} eo tarnen dinerfium fientiens -, (jti 'od illi (jnidem corpus ipfinm, Ãanguinem Chrifii re ipfi adefievo-hint., tranfiub^antiatores (^uidemÃnepme no., confiubfiantiatores auterninfiub., vel cum fane (jj' âVino : Harchius autem non iffium corf us, nec^ue iffium Ãnguincm,fied Diuinitatem iffiam ejfientis-lem'lcu Aoyov, carnem ilium fotentialem cum fane cir vino, atcfue adeo nobificum cofiubfiantiat, idee que extra vfium quoque fanem à quot; herefiacramentorum rationem exifiimat.
De iignorum amp;c rerum figiiifîcatanim in Ccena Domini perceptione.
fifuu Sacrameta(Hoc vocabulo latiore notatione accefto^duabus reb.coïtent,vna videlicet terrena, alteracix.lefii:docemiisreterrenam,id efifanem (T vinum, terrenis instrument is, manu videlicet ore fercifi, fiimiliter ritus Sacramentales ,firi-Hionem videlicet, frrebitionem receftionem^ corforeis itidem infirumentis feragi ; rem autem Ciüleïiem, id efiquietquid per ilia fiacramentaliter fignificatur, ficuti menti ob!iciuntur,fiicÃola menie ferfidertt affrehendt. Rurfium verb Tranfi^uhfian-tiatores nbsp;nbsp;Confiubfiantiatores,fr^t{rea quod rem
cselettem tarnfrafientem effe volut in terris qu'am
rem
Domini.
rem ipfam terrcfiam, idcirco corporis instrument is vtrantjite Ãmiil percipi contcndnnt:nec aliterfen-tit HarchiuSjÃo qtiod modo diximus excepto.
De Cccnæ Domini cfFcélis.
(^eenam Jiomini non propterpanem nbsp;nbsp;'uinttm-,
Jedpropter homines inflitutam ejfe dicimus -, (juidern ad tlloruÃalutem. Sed(juonia alij quidem digne (id eficum pÅnitentia Ãde) alij veri) indigne (id efi fuel quid hoc rei fit ignorantes -, vel increduli^vel impaenitentes)adearn acceduntiid-eirco contraria duo effe it a i'li trihuimus ivnum , fialuificum,quodipfiusCÅn£propriu eflialterum vero Kfl(^ ooia.^iÃgt;y.Kiûi;, ad condemnaiionem , non ahipfa Ccena.,fiedah indigno ipfius vfiu émanante. Verum igiturilliu^ 'm fiolispaenitentibus (fi creden tibus efleitum eflycopirmatio confiociationis ipforum cum Christofliritualisâ.qua fit vtfliritualiter cum ipfo Chrifio conncxi,^fic ipfius meritoru omnium participesfatti, hoc etiamconfiequantur.,vt,Ãcut incorpore natur ali animato membra cum capitc coharentiafienfium ^motiim inde percipiunt : ita fliritualiter ipfii Chritto copulati, dona omnia fli-ritualia regeneratorumpropria , ac tandem etiam vitam ipfiam seternam, a carne Chrifti., ceu capite, in coharentia membra emanantem, magis ac ma-gif adipifiantur : cuius etiam propterca figillatim quidem membra, c'oiunitim verb myfiicitm corpus
K fS nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;De CoE N A
B appeUantur. Et qttoniam feparata alU ab aliis â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;membra neque vnttm corpus efÃcere, neqtie vniin
â eiufdém^ue capitû corpi/a vnum ejje poÃiint, id-
â circo i»ter CÅna Domini ejÃedta in primû nume-I ramu^ charitatis incrementum, ejuo alp cum alid I fub eodemcapite arcîins conittngatur, fient eun-I dem Christum iifidem Sacrament^ omnes parti-' cipant. nbsp;nbsp;In hocporrb mysterio concurrentes eau-
fiasfie diltinguimu^s, vtpeut v ni diuina ordinatio-nifiacramentalem, de pua diximus, tranfinatatia-nem tribuimits, it a vni Spiritus fianlti infinita inefifiabili potentia accept am ferimrss in (olidum il-lamnoÃri-, pui in terrisÃumus, cum ChriÃo,per etus carnem pua nunc in cælu eÃ, à nufipuam a- I iibi, conÃoeiationem , puam Paulus Ephefij.yt. - / Mylterium magnum 'vocat . Ptuod autem J Ãc ÃadliÃtritualiter ipfius Christi participes ,Ã-dei incrementurn , alidpue ealeÃia dona, ac in primés nostra regenerationù obÃgnationem , ac tandem etiam aternam tum corporü tum anima 'vitam adipificamur, totum idud ab vno Chrifio Deo ypâ homine, per eins carnempro nobis aÃum-pta m,cruciÃxamy tandemÃtpra res omnes creates eueifampn nos emanare credimus. InÃrumem tales denipue caujas in hü myÃeriis agnofiimus, partim ipfius DeireÃeciu, exteriores illas, puibus itt externosÃenÃss incurrentibus,mentes naÃra ad nbsp;nbsp;nbsp;i
rerumÃgnificatarum con(iderationem commouen^ tur ; nempe paltorem ipÃum, verba inÃitutionis, nbsp;nbsp;nbsp;*
Domini. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;59
Sjmböla, SAcmwentales ritm : partim nostri
, inttriorem in nobU ex Dei äcno ha-tentemvnicam, nempe Fidem. Ft rurÃum inter bic ifîiirttmenta hoc dtfcrimenfiatuimus, quod exttrnii illis ftcutatur Deus , z/t tarnen ipÃt nullum vim intrinÃecam effiaentem inÃnuet, fed duntaxatquid tpfe vntii intu^ agat-, noh/s per ea tesiificetur : interim autem illtid quonosipfivti-mur^nempeFideWyagnoÃimus hacvipradita cffcf tdque ex Det ordtnatione, vt Chrisititii.'vcr'e noh is Ãiritualiter applied. Denique KCtvcovioAfitte Con-ficiationii voce ex ApoHolo defumpta, nulla ipfius corports Chrijli cum noHris auj)a.(firiv, null urn realem contaclum, ncque corporali, neque J^iritnali ' modofiatuimm. {^Mrfiumenim hsc monHroÃtf
Cyclopica.,cumcorporis Chrifiiveritate eiitfdem in calls collocatione ex diametro pttgnantia, ah hoccxleÃi myfierio prorÃus aliéna?) Sedita Ãgnifi-caridocemus, quemadmodunt^vt ciho naturali in hacvita nutriamur,non fatis eft apparatus ejfe appofitas dapesfed Ulas praterea re ip fa fumer concoqttere nos oportet,minim''e alioquiÃuccum ali-mentariuminde hausturos: Ãic,vt meritis Fhrifli, i à 'iisqua ipfi inÃuntfi^uamurac in primis vt æ-i nbsp;nbsp;nbsp;ternavita ÃuccumfeuvimJpiritualem ex eo hau-
\ riamus -, nonfiatis ejfie quod afumpta ah ipfo caro^ 1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;turn accepta Jpiritui plenittidine-, turn in ar a cruds
I fttnobis iuftiftcandisfanHiftcandis,(^ tandem gla
rficadis,pçrfeHifime aptata.fed praterea oportere
â éo nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;De Coen a
H nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'vtiffemet ChriHtts vere ac re if fa »osterfsit, (juit
B nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;coalittone mystic si fpiritualià ffe i» aobis,^ »os
B i»iUo viuAmits. Hac autem ar^ifimA credentium â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;cum ipfo chrifo connexio., »0» ad vllum corDornt»
â co^taótHm.,aut animarum realem coharentiam/ed
â ad intimam 1» nobis iff us effcacitatem relata,
â tranÃatitiis omnibus illisvocabulis, Comedendi, I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Bihendi, Concorforationis, Infl tion is, Coiug^, Ini-
f nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tionis denieyue, infacris literis fignificatur, (juihiu
^videlicet arcfiftma connexiones naturales i» comm uni hominum 'n it a declarantur. PoÃrenio docemus negue iff us Chrifi virtutemfue lyilplao foffe a nobis partici fan, /juin iffemet nosier fiat Gtâ nos illius : nejue 'vicifim iffum fieri nostrum P^Jf^â1^tniffiusenergiamfarticifemus,juodcaro ' 1 cum 'uirtute, ac virtus cu iffius carnefie cohareat, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;I
'ut neutra ab altera diuelli vn/juam fofit. Ex juo tittnfejuitur turn in zierbo nudo turn in verho cunt Sacrametis coniundlo,'v»um amp;nbsp;eundemChrifunt tot urn curn iffius Sflritufeu virtutefaluifica nobis
Jfiiritualiter affrehendendumfrofoni, jua/nuis accedentibus ad verbum Sacramentis,fidem vebe-tnentius in nobis Commoueri, ac froinde efficacius agere oforteat. Deinde fitâ Hind efficitur Christum nbsp;nbsp;nbsp;i
tpfumfue in nudo verbo,fue in Sacramentis.non nbsp;nbsp;nbsp;!
^tf a credinttbus,acfroinde ad vitamfercifi. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;/
^uidautem Harchius? Itavarius ef ac multi- ' / pb.ex,vtvix,juidlijuid'ofentiaifintelligerefotue^
rim.
Domini.
6i
nm. In ÃummA ver o vult virtute henediclionis myH:icx,(vt loejuitur Pagina ja.) id efl,per verhit Pei à legitime ordinate miniflropronunciatu, (vt firibit Pagina nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;diuinitatts Chrifli Ãuhliatiam^
qtiiivhiciue efiper-^raÃentiam generalem {pagina J2.}Deum : (pagina j2.) P'erhumillud aternum^ (jitod carofa£tum eà .-(pagina ipÃam ChriÃt Peitatem-. (pagina i6.) Verbum viuiÃcum., Spiritui» Ãanclum : (pagina ipÃam diuinitatem: (fâf^^f^â^3J-)P'erhum aternum., (à eÃÃentiamditii-uam;(pagi»a 4.^-} diuinitatem^ejun in chriÃo cor poraliter habitat ; (pagina j.) carnem chriÃi in-uÃibilemyid efi^aternum Verbum i^SpintumÃm-änm: (pagina viuiÃci verbi virtutem:(pagi-na T çt^verbum de Deo verbo'. (pagina So.^virtu-tem (jvim cjuandam d Cl^riÃi carne:(pagina Ãubflantid verbi viuiÃci amp;nbsp;Spiritus Ãan0}i:(paginA ts^.}cjuandam ChriÃi portionem : (pagina 106.) eÃe potiÃimitm in hoc Sacramento: (pagina rj.) Ãlamdari in Sacramento : (eadempagina} In Sa-. eramentocontineri:(pagina 14.} ore (uÃipi à Ãde-j nbsp;nbsp;nbsp;libuf.-(pagina is.)alcre carnem ChriÃiani:(pagina
)y-,dr Si, dr lo^.'jinpane latere:(pagina 26.} infundere(eÃe tnpanem,ineÃ-fabilimodo: (pagina 2Sy'jr alibi Ãape. ) immutare f^i^ncm in corpus verbi:(pagina jo.} impertireÃeÃe per carnemnon illdm.,cjux in cÅlis eÃÃed earn que expane (y vino conÃituitur ,Ãdeli 'umipue corperi eoniungitur : (cadem pagina.) facere vt panis in
62.
De COE na
â , carnis Christi 'uirtutem naturam tra/ifeat: I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;{p^gtna 31.} facere panem corp fis Chrifii atiuâle,
I ^Uitnslo manducatM nbsp;nbsp;co»co£ftts efi ab hominefi-
I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;detiy hominem faciens aShu corpus ipÃus Chrtsii:
f nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ifi^i 40.} fumi a ejatbuÃnis, fed euanefeere in
ÿs qui eurent calore ch ar it at is : {pagina 41.} tllabi inpanem inejfabili modo.fpag. 4 3.ffacere 'utpanis tranfeat in fubÃantiam car nis ChriÃi in cælutn eue£fa: (eadempagina} perfunderepanem: {pag. 4 6} mutarepanem inÃubÃantiam Chrijti infuÃo-aiedtuinitatis fecretoillapfu: {pag.4p.} -vnitipani mirabiliter, Ãrper habitationisgratiam: {pag.ii, amp;amp;nbsp;So, ÃrSi.} facere vt panis abun-dantiÃtm'e habeat infe Deum: (pag.jj.} miro modo de plenitudine fan^se carnis chrtflt in nos ft inpanem infufafacere panem Chrifum per posen- nbsp;nbsp;I
tiim (fr uirtlitem : f deles 'verb atiu tales,de qui-busdicituriNolite tdgere chrifos meos:{pag.63.} quotidie ex pane Ãr 'vino creata, ft de alsariaf-delibusfumptd naturaÃmile effe illi car ni, quant habet chriÃus in cælo, 'viuifca ntmirum rati one quot;jiuifeantis diuinitatis, qua fefe tn pane infudit, (f commifeuit tnefabili modo : fa g.30.} tllapfant in panem etdem 'jjniri,vtcera liquefacta alterice-raliquefaâfa.qpag.tQ.} Qceremirabili'er,po^en- nbsp;nbsp;nbsp;/
ter,ineÃibiliter 'nepand fes uata forma ft fib fan tia,in diuinam ab eat natur am: fpag. Sa.} Difin-guens autem idem Harchius in^er cos, qui adCce- / nam accedunt) vult,ft animalta fuertnttrrationa-
lia,
Domini. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^5
ore^anem ilium fumere ,Ãedduntaxutad ^ntis vit,e.-à 'vero fuerint rutiona-Ãednon pari exitu.nam (es quidem hareticos ^umere etiamil-ad eundemfinem, fed qut ft in infdelitate fersiiterinf, ciim etiam fumant cum pane Deum Pjâ'generalem prafentiam diuinitatis,accipere iu-Kemnon Seruatoremfpag.jól) ^totum quidem ^Wamentii manducare-,acproinde corptts ChriÃi^ jednomine ^facramentotentu: fag.42.) malos '^ero hahentes quandam fdem comedere Sacra-tnentum ad aliejuod bonum vita temporalis ,fed ^uia non dtligunt ea fide qua diligit^ nihil illis prodefe Sacramcnti comedionem ad vitam ater-nam: [pag.j!,^ Tertiumgenus rcitare eorum -, qui ore (ffide ^acramentum rem (f fuel um Sa-eramentipercipiuntfpag.^z.}^ tarnen mali {in-qtdt fag.^2.) multo minus infidèles diciiturChri-fti corpus comedere. Idem Harchius interdum BaptifmumCaena Domini exaquat., vtpagina32. aliqttando mer} Jpiritualem vim extra carnem Chrisii ei tribuitvtpag. 61 non minus ( inquit} elichrilius in Baptifmo,quam in Euchariflia^ve-rùmper diuinitatem^non humanitatem. Praterea quamuis Papistas meritb reprehendat in eo, quad poculi vfum in qs quos Laicos vocant fullulerinty illam Deitatem non minus in vinumquam in panem velitinfundi-.lpag.44..}videturtarnen vint équot; fngtiinls illius viuifici potum magis etianit
^4 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;De Coe NA
tluAmpAnif efum'urgere-, ijuo»ia{i»tjuit)ex Ori-non äixit Domint'^y HiceÃpanls
noui TeHamentt:Ãcut dixitHic ed calix »cui Tesiamenti : adco ^utà (juisÃacio temporis prema-tfir, idesly (vtloquitur pag.nó.'} tepore excludi-turymalitprateriripanis vfumiijuamcalicis-enim Ãncjuit') manducatio longiits exe^tiirattem-â fus^quam potatioÃin animnaeliquium tncider^y nónne in os potins inijcies vinum, quam carnesy â quoniam illud citius repente delapfts indauad^ isires? Prieterea male-defendens panem^vi-num CÅnti Domini habere Sacramentornm ratio-nem etiam extra 'uÃtim id tarnen non vult in BaptiÃno valere. (^pag.Spi) CÅnamautem qmte-nusvocetÃacriÃcium , Crhîc rtirÃum\quotallegori isfacra myÃeria contaminetHarchitts, Ãuo locot id est,in reÃutatione die emits.
De CÅnæ Domini adminiftrandx modo ac ratione.
CænA Domini adminitlrationemÃcutipar eti, ad insiitutionis diuinA normam amtiÃim exi-gimus. Itaque a Domini inuocatione exorÃ, habita condone repetit is precibtts, ipÃam Domini inÃitutionem magna cum attentione recitatam populoÃoleni formula explicamits,acdeinceps, édita, fidei chriÃiana pub lie a per ApoÃolici fym-boii recitationem profeÃione , quod iuÃit facere
Dominus,
' Domini. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lt;j-j
Pane cnimfraclum, 'vinum focKlo infufum tradunt quidem tninifiri -, aeci-fiuntvero-i comedunt'^ bibuntfinguli : quibtts, fcraRiiyÃâ rur^um gratys Deoaiits pepuloque diligeterde co'ferenda eleemo^yna, cteterifque cha-nutis frAÃanda. ofÃcys comtnoneÃaBo, ( quibus quot;^nis rationihtts y quatenm 'videlicet Deo gratias Ãlenni noÃri tu corporis, tum animi, con~ l(cratione_a ChrifliaaA chant at is officitfque^ te-fiiÃcata y banc aidionem docerrms nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fa-
triÃeittm vocari} miniÃer populum cum folemni benediclione dimittit. Et quoniam Ãacra est in frinüs hac atitio, quaÃi in caIüpotius quam in terris celebranda : curami-ts y'vth ac omnia 'non tantum honefle'^ decenter, {fieut rcliqua omnia in domo doniinifieri decet}fied etiam reuerenter Ãx 'oenerabili cum granit ate ad'miniÃr ent ur. Omnia autem ilia quorumquada ad impietaternyquadam adÃu^erfiitionem conuerfia fiunt, quadam denique ridicula Ãunt, ^hifirionica fiaitationi quam vfiq^ adebfiacris m^fierijs conuenientiorayC domo Domini tancjua fiordcs,eiecimus : relict a in ijs^qua adia-fborafiu»t,fiingulis Ecclcfiiis lihertaie.Harchins autem , quanu^ panem vinum dmina ipÃius efi fientialislo'j Ãci-yov.virtute,ipfis abundantiÃi?ne,vt i^ifieloquitHry vnita repleuerit : nihilominias tarnen adoratifi'nem interiorem ad ilia dirediam tollit, vt exteriorem, quam venerationem appellat, Ãibfii-tuat.-oblatione à â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nofimpliciter damnat;
Kj.
I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;66 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;D E C OE N A
I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Ufiteadenlquefiicerdotii vefien~aimprobut-. jmfti
f tame» fuperflitiofi (jiuda rnerit'o refrehcdcns.
Et hactenua (jutdem Harch^^Jententiam de fiftgtilts huius controuerÃa quaÃionibm cum uo-[t/a comfarauimtu. Itaque frqereÃc hoc vide-tur , vt noÃrcs conÃrmatis , dogmata illiuf tit E}ei verbo re fut emus ac demum qsy qua qrofe pfofertyrefqondeamus. Eritautcmhoc uobde'ofa-eilt us, quod »efqeciem quidem vllam vllius argu-menti Harchius ex Dei 'verboprofert, qratervai-cum prorfus elumbe, quod fuo loco explicahimus, Primum,quodpauem viuum dciamus fg»a ef-fecumipfa rerum fignificatarum praflatione con-iuȣla-,prgbatio»e »oneget, »ià apudTranfub-Ãa »tialores, quipro mutatiô»e rerum communinm
Sacrame»taÃatuut carum aufiihilatiouem. Sed . cum Harchio fe»tire »0» poÃumus i»tra tpÃaÃgna
re ipfa co»ti»eri res Ãg»tficatas, quacumque tao-
dem ida fi»t. Hoc e»im »eque ipÃa rerum , id eÃ,
Sacrame»torumautrerum ÃguiÃcatarur» »atun
patitur : »eque i» Ãaerp literû vdavocula i»ue-»ietur,qua conÃitui tale quicquam poÃif.vtplaul âvideafur hac quide i»parte mi»ùs aÃurda eorum Ãe»te»tia., qui ChriÃi corpus realiter adeÃe voluut, quam eoruqui i», fub, velcupa»e reipÃailludad-eÃe cdtendunt.SedElarchitss magis etia i»cptdÃa- nbsp;nbsp;j
tc»tiamtuetur, qui,vt corporü »aturalts localem / ' praÃe»ticm excludat, deitatemipÃus verbi, ex car- nbsp;nbsp;/
»eaÃumpta i»pc(»e illapÃm,veliti»tra ipfumpa- nbsp;nbsp;1
»cm ' â â / I
Domini. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;67
pmem habitare, Adeóqtte ipfi re ip fa vniri per-ffiifceri. De quo dogmate mox dicemtu.
Dmvero quodad res fignificatas attinet-^ ve-tam illud ipfum corpus naturale, quot;verum ilium «aturalemfnguinem Sacramcntis illitts pants à quot; dUusvinifgniÃcari^dicimtts conllareex additis 'oocïbtu.PtVQj) TR ADIT rR,(à BF-iPFN DIT TR : item ex diÃertis Pauli verbis, i. Cor. W.16, vhipa/tem quidem corporis Cbrifii â ,po-cidum autem,( id eflvinumpoculo contentum}frn-^uinis cbrifii communionem effe teftatur. Tljce-nimdnhium efiepotefi-,quin idipfium quodcomani-(Aturfit illud ipfiumyqttod in CÅna Domini figni-ficatur^ praÃatur. Itaqne nihil abfurdius fingi potuitiÃo Harchq commenta ^qui nomine corporis qttod traditum fuit pro nobis-, fanguinis qui fuit tffufus,Deitatem ipfam Chrifiifiue verbum ipfum Aternum Patris,cà Spir.fanifum intelligit. Diucr-fa efi autem quafiio. fipuid in Ccena Dominifigni-cetur^prafietur, ah eaquaquo-ritur., quo fenfu corpus illud naturale depane illo,^^anguis illç naturalis de vino illo dicatur. Ad hanc enim re-fpondendum efi, Sacramentale hoc eff ? dicendi genus, quo ,vt ip fe Harchius agnofcere cogitur , ret Ãignificata nomen ipfifigno tribuitur.Acproinde a-
1 gnofcimus Corporis name interdum non ip^urn na-i turale corpus fâd eius Sacramentu (ignifcare: quod J nonnulli ex veteribus patribus corpus Sacramenta
le vocarut-fïd cfi,Sacramentaliter intelle£lu,velu-
B.ij.
â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;De C OE N A
l nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;dicut. Corpus Domini vidcri, tangi, d(f!-
h nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i^^ud ififigi,ifi terram cadere, creari-,feriy ch-
l nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Dininitat^ ChriÃiÃuc
quot;i nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Ãoyou in ipfis Sacramenais realem inhabitatiO'
I nernponimiis. Praterea hoc agnoÃcimtts-,Eede-
fiam (juocjne corpus ChriPlivocariÃ'edm'sfiictfrnÃt-aliter-imyÃerio magnOyVt lopintur lt;^p0â
flolus Epheà ,^2.interneÆub vno dr eodemcapite, ChriÃoconnexnm,(à eiuÃdemSpiritu viuiÃcatnr/'i, Eph. 4^.16. necjue idpuopue mjÃeritim inÃcianiitr pitf/u amp;nbsp;'vini , (à eo pubd omnes ex eo-dem iliopaneÃumimtis,^ ex eodem illo poculo ilium Spiritumbibimus-,i.Cor.io. jó.adumbrariat-pue etiamÃanciri â.Ãed hocnunpuamprobahit Har-chius, nepue alius pttiÃpuam bis verbd inÃitutio-nt'scænaDomini: CO EPrs AtEEsM ^'0D PRO PO BIS Er A D IEE R,EccleÃaÃueipfa / EccleÃa mebra,id eÃ,corpus ChriÃi mÃicu intelli- nbsp;nbsp;j
gi.Pari.n.rationeper HOC EST'sANGEIS
I E F FENDIT ER idem corpus mpÃtcunt rurÃum intedigeretur^puod adhuc neminivenit in mentemc-Jt diceret.Etcerte à corpus idud cÃetmy-Ãicum corpus 1 Ãnguli Ãdeles EccleÃam comcdere 'uiderentur. Apage igiturpluÃpuam aniles iÃius-modinugas, ÃfvertiginoÃsÃolis iÃa deliria relin-puantur.
Tertio, analogia intercaducambanc alimoniatn ^vitam, Ãi cæleslem idam naturalis ChriÃicar-nis virtutem, aternampue ix de in nos, non inpa
nent
Domini. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;69
^tmn^vinu emtinAtemvitam-, qmiminfacris U-millies ificulcetur ipfi co»lubflattAtorcs idi -^fuwi/jfexti) lo.tnnis capite agfiofcimt, probaticfse ''âOn eget. Totum autcm illud HArchljcomthcntum fine commitnijCjuo chrifius 'ueÃcebAtiir,(iui an-tei SuudjLiii aro Chrrfii, ab eodempoflea Comeaus (3â Cilore mtunli conco^us euaferit ivipyita ear9
(jtiidem diui/J(i,proptervnio»em~iQZ äo-y^'^hyfafiAticAm^ ejUAfi proptercA panis cÅfî^e Domini corpus ipÃus dicAturquid AÃiid efl qu'tm tbrij delirAfitis Ãornmitm Nam ctiirnà ijlttd tim ibÃurdum comment um Uli concederem,opor-tuilÃetÃide ChriÃüprius hunc ipÃumpAnem., quem corpusÃuum AppeUitcomediÃÃey cöcoxiÃe (à iÃt honor Auribus} reieciÃÃe, acÃc tAndern fuStum corpus Ãtitm diÃipulisprAbuiÃÃe. Et »uncquoque vbicun-^ue ^3â qiioties Domini CoenA AdminiflrAtur,Chr'i-dumoportuerit corporuUter prxÃentem hac eudem iutinuiÃbiliter in caelumÃuhducere^ne nu-t^ctrnpinemÃumeremus. Verum neÃic quidempunis illeÃuerit Domini curo, quum cihi excrementA, ttpn ÃAnt ipÃusÃumentis curo, Ãed is demumcibi Jâ(ccus,qui cArni Ãumetis uÃimilAtur, Scd bis omtii-°âtsputAtÃepHlchre occurriÃÃe.,qHumChrifium di- ' citCArnem illAmÃuAmÃc expune creutA in culo hu-cre,ÃedexillACArneÃuAm Deitute inÃundere in pinem (pag.'^6.} qui proinde diuinus eÃelhis, Ãt cptoquemoÃrireÃpeSfuy curo chriÃi Ãvväuct, cà de-wametiimcredenteSyOre ^Ãde comeÃus ÃaciAti-
' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;E.iÃâ
De CoENA
ttdem diuifios nbsp;nbsp;ivipyita ipfins chrifii carnem, illi
tn exits mine ntt nAtitrali nattirx nbsp;nbsp;fpecie, vt lo-
quitur y fimilts, atque adeo, utloquititr tfig. p, cttro chriÃiearo tnuifihilis, xternum verbum-, Spirit MSfancltss : qux non tantumfluita,fed etiim imfiafortenta quidattinetfluribus refutareyfM nulla ne rationis quidemflfecie nitantur ? Abflt enim vt Patrtbus y quorum teflimoniis HrrcbiiM nullo cum fudore abuti oflendemtts, hxcmonllti vnquam in mentem veniflfle exiftimemus.
^upd autem ad Sacramentalemflymbolorum à quot; rerumfigntfleatarum, id eftycorforts i/lius natura-lis fro nobts traditi, nbsp;nbsp;flanguin/s fro nobis eftufi
frxflationem cum ftgniftcatione coniunclam atti-net y quod hac de re doc emus,cert'o (fl exfreJfloDei verho nititur, ^ujtm enim conftet Sacramenta de quibus a gimus, efl'efromiftionibus Euan gehe is ad-iunAfa, vt tantomagis de illarum frxftatione cer-tiones fiamusy eoftequitur neque iffts fromiflionum quot;verbis, neque Sacramentis aliam eoniunilionem tribuifojfteyquam efficacisfttgnificationis qua à fro-mittentisfbla vi^ftdelitate emanet. Etenimflfi-ritualiafunt qua turn verho, turn Sacramentis fl â figniftcantur fl flub EuangelicUy id efl, fldei condi-tionefrabentur.-mere verb flfiritualia ac dittiuina eaiuflmodiflunt incorf oratio in Chrisiu y fl in code collatum iuftiftcationisftanciiflcationisy fl tandem glorification is fteu vita at erna donum, f er ahum vt vllo modo eftficientemcauftam fli quit nob is tribui exiftimet,
Domini, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;yt
rerum dittinArum^rorÃus efiimperi-^usiiutfUne impüis-,'u!' quiytjuodvn 'MsDei ejl in- ⢠^lt;»nniunicahilttcr turn proprium quum ipÃt eÃDei-^^lidpanem eà vinum^res inanimAtaiitrunsÃc-certe cum id is communicent, Ncgo igitur-, è'lgt;ernego Deitatem aut -vim 'vllum diuinum in i-infundiy^ impiü ejfe hoc dogmn rurfum dicoyco quidem fenfuquo loquitur fcrtbit Har-ihius,non quo locuti funt Putres, quorum Ãententià pinitui deprauatyVtfuoloco die emus. Aio( inquum'} effe dogma., exiftimare quod res communes, tx Dei ordinatione Sacrament a fiant,aliter int elli-gerCjCjuim quod ad alium vfium, id efil, ad res di-HimsfignificandAS,transfierantur,quarum prxÃa-tio nullo modo neque a rrdnifiro neq^ a verbis ipÃs infiitutionis,neque a fiymbolisÃed tnfiolidum abv-uius Dei vi,nulli prorfius rei creata vnquamcom-Municata,epÃcitur- FalÃÃimti efiigitur hoc deliriti ab Harebio tot modis inculcatu,inejfiabili modo ver bum ipfiuminpanem fix '^itiu reipfia ill'abi, vt Domini car o fiantdbvdfatt. Nee enim Sacramentalis mutatio eÃmagis miraculofiurn a ut inefiabile qriip-pia,quam quum ex comuni ceraÃt autentieumpu-bltciinfirumentifiigillum. Quanuis enim ilia qui-demfitdiuina fix diuinarum reru caufia, hrec vero bumana fixfianciendis rebus humanis inflituta or-dinatio: tarnen res ipfla in genere eade efi, tantum in eodiÃerh,qubd in ill is Deus de vita £tcrna,hic ââoero homines de negotiis humanis pacifluntur.
E.iiq.
72 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;D E Coe N A
T'rMjfuhflatiatoresfignoru^ CefubÃiâ
* tiatores rerumÃgKiÃcatarum,Q7 quideni tn Harchium-,riui tpfum aternum
cum imf ietatepuni reuliter vniridocet, Ãultem ex toties u nofiris ciuto Augufiini loco Uh.de Tri/iitA. cap.jo.difcere oportuit:'vhi S-uramentu dicitvtre-ligioÃu honorem höherepoÃe, non autem duporeni ojt admiranda.Sedhociflos omnesfefellity ^ub^eit tjuu Dominus vere ineffuhilitcr agit,dum qu£ cor-. poraliterper (ymholajignifîcatpncredentiumeor-dihus Ãpiritualtter fuu vnius virtute exepii'ur, cum Sacramentali mutatione confundut'. tjuumil-lud DeiopuSjideÃ,Ecclefix nbsp;nbsp;ChrtÃiÃpiriiuolis il
ia connexio vere magnum litmyÃerium.,vtlo(i»i-tur lt;..^poHolus:hocvero,id efi, rerum alÃuanttit à commuai vÃi ad aliti extra ordinariuÃgnÃcan-dum trar^Ãatio apacifcentiu voluntatependeat,lt;à inter homines etia fit ciuotidianum. SedÃriÃudcome ntum,quo aterna ilia aterni Filp Dei Deltas fe-cundumfuhÃantiampani vnitur., quomodo impiu no eÃ^.^uod enimHarchius hppoÃatica hacvnione Deitatis (Ãpunis non eÃe cotendit,manifed'e,vt in Scholls loquuntur,contradiclioneimplicat.^Quid e- nbsp;nbsp;nbsp;i
nim altud eflÃypo^atice verhum illud aternu Dei nbsp;nbsp;â
car ni aÃumpta: vnitumeÃe.,quam nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lt;
ideÃfua xxEoçà cns, non autemfda nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;aut tm- â
pouoiq, UH car ni vnitum eÃe? Sed audio quid Har-chiissrefpondeat.,verbum videlicetillud aternum Ãc illi carni vnitum eÃe^vtcurn ilia vnicum ùtptçù-
Domini. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;yj
conHitUityCumpane veroÃc'vniri 'v^ettm xon a^uÃed tatum efficUtcorpiii,n0 idem lUud ipÃa» ^tiod eà in cxldÃed Aliud numerOynA-tuntAtnen Ãecie^ td eÃ, etiamper inhabitAn-ttm re ipÃiinpane DedAtemdiuinumypüJlquAm iHtidpotentialecorptfi ore eÃ-ÃdeÃumpttim ^come-Ãw,i^concottumÃuerit.Enimuero quid hoc aliud eÃ,qitam totidem incarnatosÃlios DeiÃatuere.^ quotadCÅnam Domini rite, e^Ãcuti par eÃ, ac ccdunt? Kt meÃabtlern tllam gratiam vni ilH car-ni ex Marta Eirgme aÃ'nmptApropriam, quanuis tmpari , quod ad energiam attinet, efÃcacitate, tum credentihus omnihtts communemflatucre? rt autem apertiue etia intelli^atur, qulim ridicu-. Ium impiumÃit isiiid commentum, quo ipÃemet Dei Filiue cum fymbolis re ipÃa vniri dicitur, Ãn-gamui Harchtum non ipÃum Detim, non Verbum tpfum aterntmÃedquandam duntaxat ipÃuf vir-tutem, quam carnem verbiÃ, verbum de Deo verbo Patru teflimonia non intelUlt;^s, velperuer-tensÃapius appellat,inte/lexiÃe: er quanam hacÃtt quot;jirtiu, cuius eÃcaciA diÃieiamtfs. Dcurn certe vbique vjo-iad^ç qui eÃe negat,Dei inÃnita eÃen-tiam negat.
Vbique autem ilium eÃe, vtrerum
creatarum partem, quaà cum Ulis compoÃtam, vetus Maniebaorum delirium eil. Et tarnen citm, vtdicit Apofiolus, in ipÃo,id eÃipÃiss vnius vi vi-uamus, moueamur erÃrnus : ,vt ipfi prophant Ãcriptores cognouerunt yqu.t vicreata funt omnia,
74 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;De Coe N A
eadem et'iAm ilia qunndiu Ãunt fatendum Jertiari;ex ^tto effaturDeum nott tatum fedetiam ivipyttîntMà rehm on^nibtts,(}uafi:tisnoü eadem nee pari efficacitate adejfe. Sedeademilli amp;nbsp;vmcA 'UâS diiiina non parder fefe in reruw eyeatarHm conÃerttatione exerit,vtin prima ercatione fe/e demonstrauit. Sicenim ipft res ex nihilo condidit non tantlim prima fed etiaw fola fit rerum omnium exidentia caufia ^fieu mate-riamfcitfiormamJpeltes. In rerum autef»,qitas ex fraiacente materia condidit,confiruation(-, fie fiecierum propag/ttionem , Ãue indiitiduortitn ferfieuerantiam fiellemus, cauÃas ÃecundAS ordi-nauit, per (puas,(juanuis iis minim'èdeuindtus, te-rum omnium ac Ãngularum natur as confieruat. amp;nbsp;a cælo nbsp;nbsp;ab agricultura Ãoli vbertas ; a foie, Una,
ftellis, Dent IS, dér is conslitutio : a cibis Ãux natura accommodât is animantium vita dependet.Sed longé aliud efi rem aliquam Di fibi diuinittis inf a fouere,(judm res ipÃas ex nihilo condidijfe. Itacfue illud Ãurdma quada benignitate rebus ere at is Deus cert is gradibus co nee fit, res naturales naturalihus caufis, prout tarnen ipfi libuit,conferuans. At illam creandi,id efl,ex nihilo aliquid efÃciendi,Dimfibi Dni propriam efiÃe ac permanere Doluit, DtÃr ipfius natura ordinis immutationem. Etenim lehouaÃt oportet, (Jui quidpiam a Non effe adEjfie tradueat-. funde etiam Filq nbsp;nbsp;^irittfs Ãanlli Deitatem ex
eoprobamus,qubd ys rerum omnium exiitentiunf
creatio,
Domini. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â 75
Patri,ififacrü liter is /rihiiatur. ittinet autem ad ordinis natur amp;nbsp;mutationem , rjuit. mirACuU voce froprie accepta Ãignificatur ' valde hallucinantur qui {vno excepta Chriflo homi-ne^vim eiufinodi tniracula edendi cuiquam vn-quam inÃtam à Deofuijje exisiimant. Itaque mi-raculiproprie appellata, quibtts nimirunkordo ipfe natura immutatur vel etiam aboletur, nuUi nee â Angelanee homint accepta fereda sut, qttaÃi caufis vllo modo ef^cientibus ,Ãed vt meris ac nudis in-ftrumetis.Nam nee Angeli quidem boni-,nec^an^i bomines quiequam vnquam (^vtriv egerunt: fed HU quidem Dei mandata Ãunt executir er urn natura non ipÃs vllo modo ,Ãed Dei vniiis condito-' rismandatis obÃequente. Saneli autem homines, itidem Dei mandata , Ãue expreffa, fiue tacito à quot; intrinfeco afÃatu fu-ggefia, fiue precibus impetra ia miraculaÃc ediderunt, vt nulla ipfis infita vis boe effeeerityfedvnicum eorum externumministe-tium interuenerit. JAulibmagis er^ qua ab irn-purisÃueÃiritihus fine hominibus édita leguntur, velmera fuerunt prailigia :vel eatifarum natu-taliumnobis quidem occultaru^damonibus autem, quos nulla res if-iuÃmodi tatet, cognitarum effecla, qua tarnen hominibus miracula videntiir : vel ab ipfo Deo per malos etiam Angelos iuila Ãtta iiidicix exequente,cdita. Itaque non magis MaÃes,quam ipÃiusvirga,tot miracula in AEgypto,^^ in deÃerta edidit:vtmeritb Marcus 16.20, DeumipÃumdicat
â¢}6 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;De Coe NA
mirMulis ApoHalicam docbimm conÃrmijjuy JOPetrus Ãnati claudi miracu-
Ium Ãc ad chriÃi inuocatum nomen reÃerat, nt Ãibi loanni nihd prater ext er ni minisierij partes relinquit.i^d Christum autem ippurn (jtiodit-tinet,fiataendu efi, eum eÃe verum Deum mtun Ãue eÃentia-, Ãtâ qui etiam quatenus homo eÃimpt-rittmin res omnes inferiores acceperit Ãedtiwen Opera qua prater natur am edidit: Augustinus vni Dcitati ab humanitate non quidem Ãparäta, fed dsÃincta y attribuit bis verb is Tra^- in Ioan.}.
(inquit) Maria non erat mater dtuinitatisd' amp;nbsp;per dsuinitatemfuturum erat miraculum quodââ' petebat y reppondit ei y quid mihi Ãy tibi mulied Idem eodem loco : Efuriebat Christus, quia homoâ^ eratjpauit quinquepanibus tot millia y quia Deus â fratsdormiebatyquia homo erat,venîis ^Ãuctibus â imperauityquia Deus erat. Et Cyrillus in loa.lih.t. â tap.i^QiPropriu eÃpinquit}ÃupremafubÃantUy 'Vtquot;'' mortuospofsit viuiÃcarey quodaqualiter Patri atqÃ^ FilioineÃypropriu{inqud}iK,ivci)vi\Taii;.Nä alioquin^' nonprocederet Cyrilli argumetumy Deitatem Fily ex mortuos viutÃcandi virtute colUgentis.Etidem Cyrill un lib.de Friait, s- Fa qua diuino modo falla Ãunta chriÃoynon funt humants conditionibus at- â tribuenda,Ãdnatura ineÃabili omnernmentem tranÃcendenti. idem eodem libro; PoÃe implereââ'' omnia, tranÃre per omnia, dit Ãequt in omnibus â concedes etiam alt eri natura à dtuinuy quam diui-nd
Domini. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;77
»M? Non equidem. Denique ChrtÃu^ i^fe tefiatur à in Spirits Dei eiicere dAmonia, tideH-, quot;jt idem CjrillusreSTe imerpretn.ttir-,in Spiritu faȣÃ0,qui (fl întris flj Filq 'âjirtia coeflfentialis. idem Cy-i^illta libro in lo^n.primo-, cap.j2. explicam ilia, ^^pisia verba.Non enim admenfluram ei dat Spi-^itum-tQ-Spiritum ipflum eÃentialem a don is ab eodem per participation cm ccrr^municatis dtliin-'^^uens-tNon ipnoramns (inquit} dpoli-olorum quo-
^ue manibiif datum St'iritum fed orabant ti'i Spi-^'ritum,qiti qtiurn venir et, manibns eorum praberi
efi. Non enim ipfe be at ist Ntofes de Spirit» ^''ijui erat in eo accipere videbatur, flr aiilspr£bere^ ^fed[oh diuinA hotferuattt eÃpoteÃati. Solus enim 'ââ'Deus bac Jublimia Deóque di.gna efficere potelt.
âititem IjAc omniaf nempe vt fic aduerfus Harchiutn eoUigamus Si per hanc virtutem,cuius illapfif realiper benedicdionem myfiicam yvispa-nem bune f.eri potcntia corpus Chriiti, intelligis ipfam Aterni FiUj Dei cÃentiam-, plus certe huic panirei inanimat a .,quam ipfis etid Apoitoliscon-cefum fiierit,vt qui Spiritus tatumparticipatione, id efl, dona ab ipf in ipfls creata, quidem ad menfuram babuerint. de quibus late Apoilolus i.Cor.12: Dcitati etiam,vtosiendimusferuata ilia
I incomunicabili mtraculorum, quibus ordo natura \ trnmutaturyefflciendorumpotefiate. Imbetiaineo ' ' quod vim nos diuinitus regeneradi d 'lcis eÃentia-
htcr ilU pani infundi, plus huic pani, quant ipfi Cbrisii carni naturaliypcr fe,flue in fefe confide-
De C OE n a
H rafæ tributs: vtfote tju£,ficttt ex ÃuguFiifio Cy V nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;rilloprobauimtts^llti'vereÃublimiat^âiumiioferi
â ediderit.,^etiamfiti edat,noxgra.ti.1, vlU habitai-
â li-, âvt ifî fiholis loqttuxtur,fed Ãola vnionis gratia, J
V nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;id efi, non quatcfîtis homo fuit eà omnibus de-
â ms -.quorum capax eÃe potejihumana natura -.fer-
â f^^iÃitne ornatnsÃdÃolitiSjÃolius {^inquanAitifft
I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;conÃderatiS. Deitatd reÃectu.humanttatepaqnam
I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;inÃrumento, ad ea qua tnere humanaÃunt qraflan
j da.'vtentisiquduis operumChridi'^niao'/JiÿTtt;
totiperÃona aduerjtta Nesioriu finttribueda.fpÃd Ãper id am aatm non ipÃummetFilium Dei eÃentia-liter,nec Spiritum ipÃumÃancfumÃed energiam in nbsp;nbsp;i
^pff^^^^^Ã-f^t'iÃinaturaliabidiscreatamintelli-gis,primum meraspra^iigiaspro fers. Nulla enirn ^Ãld 'viuiÃca'uis ipfi chriÃicarni inferipotuit in fefe confiderata, zit ex qs tellimoniis, quaprotuli-rnus,apparet. ^qfodenimhaccaroviuiÃcat,ideo fià 5 quia hic homo eà ejfentialiter Deus, non qtdd haccarofitujita infefe ; quodà vita in fefe non eÃ, ne viuiÃca quid?meÃif2 Ãfg. ^gipnsodo igitur ex id um carne viuiÃca vis ereataÃue exparticipatio-ne in panem reipja fefe inÃnuarit, qua neque créât a vnquam eÃ, neque crearipotuit, quo ni am
' quicquidinfemetipà viuificttm eÃ, Beus vtÃtne-ceÃe eÃ, Deus autem effe nihil quodft er eat umÃ- nbsp;nbsp;'
teil? Et tarnen tantum abeÃ, vtquoniam, nepro-prietates cum Eutychete confundamiu, negatnus nbsp;nbsp;nbsp;'
ChriÃi carnem in fefe viuiÃcandi vim haherzy,
propterea I
Domini.
79
fropterea nAtur^u cum NeHorio fepAremui. vel fiominichriflo ,Ãue cArniChrifii âvimâviuïficAW^ ^ontfA i^Ãitis verba mantfeÃa ad'ma-mwt vt contra, totiperfona,ficnti di£tum eÃ,tri~
^ttAmu^yContra Neïbrium,,i^ quuw carnem chri-Ãi dicimusproperperÃonaliter inhabitas verbu)» dlttdAternum Dei^nosproinde eÃentiali vi Deita-vïuipareymultoplus ei tribnamusÃuam ij,, eptii ftoprietdtibus natur ar urn cum Eatychete confufis, 'vïrtiite (juadamcreata (ÃpartKipata,carnâ¬}n ill am '^ïtiificam fallam eÃe contendunt. ÃpiA cpuum ita [^habeantperitm dico HarchittmÃomniaÃepuurn panenrCcena Dotnini ea vi, (^ua nuÃquam fuit,ne-que efi,neque eritje carne ChriÃidelapÃa,non. nto-_ do diHinti faélum, Æzd etiam viuificandi vim,aA
nos videlicet re ipfa a^u ChriÃi corpus eÃfl- ' cie»dos,adeptumdiceret : qtiodÃveru eÃ'et,quan-nis aliquideÃe acht plus fit, quam eÃe tant urn Jb-vdjiCi^tarnen cum mains quiddamfit,acprjeslan-titis,vim babere alios viuificandi,quam ab alio vi-utÃcari, ö* bocvtrumq^ tribuatillipani Harchitts, (necenim viuificare nos CbriÃi corp rts poÃet hicpanis, nifii prius ipfiemet eÃet talis eÃellus'} (jâ poflerius ifiud tantum nobis relinquat Harchius,,
' nbsp;nbsp;nbsp;maiorcm certe gratiam Deus in hucpanem, quam
' in vllos ChriÃianos contulerit. Hune autern erro-rem aid multi confiequuntur, disiinefe quoque re-fittandi. cp^niam enim existim.i.t Harchitts hanc van huicpani reipfii infieri nbsp;nbsp;vniri, hinc tria efiÃ-
8o nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;De Coe N A
ciuntiir neceU'ario. V»nm,quAmdi» miinentpitnis 0quot; 'vinum, percepta femel henedictione wyltdd, flue fumantur â gt; fue non fumantur, id eà ifum yuoyue rationem Sicramentoruin habere. /ilterum,^tücuKyue orc Sacrame»tafimitt, vtru-quefumere, fiem^e ilU fmbola (f re iüù uifitcim nbsp;nbsp;unitum.Tertium deni^uetSiFiliitsijifi
Vei idr Spiritus fandlus reipfa amp;nbsp;fubslatiAliter ifid Jymbolts inhieret,Filium Dci,(f Spiritumf/ifi^luw in Ulis adoruri debere.-cjuos ahÃurdtfimos ff te-terrimos errores Harchio cum Tranf^ubftuntiiito-rtbits Conlubfiantiatoribus communes ,feorfir» refufahimus.
k^d frimum yuod atiinet yu£gt;fio in to tots â¢uertitur, Num benediFlione S^icramentâli {idef, . ea, recitcitione ffâ explicatione infitutionis (teens, ' Dominiyqux ft in légitima, ipfus adminifiratio-V ne) panis amp;nbsp;vinum cert a qualitate quapiam aff-ciantur^quA ipfis re ip ft inhAreat^vt etiamfi eo ipf tempore,quo hAcfiunt, non^umanturdfa qualitas ipfis 'vtfubieFlis imprejfa permaneat ; aeproinde, flue ad abfentes eo ipfo tempore quo mysteria in CCS tu peraguntur, defer ant ur, fiue fiorfim repofi-ta,prout tulerit Agrotorum necefiitas,ipfisprabean tur,noua confccratione, id ef, inflitutionis recita-tione ff' explication^^ denuo facia non fit opus. Nos quanuis 'vetuflam ejfe feiamus reliquiartnn FucharisiiA in has amp;nbsp;alios vfus referuatiancm, tarnen,quGniam neque fundamentum habe nt isia
, in Dei
Domini. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Si
in Dei verbo, neque aliitnde qaà m à fuperÃitione nutaÃunt, vtforta^ù aliquando tolerabilis iÃe mosfuerit ( (^nod eo 'uÃquc nonnulli putarinttfiud »litjuorum inÃrmitati concedendum ) nunc ta.-'lt;nen,proptermox fecjutitam idolomaniantymorem isiumprorÃti abolendum cenÃemtUy ^fymbola do-cemui extra ufum ,fiue extra illoramÃumptione-, nullam habere Sacramentorum rationem. Confiât enim hac mysieria religiofia meras ejfie aSiiones eontinuof -, ad quas ideireb non adhiheanturfiym-^ hola corpore a vtin ys fifiatfiefie cogitatio ,fied con~ tra vt eos quibtti prabentur ad aliud cogitan~ dum agenda commoueant.ItaqueÃcutpanii amp;nbsp;quot;jinum ex rebtts communihtts ^unt rclatiue adre~ Idum illorttmvfini Stcramenta , citra vllam realem in ipfiÃnct mutationem : ita mutationem illam Sacramentalem illofine 'vfiu meritb circunficribi-mus. Ajfertmtti à quot; rationes ab exemple tum quot;vet er um Sacramentflrumyum etiam Baptifinifim-ptas. ^luum enim ejuifiiam tinclus fiue perfufua aqua fuerityinuocato PatrtSyFilyy Spiritusfianöli nomine y ceffat Sacramentu^^quod idem in circunci-Ãonefuit: ^ide noPiri adaerfiarip de fuis illis filli-tfiSacrametis Cbfirmationis yfixtrema 'vnFtioniSy Pænitentia cofiteri coguntur. ^upd aute excipiunt aliud fiatuendum cîfe in Ettcharifiia, qtioniam in a^ioneÃola nonconÃifiatynihil eÃ'. Nam Acliogenus efi y ad quam omnia mysteria referenda fiunt, extra equam perabfurdum efiet (peciem aliquant
81 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;D E C OE N A
imaginayi : in Baptifmo jusque a^jna,^ à Pon-tiÃcys (]HO/jtte oleum i» Cofirmatiene Fnctione H fluribtu oferofioribui ritibus fraparata. adhi-H nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;bentur-, ([ulm pan Is amp;nbsp;vin um in CÅna Domini:
â ejua tarnen ne ipfis^uidem Sacramenta vocant^fed
â ad Sacramentorum adminiÃrationem, velutima-â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;teriarn adhibericoncedunt. Siue ergo fatp ÃtÃemel
I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;re cita tarn nbsp;nbsp;explicatamfuiÃe in publico cattuÃacra
I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;CÅna inÃitutionem 1 ad hoc vtÃmbola ex rebus
â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;communibus Sacramenta euadänt,ita vtinprahen
dd eorum reià ups adhibeantur, cjuaÃi iamprapa-rata,Ãue repetita benediclione indigeant: nan ha-bent tarnen Sacramentorum rationem extra adliff-nem bis verbd prafiriptam .⢠{^CCIPlTE COAfEDIDEquot;. ACCIPIE E, BÃBIEE. Nam ne in naturalitjuidemalimoniapants habet cibi rattonem, nià in eo ciuipanevefiatur. Sedin nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;!
eopants hie cÅle^is-) td eÃ,addiuinum vÃtmÃgni-ficandttm tprpfiesiandPt extra ordinem deÃinatus, (ideotjtte Sacramentum faeftes) a naturali diÃert, tpuod naturaltsvim alimentärem Ãbi habet à natura Ãc inÃtdyVt ejuandiu pants eÃddttftoncareat, Ãtte gttiÃiam eo vtatur,Ãue rninits : pand autem iÃe cÅleÃd,ÃgniÃcat^one^ tanttim Sacramentumf id eÃÃiritftaldcibtfs eÃ., tdp^ vÃus ipÃus reÃeiftt, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;1
nempe eÃns (Ãpotus : Ãcut atjua ejua in BaptiÃma Æ adhibetur non eÃbaptiÃni atjua,nÃeiud ea Ãettti nbsp;nbsp;nbsp;Æ
par eslytingatur. Et hoc guidem mir um non eà nbsp;nbsp;nbsp;/
TranÃubslantiatores (Ã PParchittm agnoÃere^ Æ naluiÃe.
Do MINI. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;83
i/ii quidem pAnem in ver urn eorptts ^hrijlj rcipft trajj'ubÃatiari dtcat-Harchiia Autem ipfummef Aicrntim Dei verbum, feu virtutem ex'^^ ^âgt;'rne chriÃi reipfu cmAnAntem im-^AnAri id eÃ, â iigt;fi pAni inÃeri or vniri rnyïticA bcnediêiionisâ-'-quot;virtute veilt. Sed ConfuhjlAntiAteres ipjum-^et corpus Chrilii non minus re Aliter in, pub., '^elcumpAnc copuUntes rnirumvideri poÃit illud ^uoque Philippi veriÃimum AxiomA, quod fymba-extrA vÃum non b Abe Ant SAcramentorum rAtio-^em,non vtquAdAm AliA,fAlÃtAtis dAmnAÃe-' nià ^es ipà fatis fupérque demonsirAret nondum iPios homines,quid die Ant Autpcribunt ÃAtü cogitAÃe^. Profert Autem hoc loco HArchius nonnull a , qui-bus reÃondendum videtur.NAm (inquitpAg.Sp.) nifiviuiÃcA grutiA perp etub mAnet etiAm in reli-tpu-iis communionis -, quid deferebAnt DiAconi Adâ Abfentes, teÃe luÃinoin Apologet? RcÃondeo,non Aliud dicere PtiÃinum, quum quo tempore CænA Domini in publico cÅtu celebrAhAtur,hAhitA etiAm fuÃe rAtionem cor um, qui propter morbu AheÃent A cætu,(fâ Ad illos fuiÃe mià a per DiAconos EucIja-risliA.EnA igiturià eAde erAthsica^io,ACproinde nihilpertinet ud AÃeruAtas epuli fieri reliquias.^^ PropertHurchiuspoÃcA SerApionis cuiufdAmexemâi plumex Et{febio,lib.ô.cAp.^4. CuiAmmAmAgentilt;-s noUe miÃumfuerit pAululum EuchAriPpiA. Item^ quod dicit Hieronymtss de Exuperio Epifeopo Tb-iâ lofno , qui corpus Domini poytArit in cAnislrè,'-^
F.ii.
84 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;De Co£NA
a.utem in vitro. Item illud de Ter-il tufiUni vxoreÃeruante domi fÃA Euchariliiam. » Item illitdde SatyroÃ'ittre AmbroÃiji EuchariÃiam a yuiià viaticum in collo portante_j. Et de Heremi-» tti., fiaberatÃacerdos, à fe ipfis Eucharisiiamacci-)}pientibus : cuiuÃmodi alia, plura rcpeti ex antitjaa hisioriapojÃunt. QuorÃum autem hac I nempcj vt colUgatur no temere aÃÃeruataa olimfuijfe iflas reliquias,^ nunc etiam non male in templis Chri-siianorum Ãeruari, manente in Sacramentis etiam aÃeruatis benediEtionis virtute , vt difer-'te ad ColoÃyrium firibit Cyrillus. Nos ver o non â an aÃÃertiata, Ãed an mérita aÃ'eru at a fuerint ilia fragmenta qttamp;rimus. Constat enim ex Eei verbo dtj'ert'è inhibitum a Domino fuifre, ne quid e-t agno Pafiha,exprejfro EuchariltU noiira typo, i» poli er um dâsem frruaretur : (fr in aliis fracrifrdn Leuit. âj. idesn non teinere pracipitur , nempt, vt omnis aditus fruperllitioni pracluderetur. certe quum Paulusidolothytain macello vanalia expofita y non vult inter res prophanas een-fori , extra vfrim profanorum Ãacrificiorum â¢, fatis etiam oïiendit , quanam vicifrim tumfue-nit ifz E'clefia de_j Eucharisiici epuli reliquih frntentia. Turn autem fuit valde difrfcile C pene nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;quam Christiani cibum Ãmul ca- nbsp;nbsp;,
perent in fruis Agapis, (quod ad multa freculat I priefrrtim in concurfru ad martyrum favii/ojtut 'vi- f ^uitpcita dimetiri panem fr vinum qua peen- '
Harder !
Do MI Ni. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;85
SAcr^jKCfitali eÃui dertifiähantuT , (juin iliquidflerunqueÃupereJJ'et, de quibta 'uaria,imo etUm repugnant in flatuta fui^fe ex 'vetudorttm fcriptis apparet: ac proinde opinionemiliam de^ SanötiÃcationis alicuita in ipfis fymbolis inha:ren-tianon (latim irrepÃJ/Lj. lubentur cnim ex Clemente Romano PontiÃce , de ConÃecr. DiÃincl.z. cap. Tribut gradibtis i Clerici reliquiasÃagmen-torum corporis Domini ÃepoÃtas in Ãacrarium eo ipà dieconfumere.'à â HeÃychius Nazianzeni diÃci-^ultit in Leuit.S.ÃuiÃeculimoremfuiÃedocet jVt quod [uperfuiÃÃet ,cremaretur ; quod etiamnum bodieinmultis yViloquuntur .)CaÃibus apud iuÃos PontiÃcios obÃeruatur. dpud Nicephorum autern lib.iy. cap.2s. amp;nbsp;it^ ConÃilio MatiÃonenÃÃectindo^ adhibebantur etiam Scholastici Hits edendis reli-qttiis. Ãpuid ampUus ? Fatctur ipÃe Harchitts ali~ quando fuiÃe njetitum -, {'veluti ConcilioToletano primo cap,2y.. Et CnÃaraugufiano cap.3. addita etiamperpettii anathematis pÅna) ncquis do'mtim Eticbariitiam deportaret : contra quamfecit Gorgonin NanztanzeniÃoror, ^(gUjcente pattlatim fuperstitione,, quntandern in islam horrendam cir-cunzesiationem idolomaniam deuenit} alq pro-ciddubib non pa uci. £)uid igiiur h ic profcrt Har^ chitts , quo iilud Ãuum dogma conÃrmari poÃit? Tlam,'vtcateraomittam, Ãqu.i ratio efiÃeruandi Eitcharisliapanis, eadcm etiam in alteroÃymbolo, nempe vino valent neceÃe eÃ,nifi difcerpendam.
E.iq.
â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;De Cge n a
I; nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ejfe ptttet,(jiu Domintis comunxit. Cedo vero cnr
I' fanempotius ifiiqtiim vi?2uma^eruant^ ncmpç^ I' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;(imjuiunt omni afiüffo fudore T'yanffuhftundito-
I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^»sd vifium fAcdiiis acefcat qmm tarnen
[ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;omnemvini ftibÃantiameuanuijjevelint, Ethac
fortaÃis fuit prMifua. ratio azymi vÃurpandi pattit J amp;nbsp;orbiculares id as tenues oÃulas pr^^bendi. iDenique quit fana mentis non videtyt£grotis{nam aliafupersiitiones domi referuandiÃcri panis iam pridem apud ipfos obfoleuerunt) etiamà illava-leret fententia-, longe melius confuU , fi de inte^ grotota Sacramentalis aclioapud tpfos renouetur, quamà rancido pane , praterito verbo, quodeà Jymboloru 'v élut anima quadam,paÃcanturl Et de hoc quidem halfenus.
C/^lter error ex ilia realiÃue corporis ipÃusÃue DeitatisChriÃi in pane dritino inexiÃetia hic eÃ, quodquiÃquis ore fumit fymbola,ipfum etia Chri-fium ore fumat quod Ãr 'uerbo Dei expreÃo Sacramentorum natura ex diametro répugnât, Ac de cor P ore quidem ipÃo ChriÃiphyÃco nunc non difpu-toÃed aduerÃui Harchium dicovixvllumpoÃe ma-gis infanire-^quà m qui opineturDeitatem ipfm Fi-lif amp;nbsp;Sp.fan cil poffe corporis fenftbus per dpi. Ad hocautedeliridacceditetid dupleximpietas-.vna,
â quodcorpus ChriÃi,quod vocat,putatab infldelthus nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;*
etia hareticufumf quaficomunio vlla eÃfepoÃtt ,â
ââ lucieu tenebrù ; altera, quadab ipfapercepta Dei-tâtate 'virtutemeiiss in nonnullls feparetiquodefi ipfam
Domini. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;87
tffam Deitatem diuidere. e)tni de re max di-cemjt!.
Tertiuf error eà in udorAtione Ãymbolorum, ijuum modo tolUtymodb in 'venerAtionemtrdnÃmu-titymodbfidtuitHdrchiii^:^ certeyfiveru efieitti dsgmiyde reali ^effcntiali dterni verbi ^Spiritm [mcH cumÃmboLd vnitione y udorutio tuni inter-rat turn extcrnd excludi nec poteà nec debet. difpuutionem in tracd^tionem ejudflionif de Ccenamp; Homini udminiÃrandd rutione placet reÃere.
Nunc igitur a^amtts de Coena, Domini eÃecdis, ijU£ dupliciafiat ait Harchioi: vna videlicet y quamp; ipfafymbola refipiciuntyVtpote eju£ Deitatis il/apfu 'â¢'ealifiant ip fini Chrifii corpa-s dtjvd/a.lt;l : altera qua id nospertineanty qui viudficorurnfiymbolorum ore d viua Ãde perceptorum virtute Ãamw ipfium chrifii corpits aciu y non tarnen illudipfiurn idem numerOyqtiod Ãumpfiit ex VirgmCycfi quod nunc esl inctelityfid ei fpecie Qr natura fimile. Et de ill is quidcmprioribuipaulb antecopiose diximitSyqubd proprie pertineant adquafiionem de fiymbolorum amp;nbsp;rerum fignificatarum copulatione. Ac proinde^ fiperefiy vt de posierioribttt agamtts yidefi ,de ijs, quorum in nobis eÃciendorurn,velpoti 'usfincien-dorum caufia Domints^ bdc my^ieria inslituit : quA traciatio in tribus quAflionibtts poÃta videtur. Vna videlicetquid ex Can a Domini conÃequa-mur : alterdyper quid y ceu efificientem cauÃam, id eonfiquamurcteriidyquo perceptis-nis rnodo id con-® nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;F.iiij.
H nbsp;nbsp;nbsp;88 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;De CoENA
H nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Ãcqnamur. Naw i» hii tribuf valde /ih Hirchio
R nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Kult enim ipfe in fumma/juod ad^ri-
I mtim tjuafitu attinet^ nos non ifjum illudnatunle ' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fro nobis trad it um corpus -, équot; naturalem ilium pro
nobis cffufum(anguinem^fidpotentiale corpuspar-ticipare^ex Deitate ^.hrijli nbsp;nbsp;Spiritusfanlliiapa-
ncm vinum illud Ãubslantialiter i/lapla^^ ipÃs panis vinifymbolis creatumicuius manducatio-ne, potu-, (^concoclione tranfeamus in corpus chri-Ãi, id edlÃamus homines Chriflo^etfinon seepttales, tarnenÃmilts. Deinde DeiÃcationem ilia noflram vult ex ipfliflnietfymbolù,epuibiis vnita ^permixta fit illa transfufia Deltas, in nos emanate : vt, flcut naturaliter nbsp;nbsp;corporali huiusfieculi ahmonia-^cor-
ptts hoc nolïrum alitur(ubÃantia ipflapanis viri quot;nbsp;propter vim nutriendis nofir is corporibusa Deoil- , hs infit am :.ita etiam fipiritualem illam vim, (jua regeneramur in aternam vitam, exillo ipfopane propter Deitatem in ipfio ex chrifii came fiubfla- j tialiter pe rmixtarn, tjuafi cum ill isfiymbolis tern- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;I
peratam, efl ore O'fide fiumamus. Po fire mb fipiri-
tnalem puidem ejje vult ifiius in Chrifli corpus I trdflitionis modu,fled cu corporali, yuod adpanis di
'vinifiuhfiantias oreperceptas attinet, contunclum-
Tdjos autem de primoprimiim agamus.
Primum igitur quaro ex quo tandem Scriptura
loco didicerit ,plura ipfi Chrifio corpora tribuere:
Pnum videlicet naturale ,alterumpotentiale ex I
Deitate
«
Domini. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;89
^paneconflatum: ac tertinm deni(}u(_j â^duile ex Debate verbi Sp.lanófi efféfîtiali iUufänii acvtnifymbûlis creatu.Scie rejponfurum tffttvelipÃusfatttores-, Ãquos habet {quandoqiii-âii huucbonnnem Dem ex hoc mundo tempeÃiue Ãftulit}fenon haxduo poÃeriora corpora,qu£.po-fica in vnum conÃantur ipà ChriÃo attribuere, Ãdfotentiale quidem in ipÃsÃmbolis conÃituere: âfdualeverb inÃngulis ChrtÃimcmbrd. £tfor-*â ^Ãis tarn erunt etiam nonnulli impudentes., vt ad Ãium iÃuddelirià prohandu verbi Dei teÃimoniis ebutatur.-quonia nimirü ^pand ille corpmChriÃi dicitur, vinum illud ChriÃi fanguü:(à Ecclefia (jnoq^ corpus chrisii vocatur. Sedfi talem corporis chriÃi propagationeÃatuamus, quid ÃupereÃni-fiiJtValentini etiamab inferis reuocemus'^ ^esautemitaÃehabet.^um de Filq Deiincarna-tione ioquimur, corpus inteUigimus vere huma-flam, ante poÃdepoÃta infirmitatem circun-Ãrptum,viÃbile locale, vtpotecui gloria neque Ãthfiantiam ipÃam humantt natura,neque eÃentia-lesproprietates ademit:qua in re Harchius quoque te£ie nobis aÃentitur. §uum autem Ãymbola au-dimu^ corpus Ãanguinem à ChriÃo vocari, nos itidem, quod adipÃas inÃeà voces attinet, nullam 0/xaivvp.i o.r Ãatuimus, quum non aliud corpus niÃverum illudÃt pro nobu traditum, nec altus Ãanguisnià ille verus naturalispronobiseÃ'u-Ãti'.(ÃexpreÃisverbispanis idedicatur eÃe tUud
fio nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Dï COENA
ifÃum corpus pro nobis traditum,^ vintim die iffe /Ã nguispro nobis ejfttfuSfJed Sacramentali
fS'Hi dicimtss Ãmbolu aCtrtbui rerttm ftgnificati-rumnomina,., vtSacramentalis fi^nificationis vis perjpiciatur. ^uum aucem EccleÃa Chrifli corpus vocAtur,tum corporis nomen pro compaiia creden-tiii multitudine ofACûiùfjuaç accipimus, veluti sjM corpus alicuitis ciuitatis,aut regni,aut college no-minamus : nec tarnen diÃfitemur EccleÃam'non fimpUcitercorpus jÃedcumadiedtione chri/H corpus did: nimirum quoniahuius omniu mebrorum coniunitionis amp;nbsp;deuindiionis 'vinculum di 'vclut anima cjuadam efiipfe Chrifius, vtcopios'edéclarât multis locis ApoÃolus, acpraÃertim Ephef. i.
4.1Ã. Sed hoc corpus myfiicttm ,(juodnos fumus,a , corpore pro nobis tradito (Ã Ãanguinepro nobis ef-fttfiÃe quibus demum in 'v er bis infhtutionis CoeM Domini agitur^vfcjue adeo non diflinguere,vt hoc etiam ad illud introducedum extrudatur,nontan-tiim inÃanientisÃed etiam impiy hominis eÃe vide-tur.Pratereapanis Hie iam turn quum in manus traditur ,imo quum verba insiitutionis CÅnamp; cite recitantur (Ã explicantur,certe fitSacramenta-liter ChriÃicorpus , autinanis esimyfiica benedi-iiio : autnon corpus Chrifli, Ãed panem accipiun^ credetes. eJMierum igitur delirium efiopinari turn nbsp;nbsp;nbsp;i
demiimfieri ChriÃi corpus quumperconcoifionesn nbsp;nbsp;nbsp;j
in corpore credentium faElam ipfitranfeutin Chri-fiicorpus.y,^cproindenonfueratdicendum HO C
ES'dy
Domini.
9i
ST,feil HOC ERir CORPUS MEEM. furfurn,à 'ut ztult Harchius, isiud de corpore inyEico tntclligendum ePt,aut ipfe, aut Chrisluf^ y^Jiod ah Ãt^mefidax: comperietur. Ethic opempre-eÃintelligere 1 (juomodo Harchitts, quumfe ptemi verboESTprxfentis temporis videret-,htiic obieIlioni occurrerit. ( pagin. ) Primiir» re-Ãondet ex '^uguÃino,Ãtepein Scripturis dicieffe ^uodnon cfifed cjuod âvel max erit, vel ef'e potesl: Hxqiio intjuit inteiligere potes non ejfe abfur-dttm (juod dicimas, nempepa.nem Eiicharifiite non * tfecarnem aUu, etÃÃcappelletur :Ãed (juia min-duutits ab homine f.deli, cfni efi corpus ChriÃif^ traÃtdemumin carnemallitalem,licetantea vim'^ energia'ntcarnis chrifli habuerit.Si hanc phra-ÃoScriptttla Harchitis idcirco prötulijfet, njt hac 'verba, p^roD TRABirER,amp;EF-
FN D IT fr, qtiamuis prÃenti tempore enun-etenttir,de re tarnen moxÃutura intelligät!ir,appo-Ãteloqtiutiis eÃet. {Hoc enim hiÃorica ipÃa narra-^io demoÃratfed quod interdii in ScrÃturis occur-tit,hlclocu habere, vbi manifepà no quidÃuturus Ãt hicpanis, poÃqua comeÃ'^ clococlus fueritfed quidÃtoÃenditiir, id eÃ, vt a comrnuni^Ãu ad Sa-cramentalemtrasferatur, extremxprofeH'o eÃim-pudentia. Ftdemus enim pro EST fcriptum eÃe ERIT, an de corpore mpstico islud, QÃFO D TR ABITFRÃr EFEFNDITFR,in-telligipotirit? tPla igitur ne refutatione qitidVin-
De Coe na
digent.filter A Autem re[fO}îÃi6,quA)n dffert Udf^ chiui,nogt;} minus esiimpudens. Nec enim^inqait} Dominus dixit,Hoc elt corpus meumfAccipitecof»-medite,Ãed Accipite, comedite',Hoc e^tcorpusmcut quonidm {inquitpAg. ^o.'j etiAmfipAnis Euchsri-ftiiefitvirtute CAro chriÃi,^reAlitercorpusverbi Ante ntAnducAtionem.-tAmen vtfiAtAciu ver a aro debetprius mAnducAri, nutritionis legeincAt^ nisformA conuerti. ^QuAÃverb res ipfd no ofledit mAnifeÃe^voluiJJe ChriAü diÃ:ipulosprius intelli-
quAle eÃÃt quod Ulis probebAt, quum id-ACci' peret^ comedcret.frtAute VAler/t HArchipfigme -turn,prius Acceptum nbsp;nbsp;mAnduCAtum fuÃepA-
nem op or ter et, quÃm ex Chrillo, quults hie efet tibusyirttedigerent.-quodfi verum eÃet -fquomodo , Ãde panem ilium mAnducAÃentdifcipuliiquum verbis nondurn ex ChriElo Auditis credere nonpo-tuerint^ Pretere a quomodo Ãubit illud Hsrchp: pAnem etiam Ante munducAtione corpus verbipo-tentialiterÃeri à munduc^tionem^ nonprAcedunt nbsp;nbsp;nbsp;i
benedtclionis verbu ? Ituque nihildicipotuit iÃis ineptius. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'
Sed fr iUudcuiufmoditAndem eslquodfingu-
losÃdeles vult ChriPli myslicumcorpusÃerifhoc
{inquAm)ohfecro quÃm ridiculumeÃ?. Necenint
finguliÃdeles dlcunturChriÃicorpusÃed ChriÃi I me mbrA, quæfmulfub ChriÃo CApite coniuclA Ec-
cleÃum con/lituut. Nec enimdieit Paulus fV crdfrE^
lo'/tffÃed crZpcsi ol quot;no^oi ietfidf: rpr tarnen Harchiui '
Domini.
9s
^krchim'pag.ó6. ^nefcio ^uo ineftiÃimo dialogi-Ãn9 vult infant cm baptizatum eÃe corpus ChrijH, itno etiam Chrifium iure adoptionis: à quot; (juodam e-(urn alio loco nos neotericos Euangelicos Zuin-^Ãnos Caluinianos quos vocatf comminifcitur â à loquentesprobarc. Proculdubib verb nobû iw-fnmis hie obiecerit Harchius ex patribus fpirituale tllim carnem-^quam a cruciÃxa difiinguunt. c^aà veroduplici refpeiiu,{corporalividelicet (ffpiri-tuili modoÃue corporisfenfu amp;nbsp;intelleEiu farnem Chrifii confiderare ^percipere y ef/iciat duos carnes exvna:vt ex ill is duabus vna demumfit natur alls nbsp;quails eÃvere humana y altera verbfit
qfawet Deltas,idcirco carovocata, quoniam à carne Chrifli naturali in panem inefi'abiliter ill aha-tur eiquepermificeatur y vtpofiea expotentiali corpore fiat natur alls caro.
fluid amplius? Harchiusfuum ifiud idolufiupra qfim quoq^ Chrifiu,quatenus mediator ejl, euehes {pag.libri ipÃiusfiecudb editi.yg^.ymfinita {inqaii} ilia beat a Ãrinitatis eÃentia cum omnibus natura-hbiu eÃentialihusproprietatibus Chrifii nbsp;nbsp;cor- «
porû eiufidem, eflin hoc pane in terra, nunquam â abfens à ChrifloincÅlo. ^tqui ego adhuc credi- â di,quamuts vnicafiitefientia diuina amp;nbsp;tresperfi-n£fintlvtrmçdlût,nihtlontinus tarnenfiolam tSäo-â^pvtVB'sa.mveÃe incarnat am. Itaque ,à verum efl Harchq dogma, aut tot a trinitas ( idem enim efl trinitatis eÃentia atque ipflatrinittts, Ãtue effentia
ÿ4 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;De Coe NA
absolute ifîon aut ent relate eonfiderata} carnem ns-fir a ajfiumpfefit:aut panis ifi e plus infefe illapfum
'uniturn permixtum habe bit, ( vtpaÃtmls-quituridemHarchius}puami,pfia Chrifitears, ItA-que iam ifte pan is non er it appellandus CO RPfS KE RBI jiue SP1 RiE ERChrifii,fic eniminter-pretaturipÃemet Harchiusipag.eiufidemlibriiUl} fed(pintus Trinität is: amp;filt;^ tadem digne h une panent reeipientes non tantum tranfiibunt in Fltuw fiedetiam in Patrent amp;nbsp;Sptr.fiancium.Et qtiis tande eritifioruntportentorumfinish Deinde ,à natiin-les Ãr eÃfientiales ornnes corporis chrifiiprsprieta-tescoelitus in hticpanem reipfafiefiepertnyfiiea be-nediciionem in terra infundunt -'palpabtle autem e(Jc, ac locale, amp;nbsp;circumficriptum, natur alls acefâgt; Ãentialis efiprorfus corporis Chrifli quantumlibet glorificatipropriet as, an no manifefltfiim'efubuer- ' tit Harchius quicquidcontra TranÃfiubÃantiatsres ér Confiubfiantiatores hoc eode libro reite afiernit? Ãfitaropraterea, quunt ip(e minim'è negetspottere nos ex Chrifti carnepetcre, quicquid advt-tarn aternam necefifiarium efi, imb ipfiammet etiartt ' aternam'vitam,quaro {inquam^quomedo(eetiipfe confientiatÃcficribenspagprioris libri 61. lldon mi-
â gt; nus\ inquit'} est Christus in baptifimo, quarnin eu- j , chartfiiafVeriimperDiuinitate non humanitatetn: j , ér tarnen nonpudet eundent Harchiunt (pag. eiu(- I dent lib. fieettnda editionis J42hac Origenisver- j ba prof erre: Sufi ip intus carnern verbi nonfolum tn I
Sacra- /
Domini.
etiam quumfideliter attdimtn Det â iÃa Hteronymi.^ G^ando nudtmtis ver-^^HeiytunccAroChriÃi amp;nbsp;Ãnguls eitti in no-
litres funditur. Cedo igitury Harchy difcipu-^t^luidampliiii in hoc pane Oâ hoc vino -, ejuam in *âlUA baptiÃni nbsp;nbsp;infimpltci verbo (juaritisi
^^ÃondetHarchiui {pag.i4j.} In hisqnidempor-^ionetn verbi aterni amp;nbsp;Spiritus fan^li:tn Ulis verb
corpus verbi aterni in ChriÃo corporaliter''^ quot;mtantis cttm totaplenitudine gratia apponi, vt quot;nbsp;^Ãf^ue tantum de eo Ãumat., quantum capitÃdes ** i^^gulornmpropria. Atqui hoc non eÃreÃondercy fid illuderç_j. i^ec enim nunc quarimus y plus an â ninus in his vel Ulis detuty Ãed an idem detur, id tflyilla ip fa. ChriÃi humanités. Si hoc ncgatisycrgo (xtra chriÃi humanitatem falutemponitiSy id e/ly 'Haitis aliquos feruari, qui veliru illud potentiale corpus Chriiii non perceperint,nififortaÃe abÃolute
I gt;icceÃaria eÃe omnibits ad Ãalutem putatis Eucha-' nbsp;tislia Ãumptionem : Ãn verb conceditis y deceperit
Ãfe VOS HarchiuSyquumhumanitatem ChriÃi a baptifmo excluderet, amp;nbsp;tot um hoc veÃrum dogma de corpore verbi er potentiali a^uali corpora corruet. Sed quid fi rurÃum oÃendero velirum Hirchium altbiphistribuere Ãmplici verbo, quam
I buic potentiali corpori, cui tot am Erinitatis ejÃcn-tiamvnitarn eÃ'e vult? Sic enim Ule pagina eiuf-dernlibriÃecunda editionis 3 4.Diligens le£lioÃan-clarum Scripturarum est verius corpus Christi, id
De Coena
' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,} efi,melius »ob 'is Chriflum eÃMfacia, diiia^e eb
I ,, octtlos pomtyf/ viuiditis tliiua »obis memeriam ârejricat, g uh» panis Euchartsiia, pui memorii â ta»dum'esi, frmuta Chrifi figura. Et ne mirant cuiijuamvideatur fifiripfiffe Harchiu, ecce Aug.
⢠verb a de verbis Domini in orat. atf.ab ipfocitatit f^i'g-f^iâgt;gt;'isbtbriioy.(Na inpoiieriore edittonepar te hui locicofultbpr£terfi}Interrogo vosfiatres,
,, inquit Augufiinus, ejuid vobis ph^ ejfevidetur, ,, Nerbum Dei, an corpus chrifii? Si verum vultis }â ) rcfiondere, dicetis quod no minusfit verbum Dei.
Inte/ligit autem Augufiinusper Deiverbumdllud quod per pradicationem erogatur, vt eodemloco fubqcit. pQuqnamigiturHarchiumfecumconcilis-bimus? Id certefiert nopotefi, nifi in hacpofieriore nbsp;nbsp;nbsp;I
fententia q ua verifiima efi,abnegataprioreprerfits
phanatica,perfeucret. Res enimitafie habet, Nt' i diatornofier efil vnie us Chriliusfecund urn vtran^
naturam ,fied ita vtficutperfiona nondiuiditur,fie
fiua cuique natura inconfiuse tribuantur, diuimi Æ nimirurn diuina, humana humana,ficut Leo Re-
manus Epificopus, operaprofieffb egrefia in hoc ar-
gttmento nauata , in ilia celebratifiima Epifiela / firibit. Eotum ergo ilium fieri nostrum oportetvt in
eocitcii obtincamusadfalute necefifaria ; diqnum
fee und urn earnem ad nos accedat, immb idcircff I faliusfit homo,vt frater nofier efibt, necefife esivt
ipfius earo fitmediumpropinquum nofiracum ipfi
contunliionis , quanuis a dtuina virtutc^ipfi / coniunctie /
Domini.
97
(Dninctiopendeai. Opw enïm iflttdifichoet^jier^ ficidtdiuina 'virtm eportet. Sed vtia Chriflo ele-ilil'umu-! ita in ipfo diligimur non tÃtà m adfitti., [(d etid adfci^cedi: pojiea voCAmtirita, 'VthM di-Himvirtusepusillud^uit extrA carnem ChriÃi no tfÃciat:. Et ne guis excipiatcum HArchio,virtntem ^imenÃewvimillämdiuina. Chrifii,Ãuetov TÃytv txtn carne eiusÃefe exeruiff âeÃalte antesjuamrei-pfa in utero virgmts crearetnr : reÃpondendtim eà ChriÃi carnem^ epuod ad De um attinet, Ãernper in ipfius oculispra^ntern^ ijt n'ó i» ea opua-fiiamexiÃente ^atcerte propter eam naÃituram-, doorigtnemundi effufafitiÃe in omnes eie Etos dona adÃalatem neceÃ'aria. Eidit enim ^'oraharn diem Domini, inquit ChriÃus. Dauid autem pÃal.
no. inprimü Chrifium oculis fidei, cjuaÃi iam ^tgern in cruce coronatum, ad dexter am Patris tuedum oculisÃdei contemplatur: patres ean-
I dematcjuc nos cjcam comederunt: eundem^po-I iUin l}iberunt,idefi Christutn, interprété ^poÃo-lo,^iiüdadÃolam Dcitatem ChrifticumHarchio re-firingere,epifundameta Ãdei Chrifliana Cotiellere. ^at enim illud, Christus erat heri, (à esihodiet ( non modo cjuonia Detss est Patri auf aiJioç^ed etiâ ' ^tioniam ah aierno dccretus eà Ãâcundu vtramcfue natur am Mediator, quamuis in plenitudine tem-poru rerhumÃtfaEfumcaro.Deni^ Deumin ido-Iti trasformamusÃcttra Cangtiinis Eil/j ipÃus eÃu-^^äneenmcxislimamus vnqua fuiÃe cuttpuamho-
G.j.
h ÿS nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;De Coen A
ij nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;recacilittum.ldoluî» enim est Deus-, (jni citn
I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;pw/sam coiidigiia.m in vnico mediatoreperfolutam
' (jaenquam Jcrifaiteriî : quam oh caujam ctiam, ejHod ad profitiationcm attinet, dicitur Agnus idc ab origine mnndi occiÃis. Sicutautem z/nicus fuit, efi, dtquot; er it ad nouifiimam zj^que dtem mediator Cbrififis fecundum vtramtiue naturaw, td eii natura human a pa:nas noUris peccat is débitas perfoluente, Dcitate verb illi ohedisntia dignitatem , ac cfficaciam necepfariamconcilian-te : ita 'vnicum femper fuit in Ecclefia ordina U tri, puo eleciiad Chrifiurnfibi ap-p icddum idonci redderëtur. Fides z)idelicet,'vt v-niuerfafcriptura tefiatur: nbsp;nbsp;hacrurfus fides,quum
fit ex aiidittdmutua entmefi perpetiiainterDeu loquentemtfi eleëîos auditis affentientes, gt;ficrediâ
â^Ppbcantesrelatio] canfiequitur l'erbumE-uange ij iliud efife vnieusn infiriimentiim, quad merito voeat Apofiolns, Deipotentiam ad falutem
cuiuis credëti. Alioqui ment it us effet Petrus,qiium
diceret quo ac difiipulorum nomme, Ferba vita
aternx h ab es : dr rurfum quum verbu i/lud ipfuni
pra:dicatu,praceptorû Chrifii ziefiigqs infifiensfe- / men incorrupt um appe/iaret. ^id autem cflfi- / mineprius in quolibetgenerato? dr qfitd i/li fcmi-
ni de efife potcfi zinde profecfus foetus gignitur? I Nam etiam alicubi Marchius zjult, Cyrillt tefiimo-
nio ab Utens, Euehanplufesnen viuiflcum inefifc,eb
^JJ'lt;^tstm Tnnitatlsinhucdtuinumpa-
' nem Æ
D o M I N I,
illspÃim detorqtiens. At: ffo;atnhigimui^ Ã ' Chrijlnffitottnn, totum Chrijii /jobd tam
tiacrament is adhtbitiS') vehtti euiJenttorefacio, vereperfidem percipten^ gt;imprûpûtii-,quodneque Deus elcÃos juos aliter piatnvni ChriÃo fiuOyveroDeo fi^vero hominifipi-^i^ditervnitos 'unqua fieruaritiautfieruet., autÃt ^ttaturusmequeà verboÃmplici SacrametaÃgni Ãut£ prabiu rei reÃpe^tuÃed fignificationis mo-^oäifitfre arbitramur., quonia videlicetjVtficitiÃi-^^l^quitHrAuguÃimtsfiunt verba viÃbilia,ideÃ^ öculis rentitiant^quodverba auribus au~ ^ientium ÃgniÃcant.In fiumma igttttr tum in ver-«oÃ'/nplici Euang elfi, tum inÃacris myÃerqs Chri~ fiiutotus nobis'Ãpiritualiterper fidem appheandtts ftitbetur : neque exiÃimandus cà aut in verbum 'focale, aut in Ãymbola Sacramental ia illabi vel in-fundi reipÃa ,Ãed quod externisÃnÃbus vtraque dlapromittut, hoc in cordibuscredentiu officere ooÃgnare Spfanilà dolorem illu veritatis,omncs otedentes ChriÃo infcren/e,ex quo iffipoÃea,quic-lt;juidadfalutem neeeÃarium cfi-,hauriunt.
ÃÃtaro illudvbi didiccrti Harchius rem Sa-tïameniï ab ipfusfrucftijeittngere, ideÃ, a ChriÃi tarne per Diuinitatem in ipfa corporaliter habitan-^tviiiiÃcata, fitt viuifica , viuificationemfcpararc^ \am audio quidem F.itangelium,id eÃ,Euangclq fradicationem , alijs vitam , aliis mortem fipirare, t^'Cor.e. 16.at ipÃummct chriÃum vitam non mor-Gy-
De Coena
temejje vbitjue inueato, Chrifium tjuidemii-^Ojco er ede at es feritaturura,i cjuihusairhirumÃ-^f'ecipitur^ det eras auttmmorti adiudteatutunty fiemi^e a cjuibns rcijcitur : fyrabö/a cjuidemle-gt; ^b alijs vero iadh Ãrni, rem autem ÃÃarn fytabo-ujigaificatam alit er ejuà m vera fidefiumiauÃqui yui ^erafidefittrait, iadigaeÃt-f»it? heyue his obfiat^yubdafitdPatres (Ãyrfiâer-tif» ^u^ufiiaum^ corpus Domiai iaterdnmfiur/ii etiara ab imptjs dtcitur. Turn eaim hac Corporis voceaoa res S tcramea' i Ãigaficata,fiedfignttmÆ-gnificaas tatel/igitur : yuo feaÃu etiamha locntio' ft es iatelligeada fiunt, Corpus Domiai latrare i» j os, cad ere ia ter rara, coafiumiy nbsp;nbsp;eiufraodipltirima: /
itperte idem Augufliatts docet, yuu noa
e frtsdfuy fied de re S.tcrameati,idefi, de Chrisiei-
pfioloyueas, HiccibitsÃayuit] aoa efi veatris fied I faeatis altbi corp/ss Damiai,fiymbolicuravide- / licet fineÃymbolo repraÃsatatum, i corpore Domiao,
idefi,ah ipfia re Sicrameti maaifepfe dfiiaguit. Pi
hac profert ynidem etiam Harchites aduefinsora- I lern ipÃnss carais chrisii maaditcatioaem,fiedita,vt / magis etiam abÃirdum errorem iauehat. JArut» / caim magis abÃtrditm eft-didfu , caraem chrifi ' ft attiraiem'hpofiito rei/tÃa t/laprafieatem eÃfie, iafiub, nbsp;nbsp;nbsp;i
velcum iisÃopafte} i yuibufiuispaaem ore fiumenti-
bus 9re ytto^ ftmtilÃumi : a a atero dicere cum Har-
chio,totam tpfitss Triftitatu ejfieatiam, aatputa patti
reipÃa /
Domini. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;zoi
lt;5^4 vnititm fermtxtam -, turn ore turn fide fitwitibfejue fructu ? Narn h'cquoque efia.-biu ipÃiis grautÃimw error^quodin hoc Argument nomine Fideliu eos etH cornprchedity c^utfident hntum hiÃoricAm habent : c^ua ^ui frAditi fiunt, fiihil cert'e Amfi.tuA^ Aut fortAÃn etiAm minus hn-
(juÃm dAmones. ItAcjue horrendumeÃcogi-! ntre tales vllo modo exiÃimAre Deitatem in ÃÃe n^«:ifere,quum null a fit communia ChriÃa cum Be^ balne^^teÃe ApoÃoio-,poÃint eÃe participes menÃ^ l^omini Qâ menÃe dAmonioru. Neejue hic mihi ob-j yciatHarchius Tyitiinitatcrn vhitpue eÃe, ACproin-I hocreÃeclu ab indignis cjuocfuef cmi. Nam hac n'Ãtnjione non mocfio nofiabiliturÃed etiampror-fius euertiturdogmatis ipfiusfiundamentnm. tinmenimdixeritid inpanern illabi mysiicA be-nc diction IS virtutetCjuod lAmantea, quu fiitubi^^, tnpane etiarn erät\ At nan per inhabitationis ppitia{ine^uitHarchius. ) cjuodÃccccÃero^cofiecjiie turvera fide deÃitutosÃÃumät re Sacrarnenti,non tarnen fiumere cjuia Diuinitas fit 'vbicpue. Nurn 'veto idcirco, quad Hiuinitus inÃtin pane per inha-bitationis gratiaml Demus hoc Harchio^quodtA-tnen^ vt ipÃe cjuidern intelligit, fialfiÃirnnm esl, 'vt tnox explicabimus}cancludendum entproÃectb, i-pfas etiam besn'tsl^cjuandoyuidernhanc habitatio-nemdefinit reali à eÃcntiali cum ipfis[ymbolis 'v-nitione\fi fymbola ÃumpÃerint, quod ipfis Ãymbalis realiter lohAret, neceÃario fiumere : quam etiam
G.ifi.
102
De Coe na
â conÃeoimitionc effngere vH is Hrophis neque Trinf-fubHa. »siAtores,ne(]ue Con!âtbiiantiafores PoJlitnt-P'eritas aulcm haceÃ.Solam hypoHaÃn Ftly vni à â foH aÃumptie noHrx natftræf'na ipÃiisÃubHintii v-nitam : hunc carnem effe vnie um, reale, Ãpropia-noHra cum Deo reconctliationis vinculum.
hanc reebeiliationem ad eos demHmpertinere,^tii feÃe huiccarniperveram fidem adiungtijiFhanc fiel em eÃefing ulare Dei donum, cuitts efificAcia a
JanH0 promanans Christi carnem id etfivinculum illuderedquot;ntibus applicaturn illos ChriFtofipirdua-litervniat:Spir.fancfum, vth/ine fidem in nobis ere et, à fiemelcreatamfoueat,tHmverbo Ãmpliei tumSacramentd vH, non vimalipuamillis inltil-lando, fiedintusfiua vnius viefficiendoyCjuodver-bum auribus fit Sttcramenta oeulis renuntiant : fio-los ig itur vera fidepraditos rem Sacrameti fiâ rem l'erbiparticipare. Nee inde confieejnitur, integrum igitur Sacramentu fiolis fidelihusprccberiiÃueprout credentes vel increduli fuerint, ejui ad menfiam Domini accedunt, statuendum eÃe vera vel fialÃa eÃe Sacramenta. Hoc ( inejuam ')minime coÃecyuitur. Jiidicul a enim eslvtraepue hac confieguutio, Dafür, ergoaccipitur:Hon accipitur,ergo no dafür.Sedhoc vereconcludifur, Chridtts verax eit, ergo nupuam oÃert fiacra fiymbola, ejuin etiam vere oÃ'eraf, epuad nbsp;nbsp;/
per illa Ãgnificat; ac proinde veraÃint femperfi nbsp;nbsp;/
integra Sacramenta ex Dei verbo. Sed, puoniam / Ifimbola (juidemprabentur manui fit ori, res au- nbsp;nbsp;/
tem /
Domini.' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;107
UmfigmÃctit£,ideHjipÃemet chriÃra mc»tifidcli ff^behirddcircä omnes guidem ma}]um Cquot; Oj lt;^Ãâe-fentes^ymholapercipiunt,mcns verb vera f.de nb ^tAditn-,rem Sacramenti répudiât : acproifide reus gt;ion Ãt tails (jtiiÃptam indigne Ãumti cerporis amp;nbsp;fingiiinis Domini, ( nià per corpus (à Ãngninem ifà illortim^yrnhola metonymia Sacramentali in-^dligas ) fed corporis Ã' fanguinis Domini con-fetnptiy Ãper incrcdulitatem repudiati, ipfiuÃiiie ^deb tarnpà cra aciionis turpiter contaminata. Ita-^'le ,vt femel httnc locum concludamivfiue adeb toniuniia funt connexa vita cÃcaro Christi, OiHoniam caroÃliy Dei efi -, vi neciâievita partceps âjxfsiuam extra illius carnis.,vn 'Ki vinculi no-lieacumvitacolligationis ,participationempoÃit^ ^eyue quifquamfliw effe particepsÃue in vcrboy fine in Sacrametisyqui ex ea nonviuifccturiÃ- lyui eontrariumflatuunt Christum diuidant, de cjuihus ^nid statuendum fit, docet Spiritus fantfu,s,!.toan. 4'Proinde cjuantum fallatur Uarchius apparct, ^ni Deitatcm nb modo in hypoÃaf tS ?vó^ov relate tonfideratam , qtiavna cfiincarnata yfied ahfolu-PetotiusT'rinitatis illabi vult in pancm,vt illo ad Igt;ininitatem potentialem rcdabtoypoflea fnguli Ãamtis ipfins Chrifli attuale corpus, Ãfiaji verb ex carne Christi emanarepofit, quod non eà in-carnatum: aut chriflidiuinitas Ãit nostra vnitio-nis vincttliimyac non potibsper carnem ad nos ipfie appropinqnarit ,vt per cam nottram f'actamyDeo
G.iif
^^4 De Coe na
^^iff^gAmuryquamiiis haue vimcaro nonfibi^ua-jijuhiecfo if2h£re,-2i:em^Ãeci lt;^UAtegt;JM i/tDci h^-
Ãubjlftit, oh tine At : fiue, vt vers quAmuis ArbAte l-oquun:i(r ifiÃcholisyno-degrAtiA vUihi-ituAU-,fcd de gratiA vnionis fit tÃad accifien-um : giiodqttt noninteUigunt, multa CyriHiloci i^f rauAt,e^uafivt Ãdesior^jcoptdiim'uitAret, Ek-tychiAKHi eufferit,
tusriexifl Ktia le disiersditur.
Sed iamtejjtii efl aliquid de ista inhAbitAtionis g! AttA die ere. oteflide âverfleului, E/iter qn-JeUier Dctii eà (à nibiq^potëter. Ethiscquidcmeà âV-'ituerfalii^defl.,ad res omaes creatas relatADci ^qu£, lt;vtinqnit dtiguflinus, »eemo-,necpArtitio/3e fninuitur.-tumetiAfn û dl is qjiamdiu quor/todo dli libet, cofleruidis
Afnplitts aliquidÃg/JiflcAtur
Habitddi voce. NÃ amp;nbsp;habitAre in ccelis didturDe^
fsempe Ab effeefd, quod videlicet illusiriora ihi cel-
mAieÃAtis ACgloriæfuAflguA. SicetiAwdi-
dins efl if! medio popnliflii habitAre,partimpropter
'vifibiliA fu£ pr£fes)ti£ cirmfl/tgulari henignitate
coniursciafmbolA,partim propterea qnbd, catcris
geeitibfssad temptts defirtis, hide folipoptdo gratia,
illamfuantflal/i ^arë impertiretur: Ãent (à hodie ist
ijs qAorufK f Aiiirnos (à corpora Ãbt ûcliÃrii Spi-
fitus virtute fasicfiÃcAuit, dicitur Spiritus fanilus
tap flam iu temp io hab dare, i. Cor. fS.-didemque I pater amp;flliusjoau. to.. 2j:deuique dicitur pleui-
pudo Deitatis habdare its ChriJio, Colofl. z. p.
Diflrd
Domini. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;loy
: ^ifcrime/j Autem inter tsi a qui non intellexertint, i^wpridem teterrimos errores in Ecclejiam inue-gt;(crunt, cuiufmodi fuit Munich Aorunt delirium a, ^rueto nodru memoriu renonutum quod Dei ^l/(»tiA rebus omnibus fèfe vniret , ficut apud ^o'étaw dtcitur Spiritus fiue^ mens totum mun-molem fic agtture , vtfe magno in corpore^ feest. Contra 'ver'o NeÃorius aterni verbi'vnio-ftem bypojiaticam cum humana natura non intelli-lens jola Tmçÿucct'z Kol , Deum putauit in Chrificarnehabitare-,vt nbsp;nbsp;inreliquisfan^isere-
heli tantum Chriflo d^idct^, id eà Autorit ate emine nt ta, vt inter multos fiatres primogenito. Hane impietatem fuperioribus annis ab infer is re-McaruntBrentius dt lAcobus Andraas,difert 'e firi-bentes,Deum, quod adeÃentiam attinet, non aliter eÃe in ChriÃo, quhn in rebus omnibus, fedpetendam eÃediiHndfionem ab enetgia : his verbis,EERB CARO FACT EM E ST non AhudfignÃcaritquam quod Deus in reliquos quidam, infiliii autem Mariamp; omnia dona,im'o ornnss Eeitatisproprietates eÃundat .⢠vt fc fecundum Nefiorium diuidatur perfona, (f fecundum Euty-chetenproprietates naturarum confundatur. Har-chitu autem contranam prorfus viam ingreffus vult non in ChriÃi tantum carne.^ eÃentialiter vniri Ferbum at er num, vt ill am reddat diuinam, (quod epithetb ambiguu eÃ)fed etia illud in Ccenn Domini fymbola reipfa (f actu illabi, eifque vniri
, Joó nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;De Coe na
permiÃceri, vtÃnt q-ipà diuiuA per ('indem tpÃam DeitAtem^i^ ejuidem »on tantum verhiÃed ettam totitu Trinitatis ) qua. carnem naturalem Christi dl tun am reddit l'Ut Ã/mbola (ic fiant poten-tialiter(id efiy-vt ego interpretor^hahitudine (f-dtf-pofitione quada) corpus Chrifliynon quidem idem numero atque illud phyficum (fr naturale quod ed in cælis, Ãed ei tarnen virtute Ãimile : ac tandem vera fidc_j praditi panem i/lum fumentes . nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ÃantÃnguli adhtale cdrpus Chrtfti, hypoÃatica ta
nte» vnione vni chrisio (eruata: quod ahÃurdÃ-Ãimam Ãr inÃaniÃimum dogma y quamuis à nebù aliquatemts refutatum, pÃuÃquampleniusrefella-rnus y dicendum arhitror , quid hac de re Ãt ex Det verbo er orthodoxa RcleÃa Ãntentia fia- / tuendum. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;(
Prtmum omnium igitur cxisientia ill a Def qua nbsp;nbsp;*
Ãcut efiÃentia ipÃusInfinita efi firti»partibilis,ita i etiam vbique efi, ejfientialiterpraÃens, èfumnia nbsp;nbsp;nbsp;)
Ãbi habensprafientia, »eque tot a ex integrantibtu partibus confiant, »eque vt in loco, fied non minus inefiabili fir incomprehenfibiti modo,quam ipfia eit in fefie immenfia, tum ab ipÃtaprafientia vniuerÃ-lü energia dtdtinguenda efi, tum inprimis ab hy-podafit Filfi Dci incarnatione, Ãuanuis enim »ufiquamÃt Deltas ociofia, tarnen aliud efi Adefie, nbsp;nbsp;nbsp;1
quam aliquid efificere,fir huius efifiectionü non vna nbsp;nbsp;nbsp;,
efifiectes. Nam alia efivuiuerfialis res omnesea j ipfii virtute, qua conditafiunt, tuw vifibiles, tum nbsp;nbsp;nbsp;/
inuifi- Æ
Domini. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;joy
wifibiles : turn ex natur £ ordine turn prater aat contra ilium ordinenigubernans:alia efi vefb mails etiam miriÃca,^ ipÃ^ etiam Angells incofni^rc-lâcnÃbilü, ejua 'uidelicct falium est, vt quanuis ^tesperfifja/int vnica Deitaa^non ex tribus agÃti-fedigt;tfingulu âvnica éfprorfus eadem pntf^. ba persona twTiiçTt^i I nibilominus tarnen foia perfona^ ^ua Ftlius Dei eit aternus -, itafèfe arFTe cum nostra earne ex Dauidis flia FirginefecfiAdli faaspromiÃiones xffumpta adtnnxit, vtnon modo ciinttlsyC^uarum capax effe res creatapoteÃ^dotib^ss tllam perfeltiÃime replewerit -, fed etiamÃfahUs Ãemper manentib'us eà nà turls ipfis (à effentialibus tarumproprietatihus.,a[uib!is nimirumfublatis eÃe definerentid tpuodfuntf^ epuibus immut'atis stales ampUiis non effent^ojualesfunt^aeproinde' chriÃiss nee verus Deus sffet,necverus homo)illd ad fuam ipÃus hypttafn redegerit:nec iam Filius Ule hominis Ãt diuinus duntaxat aut etiam ditiiniÃimus-, (idefiexeellentiÃimls donls Dei fupra res omnes alias creatas ornatus} Ãed etiam ipfemet Dei Filius non ex duobusÃlils conÃatus fedd Ftlio Dei [vtita loquar^perfonatus-.e^ ita in ChriUo Ãtqusde Aliud à quot; Aliudynempe ó nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;indiuiduttm hnmann
aÃumptum, non ft antem Alius Ã}â Alius : Ãicut ad-uerÃus Samofatenum nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Ãatuentem:
aduerfus Arium ercatam Deitatem inuehenteniy eâmcjue pro anima in earne afumpta fubstituen-tem : aduerfus Tdetiorium amp;nbsp;èyif ynnxbo.
io8 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;De COE n a
flcut (f hodie nodri râoiqintarf'TriifOvtdajilocohjâ f0fia.tic£ vnionis fuhÃituetemiaduerlus Eutychen deniijue fro vnione canfufionern nAturarum fo-nentem^tota vetus EcclefiA ex Dei verho,â¬xtnfifii-tis difficultattbus certaminibus eludAtidon-
Sufered en Hubdatio ejua fic b]u.ccvôp.aç cunt fuferiore figniÃcAtur-, fed ejua yuumà Paulo lAii-iect.t f articula nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ii Patrtbus vnionii
Hyfodatica wee deternainetur,fici'e ab ea dfeer-natur.Ejl enimida 'uniChriPioprofria,^d)a.dJii^
⢠i'/Filif nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'uero edomnibns Ãandis coniu
fttf,amp;merea-y!yivvn nbsp;ivipyâToeo, quod ad Deitatis
^hriÃifarticipationê attinet : humana ver'o natu-r£ noois cemunicata reÃedu etta iv(igt;T,x.ti,fedcitra
'vdam ovyaipiiv realent: ac mere ffiritualis,^uanuis
et.'ii be/teÃc!am ad cor pin etiam hominis redundet.
Fiabitare igitur Deus in (olis fuis fandis dicitur,
non ejfentiahs neejue vntuerfalis ac multo minus / hypodatica alicuius zmionis reÃedu^ Ãed ejuonit)» '
z/J'iS'j- in Fil io mediatore facit omnium ad vit am ^iornam neeeÃariorumdonorumparticipes. Dici-
turautem etiam Deus hab dare in iu, yuibus turn gratia turn etiam tudteiorumfuorum in/irunieatis 'Vtdur. TfamÃr in tabernaculo ft in templop afim
die dur habdajfe (f futffe in Prop h etû, ft area ip ft
tribuitur Dei nomen, yua ft ip fa hab it at io tot a ell
fvfpytrnzit^ fedffuperiorein eodiuerfa, yuodDcus
'vere agit ^uicyuid Ãirituale ed, tnÃrumenta /
vefo I
Domini. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;109
Wo f ^ttxctiKijue tandem iliaÃnt ^fiue inanimate wdehcei^vt Sacramentayfiue animat a ^vt PiOfhe-^«jPadores nbsp;nbsp;alijye xternum tant urn o^ui adminiâ
firoftt. Sed hamp;c omniaJupereÃ'ut ex verbo Detpro-^cmus. ^od attinetigitur ad tllam 'uniuerlalem ^tmpraÃentiamytum etiam potentiam ^non vide-turprohatione indigere, cpuum non fit à nobts ad~ tufia Epicureosiniiituta difputatio. Hypoiiatteam outem vnionem eÃe ipfaram natttrarum, ^toto pynere ab ea habitatione qua in fanclu efi, dÃer-^(,puum innutnerabtlibxipene teïtimoniis aduer-fus omnia ilia hareticorutn monplra , omnium pa-irum if}â veterum illarum decantatifimarum Jyno-dorum perÃictto confenfu fuerit demonslratumt »slut multas ehartas isiorum certaminum repett-'^ïone implere. Tantum dico non efe hodie Chri-fiianum cenfendum y qui Chrifium quot;vere efen-^iditer De urn dt hominem cffe infcietur, Eed ha^ ^itationem Dei in fan£lis mere eryyieKrai tÃtvipya-ââ«w efoy^ rurftts earn y qua efi tn Ster ament ts^ diam efe prorfus ab ea , quam ponit Harchitts, fpcrefi vtex Dei quot;jerbo demo/iPtremM. llhid igi-tur nobis tenendum efl, non aliter nos ChrisJum Wipere, qudm peripfius Spiritum, qui e(lSpiritus finclus, (fr rurÃum non aliter Spiritum a nobis itcipiyquam ipfe Chriltus acceperit: qua quum ftnt Derho Dei teflatiflima, citât Is tcslimonijs non puta indigene. Sed ià illudconflat,Chriflum, quatenus Pgt;eus efl, efle natura nsnum cum Patre à Sniritjt
HI nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;IIO nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;U £ CO£ N A
al Jai^c^o Dettm, ac froinde ffmperfuiffe Palriamp;Sfi i'l nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ptadPo ^JTitçvj^VyVt tim vere dicerepstuerit cbti-
SI nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fius^^iritttsÃmPPus i» me eft-, '(ft ego in eo, qaim
Il nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â¬.idem, pro ft us ratio ne . dixit, Ego in Pat re, ft
'( nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Pater in me efi.-effcntialiter nimirum ab aterno.
f Seeiindiim human'a autemnatiiram Spiritiiniftan-I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;cPiimdicitur accepijje. Ioan.34. Sed(ftloan.iE
ip. dicitttr fteipftum fancPificare. E.\; quo inttllfti-muidiiO'Seftftenattirasin'vna Chrifliperfina, Dei-tatern uidelicet fancfiÃcantem, (ft humanitatein Iâancfificatam : quod aotrunque diuiniÃime Paulus declarauit,CoUof.2.(), quumdicerettotamplenitu-dinem Deitatis hab it are in Christo azo/aff.'niLUQ; ftcut loannes BaptÃa loan.j. ^4.per Spiritufnnon ad men fur am accept urn de Spiritu participato lo-quebatur;T.'t(ft Spiritsfancfus Pfal.44, Enxittzy Dens Dens tuns oleo hetitia pra participibustuut in quern locum Cyrillus in Ioan. lih.a.cap.^.Metni-â neriftiuquitfecundumformamferHi,qua Patrey â minor efi,(ft à Patre (ft a Spiritufanclo, (ft à fteipf^
* nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;IPybum ft Filius est, effte fanlliftcatum, ficut
ipfe dicit,pro eisfinclificabo meipfum.ldque etiaui upertifrme ab ulpoftdlo dcclaratur,quumdicite(fi-
cacitate Dei Chrijlum,fccudumcarnem'vidclicet, a mor tuis ftiijfe exci tat urn. Ft huefcFlatappop-
tifsima ilia diltinclioa Scholafiicis vfurpata inter
Cpatiam Tonionis ,fecundum quam hie homo eft I efentialiter Deus, vtpote verbum ft Dei Filius
â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â ' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;vuige- /
Domini.
Ill:
i nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;CratianiyCiuam habitualem quot;VOCAnty
i nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;autem a'iVnKnv . T./itin 'r. fv DArtiri^jt.
^jnllui atttem 0â;^7ixw, Latini ex farticipa^y ^ioneaffelÃAfity^ecundum quAm hac aJJâumptA »a-^ura hununA no» efi Dens eJJènt 'iA^fed^UAlitAtç_d'^ à quot; efficacitate diuintÃtmns ; ncc fA»se Sié({gt;op@',vt illitm vocabat NeSiorinsperfonA diuidens,lt;vtputA ^iti hic diui»dAtemcAr»i-,'vt fubie£fo,tnftA»t non âbitude neque extrinfectis fed a femetipfo, id eH^ « lieitAte^ in ipfojnet per grAtiam vnionis in-^libitante^fibiipfdonet. qnum it a f; hA-
,efpcitur neceJfArib Deumdiciin nobis omni-quot;HshibttAre non efentiAliter^ (»Am Aliud eÃe di~ fnus Adefe cjHAin HtbitAre) fed a/p'mS.Q fiuz^ ânpynxSç ,ex CArnis Christi. pArticipAtione ] vt ^oxoHendemtts. Etcerte non Aliter poÃunt HIa ^brisii verbA intelUfi.yl0An.s4..2j, EgoQ'PAtet â^(wemus , mAnfioncm Apud emn facierntts. \ec enim did pojfunt 'venire_j'vbi iAm er ant ^IfifiltAliter , Ãed fcundum energinmy non il^
vntmrflem , de^ quA loquens Apoflolus ^doram dedmo Ãcptimo y in ipf funtns (i.nqnity^ ^ottemur viuimus , Ãed Ãec^ndum illAm fn-dis elcchs in Chriflo propriAw. ^ddS'd er^o ^dit PauIus , J. Corinth.6.17, G)ui Adh^ret Do~ '^lAo vnus firitus efi : amp;nbsp;illud Petri, Diuinx na-^âi^AfieripArtictpes,2.Pet.i.4.adenergiAm ^denA ^^iritus prafertim iUa nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;, non Antcm â
âdvllum efentiAlem intrA nos idApfum rcferen^ difint. DAtnr igitnr , efi, hAbitAt in nobis
JJZ
De Coen a
Il nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;h»^tfi^fiucDeits,fiue Pater,Ãue Filiuî
ut nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;docet nos ornnetni'eti'
J nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tatemdoan.16.13, amp;nbsp;EÃai.34 -13 : amp;nbsp;renunciat no- j
U nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;bis, qua ex Chrisio acciptt, loan. 16.4:Ãr operatur
l nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^^ ââ^^i^t^'tgt;tdelicetfanciis,i.Côr.i2.6:à â /
I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tefiimonium reddttÃÃiritui nosiro, quad Fïlq Dei
j nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;, Rom.S.iû : (à elamat in eordihus nod/is
^ba Pater, Gai.4.6,idefi, facit vPclamemus,
Rom. S. 13 : ac per ettm aFliones corporis mortifca-
mus nbsp;nbsp;nbsp;ab ipfo ductmur,Rom.S.i3,j4: (fper cum
cognojcimus nos irt Deo habitare, Q3 ipfum in ni-
bis, I.loan.4.13 : fr data nobis efl mens, vtcogno-
(camus eum,qiti verax efl: cuiufmodi alia pene in-
numerabilia ex (acris literis depromipojfunt. Ita-
confiât (ÃDiuinitatis qualitatem, idesi 'diui-
nifiimas illas^ omnes dotes, qttarum capax efi cara
ex Spiritu fancfo in z/tero virginis concepts [di- 1 fiinguimus enim inter QTscmna, id efi De it stem, vt
loquitur Paulus,qua efieffenttalisFfr ^ctôtriTa-qua
efqualitas creata) in Christi carne tanqmnt fub- I ie cto in h arentes, dona D ei, quorum reficclu in
, fanllis dicitur hab^tare, adenergiam viad com-
mune genus e(fe referenda, fr (ecundum pl;is f
minus differre : quoniam â¢videlicet ex Christi pie-
nitudine omnes acciptamus : tum etiam in eo vel 1 maxime, quod illaqualitates non fint in Chr/fio Æ extrinficus aduentitia,fid iofimet cas Dent (aa
carni. â¢vtfibi proprie fr hppofiatice â¢vnita per feitf-
fi mefuppeditet. lam autem doc end um nabis e/t e.e
eodem /
Domini. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;115
todem âDeiK/erhoy'V/ïde tandem illtuqualitatespro-deant ,per quern qttibn^s insirumentis interue~ nie nt lb Ui in nobis effciatur. Vrouenire igitur Ulas tnines a Dei bonitate,natura ipfa quantumuis cor-riipta nos docet-. ^teflatur etiam Scriptura Jacob, i.i'j.idque in Chrijlo. Loqtiimur enim de donis ^inilorum proprits, Spiritus enim {inquit) demeo ticcipiet.,^^ annuntiabit'vobis-, Ioan. 16.74.: amp;-,Ego tnetpÃum fancliÃco, vt ipfiÃanilÃcentur, Ioan, dll Paternos in illodileUoJibigratis eÃ'ecit ÿ'Atos,Eph.7.ô:deniq^ exipÃusplenitudine omnes Kcipimui.,Ioan.j.i6. Cedo veUb^num ChriÃutn htc (oÃiderabimus â¢vt insirumentalem duntaxatcau-fim, qua non agat.,Ãed agatur ? Minimb id. verb. Habet enim vit am in ÃemetipÃ), eà vere Mediator., »c Seruator efltotus, ÃÃecundumÃui totumquia., {vtreU'eÃribit AtigttÃinus à alq}: neq^ Filq DeUâ^ ^asÃine bumanitate, neque humanitasfine Dei-âââ* täte Mediatrix efiiÃed ita vt cuique natura fua tum oicna., tum etiamvoluntas., tum Oper at io di-d'tncle ydiuina diuina , humana humana Ãeruen-tur, quanuis '^.:'nÃiaMS^Ta.ÃnttotiperÃonacom-tnunia. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â
Omniaporro ChrillUn EccleÃam Ãuam proprie tollata^ dona, ad quatuor reuocantur ab ApoUolo, t.Cor.i.^o â¢â¢ nern^e adSapie^ntiam, luitÃcationem, ^^nllÃcationem, à Eedemptionern ; quas inquit, fudum eÃe nobis ChriÃum., ideà quarum cauÃa C tiÃus fît in mundum miÃtis à Deo, Ãiuefaclus Hi]. . .
W â14 De Coe na
WI nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;homo : oiu£ omniA 'unico 'vinificationis vcrLo coni
ng prehedit ChriÃus,Ioan.s.2i.S:(f Apoflolt^yEph.a. W! nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Atemmcuiitseiinatura'viutficare?diuina
certe 'vnitu^cnius(ir creare, Deut.jÿ.i, Sam.aA.
It I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^â0quot; ctlibi infinit is Iocis. Nam (âvtinejnit Cyrillm li~
k) ^gt;bro de recia Ãde ad Reginas} igt;ojfo 'viuiÃcare id fl ttodnita indigum osi-fÃoli Deo conueniti'unde^ I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;etiam Deitatem fua probat Chrisins, cjuam inquit
I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^lt;tre poteÃitem dcponendi animantÃiam ff
rnrÃim iflamÃumendi, Ioan. lo.jS : ff ex eoquod ehr iÃIts Ãna ipÃns -virtute reÃurrexit Dcitatem ipÃus demonÃrat ApoÃoltts ad Rorn.i.^-.quodÆ locum habet in huius cadiica 'vita munere 'vel tri- nbsp;nbsp;nbsp;;
buendo 'velypoÃpuam. Ãemel amijÃnm fuit, reiii-
tuendo, mnlto certc mag isde vita id a at er na iÃud
intedigendum eEl, qua eil ipÃemetDeus, quatenus
ipÃe inÃeÃe aternum 'viuit: ff proprium ipÃus eÃe-
clurn in filidum , quatenus res creatas princi- Æ pium exislentia hab entes vult diÃolutionis eÃe^
expertes.
Et vt ad ida quatuor accedamus, quaÃunt Ã
nobis ex ApoElolo commemorata, cuius eà natura ctd Sapientiam, id cÃ, ad faluiÃcam 'ueri Dei co-gnitionem homines eb vÃque Ãua culpa delapÃos, vt ipÃorum pefvrftfi Ãt odium aduerÃus De um, Rom S .f, ff qua DeiÃunt ne cogitare quidem ex nbsp;/
peÃint, 2.Corinth.^, Æ. reuocare, niÃeins nbsp;nbsp;Æ
vnius, qui, quod nobis in grat is iuÃo Ãuo iudicio / eripuit, vnus quoquz-a poteà reÃituerep? äc Æ Inim /
Domini. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;iiy
*«/?» ChriHus Petri confeÃionem laudans Curo
[angtfis {intjuit} htec no» retexit tibi ,Ãed Pater
^eus, e^ui efl i» cælis y Matth.16.ij ; amp;nbsp;loannes
1 (inquit) nemo vidit 'unquam -, vnigenitus Ole Filins, qui efl in finu Patris, nobts eum expo-
â [nit, Ioan. I. Vhde à ^idud Ioan. 3.6. cfliwd lenitum ex carne eÃ, caro efl, quod genitum ex ^iritu esijfliritus ePi. Nam Gignendi voce^ frificipium exiPientia declaratur : qutim Sa-^ientia comparetur luci , ignorantia verb tene^ hs, hue referendum eli, quoddicitur Eph.i.ij^. iâitrem gloria dare^ nobis Spiritum fapientia équot; reuelationis, illuminatis oculis mentis noPira,
1 (jnoddicendi genus paÃim apud Prophetai,amp; in I [criftis Apoflolicis notum eft inculcari. £tdefa~ 1 ^lentiaquidemhaPIenus.
1 Quvnam autem luPiificationem tribuemus? vni \ cerff Deo,Ãö?w.5.2tf, 4.5, i Galat.^.Ss \ wus fiqutdem Deus peccata remittit, Luc.s.21.
fofita eft autem omnis iuPiificatio in remiÃio-ne feccatorum, Pom.4.j\ ideo iufitîa hac in im^utatione^pofita, Rom.4.6 ; iuPiitia Dei voca~ ^w,Rom.i.ii,à â 3.21, 2.Cor.3.21, Phil.3.igt;jamp; ^r«-5?-n.
\ lam verb quod ad SanPiificationcm noPiram tUinet,qua^âregneratio amp;puriftcatiocordis â gt; amp;nbsp;nona creatio vocatur, necefte efl earn non aliunde
\ «nrt,quamaheo,quiipfimeteftfanPiitas-,quem \ (om^tUas DauidjCor mundum (iuquit} créa in we
H.y.
K nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;De Coena
â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Deiu : nec die er ettir ko »tu homo Katas ex Spiritu,
K nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;KiÃi SpiritmÃanctu^ ejfct illitts generation is autor,
K loan.j.öidf i-Ioan.2.2(),
t nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Superest redeptio ,quo nomine Pattie intelligit
a nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nosirts a peecato nbsp;nbsp;morte liberation is-, nbsp;nbsp;in vitam
â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;h eata mi ntrodnitionis coplemcntum-, vltimo demu
I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i/lo djefiitnrum,quomodo etiam loquittir Dontinus
I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Li(c.2i.2S: dr Rom.s.2j : qtiodbeneficiumquisin
nobis P erfic ere potefi,niji 'vniis ille Densy cuius gratia fit mus yqtüc quidfumtts?
Stat igitur iliud ah unde confirmatum, vnius ejfie diuinx natura, hac omnia (fifi^gulain nsbû efficere^. ^ttitm autem Trinitatis opéra ita fint triumperfonarum propria y vt tarnen fin gui ar um nbsp;nbsp;I
perfinarum difimitio in eodem opéré efieiendo j feruetur sidcirco diciturPater nos in Filto ferua- i
S'diets a utemperfemetipfiumy Spiritetsfianitus
de nique y qttod mijfus a Pâtre (fi Filio mqiterium
fa lut is nobis applicet? Sed Chrifii ficuti proprium
eft cor^us, itaproprium efl opus y qttod in corporel
fuopro nobisp ere git.-ab eo quidem non fiep ar ad um
fèd diÃingttendum y qttodquatenus Deus efl com- / muniter cum Pâtre (fi Spiritufaniîo eft cperatus, 1 quotid ie ad h etc operatur.^Oua diflinttio, vtper-
Ãicite inte/iigatur y age per quatuor ilia, dequibus
dixemets y gen-eralia Dei in nos beneficia decur- .
, ramus.
Chrifius Sapientia noFtra efly primum vt Deus /
cu Pat re (fi Spiritufancio dittinavirtuteydepulfis
depra- / ,
Domini.
117
teaebris,luce in nobts accendhy veri dtfcipttli fiamw ad inteUtgenda qua. Dei Jn»t-. Deinde nobd efi Sapientia ojt homo, in quo lt;iMm reeonditiÃunt omnes thesauri fapientia ^^telligentia^ Col.2.3. neceÃ'e eÃvt hitsquoque ex ^Ãiusplenitudine hauriamus.JEÃautehac fapietia lt;^»iinaChrifli vt fubteifo inharens non illa^a-pieatia eÃntialis ipÃim carni hypostatice quot;jnitaÃd lt;lHiUtas ab hacipfa vnita Deitate in animam Chri ÃtpleniÃtme abu^ndantiÃitne eÃ'u(a, 'vt inde in onines eletlos redundet, quorum riimirum cauÃi humanam natur amomnes ipà tribut as dotes ââÃumpÃt.
äcnos quoque tum vtDeus iuttiÃcat.,nobis non tf»}gt;titanspeccata,amp;gratis ea nobis remittens., atq^ 'ââ ieo.^ loco eorum omnium qua mortem aternam foerentury!^ iusiiÃtmos ctiam inÃeÃe homines ma~ Itdiclioni reddunt obnoxios,ea omnia nobis impu-
1 tsns^qua vitam aternam expaito diuina legis me-( ttntur. lustÃcat igitur nos ctiam ojt homo, non 'â itflitia illa eÃtntiali ipÃi vnita,'utÃomniauit impu-tHsille OÃander, fed habituali Ãue qualitatecrea-
I Ãcut de Ãtpientia diximus'} ipÃus Chriiü j '^^ifnaaÃiimptaÃanquamÃubieiio,inharente:qua titrfus diÃinguenda nobis eÃ, 'uttotum hoc myiie-
\ tium imputata nobis iuiti^ia ChriÃipenitusper-i Ãiciatur.
I Habitualis ergo Ãue creata illa iustitia Chriiii \ fwim ÃgniÃcat ilium perÃec^iiÃima inttgratis dquot; \ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ti.iq,
n8
De Coena
a nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;adimplefidiomnemittfiitiA aptitudinishAhtum,
K nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;quo ab ifgt;fi conceftu ferfeöiiÃima iutegemma
K nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ipfius anima imbut a efl,cum perfecia itidem corpo-
g nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ris dr omnium ipfius fienfiuum dijpofiitione,ad vitro
K nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;impiendum,quicquidpurifiima anima per corpus
t nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;agere voluit:partim autem ijlius habitus efièdio-
I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nés, dr acquifitam hoc etiam modo iujlitiam decli-
I rat. Itaquc tribus modis iufiifiimus fuit, py in I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;sternum er it Chrifius:vno,ejfientialiter,quatenus
ejl verusDeus: altero vtomnium virtutumhs-hituâpraditus homo : tertio denique, quatenus omnemiuftitiamreipfia impleuitperfedlifitmepra-fiita Patris 'voluntate,propterqudmi(fiusfuerat:fi^ eût Patri tu anima tu corpore perfieditÃtme ob edie s '^Ãque ad mortem,mor tem autem cruds,meritb iu- ' ' fiiÃtmus hac etiam in parte dicendus efl: idpie^ contrario quam hominibus accidat ordine^. Pra-cedit enim in ho minibus (qualespoPilapfiunt nafici-mur.} ^^(nç ex fanSfi ^iritusgratia, qua tandem frequenti vfiu euadit nbsp;nbsp;nbsp;, (de qua loque ns
loannes, luPius efl,inquit,qui iuPiitiafacit,i.Ioan.
hic quidem (vt modo dicemus} inchoata, in altera autem demum vita confummanda. Sedin Chriflopraceflitp erfelliÃima tfiç, qua realem alteram iuPfitiam in ipflo peperit : qualû etiam erat futura ^dami iuPlitia a ffuahs, nifl habituali per ptecatum excidiflet.
hac autem iuflitia tripUci ejflentialdillatam propria efl Deo (fi duivcovn^ç, quam ipÃamet
Dedos,
Domini. , nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;119
proinde^fideliriu 0Ãudri valeretyOmne^ ^lt;^tdâ¬ntes elfenti/tU Dei iuïiitia iufli/iciiti illud
ej]e»t,qt{odeïiDem:ficuthomoideaÃttm-f^âupropterea diciturDeaiyCjuod eJfentialisDeitai - (^oi, ac froinde iuHitia fit ipfi 'vnitA. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;redfe
'gt;nnino Cyrilltu in Joan.lib.2.ca.ji. Nihil {inquit} finttim ac fiabile nihilperpetuumfioli Deo attri-'^tturyÃlcreat^^ra quoque ca fiubslantialiter ^per ^^urani fiuficiperepoterit, qua in DeofiubJiantia-fterjunt. Nec tamen propterea cenfiendu eJt nullas â tffentialis iuJiitia in nobis iuJiificandispArtcs.
ilia ipfiit efi, qua duplicem idam alteram iu~ ilitiam er eat am tnenarrabili virtute perfundit, vt l^to Patri infiniteplaceaty^propterea iusiitia Dei ^fincupetury 'utpote.j qua quot;jnica eoram Dei tri-âtfislifit coronada. Jam 'uerbyquumy'Vt ait EÃaias^ ^neriJie natusfit nobù : quod etiam AngelipaJto^ ^^^tuinculcant, Luc.2.11. 'vtraque etiam ilia iu-llitia nosiri caufia ajfiumpta efl: vt videlicet Dei tusiitia efificiamur in eOy2.Cos.j.2.j. id eJijvtraque ^»bisy interuentufideiy imputât ay non modo a pec-^ita abfioluamuryficd etia coharedes cum ip/bfiaèii Ãoiul quoque coronemur.
l^nc ad SanHificationis beneficium veniamiHy quod ipfium.duplex efl:vnu videlicet ex fianili^ ficatione humana natura ChriJti ab ipfio Virginis vtero flenifiimefianilficatayMat.j.20y^Luc.i.3y. nobis imputata. SanSlificat nos ergo chriflusvt
) natura fiua humana fiandtimoniam gratis
I no ' De Coe NA
I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;impuUns,cluA non moclo tegatur nofira, dmnii nt-
I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tina corruftioy quam propterea in affumpta ctrnzy
I noÃrtt aholeuit, Ãed eft am Ãan^i immacultti f nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;cenÃeamur:(ÃnosÃanciificat vt homo.quoniam htc
ipÃa ÃncliÃcatio qu£ nobu imputatur, humant ipfiti'S natur^yiatÃubiectoyinÃclet inheretjVtpte quafeipfumfanSfifcauerit, -vt tneofanUificare-mur .fÃcut ipÃeniet loquiturloan.jj.jp. Ãlterum autemÃtnÃificationis beneÃcium prorfta diuerÃm quiddam eÃ. Sic enim Tjocamus donum illud, quo 'Vftus quâdem homo mortiÃcatur , noutu autem in idius locumÃucccdit, ideÃ.)tum mentisfacul-tatcsomnc s ,tum mens ipÃa iliuminaturi» agnitio-nem ojeritatts ; voljjntas autem immutatur,vtin-ciptamus à 'velle,t^facere,qu£ DeiÃunt.Ethacefl / iuÃitia ,id eÃ, nona qualitaa in nobis per meram gratiamcreata.,^ranjmo noÃroqua^Ãtbielioin-harens.quam rurÃum chriÃus vt Deus cum Patre Ãj SpirjtuÃanSf o in nobis efÃcit,quamohre etia mo-do Patrijfnodo Filio, modo SptrituiÃanSho beneÃciu nbsp;nbsp;nbsp;I
iÃud attribuitur.Recte aute Cyridus in loan.li.JJ.
}, t^up.2p.Participatione SpiritusÃantti'viuiÃcareÃu-
j tprema tantum natura opus eÃ. SedrurÃum eandern
CnriÃfis, zst homo, non aliter, quam fons riuum,in
^obis gignit,quatenus videlicet exipÃus humant
natura perfeÃla fanHitate in nos ipà adjunllos, i qua ipÃlibuit meÃura, eÃÃunditur, quod vtrumque
beneÃcium diuiniÃime PaulusÃc explicat,Rom.S.3. I Qutjm enim (in quit) legis impotentia nihilpoÃet
wwne.,Deus^Ãuo ipfiuf Filio fniÃ'ojconformato car »ifeccato obn'jxia-, idcj^ propeccato [ id efi^ ad abo~ lcndAm in ipfo carnis omnemcorruptwncm Ã'Ubem} condemnauitpe'catiimincarnettVt il-btdMS Legis compleatur in nohis iCjui non fecun-dum carnem incedimas -^Ãed Ãecundum Spirit tem. ^^'CecFe Cyrillui,Spiritum{ inquit}propternos'vt,, bomorecepit ^vt totamn^ituram ÃanLiifcaret -, in â
lih.t. cap.^. F^ecpigebitplura eiufdem Cy- ,, ^'ilUâVerha ex lib.in Ioan.iJ.ca.2.S-referrç_^,'Lrtto-bacÃanLîificationis tum in ipfa chrifii carne_j ^teitamp;^tumin nos ex ilia emanantis myfleriu pla- â¢
explicetur. SaneltÃcari^inquit}[ecundum ^l:gAlem confuetudinemdicitur quody'vtfacrum, ' Léo trtbiiitur : participation^^ ojerb Spir. Ãanlli ^lt;igt;iclÃcare_j,Ãuprematantum natura opus esF. Ft W, Arbitramur autem carnem Domini per Spiri-fi(wfuijÃ_^ Ãancdificatam Ãimtlitadine_j aliarum t^tAturarum ^proprio templo a Filio Dei perun^o.^ Ãlt;^nt Pfalmifla quoque^ unigeniti perÃonam cum bumanitatecofideransyclamaty ProptereaTjnxitte â l^tus Deus tuusoleo latitiapra cbÃortib.tuis:ff'pro-pter nos Ãeipfum Ãanclificat., vtab eo ad nos redun-âlâlt;'f^teÃanaifcationedpfififsllificemur in veritate-, â idejlà nSpir.fanclo. Item:LSljillaresexnihilopro- â dncia^anciiflcationis fruclum per natur am habet, â fd eÃ,apeipfa,fed eamgratiam ab eo acquirit, qui â Mura CanFtus eÃ. cquoniam ergo caro ChriÃi non natura Ãanlfa ,fanFfiÃcata in ChriÃo efi à verbo â
I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Coe NA
I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â Dei, (juod habitat in ea, tjuadquetemplum fuum
fanótificauit : Item, fid tjuomodo fan£iificatur, cjai naturaliter finlîua cÃ? nempe natur am noÃram abfilutiÃime abfiijue^peccato ineÃabiliterfiponte^ fibiconiungens, 'ut earn in fie primo nbsp;nbsp;per fieipfiuw
^dpriÃinam pulchritudinem reÃitueret-, vtque cee-lefiis ipfie homo ÃyAdam fiecundus,primus omnium in noua 'vita,iuÃitia, amp;fian5fiÃcationefipiritalico~ fiitutus,cuncfaperfie bona generi noÃro immittit. naturafit Deus,(iuum(jtie^ ,, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Spiritus creaturis immittat, Æ-
â¢^Ãtiattjue^ 'vtcreatura fit ^duret infiancto Sph ritu,propter nosfianstijicatur-,non ah alio id actjuiâ rensÃedipfiefitta carnifianSliÃcationemimmittens. Ita Spirttuntfiibi ipfii qjt Dem prabet, nbsp;nbsp;vthomo,
âtecipitySjuod non propter fieipfium,fied propter nos ^^fiecit,'ut ex ipfi in ipfiprimo receptafinStificatio-
nisgratia adtotugen'* trafiret. Haltenus Cyrillus. nbsp;nbsp;nbsp;:
Cum hac fiandtitate éfi iuflitia tum imputat/i tum inharete vfisjue adeo coharetvita aternaper-petuo nexu,firibente Habacuc Prophet a luÃum ex Ãde viuere_^ ,'vt HiuÃcationts nomine omniafiu-periora inteUtgantur, ejuoniam videlicet vt omnis malediHioapeccato eÃjeyuodnos a Deihenignitati fieiungit, fieiunttio autem a Deo mors:ita bene-dictio cum fiandtitate_j fi;- iuÃitia coharet, ijui-bies Deo adiungimur. Coniuntfiover'o cum Deo vita eÃ. Sed in eo yuarto chriÃi beneÃcio, ejuod nobis nunc explicandumÃpereÃ, vitee nomine in-
tedi-
Domini.
^^ligimiaperenner» iUumfeliciÃimumsiAtumy in ^ÃcumChnfiocapite noflroincÅlts regnahimui, arrhaboneminntentibui nofirU tim nunc
lt;âbt^nemu^Ã^iei ^srAnpotpaeix inuifibilia cemetest (juafi lAm in ccelisconÃflentes , ^barùafç_j fuis fru£fibus no fir um adoptionent in fgt;obis tefiificante, alacriter huiusvitie curriculum fmetieates.) donee non mortem ,fcd fuauiÃtmo fo-^fio fuperuenientc_jy animu quidem ad Chri-fiam emigrespleniiisfeliciÃimam illam 'vitamcu ÃodegudAturAyCorpus autemterrA mAndatum ud pAuUtim formetur ud vltimum vfjue^ iUumdiemyi» quo beAtiÃintA vit a totipcrfruemurgt;, Hine igitur vit Am chrifius-^quAtenusDeus efi,nobis cum PAtre Spi.Ãnffo lArgitur-, quumfit Deus â âonictufous exifietiA à coferuAtionü reru omniti-, «â cptAfertirnhuiMs AternA felicitAtis. Huie Autem ofpouttur mors tumprimA tum (ecundA y quA A-ternu vocAtur : vtrAque etfi. iufio Dei iudicio ordi-Ma deeretAymimime tAmen a Deo, fed a SAtfjA-tiA peccAto exortA. Deinde hune ipfum vit Am CkrifiuSy vt Deus, nobis non AliundCyquAm infuA ipÃus CArne lurgitur : quA de re ficpulcherriniè Cy~ tillUS in illud Chrifii Io An. 6, Ntfi mAnduca u eritis (Arneflip hominis, ^c. lib.in loAn. lo.cAp.ip.CAro vitAfAilA vnigeniti euro Ad virtutem vit a trudu- â Ha efi-, nonpotefi igitur morteÃuperAri, proptercA innobufiiilA interitum a nobis expellit. None-»imAbefi-Ab ca vnigeniti DeiÃUus, id eil, nAturA
g nbsp;nbsp;nbsp;-^^4 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;De Coe Na
g nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;huMana nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;aÃ'umeretur ab âunigenitOyfaStA efi
g nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;aterna vtta 'viuefnperDeitatcm, in (jua[ubfi/ht:
g nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;vnde duo confeqHun!:^^, nempe noiSam
â moriefuperari, nbsp;nbsp;tjuoniam ajpumpta cft noflm'!-
â .uificandicaufa, ontnes (juiÃuni ecaparticipes,in
â id a puo^ue viuiÃcari. Et ne nbsp;nbsp;putaret banc vi-
I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;uÃcandt 'utm ab ippt carnet, vt cattfa efficiente,
I promanare^ ad ditprudenter Cyridiu, vmiÃcsm ! nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;eff'e,non infeje,fed m P'erbo ipfi hypofiatice vnito.
Ãpuernadrnodum ergode (apientia, iuÃitia,^fanait ate diximui ,ita duplex eÃin vnica ChriÃiper-Ãonauita, vt^ duplex natura.-vna nju^'Ãcei\,nem-pe EfettusipÃiiaiterausliitseÃcclut»,vtta videlicet ere ata ajjurnpta natura,vt(pualitas, inÃta; eip^ rurÃum duplex, nernpe tum animald, uua videli- , cetÃubÃslenÃm inffÃe aÃumptam naturamtotant / viuiÃcauit o âojdç ad tempus, id ellyantiÃcr dum nbsp;nbsp;nbsp;/
pro nobis in inÃrmitate illiusÃatisÃeret : tumÃiri-
tualis dtâ aterna, yuapoflperadlumÃuurn opus cce-
Ium aÃendensfrui cæpitjds^cuius velutiÃemen ud-
iunclisÃbi membris iam nunc inilidat, doneeple-
niÃimetoti in eo cum eoÃempiternu felicitates
perÃrunmur.
Horum autem omnium,ejua de cbriÃiin nos be-
neÃeÃs diximus, haeÃumma eil, Enicum Deitatem Patrà in Fil ioper ^iritumfandlum hyc omniu Ec-cleÃee nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;non effentialiterlargiri: depronii
verb ex chrisli humanitate, tanyuam abundsn- j tiÃtrno nec vnyuam exhauriedo, Ã in huncipfum
Ãnem j
Domini. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ixj
Afw conliruUo dunnitui, fumme locttj/letato ^quot;^ÃurojVttnde in omnes ere dentes exuheret, U: â^â:(luxstio duplex agitatur.Sunt.n.ejui nobis:,lt;lues jdfo tnuidiofo nomine ZviJinglUnos Calui-^Unos Appellantyhoc dogma trihuant^ quod in Ca-Xiominipro re Sacramenti non corptts ipfumpro ^'^^istraditum,nequefanguinem ipjumpro nobis fed Chriflitantum mérita lintuamtis.
Eltern ver'o pro Meritorum voce dona ener-
ChristiÃatuerent. ^m vero nobis hocobq-'^iW.,quia (b' fymbola remfigdificatam (id efl, iffumcorpus ^ipfum fanguine} reipfa cupane cfsr â^ifioeodem locofisiivoluntsvtraqueeodemorü ^nfirumentofumi à quibufvis contendunt-.aeproin-'^^^ftuti nos accufant falsb quafi energiam Chri-fii' abfq ue partieipatione corporis amp;fanguinis pona-^us,ita hoc in itlis,^ ver'è quidem reprehedim/ss, ^uodpro fidei fpirttuali organo os corporeüfubÃi-tiiAfitj^ifi indigne accedentibus corptts Chriiti ^ftrgU vittiÃca fpolient. ^Id^s autem Ãcdeistis f/ttimus ac docemus.
^luum Christi beneficia, tum qua per flam im-ptfationem, tumquaper realem efficacitatem no-confcrUtaryfint qualitates Chrfti carnidvtfub-^tcto,inharentes,a quo in credentesper Spirfanctu redundant, non minus abfurdum eit exiiiimare, quempiam fieri bonorum illorum compotem abfque tarnis ipfius,id eÃ,fubiefifi,cui proprie inharent,ifisâ O' quo emanant, partieipatione, quamfi quis dtcc~
I 126 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;De Coe NX
I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ret,corf Ui fojfe ex ea aNimn 'vitam haurite^, e^u/i
I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tfà »Oft i»Ãt,autfoÃe ejuemfiaf» cibo,ijHe »0» com-
I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;edat, autfotu ejuemnon bibut »utriri. ItA^ue^
tAnt urn AbesivtlblA iUa ChrtHi dona Ãue ener-giAfnÃue meritaà quis 'uolet,fro re Sacramenü in CÅna öornint HatuamusjÃecluÃa ifÃius Chridi carne erÃAnguinç_j,vt etia (Ã- infimplicis verbi lgt;ra-dicatione^, eÃâ in haftifmo Chrifium fetttfer i-fÃum tn carnet »obisferfidentÃefnferÃumendutn frofoniaÃjeramus, quoniam, ( vt reSfe inquit Cq-i^rillui} Sfiritus in ChriÃgÃumme cum carne ednn-£fui eji, O'caro etiamcum Sfiritu:ita vtnequcJ carnem eius abÃqtte energia, neque ener giant abf-que carne fumere vel in Ãimfliciverbo,velin Sacra me ntû foÃimui. Sed hoc adiieimua ,fcut inÃnt~ fltci verbo verbum quidem fradicatum chriÃum nobts voce annuntians aurium Ãenfu fercifitnr, Chrislus autem iffe verbo fradicato fignfeatm nbsp;nbsp;nbsp;1
nonniÃinte/leôlucredente récif itur: ita etiamin nbsp;nbsp;nbsp;I
£af tiÃno quidem corpus aqua ilia tingi,ment(W vero credentis fanguineper aquaÃgniÃcato ablui-in CÅnavero pane_j ido Ãâ vino Ulo corpuspa-fii,carne_j aute ef fanguine Domini animant credentis {vtloquitur Dertullianus}faginari. Sagt natio autem ifla non eà in reali contaUu carnit ipÃtts foÃta(quod ne^ carnischrifii veritas, nep^ analogia inter ChriÃiearnemperceptam, Ã-men-tem noÃram,qua velutinÃrumentopercipitur^pa-tipoteÃ,fed totaÃiritualls eÃ, (à hue tendens ,vt,
quem-
Domini. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Z27
^tKmtdmodum naturah 'vinculo aniwa cum cor-~ fore eoniunUa fenfitm mot um nnturcilem corpo-^iinfinuat: itajpirituali inejfabilt mylterio ( vt â^tfuiturPaulus Ephef. ^.30.^ ^1. ) cum ea Chrifii fmtura qua frater nofier ePt ,perfidem apprehenfa ^ouïuntliy ab ipfa non ipfamcorporû aut fanguints i^lantiamcum nofiro corpore fanguine^ rea-^^^er adiungendamy nec ipÃus animam cum anima.
reipjâ agglutinandam ad nos atrahamus; [^ua omnia neque'virtuti yneque^ nosirafalutis mjfierio confentaneafunt yfed Cyclbpica tdr Caper-^o.ïtïca.'^verùm'vt qualitates in illa,ficuti dixi-wm , humana Chrifii natura noflra caufa Diui-tiitus abipfo 'verbo affumente^creatayficutetiam wfiri caufa fuit a 'uerbo affumptUynobis fantti Spi-
I Ãtus virtute vere communicentur : alia, quideni
1 fer imputationem , alia 'verb fefe nobis reipfa infi-want es, nbsp;nbsp;ex illius ceu capitis plentiudine^yficut
ittmen ex lumine^ accenfum y df fient ealor ex ca-I'Ore prodiens yin nos fpiritualiter ipfi adh.erentia tnembra defluentesicuiufmodi funtiUa Spir. faniti X®S^a7lt;$6Ta èvfpy^^TO. y quacommemorat Apo-ftolus y 1. Cor. 12. turn omnibus fanttis communia, vtcognitionisveri Igt;ei,fideiyfpei,charitatisy viui-fcadenique virtutis corpora etia nojlra fuo iepore viuificaturadonu: turn pro dtuerfa parttculariu in Eccefia vocationum rationes yfpiritualiter huic dr illi attrib Uta. Verifiimum efl igitur, quod ait Cyrillus,ill am vit is parabol am ex cap. Ioan. ilt;).lucu-lenter aduerfus \.gt;4rianos difpntansfiribit: J'itis
jzS nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;De Coe na
jintmirum appeUatione^ non ipfum poquot;fi ChriÃi â ^y DeitAtemÃedDeiÃcatam CArnem intelltgiiCuinos infers fpintuaUtef oporteAtyTjt eistsfscco vtinÃcAt'h â i-gt; ceupalmitesfrucfum feramus y ac proinde nonhi-ythitudine folum ,(pu£ per chAritatem inSelliÃtury Chriflii^Ãtin nobis: verum etiAm pArticipAtiom^ jy nAturAÃ. NAm quemAdmodumyà puis igne liqae-yyfAcdAmceramal^ceramp;Ãmiliter lipuefAiia itAtni-yyfcuerit, vivnum quiddAm ex vtriÃue-^ fAciam yyvideAtur: fic communicatione corporis fAn^tfi-,y nis Chrtfii ipfein nobis eÃ,amp; nos in ipfo. TdpnpO' yyterAtenim AÃter corruptibilis hxcnAturAcorporis yy AdincorruptibilitAtem nbsp;nbsp;vitAmtrAduciy mfinA-
yy turnlis vit a corpus ei coniungeretur. HscCprilltis, ^em locum quoniAm eà TrAnfubslAntiAtores à CoÃubÃAntiAtores in Ãos p Artes trAhunt, à Hsr-chtus quoquç_j, pro]ippA cnrne^ eJfentiAm verhi fubflituens deprAUAtfciendum eil non ipp.usnAttt-taUs pArticipAtionis modüyfed quidpArticipcmus, Ãc decUrari, quo etiupertinetcers: liquefnclA per-mixtto. Hoc igitur diHum voluit CyrillusiipÃum-met chriÃum oportere noÃrumferi, vtyquxipà infuntyub eo poÃcA AcciPidmusià huius nofcrAcmn ipfo coniunHionis vinculum eÃe na'ursm y cuius afumptionc frater ne (Ier primogenitus faffiuefi.
fi quu iam qu^rat y qu âs [iteius participationis naturalis modus , audiat reÃiondentem Cprillunty à ex eo diÃatynon orc fen, fed mentes, à vnicA Spirfancli virtute:vt merefpinsualisÃt hic modus
Domini.
129 /
[tue Diuinam virtutem ââ¢jera.m illiut efficientew tuuÃum -, fitteÃpir'itstm noÃrum Ãdet quaÃmAftum Cf indrumentum recipiendo chrifto adhibentef», [uehitifts contunÃionis eÃeiium yfifiritualemvi-delicetvitamfipecles: Agnoficite {inquitUb.in Le-^'â¢^â 7-}figut'as eÃei» Diuin^ 'volttminibui-, ifis'ideb ^ttnqitim fipiritales -, (fi no» tiquAtn carnales ex a-inteUigite qutn dtcunttir. Si enim qttA-ftCirKiles ifla fuficipitisy ledunt uos non alunt. Eà â 0quot; in EitAngelto litera.-,qu£ occidit ettm qui nonÃi-^^ Ãtualiter ea, qux dicuntur aduerterit. Si enintJe-tundum lit er am fieqttaris hoc ipfium- quod dildum ^fiyNifimanducaueritis carnem meanty^ biberitis finguinem meiim.,occidit hxc liter a. Et Bernardtts
I «« Cant tea: ^afi verb Chrislui, qutint iam aÃen-t^etitin Calum, tangi aut velit autpoÃit : (à vti-^«epoterit,fiedaffe£lttnonmanuyvoto nonoculoy^t fide non fienfibm. Sed de bis fiatis, quttm hacmini-
1 ^^get Harchiua, adtterfim quem proprie nunc I difiputamui.
^ttperefiyvtquibu^t insirumentalibua cattfis tsla - etim Chrifio confiociatio nodira fiat, (fi' quA fit illa-tum vis pattlo plenius quam antea difipiciamus. fiupd adDeum igitur attinet, ordinaria fiunt ettts tnflrtimenta, pastores ac doSiores y df verbum ex-^^tnit, interdumfimplex O' nudunty interdum ad-dis Jymbolis veluti vesiiturn. t^d nos aute quod â'â ^^inetpercipiendis externis illis inÃrumentisyor-guna corporis adhibemus yaures nimirumdidAtt-
Vo / De Coe na
die nd Hm ex PaÃoribni verbum, oculos pretereit os.,^ ntAnuty tot urn denicjue corpus ad vifibiUa Sa-cramentiÃymbola nobis applicanda ; reb/u autem ipfisy turnperfimplex verbu , turnperadtectafym-bola a DeofigniÃcatis Ãmul ohlatispercipicndis men*e nbsp;nbsp;tntelligentta vtimur,quxfi fidet lumiae
illustrât a efi, turn Ãane res Ulus nbsp;nbsp;intelligit.,
appUcat,fin minus-, aÃernatur^ (à interdum etiam irridet,aut etiam Ulis offenditur. Et hxc omnia eÃe vera-,ex vniuerfo Det verbo confiât, vt Eph.4.11, Rom. I a.8, nbsp;nbsp;1^, Ioan. 6.03, i.Pet. 3.21, i.Cor.ï.32,
2.ilt;S, Ri»n.i).3o.eÃalibipaÃim,Ianivere,ijua fit ill or um infirumenterum eÃcacia fi quaratar, facile hoc fuerit diiudicare,fiqua de re hie agatur: ^ua fit instrument or um extern9rum,quibus Deus vtitur,natura: acdeniepue, ejua fit nostra turn exterior turn interior ISu, confideremus. lt;^gimus hie ergo de repenitus amp;nbsp;mere diuina,nempe de Msira cum Deo per ChriÃi carnem fiirituahter nobis communicat am reconciliatione : de noui hominis noua creatione, veteris abolitione : de imjiutatA iufiiÃcatione : de totius hominis ad incorruptibili-tatem eà cÅleftem perpetuamvitam tradiictione: epuarum rerumfivel vnicam dicamus, abvlla re ere ata, tanepuam efficiente caufi in nobis effichido-lolatrx fuerimus. Nam naturalibus epuidem efe-étis Deus naturales caufas efficientes indidit, 'vt ipui non tantum créant animantia fed etiam addi-derit,Crefiite à multiplicaminiinec tantum plantas
Domini. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i^l
f-w crearit, fed etiam vniimquAnciuz^fecundum llgt;tciem fuam femimJicAre injferit. Sed i» hominii ifîfiAitratione, qua altera eà créât io, gloriani iMmnon magis alten dederit, quamquumomnia ^xoihilocrearet, nbsp;nbsp;qtiumfibi,vnico videlicet or-
lt;iinis rerum creatarumDomtno,feruaret integram ^^'^prout ipfi libait immutandi fote^latem. Facit (»im mirahiliaÃolna.Hoc igitur opta omniu excellentiÃimujt^ omnium miraculorum mi-^'((ulofÃimum, nifi vnica vnua ipÃta virtute^ â((fotentta inchoari, gubernari, ac tandemperÃci lââ^t»mtir,plane idololatra fttmta. Etejuum iam â»te odenderimus ipfttm ChriÃum, quanuis non (ictne,tarnen non ftta carne,nià vtÃbipropria ^»firumento ,fedproprie duntaxatfua Deitate mi-^â(ctda in corporibta agrotantium, à â wortuorum (^idiÃe, quisferuornm auÃua fuerit Ãbi pltatribue-^(i^juam ipfe magider babuerit? Sed ne rationibui ^ tonfecutionibta ex ratiocinatione humana peti-Agere in re tanta videamur -, age, ex vnoDei ' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;, quanquam ilia fane rationes non
j (»udefuntpetita. Igullum cffearbitrernobilins ^dindrumentum iù inquibia pofuit reconcilia-^âÃls fermonem : tir tarnen, neque à qui plantat I Yâiltiit Paulus) neque à qui rigat , eà aliquid, : ^^7«/ incrementumdatDeus, i.Cor.^.p.tÃalibi, âl'^»mfedixiÃet laborajfe, non ego tarnen (inquit} i^dgratia Dei, qua mecum ed. Itaque in admini-P^'Atione verbi ne tantillum quidem interiors
I ' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;iUias vhtuti^ miniHyis loquentibtts
neque.^ ha.nc quæjtionem dccidunt quivirtutis iUtuspr^cipuasfartes Deo^Ãecudashomi»ibustrt~ buu/ït yferinde acÃÃcrtfÃjÃet^^foÃolus, Gratia Deimecum, quot;JtvulgoSofhiÃa i»juisÃ:holisbu«c locum difrauarunt: vt tà dlum friorem., EST corrumfunt, additagloÃÃaySO-LrS, FEL nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;GRATIA. Ne-
que tarne» profterea ne go Ãdeles PaÃores à Ba-cf ores eÃÃe Deia-uajgt;fyQlç^gt;vtloquiturPaulus,ï.Cer. j.R.adeo quide^vtjuo quot;TimotheoÃcrihens-,i.Tim.4. lö.in hac verba erumpat^ ^^ttende tihiipÃe Ãdt- I dfrinji:id en im ÃÃeceris à teipÃumÃerttabis, à eet nbsp;nbsp;/
quiteaudierint. ^tqavt intedigaturquomodoac-
cipienda Ãnt y ohÃeruandum eÃ,in vno à eodent
opcre noÃra vocation IS duplex eÃÃeÃpeffandii opus
ad tdum vnum Ãnem conÃpIrans ; vnum quidem
exteri/as, quodper externa inÃrurnen ta Deus Ãc
exequitur,vt ipÃa quoquez^ agant^quoniam agua-
tur, quum hominesÃtpites à trunci non Ãint in / Eeimanu:alterum interius , à quo tota inÃoliditm
prior fs aofionis externa eÃÃcacitas depcndet, à I quodÃc eà Deitatisproprium, Patris videlicet in 1 Eilio per Spirit um Ãancfum y vt iÃius ne mini- / mam quidem particulamy vel Angelus vel honx 1 ÃbipoffitÃneÃacrilegio vindicare. Suntigitura- ' liquidp a flores loquentes per eum à eins nomine Æ quiipÃosmtCitÃedinexternoduntaxatopere. Nec nbsp;nbsp;l '
enim aliudpoÃ'unt, quim furdis lequif niÃDeus nbsp;/
I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Domini.
lt;ÆÆ?fui vntH! lt;vi aures det adaitdiedunî:(]Uie tjui-atirium cordis apert io 'unitts Dei opus eÃ'. Acd.
Fides ergo ex audit» ijuidem eÃ-, id eÃ^ in-^(rueaieute externo operepr adicationis-, ^tidi-Honis verbi aures ferierstis : (à hoc eÃexternum o^tts,^uod Deus per miÃericordiam perÃruosfuos tfÃcaciter exe/juitur, Ãed ciubd intelligituT fide recipitur hoc verbum, hoc eà interius o~ ^xsinijuo nuUum habet Deus (rcubif^év.Sunt enim OKnes {inc^uit Efiaiacs, citante etia ïoanne -lEÃ4.. ^Eà âioan.6. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Neptte exiÃiman-
ditw eÃ,Paulumfile vocareÃfie dÃuos collegcis-,Coo~ firatores Dei-, vt Phil. 2.3S- Epaphroditum vocat [tuim (runipÃv xdi (rvççÿ.'ndTlutJ. Erant enimin (ödem opere externa eandem Oper am nauantes fiub (odemdominG.,opere ipfiorum vtente. At in co,quod tâiterius efificit Dominus nbsp;nbsp;qiiod ePi exterioris ope-
tis vnietts finis, neq^ fihi Paulus, neq^ collegis qtiic^ ^«'a tribuit, fiÃtpd enim miniPlerlü ipfiius no puer it ^âWilcyinfiolidum ex Deo eÃe fiatetur, non quad ^eus banc ipfii gratiamfiecerit, vt corda potuerit ^^rnutarefiiueviuificare, {quodnuUi vnquam rei (reatac'ómunicatum fuit, neque communicabitur} I Ãdpuoniamper Spiritumfiuum Deus difipofiuerit , tudientium mentes ad inteUigenda, dP'^JttraÃde j fibiapplicanda,qua aures corporis e.x are Pauli au-diebant. 2.Cor.3.g.quomodo etiam loquituru.Cor. 2.4-(lal.2.S.Thefi.3.s.
^tudfii in ipfis hotninibus Verbum adminiÃra-tiij.
134 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;De Coe na
tibus null A vis interior ine fly fed eam tot Amfibi Heus integrAm feruArityfttis ex eo inteJligitur, quidÃt ipfiverbopronuntiAto trihuendum:»emft veriÃime^ quidern id eÃe quod dicitur-, J^erhum vitAAternA, IoAn.6.^3. amp;nbsp;nbsp;â :amp;potentiA Deiod
fAlutem.,Rom.T.ilt;};(^ quouis glAaio penetrAntius, Heb.4.i2:(^ feme incorruptPbileiLuc.S.WAtnoo quAtenus vox eflAures fen es, fed quAtenus Deust ideà fermoille Dei vim interior meti id infctdpdt quod Auribiis per externum verbum fign fcotur, vt ofiendit Petrus, i. Pet. 1.13. T^jque qmun dicû, externum opus,, quod Deus per h0migt;itilt;(d-tninislrAt ,,Ab interiore,quod vnius Det'eÃiofdquot; dum,fepAro cum EnthuftAfis phAnAticis ftd tAntum distinguo: vt in eo comme ndetur ris Dei mifericordia, quod hominum miniflttium ndhibere^ in hominum fAlute dignetur, quod qui fpernAnt ill a deme ntiu feipfospriuent.-éâ tsmen fuA DeitAti gloriA totA,flcutipAr ettferuetur.
Superfunt SAcrAmentAles udiones, in quibus quit prAcipuA p Artesfint verbalis promiÃionis, cut fymbola viflbiliA, veluti figillA quAdam, Adifltun~ tur, ex qs quAmodb diximusde exterioris ixtbi prAdicAtione^futis inteUigipotesi, non eÃedittf de eoflAtuendum propter fymbolorum Adiunciio-nem. IpÃsverbfymbolis AÃquid DiuinA vittutts tribuere ubfurdius efl quamfl verho tribueretuti quum ill A Ab iflo h Abe At, quod ex rebus communi-vus SacramentA eunferint. NotA enim ePireguU
Domini.
iychûlis trita, Propfer quod aliquid tale eÃ., idi-fl'immagis tale. T'otum igitur iÃud commentum
Incantatorihtis relinquamui .t de his ^yfierijs idem quod deÃmplici verbo fiatuamta; tnvna videlicet eademque a^ione^ Bai/tiÃmi Lolita Domini, Dciim aliquid agere per homines^ ^i^videlicet^qubd in myiierioru inÃitutione fieri ^Ãierno minifier io madauit}^ aliquidfiolii amp;per j^iaferiui^ quauis no abfique illo:idnimirum quod 'verbifono ffi fiymbolis 'verbe adiun^iis, totóque_j ^ieramentaii ritufuit fignificatum. Sic enim loqui fsos docet Mo fies cordis circuncifiionern vni Deo t/ibuensy Dent. 30.6: vt efi Paulus Rom. 2. zp. Sit ergo Baptijmi/^ lauacrumpurgationisper verbum^ ' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lauacru/» regenerationis ^renoua-
ùonis Spir. fiancli, Tit.3. à quot; 'lt;^ct. 22.16. Sedita-y quot;vt externus aqua Baptifimus non quidem ficpa-^etur,fied authoredloanne Baptisla , (ficutapud ^iMtior Euangelistas inculcatur ifir repetitur.-A^. ^â¢5-) ^b interiore Baptifimo SpiritusfianBti ,difiin-guatur, quo fie quoque baptizari oportere confefifius ^fiMatb.3.jjf.. Etnequis fiphifla^quippühicgar-riat de Baptifimi Ioannis fiy Baptifimi Chrisii v-triufique exterioris dificrimine^, audiatur Petrus fialutem tribuens Baptifimo^non qtiocarnisfiordes ^bifiiunturyfied quofit y vt bona confiientia Dcum interrogety fiiucyvt alq vertunt,Deo refipondeat per fefiurreclionem Chrifii.-i.Pet. 3. i.t.id quod Paulus (^pioseexpUcat.Rom. 6.3.^ 4 Col.2.12. Sed
J,ifi.
I' - 136 De Coe na
K fulchre Tertullianiti de refurre£fio»e carnis Ani-K nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;htuationç^yfedrefponfienefiin-
K nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;citur. allttdensproculdubio adpublicam fidetfro-
K feÃionem,ejult;x. ab adultis baptiizandia requircba-g tur, vt diferte (cribit Lttcae nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;jj.quod
K nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ridiculepoÃea imperite a baptizandis infautih.
â requtricÅpit, Tljcaliter ejfenobis de CcenaDo-K nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;mini fentiendum,partim communis Sacramento--
K nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;rum ratio demonÃrat^ partim etiam illudofiindd,
g nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;quodnon omnes eandern efcampimentes, nempe
â exteriorem ab hominibus adminislratam,di-ha-K nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;dlenus piritualem ( Sacrasnentum en im eÃ, non res
I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;communis ) nolit tarnen ApoÃolus ad âvitamfume-
I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;qieÃdam etiam addamnationem.-1. Cor. 10.
Et de bis quidem hadlentts, exquibusporeÃpe-
ro 'ut omnibus qoera pietatisÃne praiudicioÃu-
dioÃspateapquam vana ià apnt Harchq common-
ta de ÃubÃantia TrinitatisreipÃtinpanem illapPa,
(palifs inde confequentibusportentis, aeproinde^
quamfalÃaÃnt calumnia, quibus homo iÃe nos 0-
nerat, quap inter Sacramenta (p res communes 1 nullum dÃrimen conÃituamus, mutationem Sa- 1 cramentalem ignoremus, auttradere in catechiÃ Æ mts noÃris negligamus:adeb quidem impudent er, nbsp;nbsp;nbsp;'I
ut Oecolampadium (p A/artyrem, béata memoria
Ãdeles DeiÃruos,inpartesÃuas audeatpertrahe-
re: Z-vvingiium autem iiium vere hominem Dei,
â partiminÃitia,partim etiamper iudthriumdiÃ-
P^ala-
Domini. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;157
»lulatiow ^ccuÃet^ quaà dtjctpulorum habuerit ^itionem -, ^ui non fuerint folidk 'Theclogi£ ad. ^Kc fatis capaces : ^là ni/no quoque^ Be-pofiejHam efi miht a^Ãentattu mttlto honorifi-^^ntiorz_^^(lua.mmerear,erHdttionisteflimonioT,Ãbi fenè itl^s perfuadet a potentiali agitait co-chriÃi. corpore^ »on valde di(Ãentirc_j. SÃbia calttmnijs omnibus hoc fit femel reÃpon-[»m,datam eÃe hanc gratiam magnis illis Ãeruis ^(i^quorum opera pro Papifmo 'verus ChriPliani-Ãfgt;tis in Helueticisprimùm-,Rheticts-, nbsp;nbsp;Sabaudicis
Ecclefiis ohtinuerit, acfît de incep s longe amp;nbsp;late in Ofbe terraru propagatus:vt neque de CÅna Domi- , de vllofidei Chrifiiana articulo aliudfue-â^li^radicatum-, cjuam quod priore nbsp;nbsp;poPieriore
iidttetica confeÃione continetur; cquorum veiti-fiific infiitiÃe , deinceps perre£luros illorum [âccefiores cofido, in cquibns ipfe^Deofic volente, ^orne meuprofiteor^vt a Dei 'veritate^ejuam illi, ad ^xiremum vfijue halitum^'uoce tfi firiptis per-fpicite, fine vlla diÃtmulatione tefiati funt, ne ^âîtufnquidem 'vnguem difiedamus.
â dd bac autem error um monfir a de cjuibus dixi-^»sdibet etiamalia duo adiungere^,vt (i (juos die ta errrorem abduxit ,tempePtiue in â¢viamre-deunt. Harchius igiturpofiqnam de eÃentia diui.
in panem percolatione-, é' âilfi eiufmodi nu fi s., '^elutipotentiali Chrifii corpore, amp;nbsp;nofira in Chri-tranfitione, quafifupra cÅlos omnes tranCue-
De Coena
â
â ' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Ãus dtjputnuity tandem atidiamus
â fraSlum nos velit ex hoc mysterio elicere^,vi)i
â Chriflum ifÃum loq»entern indued^ (faginayofle-
I nriord librtjuiayï.) HOC F AGITE, induit I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;J, Chrifiui, idefi, offerte Deo Patri:dl deincef/s, CO-
! nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;}jM E D ITE,td efi,donum, quod efi in hoc viÃbili
f iipane, (fymbolo huius mei cor for is eras frovobis ^iCrucifigendi^cumdileÃione^ (fifide fufiifite,vt J J nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;meo exemflo difiat is offer re vefira corpora, (Ã
n exf onere vitam ad Det gloriam (fifroximidefin-âfionem,fiofHS efi, turn fi bona omnia,quaaccipitis âa Deo,pariaffuefiatisliberalitate alfi egentibus difiribuere, (fifimili ch ar it ate in alios effunderca. Hac verb, fifiefie habent, quid aliudfiuerit Cccna Domini,quam quadam, quantacunque ilia fit, ad eolendam fraternam charitatem incitatio TljqKt verb nos inficiamurlongeprafiantifitmum hoc effe diuina in nos mifierrimospeccatores ch ar it at is pi- nbsp;nbsp;nbsp;,
gnus, quomutua nostra dileifionis admonearnttr:
fedabjit, vt vel pracipuumhunc finem Cerna efi- / fe existimemtes, velhac fiitcra myfieria pro imita-
tionis exemplo (fi myfiica tantum quadamcommo-
nefaitione haheamus. Sunt enim loge alia beneficia
nouifiÅderis, quodifiis tefferis nobifium fancitur.
Primus igitur (fi primarius huius facra aitionis â finis efi , nofir a cum Chrifio confiociationis, per
ipfius carnemfiiritualiter, adhibitis idùfiymbolis,
interueniente fide, nobis verb communicatam, (fi
animi nofiri quafi tntimis vifieribtss infiulptam /
diuina
Domini. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;159
â^inina folennis confirmatio : alter vero^ omnium ^oaorum^ciua in ipfitts carne infant,nobifcumpar-^iti^anda, turn p^erimputationcm, turn per realem ittru nos efficacitatem magis ac magis fancita. ^âleptio.Sunt enim hac myfieria,'ut ex InÃitutionis à â A^oitoliverbis apparet, noui TeÃamentitcfe-^â^inremiÃionempeccatorum .⢠practpuum vidcli-Mnodra cum ChriÃo reconciltationis beneÃcium, à quod cateris praire op orte at.
Sedillud quoefue mirari fubit, qulnam tandem HirehiusypoÃquam nulla vini fa^a mentione,vf-queadeb panem ilium DeiÃcauit, in vino tarnen illo nefcio quidamplitts, quam in pane, ideÃ,in fifigiiine ChrÃi ampUui aliquid quam in eins wigt;ore constituât : adeb quidem,vt,fi tempore_j txdttderis ( inquit pagina editionis prioris ji6.) bihendumfit decalice, ^non comedendum dlt;cj â ^ane,fcutà q^uis in animideliquium inciderit, â qiiod manducatio longius exquirat tempus quam « potatio, in ospotius iniecerit vinum,quam carnes, â qtioniam illud citius repente delapfas inÃaurat vires. Enimuerb, an non hac potius ebriofum quam ChriÃianum hominem decent? j^aà verb non manifeste Christus duplex fignum in CÅna Domini inflituens,vnum cibi, alter urn potus,fic demon-firarit totam no'stram alimoHiam fiiritualem in quot;jno Chrifio Ãtam cÃ'e,^quidem mortuo pro nobis: quodetiam eo adumhratum est, quod feorfim vi-nufeorfim panis diltribuitur, vtfanguis d-corpore
140
E C OB N A
K nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^'^Ãgt;'icafifa^elgt;4ratusfuijje,Ãc qaoijueÃgniÃcetur,
K nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Citât tante praÃe Harchita duos teÃes, AmbroÃum
g vi elicet, 0 Originem, Ãed etuorum neutri in â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;mentent-uenit, vt calicent abPjue pane rite Ãutni
I poÃedoceret, (juuntlanÃe eerde Ãt abÃtrdiusÃhrà I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;o^nthus ieiunis btbere^ abÃÃuecibo, qtdm amp;
V nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;bttntÃuntereabÃejuepotu. Sedejuidait AmbroÃus?
I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â t. Cor.ii.Caro Seruatoris,pÃalutecorporisÃanguit,
y^pro anima eÃÃuftss esi. Hac 'verba.fateor, tn Corn-^dÃcriptis leguntur,eb tjuotjue hacverbaMoÃsdetorsjueati, Leuitij.jj.Anima carnis eà inÃtnguine,dr egodedi eunt vobisÃtfet a tare,adexpsandum anigt;uasveÃras,ejuiaÃangiiis ipje animant expiabit. Sedejuis AmbroÃoeoncedet, quodÃnde coUigit? nempe pro Ãolo corpore oblatam , ÃifiÃe'uieiim^carnem^vthocpodeaadchrifiicor-
ptsspertrahatur^ Tpjtn excludtt ergo MoÃs ab ex-
pintione anima, carnes oblata viifima fed pro-
pterea puod animalisTjita infanguine eÃ,voluit
oÃerentes non ipÃam materiam carnis viefima ,Ãd
'viiiima mortem in eÃ'uÃoneÃnguinisÃeitare^;
ppuemadmodum Chridi carnem, vtÃtnobisferua-
trix,nondeb emitsÃmplie it er inÃeÃÃicut eapradi-
tus fuit Chridits -, fed vt cruciÃxam 0 mortuam
pro nobis conÃderare (Ã partieipare: tjuantobrem f etiamfapipiime, vbi de nodraper Chridum recon-filiatione agitltr,peculiaris fit eins fanguinis men-
tio :Ãdita vt corpus minime excludatur. Nam de
chriÃo dixit loansSjEcee Agntts Dei,c[uitollit peccati i
Domini. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;141
^tccnta nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;AfoÃolns Col. 1.2sÃe tolls nobû
c^tdentihtts loque as., Reconciliauit nos {inqutt') tn (Drpore earnis ptæ per mortem : dr Heb.to.to, qua, quot;(DolttntateÃnHiÃcati Ãumusper oblationem corporis leÃu ChrtÃiÃmelfaHamdr Relf us i.Pet.2.24i
peccata noÃra pertulit in corporefuofuperli-^»untjdrc. ^bfit tgitur,vt in redempttonts noÃrsi ntyflerio allegoriamillam dmbroÃanam,autcuiuÃ-
dteriusÃquamur, quod tame tanti viri pace ^((diHum.cp^dautem Origenes tile allegoriarum mugisier turn certe fomnians., quum attentiÃime âvidetur vigilare? Cur {ifpquit Homilia js-irt Matth.}n~o dixit Dominus., HIC EST PANIS NQVI test a menti, ficut dixit, HIC est CALIX NOTI TESTAMENTI? t^niapants eà verbu iuÃitu,qua maducates anima, »titriuntur,potus autem Ãue calix,eÃverbü agni-tionis ChriÃi Ãecundam myÃerium natiuitatis dP ]gt;aÃionis,(Ãc. Pudel enim me iÃiuÃnodi delirqs Chartas tmplerç_j. ^orftim enim nobisallego-rdamÃacr amentor um transformationem, dr qui-dem vfque adeo inÃulfam ? Si quis tarnen illius citiaÃionis explicationem deÃderet, Ãic potius rem accipial. Smcitu quidemfuit fÅdtts nouum totius Chrisii ohlatione ,Ãedquia mors interuenerat,eui-dentiorfuitin effuÃo (anguine, quam in ipÃa carnis materia. ProptereaÃub veiere ftedere MoÃes dixit, Eccc fanguis ftederis,quod pepigit DominissvobiÃ-cum : ac proinde ChriÃum quoque 'ut'verilatis ad
De Coe NA
typum relatio fieret expreÃior^ »ottifæderis appel lat'tonem fingutnifiuopotitts-, quà m cerpori applh Ãc tame» 'vtcorptacuitts fa »guisfuite fijns, necjuaquam excluferitab anima inprimis redemption e. i^ddo fi allant rationem,quodquum Chrifins bibendi vini, quod fanguinem fttum appellat^ mentionem ficcijfet, necejfe fuit tllum »oui fæderis meminijfe, quoniam fub veterc fangttii/is âvfiis difert'e prohibcbatur-, quad in altero panis Jymbolo exprtmere necejfariumnonfuit.
Expeclabit a utemfortaffe Icclor hoc locOyVtfn-grilis Patrum tefiimoniis refit onde am , quorum multitudine piitauit Harchiua futim illud comentum aperte confirmatif illis certe non difiimilis, quibxsfifipecillis uiridibua vtanturfviridia omnia
apparent. Et mihi qttidem propofitum hoc erat-, quum hancfiriptionem aggrederer fiingulos videlicet Patrum locos ab Harchio citatos, ofiendere partim malafide defiriptos,partim perperam applicates fimale ab ipfo explicates ejfepartim etiam ipfittsfententiam manifefie re fell ere. Sed tardius poslenorem ipfitis libri editionem naPlus, inqut ord in e paulo meliorefuum dogma propenit.fi tern porisfpacio exclufus, quanto mthi adpriorarete-xenda fuijfet opus.-coger accuratiorem hac inparte refutationem aliquantulumdifijerre. Tantum interim hoc dico.quemadmodum Tranffuh/lantiatores (Jr Confiuhfiantiatores videmus ignoratione, vei difisimulatiene Sacramentalis tropi, quo fit,vtrei
I
Domini. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;145
adÃ^na transféraiur, detor-htrum teHinton^Syjefe magts ac magts demea-etiam Harchium-, tjuttcunqtte Patres de vi fficacitatç^ fgirituaU facrorum myfteriorum yjiO'Oites groferunt, adÃtum illud commentum 1â^^fitntia ditiïna reigfa i» ganem idagfa fer-quod tarnen, baudfiio an cutquam , prater Ãunc vnum Harchium , in venerit 'vt vel fomniando cogitarct, ^(dum vt fuerit vnqttam hoc abfurdiÃitnum 1âdÃÃimum dogma in EcclcÃia ChriHiana rece-]^ec iditd etiam hominibus in veterum tum ^tamp;Qor^â nn tum Latinorum leliionc^ verfatis i-^»otum eÃepotesd, illos nonnunquamfuis allego-plus aquo delegates, dtâ hyperboltce cum ^f^tramentaii trafmutatione, tum de facratneto-â''^fruclu[rebus illofeculocuiuis exEccleÃa notis ac nonunquam fuiÃfe loquutos ; quibus ta~ hyperbolis franjfubÃantiationis ConÃub-Ãtgt;itiat[onisfomnium in EccleÃam infcitia vel ne^ ^ÃigentiaPafioruminue^um debemus. Sed alias re plura,à Dominus dcderit.
Nunc veroÃiperefi, vt, quid in Cæna Domini â^dminifiratione^ idemHarchiusrequirat, diÃi-^1âttKus. Primum omnium igitur eum cultum,quem ^od'o adorationem,mod'ovenerationemvocat,in ^â ucbariÃisicelebratione vultvfurpariyqua tarnen non ad ipfajymbola,{quodin Papifits meritb repre.^ hcndif.quj tarnen feà nonpanem neque vinum.
; nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;144 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;jDb Coe na
fed ipfummet Chrifum De um amp;nbsp;hominem rei-fftâdorArç_^ refo/idene J fed adtotim TrinitA-tis effentiam in funem delapfam^ à . carnis nt-turalis Chrtfli in cÅlo nunc fu minime fepArAtam referatur. Ego vero frimum cjuxro de cjua Adorât ion e y feu 'venerutione loijuatur, inferiore videlicet,un extertore,unde vtruque coniun^fim.NAW ejuod ad inferiorem uttinet, (fuis âvntfuamitAfuit imfudens,cjui mentalem adorationem, affue odeo totius c(rrdis adDeum conuerfionem, in illa tarn foie ni Chrifli mortis celebrationc neceffaribadhibe-damnegaret? Ãbfit igitur,v)tiJla fit inmyfierioru celebrattone^ in noÃris Ecclefiis fublata, (fUAtti fotius,quum efet infinitis modis infafiatu contA- nbsp;nbsp;I
rninata, adveramfuritatem reuocauimus. ^od
ad exteriorem autemcorporis gefiumatfinet,fAte-
mur q uid?m à nobis fublatas turn hifirionicas ill as
geÃiculationes ridiculas potiiis, quam religiofts, L turn iila,qttamuisperfe non damnanda,tame» by-
focritis inpublico quidem ccetu, quam veris Chri-
fiianis in fimplicitate Deum inuocatibus comie- / nientiora , veluti totius corporis proflrationem, /. terra deofulationcm , alta fufpiria, pelf oris per-
cujsiones, fimilia nimirum multaiqua fortaf- / fe demi (fpriuatim, folo Deo teÃe amp;nbsp;conf cio ,fof
Ãnt vt vera reÃpifcentiaÃgna vfurpari. HoneifA / autem ilia, (f communi populorumconfenfu aptid
Europaos adhiberi conpieta,vtcapitis apertioncni
ac demifionem,^enuflex ion em, (f fl quid eft eiuf-
modi / â
Domini.
non modo ift myfieriorumcelebrattone ^Ãed (âtimi/j (^uotidinnA lt;uerbi priedicatione, Ãi-pÃlmorum cantione^ concionemÃc nbsp;nbsp;i»-
fimentesjiiudiose -, cà ijua/tta cum re~
fieri potefi., obÃemamui. Sed hoc nimiru7n ^^gt;'lt;:hium (Ã alios nonnullos mate habet, quod in.
Ecclefiisflantes,necpofitls ad terram geni-^'^Micubi et'iamÃedcnles^cà rurÃum alicubi.,'vt in ^^^lia,ad menÃam dificumbentesÃymbola exfa-Ãfum diaconorum mantt accipiamus. Imb etia, .^^ndeÃunt quipaftores vellent in Hits ,fi non ori~ ^^gt;it,atcertevfut verc Baaliticis'veflibusappa-
Scilicet quum ipÃe adfians ad menÃam Domi-âgt;ntvere adomndus qua Detts,^ qua Deus (à ho-Ãimul^coenam inftituehat iÃurrexerunt Ãnguli ^Ãipttlivt in genua procumbentes panem ilium h'^jinum illudex ipÃius manu acciper^t : (à i-^norabant fiilicetipfi ApoHoli quoritu deinceps ((lebraKda myfieria Ecclefits traderent. Agapas lt;!tiidemcerte confiâtvix ac ne vix quidem genu^
1 Ãxwuem admififie. lufiinus in Apologetico nulla, ) Ãhiislarurnrerummentionem. Inltbello At aÃ/!,.
1 Clementi adÃcriptOyCuitts liturgia ritum fate~ ftir Hmhius proximo ad Caluinianorum y quos ifiiväc/tntyformulam accedere, nulla lt;^lt;35.17x10;^-
I 'âï'-«? in ipÃa fiufnptionCy ne tenuifiima quidem I mentio,fedaccedere poH Epifiopum ,presbyterosy dttconosy^populus reliquus iuhctur
I i{S!ilt;iCi7\itÃd,a^ dvvj OupufBa yidefiy cumpudibunda, K}-
I
De Coena
[ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;(J tl ad am reuereniia ,fif}e tumult ti accedere, PüÃti
nullusfuit externis ritibtis adhibitus modus^hono-randoriim myiieriorum obtentu; Eucharislia, do-mum deport ari, feruari, collo pro viatico appeitdt cæpit; contra verb tandempiaculum fuitii!.am vel nbsp;nbsp;i
manu laicisfCpuosvocant-,attingere. ^uidplural tandem noiira, cum Deo confciationis pignut
Satan inÃd'ipoyfj^ q^g nunquam vllum execra- / bilius neque ext it it, necposlhacpoter it excogitari,
aperte tatâque cum error is effcacia conuertit, vt / fymbolorumillorum Æfimodofymbolaeffepofint,
in quorum praparatione InÃitutio Domini tarn
horrendis mod is contaminatnr} adoratioprofum-
ma totius chriifiana religionis habeatur. Hac / caufa eà cur non modo dpToy.£lpclan ipfam fed eiut
quoque initia radie it us euellereÃuduimus .ferua-
ta religiojà turn animi turn corporis adorations, / qua vni Deo tota debetur.-tum etiam grauitate
reuer entia qua in publico cÅtufancier um reqtii-
ritur,diligenter cuÃodita.^odÃqui velinfirmi
tate fttorurn coa£li, at el alias ob cauf as aliquid atn-p litis ex vetuÃis Ulis ritibusftbi ret inend urn pu-tent,fuacuiquemaneatltbertas. Sedqtiis feral Harebium eos reprehendentem,quipanem alicluo nbsp;j
modoput et adarabilem,qubdlefts DeiÃlius vert i fr realiter ibi adÃteum mer a fua carne, nbsp;nbsp;rnero /
Ãio fanguine.-quum tarnen ipfè longeÃrmitisÃa- I tuât adorationis fundamentum, realem videUetl I
ineÃ^abilem ipjinfmel' efféntialis Deitatiscu^ pMS
Domini.
fine vnitione acperntixtione? Ex quo dogmate iff At et,ill um non multo aider certe nunc in pane Chridii adoradu cefere, quam qaum ohm inpra-^enti carne in terris verfaretur.Idante fi tta ejfet, immemor profe^o corum reperietur,qua ipfemet figiSÿ.ex Nicano confilioprimocitauit, iSila vi--,-, delicet,Ne hareamus humiliter intenti adpane^,, innum,qua pofita funt^uper altar e ,led'vtfde fur-, fxm eleuemus corda. Nam,obficro,fi deorfum,id efi interris 'dtâi^ ipfi pane realiter ebâ eÃ^entialiter
â Ionita ^permixta eà Deltas quan^napropriea-^eranda efi,cur non ego mentis oculos ad ipfunt finem conuerterim , vt in präsentem ipfius car-
i ntm,fi adhitc in terrisverfaretur? num quia caro 1 inccelis nunc ed,non in terris? ^tqui hac ratid I nullius edmomenti. Nec enim propter car nemi-
1 f[ius chriiii adoratur ipfiM Deltas ,^Ãed Deltas
1 non abÃqtie ipfius carne adoratur ,ne dijfoluatur ferfonavnitas. Et de adoratione quidem havenus,quam certe fic panit, vt tollat Harchius.
Suf erednunc alia grauifitma turn nofiri turn Lutheranorum,quos vocat, accufatio,qubdnimi-tum 'vifbile Chridi facrificium in imagine,fiue iugernoblationem (anda Etichariflia in EccleÃis nodris aboleuerimus,id ed,Ãcelus omnium maxi-
1 num admittamus. Triplex autemefe vult Har-\ tbius hoc facriÃctum, quantum quidem ex capiti-\ busipfius libri 2i.22.2j,e^ 24.coniicere potui,li-1 tet f4w obfiur'è nbsp;nbsp;tam.perplex'efcriptis, vtfortafe
I 14 quot;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;De' C OE n a
I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ne nunc cjaidéni ipÃus Ãente^tiamÃatis capiamÃed
I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;inÃumma, hoc mihi videturÃentircytnplicem oUn-
! nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tioncm in my^hriornm. cclcbrationefemferfutÃe
a Deo requiÃtam in EccleÃa Christiane obfir-tie.tam:vnammcreJJ)iritualcm-,citia feÃe vnuf^uip quecordecontritoÃde praidiiocoramDeoÃÃitt quam obLationem unicam a nobis objeruari dicit Harchsusialtefam 'viÃbilem,aÃ'ercn(e vnoqueijue quidyiam ne cor am Deo aypareret vacuus : ter-tiam ipÃiis corporis nbsp;nbsp;Ãnguinis Domini, quant
'utramque concludit Harchius à nobis quidew Ãublatam t a papistis verb penitùs adidteratanu
PnpiÃasniinimedeÃenderOyÃcutetiammenni fatrociniu minime deÃder'ani. ^od ad nos ante attince,neutramÃrecte inSe/ligatur,Ã nobis ab- , rogatam, Ãedpofius vtramque^ ad verum vÃtut nbsp;nbsp;/
reuocatam efÃe aÃbrrno. iNam vt de priuatortini 1 oblationibuspriore loco dicamdiquetytum ex
dfis,ttim ex Epiitohs Apoilolicis, itémque luÃini
er TertaUiani apologetico, dr varys antiquorui» I Synodorum canonibus quos hoc loco repetere nolui,
collât OSfuiÃÃe eleemoÃynas, ex quibus, tum com- / munes epul£,qaas dgapas vocabant, inilrueban- Æ tur^ tum mini Uris verbi, tumpaperibus,
EccleÃa necefÃarits vÃbusÃubueniebatur. Hat / autemÃc collecla incommunicætu.,commoda ra- / tione,puta velin meÃa-, velabaco adid conflrucloi
qui Duaua^neaov in Canonibus, quos t^poÃolicos / vocant, Canone a, vocatur-,primum imponi con-
Ãteueranh Æ
LJ O M I N I.
[»(uerant^ Ãülenfîi prece adhibit a Deo,idesb, fits vÃbus conÃecrari , fepoÃtis ia primis pane è'vinOyCjttibus feorÃim adJacraaicataleo'i ^fum ^(nedtcebaturyrecitata explicata Domiai iasti-^âlâiione, (juade re diïtiacTe mox agenius. lilas tgitur oblatioaes diltia^um aliqutd fuiÃÃe a facris ^]derijs coadat: ejuodetidmnuaa. hodic liejuet ex ^omnnaMiffaparticHla yijuam Offertorium 'vo-itemyx illis precibus, quibus hac dona
fnunera( magno quidemcum EccleÃa Chri-siiaaamp; bidibrio^adbuc hodieÃacrffculi Romani petunt d. lgt;ea benedici.Sublatis autem iampridem ^Igapisy à ita paulatim conflitutis in Ecclefia Christiana rebusy'vt non de quarcndis nouis facultatihus la-^orAndum 'videatur quibus EccbeÃadici alantury ÃdpotiuscurandumyVtopes, qmhusredundanty * pà ff.bnsimpendantur:quorÃum, obfecro y obla-'^lones iÃ.mÃnodi in aofiris EccleÃis retinuiffe-mus? Itaque plerifque locis-, vbi nimirum Chri-
I sttAni magidratus imperant, cauturn efi,qua ra-j honc turn minidris verbi iuda Ãipendia perjol-
UAntur, turn cuiufque locipauperibus conÃidatur.-tum Ãcholis indituendis éâ pauperibus alendis Ãholadicis^tuedis Ecclefiarum xdifieïtsproffi-t (lAtur.Necpropterea priuatarum elecmofynartim i colledio y (iue quà dimittitur puhltcus cietusyÃuc 1 dematimcoHeda dipe,negligitiir.In qsautem lo-j ciiyinquibus Romaniquidtmventres Ãuis adhuc \ [icrilegiis ftfe ingurgitant y pauperculi verbple-gt;
I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;rique greges cum fuispasiorib/fs efuriunt-, ihiquo-
I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;que-^quaratione fieri potejfi inÃitutis diuconis,
I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;eleemofyn^conferuntur. Rem tgittir ipfimreti-
I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nuimtis uut isiÃaurauimus potiùs :formitm autem
F nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ill am 'veterem oblationurn operofam, molefaWt
I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nullacerte lege in verho Deiprafcriptam,tam va-
rie apudveteres, ujtex fynodorum canonihtuóâ Patrumfriptis apparet admintÃratam,denique^ â¢vt ambitiofampotius, quamreligiofamahrogaui-,^ytid autem Harchius? Du It omninofiifife my Hideonniufquod SaeriÃeium appellat,alteraw partem:^ -velutipriorum omnium oblitus, at in primls eins quodtoties repetfit,}ion de iÃlsoblu-tionibusÃedde eo.pane ià vino^quodper folos, vt loquitur, facerdotes ojfertur â . eum videlicetpri-mum quid ent perfacrambenedidlionem Ãert po-f^tttiale,ac deiuceps comefum adluale Christi cor- * pus my flic urn, fis nimirum, à quibus fumptus, co- nbsp;nbsp;j
mefus,ac tandem concodfiss eÃ-, in vnum chriÃi corpus tranfeuntibsis : eius f iuquam ) rei ohlitusy 'vult viÃbiles ctiam iÃas priuatorum oblatiosses I Ãde vniufeuiufque offer ent is duplicem habuiffe^ nbsp;nbsp;!
ÃueÃgura , fiue Sacramentiratlonem. Primum 'j enim fuiffe fymbolum eorum bonorum vel tern-
poraltum velÃiritualium, quæfibiquifque auta- / I fis dari vel conferuari vel etiamaugeri pofiula-
bant,veldequib.fibicoceÃügrattasagebat.Dein âJ de vult etiâ Harchiustranfmutatas eas fuiÃ'ein
ÃhriHf corpus myslicum. Nam hacÃtnt eius verba,
Domini. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lyi
O^ercbatpopului ( ^certe adtalem o-quot;» tiitienis 'uliim rcuocari debet} viÃibile quidpiam fdultAreide/iotans inuifibile-yquodvelmAnducA-^ityvelpto qttd gratias a geb At : quin eadem bosiia, nbsp;idem fimplexpand oblatu^Ãanêfificaba- âgt;
birib illorum pide nbsp;nbsp;Spiritu Dei-, qui in illd ha-
in Sacrament urn fine antitypon nbsp;nbsp;Eu- 'gt;'gt;
^baristiam corgeris 'Dorftini tranÃmutabatur ab i-Etalterapagina.,Panis quern offertpopulta pidis.,exiflensffnEl-iffatus a propria fide dr Spi--» dtn Eei,quëqutfique pofiidetproportione fidei nbsp;nbsp;â»
^^aritatisfua,a figura carnis citmunis ,trafibatin f^iiram fiueantityoon corporis Chrisiificdmyftici. daci//e-,quaà quis roget-,quofundamcnto mtan-^ur,cetre vel nouam aliquam nobis Cæna ini'iitu-^ioaem proférât à Domino traditam oportet : aut idAm,quam tres Euangclifia traduut-, (fi ex Euan idifiis Paulus repetit, hue quoqtiepertinere nobis demonstret : aut denique demiffum fe cÅlitus o-ftendat,qui noua nobis mysleria cuderet. ifia i-fittir ne reputatione quidem indigent, necfunt e-tiamin alium finem a me prolata, quam ut hinc Ãltem,cuiusJpiritus iftemagiftèrfuerit,omnes , intelUgant, nam quurn ne Patrum quidem tesii-nioniumvllumHarchiusadhoc deliriumproban-l dumprotulerit.FuerintÃane tarnen oblationes iÃst âl terumviÃbilium faerfieijÃjecics : fed quales funt 1 nominis Dei inuocatio, eleemofyna iuuandis 1 fratribus collât a:quam facrificandi rationemtan-1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;K.iiù,
De Coe na
I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tùnia,best,'vtinfacroriim?nyfieriortmcelehrAtio- nbsp;'
I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;neÃustulerimus-l'Ut i»quottdianii etiam cÅtihus
' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;hocinfrim^vrgeamu^.
^ccujationd caput, fu-
blatum videlicet a nobps iuge idud facripcittmiu
Melchipedeco adumbratum^ à (JMalachiaprophe- / ta pradiPfum , (ÿ spuo fubUto nulla in terris / fuperÃt Ecclefia.Saltesn verb isle tam rancidasue-
bis accuÃationes reponens,refutationes noÃras re-
feil er et. dijibis verbÃemper ne ad ranim vÃejue
inculcandum ent, quod (Ã ipÃetextusdemonÃrat, / nullam tn MelchiÃedeci hiÃoriaÃertÃacripcpmeo-
tionemquantumu is Ãbi veter es in iÃis Panis Ã
Pini nominibusplacuerint? Et quoties nobis illud
iteradum erit, Malachiam de numiniscultuiit I Spiritu à veritate noui foederis, abrogato vetere / pà adgentes tranÃato formula dicendi, ex vete-
re cultu,ceu ProphetaÃolcfit ,deÃumptis diÃfren-
tem-,non Sacramenta nominefuffitus à oblationti
mundaÃedfacriÃcium illuddeclarare, quad, poÃoltiscbpioseRom.iz.i.declarat? NecenimSa-
era ment apop ulifünf efferent is fed a Deo data re-
cipientis : adeo quidem, vt nihil effepofit us ho-
minibus ineptiiss, qui Sacramentumeum facriÃeio / confundunt. PSpeque tarnen inficiorCænam Do-
mini aliquam etiam habere noÃrireÃeiiufacri- / Ãcif rationem, à propfere a iam ohm Eucharifiia / appeiiatam. p'crùm id fieri nego propterpracipu- 1 urnipÃissÃnem^nempe vtnoÃracum Chrisiocon- Æ
cor^th I
D O,M INI. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;IjJ
(Hfforatio Ãanciatur, quum 'umaerfam nofiram quot;Jitamoforteat âvelutiperpetuum ejje EuchariFH-(lt;int Ãacrificium, i/t quotidianis in Fxclefu coe-^^^(»filennis gratiiiruma£lio de omnibus in Chri ^HcolUtis nohis heneficiiSyCtiam extra, CÅna, Domi ^^(debrationem^a nobis requiratur.Nihilominns quia P ec It hans qtixda mortis Domini annu-^ââitio in CÅna Domini pracipiiur,, Ãtfan} ac die a quod ad nos attinet, Eucharifiicu Ãacrfcium^ Adverb an nosfuÃulerimns, ac non potius,meri-^ofublatis ex veteri Can one quamplurimis,,in-ft^urauerimus,age ex noÃrarumliturgiarumfor-gt;»i(lts{(^à xofi per omnia in ipÃs verbis at ecrt'e in do^rina Ãiibfiantia penitus confentienttbfis}iu-' dieetur.Audiamits tarnen ,qnid hie amplists a no-expatribw requirat. luÃitnos Tinquit) Chri-Ãtisfaeere quodfeeit.Conecdo : quamobrem etiam btt manos omnes illos rittts in noflra liturgia âiboleuimus. Sed Faeere {inquit} eo loeo idem esi fitque SaeriÃeare. Imb idem eflatque panem aeei~ I ^(re.benedieereÃangere, eomedendum pr^bere^ ; dtdemque poeulum^prneunte benedi£iione,hiben dum tradere, quod ad minislros attinet : (urnen-\ tium autem rejpeciu.,aeeipere comedere, bibere^ mortem Domini annuntiare. Itaque etiamfi Har_ ehio eoneederem Faeere idem cfe eo loeo atque_j ISaeri(ieare,tamen quum totidem ilia eonfleta nobis diligenterferi-,calumKiator in eo deprehende-tur,,quodfaeriÃcium a nobisJ u^latum nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;dieat.
De Coe na
^um autem »egari mnpoÃit JacriÃcium ejfc^ fni Deo oÃerendum,(^U'inam ohÃecro dice»tar wifi i/ifiÃicfÃcare, ejittttnpanem (à viftum fit»t Deo jedpopulo ucctpiendumprabe/ie? Et rurÃufn popu-Itts ipfi panem çp- 'vinumaccipiens comedens, dâ lfibegt;fsddeii,nogt;ioÃeref!s,['ed oblatum Ãbiäcci-pte/fSipuofuodoÃcriÃcare dicetur? Et tarnenÃ-tenduf» eÃjpuum hitcfiufit, 'velÃefi/juie ChriÃus fecit (ÃÃaciefidapr^cepity'uelÃuodabÃt) non eÃe h^cÃactcffditÃedomittef2da â , ejuutn id demuwin C(S/tu facieffdufffÃtijHod Chriftus Ãecit. Ex puo efÃcttur Eaccfe fton reÃe expltcariper S-tcriÃtaie, epuum Eotumnofffecie per ipÃus Partem deÃnio-tur.Res autem itaÃe habet. Patres Camam Dowiot ÃacrÃeium âvocarunt triplici reÃeciu.-'vnoypfoptef Ãyffibolorum henediifionem:altero.,propterÃacrifi' cp,puodfemel à chriPio tu cruceperaPium esP co- nbsp;nbsp;/
memoratiofsemfà puandamfub imagine Sacra- nbsp;nbsp;I
mentor um reprcÃentationem-.tcrtio,propterfolen-nemÃdeiprofeÃionem ,preces ,ac prÃertim graft ar um aciionem peculiarem:lt;pu£ omnia recorda-tionis nomine à Chrisio, à annuntiationis mortis
Domini ab ^.^posioloÃgniÃcantur. 7/am verum etiamfacriÃcium eÃ, vt rePie /cribit dugiÃiniUi de Ciuit. Ub.io.cap. P. Omneopuspuodagitier, vt ^âÃanPia/ocietate inhareamus Deo. Eotam vers fei temporis liturgiamÃc deÃcribit idem dt/gteslimes â EpiÃi. sp. (juaPl. p. Precationes accipimies diPlas, y teasfacimus in cefbratione Sacramentorum, an-tepuam i
Domini. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ijy
illud, (jiiod efl in Domini menfla., incipiatn ^'^^dici: 0rati9nes,quumi henedicitur (^flan£lifl-}-gt;
tiddiHrihuendm comminuitur^ quAm to-^âââ^fetitionemfere omnis Ecclefla DominicA orA--it concludit : ad quemintellectum'uerhi Graciât 'â^^^onempe ânrpotrevyüç nos adiuuat. Sic enimpro- » intellig enda esi oratio, quam facirnus ad no- n ^â^â^yidefl^ mç^osv^m. t'ouentur autemomnia-gt;f âI^'^offeruntfir DeOymaxinîeÃanUi altao'is ohlatio-, âi'^o^Acramento pr^dicatur not um illud maximu, i gt;nbsp;'}'«gt;gt;ïos nouimus in chriflo efle manÃuros, ntique-» ^^â^ofnpagecorporis ChriHi:cuius rei Sacramcntuif quod nnuspanisnnum corpus multi flumus.yy ^^terpellationes aulem -, flue poflulationes funtyy ^''ii'fnpofulus bcnedicitur. Tunc cnim antidites yy ^'^dut adiiocati fifleptos fluosper manus impofitio- gt;nbsp;y miflncordflimsi oflerunt poteflati : quibusyy b^â^Aclis,crpurticipatotanto Sicramento^gratiaru jy â^diocuncla concludit. HAcille. Ex qutbus quo Ãtnfl neteres CÅnam Domini facriflcium noca' ^tnt.^apertiflim'e liquet.Odendat autem Harchius., ^lt;:quidtandem isiorurn innoflris Ecclefliisprsiter-^ittatur : tunc a nobis nifibile Ãacrificium aba-litum eÃ'e clamitet, Nempe hoc ill urn malv habet, quod nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;, id ed, abominandx. illius
cauÃam nnam ex pracipuis fluftulerimus: cuius tarnenneqtie Clemens ille, quflquis efl, in Conditutionibus Apodolicis quas nocat, neque^ luflinus,neque EertuUianus meminerunt:^ qu£
D E C OE N A
ChriÃum autorem habere certe^on potcÃ. pt i-gitur uetufluf hie ritui, cnitn etiam mcminit BaÃ-Utti ad Amphilochium., à modo illa omni i BaÃbj fuat : fuerit etiam hoc »on ifiutiliterilld temtori-bui vfurpatHm-, Ãtte ejuum ex Priuatornmoblatio-nibui panem amp;nbsp;'vinumÃepoÃuerant in pectdiarcm Bacramentorum vÃumÃÃtte puumpcraciu benedi-ifione populum ad participationem praparabant. ^uu tarnen ne^ue hie ritetaÃt»obd a Dco^neijue ub y^poÃolispr^eÃcriptita-, netjue in illa vetuÃiÃi-mapuriÃimapue Ecclefia-, aat apparet, obÃeruatus, amp;nbsp;ei iampridem idolomaniaoccaÃonem prabue-nippua,permanenteilla nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i/ix ac »e quot;Jtx
puidem tolli ex ho mm um anirnlspoÃit, non modi) ))or,puum illam abrogaremua relfiÃime feciÃo) âver'um etiam eos à piiibua retinetur,nepucÃbinfâ pueÃud gfegibta bene conÃdere arbitramur: put' nbsp;nbsp;।
admodum etiam in eo, puodÃublatapand Ãallio- j nunpuamin Oriente fuit abrogata^dll^^
f-Vpræcedntibtta apparet-, AuguÃini tempore apud
^--AÃos obferuabatur -, SacramentalIs nimirumti-
fus aChriÃo ipà inÃitutusÃÃfulas inte^roiftpid- Æ dms ori »on mambus contra totius veteris pur io-
r/s EccleÃu morem,inÃeru»t, adhuc PapiÃare feÃe
(Ã horrendaÃuperÃitiond fomitem fouere, neÃcio
pua tandemratione inficiartpoÃint. p^id igh I tur? nempe etiam abfpue hÃÃalua manct o- I blatio facriÃcà incruentpideÃ,Ãacrametaliterper-
pcliÃue benediclionem ipÃamÃymbolorum, id efi,
I
Domini.
Domini recitAtionem explicatio-cuffi pr/seti |â /tibus fubfequentibus à tot a Ec conceptis,pAftore prneunteprecibm coniuEtA quibus ipfr quodAmmodofilqpAÃio, 'vt lo-âi'^iiArCyfriAnuSjDeo PAtrio^ertur, ^toü F.c~ C hr iÃt mortem AnnuntiAns -, fià quodAm-^'â^oDeoÃAcriÃcAt.Ãttefidei chriÃtAnA Ãolennem MtÃunem.Ãue denique grAttArum Aèlionem ^^^trnoÃynAritcollAtionem OblAtionrs (à SAcriÃcq
AccipiAs.
Neque de aHa obUtione loquMtos eÃe Patres, ^^ipÃs ab Harchio proUtis teflimonibs omnibus âfi'W.-qui tAmen-tquotiesÃeribunt ChriÃumÃeÃe , quum ÃAcrAm CÅnAm inÃitueret, obtuliÃe, ! ' i^ifroprie loquuti Ãunt :quum ChriÃus feÃe^pro Ãetith noÃris non bis, vno 'videlicet modo in-^^'itnte^alteroverb entente , Ãed Ãemel diinta-
) O' qiiidem in Ara enteis in remiÃüonempec-noÃrontm obtulerit : nihil etiam nobis o^latione ill a incnienta ad id profutitra.qttttm te-dt'^yipoÃulo, abÃjueÃanguine nonÃtpeccatorum ââ(^iÃio.Ex quo epÃcitiir ChriÃum ÃeÃe non obtu-bà Patri in Ccena,nià vniuerÃam eius 'vitamper i igt;Kitionem iutelligAsÃedoblationis moxÃeqttittu-^tcrament al em commemorationem, ÃP nostra
(iiwiÃo Spiritualis coadunationis myÃerium Sa-ermentaliterrepreÃentandumac Spirititaliterper pdem Ãnciedtim instituiÃe.
plupdatttempoÃremoloco Harchius Addit-,er-
â¢De Coena
158
rare nimirum granit er tum L uth eranos turn Cab ' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;uiniÃas,quos appellat, qui Chrifiumdicantcertu nbsp;nbsp;j
ordinem Ãacerdotq non ordtnaÃe a qo^ulari diflin £fum, vUam qeculiarem dari qotefiatem qer ma nu um impoÃittonem els ad Euchanfiiam Eco Patri offer end am ne ge nt. Hoc (inquam) putidiÃi-mutn itnpudentiffimi hominis ellmedacium.^dt enim hominum hoc ignorare poteli tantum nos ah eo abeffe 'utpafiores,doHores.,presbyteros,dia-conos cum magiffratu vel cum plebe confundi-onus -, Ãr cuiuls aut Euangelij in cÅtu pradicandi aut preces public as concipiendi aut BaptiÃmurtii CÅndmve Domini adminiflrandi, aut eleemoly-nas reeipiendi nbsp;nbsp;nbsp;diÃribuendi-, aut EccleÃaflie^ ,
indicia exercendipoteffatefaciamus^vtcontra (p
EccleÃaÃicM omncs turn elelltones, tuordinatio-
nes ad Apojlolicam normam regulam Dei bene
ffcio reuocauerimus, qu tmÃeueriffime^nififieu-
bipriuatimpeccatur') obferuemus? Etenim ne-
que vita neque mor urn exaclum examenmequcD
doclrina fir donor urn adfunlliones EcclefiaÃicas
obeundas neceffdriorum diligens exploratie : neque magiÃratus, vbi Chr/Ãianus eÃ,authortitasâ. / nequeplebis voluntariiss conffenfius,neque acciira-
ta ca ut io negligitur, ne quls ambitioni velgratia
vel TT^cvoTioÃnfilx vel nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;locus rehnqua /
tur. ^todadordinationem autcm at tin et, huma-
nos quIdem ill os omncs ritus tarn op erofibs, quam I inutiles,(ff maxima iam ex parte in ffuperslitione /
mani- /
Domini.
^^»ifcÃiijnverfosyimo ettAm aUquuttnui impie-^^^(contaminatos^tflidirnti-s : fed ^poiiolicx ve-^^firdinAtianiffubfluntiAm reflituimm.Etft enim locd ceremonia, impofitionis manuum ^'ânohferttatury tumen res ip fa. diligenter cufiodi-^^â'ifafioribns legitime eleîlis O' tandem or dm.in ^^lorampopitlo deteSto capit-e a(lantibus,amp;cum eommonefaciione folennibus precibas Deo Max. cuiusopcrarijfuturi Ãint, commed^tis.
aiitem Harchius impofîtioncm manuu my-henedi^lionis nomine dtgnaturytum iUi in eo â^^(ntiemuryquum vel tale aliquod Sacramentum â'^eoconfiitutnmfuif^ey'vel hominibus lieere_a ^^'Tumentacudere nobis fueritex Deiverbode-' ^âgt;'ofratum:quanuis maxima efe.^pondus precu I ^^(lefiapropaslore fuo mini/lerium ineunte Deii
^^t-Max. interpellantis, minirne inf demur, vt
I âi^iverumidefereipfa quotidie experiamur. Sed ^^^IâCpidus esl in prime; Harchius ifle nofler,qui po
1 â^âfuam Pontificios vt omnis ordinis ^pofolici
' '^^tetibus etiam Ganon 'tbus conflituti, manifeFlos
1 'â^lolatores at^ adc'o harcticos appellauitynihilomi-
1 ^'ufuccej^ionem Apoi'iolicä in e:s agnoÃcitytanqua
1 [altern fuceeÃionem Apodolicarn redolentibiss, er
I Ãi'eÃum a liomanadd eflyAntichrisiiana chri-I flifundametum tollente Pfeudecclefia fine exceptio I non prohat. ^uafiuero ex omnibus veterib.
1 ttiim canonibus non aperte sl.^uattir dus ardina-I ^ioirritat^ quidem grant cum anathemate , 'vt
lóQ De Coena Domini, ipÃmet HArchius citat, eorum emntum, qui contra ^poÃolicam regulär»fuerint eletfi, autÃeÃe vitro ad ob e und am EccleÃaÃicam ÃunElionem obtruÃe-rint. Eat igttur Harchim cumÃuü aÃeclu omnib. amp;nbsp;habeat pro EccleÃu cat um a quo expulÃus eà verus chriÃus tot tu sv er a EccleÃa caput, tà i» quo nullum ab ipÃo Papa advltimum clericumin-uenirepoÃis, qui Chrifium habeatÃua veldoltri-»avelÃuȣlionisau£forem. Tljs autem in vera
veri chrtfii confeÃione cà vera eiuÃdem Bc-cleÃa, aduerÃus quam inferorumport/e
nun qua praualebunt, DeoÃauente, pergemus, cui gloriaÃt in a-
ternum. L,/^men. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i
FINIS.
Ena ta ûcconigito, Eagina.^.legeinäuÃria,p.Ãg.dicajnui. ibi4âpoû^Mcorpus ^^Ã^fpane. p.-jcj caro,pâ7i4,u-dele exiÃtmare.p.jg^ à xcivMoi' p. 9 SâdiÃtrptndti.