Dit boek hoort bij de Collectie Van Buchell
Huybert van Buchell (1513-1599)
Meer informatie over de collectie is beschikbaar op:
http://repertorium.librarv.uu.nl/node/2732
Wegens onderzoek aan deze collectie is bij deze boeken ook de volledige buitenkant gescand. De hierna volgende scans zijn in volgorde waarop ze getoond worden:
⢠de rug van het boek
⢠de kopsnede
⢠de frontsnede
⢠de staartsnede
⢠het achterplat
This book is part of the Van Buchell Collection
Huybert van Buchell (1513-1599)
More information on this collection is available at: http://repertorium.librarv.uu.nl/node/2732
Due to research concerning this collection the outside of these books has been scanned in full. The following scans are, in order of appearance:
⢠the spine
⢠the head edge
⢠the fore edge
⢠the bottom edge
⢠the back board
DE PECCATOORI-
cmiS,EXrElt;l(^0 33EI,
ie:^ensl
. CONTRA
MAlgt;llCHÃOS.
Aild'tem Martÿ ^nno lâyâ]!.
a S SAXOniÃpMicè, ^ente is* bénedicênte infiituta , pr^Ãdente lohanne Wt
^ando Superint enden» te,is*TrofeÃQYe
lEüà Exofficinn fDonati ^t'!:£nhaYà , jdnno
fl
gt; â
PECCATO ORIGINIS
PROPOSITIONES EX FJSI^BO S3Et
Olendtim is* deftloninJain eîl, hominespofl lapfum tarn horribiliter corruptos, i5* depra^ uatos ejjè j yt Ãti ipÃn^ malum feu damnum, '^elnon '^ideant,naturaUterj'^ellicet ^ii^uid ^idean1:,ex '})erbt) 'DEI, tarnen multi non maneant in metis '^ferbi dtuini, ac portent a opinionum hor ribilia pet tulanurconfingant.
2. EThnici quidemaliquam'nident turpitudinent iS' maliciamin natura hominis, fed yndefit, isr quan* turnfit illud malum, quantos^ peenas commeruerit, aut tquonam modo fanetur ac tollatur,acie mentis humante fi» ne'^erbo Dei, perfiicere nequeunt»
inea funt opinione, Natur am humanam femper talem,hoc efi,ma^na malicia Oâ imbecilUtate fè» fertam fuiffit nec iudicant ea mala, qute funt in hominis Natura,ejfepeccata,^ quidemtalia ^qnte teterma Dei ira lt;3* morte di^nafint.
j 4. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'
4. ^Tfciplina t^ttur inflitutions rathnalijCOa nantirm(il{t l^tuïie httman^ /anarejyierùïn cochle* tiriquoddieiturjmdreeSchaurirs'fruÃra tentant, âbiatn re^èdixerunt ifeterei j ISLaturam expella^furcai tarnen ^^curret, Tolitica pratèrea fapientia mores in '\)ita mediocres,non tollunt mentis tenebras, non f(iciunt cor(piritualiter noiium, nQn^i^nunt'})eram ^ei notici* am cultum,non adimunt iram ^ei mortem.
llSiEcclefia autem praeterfecuros non altenden^ tespeccatis, quorum quidem [emper eîi maxima multi» tudo, ètiam Hcereticihanc doEtrinam conuellere tenta» runt, quorum (mit pr^cipuè duo ^uces , Pela^ius nimi» rum amp;nbsp;Manich^us cum fuis cohortibus, quot;yst de Cceteris inpratfentia non addam.
6. PEla^iani dixerunt, abfq, peccato etiamnum homines inhunc Mundumnafi. fdaturamprorfusbo» nam ejfe, ab omniimpuritate immunem. Imitatione au» temfola,nimirum ad exemplum ,Ãd(â¬,hominesfieripec» catores.
MAnich^ei in alterum extremum, imptn^unt, ajjerendo ,peccatum Ori^inisinitibeffecondituma Tied malo.Itempeccatum Ori^iniseJJë lt;Subfiantfam ,neç ejje Accidens '}sitîum,'^tAu^ufiinusbunc}danichlt;eQrum er» rorem annotauit.
8- nbsp;nbsp;nbsp;° l,Am 'Verb^ontifictp is^. ^ner^ifisep ad/Pela»
^itnoiÃfehclinant,dum [lUqwdandjpuerant, Katu^ rulia manÃfje iiite^fa j hi contej^untj hominem fua l^aturäli jin rebus S^irituahbuipojje annuere ajjen* tiri nohnihU j habere n^dum n^endi ca^aciiatemi a^iuam {cilicet iuxta modumiUum a^endk
, lLlyricusautem amp;nbsp;eins adîiipulatoresfpubli'cis Itbris Xfantch^orum deliramenta're{ufcitant auvent, dumd[^ladiantur{peccatum ori^inssejfe SubflantiaWi (S'non Accidens.
IO nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;SP'ne autem eiusmodi furores nequaquam d
S)eo,fcd d malo S^iritUj^ui homines lapfos in peccatuntf iyr horribfliterjpoliatos ac deprciuatos falfèridet.
11. Finisefi lux doürinee depeccato ori^inisin
EccleÃa D ei extin^uatur.F) einde fet plura Monflra re» rum lt;i!r'\)erbQrum ebuccinentur, turbenturÃmpltciores monftrofæ naturaemateriam infaniendiaccipiant, isr cu» mulentur plurd peccata iram iï)ei calami fates maio» res attrahentia,
12. ETfi autem T)etss permittit talia portenta erro»
rum^ra/Jari J propter hominum impietatem ffaÃidien» tium finceram Euan^eltj doHrinam, tarnen etiam bnnc ob caufam Ãnit tam crajjd deliramenta Ãar^i 'Vt pj qudfi ex fecurita fts fomno exÃtati ,'^eram de his reb^ dolirinam ex 'Verba, (Dei dili^entiiss lt;3* folertius imjui» rant,ardentiM centra einsmodi pnefti^ias or ent, isr
' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;A
nofcant puritatem cteïeftts doFirtn^e iftn^uUrs nbsp;nbsp;(xt»
mium ^ei donum ejjè, if^maioricura inte^ritatem do^ Bringe f acdepoÃtum facri thefauri cuÃodtant ,pubücè profiteantur â, nbsp;nbsp;adpoÃeritatem transmittereÃudeant,
IJ. -- f^i^iturlux'iferUatispatefaFÃa dehoc Jrti» culo inter nos quo^pièretineatur, i^reSlè co^no/catur, fons mabrum omnium exundantium in '\)niuerfum^eniM humanum, Ifera fundamenta è fontibu^ Ifrael, hoceïl, ex 'ïferbo âDei comprehen/o in monumentis Tropheta» rum ((S' ApoÃolorumj dilucidèrepetenda,lt;^ contra la^ianorum ac Manicblt;eorum deliramenta conÃanter defendenda funt,
14, ETfiautem Draco illeinfémaïis turpes rana$ a^minatim euomit f (s' 'ï)ndarum t^uafi diluuioejfufo, confejfores intemerat^e Iferitatù conjfuereat^delereni» titurjtamen'yieritatii diuinte ConfeÃb ne^ua^uam deû renda eïi.
15â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Eycent i^itur facrum tubar '^erbi diuini con t
tra in^ruentes errorum tenebras, '\gt;tpy omnes Deo dante inclara diereElèambulentfis* exterminetur at^ profli» ^etur l/fanichceum do^ma^ 'Xtt impium (s' bla/fhemum, (bcpeFloribus omnium ferio timentium Dominum, (s' o?c bac ChriÃiana ^chola at^ EccleÃa.
16. Sic i^iturKfirit^ofprimum in bac tdntrouer» Ãa.
Jtdjpfiim ^eiâVerbumiquodeÃHormaludic^fe^af de quo inpr^e/entia ftoüÃimum a^emui.
1^0 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;S)Einde amp;nbsp;Teflimonia 'Veterie Ecdefia,quu^
bws Munichteorum dogmata funtimpu^nata, de quibt^ in fecunda dtÃutatione prteciliuè traEabitur, 18. TErtio nbsp;nbsp;S'. Lutheriinîlitutio f de qudin(er^^
tia diÃutatione, perÃficue Ecclefia Chrifti monebitur^ 0limits autem filium ^ei iftper Spiritum Rundum, quern nobisfuopreciojo.fanzinepeperu^intp»' fam Iferitatem nos rebla deducat at in ea beni^nè con* feruet, atq efficiat, ne hlt;ec opera in laudem nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Ed
clefife'^tilitat.em {ufceptaÃt inank.. t
2 o. , Ã^Eccitti 'Toox J quod extra omnem efl contra* uerflamdnterdumin^enereponitur depeccatis, turn Ori* ^inali turn aEuali j '}gt;t Concluflt fcripturaomnia'fub pec*. catum.Ga[at.^.Traditits eîlpropterpeccata noflra.^* ma.i{.,Interdum yero inffecie de AEiualibitSj '^tt'^ocant ' peccatis Itfiirpaturj'^t peecatum/uum quafl Sodama pne. dicant*Efa.^. Et flc etiam interdum de Ori^inaii tan* tumponitur,'gt;!ft ^oma.^. Peccatum introqtin mundum.
21. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Interdum Iterb C?* pro reatu, feu re rea fur pa* »
turfet.2.Cor.^. Eum qui non nauit peccatum , pro nobis, fecitpeccatum,bocefl, Chriflus falius eîlreits peccato* rum omnium no flrum flmputatis ei peccatis noflris^ non ) alitir acfl ipfemet tomm^Jpt nbsp;nbsp;meritus ejflt tant asp^^
mortem. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;M 4 it. por^
12. tÆ â !^Kr3 gt;nbsp;Dt aliâyocabula breuftatu^ratia bfe omittamn^t^aultisijeccatanominat Ava^!afi ao'^* 5»itfi2ÃaS'tv.iîp, ?*ià tnLexe^i l^ormapietatif âie,quam (Dcm ab hominibu^ exi^ît. Et^x legeco^ni^ tiopeccatieîl ^ma-^. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â¢........ nbsp;nbsp;-
2^, X 'SEd ad ftopum profité coîlimemu^, ac de peccato Ori^inisnoftram, recente Spiritu fanEio di/jgt;u^ tationem inÃituamu^, ' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;gt;'
24. ⢠^Eccatum Ori^iniSjad dijferentiam AElua* liumjappeHiinir, tjuia yt reblè LutheruiinqMtfnonfit dnohis, fed expareritibtn l^laturalibiis innafciturnobie, lt;3*propa^atur in omnes nafcente^ ex mari (3* fiémim^'^ in hoe mnndo.Hinc etiamhteredit'arià ltfÃsafcriptoribM Ecclefiafiicia nominatur y lt;3* Lnthjerùf lèpram natnra» lem hanc ob cau/am dixit. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;, V. ,i-; -''-w-'
2 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;LOn^ins petita eïl ea deriudtiotyocarifcilicet
Ori^inis^peccatumjquia ex eo omnisgeneris'peccata 3)elt;t ⢠Ittti ex fonte fcaturiuat.P^erùm tumfenÃ^'ifle nonpu^» net cum Analo^ia fidêi ,fnimui â^nicui^ fuum ejfepul^ chrum. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;» ssv .gt; u ^f, gt;,
⢠2lt;^. o ^aultcsappellat
(^/fe^u enimprimihominii^h^cfÅdapollutio atq. cor^ ruptio intrauit in eum^iisr fie per eurn IÃ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;FIT
'^VOcat (3bis' iKoVa'iXpivipOÃ-iifi.'amp;^ïip.^eCCa^
.Æ
tuns
tuminmebahitans» Hon tantum aut cm domeÃkumts^ 'inteÃmum ^eccatum notninat, id quod diligenternotan», dum cUÃed quod in fe habitet. Ãcfanè maltts uis die hojÃes eïl, y)t qui totum hominemperuaferit, atq^ omnes partes eitts occupauerit atq^ corruperit^ne quis hojÃitem leucmÃenem aut ociofum hicÃomnietf aut ^au* Ium noÃrum^ quot;^ot faciunt nonnulli l^anichtei jpropter hanc phraÃn^exibilet aut flageilet.
28. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ad Hebree. nd^^ânif^sn.ro^KiJ.amp;^rtà i^Lutheo
rw/ie @ûntgt;c fo vnö auf Ubf t
2^. £St autem peccatum Ori^inis iCarentiaiufli* ciee Ori^inalis debitceineÃfle ^reattts propter lap [um primorumparentum, O'corruptio totiits humanee natu^ ree^queein omnes na/centesex mari lt;is fÅmina própa* ^atur , propter quee mala omnes rei Junt iree QDei , temporaltum lt;sr ecternarum poenarum , nifl flat per Chriîlum remiÃio. Fontes huiuó definition^ Junt illu^ firiadiFlaj Ffal.i^i.^ma.^j.'^.Etfimilia.
^o. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lF)em dicit Au^uflana ConfeÃio,definienspec *
catum Ori^inù eÃe defehumis^ concupifientiam, ab le^atFl^omeeditlum J peccatum Ori^inis habetpriuatb onem Ori^inalis iuÃiciec, isr cum hoc inordinatam dijjo» fitionempartium animae j ynde non eîtpriuatiopurafijed quidam habitue corruptu^. Item 'Bonauentura pitatur, qui âVocat concupificentiam immoderatam, Hu^o,
qui
qui (/ich/eccatum Originale ejje ignordntiam in rnente^ concupilcentiam in carne.
⢠51 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;SE(l addefinitionem re^ÃM inteiligendam
cijji ssipaido aliins nbsp;nbsp;planiiisquce ad eues propriam
ÿerjpcuam explicatimempertinentjrèpetere.
J2. P^jSLwn idem eîl peccatum Ori^inis , in re^ na to ifrnondum renatOytantum 'Veroin co eîi difler*ngt; tia^quodin renathÃt remiffumfide in ChriUum (S'fit inchoatanouiteti per Spiritum (anEum ,per ejuem et tarn renatn^Ãllipeccato fubinde fie commouenti refiifiit. ISlon^ dum ^ero renatu^ j totm est captiuus peccati Ori^inis. 'Hsq, enimpeccatum Ori^inisjin eo remififium edl, neqper S'piritum Janttum ineboata eît fiiritwlis nouitcis,
iSiOn autem docent fiacr^e ItteriCf quodpeccatum fit ab ecterna. ISLam/o/us /Detts e^t iCternuó,
J4â i^Ec docent quodpeccatum Ori^inisfit con» ditum inter opera (ex dierum initio. ISlam peccatum Ori^inis per fie malum e^i. At î)etts condidit omnia qu^ea-cunq. fiech , 0, boceîlt 'Xioluntatifiu^^ confia» tanedj lt;7 defitinata ad bonos^ â\i(us.
E^0 nonpoteîl dicipeccatum Ori^inis Sub»' fit anti a, '\)el (eterna^ne /Deum (Cternum ex peccato Ori» ^inh fia damns : quot;^tel condita j in primo rerum exorditk fieilicet, quia ibi nullum habet locumpeccatum. â¢
56. Eld
0. EThvnotaeîlfèntentîd ^faîmt.i^,Kôn^eî .us 1)j'îsns vihpitâtèm ïu nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Item , odtÃi omnes qui
operdntiir'intquftatem'. I^Qn i^itur, non efficitj non a^probatpeccatum T)eui.
' Ti^Ãmnamtis italt;q. '\)eterum 'îvfanich^eorMn blal]^bemiamyqiiodT)eui mains , mains res j inter quets etiam Ãt q)ecc at um initio crearit. ^onns '\)erb De» us^ res bonns ejfecerit. Eîi enim ^pniats duntaxat 'Ve^ rusâDens, qui fecit omnia, is* quidem bona omnia tefle fen creauit Mofe Gene.i.
*â LE^imns autem in facris Uteris primum aa^ tborem peccati ejfe Diabolum telle ChriHo lob. 8. In 'ïiêrltate inquit i non (ietit jiçj' lohanne Ab mit io Di* aboUts peccata.Iob.j,, gt;
DEinde ex Mofe difcimns, impulfn tanie flne ynduntate fluffii, imp'ulflone j comprobati* one Dei creatoris homines primes, Adamnm is* Eâ 'nam^peccatum commiÃffe Gene.:^.
40â 1Mb Dens 'Vti feuertÃime prohibuêrat ita , ^^duiflimè mox accufabat peccatnm illud primum is* peccatores ip/os, eosq, t'emporalibns atlt;^ ^ternis poenis ^iure fute legis/ubtjciebat.Gene.-^.
14- 'SEd additur mitigatio is* auxilium ex mife* ricordia D E I propter yenturam Dillimam, de qua
D 2, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;quidem
qut^emredecretum coeleÃepaternè reueîatùr.
tur eïl'Vox Ruitn^ebj dè Chriïio lt;(3* reniiÃione ^ecca^ îorum per ipfum. '
42. TEccauit autem Eua lt;3 ^dam,non tantum ocuUsintuendo pomaj antauribus lt;Satanæ[ermonem au» diendo, aut manibits poma illa contre^ando, aut denti» hits mordendo, aut^ula deuorandojed mente etiam 'VoluntateiS'cordeajÃentiendoniendaciifli Spirituire» linciuendo 'y^erbum i)ei j hoHi ipfiits Tgt;ei fe/e committen» do.Tottts i^itur hsmo, anima Ãilicet lt;3* corpore in hoc faEo jpeccauit contra T)eum conditorem fuum, lt;i3'ipû US [acrofanctum mandatum, qua de re alias copioÃus. nbsp;â
4j- HÃc primorumparentum^non tan* tum iram ^ei ^rauiÃimam, itr pÅnas temporales atq^ dter'nas attuUt ,Ãd etiam ineÃehueueÃi^ib expoliati» onem at^ amiÃionem Ima^inis diuinte in rebus Spiritu» alibuSinempèlufiictæ ^^fanEitatisjaccerÃuhjac 'v'i» ciÃim feedam iniuÃtciam lt;(3* impuritatemin corpus animam intuUt, ita '\)t immundtcia horribilis totam ho» minis SubÃantiam peruaÃerit nbsp;nbsp;occupauerit.
44. HÃc eîl illa HuditaSihoc eît expoliatioj 0* * Ãmulhorrenda deformito/s ,dequa primi homines miÃe» rabiliter quarulantur,ac lamentant'ur, lt;3propter quam dconÃeEu ^eiabhorrèbant.Gene.^,
'4Ã. , Åm autem ^eus poil lapÃwn Ãd^e Eu^e^
lt;- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nolue»
noluéritprofuo tuftiÃimo iuJicio, MÃantiam
Eucâ¬/eu 'mdiuiduuminoxabQlare penitus aliosho» mines in ipÃrwn locum condere: Uem^ cum noluerit fta» ttm impuritatemillamtotius Subflantite ipÃrum, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.
peccatwn fubfecura fuerat j funditus exürpare ,ple» nam^ eis if 'tciÃiin Ima^inem fui resiituere : f^cc Dq* luerit mutare rationem lt;3' ordinem propa^andi^enw humanum, ante lapfum à feinÃitutum : Ita^^ ex talibu^ impftris j immundis /tniujiis parentibus nafcuntur im^ purifimmundidniuflifcetHs.
46. MAteria ex qua homo iamlSfaturaUterÃjoc elij. ex mare O?* fÅmîna, naÃitur, eît immunda, Er^o ' talis quoq^ eïl SubÃantiahominis ^fcilicet immtindaj ira IDei pÅnis temporalibus atq.ceternisdi^na Gcne.^, /i^.Ephe.z. Eramus EPaturafilij irlt;e.
47. HOcigitureJJe femmariwn,'ïtfic^occm,pec» cati Ori^inalis, luculenter docet Taulus T^oma,^ per E^lSL M hominem peccatum in hunc Mundum d 'P^^ T^^ElTj^per peccatum mors, fic in omnesho» â mines morspertranfqtjcb quod omnespeccauerunt, 48. OMhes i^itur homines, quotquot Katuraliter ex 'Viro muUerenaÃcuntur in hunc EPundum, Subflan tiampeccato Ori^inis immundam ,pollutam, deprauagt;gt; tarn in hunc Mundum a^erunt nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;dPfal. f^Ueflatur.
Ecce in iniquitatibus conceptus fum. lob.zK^ELunquU
3 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;iuÃü
pamp;tefl'IyQmù campamtu^ ^Deo, 4ut ap^arere 'â J^iindsisnifttis^'demultere? nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â ' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;* ⢠quot;nbsp;â¢.
â49. T)^mnamns i^itur iuxta Cenfuras Eccleftte ,⢠ÿ^certs'yPela^ianos f qui contrafcrifituram/acram y 1^3* omnium h'ominumexperientiam delirant TSLaturam hu'/ manatn nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;conta^io peccati Ori^inalis na/ci ex parent
â '. tibn4. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.
â ⢠'KAm morbi infantum in '^ter9,amp; rnox^edi^ 'toriim in banc heem ymaliciaiCalamitates lt;i3' miferie inlt;gt; â numeree, nbsp;nbsp;mors teïlantur luculentiÃimcj ISlaturam hu»
mianam ef? immundam.
^51. -^Epudiamus ^5quot; Sacramentariorum errorem, ^uodfan^Orum liberi mqgis adpromiÃionerfigraticcper» tineat, quam Ethnicorum, acÃt in eis baptifmu^ ma» ^is obfi^natio foederis 3 quam medium quo re^enerentur eisq^promiÃio E.uan^ely applicetur.
52.^ Amnamus isr Scholaîiicorum errorem ^ra» â uem i ISLaturalia poîl kp/um manÃjÃe integra.
Hbc autem facr^ Itters lt;3* omnes Orthodoxie
⢠accuratè docent di fernere j inter opus T)ei çÿ* pecca» tumyintercreationem hominis in hac^propa^atione^ i3* immundiciem hominis. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;sy nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;-j..,
I d^iAm immota dohlrina '\)èrbidiutni eÃl^Tieum etiamnum createjfôrmareyconderehomtnes f dare eiis Animam nbsp;nbsp;corpusthoeeïi ^ubfantiam ^qua funt homi»
nes.
CreatuYee jtnquibtuperfotiatiter'^Dniiâä funt cor/nis anima, ^fal iQö.lp/e fecit nos j lt;(^ nM nos.^fal,ii-j. EccehcereditAS Tiominifilÿ/'untj lt;3* Ã(juens ^falmiss ^ocat benediEiionem ï^omtni.ïob.iQâ. Manns tUiC ^Domine fecerunt me plafmauerunt ffie zsrc. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.
⢠1 ⢠55« IMniota etiam Ãententia 'eÃt, Ã^iabolum non creare formare, condere ^ubÃantiam hominis ^nempe' corpus antmam, TSbon enim eïi Ã)eus. Sed Taulus in«
Old créât omnia (Ãeusesi Hebr^e.^. Qjiidquidi^i» tureî^t SubÃantia J ciuidem creata SubÃantia, id eU à ThcoÃsixta M'poÃolum,
^6. IMmotd (S'h^ec Ãntentia ex'y)erbo^)eieÃt j bDeum in poÃeris Adoi non condere nonformare Ãion ^^ielle j non approbarepeccatum, Ãue Ahiuale Ãue Ori* finale appelUtur, quia hoc foret contra'Bonitatem (s* luîliciam^)eiy(S'c,
JAJSlde i^itur eHpeccatum, quodomnespoÃe» vi Ad^e y iSLaturdUter propagati, habentj in corpore (s'anima /ua ? ^Ãjondet Kanins j ex Adam ^ld\[T !^z^* I^ITin omnes homines, ^ma.ty^'Pion inquit ex fieo-intrauit, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,
58. E^^o ManifeÃnni eH J Eximmuridicie^^ex ^fie, ex impuritati parentwn , impurifatem hanc,
S 4
^JU(e di^turpeccatum Ori^ints ,in liberos deriuari, at^, fffluerc iuxta 'Paulum. Et Ofelt;u inqait,perditio ex te efi .
59 - â N^mquia bomo formatur ex femine paren f : turn. Semen autem illudparentum eïtimmundnm^non ^wdemêx(Deo,ytiterum at^iterum repetendum eïl; fed ex Addm,lt;i^ fic confequenter expoÃeris eiw. ^roin» depeccatum Ori^inis exparentibtis eïl nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ex ipÃsfe»,
men eÃflt;iuod yitt dixitnns immundum eïl. ISlecpQteÃl, nee debet T)eiis perhiberipeccati Ori^inalis.yel Créa« tor i'Vei propagator.
6o ^dlppa^at enim (3* créât ^eus 'Katurambu« manam,non peccatum,i^uod ex parentibns eïl.
6t. HOmo quatenus homo e^i^a ^eo conditm eïi^ peccatumautem Ori^inis à S)eo non eïi. ISbonenim eà homo,qHatenu6peccatum Ori^inisineo eÃl j Jed quate« nus corptu Mimam habet.
62. ISLAtura âgt;et fteptM inquit Au^uÃimes in /uis contrciManichceosÃriptis^a ^eo eîbfed yitium eiu^ à diabolo eîi. rCamis hominem per didit.
6q. SVnt i^iturMaJfhemce in IDEh^M '}}oces, quas recenter Manichteiinterdum ore^Ãeutinos ipfimet audiuimuSfebuccinant-,peccatum Originù crearheÃicii prop agar i is*fuÃentari a^eo. Qtüdpoteîi diet hor ri« biUits ? fsiuüa^lofÃiquantumiiis. audaci haC 'r)erba ex« cpfaripojÃmt.. Sednonmirtim eïl^ eosineitssmoÃiblas« H/.v nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;; nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;phemas
flemds erumpere j^iuî tantd au^acia lt;is*pertina* cia ajjèrunt j peccatum Ort^inis ejfe Subjlantiam.
64.. TAüs lt;3' altem iUablafphemta eU Jeriptis prolata, IDetim tam quoi^ omnia ónbflantialta cidentalia in homine, mala is* bona qualiacun^^ ea funt creare. An non h^ec [unt monftrofa por[enta,annllo reElè fentiente 'DoEiore in Eccle/ta.^eiymquam audii^ ta J Sed tantum in recentium Manichteorum Schola na^ ta is*prolata,
6q, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i^itur dicit T^aulnSjpeccatum intrauit
in 0 MâHE Shominer^nec tantum intrauit in Adam, etiamfentiuntis* loquuntur Orthodoxi in Ecde^ Ãa Chrilii j peccatum acceÃijje adlSbatummhumanamj iS* accedere adhuc ad Ihiaturam humanam^exhomini» bu4 quandb Subfldntiam hominis hoc eü, corpus is* animam j créât, format propa^at IDeu^s omnipotens , nonquidemextrinfecus jquiaiameïl in parentibit^Sjled quialemenparentumj ex quo homo formatur, liitiatum eïi peccatOjnon à T)eo, 'ytt diHum j fed ex hominibus.
66. COnferuat quidem ^eus ISlatumm humanam, in qua cHpeccatum. Sednon est autor,Hon approbator, non propa^gator^non conferuator peccati.
6-j. fdÃm Chriîtus purent potins peccatum ex Ha* tura'humanaper re^enerationem, 'ïit poÃea diccndum crit. In hoc quidem feculo per Spiritum fanHumincho* C nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;atiuè
atluè ) t» refurreWtone '^crb fun dit us nbsp;nbsp;nbsp;omnino uufc^
ret. Matth.K).
65. nbsp;nbsp;nbsp;â Sink quiJetn^enspeccatum Ori^^inis tatn
nnciterin T^atura hutnctn^i inejje, tanquam pÅnampee» cati in paradij o commijftfed tarnen non poteft propriè di^ cit 'Deum con/eruarepeccatum iiltidj aut creare, autpro^ pagare J jed manet in jSjatura, queetantopere corrupta eÃi^ 'Vt in hac'^^ita j Heet inchoetur nouitas , tarnen non penitus mundificetur.
6^. TOtam autem hominis lt;Subftantiam hoe tÃl corpus (S'animam jpeccatum illud Originis penctrauit^. occupauitycorrupitfdeprauanit cum omnibus yhibusj^t fupra adflruximus jita'ïtt nihil jani ft inhominetotOy propter hanc luemf planta pedis yjq ad iterttcem
quot;HOn itaq^fingendum eU, quodpeccatum Ori» ^inis ft aliquid extra hominem. Sicutt enim lepra mor^ husjuoneilaliquidexiftens aut jubpjlens extra corpus hominis : ha hcec malicia fue iniuÃieia Ori^inalis non eil aliquidj feu aliqua Subfantia extra lt;Subfianti» am homtnts imb nee eà SubÃantia in ipfo hominefed eil nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'Vt Taulus nominatdn hominej td eil m
hominis Subfantia habitansy cuiquidem^rauiÃimo teÃi merit b fides habenda eil. hem eil luest dl liitium eU le« pra , eil malicia, dt iniuilicia, dl corruptio in Sublt;â fan^
fiant ta homtntSf '\gt;t Orthodoxiyèi$râ¬s at^ recent es lo* ^nunttir.
KOn i^iturljeccatum Ori^^tnis, in cute faltem extrema hominis ,adharetj ^gt;01 color , '\)talj)er^tnesru* hrlt;e aut lutere : lion ca^illis duntaxat incumbit, corona tn cafiite ^tuellic: Hon in carne tantum hccret '\gt;t lepra, (licet/ecundum quUreclè a Luthero lepra ygt;oce-tur:} Hon obfidet folummodb homines, lit diabolus fua Subftantia fpermittente Deo , homines occcupat: Sed hiiuer/am hominis Subllantiam j hoe ell corpus ir animam eins itaperunÃt It nihilprorfus in oub» Jlstntia '(jr liribus hominis fit quod peccatum Origb nis npn penetrauerit at^ litiauerit.
'*72. Hontamenpeccatum Orifinisipfum^efi Subfletn^ tia y aut Hatura humana. Ham Hatura , in quan^ turn Hatura , telle lerbo Dei (S' omnibus fanisferip* toribus in Ecclefia ChriÃti, ell à Dep. lt;Peccatum Ori^finis eïl licium, quod intrauit in Adam inde ex hominibusin pofieros. ^ma.
QE^ando i^iturpeccatüOri^inisconfideraturjfeHè monet Apologia yfu^uft dnäytjr omnes [ani atq^ intelUgen tes doPlores Ecclefia ChriÃli^ h^c expendenda effiy lt;tsrqui dem coniunhïim.Carentiam nimirii lufticU debitiC inejfie.
^atum propter lapfum primorum parentutn, cor* riiptionem totiu^Katurcehumanieqult;equtdem niald in otnnes pofteros exundant.
74' nbsp;nbsp;nbsp;Trimoshomines^ex quopropa^andum erat^e*
mis humanum accepifje à 'Deo iufliciam fänEiitatem in corpore anima, ac fummà m omnium yirium inte* ^ritatem^nemo in Rcclefia quidem Chrisli ambi^it.
ISLAm conditus eÃhomo adima^inem Dei nimirum intota hominis SubÃantia luceret fapientia il» luÃris de rebus diuinis humanis ^iuÃicia (anEîi» tiUj'Vitapara beata^ acdominium fupra CreaturasÃp» Ãpro iudicio Dei fubiebla^ Gene.i.2^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â
âj6. ^Cceperunt autem h^ec cxcellentiÃimabona à Deo creatoreÃiojuon Ãbi aut pro feÃe tantum j hoc cÃj 'Vt ipÃfolihiÃe bonis fruerentur, fed 'Xftpropa^arentur in omnespoÃeros, quotquot'lenquampro Dei beneplaci» toÃn hunc Mundum na/citurierant. Hucpnimpertinet DenediEiio diuina.Gene i. .
pq-f.. SEd quia lapfum in Taradifo commijfum^ Ui» cofubfecuta eîlexpoliatiofummorum bonorumj ^iy cor» ruptio horribilis in corpore anima^ Itaq, nonpotue» YUiit: fanElos puros homines ex fuo femine quad erat deprauatiÃimum y procreareaut^enerare. HdEeUilla triUis 'noxy, ^damumgenuijÃe liberos iuxtafuam Ima* .^biernÃd eil qu.alistuncpoà lapfum erat eÃe^us.
, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;78. OM*
â¢yS« OMnss noi nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;qui carnali propa^atione in
huncMiiyidum nafcimur,careregloria i)ctj ^aulm
ciara Doce pronunciat j idq, non tantum reJ^ePîu ü^ualium peccatorum , fed etiam Ori^inalü peccati. iSfam Cap.i.T^ixerat, Iram iDeireuelari fuper omnetn Impfet atem isr ImuÃiciam hominum. ISlemo autem in» Ãda^ihit, in Ecclefta T)ei quidem, quinpeccatum Ori* ^inis Ãt IniuÃicia.
79. £ ^t autem fumma Gloria hominis inte^ri,
luÃicia ijr fandita^, quce in anima corpore hominis, omnibitsq^Diribus lucebat, (s'lucerein omnipoHerttate quot;debtbat, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,
80. 'Acj^iturgloria, omnespofleri Adte, carna*
liter, Dti dibium propaga ti jCarent, Opponitur autem ^lori(e,l^ioininia,qu(efucceÃit,dequa docebuntjequen* tia.
8r. OMnes etiam Mortales,ejjè reosirte ^èi poet narum temporal'ium,atq^ aternarum, propter lap fumpri* morumparentum, teflaturDerbum !bei,lt;tycalamitates multipliées,qua omnes homines attin^unt,
i2. quot;HÃdrn ^aultis inquit,peccatum perDnum hot rninemÃn omneshomines intrajje. Item Mortem re^naÃ. fe ab ^dam ad Mofen , etiam in eos, qu'i non pcccq^ fterunt inÃmtlitudinemprauaricationis Ada. Item ad* buc Clarins ) per Dniw delilium inquit, in omnes, hewi
lies in candemnationem. Lutherui.anratatfpeccatKm^^ noftrnm pro^irium faFlwi ejfi
ETft(lutem l^tio hunuina hie cum Qeo cond* â tur diÃiiitarc ig* expo^lulare j cur pofieri Adce ijui non adfiierunt in ^aradifb, nelt;f^ confinfirunt lafifui jpoenis tantis J mpote temporAÃbut Or ^eternis fubiebii funt: Tarnen fiiamud nor ejje Creaturar, ludicem '^ieró ejje (i)ewn. Nor ejjemtfirosis'corruptoshominer. Tgt;euin autern e]Je iufiiciam tot a efifintiafua. Imb co^itemur lt;(5* hoc, prbno!parentes femetipfos perdidtjfiy nbsp;nbsp;nbsp;hanctegt;
tram deprauationem fibimetipfis accerjiuijfe. Tranfi» tinte i^ttnr 'tpfii immundicte fin pofierosj quainter bo (Dei appellatur eîl reuera pèceatum , Er^o ira ' (DeiiuliiÃiina eH contrapeccatores» â¢â¢ nbsp;nbsp;nbsp;' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â
â 84. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;D Eploremw ita^^ non tantum primorum ho»
niinuin ^parentum noftrorum, horribilem lapfinij fid etiam noftram immtindiciem j quant lgt;ilaturaliter nafi» centes in hunc Mundum omnes incorporibus atq,ani» rnabiis no^lris habemus. ddÃfmet ip fis iniuTic'tie ac» cufemics, non Deum, 'Vt in Tropheta dicitur , Ex te perditio tna. Cohorrefiamw ^rauitate lap(ns ^ra» uitate damnorum fiubficutorum ,^rauitate ir^eDei,po» tentia iSi* TyrannideTiiaboli. . quot;Kec parui ieîtimemua ' omnis ^^eneris fi^na reatua, quee in hominei^ extra eum apparent. Et pluris'faciamua dile^ionem Dei pa»
. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;triamp;
ttU er^n tam immun Jot dominef, ^merïtam le/u CLrt^ îii, q:â '^enk, ac/anguinem fudit'ïgt;t opera Xtiabo^ U deÃrtieretf no/q^ Ãbt mundatos laluaret j '\it pofiea itcrum erit dicendum.
85. THiudicio quidem politico, recula Juris eJt, ne innocent pronocente fuppltcijs adficiatar, Sedcoram S)ei iudicio etiam poîieri, Dt habet JLe^is ri^or, Ex» ' od.za^ Eropter parentwn /ceterapoenis fubyciuntur nià pÅnitentiam e^^erint. Jd.am T)eu4 Ãcuti peccato» rum atrocitatem isr ma^n'ttudtnem ma^is perj/)icit quà m omnes CreaturiC, tta etiam pro {ua diuina lt;(3gt;â immenfa j'apientia lt;i3' iuJticia j poteJlatem habet p(£» nam decernere aty^ infligere. EJl enim iuJlu^ iudex in» quit ^Jalmu^^
^6. ^Orro in doJlrina depeccato Ori^intSj non tan» turn expoliatio primorum parentum conÃdiranda eJi, qu(e quidem noÃra Carentiee cau/a eJi : Jdec tantum reatu^ propter ip forurn If p/umtSed etiam propria cor» ruptio Jiaturte humanlt;e qua in omnespoÃeros, carnali modb procreatos, propa^atur,
87« SJc Pfalmusa^. inquit : CorruptiÃunt lt;7 abb minabiles Ãacii funt in Jiudqs fuis, non eJi qui faciat bo^^ num. Item Ãmulinutiles faJiifunt. Et hoc.TeJiimc^i niumcitaturà Taulo^ma. ï. Item'homines mentes
C 4
co^uptos nötatA. Tjmoth.6:^ ï. Kominat
Im^tetatem iniu^ltciam hominwn ^ina.i. In, Ol^adicitur per ditto CäpA-^. Alias ig* deprauaïio is* mä» Itcia, is*peruerfio appellatur. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;v
88. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;HÃc atitem corruptio hominis,eU immundt*
cia is* malicia totitis TSIattir^t humante, is* omnium '})t* rium hominis,
IDE Immundicia docêt loh.it^.Qt^ dahit Mun* ' dum de immundo ? ne '^^nusquidem. E.'^z^ch. ,^^. Omnis ca* roimmunda. Idem Eex de purifications par ientiumÃ^* nificabat. Matth.22. Intits pleni ellisrapina is immun* dicia,
^Q, DE malicia. (î^ma.i. ^pletos omnt iniufti* ciaiSc. Malicia. ^ma.^.'Senfius carnis morseli is ini* micicia aduerfits Dsum.
91. nbsp;nbsp;nbsp;â Sic totum ^enus humanum tenehrlt;e 'Xtocan*
tur ,non tantum propter defellum aut carentiam lacis iS /apientitein rehus fiiritualibus, acdiuinis, /ed eti* am propter maliciam , quia tg^brds amant, fin^unt, ^ignunt,ampleliuntur, promouent,
^2. ITem, Concupificentia appellatur ^ma. S.âq. Gal.iy.Iacob.i.i.Ioha,2.2, ^et.t.Complelîitur enim htec* 'VOX totam maliciam hominis, is frulîus eüis.
ESt'i^itur .hisc corruptio in mente calico in re* btia diuinis is malitia. abhorrens is damnam diuinà \ '3 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;- dilla*
dtFiata, lt;(T findens fui fa l^u)nîna,falfûî cuhiiif aut bans ea ma^ù quâm qua: nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;reuelat.
rebus yero humatüs iSquot; extermif mens quoq^ 'Valde cæca cîl^crebro errat iadicio nbsp;nbsp;nbsp;ratiocinattone,
'\ielnQn cernens^ qute^Ãcraj rebla,iufla funt, ^elJJjonte ab ijs declinans. Hue pert inet non tantum ma^na imbe* ciÃitas co^nitionis iudtctj^memoria in mentej yerùmhor « ribilis quoq,peruerfio ac malicia ?[)t Taulum fupra audi» nimus docentemjquodhominesÃnt corrupti mente. Item I. Corint.2. Inquitf Hominem Haturalemjhabere res X)ei pro meraftulticiaÃoc eltauerfari damnare eas.
Elt;Stbiec córruptio in corde hominis O'quot;^olun» täte eins t'Videlicet J quod cor oditT)eum jnontimetjUon dili^it Tleum, amat res inconceJJaSj eli ma^na oirt^lla, ma^na peruerÃtas O'malicia in corde.
96. Eft in 'Voluntate haccorruptioj quaabhorret res ll)ei,'\)ultj deftderatfCoplellitur, exequitur reSjpbibitas.
âPaulus de Je renato inquit, Hon quod 'ïtolo bonum (Jcilicet iuxta renouationem) hoc facio fed quod nolo MjfLVMjhoc facio. Er^o ifta prauitas O' malicia in â^oluntate faciendi mala, hoceîlprohibita le» ^epyeiftanondum renatismulto ell atrocior O feuior. 98- /AT membris quoq. reltquis totius corporis hu»lt; tnaniftneîl corruptio tetra J O' malicia horribilis^multi» plexinfirmitas, OmortiscauÃe ac prodromi. '
99. IH
99. IN extcrfiis fupereU (juidetn aliqua fa^ dtltiiseas c(i__gnoicen(ii,appetsndijittdicandif exequendi,^ 'Vcrùui ca !i^iiiejmaltcia,unbeciUdat:e â\iehememef deprA» nata isrntardata imo[ctpeincontrariumfcrtur'^iolun» tds,nec audit rdtionent. ^Derebuf'Verbdiuinis iSquot; Spirt» tualibu^j ratio nihilnouit Naturaliterj imb^iti dixtmu^ ^abhorret ab eis,pro îlulticijs eas habet, teÃe Taido^ra»
HtÃimo EccleÃoi Christi doEiore.
iQCf. T)Ãinnamus i^itur iure Manichteos rccem ter ,quihanc'\jehâ¬mentem (^horribilem quidemdepra* uationem Naturae humante,ajÃrunt ejjè SubÃanttanjf lt;5quot; contendunt htec '}gt;ocabula, initiÃiciam, cor» ruptionem , maliciam , concupi/centiam eÃe 'yiocalü» laejjentiit , feu Iniufliciam ejje SubÃantiam, maliciam ejje SubÃantiam, ImpietaterneJÃSubÃantiam. 'Nam 'ïierbumT)einon (icdocet,
lOT. £ St quidein tniu^icia in anima iÿ' tor po re ho» minii.Maliciaeïiin SubÃantid hominis. SubÃantiaelb fubie^um,in quo hitc mala/unt, lü* conÃderantur in hoc JubieElo, quiapeccatum Ori^inis ei ine^l. Sedh^eemala ^tigeneraliter Taulus nominat,non funt Subftanti»e,ac di/erte inquit Apoflolus , E^o 'ïienundatus /um /ub peccatum ; Item , In carne mea non habitat bonum. Teccatum habitat in me. I^ma. -j. S)i/cernit i^itur
fabîe^umj pcccatum in [e habitanttanquam boÃ)l» cinm lt;y* hoj^ttem, tanqndm Manci^tum eiu4 minum.
iO2.' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;cauillum illud moramur, quod Manicb^i '
criminantur no^ abftra^a tant h adferre fine fubieEiis^ docere peccatum Ori^mis ej]e quiddam âbîlraBum à lt;Subflantia. Sed manifiîla eH tîihdc calumnia. Lo^ ^uimur enirn more firiptuvce /anFî^ , nequaquam /omniamuf peccatum Ofi^inis, Concupifientiam ma» lam J Iniutiiciam , Impnritatemj extra, fiubie^înm ho» minit Idaturaliter pro^^nati qua de re no first ficripta luculentîim pr^bent te^iimonium, nbsp;nbsp;nbsp;etit^modi filmen»
ta Manich^orumpotenter, per T)ei^ratiam réfutant, Sed nuncreliqua profequemur,
^o-^. ^Eccati Ori^inis bate eH ratio, yt in om» net pofier os ,Adlt;e, qui quidemcarnaîi ratione nafiun» tur in hune Mundum, propa^etur ac deriuetur, yt T)a» ttid inquit, Ecce in iniquitatibm conceptus [um T fai, çi. jEf Paulu^.E*er imum hominem peccatum intrauitin hune Mundum,
104quot; nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;huiu4 'Vieij deriuatio eïl
ex Lege procréation^ , qu,e eU î) E I opus , Sed ex Impuritate , Itti diximus, quee femini parentum , tanquam Materice ex qua Hominum , mixta eïi,
S) 2 ÃC
Ac trîbuendfiw nbsp;nbsp;T)co, quodi^fe efÃcit atçi^ opcratur,
nempe SubÃantilt;e,(eu corporù is* animée creatio j ac de^ inde hominijquod ab ip/o eït^nimirum ea lues nbsp;nbsp;tabes.
iQty. Exrenatis quoi^ parentibu^ ypeccatum Ori* ^inis in liberos deriuatur Can/a eins rd eÃl^quia 'Spiri» tualia bonapoîijapfiim non propa^antur IdLaturaliter, eîi^inrenatis qnoqjues ilia Ori^tnalis, licet fit propter â Chriflum remijfa^ncc dominetur is* inchoat a fit aliqua nouitas J lgt;t mox dicendum eît. Ratlins inquit. Eramus lgt;laturafilqirlt;^Ephc.2. Eslq.'Vniuerfalisoratio, adorn* nes .Ad(â¬pofieros, TdLaturaliterprocreatos^pertinens. iq6- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;quot;^Eq^ eUpeccatum Ori^inis,habit ans in /ub*
Ãantia hominis ,'Vt .Apofiolus loquitur ^ma.-i Ocio* fum, ignauum, quietum, fiedeFi malum fiubinde exceftu* ans J ebulliens, is* malos fruldus turn interiores turn ex* teriores proferens. Ac dominatur quidem hoc ineens ac perniciofium MAEJ^M, in omnibushominibics nondum renatis. Inrenatis '})erb licet per Spiritum/anEum pre* maturj is* fidefanbti relublentur, tarnen perpetub dunt preefentern ^siitam incoliinus , lublatur aduer/us lt;Spi* ri turn Galat 1^. E^aulus renatuslamentabiliterhas'voccs profert, ISLon quod ysolo, hoc a^o, fed quododiillud fa* do. Item , '})ideo aliam Ee^em in membris meis, 'repu^» nantem te^à mentismea: , is* capduantem mele^i pecca* ti,qult;e esl in membris meis. Hoc duellum non eltfillici*
exi^uum in renatis. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;107, E)A^m*
loy. ^Amnamns pontiÃdorutfi elo^rinam, ^uoj peccatwn Ori^inis trt rmatis tantum Jlt fomes. quot;Ham h(â¬c yiQx 'tsr doEirina, peccatum extenuat j cr yires hberi arbitrÿ immodicèpr^edicat.
io8. ETCi autem cubare yddeturpeccatum in bomi^ nibtcs profanii impijs. Gene.j^. Tarnen ibi omnium maxime dominattir, ftsquot; ip(a fccuïitate potem eÃi. Tan« dem Detb le^'^istuba 'tfalidtÃima exufcitatur nifi Cbriiius adperat conlolaüonem, homines occidit,2. Co» rint.^^.l^ma.'q,
109. ESt igitur peccatum Ori^inis, etiam reuera ' peccatmrun nobispoïïerisj nee folum reatus j[edpropria lues j propria immundicies, propria iniufiicia propria malicia, ac res di^na ira bDei morte.^ma.^.^er
, peccatum mors. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;, ,
. iio nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;EFfedats[giturpeccati ori^inalis funt., Omnü
generis pèccata ad:uaHa interiora Cââ exteriora, contra priorem (Sâpofteriorem T)ecalo^i tabulam.
ni. (^.periuntur autem iÃ^ phrafes in[acris litet ris: Ex corde e^rediuntur co^itationes malte, homici» dia^ adultèria jfornicationes j fnrta,falfa teflimoniaö* blaJ])hemite,Efdtth.i^ Item Galat.ty.Opera carnis funt^ adulteriumi fornicatto, immundicia^lt;jp.Ã.t^} peccatum inmehabitans^operatur malum.^nia.'q.
? .'SEdiaphrafesiuxtaJacrte fcriptune'deçla»
. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;raito^
Wiöfie»! dextïè accfpiend-^efunt. quot;Ham Chriîlt^s 2^atth il.diferte inquit, âBonus homo , debono thefauro cor» dis profert bona^ ifr malus homo de thefauromalopro* fevt mala ^ocetergo Christus huncejje fen^urn fuo» ruoi 'y^erb^rtun , cx corde e^rediuntur co^itationes maU jfctUca ex corde malo , non renato. dsbon enbn Ãm^liciter ex corde humano exeunc peccata fed ex corde deprauatodn^uo peccatum Ori^inishabitat.l^am fi extra hoc inhabitans peccatum foret, cor non^i^ne» retpeccata. Cor Ãd^e ante laffum , non ^enuit pecca» ta. Hoc no^rutn Cor^ quodiam in thorace^eümus, non proferet peccatä in teterna yita. Imo iam ^uo^ rena» tum cor incipit bonosfruclus pro ferre. Sic Chrillusibi» 'dem hiiiuit j ^dut fadte arborem bonam^lt;3* frulium eins bonum, aut fache arborem malam, ttj frulium eins malum. Item progenies 'ï)iperarum , quomodopo» teflis bona loquijCtimfitis Md LU
ii^. Slc'fi Baulo phraà peculiari fcripturtt fa»
Caro totam hominis SubÃantiam ÃgniÃcat fed peecato Ori^inis deprauatam.HamaliasÃabf^pecca» to hoc effet, non^igneret illa peccata. Là ita^^ pecu» Uaris fcripturtc fanCl^e phraÃs , Carnem interdum'pro deprauata carne, (3* ^uidempro totahominisSubÃan» ftaper Synechdéchen 'nfttrpari^
^Mm'vitione pec^atumdicitur operarima â¢
feu alia pec cat a, quia in homine eîl, i^fncmbraht'^ minis yiitiat, Ssu eit Dit turn , lues mer bus , malum in membris y fserinde 'ïit in communi fermcne dicimus. Morbus hoc fecit. Threne/ts hicce^it, Kbt qutdehomo â quot;ioehementi mor bo, feu phreneft cörreptus id perpetrautt. Ã15. H^nc fuam phralin luculenter déclarai ipfe Paulus in i^tis orationibus j lgt;bt peccatum isquot; membra hominum coniun^^it, 'Xit hac.ipfo capite inquit, came feruio Le^i peccatt, Itemj ^aÃiones peccatorum opera» bantur in tnembris meis. Ei cap.63d.on rennet peccatum in yeiiro mortali corpore. Kon exhïbeatis membra De» slra; armainiquUatispeccato. Semi e^ispeccati. Ex» hibutitis membnt^feruire iniquitati. Inhifce fentèntÿs , Sttbfiantia hoftiiais peccatum coniun^untur^ in pec»^ catOrum'^eneratione.
n6, KAm proprie co^itationes ts* omnes abliones interiores exteriores ,tribuuntur anim(e (S' corpori ho minis jid quod extra omnem eft controuerftam. Quod De» rb male agit anima (s'corpus j peccatum feu lues (S'im» mundicia Originalis incaufaeft.
iiq. ^Eccato propriè loquendo nonpojjunt nec debent tribui cogitationes , auditus, Difus, taEus, oU fa^us J iudicium de rebus, memoria , loquela , incef fuSjftÃio,(S' aliicabiionesipft Subftantitt competentes. Sed quod mallt;e ftunt cogit at tones ^omnes fenfus peccant f id
idlfero ifli conta^fo,y(tiöfJepMuattoni,trihuenJum efl, quad ad Idatiiram humanam acceflit. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,
'iiS ' nbsp;nbsp;nbsp;Qji^^tnado autem id fiat, nemo hominum perj^h
cereautexpUcare 'Valet, Equidem non 'vUes, quomodo phrene/ii mala^ aHiones in mente hominis cieat, aut quo* modo febris 'Vana fomniapin^at. Quomodo i^itur cerne* rer,autexpUeare pojfies quot;Vim iftamconta^q Ori^inalis, quod non corpus flolumjfed O*animam corripuit atq^'Vi* tiauit?
119. AFfert peccatum iram ^ei, lt;3* mortem, 'vt teflatiir Taulus ^ma.iy.'q.E^ enim res flua lgt;Laturain^ di^natione T)ei, ac poenis turn temporalibus turn iCternis di^na,'Vtpote Iniufticia, Le^i IDei contlt;niria.
120, Hlnc eîi quodmoriuntur propter hancluem,
qua infleEli funt,etiam infantes in 'Vtero matris, in partu, in cunts iacentes, o* re^enerati, qui 'Verè templa ^ei funt, quia nilquiiPs peccati Originalis inflehabent Et hue pertinent'Varqmorbi. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;a 7/
121. 0 lAnes ita^ calamitates, aduerfitates, diffi*
cultatesin 'Vniuerfo mundo, propter peccatum Ori^inis in homines^rajfantur. âHam dolores partus, laborum ajperitics, terrée fterilitas,peccati pante flunt, quot;Vt Mo fis teîiatur.Gene.:^.
122. Hlnc ej* Tyrannis T)iaboli, eiuspotentia in
hoc Mundo,tot oppreÃiones'Ver^reli^ionis,totbella,tot
muta*
fi
mutationes rf^norum ^fcaturiunt. TSlant ft |gt;^ccat^^ Griginisforet, nihil haberet ^)iaboïtts potefiatis in res humanlt;is,
12£T^ft breuiter ex^tediamfC^ecitds hominum, ÃlupOY in mente^prAuitciiitidictjj cordis dtiriciaf errorer, fceleraomniäjmiferiteomnesf aduerftates omnis^ene» risf corporis (3* animccrefolutiojdeni^ huius ^ifibtlis Mundi interitns is'pÅnce ^ternæ non a^entiuni pÅni* tentiam,ex peccatoOri^inispromänant.
124. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Ilf^ens i^îtur eîlpeccatum Ori^ints, ratio»
ne corruptionis animée iÿ* corporis ineens eli rationeof fenfionis T) ci,ineens eîî fatione ^raffationis in tot a homi» nis Subîtantia^ ineens eîlratione pÅnarum temporaliian at^^ iâ¬ternarutn. liLequitquam i^itur peccatum Ori^inis fxtenuandum eîlj/ediuxta 'Verbi diuini declarationem, non autem'iuxta délira Manichteorum capita,eîlferib exa^^erandum.
ni^, ESt tarnen huic in^enti malo, quod 'Vniuer» fam hominis TShaturam peruaÃt at corrupit, inuenttim remedium, non ex le^e quidem âVerùm ex Euangelio. iN.amÃliHsTiei 'Vni^enitu^ deÃinatus eîl 'ViEima,qu^ propeccatistotiM Mundi fatùfaceretj Subîlantiam humanam non folum reconciliaret (Deopatri,fedetiam â* contaminatione at^ lue peccati penitus expur^aret, â¢
E nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;eamq^
mnndam penîtiniuftam e/Ãceret.lQh-^-^dnia, \ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;K. .
126. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;INre^^enerationeautenî, cjute fit per '^erhum
lt;5*Spiritwn fanElum^'ïit Chnsln^do^cet Ibh.^. Tum con^ dqnatur peccata ^ratii propter Chriïlum cre.denti,(tta '\gt;tT)eui non '\gt;eltt imput are ampliui peccata, non prop gt;nbsp;ter ea abtjcere in ttternam condemnationem, imo '}gt;t im^ putet etiam credentibns tudiciam , fan^uine Chriïii partam :)tum inçboatur renouatio per Spiritum fan^ ^umfital)tindpiat homo taliï Tgt;eum Iserè co^gnojce* rOf rebïètimerej èicredere, eum inuocare celebrare, ac proximum fine fuco dili^ere.
12â^. TEriim boe herum at fiterumi contra Cn6^ fiicorum j Catharorum f quorundam ^nabaptiïiarum -furores, aduerfus criminationes nonnullorum petu* lantesy tenendum eïl j renouationem in hac 'vitaj fit in /anblii per Spiritum fanelum, non perfid j non ab^ folui y cuiiis quidem rei euidens Te^imonium eÃiatra morsfiufiwn iniuhum de^lutiem j fedinchoari dun» taxdt. ^lenè dutemfiet tn refiirrebiioneexmortuh j'Xit docet ChriÃius Matth.i^.Tum ^lerb radidturex ISlatu» rafeu Subftantiahumana extirpato peccato iuflicia ^ei i'nduemur ac lucebimm intcternum.
quot; ' ⢠- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â â »â .
128« Idlnc eïl quod Lutherui f nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^wdem.
inGenef,Cap.'blxit jMorhm i^^ÃCC-/.
ijfe mala /epambilia, tali fcUicet paPîo mtis.
â¢' â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'
129- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;2gt;lOn enim funt nobis, hoc eîi noslris ytiribns
(eparabilia il ta ingentta mala j Sed T)ei hoc opios ej't. Is enim imputât luîticiam, is incipit renouationem. Is doiâ nat nouam lucem Dires, is in nouiÃtmo die quod hie benigne capita potenter ab/oluct. IDeo enim nihtleïi im^ poÃibile, ' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.
ijo. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Sophyftica ità q. di^gna odio eH j Hobis pecca^
turn effe inheparabile, nbsp;nbsp;non penitns feparariin hac Di^
tâlt;igt;)'Egt;rp^o'Infeparcibileejjè. Ham DtidiximusÃparacio^ peccatia Subftantta f est opus inchoaturin hac Dita, lt;uin reditu Chriîli ad' iudiciüm, excindetur fun^ ditus ex Hatura hominis. Eo i^itur reÃaeEu} Lutheru/S dixit elfifeparabilc:, S\Jgt; ip, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,
' i^T. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Hlnc etiam liquet, peccatum Ori^inis adhuc
inrenatishabitarejDtloquititr I^aultis,ac remejjèfua. Hatura di^nam morte , lt;^7 non ejjemortuum, DtÃc dicam canem,fedmaliciamf quafubinde Spirituifanllo fe opponitj lt;3* non tantum leuia Ãed etiam^rauia inter» dum in fanliis peccata profert^nià ^eils reprimat, . ttxetnpla Ãint, Loth , Salomon , Tetrus,, lt;i3â^. alq in» nùmerabiles. EHtameninrenatis peccatum Ori^mis
Egt;z remiÃ
remîffuntper ChYÃÃum, non imputatur. cfeJetttiha in^ Chriîtumf donee f dltcet manent inÃde. Inlupcr{an Sîi per Spiritum et reÃÃunt j aepetunt quoüdte turn con» donationem inÃrmitatU multorum deliBorum j tum ^uhernationem âVires, quibus htecmalicianonnihil retundatur.Q^ma,âj. i.\
1^2. ^EpetitaÃmplici, reEla, per/jiîcua Ãrma doEirina de peccato OrtÃnis ex /olidis fundamentis facrofanElii /cripturie: Superesl^Vt de controuerftjs pr(â¬Â» fenùbiis etianipaucalubtjà amus ,'Videlicet, An pecca^ tum Ori^inisÃt '^ubÃantia/Vel Accidens 'Vitium ilSEam perÃeEia Ãneeroi doEirince fundamentis, iam 'Vtra pro» po/itio 'Veritati diuinæ fit confentanea^qute nonfiiqui» diÃimepatebit.
DE PROPOSITIONE.
^PECCAETridO^IGIKI^ EST '
^^Ti^enuê ,pAam, perjficuë ,fineomntter^i»
® uerfationeaÃÃrmamHSbancpropofitionem
Krli: nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;J nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;CirtO-lntà fit- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nM
Ji
non
effiâyferbo' con/entaneam jimoejfie impi^
lt;jr blajÃbemam, ne^ in Scholis aut EccleÃÃCbri»
B*-«*
Ãhmis tolerândam jfed tan quam Mantcht^am retjcieiu dauti explodendam isndamnandamfiuxtare^ulam, óe quts aliud Euan^eüum prcedicarit,fit Anathema. GaLi, Et oportet '})numquenq^-Chrislianum ferib deteflariiSquot; execrari omnia dogmatajcitraomnem profopolepÃam, pngnantia cum ISLorma '\)trbi diuink ^cmeritbimpro» bantutj Academici, ^Sceptici ,cldudicantes, titubantes, cothurnifices, lt;ts' pr^efti^iatores omnes, qui 'gt;pel ambi» guntperpetubj '}gt;el'ddeutrales [unt, ^elc^cci funt,ac dum Jilentium /e/eaîiutum priâ¬Ãiare autumant, ipfam 'yieritatem dDei j quantum in Je eît, nefariè dejerunt , eamq^ fceleratèconculcari G* opprimiÃnunt.
Hydnc autempropofitionë Sduces Manicb^t^Ãen» tentiæ , quæ nunc nouispennü exornata, inÃenam pro^ ducitur, manifeflè ponunt gt;nbsp;'ït yidere eh in tituîis libro» rum typis excuforum, in ConcluÃonibua Sjllogifmorum^ quibiü nituntur f hocipjum quod 'ïolwit inferunt.
Licetpatroni huius propoÃtionu, i)t morts elipraUigiatoribuSfmirificè Varient propojitionem, lt;3' non tantum'^perba3Jedetiam res ipfas immutentjqub bus tarnen nonfaluantpropoÃtionem fuam, â¢})eriim iuflo (Dei iudicio magiA produnt, fubindè crajftus impingen» tes, qua de rejuo loco.
i36. Srccenturiati autem, in auxilium laborari U titubanti Manicbatorum propoÃtioni : quodpeccagt;
3 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tum
tum Ori^inis fît ^ubf:anttd,accurYèntei : ma^na èxpdr» ie'hancpropofttionem jtanquam abfurdam i^^'Vetert» bm Manich^tis ^u^uÃiniii docet, nimii familiärem, cuperent declinare,al{dsijju,bÃi(uerey '\)elperinde ab fur* dodltthieceït^yiel pita e^uam dis dia paf on, a pr^ecif puapropoÃtione diÃordantes,Ãcutialiciui Ifoctferantur Jefe dimicareyqnod ISlaturAhumana Ãtcorrupta. Qiwd hicc corruptio Ãt in tot a hominis SubÃantia,Qwd pecca* tu n Ori^inis Ãt maximum malum, quod penitiis atq, funditus in hac 'gt;pita, a 'SubÃantia humana feparari ne* queat. Quod non folum Accidentia,fed etiam tot a homi» nis S'ubÃantia Ãt deprauata. Quod. hifmoÃfpescatdr^ Quod Chri^usredemerit tot am SubÃantiamape^catis: Qt^dtotus homoÃt dilutus, conÃurcatud'peccatis, amiferit luÃiciam, ex Dniuerfa Ãua SubÃantia c. At qui de hiÃe fententijs niilla cum ipÃs difceptatio eît, necfinttemèré'})^maliciofè Ãngendi altj Ãatus extra cdnt^ouerÃam. Pïicifttur '})olubiles an^ülbe conÃrin*â î^èndià ac retinendcH funt ambabüs mantbus fortiter, quod afÃerunt , peccatum Ori^iuis eÃe S'ubÃantiam. Hic eà cardo rei, hic fcopus , hcec eFt illa Helena, caufa Ori^o huhts tumulttts in EccleÃa Chriîli, qult;!eqj multos in HauÃra^ia , errores triÃiÃimos cafus inducit.
^ÃÃtiones autem cur h^c propoÃtioÃt imlt;*
f
pia nbsp;nbsp;profli^anda, interpïuri»id^ipauc((^ tanttimyëyi:
'\)erbo T) El limpidiÃimo depromptMinconJ^cEuha* leant ptj. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;_ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'
LAbefallat iS' euertit ^rticulum feu dó» è irinani de Créât tone hominù, qutt initio fada ed, is* qu^e etiamnim ft. yLamin ea. dodrina nusquam.le^i, tur^quodpeccatumftt Subflantia.
OMnes quidem SubHantioi TlET^S créât Hebre.'^. créât omnia duetts ed lohn. Omnia per ip [urn faCta funtf iSquot; fine tpjofadum eîi nihil j quod fiadume^
14.0. nbsp;nbsp;' SEd peccatumOri^inis noneîlCreatùm d.
IDeo^neqftn initio ntq^ pod. Er^o ^peccatum Ori^inis nonedSubdantia. S)eufcondidit omnia bona initio, is* qu^e adbuc in Mundo créât, quatenw quidem d)eus ea créât, funt bona. Sedptccatum Ori^inis noned bonum, Er^opeccatum Origind non ed conditum à Tieo
141. nbsp;nbsp;El^o fumma blaff hernia ed,ajfirere,peccatum
'' Ori^ind efie SubÃantiam, ejfe Creatam Subftantiam
à S)eo, yt iam quidam Manichailoquuntur.TSLam eopac to Mofer mendacqar^uiturjqui inquit, Omnia condh tad Tfeofuijfibona.
COrpord creatio, Mmaq. infertio, ed à î)eo. Er» ^o Anima, corpus, cor homints, nonfuntper fe peccatum jpri^inis.
142.
4^
i4î. l^AmÃpeccatum nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;eà ipfa Anhna^ ip»^
fum CQr^âyit affirmant recenter JAanich^iffalfia efi: Ao^ri na MojthqHodî)euscrearttCQr.e' Animam hominif
TOU lap/tim quDq^ Subiianti^ humant créa* tio opM ^ei rît, is créât corpM nbsp;nbsp;animam hominis, 'Yt
teîlantur dBailluîlrîa fcrtptnr^t JanBa,quorum dam fupra fiant annotate.
14 4 SEdpeccatum Ori^inis non créât î)éus, quia immota fiententiaeîl', TSLonDolens ^etis iniquitatemtu es.Tfial^.Er^opeccatum Ori^iuis noneîi Subfiantia, non eil ipfia anima per fie, aut ipfum Cor perfie.
145. IGttur opM creationis diuin^ contumelia afficit doÃlrina Manichieorum, quaà ^em fit creatorpeccati, qult;e quidem blaÃhemia penitus tollit opus hoc creatio» nis propa^ationù lîaturie humanÅ.
i4lt;5, TEccatum Orî^iniSjpertînetadmaîediEum , fed creatio hominum, quee fit in mundo, rations ISlatur^t humanæ pertînetetiamnumadbenediiîionem Dei. Er^ ^0 h^ec doElrina Manich^eorum, quod peccatum Ori^b ' nis fitSubfiantia,fitipfiaanima, fitipfum cor,prorfus abolet benedtPîionem !Dei in hac quotidiana creatione
propa^atione hominum, quam noîler Catechifimua ^eoadfcribit. Appellat enim ^ei ordinationem, be» nedi^ionem.
1MÃ fiumma etiam blajfihemia eil, âl^iabolum,
creatu*
creaturämmaliciofam excommunicatäm à T^-o^coi» /l{tueiâet[jÃii'S S'ubÃantite humante Jnimte, US cordn jCreatorem,
148. h(ic omnia, Manich^ea ià a propcÃtip
aÃirmat j peccatum Ori^inis eÃe ii)/animet 'SubÃantl» amjeJJeiplammet^nimami ejji ipfummetcor, cum qui dem/cri^turA tribuat peccatum ^Diabolo Gene :^.loh.^. i.Ioha.^.
149. iuxta boc Manichlt;eorum do^mä^ T)iabo i
Ins eîl creator ipÃus SubÃantiaj creator i^Ãtts Anima creator ijjÃus cordts.'Sicut etiam recentes Mamchai j li» cet '})eUntj iÃum fcopulum decUnare ncqueunt. Elam fru» FiusilUManichai, (piibus(eÃe temerariè commi/ernnt, ipjos acutiÃimo iîti (copulo '\)al^dlÃimè allidunt, ynde in rccentiltbello adhuc eiusmodi '}gt;erba eÃendunt, it^o. Fin^ant i^itur Manichai recentes quicquid 'nelint i '^^ertant Ãefe '^t '^ertimini, nbsp;nbsp;polypi in mille forlt;â
mcLSj tarnen in iÃepicea ac lernaa palnde harent ) acJuà focantur^ (Diabolum ejÃe creatorem SubÃantiaj creato* rem Anima j creatorem cordis, quia peccdtum Ori^inis cuites eîl Tiiabolus author , eà ipÃammet SubÃantia, ip^ fammet Anima Ãpfummet cor, iuxta ipÃorum dollrinam.
SicÃilicet ad duo extrema (juod yel TieusÃt creator peccati, '\gt;el (Diabolus Ãt creator ^ubÃantia) euertentia totum Articulum crèationis,allidunt, non ali-
F nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ter
lerat^infummis tempeftâtibui/îne malo j'Vsîo remo, iaEl'a[iâ¬jià m in ipwn, tam in aliuin[copulum impin^untf donee riiptie femel in profundiim marisfubfidant ^nullo interitw fuireb^o'^iejïi^io.
1^2. L/äbefaFlat euertit hecc Manieb^orum '})ete* rumijrecentium dobïrina^quodpeccatuori^inisfit Sub» fiantiajArticulum lt;is' dobirina depeccatomultis modis.
quot;blArn fifieccatum Ori^ints eïtii)famet SubÃan» tia hominisj non manÃtpoÃlpeceatumf Indiüiduum Adx EuiCjidquod tarnen ipfe textus in Mofe Ge.j.eüincit.
ITem, non manfit fiiecies hominumfiedalia no uafimieshominum ibi créât a eïi, contra textum Mofis, qui docet^eandem bominumÃecicm manfijfie. ISLe autem aliquis hic rimas quecrat atit nu^as aliquot agat^^Ãecies hoc loco y fur P at ur J pro tali JfecteÃcutiGenef.z.dtci» turj Deum qucclibet tn fua Ãecie condidijfie, isr iuxta Ãecies cert as diftinxijje fuas Creaturas. Stcutienim 'Vr^ tica alia Ãecies berbee eîl qudm trittcum. It a homo alia Ãecies Animaliumeîl J quà m bos,aut equus. Et quidem manifiefiefefeprodunt recentes Manicbaiajjeuerantes nouam ffieciem hominis poH lapfum effeEam, tdquodefl contra 'lyei confilium, qui 'poltiit earn tpfamfieciem homi* numpofl lapfum manere.'pt eosdem redimeret à peccatù, â¬tpriflin(e di^nitati eximmenfa mifericordia reflitueret.
ETemfi^dam nbsp;nbsp;Etta pobl lapfum/unt noUi/e
JJ^ecTes hommumi juxta sam Ã^mÃ'chiionem dtSlum eÃiyEteaJ^ecitsnoua non e^i à Deo tuni Dqub turjDiabolum ejje creatorem, quiJcilicet nouAi jjoecief CreaturArum coadiderit.
1^6. Aliud 'yfero eÃ,à dica^jjpeciem ideÃforma bonita tiijiuTliciieyfouritatis ejfeamiÃdj qua de re nemo inter re» Elè /entietei jdubitat.Sed bonttas ,iufticiajno fubftantice. Iâ^'q .SIpeccatum Ori^intse^Subftantiay non intra» uitpeccatum in homines /eu in Mundum,ac Paultts men* dacij inÃmulatur. ^tio eÃ^quia Manicheei dicunt^foec» catum ejfeilÃum corÃpÃam Animam. Sed Subflanttdani md,cor,priugt;s habcbant homines ypeccatum non habebant, 158- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;El fequittir ipfum corjnimirum peccatwm Ori»
^inisÃntrafsip/umcor. Animamipfam,intrajfe ipfani Animatn Subftantiam ipfam ,intrajfeip(am Animam, quid 'Videlicet Manichcei dicunt, peccatum Originis ejfe ip[am SubÃantiam,ipfum corÃplam .Animam. Sed Taubts inquit ITSlT^ASSE: TSLota intrajfe. Qt^» nam.^ITSlHOMIISLES. Intrans malum eÃpecca» tum,teÃe ApoÃolo-Subiedum quo intrauitjcà homo, Ãtt omnes homines.Ergo audit 'Paulum diÃernere luculenter peccatum quodintrauit hominem in quem intrduit, necdicit peccatum effe hominem feu Subfantiarnipfam, Er hincapparet, quam nefariè hunc tèxtum Pauli de prauent ^13* euertant recentes Manich^i.
F 2 IÃ9
1^9â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;monftm reruns jequentur,__
lt;SubÃ:antiiim peccatunif Subftantiam quamnon habuerintphniparentesjdccef/ilJ'e ad Subftantiam ho^ minis à T)to créât am. Idem ds anima corde indicium eli. Ergohomo'conjlat dnabits Mftantys,altera quU dem cuius Tiens eît aut or,altera cuitts Tiiabolits eslau» tor. Item duabus Animabus , iitjr duobus cordibus ab ÿfdem diuer/is (sr contrarijs creatoribns conditis.^n hoc non esi infanire? nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â gt;
i6o. MO [es mquit,quod ISIuditas fitb[ecuta fit lap^
fum primorum parentum , hocell^^expoliatio iuÃici^e, fanliitatis excellentie:[ummce (S' '^titiC bcatd in corpore (ST anima hominis. 'Nion tnquit Subftantiam prorfiti intenjjje aut aliamSubflantiam,diner [am à priori quam. (Deus e[[inxerat,ibi conditam e[fs,aut Diabolu noiuecre» atur^e,diuer[(eipfaJ[)ecie,a prioreJ[)eciehominum,ibi au toremfuijje ,[edhancip[am Suhjlantiam, qu.imAdam (S*Euaabip[o Deo acceperant, eÃe denudatam (s de* formatam horribiliter. Ergo Manichteorum dolirina, hacetiam in parte , Mofenimpugnat, (S nonum doclri* nagenus confiât.
i6i. ' IMoà peccatum Originis eîl 'Snbfiantia, (s' noua [pedes hominum , priori [pecie hominum (proprtè deÃscie,'gt;ot in Genefi '\gt;[urpatur loquendo) prorpts abo* lita,eÃ[ubfecutaporrb fiquitur .Adam(SEuampoft lap fum,none[re CreaturasDsi Harn peccatum nequaquam
Creaiam Deiltemilluin AJamumfqwlapfws eÃ:^^ 'tUani Etiam quæpomum momorclit non eÃe accu/atos a lt;î)eo post lap [um non e/Ãe in^^ratiam receptos propter fernen 'yTsnturwn^ueg.eÃe/aluatosperfidem in ChriÃum, Jednouam duntaxat iHamÃeciemhominum cuiuóqui» dem non Tf eus Jed î)iabolus eîi autoTf iuxta }d[anicklt;e orum [ententianu
162. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ETquis non 'Vhertus cohorrefceretjquod inde
confequiturj Tgt;iaboli Creaturam opus receptum eÃe in^ratiam à ^eo^ eipromiÃum [emen beneWtElum, non opius ^ei fed 'Diaboli eÃe redemptum f [aluatum 'lt;amp;c. Quidfiilicet Manich^icondenduntj peccatum eÃe ^Subfiantianij Ct* homines poH lap[um non eÃe eiusdem Ãeciei Creaturas cuius fuerunt antea. J^tdent i^ttur omnesptjjfefio attendentes quomodo hcec^ieterum recentium Manichteorum dobirina ,toti hiUorite Mofat ictedelapfu hominum contradicat.
16^. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;S'. TAulus inquit j fe eÃe yenundatum fub
peccatum. lamÃpeccatum Ori^inis eHipfammet Sub» Ãantia hominis, S. Tauli doSlrina defiruitur, Qu^tnodo enim ip[ammet Subftantia hominis, poteil yicnundari ipfimet SubÃantU hominis ? Tortentqlam iÃttur inter» pretationem ditto'S.Pauli adfert Manichaoruin do^» tna, quafiidemÃt, Subilantiam hominis 'Venundatam eJÃpeccatOf lt;3*Subflantiam'Venundatam eÃeSubÃan» tio!. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;F J 164 S.Pau»
104« nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'5'. ifiijwt,péccdlum (löqtiitur dutem
tbipropnjÃime de Ori^inaU) 'm HI Ãtgt; Mdnkh^et contra, pu^nant, peccdtum eÃe ipfammet Subfiaotiam. Er^o fal/itatis ar^uitur S. ^^poÃolu^s â Mantchieii.
165. T\lA)n Monftrahorrenddrerum nbsp;nbsp;ycrborum
funti S'ubflanttam humananijhabttare in Subjlantia hti mana^^ eaquidetn omnia ex eo dogmate nalcuntur: Quodpeccatutn Originis fit Subftantiaip/a. Sed Paulus aceumtiÃnhe loqutturÃHME inquitdd eîl in mea Sub» fiantia: AudisigiturfubieFiumnominari. Quid Serbin te, feu in tua Subfiantia eïi mi Taule? In me ait, TATpeccatum, in med Subftantia habitat Criginalù'il la lues. Ergo peccatum Originis non ell ipfammet Ãantia S.Tauli, fed Malum, quod habitat in SubÃan» tia S'. Tauli.
166. Sic inquit,Ãbi, id tsifuce Suh ft antike adiace»
repeccatum, Mtlitare in fuis membris. Item iubet hoc foetus fermentum expurgare. Ergo Manichteorum dog=â ma Moftsi^ Tauli, imb ft conftderes Tdauïdisir all) orum teftimonia de peccato, hoc esi , Fniuerfam ynb uerfit facr^e fcripturte fententiam conculcat Er pejffundat. 16-q. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;TKgnat hoc dogma ,cum définitions pecca »
ti, quiC extat in ftacris Uteris. TSIam Iohannes inquit, S «(p-et^px hi/j «voA/a.2Vb« dicit eil Subllantia. fdcmo
mim
ènim Itelex{gt;rof)haniiyclexfacris fcri^tii^pnlare^ofe^ rit^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;f tdem /i^ntficare quod
i68. k?/quxrar, '\)btÃt '\gt;bihabitet nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'\)bi fiat
re/pondetur yin totd homuiis lt;Subfiantia, gt;nbsp;boeeïljn corpore Anima omnibus ^tribus lominis fedet, habitat, ineïtpeccatwn Originale. (S' in, (s ex lt;Siib]lantia hominis, in qua peccatumOriginis habitat y ^i^nuntur peccata abîualta, tum,exteriora ,tum interi» ora,
169. ZzAïô nttllum yiocabulum peccati, quod in fa» cris literis extat, idemfi^nificat, quod nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'B lt;STfA fï»
TlA,'\)t funt ch at t ah , ^uon , Be/cha, Afcham, ^a, yibominationes , Iniquitates , Iniufticia, Impie» tas, Fornicatio ,prauaricatio,'\)ta mala,concupi/centiay cordis defideria , Anomia , Barabafis,(S'aliamulta, 1-70 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i^itur iinmanis furor,certare,quod ^no»
mia (S fimilia '\)ocabula idem fonent, aefint, quod Sub» fiadïia. Quis enim eiusmodi deltrium ex 'Vllo '\gt;nquam Ec 'etefia !Dei fano doliore audiuit?
ïâ]i. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;EJ^irtit hoc Manich^eorum dovma yifitatas
Ecclefix Deidefinitioney,Tîf Apolo^itc Auv. Conf. quod peccatum originisfit defèlîus (s concupi/centia,Iam ne^ defelîus ide fônat aut eft,quod Sâubftatiafneq. cocupifeert tia ide eft, quodfubftantiafteddefèlîus et concupifeentia
F 4 fiint
funt in hominis lt;SubÃantia , tanquam /ubie^o, ^Ãi^ twtur autem ei fubieEio/eu/ubftantite j credenü in Chri. Etumjiuîiicia i^^uritdSji^Ãc SubÃantia ^/iuet in acer^ nd beatttudinc, TiefeEins 'i^erb concuÃfcentia non erunt quot;fiitte beatte participes.
i'qi. EAdem mtione euertit banc definitioncm bo^ die yylitatanifpeccatum Oti^inis e^ corruptio totius Na tur(ebuman((iquce in omnes homines carnali modo naÃgt; centcs propa^atur, facit nos reos ir^e T)ei ij* eetcr^ narum pÅnarum, niÃper CbriEtum remiÃiopeccatoruni fiat. Nam corruptio är âSubfiantia, in nulla linguaj ne^^ in profeÃionefuntpropriè ac prorfus idem. Corrup» tio quidem fit in Subflantia, ?eelutiin fubieEio ^t nihil hic de Accidentibus dicdm. Tbrenefis i^itur eEi manh feÃa is* deteÃanda J quod corruptio is*'Subfiantiafint '^ocabula ^nonima aut conuertibilia.
EJAertit doElrinamderedemptione humance Natura Nam ChriEiuspromiÃds isquot; exhibitus eEi^ '\gt;t opera, ^iabolt deÃruerct.i.Ioh.^. lt;SedCorpus is* afima, Jeu Subftantia ipfa hominis, non eEi opus ^taboli. Opus '\gt;erb Diaboli eEipeccatumj quod ChriEius defiruit. Er» ^0peccatum Ori^inis non eEi lt;Subfiantia.
^74-. QJ/odfi autem peccatum Ori^inis e/i Sub» Ãantidjfequitur J ChriEiumyteniJfie, 'it dejia^uat Sub* fidntiam hominis, Item lit deÃruat Animam hominis, quod
quod quidam nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;/tf^ertèTabannis dizain d. p'duat
procerd. Sic[ciCicet os Shinins faid'llManichaioyuni Spiritu esl reformandum.
vjiy. l'Sfo ^humanam 'diatumm iit Chriîîo, ^uà r» 'ïierè ex pofleris Adæ [ufcepit ,neceJJeelli)eccatMn 0gt; d ^inis clJèj Sipeccatum Ort^iuiseïl Subftantia^
d\lOn eiiiin aliam carncm habuit ChriÃuSj qudmnos habetnus J nià quodpeccato nonfuit polluta.
EStq, recentium Manichitorum error, quaà Cbri* ïlus if)faÃeciealiam carnem habuerit ^quaninos. Eri^ piunt i^itur nobis Saluatorem Manich^ei.
iq6. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lOhannes inquitj Ecce a^nus T)ci, qui tollit
pcccataMunäi. Hocloco'\)ox'Mundus yfitata phrafi^ homines appellantur. Huius 'Verb Mundi Ãoce^t cunÃio» rum hominum peccata, ait Chriîlum portaturum.. iSlon aitf Christus tollet homines aut toilet Subftantiits, aut toilet animanijfed peccata hominis, Subïiantia:, animte, cordis. Quale i^iturportentum ^{gnetur, à applicuerif , Manichceorum dogma, talipaElo, Eccè agniss ^ei, qui tollet Subftantias SubÃantiarum? ISiam Ãpeccatum eà SubÃantia,lt;i3' Ãcutiinpuper 'Volunt,peccatumisr Sub» à ant ia funt Spnonima ac termini conuertibiles, nthilali» ud.quam htccfoeda ifrabominabilis deprauatio huius puf cherrimi di^lifequetur. Mn non igitur bellam glo^nt. in^ibliafhacManicheeorumprincipiagignent?
G nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;t'Co»
Ã77* t.Corm.^.dicttur eum quinon notât pec catuw,pro nobiifecit peccaïunt lam à peccatum Originis eli Sub^iantia^mirclbUâ^lOÃa inde fiiper hunc textum pir» ^etf fcilicet Christum, qui no uit Subftanîiam naairam aut animam noftram^pro nobis fecit SubÃanttam nbsp;nbsp;anh
' mam reliquorum bomimtm feu SubÃantiam.
1-^3. Cbriitu4,ytiS, 'Pttri46 docet, TECC^TA noÃra ipÃemet in corpore fno fuper lignum pertultt.t. ^et-2. Sipeccatum Ori^inis e^i Subftantiaffequitur^lof fa Manichoeorum j ChrEtum Sub^antiam (S' animam nojlram incruce^eÃajje. Id 'Verb corruptela dilli IPetri^ niell^nullo modo in EccleÃa Chriltiferenda.
HIncporrb fequitur, cumpeccatum Ori^inis nonÃtSubÃantiaj'^itfaerie literlt;:â¬pratlaredocentfftec SubÃantias noÃrds id ell corpora noÃra (s'animasno^ Cbriltusin cruce^eÃarit: TSLecpeccata noÃra in cruce a Chrilto port ata aut expiata efÃe. ^t'to ell^quia Irfanichteipeccatum Ori^inis ajÃerunt ejÃe SubÃanttam, Or eÃe Synonimapeccatum (S' Subflantiam^ feu eÃe ter^ minos conuertibiles. Hortet animus talia(altem cogita» re^quecex tam furiofo dogmate confequuntur.
igo, TOta fcriptura docet, iufUciam noÃram coram Q)eöÃe remiÃionempeccatorumÃmputationem iuÃiei^ part^ per ChriItum,abieEIionèmpeccatorum 'nitsirorum
' ' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;in
in p-rofundum marisnon imputdre peadta /calibre fu^ pedes peccata nollra.Tfal.^z
i8i- lÃm. Ãpeccatum Ori^inii eïiSubÃantia ,hlt;iec otnntii [unt 'putanda^qtiod ''eiddicetiuÃtcianoÃmcorc.tn Tgt;eo J Ãt ^miÃio SubdiantiiC conculcaîto lt;Sub^an» ti(C lit Ãbte^io SubÃantite feu ^nimte inpYoÃundum. maris. F bi iÃtur no^ira Subîtanti^e manebunt^Quomo» do luÃiÃcabuniur^quomodo ynuent^Quomodoglorified» buntur noïlra: SublianticCyac noilra .ydnimteyà animée et Subît ant M noîifie funt ex oculis T)ei in ^eternü remouen» dee, ÃcutipeccatumOri^inis mnninb deredentibus remo uendinn eÃ^Si T^eus animas nbsp;nbsp;Sabà antias noÃras y ab-
pedibus fuis conterere^Siearum nunquam '\)olet record»*^ rdlSdamhcCcdepeccatorum cholitione in facris Uteris dicuntur jlt;i^ab omnibuspÿscreduntur. lt;Sedbene habet res y depeccatis duntaxat h(ec dicunturj ipÃs'verbSub» îtantijs\(sâanimabusnoîlrisper Christum Ãtberatio à pec^» catts promittitur.ltaqj ibrfanichteM do^^ma labefaEtansno» bis ArticulumfideiÃn quo noÃraredemptioÃalus i^'\)ita conÃÃitf'z^lo iuÃo repudiamusac damnamus. lt;
gt;82- Qd^id enim horribilius eîl i quam bancgloà Ãam , quam nobis adfert Maniebeeum do^ma t Scili* cetj peccatum Ori^inis ejje SubÃdntiam , à dmittere in dtblis buius Articuli yt remittuntur tibipeccata, brtatth. Id eà ^mittuntur tibi SubÃantia feu ^nima,
G z Liberti*
Liberati à peccato, ^ma. 6. id nbsp;nbsp;liberati à ^ubftantiä
feu anima y fd^i eÃis fer ui iu^ici^ ^c.
-ITSLfuperi Ci peccatum Ori^inis eft ubftantia. ^ubÃantice autem Animæ noïtrie /unt redempt^ Jan^uine Chri^i,feiputur,lplum peccatum Origims ejjè redemptum, ejje fa lu at um j efje reccptum in ^ratiam a IDeoJpÃpeccato Ori^inù imputari iuiticiam Chriîti.Et ficipfu peccatum Ori^inis iujium cenferi à Tatreccelefti^ CT habitationes et in cotlit per Chriüum efjèparatas. i84- EJAertithoc ÃAanichteorum do^maÃaluta^ rem doFîrinam de re^encratione. Idldm à peccatum Ori^i nise^i ipfamet SubÃantia hominis. Er^opeccatum Ori» ^inis regeneraturf fÅdu^ init cum T)eo, fit noua creatugt; ra, dccipit Spiritum fanRum contrafidei Articulum^ quodnoflra^ubÃantia abluaturd peccatis, abfoluatur à reatu, reconcilietur IDeo, imputetur eiiuîiiciaidonetut et Spirittt^ fancius nbsp;nbsp;nbsp;'^ita noua in ea inchoetur^
EE'ertitdoElrinamdeconiu^to. 'Hamfipec', catum Ori^iniseît S'ubÃantia yÃequiturj peccatum Orb ^inis '\)ïroq^ fexu pr^edttum fid. eïi ejfie peccatum maà cuUni^eneriSjAsrpeccatum fÅmtmntgeneris j Oâpecctû tumpeccato foedere .coniugali /ociari. Teccatum Origb n'ts benedicipublieèfii^peccatum Ori^inis Itberos pro« creare, \ ' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;\ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;v .
18^»a\K u ^Q.^id potefi diet atrocius, quant quod qui* \ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;dam
dam infanw Mankhteus hæc y^crba effùtiukjfe/eYtuum cacodccrnonem in/e^eÃare j [eu fe/e ejje ^Dtuum S)iabo* Iumf quiafcilicetl)cccatu)7\fit S^ubflantia?
1^'1. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^L,ij hccc[fi'otulerunt j^retuidits matrej j ni«
bil aliud quam peccatum Ori^inis in ^ftero j imb 'piuum IDiabolumgeÃare. blafibewie 'ïiQces panis ChriHi» anorutn Ma^tÃratuwn cohercenda[unt, Siccine depra* uatur e^re^iutn T)ei opu^^quod adlSLaturam humanam attinet, quod T)auid inquit ejje donum acfingularem S)ei benediElionem ? J^erum quidem eïl, Tfiaturam hu» manaf}i totam eÃe corruptam peccato^^Ãd nihtl aliud quampeccatum Ori^iniseJJèj ipfiui IDiabolieïiblafiihe» mia. Siccine etiatnmatribusfuis^raticts reddunt, lt;iS'id hocpericulofio ac difiÃcili labore jgMuidasmatroncti fo» lantur ? 0 diros cuculosÃndi^nos qui corpora ani» mai à [uù matribui acceperunt, nià e^ermt pariiten» tiam.
igg. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;?rtit furio/um hoc do^ma, ^[urnBio».
nem ex mortuis.Kam fipeccatum Ori^inà eît Subflan» tiaÃequitur , SubÃantioi noftras nunquam in omnem (Eternitatem refurreEluras. Quid i^itur prodefl refur» rebito Christi?Quidnoftra re^eneratio? Ko^lra Ãdes Æ hr^o fundatnentum SaddücaifimH^EpicuraÃmifin hoc ^anicheoruni dogmate conflabilitw. » \
EKtrtit i^ittir yfitam tcternam ^adimültetif G nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;data
dam cum'Di^o,0quot;'})nosîrata^emate, '^niuerfam ChriÃi reU^tonem delet, quot;Hampiccatum Ori^inisnunquam re^» num cÅlorum in^redietur , nunquam fiel iuïltcia , nun» quam anteTgt;2umÃabiteumqjCelebrabit,nunquam cÅtui fan^orum ^.n^elorum aÃociab'ttur.
190. C Ompendy lt;3' lucis^ratia jUe tmmodice cref» canthiepoÃtionet janimaduertant vudioreSjOmnes Cate» ch'tfmt noÃri partes huic in/ano do^niatf, Quodpeccatum fit SubÃantia^aduer'ari contradictre.
191. ddAm 'Decalo^uiprohibetpeccata, non prohibet corpus Cr animam hominis per fe. Accufat peccata homi» nunijnon accufat Subflaütiaaper /e^lit Subflantias^aut animos per fe^quatenusAnimicÃunt, fed quid SubÃanlite
Animlt;⬠hominum, peccato fwit dilutee deprauat^e. 1^2. Habere Deos altenosfieu idolatrtainQ eîi SubÃan tia. Abufiisnominisdiuiniyno dlSubfiantia Trophana» tio Sabbathifnonefi SubÃdtia. Jnobedientia ergaparen» tesyiîon eîlSubfiantia.Honiie'tdiu, AdulteriaÃurta falfa, Teflimoniofprau^e concupi/centice jnon funt Subftanthib 19 r er^o Subflaülias accufat damnat leoç ? (Ã^fpondeo^modo id eîlexpofitunij nimirum propter pee» ' catum inhabitans, Ift nomtaat Taulus, ij propter fru* nbsp;nbsp;gt;
dus malosy^mafl.Galat.ij.
â 94- Sjimbolum tnequit, peum ejjè creatoremfloc ed Creajjènosflediflfe hofis'corpus ij animAm,yt Luthertta,
decide
déclarât. Er^o dich ^sècatum fjjc Su^^anLiaint, îgt;lt;'JCct Chrislivn pajjuin ejje, td quod letups cxpntt, peccata nofira^cflajje m corpore (uo /uper li^ntim.Luthe ries ftc enarrac,me perdit um (S' damnatum hominem rede mitt (S' ah oinntbuspeccatistà morteà pote/iate Satanlt;ie liberauit.Kon inquit Chriîtum ipfurn peccalum Ori^inis redemijjeaut iuÃificn/Jc. Imo hominem (S'pécccata di jeer nit eo ipfotquodprojiteturdominem à peccatis liheratum. Er^o non juntproprièidem homo (S'peccatumtlieetpec* catam jit in homine, (s' propter peccatum homo fit rcM. CredimiiS remifionempeccalortim,non credimus remiÃi^* oneni é\hftantite aut anima. Credimus refurrelîionè car ⢠nisthoc eft Subjlantianoftrat non credimus refurrelïio^ ne'm peccatt Ori^inalis. Credimus nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;aternam Sub ft an*
tianoftra,nQn peccati Ori^^inis. Er^o ip ja fidei profeÃio Manichaorum do^mati aduerja fronte contradicit.
1^1^. nbsp;nbsp;nbsp;0 'ftatio Eiominica hoc do^ma oppu^nat. Kam
eramus remÃionem pèccatorum, (s'non petimus remiÃi* onem Subftantia. Ergopeccatum eft aliudquippid^quam eft Subftantia aut anima nostra.Imo tandem precamur It bcrationem ab omni malo Kecpetimus liberationea Sub* Ilantia (s'anima,fed'})t Subftantianoslra omnibus ma» lis tinter qu^e mala etiamt(S' quidem non poîlrcmum eîî . peccatum OriginistUberetur ,lt;(^fuj]}iramusglorificatiL â nem illam SubUantiie nolirte, per Chrillumpromijfamd
9^ 4 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;19^- ^2«
^9^ nbsp;nbsp;nbsp;Ã^foltatOjînîiUutafjcrfiUum S)eîj eîl UtiÃy
ma annunciatio remiÃtonis peccatorum ^er Chriftum, meeîl remiÃtQ Subflantite aut anima per ChriÃum.
^9'J. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'iHbaptiÃno abluitur noflra Subflantiajpo^
tentia Minute 'ïferbi dtuinià peccatis, ibtlt;^ faderepe» tfiliari cum Tfeo obli^atur. ISLon peccatum On^iuu re^ nnaciat Tgt;iabolo omnibm operibus eins, fed Tdonio, Jeu SubÃiiniia hominif. l^on peccatum Ori^inis ibi do» nätur iuÃieidf recipitur in^ratiam,donatur Spin tu fan» Slo nouitdte Jed SubÃantia hominis. quot;N.on propecca* to öri^inis ibi^recesÃunt, Ift accipiatur d ^eo j ytt fiat membrum Chriîii,membrumEccleÃadjares'gt;oitaater» * na, fed SubÃantid hominis. Er^o ^aptifmus omnium noÃrum^ perhibet '^iuum TeÃimontum contra deltrum aeblaÃhemum do^ma Manichaorum, ciuod peccatum Ori^inisÃt SubÃantia,
198. USLTeÃamento Domini, comedimus lgt;erum corpus '^erum [an^uinem ChriÃi, non Peccato Ori» ^iniSffed ore noÃro isquot;fide. ISLec in confirmationempec» cati Ori^inis, fed f/nima O' cordisnoÃri, contra pecca» tum Ori^inis.lSLec ibi Christum accipimus in remiÃio» gt;nbsp;nemnoÃra SubÃantia O' anima, fed peccatorum, '^ot SubÃantia propter peccata non damnetur in iudicio S)ei.
^99.' E^oâgt;perba Teftamenti Tfominici perÃi»
cue
cue réfutant 'Kfanich^orum, i5â eutncunt^ peccâ» tum Ort^inis non ejfe Subflantiam noÃrani qucc tjuidem debet coniedere O' bibere corpus O' fan^uinem 7)otinni. 2001 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ALtdi^ f peccatum Ort^ints etl Subfta'atia :
Et noÃra 'SubÃantia hiÃe [utnmis rebw dtbetfrui: 'Scf quitur : âPeccatuniOri^inisdebereliefci corpore CbriÃij O bibere fangutnem eins , qutbud quidem ddaÃbemiÃ, quidpoteà diet atrociui?
2001, FîÃc commemoraiü, yttomnes pijÃcribti» mmtes ^eum, O quibuicurae cordiq. eîl incorrupta doo EîrinacÅlituspatefabia, O' bispoÃremis Mundi tempos ribtid, nobis oÃenfuj O' Catechtfmua noÃer, quo post fa» eras lit eras non habemus Dllum thefaurwn pr^eÃantio» rem^diÃantManichiCorum do^ma^quodtotam (Ãeli^iot nemâ\)eram, totam 'Bibliorum doclrinam ,tQtum Cate» chifmum Lutheri euertit ac delet, dc nouam atq, pecuUa» rem formam ac MetamorphoÃn, in omnibus molitur in» troducere cum [ummoprobro S)eif O' plurimorumho» minit (Cterna pérnicte,rebîè co^noÃerejdijudicarcjabhor» rere ac deteflari. Blura ahjs inÃriptis anobis annotan» turfddqueecupidos O'amantes ^erit atis remittimus.
DE PROPOSITIONE.
'TECC^TI'M O1(IGINIS est ^cce
HENS rin rsr.
tl 2Ooq. 'SE'»
f
s T^psrefl y'Vtpducd depropoÃtione Jicawui,^ quoi oppoÃta eîl MätüchtCQ dogmati, ncmpe quad peccatum Ori^inb Ãt beeidens Ãjeu ^ccidcm ifitium j quod idem cît.
204. IslÃm aliqni exinfcicia ruditate aÃ^eEia^ taetiam abhorrent ab hac'\ioce O'futilit er ^arrittnt de ÿr qult;e ignorant aut non intelli^unt: Aliqui yeroexibh lant IsutÃimu cauiUis contra propric^ conÃientiitsÃanc ^ocem j quia Manich^odo'^matipatrocinantur^
2oq, nbsp;nbsp;nbsp;ACcideiu autem hic declaramiiffpro eo,quod ac
ceÃit ad hominis SubÃantia, O qaod iterum aliquando, nd per hominis, fed per tppu4 omnipotentis ^ei ydres^re» motiebHiirà SubÃantia hominisac^tÃcdicamdifeedet. 206. AC rediein ^ialediicis definirifentio.^çt cidens eîi, quod non est Subdlantia eins,in quo edt, ne^ eîlpars eins t O'edi in alio mutabilitcr. Hane dÃnitio^ nem lierbo Tgt;ei j Ãatuo non eÃe contrariant, O' recte ac^ ednodaripoÃe, exiÃimo,Ãäpstitis rebus ex âyterbo ^ei. 207, ALteram '^ero deÃnitionem\ Accidens edl quodadejÃe 'ttel abeÃe potefl , cttra corruptionem (ubicdlt ideo aberuditis iuÃè repudiari exiÃimOy quia nd edi tier falls. Harn plurima /tint Accidentia qu^ecitrafub^ iecti corruptionem non ad/unt ,'Vt junt morbi in^fentes,
O' ipÃi deniqj mors.Kelfaltem hlt;â¬c defirdiio, ad aliqua tanturnmodb Ã'ccidentia edl reÃrin^â¬nda,quie resfaçit, re^ulamyniuerjalem de Aeà denttbtispr.^
A?rlt;r nciiiitiit, id mamfeïiuw eïl, toog. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;porro nos hac '}gt;oceanteafintgt;ac^utlt;i
dim docïrina de peccato Oi'i^mis jpubltcç faltem f'yf/i non fiimtü j i^iuia nuUa nos 'HeceÃttsu impellebat.
Manicheenm deliriumfpeccatum Ori^inislïl óiib^idiitia , /terum ccepit re/ufcttari turn ISLeceÃttcis nos extrema coe^git,'Vt '\gt;oeabulo Subfianti^, c^potiere^ mus yfcctdcntis.
loo^. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ETmanifeïlus eÃl quorundam Mankh^o*
rum furor j quipro^ioÃtione illaj^uod ^eccatum Ort^intf fit Substantia, priâ¬ttrfta at^. omijfa, cjuafi nuns^uam ea motafuijfict, mordicua apprebendunt alteram propofi» tionem, priori obubiam ,s^uod peccatum fit J^cc^dens *»ittum, lgt;ocent Ãccidenîis Ucerare â})anjsmcdis ten» tant, '^eluti catelltpantnculos cSifiemitn lacerare fihnt. 20010. EbEc tatmn tam de ytocabulo liti^amus,quam de rebus, quas neeeÃe eSt impiieeQ* btaÃohemoe dobtrin^e ddanichaorü oppQni,nifi '^elimus admittere,'nt tota bibli a,totus Catechilmus noÃer ftota religio nQ(lra radicitus euelldtur ac deftruatur, '^t fupra cuidenter adflruiÃHefi^ 211. TIE^ etiam nos temerê haw propofiiioncm confnximus ,aut primi in orbe terrarttm , bac yoce ^^fifumus, dut eîusmodipropofitiowm , Mankheeortaa do^mati oppofuimus , Jed ^pocem , locutioncm , fin» lentiam Ecclejhe Chriîtiantiqu^e protulimisf, quomod^
H 2
AuguÃinws,qvi Citterts omnibta in errore 2.'fänicha:ö rum refutando^Ãdelem pTiCclaraniopemm nauauit, i^Ciâ¬t:eri, locutiÃnt, lt;7* [cripÃerint j nempcpccca^. tum Originisnonejje SubÃuntiam,/edAcciclms. QuaU autem idÃt Haidens non ex c^eca ratione non ex 'Phi* lofophorum literk^fedex '\icrbo P)et esiproferendum^fts* demonftrandum j [tepiiesmonemui^
212. I'D 'Verb cum manifeÃis luculentis Teflimomjs p robetur^ i^rimperitis aut pi^riortbus ac inertioribtes tpfa locaÃplalt;^'Verba publicè annotentur äc commonflrentury cur non moroà pernerÃhominesjantiquis EccleÃ^ do Hori bus pralitim indit. unt^^tit^^ oÃendunt eos non recle lo* cutos efje^ne^jhua atate Manichceos dextre réfutaÃe ?
21^. PlObis autem in pritfentia fatisÃtj Ante nos in eodem certamine contra Manichaos, ('tadem hac 'Ver» baproferentes ,quod peccatum Ãt SubÃantia) Eccleû am ChriÃi 'Vlam ejÃ: hacpropoÃtione,peccatum Ori^û nis non eli 'S'ubÃantia, fed A cadens.leÃimoiiia iam im» prejà extant. lt;Si quis igiturinclara Meridie caccutiat, acnolit inÃicereloca ,Ãbi tarn perÃicub monÃrata ,an non flagitiofèmaîus istquot;pctulans exiÃimandU'S eit Æ
214* T^Erum probationes etiam in medium adfe^ rendefunt,'Vt'videantpie mentes, reite in hac contra* uerÃa antiquos EccleÃcc Chrilti Doctores, nos hoc temporejContra Manich^um errore hac propojitione 'Vti. In ea enim parte,cardo ne^otij cÃiÃit.. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;21^.
21^^. EQuidein ph moderato j ij^nonprorfus mo^ ro/o homini /atis foret, ftaudiret j euidenter demonftra* twn eftcj yttquidem hatlemrsT)eopr^elucente est demon» Jiratum, quod peccatum Ori^iiiis Mon Ãt Substantia. Mam bine animaduerteret ex aduerfo peccatum Ori^i» 'fiis reEièdid Accidens'})itium. JAerùmcum faftinum ex falfts do^maftbii'sÃit^rauè J ^inmultis incurabilema» lumjnià S)eiis mentis oculos beni^nè bradiet : Idea non ^rauatim plum ydr^umentat quantum in propoÃtionibui quidem liceti nonnthil delibanda funt.
216. COnftat Mormamitidicijin controuerftjs do» Eirinarum in Ecclefta ftDefeJJe '^lerbum tDei,Ppt î)el liqui diÃime demonftreturjdo^ma expreÃb 'herbis/criptUYte Jacra conftarejyeleuincatur, cequipollentes locutionesin Iterbo db)ei inuenbi, 'Velbona ^tiotinatione ex illuftri^ busfaemrum bterarum diEis, extrui,hocèEl res ipfeti 'ïgt;erbo ^ei compr^ehenfas ejÃe, H(ec eît iliaÃdei jdnalo» Sia,de qua ^ma.n. pracipitur^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;j
lAmlubieEumÃoc eîipeccatum Orfsbb,nott Ãc appellari infacmftcripturafted Uocempeccatiftc inter dum'})ftirparicertumestjacres ipfeeibi traduntur.Mon igitur E-ec Iferba, quibus EccleÃa, docendt ytb
quot; tur repudianda funt,
218. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;d^âftpcdicätum yerb,eEl Accidens fttidem non re^
feritur, talibu^ Sjllabis m ^iblà pr^ediçato effe ann»x
II nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;um^
«mi fed EccleÃaÃc locuta eU ante mille annes, docendi gratia contra Manich^eum do^ma, 'videlicet peccatum Ori^inis eU SuhÃantia.
2icf. ' lyitn Ãi^uipollcntes locutionei ac pr^edicatiâ ones de peccato Ori^inis, in '}gt;erbo ^)ei extare non eH ob» fcurumfWodo Spiritus fan^it^ aperiat oculot, Baulin inquit nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;quot;ira^iKamp;TiiiyMalum mihi
odiacetjLutherM fö nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ibi'^/ocat
ipfam peccatum Ori^tnis, ficut paulo fuperini inquit, l^on bonttrn habitat in me, qnaquidem oratio luculenter docet,Paulum hic,Malum, item nonbonum ,pro Ori^i» oispeccato inhac^uidem /ententia 'ïi/urpare, marneti* am pro allualibua peccatis hatte yiocemponit,id(luodex adiunHis quot;^ocibus aliimandum eît. ^c bis quidom eo in loco ponit TtapiKHTc^i yt, ip/um y eile mihi adiacet, '\)nt défit manifeïiumieum hù 'herbis, ip [um 'gt;i}elle, non Sub» îiantiam exprimere J fed qniddamin Subîiantia homi» nis.TSLam ipfum '}felle,nón eîl Subîlantia,licet anima aut cor fit Subîlantia, i^uorii motus (^facultates [unt 'Stelle, 320. Mlbi i^itur adiacet malum inquit : Attende, loquitur de fe tanejuam fubieElo, es tanquam Subclan» * nbsp;nbsp;tin fua. Mihi ait. dreinde addit ,huic [uts Sub^antiiC,
adiacere Malum. Hoc i^itur eîi Ttitium infubieamp;o lam perpende jquà m portentofam his yterbis Paulig [enten» ciamadferdtManichtcum do^ma ,fi appUces, hoemo» do,
d'y y ^iihîlantia aJiacet mihi f/eu, Subîiantia adtacd SubUantne.
Q^idjuid i^itur A'DlACE'T Sub^antU 'Pauli J m'erito dicitur Accidens Suhltanti^c Panlb lam Paulus itiqud y Malum tibi, nota fibi adtacere. Er^o 'idemdicit yijuod ahjs'^ferbts abEcclefia e^ertuTypec» cat um Or^^tnis esl Acctdens in Subîiantia Pault j CT noneltipja Pauli Subïlantia.
211. IKîb iplemetinquiteo ipfo loco, [t/e libéra» tum iri ah hoc malo per lefum Cbriîlum^ ïta^^ teîia» tuTjinutabiliter infeejje peccatum Ori^inù,tanquam Mcctdens, quia Clmstum dicit amoturutn e^e hoc ma» lumà feje,
22-^, iTem S.Pauliif înquit ypeccatum I2\lT^Alt;Si gt;^E INOMNES HOMINES.lt;l^ma.^.EtÃau» tem tam in procreatione carnaliinon extrin/ecus acce» dit lues iUa Ori^inalis, quia ineîi fem'tniipftyex quo homo nafcitur y tarnen reÃe^uprimi hominis , C* re» Ãebiupropagationisy rehièloquitur Paulus, peccatum OrtÃnis IKTP^AFIT, IUT^P^ATinomnes homines.
lAm cum omnes homines dicit ApoÃolus, An wn 'Sub^antias humanas exprimit,'conÃantes corl^ore iS' ^nima / p)einde in '^ub^antias humanas inquit
H 4
Qutdnam ? S'ubftäKtiäw ? ]^on Ãc loquU tur^nonficdocet nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^^ECCaWM inqukbu
tra,rehi)minëi. Er^o peccatum intrant in homines,in Sub* fiantias, nlt;)n eïl Subftantia, hie iterum obicsua, qunm monÃrofam glojjant Manicheeorum do^ma , tP. ^auli 'Verbis additurum ejjet,à diceretur ,Subflantia peccatuntjintrauit in omnes Subflantia^.
2it^. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;IlSLde i^itur patet, confondrephraÃn ^auU, -
cumea qua ^uguÃinus Lutherns, omnes recîè fentientes 'vÃfHnt,peccatum Ori^inis accefSjJeadhuma» namELaturdm. EtidemeÃe,peccdtum Ori^iniseH cidens'vitiwn, lt;i:r non eft ip/a hominis Subjlantia, licet totam SubÃantiam 'Vitiarit.
216^ QEfod ettam exter^endum Ãt peccatum ex Substantia credentium in ChriStum, omnino paulbuinte eSt demonÃratum , Efai.66. lt;7 Apocal.ix. dare traditur.
QdÃidquidigiturintrat exter^itur è SubÃan tia humana,id reÃedu eins SuhStantiie^Ãneerrore- diet poteSt,accedere lt;(3* difeedere ,hûc eSt eÃe Accidens. Sed depeccatö facra TeStimonia hocproÃtentur. Quidi^itur ygt;el rudes temerè querulantur, 'Vel malicioà improbè cri» minantur.^
Quiequid inhabitat hominem, hoc eSt totam ho* minis SubÃantiam^ corpus isranimarn omnia^ membra, acpel*
4epeîftndtim tîîex quot;hominej l)ic )^uiJeniî)tc^04tiue,iitic ver^ pcr^ ftiîiuè, idnonfote^ diçi SubÃAntiitiJcd eîî t/iccidens. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lt;ÆÂ«/4
remouendum m ex et. StibîîiiKtia j ?Wcd certttm eH beeidens effe.
SEdS.PitdutinipMtipeccdtuminfelmlità re. InJ'ef^ ^nquitiideîlin fun Snl^dniiatotdjincorpore^ jfnima. Non *ithocloco,SubfiitntiiiinfndmtoteLm, habiture jn fiti totdSub^ ^dntid. Nec dicit corpw nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;, bdbitdre in/uo corpore
Anima i^uod quidemportentum» ex ManicbaorumrnonÃro enafeitur.
îîo. EJ{^o quodPiiuluiinquit fpeccatumin MEJjabitdti Augnfiinus dixit ,peccatum eîl Accidens 'vitium inhomine^ esî idemt
2îl. COrruptio1}ominù aide?! SubîîdntitebumiiniCjCÃÃAcr-cidens. NumbscccorruptioSub^idntiAminuadit acdeprauat.
lAmfdcrx liter te tradunt, homines, hoc eîi ^tibflantiitt IntnunM effe corruptas peccAtoAÃil.i\.^i.
E^^o peccdtum dtci meretur AccidcpSt yidelicet ttde, .^utiÃefdcrix litenedefcribunt. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;⢠'
2j2. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;EÃtumodt Ar^umentdplurintd ex ifcrbo Tieh lond'âe
firmd confeqwentid iexere poJJèmM» nerum cum ex do^rind ,fu^ praex tfcroo fgt;ei,propofttA,fitcilèptrJ^ici^collipiqueMitjbrei» ttitatuff^dtididm hoc ùborefuperfedendum cenfeo.
ETiudicóAr^umentuminlibellomeo^epeccAtoex^ tum,^mmotum ils* perÃticuum ejje.
CVi conuenit definitum »eiconuenit defimtto.
*ïy* SEdi Non ejjè ^ubftantum tpfam ,in qud hteret gt;nbsp;Xt» ^ffeinttli^muubiliter tCÃl definitio Accidentù,
EThtec tribuuntur peccnto Or iÿnü ^nernpe '^uod non fit Sub^tantu homitds, SIS'qnodex Subflantu hominisTemWtli^ w iterum omninowrtnte^y ftmnipotenód dbuindficuti amp;iUn
I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;txpw^
expur^iUîo in Idc Jita in crtdcntiluf per Sfiritimfan^um incn^ dtur,
depeccAto Oriÿnù tgt;erè nbsp;nbsp;nbsp;re^« dicituTiquod pt
tAccidens.
tjj. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;W Ktclefitefermone vti licet,(s'pr^fertimto, quo in
certdminibni'igt;fifunt,l}(icetiAmrAtione euiSïnreseîi. Kamcon^ trd A/Anicl}ieos,amp; contre h^ec ippt '»erbd z Q^odpeccatum Ort^ finit fit SulîÃAntia , cÃu^iiÃinui(Sclarit T^erbv pronuncia^ runtfpeccdtumOri^inif 2\0N efie Sul/^dntiAm ,fed Accident tium Dtidiilumefi.EtliitcpArjinfiecundA di^utAtione luculen^ ter (S copiefi, nd oculum demonSîrdbitur.Ei ifitur hxc Tefiimo^ nidfiint refierudndd.
ïjg. Sic (S noflrtt tetAtu tio^oires, 'igt;el boc ipfo yocAbtda â¢Accidentis Tgt;fifiuntiDclÃquipoUentibut. lt;Ac ItbetinprAfientid tdntum unicumTejlimonium daficribere,t^quidempropinqunm, quot;iitconflet, in aula llbfiriÃimiprinetpia publice quo^fic^'e do» fl urn. Nam nbsp;nbsp;nbsp;Johannes fiolfiui in contion.funebz Eletîolo»
ha.Erid. (Sconiugutlaudatifiimiefocnunie, C.^.a.firibit.^pèndf tgt;c i|î ber vnfht/ îgt;cn ber 0At^ftn in mb an bte f nc Crcfttnr gcfhch i îDcn wil ber trewe (Bott Auefègen / mb mit beni ^obe tilgen / nbsp;nbsp;fôl .xcci-
cens nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fein an ben finbern (Bottes/wie
eine iOutter vom leiblichen vnflath/bas finb ini bab reiniget mb weph^ rtC«No« eH noua aut infrequent locutio,etiam in hac Ecclefia , peccaiutn Ori finit eît tÃccidens.^
L Vtherui non dixit, peccAtum Orifinis efii Sub'^an^» tidm,(Sqnomodo fitas phrafiespeculiares, ipjemet perjficuejn continenti euoluerit ac declarant, id in tertia di/fiutatione ,iu^ Vinte Ueo demonfirabitur, ad quam quidem hanc partem reÿcio. Ifo. fOfiremoipfiChordfufocpuxrecentiumlidanicht^^^
ACpilirn^inbiriifût»pyofitetitr,inter lixcdito rum SubflAntiim çÿ* beeidens, inprAÃntidi/^uUt}Qnenihilef-gt; fe .medium, oporterepcccAtum Ori^inù Aut SubflAntum Ata beeidens dicijAcdelirAntprorÃu ,lt;iui dicunt Ab tgt;trA^-»Qceia llAC di/ceptAMne difiedendum ejfe , dtbrAnt^^ illiqui medium iüter T^eritdtcmO'mendAcium AÃute ^uAruiit. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;n
£4i. EStAutemexDerboTitiplAnèAcdiluâdèdemo Ãre^ tum,peccAtuinQriginit nm ejjeSubfiAnÃAm. Oltinetiÿturpel-mem inuibÃA veritAf, rec/è m hec controuerfiA, tgt;bi ïk/Anicheo^ rum dogmiti occuYrendumesi,dici,peccAtum Ori^inif ejJe^Ac-^ cidens, igt;idelicet iaIc, quAleinfAcriilittrisdefiribitwr, yndefunt iÃA res promendtc.
24-z» TEmeritAtem recentiumSdAniehitorum inperuerten» dit (S'detortpuendis pbrAfibutAcdi^iitfcripturte/Ar^tiOmnes pij procul dubio feciU AnimAduertent (s deteÃAbuntur, vt Ãtnt peruerÃim cor,id,eà ,peccAtum Orîÿnii eÃtpfunt cor, Vetiu dAm id e^peccAtùm eH homo Tgt;el SuJgt;flAntiA. Senfui cAmis e51 inimiciciA AduerÃu Tieum ,id e^peccAtum eü AnimA ipÃt, teccA^ tum eïl ÃnimA id eîi,peccAtum e^ SubfiAntiA(^c.puie dem respeculiArem trA^iAtum redtiirunt.
ï43* £X hifeeipitur,T)e'ibeneficio,elucet,puAmÃtim^ t pu,quAm blAÃ)hemA,lt;juAmperniciofAdo^rinAMAnich£orvm-. .1 ÃHpd peccAtum Oripinit fitSubÃAnÃAZ (ittia Tfidelicet totA iliA lAbefA^At (S' depTAUAt » (S' totum CAtechiÃnum LtüJsefi eneŸuAt ac deïîruit, O' monÃrAtnpentiA»horrendA, innumerA
j ^ueliA igt;ix vnquAm Ante in EccleftA 1gt;ei t^el vif a vel au^ ditAÃnt. Crefcitenimtn.hocfine mundi furorDiAboli (Sâp9tuâ^ Iamia prAÃipjAtorumt'
^ifpfi^tiAfiuretcnwritö »prAlucetitettc iubente veYbot)ei,ex i gt;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;eiojlrit
noflriifenoriliüjexKoÃriiEcchJySjex noÃrli Scholis, dimi^ immuii fixternüMm'MifrGfli^miu jDtJ'ciîicetfuritiü dob'irine Jacrx t ^jnte^riais Cdtechijmifitn^i nolü conÃet» Mtem iUud in ttlcrntif Adamchteorum teneordi Ucuniü.
PQÃiremo Oramui\ lejum Chriflum 3 tiominum noÃirum^ tio^orem Ecclefix fute fd^fetuum quot;iit fer Sfiritumfuum ^^»13 omnes à neritAtis ifià aierrantes 3 in re^am fctnitam be^ ni^nè iterumreducat »nefibi alÿstf exitum accerfant3^ nes fertinaces , qui ne^ rtdere 3 ne^ audire 'igt;ohmt, fed fcrfe.» tuis turbationibus Eccleftt ChriHifaudent 3 fotenter coherce^ at ac rcfrimat, Confejjores deni^ incorruftte doclrincet j in tantü affli^ioralus, moleftys fericulu3
dementer tueatur atefconfirmet.
f/fmen.t/fmen. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'
gloria fit Deo,Crcatori omnipotenti, ' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;eius Vcritati.
- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;k
'Emcndanda, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;
l.naturariterficutidebebat3Ã6.Sit.^7.fiucreauit3dclealnr.^l.ferr'quot; tineant. li7-qua.iio.Sofï)yjiica.i4-^ flu^us.eJfunduHt. Ifo. Ver^» tumni.ifia3\^C.nonJunt.\cz.fonte)Uunt.ïC^dffamet. i6f. iffametf