Antilogia lACOBI SCHEG-K,II SCHO 0 I^FFES^ fis, qua refellit XXFII. Fropofitiones Seruetian^ Harefeas, quibus impiefiatuiie turfioliusFatris ejfientiaperfinaHeus efie F?rHS exclufiue Filius autemy Spia: ritus S. impie neganturperjonaliter
Jubfifiere in Ejfientia di^g uina.
la. S.
Schegkius haec, vaniim nec honorem,aut commoda fcftajil InCcripfitchartis Myfticafacra fuis.
Perfonis trinum demonftrans Numen in Vno Hæreticamcontra difputat htcrabiem.
Quæ nifi diuinum fpedans nil fcripfic honorem. Et fideicurans commoda fola piae. Quid refert Scriptori ignofcat Zoilus, an nonequot; Dum folide dodis ifta placerc cupit» mat TH. VLTIMO.
£ttntes docete omnes Gentaibapti^^antes in nomine Tatris Filij,amp; Spiritui fantH,
T FâBING Ã, âD, LXUllL
lacobus Schegkius
pio Leótori S-
'n V A N CLV A M non ignore, quid de hoc genere fcn'ptorum meorum Scioli nom» âL nulli iudicent, ÃC quam contemptim aut maligne ftudium me um tuuandæ veritatis Si propugnandæ verac religionis repre* hendant,nihilominu5 non moucor tarnen vehementer iniquis illorum hominum Si petulantibus reprehend fionibus : atque etiam nunc ad defendendam Si pro^ pugnandam omnipotcntisDcigloriam,6C ad Ecclefia# rum Chrifti veræ Si orthodoxae fidci informationem Si dodlrinam, quae facere mihi videntur, lubentifsimc fcribo.Nuper enim ciim Sei uetianae perditifsimç refeos aliqüotPropofitioneseflèm naclus,quibusonv ne fuum virus Si venenum Hacrctici illi euomuerunt, non potui,quin falG'tatem earum quoc^ Propofitionum refellercm, Si præterea declararem etiam(vt a 1 i^s feci fcribens contra Antitrinitarios ) non modb caufascr# roris nefandi, fed ctiam orthodox» fidei rationes quaG dam afFerrcm Si exponercm,quibus veritas ipfius fidei pollet pro noftro captuintelligi,Slt; fine quibusconfen^ tientes fcripturasdeclarare. Si interpretari veriratem huius myfterij nullo modopoflêmitf* Sed quod facio, quod fcribo contra hos blafphemos, id haud dubie Si TheologijóC non Theologi quida immerit'o reprehen# dunt , quidam autem me criminantur propter fuam Philofophicarum difputationum ignorantiam,amp;f
A a rZap
T'R^Ã F^TJO,
quandam ,nonnulli en'am propter inuidiam meâ rodunt, quibus nihil placet profedîb, nifi quod fuum eft. lampridem equidem exquifitum hoc genus philo-fophandi Si difputandi accurate de rebus pertinent!# bus ad Theologiam , à multis tanquam inutile 8C im# piumjinfipientcr S){. futiliter eft damnatum^quia Philo# fophi,fcilicet,antiquitus fempcracerrime contra veri# tatem religionis difputarint , 8i quia difputationibus Theologorum Scholafti'corum fuperftitiofæ Si pefti# ferx quædâm opiniones in Ecclefiam fint introduefiae. Si ab cifdem defenfæ, quibus lumen Eiiangelitæ veri# tatis propemodum fit extindum , fi non mifericors Deus his noftris temporibus nos reipexiflet, Si tene# bras illaserrorum, luce veritatis depulifiet Euangeli# cæ. Redundat iraqjiniquifsime opinione illorum falfa impietatis crimen illud aPhilofophisj'n philofophiam ipfam : Si quia Philofophi quidam imp ij Sgt;C deteftandi fuerunt, iccirco philofophia quoq; ipfa impia Si dete# ftabilis quibufdam videtur eflè. Infitiari nonpolTum, quin tales fuerintatq; ctiam nunc fint Philofophfinon Philofophiquidam imp ip fed ramen eifdem criminibus ream agere,Si accufare philofophiam ipfam^quibus ifti Philofophi fint obnoxij, id ego arbitrer longe abfur# difsimum Si iniquifsimum eflè. Philofophia en/m cum fit donum quoddam eximium Dei, quo, quicquid fuis Si proprijs viribus humanus animus aflèqui. Si quo prouehi viqj adfummam virtutem aeperfedionem fui queatjCreator nofter declarare voluit, vt ipfe feipfum nofter animus. Si vires quoep fuas hac facultatc philo#' fophiæ metiretur,8i quidâafcipfo,quid adminiculo di# wini Spiritus confequi,ôi quoufq5procederepofsit,cxlt;
ploratum*
TI^ÃF^TIO:
plôratum habcrct, quifquam ne eft tam væcors Si imfi pudens,qui ipfum hoc donum Dei propter regt;nullo re# fpeólu abufus, impietatis infimularc aufitj* Qubd fi ve# r'o propter abutentium vitium damnatie aliquidveli# mus, iam nihil profcdb erit,quod non modó impium, fed etiam deceÃandum videri queat, Acnefacris qui# dem liter is Si fcripturis fin pietas Si veritas relinque# tur, fiquidem impq Si Hærctici ijs fcripturis, vt vide# mus,iiT)pie adfeôi ad aliosfallendos abutantur. Quid ergo eft, quod pro imprjs numerantur Philofophi non# nullij Non certe qubd Deum vtDeScognoUcrint,(id enim propriS crat philofophig)fed quod Deum vtDeö non colucrunt, Si qubd nori funt ipfum Deum cogni# turn rcueritiâ.quod fame ipfum rioia cogtiitionis erat,fed peruerfac voluntatis Si. impietatis eius, quæ reprehen# ditur a D. Paulo : feientia autem, philofophiæâ nequa# quam ab ipfo reprehenditur. Et vt pauca fint quaedam j de quibus aliter nos,qu'am Philofophi ientimus, multa tarnenfunt, 0lt; plcracp etiam in quibusprop'e eadem fentiunt. Si omnino veritati fideinoftræfuisquodam# modo rationibus aftipulantur. Quam multa Platonic» de fanda Triadefcripta reliquerunt,quæ prefedb ad# miranda potius fune,quam indodlo fupercilio contem# nendaçâ De hominis imperfeda Si afflida peccatis na# â tiira,peccatoqioriginis contaminata,vt vix eius prifti# næ integritatis appareat veftigium quoddam, ecquid fcribi potuit magis confentaricG, quam ciim Plato earn DeRcpublka ' comparât Glancocuidamfubmerfoin mari, cuiUs vix^â*ââ'°* agnofei fpecies prior potuerit,proptèr;fummâ cadaue# ris deformitatemeâ Ariftotcles hominis ad inftiiutionS vittutis mifere habentem SC debilem naturam,paraly#
⢠nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;A 5 tico'
I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â
T\,Ã.r.Ãri.o,
tico Cörpori afsimilat.Nihil puto eflc quo pcccatum of riginis fimilius 8C prcfsius adumbrari potucn't. Dein? dc Plato alicubt fcribit, fummum efle bonum hominis,
vc fugiat 'a malitta Si peruerfîtate huius feculi » QC hac
fuga Gmilis fiat Deo. Quo quid magis Euangclic'e po#
tuil quacfo dici i Ariftotcles autem bonos viros a Deo j amari,Slt; ipfos e£ïè Deo curç^ïrodidit.'vt mihi profedb tam infolentis contemptus philofophiæ, interdû nulla alia caulà videatur eïïèjquà m contemptorû illorû igno tantiayvt qui veram hanc amp;nbsp;folidam philofophiam pri? nji«labqs,vt dicitur,n5delibarint. Qubdautem Scho# lafticos multa deprauafle in Theologia dicuntphilofo# phicis rationibus fretos, vt fane quod dicunt negare non polTumus, ita philofcphicè illud ab ipfis efle fadû concedere nulIomodopoflümus«Etenim philofophix tnftrumentumjncmpeDialedica ars, prohibée,ne ter# minos i'i genera feientiarum tanquam limites confun# damus. Præcjpit nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;j neprobando de generein |
genus aliud difçiplinae tranfeamus,ne videlicet funda# mentis fcripturaium amp;nbsp;principijsf quac funt in Pro# phetarum èi. Apoftolorum fcripiis comprehenfa) rc# iedis QC ncgledis, îjs quae nobis, id cft,noftro captui vidcantur probabilia, pro principtjs Theologtcis vta# mur.In agro certe diuino, nempe in Ecclefia, arare in boue SC afinonon debemus, nec veftis ex lino amp;nbsp;lana mixtis filamentis contexenda, vt a Mofe praecipitur, fed folo verbo Dei arandus,conferendus,amp; irrigandus erit huiufmodi ager,fi foecundum SC fruduofum ilfutn efiè velimus.Ergo ea, quæ fimilis videtur efle philofo# phise, nempe Sophifiica, ÃC non ipfa philofophia, tur# b;iiiit piet^tis SC religionis fines illos « ^humana cum
diuinis
T\Ã.FJTIQ.
dïuinîs, id eft, cÅlum cum terra indoda8^ impia Sogt; phifticahçcmifcuit.Imperitihominestamen,8i£^ignari Phtlnfophiæ, omnem culpam erroris in Philofophiam vcram reijciunt, cum ex ignorâtia potius Philofopbiæ veræ qu'am Scientia ipfius folida,deprauatioThcoIo^ giæ fit nata Æ atc^ eriam nunc hodie errpres nafcuntur, quæ ignorant ia,aut præcedentem,aut eemitem habet, autpediflequam Sophifticcn, quae mater amp;nbsp;nutricula eft errorum ac diflènfionum omnium in Rcligtonc» Neep verb acuta hæc funt SC Philofopbica inuenta» quaecunc^ fie in mentem veniunt quibusbbet fomni^ antibus SophiftiSjVt fpeciem quandam videantur ha* bere verifîmilis, aut probabilis cuiufdam argumenti. Nam Sophiftica impoftura cùm fit imitatrix à C fimia quædam phüofophiæ, non mirum cft,fî homines indo* di SC no intelligentes diferimen Profefeionis vtriusej Sophiftam, pro Philofopho, ÃC Philofophum,'pro So* plîifta numerent, enm alioquietiamautorePlatonc, adtnodum nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fit ipfe Sophifta,Vt vix,ô^ non
nifi ab eximiè dodis deprehendi pofsit.Quare vel hoc nomine Theologts accurate philofophandum eflet, vt Philofophum ÃC Sophiftam fcilicet difeernere poflent, amp;quominus etiam Hacreticorum fraudibus propter ignorantiam Philofophiæ,quac Sophifticac opponitur, eflènt obnoxtj. Quare nec Arius , necSabeHtus,nec Ifte contra quem in praefentia feribimus^nimirumSer# netuSjPhilofophi, fed Sopbiftac fuerunt,contra quos e-tiam nuncphilofophfcé dÃputamus jargutiasillorum Sophifticas déclarantes,philoibphia: inftrumento, SC cofdcm extra fines Theologiæ fuis fallacibus argiigt; mentis verfari oftendentesJnfokntes autem illi SC in* ' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;«idi
'Midi rcprchenfores, me de his rebus tanquam Philofo* phumdifputantcm ferre non poflunt, partim quia opü nantur Philofophum omnino excludendû a difputa# tionibus Theologicis , partim quia cenfent his accu-ratioribus difputationibus turbari (irnplicitatcmFi^ deGquippetaliaefle inSacris,vt quæ credenda dunta# xat, nullo modo autem argumentis probanda aut con^ firmanda efle videantur* Primum.Hacreticos non firn# pliciter quidem negate Fidem,fedeosfallacibus,0^ vanis Sophifmatibus deceptos'a vero aberrate vide# mus : At Sophiftac, Philofophum opponi paulo ante eft demonftratum. Proinde vt Sophifta non patitur fc certo genere infeientiæ circumferibi, led communis quodammodo eftErro SC Impoftor , ita necPhilofo# phus Erroni Sophiftac fefe opponens , alicufus certae profefsionis ,0^ Scientiæ,cancellis,eft fic inclufus, vt ' .nonomnibusdifciplinisjfinecefsitaspoftulct,fuppe#
SimpliccsinPhi , r r .. r nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;⢠afâ »/= -I n.
lofophia, non lerte pofsit. At accurationcm aetxçifepjdcft, poiTuncferrcacrifubtilitatem in difputando fimpliccs iUi in Philofo# moniam ratios phia ferre nô poffiint. Nam fubindexoçv^otp, id eft, mu# num,amp;dirputa;^mj^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;haccipfismouctjóè alioqui, vt
tionum, Ariftoteles alicubi inquit, AvTra^tvaerft otx^iCtç, S2^^ '2' j».H «S'tuîxcOâou lïM/d^p, H 24^ '2' tLuà nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;p.iii^oÃoyiix.p ci'JtÃiv6is
çoii^tS'ofiéiiJ wûu, id eft, moleftat quofdä accuratio difpu# tationum,vel quia compledi animo non poflunt quod demonftratiue explicatur, vel qubdputant illiberale eflè fle omnia ad calculum reuocare ,vt omnium ex» quifitifsima ratio reddatur. Etnonmirum cert'e eft, fi populäres illi popularibus deledentur. Suum cuit^' profedo placetjquamobrem patianturetiam mede# Udari meis ftudjjs, qu» per omnem vita celui* Qubd fiodioftus â1
.y
1îôdiofiusmcreprehendcre,pcrgant boni iîîi virf.non dubitabo illos tanquam præuaricatores habendes 6d reprehendendos, vt qui cuni iftiufmodi Hæreticis So-phifticis colludantjfiquidcm moleftumipfiscft,fir« fellantur grauioribus difputationibus, exquifitios* ribus fi confutentur quibufdam argumentis. Dolus c* nim SC præuaricatio eft,clani op/tulari aduerfano,auC ' à non nolintaduerfarium vind,fed dubitent de vido^ ria,difFidentiæ ceft'e fignumeft, fi propriamcaufam firmis SC irrefragabilibus rationibus non exiftiment .defendi pofle, aut oportere, qua diffîdentia non mi# nus certè quà m præuaricationc Fidem ipfbrum perü clitari contingit. Quamobremfi de bis rebus aut im# pie, aut ctAo-yiai; me fcripfiflè cenfent, rede facient ifti homines cenforio fupercilio præditi,fi non obtredan^ do, fed argumentando, noftrorum fcriptorumfalfita# tem aggrediantur refellere , modo redè ifta
intelligant quac fcripfi, aSophi# fticiscalumnqsfefe ab-fti néant.
B lacobi
î ïacobi Schegkij contra lACOBI SCHEG^ KH DECLARATIO EARVM cauûrum, quibus JVntitrinitarij, in Ilios errores inducuntur,amp; rationum quoq^ expli-catio,quibus Orthodoxa veritas defendi-
tur.
ILLE EC^ cleÃte ChrÃi hoflu ( quot;ftquotidiananosdocetexpt-rientia)juhindeyeterum harefeon Camartna mauere, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;qutiu^dam humanee rationtf
argumentas jimpÃciwtim fucumfacere moliatuTi prxfertimcafuti^fumnoÃrx J acne 7{eligiontspetenäo, dum yiâ
dehcetperjibi deuin^s. eir manà ^atos imÿias homines, alias yni-tatem EfÃntia dtuina in tres eÃentia dijcrepantes Deos difirahit^ aliM Tnnitatem ferjonarum argumentando labefa^ans, non ni^ fiytnum EÃentia EerÃna Deum patrem aflruit, arbitratue certefum me olierxpretiumfa^urum aliquod,fiyeriÃmilia bae amlarum hareÃan argumenta contra diÃutarsdo, e!^ falÃtatem illorum declarando non tamEheologicvs quamEhiloÃphicü,amp; Theologia confintaneü ^uibuidam rationibur ipÃa refelferem^ 'Elthil eii^ t^uidem cjuodtequ'e decipiat (autore Elatone) atq^ 'teri Sjmilitudo prxsÃmilitudo.DeindeÃefuidyideatur impoÃibile, nempe cötr^iUio-nemimplicans, LalÃtaseinspermutariEerohacdemumratione cenÃtur, qua id quoddtcitur ,Ãnon amplita appareat Contradi-bEioniefÃeobnoxium . Eerbigratia, trtrismodo commemoratis Ãnreticii yidetur impoÃibile eÃÃ,yt ynum,Ãt tria^ aut 'vt Tria,
Antitrînîtar.Seructùnos,
Ãnt'Vnum . Idipliimtjindem rej^e^u attjw e'tindem Æ Fundatt^ntun» CMur, aut inteUigatur, haud duhiè pro imfoÃibili faîfo haben-
dum . Idam impoÃibtle , yt ynum effentia, nMominuf Ãt videlicet putSt, multa per eÃintianifAUt mult a numero,y t ntbïlomwu^fint ynum quot;V num, nô poU numero.Deinde AmbtehxreÃs tyintitriniiarixineotenfentiunt, quodperfinx yocabulo,feu hypoÃafeas,ÃgniÃcetur yidelicet ynt Jnumcfle adnumerum Subjlantia, eiuam DtaleEbct appellant TÃ^tTi, ijuod Antitrinitario« riS^feipfoÃtbÃÃens, nbsp;nbsp;nbsp;incommunicabtleâ quiddam, qua ratio- rumhxrefis»
ne yidelicet,neq^pradicari de altquo incommunicabilepoteÃ, nec in aliquo,yel tanquam accident, yel tanquampars rei yeleÃlen-tia altérités ex materia tir torma compoÃta: eÃepoted^ .QÃt Matrem,Filium,amp; Spiritum S. eÃentialiter diuifosÃatuunt, nitun-tur hoc argumento, quo manifeÃum aliasÃt, in ÃreaturtsperÃt^ naliter dtÃcretas ,Ãeu adnumerum diÃcrepantes ÃtbÃantias, non
ÃÃ'^n^n^ numero SubÃantiam,quo erroreperjonarum Trinität quidem conÃeruatur, jedynitas EÃentixperimitur. Eiop-poÃta eS^ hxc Seruetiana hxreÃs,quxdtim Tnitatem diuinx EÃ- Scruetihxrefis» Ãentix propugnat, ne cogatur fateri earn perÃonis diuiÃam eÃe (quas çÿ ipÃ(ÃeÃentperjonx )fatentur eÃentialiter dtÃcretas,qua ratione ntmirumperÃonaÃt aliquidTÃ^ï.Tt,ey ynnm numero exi-
)Ãlum Eatrem eÃentialiter amp;perÃnaliter Ttum T)eum di-â^ÃiFiliam autem, amp;nbsp;Spiritum S. EerÃnas eÃnegant ,Ãed et^.--m qualitates amp;nbsp;yirtutes quaÃdam inperÃnapatris, tanqua tn SubieSlo quoda inhärentes appellant.IÃi yerb hoc modoÃefe ye-
amp; poÃibtita conÃentaneaip de Deo dicere arbitrantur. Udos ar-^nmentorum autem illorumfalÃtatem alias conÃutauimtts:prio-rts quidem SeSla error es libres duobuf, quos contra ^Antitrinita-f ÃcripÃmuf,poÃeriorts autem, hac CdntilogiapraÃente impie-tatem confiitabimtts. Eroinde Ãundamentum ytriusq^ HareÃeas
^nbdputant, EerÃnas, amp;nbsp;HypcÃaÃes, duntaxat appellari^ numero SubÃantiaerum ( yt creatxperÃona ) inter ÃediÃe-
3 i ranff
'lacobi Schegkij contra '
ram, qua nimirumÃgntficaaone in Créature hxc yocahula '^Jùr*' pamtif,tn SacrofanBa autem Trinitate nequaquam, qua aliqua quidemticparteÃmilts, fedcreaturii eodem modo Ãe haltens pent-tw, ne conieSura quidem aliqua ÃngipoteÃi^.. In San^a igitur Triadeproducentium (jrproduBorum in Vna diuinitatts eÃentia
, â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;differentiasperÃonas EfÃntta diuinx appellamtn,proprere a qubd
tanquamperÃna, amp;tanquam TodïTi quoddam, yna perÃona in diuints dealianonpra:dicetur,neq^ynaperÃonaalttriinÃt,yelin* h(ereat,yel tanquam meidens quoddd,'vel tanquam pars quxdam eonÃituens ipÃamÃt.Qua ratione, ipÃits nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;neq^ materiam,neqf
formam,Ãmpliciterquiddam v(^i5d.(jShfoii,Ãed ipÃus,per Ãe Tertio modo ,fulÃÃentis feu vrpisatpäir« efÃentia partes conÃttientes eÃe dicimui. IncommunicahilM hoc modoÃmilitudinis Eater eÃ,item Filius, item Spiritus S. ISlam necpater,deÃlio, neeÃlitts de Ea--tre pradicatur: nec Filius, tanquam accident patri inharet, net pars e^Ã^patris, eÃentid eonÃituens ipÃus,cum origineÃtpoÃerior pâtre Filius ,poÃerius autem non conÃituatpriits . Eropteriani' diSlam cauÃam, triahac, in 7)iuintsÃeipÃs dicunturperÃonaliter, ide^Ã,incommunicahiliter dÃerre,Ãednon yt Eetrus tix Eaulus diÃerut,tix mhilominus caiilaFnius tanem Efjentia,ndtam com-municare, quam aliquidTnum fimpliciter eÃe dicuntur. Ex quo Ãequitur,yt Eater, Filius, Spiritus S.noneÃntialiter,Ãeddun-tdbeatporÃnaliter(non eo modo quo corporea creatura)diÃerant. Hane EerÃonalem diÃerentia ScholaÃici DoSlores, Epalem diÃe-rentiam appellant Et quia EÃentia diuinatrihus his perÃnts commumcahilts eÃ,quteuis autemperfonarum incommuni-' cabilts, iccirco, nonpenitus eandem rationem amp;nbsp;deÃnitionem eiim Quid fit ciim haheantEÃentia, EerÃna, oh id FormaliterperÃnam ah eÃn~. perfona nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^[jjQlaÃiddixerunt. ,gt;it formaliter diÃeruntÃcun-.
na dicitiirReali' ScholaÃicos, ea quorum Fnum de alio cauCa eÃntia quidemgt; ter dilcrcDärCf __ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i i t 7 * t j '1 * 1
pradicari, yt u^Lnimal de Homme,Jeaniliilominus con---'â L nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tradicentiai
Antitrinitär.Seruetianos?
â¢iraiictntiapradicata enunciari de 'ttrK^pojJùnt^mpafJidormi-re, eit '^igilare, primo amp;nbsp;perfe dicitur de -Animeili,jednon.primo amp;perfe,dicùurdeHumine. -Atcontradùentia funtquadamQuxnüo fît priedtCAta,primo amp;perÃprtedicari,eit, 2donprimo amp;per fe^rlt;F_qubdperfona dicari. Siede Efèntia i)ei y er è dicitur, quoddecommunicabilii,
non autem yeredicuuriieperlona, quodpoftt commumeart, (ed maijter diflèrre eiui lontradiSlorium yerèdeperfona dicitur, quaratione E^en-tiamdiuinam,eîtperfonam,Formaliter, amp;non7d^aUterdiÿerre inter fe dicimm . Fundament a htec funt y er a amp;nbsp;orthodoxa djjp u-^ tationôs,quibitf defenditur Vnitas Effentite, cÿ Erinitasperfna-rum : qua cum non intelUgant tAntitrinitarij, impoftbtle arbi-, trantur,fiquif dicat, Fnum, ejfetria, eit, Eria, effe ynum.
porro impofîbilia fequantur,ftqubs per effentiam diufas tres per-fonas ïiiuinitatis dtxerit ,in Libro contra ^ntitrinitarios de-monfirauimus .Deinde quà m impofibileft diblu,fperemptis dua-bwsper fonts, Filijfciîicet, amp;nbsp;Spiritus SanEt, ftatuat qurfpiam eif defendatpro Deoymcamduntaxatpatris,amp; Ejfentiam,eif Fer-finam habendam,(ytblafhemi faciunt Serueti feSlatores) hae prafente ^^tntilogia planumfeetmus . âF.eliquum effyt docea-mtts orthodoxam de Sanbla Erinitate fententiam, non modo non effe impoÃibilem ,fed caufa yeritatù effe necejfariam eit adaman-tin'am,yt qua necferipturts Jaerts, nec rationibus yllis yerti op-pugnaripoÃit. Fnutn, caufa ejÃntia:, efÃ'Deum,conÃat inter om-nes,qüi religtonem altquamprofitentur:eif famoresetiamFhilo-fophos ita jenÃfà certum eif^, qui ynumduntaxatomnipotentem quot;Deum eff dicunt .Confentiunt hac in parte cum ChrifUants ludtei, Eurca, Seruettani etiam,J'edi^dntitrimtartj (qui tres Deos ej-fentia difcrepantes defendunt)ab bis omnibus diÃtdent. Fnum eÃe Ql'id fit eflê omniumprincipium,yel ex eo e^f ettidens,quodab Fno,multitu-doomntspendet, eiadFnum,*Multa, tanqttam adFtnemreferri fd'ent.Sic quod,am in locoÃribit ^^riÃoteles (yt lib.iÿ.degenera-'
.....û nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;S 3 tîOt-
4 îâcobi Schegkij contrâ
tio. animal : )illudti^ eÃe Trin(ipium,quia fcilicet ^aatenM ynum^caufapoteÃeÃe multorum . Dew igitur Creator amp;nbsp;quot;Prin-tifium l^niuerforum, VnweP^ eÃentia ,necplures l^noeÃintiet foÃttnt quot;vllo modo eÃe. Experimur in ipfarerumnatura Enant fer EÃntiam,iy4.nimami tam multarum corf ortsiamp;yar tarant fartium informatricem eÃe amp;omnibueyita ener^ijs ( qua tot Ãnt numero, quot Ãngularum energ^arum feu aBwnum infra-Vniratfs pro» ment a ) obeundis amp;nbsp;adminiflrandts eÃcacem . IslonfoÃflares batio, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Animas yna amp;Ãngulari quadatn in corforibw ^nimatis eÃe^
docet alicubi ^Arifioteles , karum quidem rerum rationes amp;nbsp;demonÃationes fudiofi exfhiloMiadÃere debent, eÿetiamitt bac fef exercere, friufquam ad tarn Ãblimtum rerum contem^ flationem accédant. Sedflcriq^ noJiro temfore in td maxime amp;nbsp;fracifuè incumbunt, ytprocudant lin^uasÃas^ no yt aciem men-tts amp;nbsp;in^enij Thilefophiafudio acuant. Ex hts qua diximuffri-Cfim amp;nbsp;breuiter^ liquet Vturn eÃe Deum eÃentialiter creatorem dr conferuatorem omnium:fid num poj?it hac Enitas particeps â¢ÃecuiufdamTrinitatiSinondum liquet.InterâPhilofiphos,quorumJumma eruditio, amp;nbsp;inperÃiciendo yero Jummum acumen ce-lebratHr,pracipuiJùnt Arifioteles amp;nbsp;Tlato. Quorum ille Enum^ fidnoErinum Deum,htcyeroEnum, ei;TrinumDeum,confiJ-fi^ gt;nbsp;cuius etiam finteraiam in Itbro contra i^Lntitrinitarios
Tr/mâtatw nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ytquomodo tribw hisfi ha-
ratio, bentibus Enitas Diuina eÃntia definiatur, rationibvs quibus foÃumus, adumbremas . Tria hac ynius EÃentia Dei neq^ eÃe, neq^ dicipoÃnt ^Accidentia, dim neq^ ex materia,amp;forma, nei^ ex fuhiedo, amp;nbsp;accidentibw compofitum quidam Deus eÃepoÃtt. Trincipium enim neutro ifiorum modorum fotei^eÃecompof-' tum,fedrefiei{u materia, amp;nbsp;refieBu Accifentium habetur Dinina eÃentiaprofimpliciÃimo, amp;nbsp;nequaquam pro ex alterutro ho-rum compoftto quodam, Diuinitas itaq^,fiu dtuina eÃentia conÃ-
taetuf
Antitrinitâr5erüetiânos,
tKttür nequaquam neq, partibui iam diblit necparttitt^ efiant, »« quastoium torporeum caujaqttanûtatis dittiditur, Sedqut^ reSiQMtnodoi^itur Effèntïa Deï trïnA ,fidiuiduti non
P Artes nullas habet fT^eJ^ondemus .Tpjam quidem perfe yt tÃ= Qiiomodo ECs «^2: quoddam y T)ïuinAm eÃentiam, 'Partibias efjènùisÃute indtui- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;di*
duam ejjè,quandoqtndem Efjêntïa quot;Deifit quoddam oAop, dr nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;*
Spiritui jcilicet atq^ torportf expert Subflantia queedam ynaÃt^ nihilominut tarnen per amp;nbsp;propter T)ifferentias quaÃdam eÃentia~ les,nempe reÃe^u rationts amp;nbsp;quot;DeÃnitionü,qua intelligitur T)euii Qy r D Ãt,par tes quafdam habere EÃentiadiciturÃquibtn,aut cuiuÃmodipartibus, oAcofi oAop, nequaquam ^uiduum eP^ eÃen-^ tialiter)quas diÃeretias EÃentilt;e Vriiui T)«i orthodoxa EccleÃa PeÃonas appellat ,Ãeu HypoÃafes, quarum cauÃt trina PerÃnid appellatur'^^nA TPei eÃentia. Plato, in T)iuma eÃentia,partes il-las Aaye^ non eÃentia diÃtrepantes, nominat propter OmnipotentiaperÃ)narum jtilicet efÃcaciam . iAriÃoteles Ã4ni~ mte Suudisnlt;ipartes ipÃus ^Animx appellat, in quas tarnen ^ni^ ma non niji Aoya diuidua exiÃat, alias ipÃam KAnimam eÃe expertem diuiÃonis SubÃantiam inquit. l^na igitur ePà ^Animut HominiseÃentia,Ãed nihilominusquatuor ipÃusÃtntSuMcLinft!;, realiter dtÃcrepantes interÃe nbsp;nbsp;nbsp;quarum yna, de alia nonpoÃit
pr(edicAri,(diÃerentesÃciUcet deÃnitionibus)eirquarum 'ygt;na, alten non accidat,nec 'tgt;na,alteriuspars eÃÃntia exiÃat, r^rÃmul o-mnes , nihil aliudÃnt quamtota lAnimee eÃentia,quarum yna-qttlt;eq^ nihilominus à tota ÃimaÃormaliter diÃerat. QtädÃtt Formaliter diÃerre,pauloante nbsp;nbsp;nbsp;diSlum.Qi^Ãc comparataÃunt,â'»t
'^iuf eÃÃntia,poÃit eÃiÃne adtertus tÃÃntta,diÃerre dicimus heet eÃerttialiterj'vt materia,poteFà eÃÃeÃineÃorma,amp; Subie£lum,Ãne accidente,amp; compoÃtum eie materia eprforma, hotÃne illo,yt Petrus Ãne Paulo,Ex his ergoqueediximus,perÃtcitur,indtuidud Ãcundum EÃÃntiam eÃi diuinam etdorandam Trirütattm,
nihilominus
8quot; îacobiScbegkij contra
nihilomintts rationihw potentiarum omnipotentum ^iuîJuami guas tres omnipotentias hypojlaticas T).âPaulin hn eicpreÃit yer^ bis^^quQ (patremappellans)per quem (filtumnominans) itt quo, Spiritum fangum ,ÃgniÃcans, hn nimirum S'iwaliJLiir.i tribun Qiia Mtione V* Omnipotentem ynum effèntialiter Deum 1E H O v A definiens. Tdaquot; Cuit nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;quot;Pealiter differunt hlt;einterfe hypoflaticaOmnipotentia,formalin
â terautemÃn^ula ab EÃ'entiAdifferunt,dequaprtedicantur,eÃ'en^
tialiter autem Juntynadiuinitas, amp;Ãmulomnes, ygt;ntn Dem 0-gt; mnipotens .i^t inquies, quomodo ynm Omnipotent erit, nbsp;nbsp;nihi-
lominm tret Omnipotentes erunt^^atione eÃÃentix, non e^ nià l^num omnipotens,Ãdrationeperfonarumplures,quarum EÃentia licetÃt yna,tarnen EÃe earundemnon ef^'yinum.cAlia tnim ratione Pater e^^ omnipotens,ii^alia FtUm, ör alia Spiru tm S.Et omnipotenspaterperomnipotenteÃliu, ör in omnipotent te Spiritu omnia facit amp;nbsp;gubernat, quiaJ'cilicetpater nibtl facit Ãne Eilio à fegenito,amp; ambo nihil faciuntÃne Spiritu ab ytrisq, procedente, Omnipotent autempater dicitur,quia non modo ei^, à quoÃtnt omnia condita,fed etiam quia omnipotentem Ftlium in Ãa eÃentia genuit, c^srjimul cum Filio omnipotentem Spiritum propagauit. Ita Filim quoq^ Omnipotent dicitur,non modo quia Jit,per quemÃnt omnia condita, fed etiam quiaÃt ab omnipotente Patregeneratm, amp;nbsp;omnipotentem cumpatre Spiritum de fepro-In aiiouis Gene- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Omnipotentiie quadrat etiam Spiritui Sanito^
re perfcdifsimo igiturÃint,fednon ynim rationts Omnipotentet Perfona,amp; nihil poteft acL Vnm tarnen e/ÃÃmpliciter EÃentia omnipotent Dem,qui aliud numerari (eu nihile^^,quà m tret illceÃmuleÃentialiter tunSla hypÃiatica om* o'uvûtçi6^xflt;gt;3'û«, nipotentia.Tret eÃentia diÃrepantes omnipotentet eÃendpoÃunt,
nec tret eimdem rationts, quot;pt tret Patret, aut tret Filij, aut tres\ Spiritm S. in yno enim quouvs e^ omnisperfedfio, dst fui modi. Hypoflatica perfedlio Ãmma,amp;omnipotentia,quanoninmulttt edf^ eimdem conditionit omnipotentibm, quoniam inÃnitapoten-tia in
Antitrinitar.Seruetîanosgt;
ïn muîta omnipotentia eitudem rationis,diuiduanon e^. ln-gt; jinùo entm cut^^ nbsp;nbsp;omnipotenti,Ãto amp;fingulari modo,nihtlpofeÃflt;iQf^ pofliinf
adnumerart^qüofit infinitif^aut ^uofie Omnipotentiw.Sedqux- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ratios
ritur, QMftfvtTaterfoliif nonjit omnibits modi^ omnipotentnisplurcs clic ipfe 'ymm nonfit, à quo ^per quem, z!r in quo omnia fint conditaf Libet hoc loco mthtpie T'hilojopharijamp;'J^Jjilofiphando nonnihilfi-del nofira arcana amp;nbsp;myfieria illuftrareinec aliéna hac efià Theo- Qlâamobrcm logiadifbutatio, 'yitqux non deftruat led confirme taux in
J lt;⢠nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;/- A -n 1 dr- 1- Dei non lit pcr^
logiagiecreduntur.Si natura (inquit ^rfioteles)Jut ortus '»«-fonaliter vna» quodhabuit initium_, amp;nbsp;Tniuerfiim illudà quodam edf^ conditum, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;It.
/Ã Caju aut Fortuna ( yt Democrito nbsp;Epicuro Fifum) procreari
ip film potuiffi nequaquam nbsp;nbsp;nbsp;consent aneum, fed Intelle^uf di-
uinus ipjiw efieRor amp;nbsp;i^irchitellurS erit. Idipfiim quoq^ ante tgt;f.-rtfiotclem yijum/mt Anaxagorx 'Philofipho, qui f^/fentem diui- Mentem diui-nam omnia in ordinem adduxifiifiribit, quxpropter Chaos (quod nam amp;nbsp;creatrfs yâfi cippellctt 7sn.[ii[).iylccii )fuerint confufa eÿ abfirufa. rejli- omnium Stens i^lrijtoteies quoq^ Inteiiectum ante omnem naturam præfuiiîê. fuiffidicit i quo nomine ipjum quoq^ â¢rt^oyoviscn.^n^ 'PÃr ditchiTOsp, ArifJo.1 ib, t de ^deP^y natum ante omnia appellat. Scripturaprimogenitumom- Anima, Kwcre4fKrlt;e nommât,F lato F atr em huim primi Intellektes in hac Trinitate nominal in Fhilebo ^'S^iyov^slw. Ergo Mens prima, lt;Sd y^ensprimtesq^ TntelleClus,nempe Tdiurnw, amp;nbsp;in facris, zirphilo- facris amp;nbsp;Philos fophorum etiam fcriptês genitum quiddam dicitur ejfi. Sedyna^°\fiK\ikx\pùs txnttim ctimfit omnipotens Ejfentia, nempe diuina, in ea tiafci o- äalir mnipotentem Intelledum zp Sapiintiamoportuit. Cuiiesmodi générantfitpotentia ifiiiif [ntelledlus ( quern fcriptura appellat h)ei Ao'yop)aut quo nampatregeneretur,-fiquidemgenitum quiddam Qgt;nânam ant quxritur Quia IntelleClus ille 'Dtuinus elf ,Fniis^omnia, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;pater fit
O' prima omnium Idearum atq^ vonTth j multitudo fieri neqtiit, quin multitudo hxc omniurrtHoniiii)propagetur ab vNO quo-,damfimpliciÃimoÃac ratione, qua necefje elf omnds muliitudinM
C principium
1 o îacobi ScBegkij contra
^rtnc'tpwm ejjc ynitatem. Q^dergo Ãmpliauf âMente, eif quo Mens omnia,lint intra fe manens,Jiue extraf tprogredient amp;nbsp;quafiprominens tanquam ad Einem yltimum referai. Q^id ni vonum ipfum 0 dvTBoL^boiJ fit In his qux Sunt, tfy qute caufa Mentis fimul omnia Efe dicuntur, nonne menfura htec eft euitis^j Ejftntix, qiiaintelligimiis quamq^ rem melius efft fpfamEfte, quia ft, quam non Efte, e^ hxc non Eftè , qult;e meliwfit non efte, quam efte i Eftentiarum er go font amp;nbsp;origo eii^ ipfiftima donnas. Ipfiftima Boni* ,gt;itprincipium omnis Eftentite,paulo antè,IntelîeSlumftu Ao'yop patria eft diuinum diximus eftè, ipfum^ Enum eftèomnia o'irti. wtà , amp;nbsp;hae ratione primogenitum omnis ireaturte appellari, nec non etia principium.'Elam mulntudo creaturarum reuocatur adynitatem prima mentis, dr prima mens, ad ftmplicius in 'Diuina eftèntia Trincipium reuocatur,nempe adipjam âBonitatem. lEam dvf a.» yac^op, à quo funt omnia orrot, nbsp;nbsp;nbsp;ad quod ipfitm omnia referun-
tur,pater amp;nbsp;origo eil^ huiusprincipts Intelleiius, zitperfe qui~ dem Ipfitm B O N V M nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;rSf quiddam ei^, t^fine
filio à ftpropagato non cognofttturprimum amp;nbsp;ingenitum Bonum, ( yt fne ft)lendorefuo non e/à confticuus Sol ) à quo produ^am energjan,Filium amp;nbsp;Aiyo^patrisappellarialiasdocuimus. Simi-litudinem produilionis huius confidera quafo in nojhro intelleSlu, ^Agens, amp;fimplex, ftuftparahilis ah Elomine intelleilus, nonne Logicum intelleSlum in iAnima noftraproducit, ratione eftèntia animafibi ynitum,amp; quern ettam adminiculo nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Zö
gicis notitijs inftrmetgignensin ipft patiente tales Logicas noti^ tiasiâcuius tarnen ^gentis energ^a intelligendi, multo fitpatien* tis ftmpUcior, quam tarnen agens intelleiitts energ^an praftare nonpoÃit,quam diu yiuit in corpore,quum yidelicetpropter com-pofttionem hanc cumpeita corporea nonpoftit eftè agens IntelleHus iolcf. tuS^ydix.Sedde his alias multa diximus.Similitudinem hanc propofuipi't intelligumus^ in Veftèntia IntftkUtts anima quogt;
m9diâ
An titri nîtar .Seruetîauos. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;11
modo Lumen Intelle^tapaà entûs producutur de Lumine Intel-leHuf agentii '^lensfecundat^uce hoyO-quot; dicitur, ejuomodopro-pagetur de menteprima,qua quot;vtJ'ecunda mens Ã.ôyÃ-' feu ÃayiKi dtci non confueuit.^t in humana Anima^yterq^quidem ^Ani-ma trrtelleHua, wlct nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;, fed in diuinis, yterq^ iAa. «^7«oe
dicitur ejjè. âProindeJubratione quot;Borûtatus, quot;Primus intelleHusfè~ cundumgignit intelleHum, nempe Ão'yop nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;yt in Epinomide
ipfum appellat Plato . quot;Bomt as ip fa omnium Idearum,id eIf^,Se-cunda mentù(qua Ao'^oç T y^sis dicitur)pater amp;nbsp;origo exiÃitt quapatria origo tarnenfecuda'Mentisgeneratrix,[ntelleliuspro-prie nddicitur, cumft inrSidssiop quiddam Patergignens,ei; quo-dammodo fxH d^i, cumfit videlicetfipra omnia o^itolprincipiumfci-licet nbsp;nbsp;nbsp;orra]i, nempeprimumproducent IntelleHum, qui elf^ o-
nmia o'irtc ^onrô.. Jdt horum quagignit omnium amp;producit,ipfi pater quidem nihil elf^. Pater enim, non ePf Filuts,idePf^ In-telledlits afeprodultus ,fed gignit Filium, omnium eorum qua creabiliafunt,Primogenitum,per quem omniafunt condita, cum ipfe Filiits fit omnium eorum qua creata funt,prima ör Idealts effèntia ,per quamyidelicet omneseffintiarerum funtcondita, qua funt extra effêntiam diuinam à quot;Deo creata per genitum fed tarnen increatumpatrts IntelleHum feu Aoyop. Ft ergo ad Fnum Fmem,idePf^,adâBonumipfum omniadirac, rationeordinis, affi-rant, it a ah Fno, nempeprimo ür ipfifiimo quot;Bono,per Intelledltim, feu Kóyo^ al ipfgenitum,omniafunt initio creata,quodfimilitu-dine hac reprefentare licet. Artifex, feu Politictts ,primnm conci-pit animo Boni ipfius, cuius ef^ eicpetens,perfeliiÃimam Ideam, quaynael^ amp;fimplic'Ãima.PofleacogùationefuaPcplicatom-nia hac quafunt mult a eiiry^ria ,pertinentia ad conjlitutionem telkdum omnia huiusprima Idea, quorum omnium intelligentiam intrafegignit faciat, primaria ipfitu Fin^ (^Boninotitia.FtfiIufiitia,fit Fints Politici , refftdhi Ulittsfinis nbsp;nbsp;boni intra fe cogitando explicalit PoU-
C I tiens
11 ïacobi Scbcgkij contra
tuuó omnes res eÿ Ideas in quibu^s poÃit habere locum Tufiititia Similitudtne hac ytciinq^ à nobis cernitur^quomodo 'Bonum ipÃtniy Ãu d.ylt;i^o]s, origine (nontempore)prtecedat Aóyopin Tliui-nis . Isluncde Spiricu quoq^ Sanilo dicendum aliquidelÃ, quomo-ProcefTus Spirû yidtlicetprocedat ab 'Snrisq^. Boni hac yis naturaei^^ytÃa UIS S^qua is. nbsp;nbsp;à longe lateq^profcrat amp;profunddt, mhilenim liberaliics ei^jni-^
hil redundanttus autprofuÃtts( yrÃc loquar )ipÃa /umma Bonita-te, 'Vtqu(eprimumjamp; ab aterno, (nam in aternts idem f/à Eà firpoÃeÃ)intraÃe, nempe in EÃntia Ãuaproduxerit omnium' éorttm qua Ãunt Ida as, prima videlicet 'Mentem ( quamÃcilicet Ãiyop 'Dei BatrisÃcripturaÃacra appellant )generando. At pro-ducendo inJua eÃentia Ãöyopi, tanqua dTtAiyctay-iic quoddamjua lonitatts ipÃumgignendo^non omnes numéros Bonitatis expleuiÃ-Ãet Diuina eÃntiaiPatris, çÿ Filtj BerÃnis deÃcripta, niÃEater Cum Filiojuo tn communi EÃentia talempotcntiam omnipotent-ternproduxiÃnt (nempe Spirttum fuumi) quapoÃnt etiam cre^ andts rebus omnibus quodammodo extrafuam eÃcnti/im creando' procedere, quantumuis intra fe mhdominus im'mobiliter amp;d.^ca=' p.a.'iTciciiCi Jubf'iftant tres ilia HypoÃatica Omnipctentia, qttas nos perÃonas ör HjpoftaÃes Diuinitatts appellamiis . Itaq^ Spiritus S, potentia eF^, à Eatre amp;nbsp;Filioprocèdent, qua potentia Videlicet inÃnitaBonitas\ amp;SapientiainÃnita, extraÃuam quodammodo eÃntiam creandis ,gubernandis, amp;nbsp;conÃruandis omnibits rebus' efÃcacesÃtnt. âFurft^sÃmtlitudine ^nima no/lradeclarabimus quod'Volumus intelligi. °DlensnoÃra,Ãia energ^anonproceditex^ tra,Ãne Eotentia^Anima, qua, quamuis amp;nbsp;ipfaÃt incorporeal tarnen nihilominus conÃituendo amp;nbsp;conjeruando corpus animatum Flaro in PJf- q[nodammodo extraÃeprocedit, Elato Sptritu Dei Sanilum tAni-kbo^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;mamDei appellat,quaprocedens à Eatre amp;nbsp;Filio,potetiaÃt qua-
dam creandis, cdferuandts amp;gubernandts omnibus eÃÃcax.QonÃ--deremuyttoÃrülntellellumicuiusyna y is pot entra eÃefÃäens'^
Antitnnitar;Scructîanos?
iJefl,à qua eif altera *Patiet]sfldtfl,pâ¬rquam intelligimw oninia^f V.trüiq^hti facultatilits ^nimanoflrà omnia S'ujjoLp.aKHrdfacif aÃu ytanrd.Sed quomodol*lgt;ionneperpotentia ah ipflsprocedentemÿ qua K Anima noflra e^ profria ,nempeper'Phantaflam flnqua tanquam fleculo, relucent omnia quafunt S'Mjdixa vohtoo , nempe lt;!^xiTaiÿii.aLT'âX rerum . tgt;ddminiculo ijhiapotentix, ambo hi Intel-tóui, tAgens fcilicet^eir'Paliens,créant in ^nima omnium in--telligibibum Ideas, feu nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Sic Spiritus 7)ei, el^ omnium
ter urn creabiltumJisL'iodliKnamp;prQcedensa Tâatre amp;nbsp;Ftlto Idea^ cuius yi eit potentia ah ipfisprocedenteprocedunt ambo ad omnium creaturarum yfibilium , amp;nbsp;imiiflbiltum creationem conflrua-tionsm,eäâgttbernationem. Omnemyim eispotentiam creandi res omnes âPater,amp; Filztts, cum Spirnujiio fanSlo ( cum quo font efl fentialiteriunSli,tiiynus Deus font ) communie ant,cum ipjoenim: créant,amp;in ipfo omnia creatafobflflunt,omnipotente jiilicet à Ta tre Fiiioprocedente Spiritu fanSlo,lt;^ltafont alias di^a. Sed opirtetur fortaflis quifoiam, quandoquidem fupremaquxdam fit perfeSlio Deus, perftHiflimum turn demum fore Tatrem,fl ynus exiflens flipfl fi^ omnes iflx tres prodiiSlionibus diflrepantes om-nipotentix,nfmpe fomma bonitaSyfomma flapientia,fommapoten-tia. Tpflondemus . OJienfumfiipra efle tria hxc ordine amp;nbsp;origine inter fl difor epar e,amp;fommx Donitatis efle, yt ipfo inJua efflntia producat Sapientiam, amp;nbsp;yt ambxproducantpotentiamproceden-tem'à fl omnium creatricem.Cùm enim Sapientia Deift omnium eoru, creata qua font,principium,prima.(cilicet %lensflu primus Intelleilus, eÿynafltpïoducentüDei Tatrts ratio amp;origo, product etiam.yna omnium qua s VTlt;iTinprincipio,idefl, Deo Fiiio,flrrplic'iÃ'.ma flt atiteproducens fcilicet, amp;nbsp;ipfo B O N J T A S, fiquitur, yt SapientiaÃtrefljeStuTonitatisprodu^um quiddam, pertineatq^ produElio hac adDonitatis perfeelionem, yt Tomtas if fa tanquam Lux quadam, huiufmodi nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Sapientia
lt;4 Tacobî Schegkîj contra
fia tanquam luiar quoddamfroducat, Solü enîmptrfe^fto Tadtjab ilgt;Jôdiffufi(quifunt omniumyijibilwnta^ttstnerg^a qttadam)quosÃnonfropaparet, ne lacü Sol qtà dem haberet ap^-fellationem.Ita quot;Bonitasfnopropagaret defeKôyo]!, non tantiint imperfeSla ipfa fed etiam nttlla eÃet ^ÃquidemptrfeSlionisproprid ÃtprincipiumeÃealterittsperfeniantf . Terfe^ionis auteme^y ÃÃumma perfeSlio, ÃtmmamperfeSlionem aliam de feproducat, quodnihilproducit, iriÃrmu amp;nbsp;inefÃcax e^, yt ^lateria prima inÃrmiÃima zr inefÃcaciÃima e^^.Seruettts autem \iyop ilium,non in Tatrüs eÃfentiaf dinpatrts HypoÃaÃproduSlumdi^ cit tanquam Qualitatem quandam, Virtutem peÃcientem Scnjtti error pi^oducens ipfum . ErgoÃt Kóy^Ãeu yerbum non esf tpÃtmper quum ipxotjMamp;äà nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ddjpoÃaÃpatrt'Sprodulluquid-
Ãoyojj, qualita' dam, i^lcddens nimirum quoddamfit oportet. quot;Elam ipÃim infitem 2p» metipfi tanquam SubieSlo perfehlionts Ãua nihilproducit, quod pellar« nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;parsÃt ejÃentiaÃia, quatenusÃibijciturperfihlioni huic yt
Ti.^lioquiipfiim Ãeipfimpoffit quidpiam producâ¬re,quo nthtl eà didu abÃirdius, quot;Edam quodpotel^partem efientia fuaproduce-re ,poted^ etiam totam eÃfintiam producere fui ipÃtM . quot;Proinde produBui hóy®^fifit ,Accidens Patrfs,Ãeu Qualitas quadam, quald eï^ Aoy©^ Anima noÃra qualitas facuïtate mentispro-duSla, fiquitur, 'Vt Pater Bonitas ipÃt, nonfitfiipfa fitmmaper-feSlio, amp;nbsp;âvtperÃeSlio eius ,fitcreatura ,Ãquidem Accident omnct non tantiim creatura ePQ fÃedetiam ereattira quiddam poÃerius, Verbum ncc eft Cum ergo Pater neefit ipÃim Vtrbu,nec Vtrbum ei tanquampro-ipfe nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;prietas quadam inÃt(alioquidicendu ejfit, Patrem eÃe incarna-
triâs Pnecâ¢ccidês nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;propter Etrbum quidem. quot;Blamproprio,fine Subiehlopro-
Parris* nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;p^^ji ^^hilpotePf^ accidere ,EtÃlAnimaproprium ei^,ytpoÃit
in corpore rtÃrgere ,aSum fitlicet illiuspotentia ipÃanima ad-Ãribemus, propterpot enttarn, eilt non ipÃperÃepotentia huic tanquamproprio AnimaprimO, autficundo modoper fe ,fid,perfi,
quarto
Antitrinitar.Sefuetianos.
quarto rr,O(loyquo,per(e,Ã^nificat,propter iÿfùm âtnejjèdïcemw) Tojlremo cum nee KAcrtdens etiam patrie, Aóy@-' ef/epoÃitj ye nunc e^probatum,fequitur yt Aóy^ T)eiÃt quiddam Teipjô in EJJèntia jubÃflens, non eÃÃentia diuerÃeate aâPatriseÃÃntiadi-Ãrepans,jedjubÃÃentiee ratione, qualtm dfferentiam aliâî j4ni-ma iiÃerenüjs potentiarum adumbrauimM quot;PerÃnalem ipÃam appellando.Ergo,inquiesPBonitas ipÃa, noerttÃapiens,tifpotent aut nonerit etiam ipÃa ÃmmaÃapientia,tiirÃtm'mA potentiafEp-Ãondemtif, Hit omnibttt yocabulitÃgniÃcari etiam,Ãednon tan-quam Synonymispatrem, niÃipÃs Ingenitum adijeiatur. quot;DiÃe-reruite enim OriginitÃunt,Tngâ¬nitum,Genitum, amp;Trocedens,t^at omnia quidem huiuÃmodi perÃe^ionis EpithetaÃtnt in omnibut tribuf, limitât a tarnen bis originum differ entijî, cîim omnino yi-delicet in Diuinit Ãmplititer eiuÃdem conditionisproducent, produElum eÃà nequeant. Sunt praterea alia quadam dubitatia-net ör dc:^^lM,quai etiam hoc loco attingere mihiplacuit. Trima, fl âDeut dicitur de 'Patre,dicitur etiam çÿpradicatur de Elio,nee quarundan» non de Sptritu SÃequitur yt tretÃnt T)ij, nbsp;nbsp;tret omnipotentet, amp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;*
nontantumÃt Ãnut âDeut,aut Enwtomnipotentet ,prout Sym-iolo Kgt;ithanaÃi conÃteri iubemur. T^,eSle gt;gt;lthanaÃutÃeparatim
de Ãngulis TerÃonit docet iÃa pradicari,quatenu4 hypoÃatice diÃ- Quamobrem cu ferunt ,Ãedquoadynum quiddamÃnt eÃentia, hac ratione Enum nbsp;nbsp;fingulis prae«
^eum, cÿnontretDeot, Enum omnipotentem, tir non tret omni-potentetappellandot. ^^Ityocabulum âDei cum aquiuoce yÃurpe- tres fed Vniis pttur, quoadÃeparatim deÃngulit, öz quoad de tributÃmul Ter- duntaxat dican« finis pradicatur, amp;nbsp;Tieu^, quoadÃgillatimpradicatur deperfi- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Deus,
nis,nonÃmpliciter,Ãedcum determinationequadam tfferatur,yt ^eusgenitut,!)^^procèdent,quoadautem de omnibutÃmuldi-titur,Ãmpliciter, idelÃ,quoadipÃo yna eÃentia, tir nonperÃona-t^um diÃcrepantiaÃgniÃcatur,yÃurpari Ãolet,cum yidelicetÃemper ftim Trimtatff ynifttf, tpf mm Enuatt^trinittiiÃtQwlungenda^
.....
i 6 ùcobi Scbegkij contra
reBequidemfaciemtn ,à non Ãmpliciterpr« die antes yecabulum DeideperÃnisÃgillatim ipÃm enunciemus deinde reÃieientes ^d harumtrium tiypeflatice dtÃerentiumperÃnarttm ynitatem eÃentialem,non differ entijs determinando eas,fedÃmpliciterpro-Aucnifii de Ci nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;amp;f^num Omnpotentem fateamur,
vi^^Dei liLioâ HypoÃatice différentes,fidnon effencialiter etiam tres cap, IJ. Nos ita» nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;omnipotentes,yt à quo,per quem, amp;nbsp;in quoÃnt omnia,
que no diânwspoÃint appellari.Sedquia ( yt mododixi) in ConfeÃtone religiofa p^? nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Trinitatis,fèmperffnt d}iTl^oCpai.,Vnitas, z!7 Trtnitas, amp;nbsp;non Ã
de^Deo Joquiz nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;gt;nbsp;^d Trinitatem, nee ab Vnitate, ad^nitatem ,Ãdab
mur jficut ncc nbsp;nbsp;nbsp;^it at e, ad Trinitatem nbsp;nbsp;Ã Trinitate, adVnitatemper^imuf,
duos Deos, và dseenterÃcloquemur, yt eonfeÃipatrem eÃe Deum, amp;nbsp;Ftliumeà eftdicfre nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Tdeum, iamadorandahaetria,
uis de Vno Ãâ^ontresDeos,Ãedyüum,nonperfonaliter,fedefÃntialtterynum quoep Joquens oonÃteamur eÃeDeum.Seettndae^^ dubitatto, quapote^ quittes,veldePatrc, nbsp;nbsp;AnDeM,quatenut eÃentiae^ Fnws,ynui adnttmerumpoÃ
^ântitrinitarij, contra quos aliasÃripÃmtt^, tres tftOjCiiam fingu- ff^^tia diÃretos,nempe tres adnumerum Deos eÃeÃatuunt,7a-lum ÅiemcÿDe* tremÃilicet,Ptlium,amp;Sptritum S. IFlosfalfitatemopinionis tllo-um eüe fateaz .rumrefellentts,ojlendimtts Fnam numero Diuinam effentiam eÃ-mur,amp;:c.^ Je, nonautemperfonarumnumero tripiicem quoqyÃeeffentiam. Secunda nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Plixertt forÃan quiÃiam, quomodo numero aliqiiid Fnum
ent Diuina eÃentia,tjim numero ynum,tis' rö^TiÃquidem quid-dam IntelligensÃt,perÃ)nx babe at appellationem fSed nemo e quinaturam t^rejÃntiam diuinamproperÃna habe at dPrxterea, nullum numero ynum, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;, eommunicart alijspoted^, Ãd
naturam Diuinam, Ãu EÃentiam, communicabilem eÃe coÃlat tribuf perÃonts, quare yidetur Diuina effentia non effe Enos nu-mero Deut, autÃmpliciter Enum To^tTi, aeindiuiduum quid-dam numero Vnum . Enimuero yocabula hxc, nempe Enum numero faut rói'iTi, autEerÃonam eÃe, non omnino eademÃgnifica-
tioiM
Antitri ni tar ^Seru etîanos* nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;17
*
â/tone in DiuitiM ex^Ucandü po/Tunt aut debent ttiam quot;vfurpa-ri, (juafignificatione yfurpantur in creaturii , fedytimur hi^, yt
Jimilitudine^uadamrem prefentemdsclarantibuf . Qi^^ndoi^i-'pQ[^i(^ tur dicimuf ,7Atrem,Filium,Spiritumlan^unii non ejje tres nu-
nun,fedynum numero 'Deum,n!htl aliudjî^nificare nbsp;e^rime-
re conamur, quam horum trium Fnam numero effè Ejjentiam, qute nihilaliudlit,quam tres ifla T^s, quas in Theologia FerÃi nas appellamus,non eo modo,quoFetrum,aut Faulumperftnas, Fnam numero ejjentiam aut lub/lantiam falsb ejjê dictmta, quee nimirum incommunicabilisJingulorum Effèntia el^, fed hac ra-tione, qua non fnt, autfdfintÃures efe diuina ejjentix dijcre-
pantes inter fe numero rel^eElu triumperfonarum. Deinde quan- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'
da communicaritribue hu effntiam ynam diuinam dicimuf,com municationemhancnon Ãcintelhgioportet,yt eaminterpretan-tur ^ntitrinitari,qui nbsp;nbsp;ik^a-)(bd 'iÿ»^!;,id ell^,fecundum par-
ticipationem Speciei eiuldem âDuirnitatù, tres Ãerfonas ynum T)eum ejfe dicunt, yt Eetrtu, tpr âPau hu, dicuntur Vntts Homo, quiayidelicet amp;yna fttÃecies,yna dafnitio ytriusq^.Seruetiani trtahxcynum dicuntelje,d^ zsd.^®-',feu nbsp;nbsp;o'u^xCt^HXoçfs'otS©^
hoc loco,proprium ,fedlt;rv[j.Gt(iHKo:;, commune Ãcidens appelle) quiafcilicet Patris âDei fnt Qualitates,c^t ^Accidentia queedam, Perbumfcilicet,amp;Spiritus S. Sabellium imitantes. Horum mo-darum nullo communieabilis el^ Effèntia diuinaperlonû tribus, fed hoc modo communem earn dicimus , quo dicimus y .iam çÿ coinmunem effentiam tAnimx humante , reffeSlu potentiarum quatuor conÃittientium ipfius Effentiam. Ham quatuorpotenttx Animie realiterinterJe dijerepantes, nihilominus yna funt numero effntia Anima, non quatenus nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;quadam aut nbsp;nbsp;tsd^
iKi,aut 'm lt;rvp.GtGHfcÃTi quiddam ynum exijîant. Quatenus ergo T)iuina efèntiafuo quodam modo communieabilis ftribus his, w Theologia appellatisperfonis, hac rattone TÃS^laquidda, ynum.
D numerOf
18
lacobi Schégkij contfi
numero, lt;amp;nbsp;indiuiduapenitus eÃentia ipÃa non erit,aîioquiT)iuii^ na eÃentia, hoc modo Je halens reSl'e etiam perjona appellaretur» EÃentia diuina, ,H,tperÃnanoneii^ , ^^^dicituretiamaquoquamdiuinaeÃnâ refpcAu tnum, tia,rejbe^u trium ,J'edHatura eÃedicitur. Jn rehus noiù notis, non dicitur pers lt;vr nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â n j â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;...
fona,fcdNatus^^^quot;â''^? nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;dictmus , amp;principium eÃe earn in-
ra.
' communicahlts atq^ indiuidux SuhÃantix cuiufdam,q 'ua toS^ti, autperfona dicitur. FtForma,amp;'1vlateriafâHa^ura,e^^principi~ ' um (hcunturreinaturalüs,qux resHatitralised^rQS{Ãvgt;nanu-mero,amp;incommunicabtltiffeu indiuidua SulÃantia quxdam,qux incommunicahilifÃihÃantiapars eÃentialis alterius eÃenti« nulle modo eÃe poÃit, quemadmodumHatura ipja poÃiint eÃe pars yniits ad numer um FÃentix . Fer Je aut em, amp;Jimpliciter,neque ^lateria, neq^ Forma, roS^Ti, ör tmum numero dicuntur . Ham
AnTtot.Iib, ^Metha,
(onjiituentia qux conÃituunt qiioddam Vnum numtro , tiów 'fojjunt iplum quog^ CorftïtMumdiayjedvj^oiJ, dicuntur num numero,nempertÃâEiuCQnflxtuti, quodConfiïtutum efj^yè-rt (irfimpliciter Knum numero, amp;nbsp;tncommunicaiUe, iArÃoteles ^Jateridm, appellat ^MiófjSj/oii nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Formamrei,nomi)nit
ettam â TaSlt;ilc,qtna yerè conÃitUAt tanquAm naturaÃu (Pviriç quà -dameÃÃnttamlndiutdiii, eä'Ãngularü SubÃantia . Simpliciter funt dicuntur nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;v»lM,quie KiiC^tKC)t.Sät.,amp;Indiuidua appel-^
lantur à DialeStictt. QuodÃquilÃiam ex me quarai ,â quam dtÃe^ rentiam exiÃimem eÃe inter Fnitatem üatnrx, cJr Vnitatem rei
(onÃitutxexnaturii^Td^pÃondeloÃn'e, maximam ÃmpliciÃi^ tnam 'vnitatem eÃe SubÃantix naturalti,feu Singularn,quxÃim^ Jfliciter'vna numero dicatur, quam proxime , amp;
Flaturx,quapaulo minor e^^ 'vnitate Flumeri minor eft vnU eiws quodconÃituitur. quot;J^liquas Fmtatum daÃrentias, quihu« jaie nuÅarali. exprimamu^ yerlii,notnm ed^, yt Logicus, qitando dicimus, V-num genere,quot;Vel Fnum Specie:aut FhÃÃcas, 'Vt quando continua-/i9ne,aut TO ®âöc5q yttum didmttf.Sed de hti diLiumÃAtis. Horum-quot; ' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;' ' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Ãmildu)^
Antitrinîtâr,Seruetîaftos7
tam transferamui nddiuina., numÃne JjitcÃm 'tbtK-dme ne halbutïre qttidem poÃumtsi aliqiâd loqaendo amp;nbsp;diÃren-dodeÃan^a adorandt Triade . ITaturaamp;EJÃntiaT)eit ^a communicabilif) non eodem modo:qttoperÃontc:ygt;ium adnu-merum quiddam dmpoterit, propter caujam dt^am. Tluncper-ÃonarumÃan^lx Trimtatis quitÃt ynitas^confideremjis J-dteretici Qyomodo Pens ^ntitrinitarii non reite definienees''vocabulumTerlonXjinhunc^^'â^^.
trrorein abrtpiuntur, yt ult, ejientialiter diuijam ejjewiam Dl- oporceat intcllis ' uinam opinentur,hi yero^non niÃynamperÃonam, nempe Tatrls^ gi,
eÃe dicant, Filium, autem ör SpiritumÃanllum negent eÃeperÃ-ttas.Q^te cauÃiÃt^alids expofuimtn.^b'rurieq^, T^erÃona,Ãc deÃ-nitur, ytÃt amp;nbsp;indiuidita atqÃngtilarii quadam SubÃan-tta, aquouM alio EÃentialiter diÃrepans, yn Fetrnf à Eauloy 'PerÃonaliterÃtaquoq^EÃentialiterdiÃert. HMigititrÃgniÃca-tione deÃnientes EerÃnam Htereticià dexera, amp;nbsp;lt;nbsp;ÃniÃraclau-dicanteSjOppoÃtü quodatnmodo errortbM (di^um esÃ) impli-cantur. At nos perÃnas diuinas nuUo modo EÃntialiter diÃre-tas dicirnM, nbsp;nbsp;w Terfbnas appellariÃatuimus, quia tanquam
PerÃonx, eär quaà quoddam exiÃentes, nec yna EerÃona prxdicaripoÃit de aha, nec yna EerÃna alij EerÃnee ineà tan-q»am natura qutedam communicabiHs , nec tanquam accidens quoddam quot;^naaltj inbeereat ,Ãedquta ÃapropriarationequatiM earumÃubÃÃat jeipÃa incommtintcabiliter, nonpenitus tarnen eo-dem modo,quo creata EerÃnxÃubÃÃuntteÃntialtterÃctlicet inter fidiÃerette. CauÃas expoÃuimu^ in traSatu contra tAntrinitarios., Hallenus quidÃmtle, quiddiÃimile cum treatió rebta Increata Tnitas,r!TTrinitas habeat,cflendimus, cauÃas errorum déclara-uimus, is^çlcLti quaÃdam amp;nbsp;dubitationes quibiis Orthodoxa Ãen-tentiaoecurritur ,dîffbluimus. âÃeljquum elÃ^ yt pium lellorent rogemits , yt noÃrum laborem boni conÃulat, impium autem .amp; Tfophanum JAxreticumpft depoÃto errçre relipiÃcat,e^de Creato-
T) z re om-
î O) Iacob i Schegkij contra
re omnium noÃrum atcf^etiam fuo ftè reuerenter Ãntiat ^lo-quaturÃiÃutet, eif ^rteÃgijs illüperuerjx rationtif Satdnicii ni-mirum amp;nbsp;blaÃhemuparalog^tfmii, nec indulgealimpia cogitan-do,amp;Ãmetiplummijere tn certum exitiumpreecipitando. ^eceà mtretur quiÃiam me quiprofeÃione ndÃm Thelogu4,prouin-ciam amp;nbsp;mumpi illud firibendi contra jintitrinitariosjujcepiÃeÃ-quidem 'Phllo[ôph^ ofÃcium eÃe arbttrorprÃcipuît, yt liim in alijs T)eupie ca/leq^colat, tum maxim'eytyeritateÃncerceT^eligionis tueatur amp;nbsp;dependat,etÃqui funt qut fallactbtts earn rationibui ör rsi^a.vopquiddam habennbui labtfaEîare cx euertere conetur, eos argumintando refellat. SeddtxeritfortaÃn quiÃiam, talesho-mines à Theologis amp;non à Philofophû refellendos arguments. Qwd ad me attinet^ nemini prteripio amhitiosequodÃtum ed^, neminem etiam impedio quo minusÃum faciat ofÃcium,quinpo-tius OYO zir objecro dodfos Theologos omnes,'^tHlt;!ereticos tanquam Lupos ab Ouili feruatorts Chrijli docendo Ãribendofj arceant zÿ depellant, quodeo magts facer e debent zä'fiudioÃus,quo plus peri'^ tuli zir diÃrimints adire aident EccleÃas propter eos, quiplauÃ^ bilibiPs quibuÃdam freti, z^ humanx,ided^,cÅcutienti maxime tn Diuinis rebus rattoni blandientibtts argumentts imperittemulti-tiidinis mentemfaÃcinant .l^on enim tarn quot;^ero, quam ei quodyi-detureà yerum pleriq^ aÃentiuntur . Sedquijquam need^ qui boc in PhiloÃpho reprehendat,ÃÃuam EccleÃjs ChriÃt operam na-uet,'verifimilium argumentorum quibus oppugnatur Veritas Fi-dei noflra fucum zamp;faÃtatem declarando, eorundemq^ caufasfal--Ãtattsexplicando, zirfalfitatem ipÃam errorum yerioribus argumentas refellendo, z^ y era proboÃta yeris z^x conjentaneds rationi-bu4 z^ demonÃrationibus ajhuendo 1â Qm hoc. alienum à FhifoÃo-pho eÃe opinantur, hi omnino quid FhiloÃophusÃt, mihi 'videntur ignorare.Flon tarn in hts dtÃutationibus de rebus ipÃs Fheologice Propriis,qucim de raticnibus, quibus earum quot;Veritas ab Hcereticis-^ euertitur/
A ntitrinitar.Seruetîanos, 21
eufrtttur ör infufcatur^diÃ-utari folet. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;non rationum confin-
tanearum,amp;non conjentanearumiiudicium tiir examenpracipui fenesThilofophumei^,lt;jui fe^agijlrum eiitf artisprofitetur^ ^uapoÃmt quot;»era à falfts internolci f Si InÃrumenti y jut prohibe-tur,adquidobfecroytileeritrnÃrumentumi quum ipliimfiloyÃt «Ihmetur^Friaatui qmdemyjtnfingulüprofeÃtonibits eF^ con-ceÃw^qtto ntmirum 'Vnaquaq^ 'PrvfeÃio yeraejÃe qua doceat,probare ör demon/barepoÃit.^Atcommunie nbsp;nbsp;nbsp;,T)iale^ico amp;Thi-
lojophopermijÃa,ambo enim communitatem quandam inquiÃtio-nie yeri proÃemur de rebw ommbtis qua controutrjiam baient quandd facultatem hahentes djÃcrendt.Dialeiîtci quidemproba-btbafuntargumenta ,fedThtlôfophiJunt exquifita, tir aicuratat tif quem tarum quoq^ rerum,de quibu^ di/putat,intelligentem eÃe (portet, ^t tu à dtxeritÃrfan abquie ) Theologicarum rerum ignarM et. 'Bona erb a quaÃ, -.Ãmma mea yideri, yt nefciam quem âDeum habeam tamp;fi quit SophiÃa me decipere conetur, probando ipfum quot;Deum eÃe quidem TrinumÃednon ynumjautlBnumÃednontrinum eÃe,propter ru-ditatemprofeifo meyelboc, 'Velillo errore implicari nequaquam patiar à malte ineruditie eir SophiJUcie dtÃutatoribuf. tr-go HareticiÃntSophiÃa ,tircommunibitf atq^ yeriÃmilwut ar-gumentii fucum factant tir-deciÃant incautos, qutfquam neet melioreiure opponeturquà m*PhilQfophtts, yera J^hgionisnon ignarm, yt qui l^nttf reiiÃime SophiÃarumÃrophasâ,amp; impoÃu-ras caliginesqj errorum deprehendere amp;nbsp;lttce yeritatis diÃutere poÃiti Quodfi yideor T^prahenjoribus his ,infitte,amp; nonfatis pH (otra^titrinitarios deÃndtÃe cauÃam yera T^ligtonis,quiÃt '^t me argumentii diÃutando non redarguant i QupdÃnihil habent tgt;t contra aliquiddiÃutent,quamoirem obÃecro tamÃtperbeamp;in-nidè meos labores meum^ fcribendipiumÃudtum reprehendunt^ Sito egociquibuÃdamÃmplicittSf ab alijs maligniuf tir maleuolen~-
'Holim ego tarn negligent falutis
D 3 tiiti-
i Z îà tobi ScbegkiJ contra â
tuiffaÃum meum reprehendi quorum illi quidem ignorantîa, hï hero ignorantia, amp;nbsp;ambitiol'a quadam ac Ãiperba temulatione peccant.âDuoÃtntgenera hominum infejhÃimorttm Verïtatif quorum till extreme aiominantur Cerarn genuinamq^ ^Ugionem cif piet ate, ( quos ScripturaHypocritas appellat)ht yero,canepeiut amp;nbsp;angue,y tprouerhio dicitur,yeram nbsp;accurat am ÃUdamq^ T bi
Itjophid oderitnt.Eos,quiÃà ThiloÃphis opponnnt, ElatopaÃim SophtÃas appellat, qui yolunt quidem yideri qubdÃiant aliquid^ (Um exquijita rei Scientia amp;nbsp;yeritatirÃnt ignari.Iam qub minui alijs yideantur ejà intelligentes rerum, impedtmento ipfis funt T^hiloÃiphijdum yidelicetab ipÃs[ubtnde,quodnonre^efentiantf reprehenduntur, quodipÃtmÃo bonorijfutsq^ lutris(ytrisq^ enim htsinhiant SophÃie ) quandoÃntiunt ofÃcere, nonmirume^^fi tantoodio perÃquantur EhiloÃphos, quinullo propofito pramifi ipÃuf propter fe eritatüfludio amp;nbsp;amore tenentur. DiÃidium il-iud SophÃarum amp;nbsp;'Philolopborum,eittsq^ diÃidij caufas,no yno ift loco Elato expoÃuit w DialogesÃaa, ytpactle appareat, antiqui-ttts enam SophÃas dediÃe operam duntaxat, yt yiderentur eÃ, 7biloÃphos autem,yt reuera eÃent intelligentes rerum,eosqÃem-per omne fuum Ãudium yeritati cognoÃcendte amp;nbsp;indaçandæ im-pendiÃe. 7gt;de quts ergo miretur,etiam hoc noÃro tempore diÃlicert SopbiÃis, fiquidÃcrthaturquodEhiloÃiphidaliquamredoleat;amp; y er um omnino et^ quodyulgo dicitur ,Scientiam non habere ini-tnicum,niÃignorantem. 'ProindeytpijTheologi amp;nbsp;Concionatoret Eerbt Del Hypocritarum odijs iniuriqs ab honeÃo propoÃto de-terreri non debent, ita SophiÃarum calumnijs amp;nbsp;obtre^ationibut yeritatispropugnator eis defenÃr -PhiloÃphui moueri non debet^ quo minus Scholarum commodtSi ds inprimü honori DeiOmnipo-tentts, ö* EccleÃa ChriÃtfalutiferte aoÃrinaÃt totopeElore addi-amp;US, nonÃllicitus,qu(e maleuolorum SophiÃarum de Ãe Ãnt iudi-tia,ytquibtn nihilprobaturÃiÃquodtpÃpraÃant aut praflars poÃuni^
Antîtrinitar.Seruétîancys. ⢠nbsp;nbsp;nbsp;2^
p^JJùnt^adyulgi nutum infigientii omnia referenteitarroganüÃi-mum fcîhcet amp;nbsp;jtiperhÃimum gentti hominum . Sophijia tgitur Ãnt nobis altj j4ntitrinitarij,tiirlt ejuifunt Hxrttici:no minus au-tempro SophiÃts numerentur tctam hijtjui yerx ThiloÃphite ner-uis amp;nbsp;argumentis eorum errores non cenfent refellendos eÃe . Su-Ãe^a enim illùs ef^ Thilofophia, nihtlnifipopuläre,amp;quadom-nes intelligant, hts placet, âPbiloÃophicajtquidem 'ytidentur illtf fallacia amp;nbsp;inÃdiofa eÃe, quee tarnen ignorAnt,necintelligKtquam y im aut quod pondus habeant. âddobts autem quot;^iciÃim illorum phalera yerhoru fucus,quo mult a duentes, mhil tarnen dicunt aut prob anti funtmagis JuÃebha nbsp;nbsp;nbsp;ener uis quidemac languida
adprobandam autrefellendum aliquiddiffutatio omnisSophÃica quot;fidetur eÃe.^ntitrinitariorum argument a ft quts confideret,nihil aliud eÃe ip fa deprehendet, qtiam Sophifticas quafdam argu-tias amp;nbsp;paralogyjmos deliros, quorum falftatem tpà quidempropter ignorantiam Thilofophia non animaduertentes, Sacrarum literarum teÃimonia his tanquam Lesbiam regulam quandam, yt dicitur,applicuerut. QuodfiSophiÃicx contraria nbsp;nbsp;nbsp;âPhilojöphia,
(ui dubiutn Ãt quin rebltus cS' neruofus hxc à âPhilofopho quam T^etore quodam diÃoluantur Stphijmata d eä autoritas quidem diuinorum teftimonioru ab Heereticorum abufu Ãuerius quot;snndica-hitur ab homme Thilofophite, quam ab homme duntaxat literarii JitTd^etoricx perito. Egocquidi fic iudico tum demu fore quittas â amp;nbsp;beatas EccleÃas,flaut Ehilofphi yen dent operam Theologitt aut Thtologi EbiloÃpbenturpte : nee in illorujùm fententia, qui Thilofopbiam TheologieoÃu^o obeÃe arbitrantur. d'era piet as docentium diÃenttum edf in caufa,yt ambx diÃiplin« eishone-ÃÃime ör ytiliÃime coniungi poÃint: nec recufat Tiiuinorum Ora-culorum pcdiÃequa eÃe noÃra Ehilofophia, qux tum demum yera-edf ,ÃEerbo 'DeiÃà fubijciat eiq^ famuletur, fiquidem autore ftiam lAriÃotele TbihÃphifinisÃt
14 lacobi Scbegkij contra
. Contra 0for es quidem amp;nbsp;contem^tores Thilofophia Scioîos hxc inprafentia fcribere yifum, quodyidelicet certo fciam quof dam iniquos reprehenfores ejjèinTlnlofophixJludijs farum yierfatos tir exercitatos^quino intelligetesfcripta nojh-a,nihilomi-nuaperînde atq^fi intelligerent,maîzgno sir Theonino, yt diciturt dente ea arrodant^ amp;nbsp;meam opérant honefam ytilemq^ damnant: ( qui fi intelligentes effent eorum qute firipfi, non modo me non cru minarentur, fed grattas etiam agerent, amp;nbsp;gauderent me lucem hancfubltmi huic '^yfierio attultjfe,qua non tantum eius yeritas facU'e,prout fert nofiercaptus, intelligi, fed qua etiam omnium Htereticorum,quinonre^'e de SanEla Triadefenferunt, errorum Sophifinatapofiint confutariamp;refelli yerifitmè amp;grauifiime.
ANTILOGIA lACOBI SCHEGKII, QVA RESPONDET AD Propolîtiones X X VI J. SeructianæHçreÃ^s, negantis Filium amp;nbsp;Spiritum S. in Eflèntia diuina cfTePer-lônas.
quot;Ã^TE biennium yolente dr iubente lllufirifiimo Principe meo Z). (fhrfiophoro duce EEirtenber-genfe eÿc.âDomino meo elementÃimo, feripfi Libros' lt;^«0/ contra ,gt;intitrinitarws quofdam Lttuanicas Ecclefias impiosir fdxretito dogmateperuerten-tes, infiinClu Satante ad banc rabiem sir yafantam aEtos,yt dotèrent nimirum fuosperuersè tres Saniïfiimce amp;nbsp;adi.randlt;e Trini-gt; nitatü lypofiafes ffeu Terfonas, nd modo interfe difierentijs qui-
bujdam
Antîtrînîtar.Scriictîanos. îç
ttufJam realiter dtÃmBts ,Ãd etiam numero EÃintiarumdiuiÃj^ ceir diÃretis difcrepare, EfÃntianimirum J^nùum Deum, errors â tiÃniontf fute Ãngenteitrinumeffentiatamp; numero plures diÃre-pontet Veos inmundiiintrodueentes, coieternos ^uidemillos tÃd netjuaquom o^i'sylvlt;i,idei^,cotÃentiales,âvtOrthodoxa eit Catho-UtapteÃntit EctleÃa, flatuentes ejÃ. 'Nondum illopenitut im-pietatif reÃm^o incendio, multicept T)raco EccleÃarü Chrijli quot;Va-Ãator amp;nbsp;incendiaritifÃnitimos Turcx populos, EranfÿluanasÃi-licet eä^ Hungaricas quaÃlam EccleÃas (Ãcenim famooccepi-mus) contrarta hxreÃinÃammare ccepit, non tantiim Orthodoxos cum horetidSfÃed etiam Htereticos comittens cum hxreticts. Uli enim contra quos ÃripÃmus, iam olim ErinitatemperÃonorum non negantes,Ãdimpie earn in tres islmg, ideÃentias lacérantes,merito dicunturpropter impietatem hone KAntitrinitarij.He ^eroSeruetiani,Filium,amp;Spiritum fanUum,in EÃentio dtuini-totes yno ad numerum extÃente, à Ãatre negantes perÃonaliter Ãu hypoÃatic'e diÃindos amp;produBos, amp;^trumq^Ãoliantescon-firtio eÃentite diuinitatts jeu eÃenttalis Sul/iÃentta, TatremÃ-Ium, orbatum aà propagates hés hypoÃaÃbus, Deum ilium quot;Vni-cum dicunt,coaterno Ftlio,amp; coaterno Spiritufando(quoadjunt Ãipfis quiddam SubÃÃens) à Dei nomine amp;nbsp;gloria excluÃs, eÿ in ordinem numerumq Creaturarum redacts, Elegantes ergopror-Ãus Erinitatem, tiullum ntfi folum Eatrem Deum agnojeunt eit CQnlitentur,DeumÃhum,eit DeumÃiritum fanHum eÃe impie in-Ãtiantur cumTurdseitludois,eirÃneHypoÃatices diÃerentijs Deum'tnum fiatuentes, quos eit ipÃos certe u/intitrinitariosap-pellandos, negantesÃihcetperÃonorum Trinitatem, nemini du-bium eÃepoteVà ,fidolio modoquamprites commemorati. Hane â ^ero âBlaÃhemiam quis non merito appellet pernicioÃÃimam, a-troeiÃimam, eit opprime impiamGigontomachianf tt qute JEHOVAH ipÃum deturbore de ccelo, eitÃlium Dei èÃnu Tatref E dtripers
^6 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;, TacobiSckfgkijeontrâ
^trifere, SpiritumJanBum regnoJuo amp;nbsp;imperiojpotiare conetuf.-Detejîanda hxc impietaSy amp;nbsp;quam Dcm ipje, niÃreÃÃtÃanf âVxÃni zilt Hxretzci xterno gehenna incendio Ãt yindzcaturttf . SedinpraÃntiaquidemmznti nbsp;nbsp;deteflattonibtis tiihil eÃ^ opuf,
'}gt;erzim adtnonitzordbzti, diÃutdtzonibza, nbsp;nbsp;argumeniM quibtü
error hic refellatur , amp;nbsp;errazites ad Omle 'Domini reducantur. 7\[on emm omnesâ coticemnuni admoniiionem ,prteÃertim ^luipropter inerwditionem çjquot; rudztatem t^elum habentes ,Ãne fcientia d 'Tpero aberrant, nbsp;nbsp;hallucinantur : qiiibtts fi cordi el^ Veritas, zÿ
tam ê\ azzinzo dzligunt,dabo operam, yt non tantum caufas erro-rtim Juorum atij^ pai'ologiÃnorti'm intelligant^quibuapeip/oSiZ^aâ hos qzioq^ decipiuntyÃedetiam yt '^erorum exquiÃeiÃimas rationes percipiant, tales amp;nbsp;tam conÃentientes nimirum,yt quibus niilla, tanqtiam ^alÃs, InÃantia reprehenÃona opponi poÃit. Vt quan^ quamprofeÃione nonÃm Do^or Theologw, ob id tarnen non ar-bitrormzhipracluÃimeÃeyiam inueÃzgandx amp;deilarandte'^e-ritatts:nec ptito tarn impitts yacors aliqttts erit limitum Stho-lafticorumTatronus eÿ defenÃr,'rtcumd.y0siiaipüopotiiuquam â ü^ni/.ccÃtdiÃutatio in controuerjtjspietatis ^yeritatiSiyt Theo-Jogis tantlim titulo hocprxditis, ör non etiam omnibus ChriÃianis eert amen hocpropoÃium eÃà contendat, quum omnes ÃcinÃrttSU argument is tÿ eruditi eÃÃedebeamus, âgt;tt Sat ante, zj!Timpijs bomi-nibus ratzonem Ftdei noÃra explicare,ÃrespoÃulet,zs;r alios,quo-minus capzantur hxreticorum errorzbus, decere amp;udmonere ya-leamus . Quamobrem non laboro ,ÃdiÃliceant htecnofira Sciolis quibuÃdam, qui nihilreiîum eÃeputant niÃquodipÃfecerznt ,Ãbi ipÃs miriÃceplacentes, amp;nbsp;quoÃis aliasprxje contemnentes, per-friidafrontis homunciones inerudzti, quadam ^oiovot^lcf. inÃa-Ã, qua JeipÃos titillant nimirum . Qui ergo diÃutarepoÃunt,amp; quantumcunqjÃanepoÃunt, hipropugnare debent honorem zirglo-Fiant nominis-DeiÃi mediumq^conjulerepieChriÃi EctleÃg, Sa-
tanai
Antitrînicar^eriietîatîos^ 2 7
MK« çÿ hxretieorum fraudïlus atq^ inÃiijs Ãnt ex^oÃta ,prxÃr-nm ^ttandoyera âB^hgiomi quafi caput^etitur, amp;nbsp;qtiodammod9 fundamentum tpÃm eueriitur. T^tuerÃporro nobii Ãnt ^nn-trinitarij inprafintia refellendi ab hit, (quorum Ãperioribui an-vts errorem duobin librii confutammta , ytpaulb antèe^ oÃen-fum. nthilonunM quibuÃdam cemmuntbu^ hypotheÃbu^ opiu nobü ent, iqÃdem tn hbres expoÃtii quibus atnba:, quamuü contraria, har eÃt refelli cÿ argumtntii ÃbuertipoÃunt ,quas priui txplieabo,quam me addiÃutandum contra iHos conÃeram. nbsp;^c PrimaHypo*
prtmum,l^num eÃÃntta Deum, 'tnum numero Deum appellamus, qui PerÃona 'vna nonÃt â¢,Ãedex tribui TerÃonii conÃitutum quid-damÃeipÃoÃbÃÃenSfytprima SubÃantiaÃbÃÃt eit raS'tri ipÃum, quodnimirum neq^ inÃt, neq^pradicetur de aliquo . nbsp;nbsp;Secundum Seciinda HypO-â
f/à . EÃentiani hanc numero ytnam dteimui tribui HypoÃatiids thefis» differ entijs deÃniriyâ^t qua nihil aliudÃtiquamTater, Filiui, ö* SpiritusÃanSlui, nempe 'Deui numero, eit effentiayntti, eit hypo-ÃaÃbui trinm . QwÃan'e litÃmili modo ,Animani nihil aliud effe dicimui, quamfacultates omnes ipÃiti, quibui ipÃa 'niuÃcat corpus. TertiumeiÃ^.ÃhMexnatttraquadamcommuntcabili, çÿ TertiaHypo^ differentia incommunicabili conflituuntur, incdmunicabilibui thefis» Ãs conÃtutis quodammodo, autpotius conflituentibits dtuinam eà Ãentiam ipÃam, exiÃentibus, hypoÃafes,Ãeu FerÃonas appellamin, Très Hypoftaa Ãtd alio modo quam in Creatwts jolent effe amp;nbsp;appellari Ferl'ona. nbsp;nbsp;nbsp;magis (unt
flam in Creaturis,'PerÃonaÃett hypoÃaÃes,Ãunt r0SiTi,ÃeuÃingu- jam'^dfuinTe^ lares,e:^ adnumerum ynum qmddam, Subflantix quadam ejÃn- fendx dkquot; ndV tialiterdiÃcrepantes, eirxt0^i^op,idefà ,abomntalio jeparatumc^aism conftitua quiddam,'y!t nimirum aliq nec ineÃ, nec de aliopradicaripoÃmt, nbsp;nbsp;nbsp;quiddam»
'vt Fetrus reÃpeSlu Fault. Sedin Diuina eÃentia (quadsfinimui tribw Ferffonii) FerÃona non fimt XS^^isap, ideSÃ,effbntiacauÃa fiparatuquiddam,quemddmodupnma SubÃantia aut Ferlona in CreAtwuÃutitpereÃentiamÃeparatum quiddam, Ãeddiuina Fer-
£⢠i Ãont^
18 lacobi Schegkij contra
Jonte yniM ynitate Effintite Ãc fuhÃÃunt, yt 'Wta, reÃe^tu ritu Perfinlt;e,Ãt intommunifAliliti yna, tum ahtrat non (onJhiUAt tontpoÃtiont quadamjertium quoddam nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'wa
Terfina,de alta,non^rlt;editetur etiam,nec ratiofeu âDefinitio 'wi-tts inratione/eu DiÃnitione alteriui indudatur, idef^,ytlrtui* ter amp;nbsp;SihotaÃice loquamur, diffèrunt realiter amp;nbsp;formaliter per* r? u dininitatis tfed Efèntidtter( quia Ãtnt partei yniuf'Dei Form H' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;H^diin, deTatrenonpreedicaripotefly
terdiPèirCjdi- '^itÃim 'Pater,de Filio,nee ratio, qua quidÃtÃliut intelli^i-*' (Sjni eit in 11= r»r, includitur in Pinitione , qua quidÃt Pater intelli^itur,, bi o cont ra An Æquemadmodum ratio ^Antmalte tncluditur in ratione Hominie) â Quart^Hypos nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Qi^artum e^i^. FocaluloDeitripliciter'Vtimurfe-
»htfis« eundumferipturas. Flam aliquandoÃgniÃcatureo Fnum trnttm, nempe EfÃntia diuina, trihus Perfond deÃrnta, quot;tt eiim Deut di* (it, Faciamus homtnem adimaginem noflram. Fnus enim qtii di--xit, trinum fe effl difl'erentijs hypoflatitu intelligi yoluit. iAli~ VocabnlïïDeî, quando yocabulum DeiprintipaltterÃgniÃtatPatrem . Flamâ iripiicitervliin principaliterDeut ,fignÃeatoriginem omnium, amp;aquoomnia,, p^iui inStriptu# nullo.Taltt eP^ Pater, aqua Filiut, amp;nbsp;SpirituifanUttS' propagantur, eÿ ah eodemperfilium, amp;fliritum, (reantur tisf eon- ⢠feruantur omnia'viÃbilia ey inuiÃbitia.Pater ergo ePf Deus,qui) producit, amp;nbsp;créât omnia,Pater ePf^, quiobnoxios nos Satame redemit , Pater epf,qui lapfa omnia, qua in coelo flint, eSsrquee im terra, inflaurauit, Pater e^^, (ui omnia funtfltbieSla,(ir cuiFi-Ã1US etiam amp;nbsp;SpiritusÃanSlus debent,quodÃint. Et quamuis in-^ diuifa flint opera Trinitatis ad extrafeflproftrentia, tarnenprin* (ipaliter Ãmt Patrfs, cumTater fltqui operatur, Filtus autem per quern,tit Spiritus JanSlus in quo.Ãt duo htec,nempeper quern, tit inqHo,funt aPatreproduHaprincipia, âm non immerito Scri-~ ptura fubindeprincipalner Deum appelles Patrem ipfum, ââtt qui folusÃt inter tres PerÃnasprinciptditer Dtus, 2lt;iam alioqsii
ttiant
A ntîtnnitâr.Seructùnos* î
ftiatn DtiyotabuluÃgnificat frinà fatuquentlai IftfUKm Tau» luf tUcit'.EÃertnsJefifitfra omnt idquod eÃT)eu(,Etlt;i.Cwin.^, Inqutbui âDew huiuîjituîi exlt;ie(auit ftnÃis intrtdulorum. Et in Exodof Ego te confiituam Deum Tharaonts, Hoc Ãnfu,Tater lt;nbsp;Diuo Ttiulo faÃiÃimeirt^eüu ChriÃt^ T)eiu appellatur, quot;^t qtin induit Epht.i.l)t»sdomini noÃri i e S v C^riÃt, t^i.Corinth. 8. I^obü tarnen ynus T)tuf qui eii^ Tater Ule, ex quo omnia,
not in ilium, eir '^nw dominui i e S v S ChrijlM ,ptr quern omnia, nosper illum.Quia creatio, redemptio,principallttrfunt Dei Tatris, t3^ Filijquoqj dicuntur ejÃ,quia Tater per ipjitm ilia omnia operatut e/Ã, iccirco D.Taulusftrefemper duas raufaS allegatreconciUatïonts,nempe Deum Tatretrt eif Deum Fdium, tirquiare/pedu Ftlij Tater principatum habet, obidabÃluü Deum, ipfum Tatrem nominat, e^perrmliywtp, id , inter-fretando yfumyocabuli, moxpubijcit Tatrem, yt i.Qjrinth.i» TienedtiÃM Deus eit Tater domini noÃri je Sv ChriÃi. Item 2.. Corinth.n.Deus,eÿ Tater domini noflri}-E, S 7 Chrtfli. Et in Ioannis Euangelio, Inprincipio, Ftrbum, apud Deum, nempe Ta-trem ,fuiÃeÃribitur. Et in eodem Euangelio,Solum Deum ye-rum, Tatrem/uum appellat Qhriflus jquia'wui (if foists Tater prineipaliter el^ Deus,quia 4 nullo,t^f ab ipà omnia. Ter-tius iifus el^ 'vocabuli Dei, quoadpradieatur de tribus Terfonlr (if IrfpoÃafibtts feeundum prius (irpoÃeriusoriginis,(äilltqui-demduplex elCâ Flam autde DtopradicanturTerfonee, aut de T er fonts,Detts. Q^ndoperfonarum 'notabula dicuntur de Deo, *ftenm de Deo dicitur quod fit Tater,quodfit Filiu5i,qubdfit Spiritus fanSlus, 'nocabults hisperÃnarum nihil aliudquam ây wouDitiina efièntia exprimitur, quaEfientia nihil aliud elQ quam ipfe Tater, (îripfi Filius, amp;nbsp;ipfe Spiritusfanldus . Et hoe modo(^t in libro contra .^dntrinitarios ofiendimus)in Euangelio ^unnis dtDeo Efientialiteryno ,prlt;sdicatur ÅAô'y©*. .At de
E Ã Deo
o ùcobi SchegîcîJ Côrttra
Deoprinci^aliter'WV), yt de Tatre (qui^Heuijfecundomodo ap» pellatur ) nwfrxditatur Aoy©-*. Sednon 'vtdeâDeo EJJèntia* titer tgt;no, frxdicari poÃunt perÃmarum quot;vocaMai itayiciÃim T)tut eÃentialiter ynitf,dict amp;prxdicaripoterit de tribus Terâ *â finis f fid prxdicatur quodammodo aquiuocè , nempe ficun» dum prius, amp;nbsp;pofieritts ori^inis, Vt T)ew, de Tatre quia in-quitus, de Filio,quiagenituiy SpiritufanBo, quia ab ytroq, procedens T)eus . Hoc tertio modo qutcquid etl^ extra creatu-ram^idet^, Creaturanon e^iÃ^,dicitur 'Dtw^cùm omne^aut Creatorfit, aut (reatura. ^At Creatorem reClè Tieum dici confiât, tÿ principaliter quidem eunt,qui créât, nempe Tatrem, deinde eum, per quem créât, yt Ftltum, amp;pofiremb eum in quo creata omnta fubfifiunt, yidelicet Spiritum JanClum , qui tres tarnenfiuntyntts efièntialiter Deus,non tres Dtj ,fied hypofiaticè tarnen tres, quoad ficilicet yocabulum 'Deificundumprifn tirpofieritis originü de bis ' dicitur, quanimirum rationeTieumdeDeo, amp;nbsp;Lumen omnipo-tens, de lumine omnipotente propagatum dictmus . Knum enim Ejfintiaprincipium omnis creatura, nempe T)eus tribtts bypofia-ticis dtfferentijs pr tncipior um finit ur, quibus definiuntur Terfio-nx, quarum quxlibet nonfine reffieClu Knitts efijèntia Dei, quid fit,intelUgitur, ytTater, (quiet^ principiorumprincipiumitt fit a e(fintiaprodu^orum,amp; cum bis a fie fjrodu^is, caufia eficrea-tionis omnium,) Deus ef^,generans Fthum, tir ynà cum Filio producentSpiritumfianCîum. Itadefinimusquoq^FUium, quot;Deum tfie,(i Tatre natum, amp;nbsp;cum Tatreproducentem Spiritu finitum. Sed,inquies,T)euseifi yntis,nonfiuntergoplures 'Dij. T^efifionde-tntis, efifiynum Efijèntialiter Deum, nempe eum, à quo,per quem, eSr in quo fint omnia. Trxterea Fnum dicimus efifie Trintipaliter Deum,nempe Tatrem.iAttertio modo,nonfiolus Tater eLâfi^ De-us,fied etiam Filiut, amp;nbsp;SpiritusfianCius, quiafiunt à Deo Tatre produSlum qidddam in Efifientia ipfiius ,fiednon tarnenprimo fiunt, tir prin-
Antitiinîcar.Sêruedanos. -
0^neipaliter 'Dein, /ed qaia à Deo T^atre propagatum quid-dam Ãtnt illegenitus Dew, hic procèdent dicitur . Qtu)d emm à Pâtrepropagatur^ eiujdem quoq^ particeps cumjit EJJentMi nori pote^fieri,quinfit omnipotent, amp;nbsp;extra Creaturat quidam Dew^ dîficrepant hypofiatteè Dew à Deo in ejjentta creatortt Dei ymw adnumsrum exifierutt. Pradicart autem amp;nbsp;AoyoiJ, de Deo,e!3t pradicari etiam Deum de Virlgt;o(Aoyop Grad yocant)firipturie tefiimorùjtprobatiÃimum exifiit, qua cum ahtinde fiatit in Librts duohw contra eot ^ntitrinitariot f qui diuiJot ejfintiahter De--otycirpluret efientialiteryno dicunt efiè)fintexpofita,non el^ne~ cefife yt hoc loco denuo repetantur,qui yolet,inde requirat. P^fiat tit iam nunc adpropofita horum ^ntitrinitariorum Seruetiano-rum refiondeamw, qui prater Tatrem, nullum terum Dtum a^ gnoficunt, Fiüum, eäSpiritumfianElum negantet tanquam Per-Jonat in Effsntia diuina Patrit co'èjjèntialet ei,fidtanquam Créa-' turat, extra earn fiibfifiere dtcunu
PRIMVM ANTITRINITARIO#
rum Seruetianorum Propofituin.
Paulus prohibe! K^UfocpavMl}, vacuiratem amp;jnani'farem voctini, fabulas inanes.Sed hæc vocabula,Trinitas^Trinus^Tripcrfonaius, EflcntiajSuhftanriaj Perfona, Proprietas, funt vocum inanitates, nouirates verborumdn iacris Liceris non continentur. Sub amië fione capitis noftri barcparologizamusjamp;fingimus, quod no fint fil facris Literis, Ergo Hæretici funt qui liæc de Deo praedicanr. Quia nondicit. Egofum Trinitas, EgofumSubftantia, Chriftus lt;ft Periôna.fed ego lùm Deus,
C-^put ed^ illiw Propofitijtt Prophetiam,nempe îçfj.ÿvéitni},
amp; interpretationemfiacraru literaru tollat ex Ecclefia Chri-Ãi, ^ntitrinitarij. Interpretatio autem eF^ ,fiquando quaob-ficuriw amp;perplexiwdisunturia,utjcribuntur),magùt dilucidit,e^t
fignifi^^î[^^^^*
lacobî Sèhegkij contrâ
Ãgni/icdntioribui yotAbuln exprimuntur rjr ieclarantur, ^wnïtt Rentre permùtunt nolgt;^lt;)mnes elo^i,yt lt;gt;iriÃotelit,âPlatoÃale^ nM(yt rem clariMfâ¬iîicetJoceamtu) ôlt;it^ix.ânfpMtu,iie^^,naâ amp;nbsp;inuÃtatif ytgt;culM ytt, yt harharè etiam lo/juinobisÃtper-» rtnjjum « Galeno ,à poÃulet id interpretations neteÃitoi., Jnttû tarif allouai inÃr '^tttra yocabulifÃytantur interpretts, yerita» tem rei declaranda non dâ¬prauant,aut corrurtpunt ^à conÃentaneA dicanthifqux continentur in Scripturs, id eiià ^Ãantecedentu tmnia, t^confiquentianon pugnent cum autoritäre ÃcripturA» quod tumÃt tÃinterpretatio non dtfÃentiat d conÃenfu tir yeritate gt;Scripturarum,rjuarum eÃinterpretatio.Stdpaulopoi^ oÃenden-tesnoÃram interpretationemnon drÃentiredyeritate amp;conÃenà Ãacrarum^ de quot;Deo, Scripturarum,Antitrinitariorum autemÃen» Ãum, non interpretantem quicriuam, Ãed confundentem omnia, alieniÃimu eÃed yeritare Scriptura,lt;iuam inuiÃt-atif in Scriptu^ ra yoculs dum cenÃent impium eÃe explicare amp;nbsp;interpretari, ac minime eiÃdem quihut ipÃa Scriptura ( idipÃmpacientes rÿ com» mittentes ^uodnobif exprobat ) yocabuls y tentes ne ipà guident, inuÃuato impioamp;barbaroÃenÃyeritatemamp;conÃenfum Scriptu» ' rarum lacérant,deprauat ac corrumpunt,ytpoÃea litjuebit. FiUut enim, amp;nbsp;SpirittiÃanElum creaturas dicunt eÃe ,quttm tarnen Scri» ptura nuÃuA eos Creaturas appellet. ^Jam yt Scriptura nulquam dicit, Filiru eÃÃerÃona, ita nuÃquam dicit, Filits eii[ creatura, »Atr^uodnos dicimus ,demotÃrabile eFÃ^ryeÃrum erroremautem nulla y era interprettuione deÃenderepoteÃs, non minus qudm not inuÃtats in Scriptura yoculsÃenÃumyeÃlrum explicates,Ãed mrd» ttsblaÃhemijsreÃertum, crun naÃerÃenÃcspropterScripturarum
â - conÃenÃum nullius impietatts poÃit accuÃari. Qppd cumÃacitis, non tarn yerba noua, qudm errores nouas öâ HtereÃes-Satanicas
-inEccleÃam Cb^iÃi introducereconanimi, facile itaq^aÃentioif â ipÃs, ^uod yltrd Ãatenturin bacpropoÃtione adhunc modumÃrt»
ientest
Antitrinitar.Seruetianos. 5^
ientes, Sui amiÃionetapitis noflri hxc farologi^^mui â vuut JProteflatione nihilopui erat^quü enim non quot;viiïetiqualiaflnt 'yieflrafigmenta, riryeflnfaralogiflmiiquibiatanquamQigantet wai(flateinj)ei »p^ugnMts f QMrfum tamenyerhxhxcpertine-^nt^nonflatis inteUi^o, Junt enim (umflquentibut ha.Ko'h'i^ct., ii e^,nonconfl^aria,quanqHam bir dvrii? x^hS^Ãciq Mjcynoccd'^-
e^i^,ah ifja quot;»eritate coaEïos(altcubi de Empedocleflrh iit t^irifloteles ) talia ipfls flri^flfle eÃutiuifl'e mihi duhium non
Propo. 11.
'ScrÃpturaracraDcum,dorHinum Vniaitnyfolum Sivnum taiw â¢turn Patrem appellat. Ergo Kilius amp;nbsp;Spiritus fan(3:ui,nonfuntv-niisDeus,vnus 1EHÃVA, vnusamp;fokisDeus,ne^fobfe .ftuntjled tarnen Pater eft Vnus Deus.
F Atemur inlcripturM,Tatrem,folum T)ettm yerum appella» ri,principaliterflilicet,fluincluÃue,amp;nonexcluflueÃ'vtfic loquar) 'Vt.cumdicofllws Imperatorfuhiecitorhemfihi^no exclu-do exerdtum amp;nbsp;duces hellorum . Sic quot;Pater fllu^ ei^principaliter ;^t à quo flnt omnia, cum amp;FiUus,eät Spiritui fanUueprodu-tantur à Patre,ipfe autem Pater à nuUofltproduUui. Hunc ta-lilui eflthetti ornat Syneflui Epiflcpui in fltii Hymnii ,tI yap is vop aVût^ ; ziûLTi^ii srccvrap ttoIt^, dvroTracTa^, ot^oTrdra^, ctvs TrocTinç. Quarta Hypotheflhac fatisplané expofliimm,déclarantes quot amp;quilgt;ui modii Dei yocabulumyflurpetur. .^d-tnonfe-quitur ,fl Pater (olmprincipaliter,id el^, tanquamprincipiunt principwrum , flt Dem, yt oh idFilim nonflt Dem, aut Spiritui fan^m. ^/Iruert heetfleripturûs qwddicimm, nee ipflas interfl pugnare Scripturas dieent (yintitrinitarij opinor ,quamu{i alior-qui omnia flbi ipflspermutant licenter, yit etiam ea qua apertiÃi-mè mentiuntur ipfl dicant efle nihilominm yera amp;nbsp;flripturu con-fintanea. DiumPaulm adâF^manosÃhriflumpradicatmani-'R.om.f *
54 îacobi Schegkij contra
t»Ioan.Æ, y^o elo^io Deum laudandutn injecula . Dïutu loAnnes^ in CanÃ-
^ica, J E S V M ChrifiùmT)ei quot;yitri Elogio Ãmiliter célébrât, amp;nbsp;idem inprincipio Euangelijfui,hôy3ii (i^ui aÃufnpjerit carnem) Deum apud De um Patrem ejÃefcnpjtt .âMam De um eÃe ait ipÃÃi-mum Aoyou, non alitjuidtn Deo, quot;^t tm^tj t^dntitrinitarijÃmni-aiu,^uum nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;amp;nbsp;phantafma guoddam Eatrûs eÃe Aoyo^j
impie interpretantur, cuiuÃnodi funt nimirum Aôyoi, quos noÃra mens cogitando intraÃeparturit. ConÃat amp;nbsp;liquet his alle^attd ÃriptUTM,amp;Aóyop, ytpartem 'DeÃnitionüs EÃentix'Diuints, prtedicarz de Deo, eÿ'VocabuluDeiprxdicari etiamdeipÃshypo-flajtbusÃecundumprins, eîspofierius Originis, quaprins diÃere o-portuit Antitrinitarios,qucim de tam Juhlimibns rebus,quaspropter ruditatem ingentj non aÃequuntur,dtÃutare . Treeterea an non '^tÃriptiira Eatrem quot;Vnum amp;nbsp;folum Deum, ztaqnoqÃhri-flumynum, amp;/ôlumdominumpradicat Iâ Quomodoigitur Ennt Dominus à Eaulo dicitur ChriÃns , dim Eater etiam (it Domi-, nns uAlto Videlicet modo, quam Eater e^ etiam Filius ynus
A quo, fell ex qiio,amp; per que, diflêrunt hypos Dominiis e!j. Solns,quot;sitper quern amp;ndà quofint omnia.Eerynum ftatice* nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Ãolum , Ãunt omnia treat a amp;nbsp;recreata, ytà feu ex
Eatrefolo er tmo funtfada omniaiFLobis tmus eà Deus, (inquit ^Corinrfj.S» J^aulus)qut edf Eater ille,ex quo omnia, sir nosin ilium, amp;nbsp;F-nus Dominus i e S v zChrÃus,per quern omnia,eänosperrllum. TvJoxfubijcit : Sednon in omnibus e^f feientia. frediderim fanl loc^ Antitrinitarijs didnm. Thomas ^pofiolus conÃtens Dominum ChriÃum, ipÃm Deum eSr Dominum appellat. Hiec eï^ yera Scripturarum harmoniaeir fuauiÃimus concentns ,à nimirum Casholicam Orthodo^am aÃeras interpretationem, ^noya-tia Hsreticorum fomnia, qua eif ipfa inter fe dimieant falÃtate, eis cum tieritate Scripturarum inimieiÃimepugnant. Ergo, in-quit -gt;4.ntitrinitarins,Ellins, lér Spiritus fandus, non(nnt Tnns Devs, Qmtedo, non funt ynits die Dens, quo modoEater '^nusgt;
VMiÃ
- Antitnnitar.Seructîanos. 55
dïc'itur,aut quomodo tot a TrinitaSfynw Detts appellaturt fgillatim AUtem fterq^h^qx^atic'e'^nttô nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ille,genitM a,
'Patre^hicprocèdent ab ytroq^ Dew , Stport o 1E H O V kÃgnifiâ Tat EÃentiam quot;Deif DeM tantum ynttf dtcendua erit, â quo^ per quemyamp; in quoluntomnia. Tdam Thater, Verbum, SpiritttsJan-
,autore loanne in Canonica,Ãint Enum,id e^, Vna e^ntia, Q^adautemi^ HO V AprxdicaturÃgillatimdetribw,treso-riginüs differentia eo yocabulofigniffcabutur,qua ratione,l^numt id eÃ,Kna EerÃnafeuhypoÃafis ,yna did nonpoffunt triahxcfuih-ÃÃentia in yna effTntia,feu'vnits i E H O V A . Q^dautem didâ tur in hoc propofitione ,non ÃibÃÃere filium, aut Spiritumfftn^ SlumÃatÃim eSr Hxrtticum e^,à TieÃnitiond parsffeu TerÃm« quadam effintia 'Deinegantur effe,qutim effentia T)imnaÃeu Eà Jentia Dettf, nihil aliudÃt Ãdefinias, quam tret illahypofiaticte rejjf quas Catholici appellat, Eerfonat) Eaului autem deÃribat tffentialiter 'vnum'Deum hd tribut hypoÃaticd dâ.fferentipt, hoc modo,'VtÃt,a quo,per quem, amp;nbsp;in quofint omnia. Sm autem Sub-^ ÃÃent,ti}âTerÃna, appelletureffentialiterÃparatum quiddam ro'Ari (Ãc enim TerÃnam dtÃniunt omnet i^dntitrinitarij) hoc modo not in Er mit at e profeClo nthil hypoÃaticum effe concede â mut.Eerîim tales erroretfalÃsÃmtiombut acceptosferre debent Hueretici,non Orthodoxie (fatholici5,tir'Veris rationibw Scriptu-rarum,quas ipfipropter ruditatem tis impietatem non intelUgunti, QMmodo Emtm effentia conÃttuatur ex pluribw inter Ãe reaU-â ter,amp; à tota effentiaformaliter difdnClis ,planiÃime expoÃtimtst in Itbrit duobus, contra ^Antitrinitariot, qua breuitatd cauÃa nunc explicate nolo.
Propo. IH.
Vnus cfl Deus Pater omntumjMalach.i» Ephef 4, Ergo extra Deum Patrem non eft Deus alius,
F î ^andtt
lacobiSchegkij contra
a P'unio T)eui Jicirur Tattr otnmum aliam habet inter* pretaticnem, quant cunt T)eugt;s dicitur quot;Pater ejjè ChriÃi,-Tietu^Pater Qhrijîï, HypoÃaÃnÃgniÃcatpatriantjjed,Pater omnium, dicitur 'Detts creator 1/nw ejÃentia, communia enim (ytsAuguÃinui ait)Junt opera 'TrinitatK ad extra. ConÃat au-tem inter omnes, aliter primant hypoÃaÃn appellari Patrem no-firu,lt;tix aliter,Patrem ChriÃi.'^am Pater eÃnoÃer,quia creator noÃer e/^ 'Vndcum Filto amp;nbsp;Spiritufan^o. tgt;4.nnonPaternoÃer quot;Deui quot;^nies eî^ inquit 'quot;'Malachtas . i^tÃne P'erho,feu FiliOià Patrefa^um ef^ nihil,yt Ioannis Euangelium teÃatur. Pater autem ChriÃidicitur, quia ChriÃus naturalis co'èffentialis eius
Filïus,iuxta illud,Egoamp;Pater Fnumjumw.Exquoper-perl^icitur error es Antitrinitariorum referfos eÃe homonymijs, feu xquiuocationihus, quihu^ impediti Scripturas male interpre-tando '^identiirfecundum Grtecorumprouerhium, toc tszTdi[jSjtu. dicouaiiÃdes^, Fclatilia/ellart, dum nihil hahent certi quo Scri-pturas référant,.linum fcilicet lino ( yt dicitur) conneHentes, arenam arena agglutinantes..
Propo. 111 !..
Vhus Si folus Pater Domini noftri I ESV Chriiîf e/î quot;VŠms Deus, 1. Corinth. 8, Ephc.i. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;«Sif Spirirusfanvlus,
nonfuntPatres IES V Chrifti. Ergo Ão'y®-', Si Spiritus Cane Aus,non funr Dens extra Patrem; fed vna cum ipfo, in cuius iùnt Subiiantia ab ætcrnolnieparabiliter,
Similis etiam in hac PropoÃtione exhomonymia [eu aquiuo--catione errores eflorefeunt, omniaq^ ipforum SophiÃieis eien-cHisftatent. Si disantfolumPatrcmljomini noÃrtr-Esv Chr.i-fiieÃe '^erumDeum',amp;principaliter'intelligant ipÃtm eÃeÃlum Deum 'Yerum,amp;principiiumprincipiorum,idePF,gt; Filij amp;nbsp;Spiri-trtifanHi) C nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Patre Dto, nec Filiusnec SpiritttsfanEfua:
Antitrinïtar.Seruetianos^ 5 t]Jènt)amp;quodfiintetiam, ida Tdtrehabent) idetnnos illatnuf tir Ãatetnttr qtiadi^Ã.- ,AtfiÃn^liciterf ided^, exâ¬luÃue, dicaturamp;' Tatrem T)eumÃlum amp;nbsp;y num dicantefÃ, nempe Deum (Ãentiam, cum hacratione Ftliufj amp;nbsp;SpiriuMÃan^w ,Ãolientur tpl)ellat'tone âDei,(qutbui tarnen amp;nbsp;ipÃs DeipradicationemScri-ptura largitur) toto ccelo, yt dicitur, tota^ Scrptura Jdcra eos er-rarecenÃmui.SyllogiÃmtuÃc habet.Soltt^ DettsTater^ e^^ ye-rui Dem.quot;Konjunt Bihm,amp; SÃritmJanhtmÃlm Tater Dem. Ergo^Filtm amp;nbsp;SpirituiÃmdm^nonÃnt y er m Dem. Stpradi-catum â^laiorM yÃurpetur Ãc, ytÃgniÃcet principaliter Kerum Deum, ConcltiÃo y era erit. Sin yeroÃgniÃcatione hac yÃurpetur yt mmirumÃigniÃcet ynum eÃentialiter çÿ yerum Deum,aut non principaliter Deum,yt ^laiorfalÃa ed^,ita quoq^ ConcluÃo. Con-cluÃo tn TropoÃtione .dntitrinitariorum mododtda, nbsp;nbsp;nbsp;mintmè
accommodätajuiipromiÃti ,fidd,vn.K0Ãrsamp;®-' ratione Syllogifmi. 'Kon enimÃmpltciter concluditur bis ab ipÃspoÃtis,Ergo Ao'y©^, amp;nbsp;Spiritm janClm,nonÃtnt Dem,extra Tatrem.Quod equidem à nosfatemur yerum,Ãintelligant non de HypoÃaÃTatrts(qux mcommunicabtlii e^ JÃedde EÃentia Tatrii,qult;eeï^ commu-nicabiln.'ldam nec Filim e^ Dem, nee Spiritm ÃnSlm extra Tatrif eÃentram. quot;îdam inÃua eÃentia, non in fuapropria Hypo-fiaÃprodutit Tater Filium, SpiritumÃanSlum, Sed alioÃnÃu, quam modbÃmm mteiprefati, lonclndunt FiUum amp;nbsp;Spiritum Jan£lum, non eÃe hypoÃatice Deum, quia fcilicet non Ãnt Tater, quipolmÃt hypoÃatice Dem,amp; extraTatrem nonpoÃe alium eÃ-fe hypoÃaticum, eif eb non eÃenià Qualitates quaÃdam Tatrii, in cuim SubÃanttA,tdei^,HypoÃaÃÃnt tanquam SulieSlo quodam Filim nbsp;Spiritm fandm. Er^o, quum ChriÃm dicit, Tater in
me ei^, eä in Tatre, nonÃt e^ accipiendum, qubdytdelicet iypoflatici non ÃntÃeparati, cum non quemadmodum Qualitas eà wHypoÃaÃ, itaquoq^in ^aUtate HypoÃaÃsineÃedicatur,Ãed
F z qubd
lacobî Schegkij contra
^iioiyntii m alioÃt eÃemialiter, non Ãnt cauÃte EÃennteÃeparH'^ tumquidJdm. ,gt;4ntitrinitarijporro contra quosÃiperiortbus an-fiif Ãriftfiduos Itbros , tffintialiterÃeparacos dicunt^ Tatrem^ Fi-liumjdx Spirit um fangum . HtpraÃcntes Seruetiani KAntitrini-tarij,nec eÃentialiter, ('Vt Uli) nec hypoÃatice ('^t not) diÃirttoi dicunt, quando nimirum Ãoyofi, nbsp;nbsp;Sptritutn fangum, in quot;Patrit
SubflantiaÃeu HypoÃaÃab aterno infcparMiter inejÃe, tanquam Q^litatet, tif VirtKtes quaÃdam dicunt nbsp;nbsp;hac ratione dicunt Fi-
iium , amp;nbsp;SpiritumÃanSlunt, tfÃe in Tatrü HypoÃaà cätEjÃentiaf ^uemadmodum '^uÃca in PerÃna tix eÃentia â\iuÃci, quent fenÃim alio loco reprehendimus commod'tore. Pojlremaparte Pro* poÃtionts idquodmodo dixi impie Ãatuitur quam eb interpreta-tuf Ãm conÃntanee illorum Jcrtptts, tiyaltjs coiÃentanee etiant PropÃtionibtn ,quxpaulo pb^ Ãequentur,quot;fit rationes errorunt appareant. j^lioqui pofÃt etiampars hacpoÃrema cdmodam habe re interpretatwnempropter homonymia 'yocabulorÃ, quaplerunqi occultantÃos error es Hxrettci, er Ãeciose inter dum loquuntur, âvt yideanturpieÃentire,qui tarnen omnesÃuntÃallaces eirÃtbdoU SophiÃa^zJâ non FhiloÃopbt, duces nimtrum cÅci cÅcor um propter ignorantiam 'veritatis. ScripÃerunt ante aliquot Annos ^nace-pbalteoÃn quandam omnium errorum Serueti peiditiÃimi hominis quot;^AimÃri EccleÃte GeneuenÃs,quam egoperlegensÃuporemt
I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;f utilisâtem, inconÃantiam, imb inÃaniam hominis admirariÃatis
non potui. 'Fltilquam certb ÃbiconÃat SeruetM amp;quum omnia falptÃima Ãcribat, ipÃe tarnen Jubinde mendacijsproprijsÃa aha mendacia coarguitpropria apertiÃimb. Inter rcliquaÃeribiture-tiam modus,quopraÃens Tatri ab aterno aÃterit Chrifius, quiÃe Hoc loco Serue^ habet. quot;Haturaliter elx 'Voluntarib erat Idealis ratio rirpro-tus fcribic Ideas latio, relucentia QhriÃapud Deum (/imditudinem ctTrav^a« ChriïîT'*â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;cdparat ThantaÃnati in Speculo, }Ãiritus Chri-
«liliil aJiiid nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;apudT)eumÃ..ux eitts apudT)eumprndeÃequitur nullamfuiÃ
ÃeSub-
Antîtrînîtà f.Serifctiânos.
Æ Sulflitntiam, ejuumfigura tantum ejfiet \IIïm rei ^uæ nondum quùm phantalïiî trat, interea à Spiritu non d-ffèrat. Hacfiribuntur à Serueto a»â figuræ Chri» Dialo. t. pag. 217. Ecquid quafio illudaliudeïfi^, quant quoda-
pud(rgiliumdiâtur, T)antfime mentefionum'* Quidquajo e/à ftarica fpccksse quodChrifium appellatprolationem Tatrii quadIdealem ratio- nerara (it ex Ma. nem,qUAli6 e/lin Fabro aut 'Pidlore refigt;edlu operts l^aut quodIde- â¢ââa virginc» alem banc rattonem appellat Spirttum fibrifit. f amp;pojlea negatfiu-ififeiaiädifiquiddamfiedfiguram tantum amp;phaneajma^ Qufi^fn-quam Spiritum appellauit id quodnon , amp;phantafina F'bi nampneterea bæc yocabula reperiuntur in Scripturùtl* t^t yutbif Seruetianûspiaculumyidetur, amp;nbsp;hxreticum alà jsyerbùs loquide lDeo,quà m Scriptura loquatur, Quà m qutefi iniquam Legem in quot;Vofimet ipfits!ancitîs, eîr tarnen interim yejlramprteuancationem non ammaduertitis, amp;nbsp;quodin alijs reprebenditM, idyobûs ipfit tanquapiumfiaUupermittitit. Déclaranthxc'ygt;erba,modum, quo Seruetus,amp;bi tgt;inticrintcarij:Sediatoresipfitt!,opinentur tn T)eo Pâtre efi'e Fthum, nempe tanquam accident voHf-eoc quoddam, quale eià in nobttpreecognoficentibut altquîd,priu/quam efifintia-literfiubfifiat. Quod autem extra Patrie hypoÃafiin Filiu^ nonfiit fiubfijiens quiddam, fed in bypofiafiTatrûsfit Virtue qutedatnfifiu Qualität quidam ,feupotentia çÿ plenitudo qucedam Dietatùt^ atq^ energ^a, Propofitione t'è.exponitur inferitu, 'Vt mihi dubium non fitfie^a eit errore Seruetianot ejfie bar um Propofittionum au-toret ,prtefientetnimirum K^intiirmitariot. Ergoin SubÃantia nempe Perfina Dei PatritiFilium,.SpiritumfianBumfiatuut inefiÃ(quodyltimaparte btùut Propofitionü dicitur)eoyquo iam di^um ff nbsp;nbsp;modo,debet^ intelligific^quum dicunt Ftliumeit Spi
ritumfanllum e/fie in Subfiantia Patrùt ab aterno,tanquamfidi-(erent in Pâtre tanquamfiubieSio quodam^ bot tanquam accidentia qutedam inefie amp;nbsp;tanquam Q^alitatet quafidam. 'Flot Filium' Del dicimui, neq^ e/fi extra efifintiam Patrûs^ne^ intra bypofiafifi
Patris^
'40 lacoBi Schegkij contra
, fed extra l^poÃaÃn *PatrK fît intra eff nt i ana eiufdet^f qitandoquidem T)eMpereffntiam,ficuudum Ãuangeîiunt Ioannis fit 0 Aóy^iDtits antem 'PateriO nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;e/fe nequit,quum Ã
Ãproducat ^^Kôyo}i,eÿ nonfitipfemethèy^ . Troinde quod Tater fit o Aoy®-â, feu óSnffi Ao'-y nbsp;nbsp;, ne SeruetM quidem aicet,
multö minus difciÃuli^fitnt, quandoquidem in Hypofiafi Tatrif ipfitm hoyo^ ineffi dicant. At quicquidin Subie^e in Efi Jentta incomtinicabilti (Gract appellant To^di) idomne accidit, cum rs^iTi, nec infit, necpradicetur de aliquo.Ex quofequitur, cum Efifntia âDei^nonfit oTrtji o KoyO-'^pfiqutdemfecundum An-titrinitarios Seruetianos illos,Efientia T)ei,nihil aliud fit, quam hypoÃafisfola Tatvis)in Effntia diuina,Kerbum,feu2\.iyo^,fifi licet duntaxat quoddam Tatris accident oportebit eff. Cum enim in Tatre fit tanquam in Subjlantia amp;nbsp;SubieClo quodam, Koy^ accident ipfius eieneceÃitate quoddam erit. Si mutabilefit t Ta-tremficilicet mobilem effi oportebit, tir yertumnum quondam. Sin mutabilenonfit,fequitur ,'sgt;tTater nonefentialiterperfeHusfit, Jed quot;vt accidente quodam perficiatur Tater , yt fdominem fua irtuteamp; SapientiaperfeClumdictmits,nonrattoneeffintttefua perfeSiu.Sed quafi) quona differ etCr eat or dCreaturisPfiquide nul la CreaturapereJfintiHomninoperfehîa elf ,fedcreatura omnet âvel ratione ordinisperfe^ione quadamparticipent, 'velperfeHio-nemfitam habeant(ytfiiritaletSubfantix)fruentetDeo.Ergo per effentiam feufitapte effintiaperfeCius ei' beatus eritT)eus,tÿ non aliquoquodei tanquam accident tneif ,fiue feparabile tllud fit,fine inf parabile eiproprium. 2\lot autem amp;nbsp;Effntialiter, amp;nbsp;Elypnjlatice Deum infiniteperfeHum effe dictmus, eir non altud ipjum ef aliudperfeâtonem ,eiu4 eff cen[emus,quemadmodum alias dtfferuntSnbfiantia,amp;accidensipfijts fue proprium id fit, fine commune. ^Accident enim,non elà ipfa SubÃantta, nec yicif-fim SubÃantia, ipfum elf accident, TAibil autem elf in Effen-
tia
Antitnnitar^Seruetianos^ 41
liadiuina, quod non Ãt fpfaperfeEiio, ^nequaquatnperfe^im quiddam alumde,nem^e compoÃtumperfeSltim ex yirtute ,amp;re prxdita f^irtuteÃuhieEdo Videlicet VïrtueùdPater uaqÃlgt;Ãa fum-maperfeSio ef^, ÃÃÃma eä InÃmta 'Bonitas yÃeu dvirux-^^oii. Et liimperÃBtontf Jummapropriumfit, non tanquamhypoÃaÃn fubijct alijperfedîionitfedefÃcacem ejà adaltudgenerandumÃbi fimileperÃdlum aquè irÃmtumÃnon emm ottofapoteï^ effè lnÃ~ nà ta Bonitas ) ylt;d^â!Hp.M. nimirum ipÃus, ab ipÃa BonitateprOâ manans energ^a, Sapientia zif Ãoy®^ erit omntpotentts BatriSt qute yt Tateryttd quoq^ ipÃa edà m numero TrinciÃorumpropter inÃnitatem.Bo^ Bonttatem enim nihtlprius eBà 'ygt;elantiquitu Sapientia, qux hiy©-' efl Bei Batris nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;d.Tttùl-
Tûip . Bomtas nimirumgenita edà b KiyO-^primum nbsp;nbsp;nbsp;ovrap, Prouer. 8,
amp; eorundem enam extra Beumprinciptum^ytper Q^dÃntom'- Dominus podc-nia eondtta . Suprema Bonitatis foboles edà bac prima Viens amp;
â r \ ' iCljx, â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;⢠nbsp;nbsp;nbsp;' r .1- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;vj«fu«,«c.
japientia,}eu o hoyâ!^ ueuomnium 'utsiaplimpliciÃtma Idea,cum Batria nimirum ante hanc Erätatem Ionitas fit quiddam viop.Bonitas enim l^naeä!'ÃmplieiÃima, efà in cauÃa origo yt omniafint id quod fitnt . Ciim enim in natura rerum omnia japien- Quæ ratio fit â tiÃtm'efaila declararecolumns, nonhabemwsaliud,quo Ãuddo^ qnôd «VTOxPoCc teamus,qu(imbonitatis reÃe^luy^t ciim dicimw nonpotuiÃebac ^o'p (èuBonum tul ilia meliuifieri. Bonitas ergo, cbara^er elÃ,quoprafiertim ingenitum,Pa-quot; Tater declaratur. Eides itaq^ nbsp;nbsp;intelligts Tatrium (haradlerem nbsp;nbsp;nbsp;charaflcrem
relié Bonitatem ipfiam apperiart,amp; ywHpx. ipfius efià edf did fe^ riÃimeK0yop,genitam ficiltcetVlentem, elr Sapientiam à Tatre produllam . Be prodnllione ettam Spiritus fianeli dicer emus, nifi hac copnose eÃentexpofita in duobus Eibrts contra tgt;4ntitrinitd^ rios .â Troinde vit^yeui. hacioidJiiii amp;nbsp;ylt;^np.ûc â Tatreproma^ nans,hypoflafin T atris non facit perfiSliorem, ciimperfelUÃima exiÃens hypoÃaÃs T atris non poÃit eÃeperfellior,Ãednihilominus 'tÃentia ipÃus Tatrtsperfellio edÃ^ Filius ( quia communieabilii
G edÃ^
41 îacobi Schegkij Gontrâ- lt;
Tdtrt^ Ej]entia,non autem HypojhÃs) halens diutrÃum ^ojlaticum eÃe èiEatrii by^oÃaÃ. Ãlam hti tribusproducentibtif fartini eir parttm produits prwcipijs omnium eorum quts Ãunt fxtra Deum , eÃentiam diuimtattsperfedbiÃimam dicimtiiÃcum aliudipfis nihilpoÃit annumerari, ) non ejuod in aliijua hy^oÃaà Ãntperfelîionss inhérentes tanquam accidentiu f ytyidetur An-titrimtartjs Seruetianis ) fedquodreÃeliti Eniits eÃentix if)fx Ãnt quxdamhypoÃaÃsÃÃÃsperfelliÃimx, ei' incommuntcabiliit q'.txdam,qua ratione nonpoÃit fieri yt ynum alteriusÃtperfellioi Pet ,ytccidens,el^ Subieliiperfellio. Etenim fimpliciterperfelîuy Ãc eÃcomparatum, yt ei adnumerari nihilpoÃit,quoÃtperfelhtts, qt{aratione,EÃfientidmdiuinam (quxtribusÃniturperfonts)ab-Ãlut'eperÃelldm dicimits, quia, nihil elf,quo poÃiteÃeperfellius quiddam . Etprxtereajingulas EJÃentixhuiusperfonas , ÃipÃt quoqjperÃellÃimas,citm Ingenitumfit ipÃÃimaperfeUioEatrts,.
GenittieÃe à Eatre,perfellioÃit Eilij, amp;nbsp;Erotedere ab ^trtsq^, perfellioÃt Spiritus ÃnHi. âElamÃKóypii.accideredicamushy-poftÃiEatris, derogabimus perfeïlioni HypoÃatica Eatrls, lAt Ãhoyoiiproduci dicamus à Tatre^ e^hancprodullionem aShuant propri'eineÃe Eatrifiateamur, adperfeElionemnimirum hocper-tinebit Eatrts, cum fineprodullioneÃilicet alteritps hypoÃÃeoSy Eater nequeat intelUgi. QuopoÃto ,fequitur tlludetiam, ratione perfeHionü ytriusq^^ytpropter eÃentiam communem, EaterÃt in Filto.ei; Filius -viciÃim in Eatre, id elf, in Eatris eÃentia, qua reciprocatio locum non hoher et ,fi Ao'y©- tanquam qualitas amp;nbsp;Firtitsquxdam inFerfona , amp;nbsp;non in EÃntia Eatrts.ineÃi di-(tretur.Eatri ergo quatenus Eater nihiladnumeraripotelf,qua Ãt perfeHius qutddam, nec Filio.quatenus Filius, nec Spiritui fanllo i quatenus Spiritus fanElus, cum Ãnt.femetipÃsperfeUx ires hypoÃaticx omnipotentix origine diÃcrepantes, non eÃentia,. Eletiiuf lÿcopiofus hx£ alias anobls Ãint expoÃta, qux denba
re
Antkrînitar.Sernetùnos. * 4
quot;^eâuntaxat in ^rafentia mihi yifitm . quot;hlon ergo HypoftaÃt in hypojlaÃ,ÃdhypojlaÃs tin alterius hypoÃaÃos eÃentia^ ^ua ratione Ãwm dicuntur Tater, amp;nbsp;Ftliuf, amp;nbsp;Tater, in Filin â¢JÃ, Ftittu, in Tatre,'vt cum dico y^nimam Sentientem, efà in Intelligente, amp;nbsp;fntelligentemÃn Seniienre ,fic intelltgi yolo,noii ^uod Sentient Ãt in Intelligente , tan^uam accident in Sitbie[{Q,Ãd ^uod amba: i'uoatfxa;;, ide^,potentns Ãnt Fnim eà Ãntite,Ãeit Ãnim«partet,non diÃclulx loctt, autratione quantita-ttt diuidua, FnamÃcilicet amp;nbsp;indiuiduam ,gt;tnimee eÃntiam con-Ãituentet, no '\gt;t quot;^na altert tanquam accident quoddam infitlFlon tnim et^ Sentient in Intelligente, tanquam Ldctident quoddam , wSulieIlo,nempe hoc modo quo Seruetiani Filium,Ãeu ÃÃyop, eif Spiritumfanllum,in Subflantia,Ãeu hypoÃaà TatrM quot;vnici Dei eÃ-fi dicunt, nempe tanquam Q^litates quaÃdam ,fro quo not dici-tniK eos eÃe in EjÃentia Tatrù tanquam TerÃonat,
Propo. V«
Js folus cft vcrus DcusVnus, quemChriftus agnouit 5i in' uocauit. Ar Chriftus foluni Patrem agnouit amp;nbsp;inuocauit pro vc' ro DeOjloan.iy. Matrh.ii. Ergo Solus Deus Pater j cft Vnus ve-fusDeusjion alius extra Patrem,
PT^poÃtio htecÃmili laborat aquiuocatione, amp;nbsp;concedimm o-mnia,ÃTatremnonÃmpltciter,Ãdprincipaliter, reÃeItu à ÃproduHorum ,folum yerum amp;nbsp;ynum T)eum quiÃiam appellet, de quoÃxpiws iamdiUum. Et hoc modo non e/à aliitt Dew extra Tatrem,aquoÃunt omnia,nec aliios extra Filium,per quemÃme omnia,nec aliM extra SpiritumÃan^um,in quoÃunt omnia,
Propo. V1.
Nullus eft vcrus Deus cxtraillum alrifsimum, cuius Vntgeni* tusFiliusdilt;ft:useftIESVSChriftusIoan,i.Luc.i At folusDeus P^cer cft iSjcuius VnigenitusFiliusdiduscft lES V S Chriftus«
G a Ergo
44 bcobiSchegkij contra lt;
Ergo folus Patereft Vnus verus Deus^non alius extra ipfum» nbsp;nbsp;'
âYllogifmuf it A conÃcien^w erat. Gullits '^eru^ quot;Detn efà extraefJintiamDei VatrüaliiÃimi^tuiii^VnigenitttsFi^ liuf e^lESvS Chrïfiu^.SedKôy@-',feupiltits Dei^eï^ ââvertu quot;Detu . Ergo Kóy®^ Jèu Fîlitu Dei non eï^ extra ejÃn-tiam Fatris, lgt;lam Eauluf benedt£{um Deum, amp;nbsp;loannes, quot;Ve-rum Deum ,Filium appellat^'Vtjuprà e^î^ diSum. Ergo,Kôy^ Dei non eî^ extra ejjèntiam Dei Ãatris altiÃimi ,^uitu Tatrû, Fnigenauf FiliusdtÃtue^^ \ E^N^ChrifltuJidondumproiafii, Hferetice^Kóyoii e\traeÃentiamFatrK,'\'tquem etia ytdde impie dixerù, non tantjuam hypoÃajtn ^^fed tantjaam actidens ^uoddam in HypoflaÃeÃe Tatrû ab aternOiprtecedtnte TropoÃtione. 2dos Fîlium dîcimuf Ãectindum Scripturam [acram in Ãnu Fatru, nempein eÃentta Fatrù eÃe, tu extra Ãnum Fatrù ilium para-, logiÃnü tuû.detrahù , amp;nbsp;ex Deo Filio faiù atcidens creatu-ram , V^desergoquà m conÃntanee Scripturù argumenteras, quapnecipttia errnrum amp;.blAÃJ}emta tibiÃntpropoÃta . Huiuf FropoÃtionü SyllogiÃniu déclarât,quam egregtj argumentatores
DialeUttiÃnt jdntitrtnitarij,nullus enim F^uflicus tarn ineru--dite argument ar etur, amp;, tarn incondite.
Propo. VIL
JBefoIus cft verus Deus vnu.squiconferuat omnia Verbo, amp;'â Spiritu fuo. At is non eft alius qua Pater {blus,fiabcns in Ic Aoyop, amp;nbsp;Cpiricum ab æterno,£rgo,SolusParerciî vnus verus Deus» JTerum aquiuocatione Focabuli Deifallit,tsjfallitur ^nti-trinitaritu.. Supra inFiypothefibus, eius FocabuliÃgniÃcata dijUnximtu. Froinde in '^laiore, De tu yenu ör quot;Vutu, fignificat quot;Vnum Deum eÃentia,qui nimirum eFÃ, deÃntente Fattlo, à quo, per quern, amp;inquo funt omnta..gt;it alibi D . Faulus Fnum Dominum IE S V. M. Chrijlum eÃi dteit, per quernÃnt omnia. Ergo x.,i ,⢠nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Tgt;ei^
A ntitrinitar.Scructîanos* 4
Z)« nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;yocaiulîi Chrifiojanqua diuina hypoÃafi(nam Chriflnm
ex Ilaria natttm jdntitrinitarij, iUt duntaxatfatentur eÃe hjpo-flafin^ amp;nbsp;non Ãeäem hanc ChriÃi ima^inariam in hyfoÃaà Tatxit tanquam acetdens quoddam adambratam ) congnterecosentur fix ipfifateri. Sedinquiunty dicitur Dei âPatru eÃe, non quiain.eÃentia.ipÃu0Ãc hypoftdtuum qtäddam, Ãed qttiaÃ{ piQ quisdam , Jeuqualitas mperfana-Patrii qtiÃdam. t^iliquid trgOjO Haretice,in^atre eï^, qiiodr.onÃc iÃje Pater. Sequitur
Pater compoÃumqutddam exÃubieSlo amp;nbsp;accident eÃt, ey quandam perfeSlionemhabeat, eix nonÃt ÃnpÃoÃmplexperfeSiio, quodproÃSlMnaturacdiuina aliemÃtmum ef^ . Ãoncludendum ^gifnr,Soliu âDeu4:EÃÃntia,ideP^, T)iuina eÃÃntia, eÃynuf ^e-rua Dew. tgt;4.t Dew quot;vnw EÃentia, e/^ Dew Pater, cum Deo Elio, amp;nbsp;Deo SpiritufanSlo, hypoÃatice diÃcrepantibw omnia ere~ ans,amp; omnia conÃeruans. quot;Elam Dew Pater duabw à ÃhpÃaticeproduSlitdiÃerentibw, ^fetum^nam Diuinitatii eÃentiam conÃituentibw,non tanquam yirtute eixqualitate qua-dam ac nonparticipantibw communi Patrie EÃentia, Ãdinha-renttbw duntaxat paterna hypoÃaà tanquam SubieSio cuidam (proeoytÃomniant Seruetiani)creat amp;conferuat omnia. Omne tnim accidentamp;Ãnitum eP^,amp; inÃnitoSubie^o inefl. ^At quod créât omnia, tir quibw creantur omnia, ipÃa inÃnita eÃÃprincipia oportet.Quareprincipia hlt;ec necylccidens Patrii quoddam erunt, nec aliqwd quodparticipet quodam accidente . E[am accident, determinatie quxdam e(^,ti^illudcui ineà Accident, quiddam finitum tir terminatum exi(tit..A.t Dew,pnncipium tirÃntteP^ omnium, quare à nulle alioÃnitur, lt;amp;eè inÃnitw quoq^dicitur, qua ratione non poteP^ eÃe mÃÃmpliciÃima quædam EÃÃntia, expert omnif materia,tir omniumaccidentium,citm omneprxdi-tum Accidente,Ãt compoÃtum, amp;nbsp;omne compoÃtum, caufam ha-beat, omne autem caulamhabent ,principiumÃmpliciter eÃe ne -
G 3 queat,.
46 lacobî Schcgkij contra
⢠^eat, autemftmpltà ter principium^ finis omnium
Propo. VIII.
Nullus cà Deus alius, nifi is qui promiÃt fc cfTufururn Spiritum fuum iliper omnem carncm loci, i, At is folus Deus Pater eft Iolt; ann,t;.Alt;S:.t.Ergo (blus DeusPatereft Vnus verus Deus«
STiritus fian^w ti^(aâPatve tilioq^procedens jenerg^a^ua» dam hy^ofiatica ,Jine qua quot;Pater, amp;nbsp;Filitu extrafe nihilfia-eiunt, o^raenim 'Trinitatis ad extra J'unt indiuifia. Eodem modo prohatur etiam Spiritum fanSlum non efii tanquam accident quoddam in hypoftajt Pair it,quo argumentapaulo anteprobatum
J nbsp;nbsp;nbsp;efie kiyop yt accident in Pitre tanquam Suiteilo quo-
dam. Ergo yt pili usfuum hypofiaticum ejfi atceptum fert Patri, it a Spiritus fan^usfiium efie habet à Pâtre nbsp;nbsp;F tlio.Plon loque-
lean. Vf»
tur( inquit Chrifius)à femetipfofiedqutecunq^ audierit, loquetur, quia de meo accipiet.. Omnia entm qutecunqfiabet Pater ,mea funt. Prop tere a dixi quod de meo acctpiet. St quts yerba h tec êic-plicare y élit Seruetianis hypothefibusfretus,ipfa Chimera mon-Jhofiorem interpretationem afieret. Qtiodhahet,SubieCîumamp;hy-pofiafis eCf J iï^d habetur, accident ePf. Ergo P ater habet hó= y op, lt;(!t habendo ipjum, dicitur omnia facere fecundum i/lot lAn-tttrinitariot,yt yir habendoprudentiam, dicitur prudenter age-re . PrudentiaautemePf accident, e^tperfeClio prudentie, qute prudentia non yt hypoflapt dicit fe habere aliquid ab eo à quo habetur, jdlioqui Accidentfeipfi aliquideffet nbsp;nbsp;f^tesOKCipSLeop quod-
dam Ãu ivlcifihaberet quidpiam infe quopcrfiperficeretur.Sed Ãôy^dicit fe habereomrâa, queehabeatPater . Piotalioqui propter ruditatem fenfùum, quicquidperfeClum e/^, id habendo perfeSlum efièdicimus . Embra ifiarum lotutionum atq^ balbuties noflra ad ret diuinas etiam trantfertur, quee tarnenfetpfitfimt ip-Jeemet perfe^iones,amp;non habendo aliquid, perfeilumquiddaexi-fiunt.
Antitnnit.ir,SeruetianosJ 4^
Ãunt. Quit diâti Omnia ^ua habet Tater, meaÃmt ? Ãoy©-' hbi dtcit,quiprincipium illHd,a quo junt omnia, TatremÃtum dicit,. ü/imul etiam feipfum Ftlium dieit eÃe^rincifium . Sed in Tatre,non hypoÃafis,'tgt;t dicnnt Seruetiani,qnare aicidens trit, nimtrumperficiens l:^^oÃafin Tatrta habitua quidam Q^li- â tas,.rix tTriiïfHTamp;^ Jal)ientia . Siigitur Kóy®-' ea omnia dicitÃta rÃ'e,qicacunqj habeat Tater,amp;Tater inà habeat Aoyop, (^ro eo yt yidetur SeruetianK Hin } fequitur 'vt Kóy^ habitai jeu ^k; Tatrn ,i{)fe feÃÃim goÃidere amp;nbsp;haberedicatur, quo nihildt jlu
monÃroÃua. Fr interim non dicam omnino l^poÃaticas res gmficartbnformuln loquendi,quum dicitur,quicquidhabet Ta^ ter,râfquum duitur,meafunt.Tgt;ionenim ^ccidentia,(ed logica hygoÃajes,amp;perÃinxpcloqui,amp;dicere conÃeuerunt. Siede Sfi-rituquoqj/anblo dicitur,!)^ meo accigiet,ex quoÃquitur, quot;^rSpH ritus fanbfua,non tantum i» Tatre,nonfit accidens quoddam, fed 'tgt;t extra Tatrem,amp; Filitmi,Jic hyboflajis quxdam,fuum Effè ac-^ (ipiens à Tatre, amp;nbsp;Filio. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;in ere at ia rebtta nihiljit per EÃ
jentiamperfeblÃtmum,(Ãumma enim cuiq^ retperfeSlioper lt;Ac-^ ttdens inef^,lt;ir eo dicitur aetipere,aut habereperfeSïionem jfnnH lem quoq^phrapn transferimus adres diuinas balbutiendo,'nt quumdicitur à (jhrifh,omnra qua habet Tater,mea fiint,eîr tte--rum, Spiritui fanSlua, de meo accipiet, quum tarnen TaterÃuant perfeHionem non habeat,fedper ejÃntiam Ãt ipÃperfebliojimpli^ eiter ingenita,amp; Ãoyop, quemproducit Ãib ratione qua Tater eÃg necejà etiam eT^ eÃe hypofiafin, ciim Tater fine Filio, tanquam forrelato,nequeattntelligi.Termintti porrbfieu Sabieblum huiua ' torrelati, ex necefiitate nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;hypofiafin quxdam, amp;nbsp;non accidens
quoddam Ta-rn\ ISlon enim Tater juamper accidensperfiebüo-nemprodiicit . Quare filiiam fimpliciterperfeSiionemproduceret ipfium jefie producers quidpiam diceretur , qiiodeT^ imPoj?ibile. TrodiUti ergpTaterjimpltciterperjeSlioÃumma ingenita,per^ fe^ionetn:
48 Jacobi Schcgkÿ contfi feSlionemfummam ^genitantextraÃtatn hjpofiafin,Ãedtntra. eà fentïam fuam mnitÃateÃhi te^ualem nempe hóyoi), qui aipro-ducentem refertur tytadTairem,quart Fxliuquoq ipÃumopor-tscprodu^um quiddam à Tatre differens 'â ^::!St)SMllt;f.effe . Ciete-rum produEîum Ãoyofj Seruetiani quoq^ extra effentiam Tatrit tffè negat ^quum â^lidelicet ifÃm Q^litatem amp;nbsp;Firtutem quan-idam Fatrii dffe dicunt. ^t cum Ã.iyQ-' accident 7atrit non effe foÃu,(t^tdemonÃratum eÃ) neceffie^^^DtÃtquiddam iniffloL df diÃrepans vtrösacviii. ErgoÃnon ed^ in hypoÃffiFatrit, neq^ quot;vt â¢Occident) neq^ quot;ViÃm^liciterferfediio ,Ãequitur,^tÃt aliquidin Effentia âPatm . âddam alioqutpenitut extra irlocp Patrtterit hoy^quodtarnen non yoltint, nec fatentur etiam Seruetiani.
igitur erit AóyQ~' in effentia âDei Pairit, tanquam materia quadam, aut Subiedlo quodam,aut erit in tpja, tanquampart tottut effenMÃmplicit, tir non tanquam cum materia, aut Sub-ie^o compoÃtum quiddam, qult;e compoÃta effentia alidt in Phtlo-Ãphia non appellaturÃmpliciter feu oAaç oÃop ,Ãu indiuiduum totum ,Ãd ÿuuoAoiiy diutduit ntmirumpartibuttotiut Effentia exiÃentibut aut m materiam amp;nbsp;formam, aut in Subiedlum amp;nbsp;^Accident ,Intelle£luf noÃsrÃmplex, täf alioquiÃeparabiltt à corpore ,producit Cpropter animam informantem corput ) tanquam irypoÃaÃn à fe diuerÃm,ratione tarnen 'à vlooi lAnim« non Ãpara-tum autÃparabilem intelle£{um,ÃedcompoÃcum,c!ttquatenui com pofitum, hacratione\iAiKoii,cirquoadvAiKoii, hacrationecapactm Idearum, qutbufperficit ipfumâ^lentÃeulntelle£fufÃmplex,Ãu fPiidiKac;. tiicitur öâ hic IntelledltesÃccompoÃtut in bomine, Ãoe yamp;', cuiut bypoÃaticum effi ex eo cognoÃttur,quodnimirum ei Scientia infunt, er '\:zsiKamp;fjJleop quoddam e/à habitu acquiÃta-rum Idearumperfedlum ⢠Et Praterea Intelle^ut agent, ipÃum Ãientijt informant,non effentia different, lumineÃo nihilominus perficereipÃmdicitur.Si ^gt;bititrinitarif effent eru-iiti
Antîtrinîtar.Seruetianos. 4^
liitiinThiloJojihiatum facilimè cumhts tranÃgiretur . ^edtïi--Ãutans ali^uts cum homtnibtn Thilofophlte ignarti de Ãtblimi-buf hîitarduü nbsp;nbsp;diuinif rebu4 ^perindefaciat attjjÃcum cÅco de
coloribu^ diÃutArt conetur.Hihilomintcspropterpiot, amp;nbsp;eruditot quot;^iros, nbsp;nbsp;inprimüpropter honorem 'Dei omnipotentii, ek^uiÃtiÃ
Ãmit argumenta cotra blaÃhemos illos diÃutare inÃitui ejuipor-Tohabent aures adaudiendum, amp;nbsp;intelle^um ad tntelltgendum. Uh audiant amp;nbsp;intelligant qua dictmtur .OÃendtmui tn homine eÃe duos intelleBuf hypoÃatice differentes ,nihilominws eÃentia .Anima ynaquiddam eÃentialiter ynum exÃentes .'Eodem modo dicimitsin EÃentia diuinitata l^na ÃneÃe Plentern ingenitam (quam alias chara^ere âBonitatis deÃgnauimits)amp;'Mentempre» tereagenitam, quam Scriptura appellat Kóyo^ Deigenitorùs ,Ãu Patris. BlatoPPatrem illum, in Thilebo nominal, n»/j quodes^, '\dens,altering 'Mentisgeneratrix, ^t Mentemgeni-tam,appellat,^isecnK\Kü}i vsp, er Ao'^o^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;, quem alicubi dicit
ejÃe quot;B^egem cÅli amp;nbsp;terra ,per quem omniaÃnt condita, ytÃcrihit in Epinomide.Sedgenita hac mens à Deo quot;EatrCinon ei^ compo^ Ãcajeis'non ei^ vÃiKH,ideiÃ, materialisquadam hypoÃafis ciini ÃtcAitÃa eÃentia Ãuadiuina, non autem habituperÃe^ium quid-dam,aut tale quodqualitate quadamperÃeipoÃit, accipiendo ni-tmrum quandam fapientta inpormationem,ÃdipÃametpmpliciter
tnÃiita perfe£ho eisjapientia,per quam Dew Täter omnia condiderit.Quomodo noÃer \óy^, amp;nbsp;Dei \óy@-gt; dtÃcrepent, amp;nbsp;pratereaquidÃmile habeantÃaElenw planumffecimw per-Ãicitur,Kóyo'^ Dei Tatris, ab ipÃo TatreprodiiEium, neq^ in eÃentia Tatris meÃe, tanquamformamin materia, neq^ etiam ipÃum noftro Irv ^iiyo'ji,tanquam accidensquoddam, in hypÃaffTatris ineÃe ,Ãed nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â P
extra hypoÃaÃn TatrisproduHam hyplt;ÃaÃn,ânon extra eÃentiam nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;inuH
küpÃÃcas ,jed eÃe partem eÃentia diuina ,iotumindiHiduum nonelt inipfo Deumcum Tatre SpirituÃanilo conÃituente,ädeiÃ, ejÃeiitiam agentCjiSepro,
H T-'ruiitatis iedin
5 o îaeobi Scbcgkij contra
Subkfto^'uo* nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ynam t7idiuiduam,zy' nonyt a'JMo\o}iquiddam cotnpO:^
riimæ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Ãtam( quemadmodum hutnanx mentit Kiy@-âed^ compoÃcin)
fed ee modo partem eÃentix âDiiiuix totiw quamhbet eÃe hjpoÃx-Ãn, quo ^mmxpartes nihil aliud, quà m nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fuas ejfe dici-
nuts,quarum 'yind,nonÃt in alia,tanquam accidejis quoddam,nee omnesÃnt in eÃentia yina tgt;lnimx,tanquam in Suhie^to,aut materia quadam. Qui ià a non intelltgit,per/uaderi ei nullts rationt-iitspotent, Fnum eÃentia, eÃe trinumhypoflaÃihits, amp;nbsp;hypo/laÃ-ius trinum, nthilominus Vlum eÃntta exiÃere . efiat yt Tro-poÃtionis quoqÃalÃtatemcoarguamtts . Ille folus, inquiunt, elQ yertts Deus,quiconferuat omnia Verlo amp;nbsp;Spiritu fan^o.fonce-dimits quoddicitur,'Verum eÃ,ÃI^erhum amp;nbsp;Spirittts fanSluspre fulÃÃentihits rehus , e^x non pro accidentibus Tatri quihufdam qualttatibus yÃirpentur. lam plurihts argumentts eli^ demon-, Ãratum, irbum, eSt Spiritumfanllum, in hypoÃaÃTatrts non eà Ãe accidentia,quibtts perpciatKr,Ãedin EÃntiaipÃus eÃe quaÃdam hypoÃaÃes,ideF^, resquaÃdam incommumcalalcs. Et ergoabÃr-dum diSlum edà ,Ãquts Tatrom reÃeQu Ãui ipÃus Tatrem eà dicat,ita quoq^ abjurdum elÃ, ÃiquisTatrem TU Aoy^s, tanquam Ftlij à Ãe prcdubh, Tatrem dicat, quatenus KóyO^Ãt tanquam produSlum accidens quoddam Tatrts.QuodÃquatentts TaterKcrt yop producit, ytiq^ Ãoyofj Filium eà oportet,ctim Filius, quot;vtpro-tluSlum adTatrem producentem reÃeratur . .^itFilij 'Vocabulo ÃgniÃcari hrypoÃaÃn quandam, amp;nbsp;non accidens quoddam Tatris, nemo ea intelligens qux diximus ignorât. Id ipÃm quoqÃerà ⢠italia pradicata inÃripturispaÃtm declarant, yt quando Filius miÃts dicitur, rlü à Icranne,apudTatrem Deum, o Ã.0y@-' non in Tatre Deodicitur eÃe, tanquameonceptus ammi,eSxThantaÃma quoddam Seruetianum, amp;gloriam tanquamÃeipÃÃubÃÃlens quid-dam, non tanquam Qualitas quxdam, ante conditum mundum babutÃe dicitur ..Itemtiim dicit,Ego,e^T ater yuumÃtmits. jin~
Anuti'înitar.Seructiâflos, yr,
von T trions nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;dicittEgo, an fortajjè Gratntnarict nonfunt
-^ntïtrÃMUrïj qui negAnt,EgOfTu,Ille,pronommibu^ perfonat d^ngui âDijünguunturperpétué amp;pApim hispronominibM,amp; perfonuUbM eeiam epitbitti^Tater, Filitii,Spiriw[anEluf in Ja-tra ScripturA,quAm illi miferè adÃiüerrorem eÿpernitiem detor-quent. Si( QhriÃui de Spiritufon^Oy loquitur: Taracletits adtil- Ioan.t4, le^quem mittet âP Ater nomine meo,tlle y os dacebit omniA.Etrur^ fite:[lie megîorificAbit^quia de meo accipiet.Ille,PerÃnamÃgni- îoan.i(ï. jtCAtdtem, °hde^ PerfinamÃgnificAt, amp;prxterea lt;^ccipereperfo- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i
nalepradicAtum eFQ,eÿ non alicuius ,gt;dià dentis, quodperfome AcnditJddAm aUa eF^,quA Accipit,eÿ aU a, a qua acâpit .GrAm-maticApotuit yos^ é mijeri hommes^ errons yeÃri comonefacere. Ex hypotheÃbiis HAreticorumÃiÃA yelimw interpretAri, turn fAlÃtAte ititerpretationès ipÃtts perÃicuitm erit quamÃntfelÃa ip-hypotheÃes.Primiim confiâtÃpÃtm riS'iriÃeu perfionAm,eÿper-finAm AccidenteprxditAÃdem numero eÃe, yt SocrAtes, amp;nbsp;Socrates AÃbedine pradùw »ynue amp;nbsp;idem numero e^ Socrates . nbsp;nbsp;nbsp;Pi-obatur Sem«
q uoq^ Pater, amp;nbsp;P ater,in quo ef^, Aó'yamp;~' tanquam Quittas, df tianos eflè Patri yirtuiquadam,ynua numero eï^ Pater.quot;DeindefiAoy©-â, qua- P^fsianos« iitatis e?^ nomen , cuiusÃtbieÃum ei^ Pater, «uucäivixc^c^ Ãeu yniuoce Aoy©-' dt 'Deo non pradicabitur, neq^ etiam de Patre Deo (cumÃt eins ^Accidens) quem PatremÃolum amp;nbsp;ynum De-um ^ntitrinitarijeÃe dicunt. ^tde Deo,Ãu diwna EÃentia^ non.de Patre, dicitur d Aoy@-' cfajoconp-Ciie;, nempe Pniuoce, ör quod Diuina EÃentia ,Ãt dti^ d Ãoy©-', te/iatur Euangelium Ioannis.QifidÃQualitas Patris quxdam eÃt dAciyQ-',de eÃen-tia ytiq^ diuina nequaquam yniuoceprcedicaretur.Qwdà diuina eÃentia,nihil aliude/l,quà m hypofiaÃs Patris, (yt Ãommant Ser-uetiani illi ) amp;nbsp;Aóy®-' nihil aliud cÃ, quam Q^alitds cir Virtus Del Patris, quaà dicas nobts Hxretice, qua ratione yniuoce amp;nbsp;quatfnus oTT^ óp apudloannem o AiyQ-'predicetur de DeOiCum â^^cnditur
Hl QuAritas°P'^^-^h^^
lacobiSchegkij contra
nonpofsitQya Q^ahtas de HypoÃa^inon nià Detiominatiue feu iûas elle Pain's, ^jcaripoÃit aut debeat^ Ergo yt Socrates non e^^ albedo, fed al--bus,ita T)ejti quot;Defer ,non erit nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;appellandu^ , fed LogicM^
autemLogicu^ ille 'Deus,ft idem numero cum Eatre,fâ quitur Eatrem incarnatuefe, (Q^alitas enim ilia amp;'ygt;irtu4,tA-quam accidens,fine Deo Tatre carnemajfumpfijfe nefingi ^uidem. conieSlura quadampoterit) amp;nbsp;concludendu non Aoyop tpfum ante fecula exÃentem,incarnatumÃne EatreeÃe, qua ex Diametrct certe cumfacrispugnant Scripturis. quot;ddam Sertptura dzeit, ipfm hayo^feparat[m ,amp;non LogicamhypoÃaÃn (quam HUEatrem ejfedzcunt ) affumpfifenaturamhumanam . E^rfts ogganniunt nobis Harctict, amp;KóyQ}3 interpretanturfuifà ChriÃt z^us Em-bratilem figuram, sir phantafa quadam Dei Eatrts exprefam imaginem amp;nbsp;Ãeciem ChriÃi, qux Ãlida poÃea carnîs o* corporis eÃentia, quando naÃeretur ex^aria 'Snrgtne, hypoÃaÃn habuâ¬~ rit, quam Corporis quadam eÃentia deÃniunt, cuius cluaigt; fuerit,. amp;nbsp;ymbra in conceptu Eatris xterno. Vt ÃEaber Ideam: domus, zntra fe adumbrat am producat extraÃ.fipjafubÃÃentem effeiens domumETaleÃgmentum eil^ tgt;d.ntitrinttariorumillorum,cuius^ horrenda,.impia, eät blaÃbema ante cedent la eis conCequentiayix' cogitando e^Ãribendo !atis quiÃiam explicabit. Turca, aut lu-dteus de Deo tarn impie non Ãntiunt,qu(im y^cordes HU ör craÃi â¢^ntitrinitarij, quiprteinjanza eisÃupore mentis non intelligunt quidpaÃzm eÃutiant. Deum Eatrem , nonÃmpliciter cf?' eÃentia perfeHu,fedqualitate et yirtttte -r hoy's quadam,quæ yt ei qua^-Utas accidaT,ipfum eÃeperfeHum dicunt.^An non iAccidens om-'ne, ^prieterea omne in quoinfunt accidentia, creatura eif, titm buiufmodtÃilicet omnia Ãnt compoÃta i' Ergo non tantim fhri-Ãus, fedetzam Eater ChriÃi, Deus Hie ynus Solus Antitrini- -tariorum, creatura quadam erit compoÃta ex Subzeclo eSt Accidente , quemâTurca tarnen eit ludai omnes compoÃtum ex acci-' dente,,
-Antitrinitar,Seruetianos, 5 j
Jente, elt;r Sulie^o quiddam, amp;nbsp;creaturameJIê negantJoAnnesEu--angelifia,inquit,Sj)iritumfangum,à TAtreprocedere, non autem ipjam in HjpoÃaà Eatrù quandamejà energ^an, aut yim confo-latricem Tatrvs quandam, qua nimirum lt;tvp.CiSHKÃç quoddann fit amp;nbsp;aBio duntaxat 7atrùs. %gt;Lt energi^a hatfifit in TPatre,tan-quampuhieSto, nonfimtm fanEtus , fed Tater hac energ^a erit nec SpiritWSfianElwsà Tatre, fedipfiaenerg^a,tan~ quam accident,ab hypcÃa/iTatrtsprocedet, idemq^ numero erunt Tater,amp; Spiritws S.id e^^,Tat er Ule U'^yetriKo'ç. ^t Scripttl-ra priiez à TatreprocedereperSoyopTatris,SpiritumfidnStumy tanquam potentiam, qute nd fit accident,quam mittatur,eäâfit in homindjts ei5^ycdUK0(i,teÃatur .Quamobrem dSlio(qua fine Tafi-fione reciptentit SulteSlt neqmt intelligi ) non erit Spiritus fian-Sius ,fiä feipfio quiddam fiubfifient, nempe Omnipotentia qtiadam procèdent Tiei^in Efiêntia dwina fuiÃÃent, ör non Tatria hypo-fitijt inhärent quadam energ^a. Ãlioqm enim quomodoprocede-rcfa Tdtre, amp;nbsp;quomodo alius à Tatre ejfit Spiritus janSlus ,fi qualitatquadam, lt;amp;plenitudo , fiuperfeSliöquadam Tatris ip-fiius âDiuinitatts efifit (Jum etîim fit alius confiolator,fiequitur,'\it nonfit neq^ Tater confiolator,nec Filius,fiedah ytrisqj mifius alius hypoÃdfi confilator,non efifintia alius.Trius ergo Spiritus fiandlus fiipfi quiddam fiuhfiÃentintelligitur eÃ, quiddam procèdent potentta amp;nbsp;non energlt;jie nomine à Tatre, quam mittatur rationt energ^xfita in Corda nbsp;nbsp;animotfidelium ChriÃi,tanquam legatus
quidam omnipotent Tatris, amp;nbsp;Filij.Tratereafi Filius, cÿ Spiritus fiandtus in Ejfintia diuina nonjunt Flypofiafet, fied in Hypo-flafiPatris fitrt acc dentia quadam, fiequitur, yt Tatns efientia hypoÃatica quiivfidam accidentihus fiicperfe^a,yit aliat diximus, t!jiplum Tatrem,yt Deum amp;nbsp;HypoÃa/tn, quiddam tmperpeilum fi^pfio lt;^/fie)amp;non efifiij^fifiimam '}!irtutem,amp;tpfifiimamplenitudi-diuinitatts fieipjaJuhfijkntem,quA ratione rurtus magis impie
H s de.
5 4 îâcobi Schcgkîj côn
de T}eo jintitrinitarij ^ttà tn 'Tv/rcx etut luâteï feotittnt qui nibil^m^liciuf eJfèpMtant, rÿiflùmne^u4quam( yt cre^turas) MtiaentibwperfeSum quiddam ejjè c«nftM,E.rgo wloêle^tM 7ater,Sfirùumfiium, no a^ptllat in feifà Qualitatem quAndam inhärentem 3Ãd h^foÃaÃn quandamà Ãineadem EÃentiafro-tedentem, qua promit tit ÃtanquamproduBaaÃpotentittyelle tÃiaSuofum in Ãdelihus ,qtia,mÃtlicet energ\an,effuÃonii epithc'-to declArauit3qu«hypoÃaÃs Spirituiprocedenst âPatrts hypoÃaÃn, tanquam accident,nonperÃeiat, ÃtdÃt aperfe£{iÃimo,perÃBiÃi-tnum quiddamprodnSttm, tij'nonÃcprodu^am, yt 'vnumÃtper-ficiens, amp;nbsp;alterum tanquam ptrjeEum qnoddam, qttte ratioper-ÃSiionis quot;Deo nequaquamcongruit.
Propo. IX.
Impjâum cft fateri très Deo$,amp; vnum,diccre Tria, ex Vno Iclt; houalaccre tres » Sed doccrc Triadcm,tres perfbnas indiuiduas j öC ftibfiftences, eft doccre 1res Deo» ⦠£rgo Trinitas pcrfonarum non (à docenda»
VCtahttlum âDei omnium ConfeÃione 'èamp;locp, idei^, EÃen^ tiamÃgniÃcat.Ergp de quocunq^prtedtcatur Dette, autà de Deo Prtedicetur aliquid vujjcinv^aQ,ideÃ,''vniuoce ipÃm ialotii, ideT^,eÃentiam quandam eÃe oportet. t^t in Epiflola Pauli ad P^pmanos, tit in Ãanonica loannüs ( quot;yit alias oÃcndimus ) certum el^, Deumpradicari de Etrlo, amp;nbsp;in Euangelio Ioannis, de Deo preedicari 'vniuoce Kóyoy, ne Seruetiani quidemnegarepoÃunt. ExneceÃitate igitur Eerl}um,Ãeu Koy©-quot;,rations eÃentite diuinte participahit, ac nec Dei Tatrts Ttdä®-' proprium quoddam, nec perÃciens hypoflaÃn Patris, accident ,jeuffvp.ÃiÃHKQlt;i quoddam ertt Kóy©-'. Qtijnetiam,Pater, Filuts,eirSpiritMfaniltts ,cvm Ãnt quot;^num eÃeKtia,non autem quot;vnum SttliePlQ,eit compoÃtum quod-daWf ac creatum Vwm, (quemadmodum ^^ccident ey Suhieilum
ynutn
⢠Antitrinîtar.Seruetîanos^ çç ynnm Sttbie^o dùuntur) necejjè erïi Spirùum quo^ SanÃtim tione eiufdem eÃentix non mïnw Deum eÃe, quà m Tatrem, amp;nbsp;DetvsÃt à nbsp;nbsp;nbsp;Deuf etiamÃt,per quem, amp;nbsp;DeMfit
in qiiofint omnia . Itaq^ fecundum Scripturaspium efifateri tret t)eos,non eÃentiaUter tarnen,fiedhypofiattcediÃer entes.Qfi enim confientw Très Tieos eÃentiabter diÃerentes,ilU non minu^fune imfij .^intitrinitarij quà m yos fivs, eir quorum errorem non minus quà m ye/lrum tam ante biennium confutauimus . Froindt ^inorem Tropofitionem 'VeflrteConclufionis, qua e^: Seddocert 'Triadem,tresperfionas indiuiduas ,amp;fibfiftentes,eiî[^^ docere tres Tieos,falfimreÃe^utrifiicis eÃentixeÃe dicimits. Tion enim do-cemus tres Deos eÃntia dificrep^tes eÃ, fidtres,''lt;:Zjt)Sat.a'ia. di-JitnSos .Quomodo autem tres perfinx, nihilominus eÃentiafint a-^uid Fnum ( quod abfiurdum di^u propter ineruditionem omnes arbitrantur ^ntitrinitarij )planifitme docuimusin libris duo--ius contra .gt;intitrinirarios,quifianèoppofitum erroremhuic Ser-Hetiano tuentur. TTamnec Uli yidtrepofiunt,propter ruditatem amp;nbsp;ipnorantiamyerxamp;fiblidx'Philopophix, acTheologix, quo-modoynum eÃntia ,pofiit eÃe tria, amp;tria, quomodopofiint eà â^num,jedfiemttipfiosparalogifin^ quibufidam decipiunt,-
Propo. X.
Qliod non docent facrac Lirerx de Deo , tcmcrariiirh eft, I'daf*' Fercre. At tres fuilîë diftinftas amp;: indiuiduas vnius Diuinitatis per* fonas ab æterno^on docent facræ Literae, Ergo id alîêrerejteme* rarium eft,
VEra ^iaior e^,fidâ\dtnor Eropofitio falfit, TTamnon eipdemyerbts ,quibtts nos ytimur,tarnen eodem fienfi ifia-proponuntur amp;nbsp;docenturinfiacrts Literis, îtcet enim commoditts, tprplanius his'mrbis ScbolaJUcis fienfimobfeurum Scripturarumgt; Vittrpretari, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;net Eattr^de Eilio^ nec Filius ^ds Fatre,nec
Spiritiist
5 6 tacobi Schegkij contra
Spiritoipin^tti^de 'vtroiy^net 'vttr^yde SpiritufanBo,pradicari fote^i nee non tjuu nee Filiin inharee Tntri^ hypoÃäÃ^ nee ter Ftlij, quoadhismodi4ineonimunicahiles/unt,^feipÃs ÃihÃ-fientes non eum alio qnodam conÃituentes aliquiddiuina tÃa amp;nbsp;omnipotentes t quatenus yna non pradieatur de alia^ nee yna altert, tanquam aceidens autproprium^d^Q^ ine^, eiperfonas, eif hypoÃaÃs appeUamus,fie diÃrep antes, quandotitti-dem inLogiea Fhilojophiaperfonaiamp;ynum numero,feu roS'iri, appellemu^, quxneeinefie alij,neeprxdtearide aliquo poÃunt, Q^dautem triahæenulli inÃnttanquam t^iceidens,tirprate-rea etiam quid de nullo alio pradieentur, par tim Scripturis e^ tnanifeÃum, par tim ex htsquibws Ãtpra errorem Seruetianorurn confutauimus,perÃieitur. Er^o noJEa interpretatie amp;nbsp;non ahhorret à fenfu Scripturarum.Deinde,enm Dettsprxdieetur detrihui bis, amp;nbsp;tria hae pradieentur de Deo yniuoeein Scriptu^-ris,etiamfi Dei'rniu^ eÃentia appelUtiononreperiaturin Scriptum,tarnen reiÃ^niÃeatce, eit hts etiam^erhis expoÃta reperttur eadem yeritas , nempe idemÃenÃts, quihuÃeitnq^ tandem quot;herbis is exprimatur ,quibus 'veritatem Scriptura conÃntaneeinterpre-tamurüdonenimfalÃum ei^, qttodyerbts alijs,Ãed falÃm ei^, quodÃenÃi diÃerepante à 'veritate Scripturarum, defenditur, quod equidem Orthodoxi amp;nbsp;Catholici 'veri nonfaciunt ,Ãâ¬dÃntitrini-tarij, qui eit ipÃ( quantumuis hooipfim in nobis reprebendant) 'herbis inuÃtatis ScripturieÃnÃumexprimunt,ciim Striptura nuà quam,Kóyo^,Qualitatem Dei EatriSiAUtplenitudinem appellet, neealijs qiùbufdam, quibus ipà ytwttur, yoeabulis in officina il-lorumnatis, yÃaÃuerit, ^t interim nihildicam de monÃrofis Ser-ttetiÃgmentis ,qux non nià monftreÃs, eit inuÃtatis yoculis, eit quas ne ipÃquidem autores intelligant, explicaripotuerunt. Ex quo facile intelliÃtur, qualisÃt Spiritus Antitrtnitariorum,qui in aliÃreprehendunt, quodipÃlicentiÃime, eitproÃigatiÃimefa-ciunt^
Antîtnnîcar.Scruetunos. 17
^unt^non interpretandos, fed confmcîen^o nbsp;nbsp;oiftirando, falÃt tSt
itlienû in(er/retationilgt;ufyeri[atem Scri^turarum,
Propo. XL
â Pcribnx Subtlan;iaUs(non relaciuæ) proprium eÃ.pcr fë fubfl^ fterc feparacim^ôi^ habere fijum rile pcculiarc,indiuiduum, incom« naunkabile amp;nbsp;diftindum. At in Diuinkate non pofîùnt talcs Per;« fonæexiftere.Ergo nec aflcrendæ Cunt. Miner probatiir. Qiiia trc« feparaci Difforent rilentiales, leu pecuUarejamp; diftintftum Ellêha^ bontés*
ab omni alio dÃ.nÃnni quiddam âvnam adnumerum, zi' incommunicabilem exiÃentem. 2dos cum EccleÃa Catholica Sub-flantialü Terfome^non ynam ( yt ^Antitrimtarij) feddialicem rationem efà dicimui . Vnami tjuandocärcjuatentuperefjentiam indiuidua ^utcdaW i cir uKommunicabiliaÃntinter fe dijireta^ qune apudîiialcamp;cos, rot^'r;, eÿ^primee SubÃantia appellantur. alteram t ^uando incommumcabilia eÿ indiuidua tmum quid-dam ad numerum,ratione EÃ'entieconÃituunt,'vt Totentice a^ni-ma, (^rcedicatione^t^; SubieBicnt etiam incommunicabiles) fum '9num aliquidpropter ynam ^Anima efÃntiam, tärtres item omnipotentes Eniua eÃntia âDei ^iu}di».çici, ynum quiddam EfÃntia dtcuntureÃe,nempeEnus efÃntia Deus. Sedquiapotentiaillce tres,proprietatibusperÃnarumparticipant, quarum 'Vna e^,'ygt;t pradicari 'Vna de alia nonpoÃit, altera eiif^, yt 'vna alteri, tan-quam accident, ndinÃt,propter bancÃmilitudinem, interprètes di-uinorumthas EfÃntiie diuince tret omnipotentias,perÃnas etiam, f 0 HypoÃafes appellarunt.Ter fonce dicmitur Tetrw nbsp;Taulus, qu'od tres omnL
quianecprcedicantur de aliquo,necinftintin aliquo, tanqttam in potentiæ Dinv ÃibieBo,ÃdfeipÃsfunt o^ oiJ,idellf,ipÃ{m ens, cis ró^iri, ideÃ, appellera btcaliquidtf^niam yttAriÃotelesjcribitjToTQ^j-difiwlaiqf^'^^'^^'^'^Ãâ'
53 hcobî Schegkij contra
iJTTot^Xa ^ó'Jop , idei^ : Hoc ahquid eÃe duntdxat SulÃantij^ adjcrihitur .â Q^mohrem quid yetatquo tmnw omnipotenti^e^ quoq^ illas hy^efiaticas, ap^ellemw Teyonas, ciitn qttxq^ harwm gt;nbsp;(fx catifapriedicationüfit mcommunicahiltfin aUquo SnlieSo, tanquam accidentia y non infint nbsp;nbsp;Ham quod in EÃentia diuïna
dituntur meÃe non ei inftmt tanqitam Svbie^b cuidam ,fedyt partes EÃenttÃyintotaeÃentia, amp;ytpartes deÃmtionis ^funtin tûta deÃnitione EÃentia alicuiu^, nihilominw yt TÃS'tlt, id hoc aliquidyamp;perÃona yna^alteri non ine^i^,(^yt âPetro Paultfi ânon ine^ÃyitahypoÃaà Patris,tiliuó nan iné^,licet eÃentia Pa tris inÃtÃsdnon ytfubie^o ^fedytpars eÃentia, toti EÃentice.,yt facultas fentiens, in tota i^nimaÃ^dinor igitur huius Propofitio-â nis e^f^ f alfa, quce Ãc habet ; ^t in diuinitate non poÃunt tales perÃnce exijhre. Etenimperfonce âDiuxnätatüi conditiones amp;nbsp;pro-prietatesperfonarumÃenÃUumduas has'habent, quarum yna eÃ, Qtja rarionePer dg nulloprad'.cariyalteraynulli tanquam Subie^oineÃe.t^i qubd lonxd^Vannir^ ÃgfjÃlg^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;creatx etiam eÃentialiter Ãnt difcreta , aC
quot;ânumero eÃentiarum différant Ãxd eis propter materiam aecidtt. J^na enim effentia, numeroÃt multiplex materie confortio . t^lt âDiuina eÃentia Patris cumÃtprincipiumprincipiorum, materi« penitus eià expert . Quamobrem impoÃibile eiÃy ytdiuinaper-fonceÃnttres effentia Ãeparati T)ij,quodprobatione 'Minoris Ãngi^ tur ab Hareticis, non autem probatur, quum dicunt. Siperfontt funtyeÃentialiter diuiÃerunttret âDij.Jam enim oÃendimws effen-tialiter diÃcrepareperÃonas, nonperÃffedpropter conpofitiotiemâ fttm materia, cuiut inÃar quidsm poÃit effe in Effentia diui^ nÃqueeÃmpliciÃima ePÃ. âHec dfferunt etiam yt
P^elicte PerÃnxyÃquidem dtÃirepantes dua numero feu Effentia non poffunt effeOmnipotentia^ yt fupra demonÃra-uimut,.
Antitnnitar.Seruetianos.' 5^
Propo. XII.
Qiiod vnum eft numero, id per numéros diuidi nonpoteft» Augufti, in Manuali Cap. ».At Deus vcrus, Vnuseft, Ergo per â numerqs diuidi non potcft,Et per confcqucns, Vnus Deus in trc« iperfonas feufubÃftentias indiuiduas diuidi non pored.
F^lf^ eS^ Tvlaior.'hlam licet EJ/êntiadiuina 'vnaÃt Hume-ro, nihilotninw Jiuiditur numero quodam trium
runiijeu quot;Perfonarum incommunicaiilium,quamuts ejjèntiarunt numéro no» difiin^uantur. Itu^ T)eum yerumi ratione Efjèntitt^ Vnum numero eije dùimttt. Sednon fequitur, Ergoper numéros diuidi quodammodo nonpoted^. l\[am EÃentia'vnay tribusly-pofiaÃbus ef^ numeroja , non tribus eÃÃentiarum dtÃretionibus^ ^üibus per fonte ere At te inter fe differ unt. ^^t prtecedente conclu-Ãone oÃendimus, perfonee lioculAm homonymiam quandam huie-tre, quAtenus Accommodetur âDeo,amp;qUAtenus creuturis. Sed eAm ^JurpAntes jintitrinitArij 'tgt;t EniuocAm, Abfitrdu htec colliguntj efuius explicAtA Homonymia,fAeilèr.effondetur,
Propo. XIII.
Vbicunq; tres Gintperfonae fubftantiales, ibi tres funt feparatae Gibftantiae, indiiiiduæ. At in vna diuinitatc non funt tres Subquot; ftantiae feparatae. Ergo,nec Perforce. Miixar prebaturex Definiquot; tione Perfonx fubftantialis.
Oâ^inis EerÃnA e/Ã SubÃantiAlts, feu SubftantiA qute-dum,ratione quA nec prAdicatur de aliAperjona, neq^ alij tanquam cuidam Subiedlo. Communis hac ratio edf^ Eer-fone, eonueniens nimirum Increatis eif Creatis Perfinis . uÃlio modo PerfnA dicitur Subffantialis, quatenus quot;vt numero diÃre-pans ab alia SubÃantia, eiufdem adnumerum ynius effentia non edf pars. Et hoc moiloperÃnas diÃretas numero negamitse/Ã, Patrem,Ftltum,eir Spiritum fandlu.'idiam tres Uli numeratKr,amp; Ãerj.na funt^e^ dictuitur SiibÃarttiales,quia ynius ad numerum
J 3 EÃentiee
C o -» kcobi Sckegkij contra:'
£jjêntiieippe interfe incomtmicabilei (modoprim diS{o)t)(iÃunt hypoÃafes,eiif idoiptotam diutnitatie nonditiidentet tljintialitert fed efentialiter earn (onÃituenteSj/ubÃflunt, Qaam^orem hacÃg^ nificationeiquA ipà yÃtrpant yocAbulum âPerÃnx,negamM Ter-fnasdiet, i^Atrem,Filium, amp;nbsp;SpiritumfanSfum,fedhac,qtiano$ â¢vtinwr, yt confletpropter homonjmian '^eabulwum hit ipÃi er^ roriltü implicari StruetiaaK,
Propo.XIin.
Perfona^non eft in Perfona a!tera,velinftibfiantia alferiusPcp fonçjpropric Ioqucndo.AtAo^©-' amp;nbsp;Spiritus fandus fuerunt ab Ktcrno ill Su bft ant ia Dei pat ris J Ãeclu. loani, t» Corin, 2gt; £rgo Aóyamp;'SeSpiritus fandus non fuerunt Perfonx fubftantiales in DiuinitatePatris,
FFndamento male ilt;^ êic Ambigu a ÃgniÃcAtione yocAluït
Terfo»a,qua nimirum non poÃttfignificare SulÃantiAlem amp;nbsp;toëJJènttAlem i^pofafn, colligit tür concludit ,yintitrinitariui Terfinif Filij, amp;nbsp;Spiritus ftn^ Accident quoddAm ÃgniÃcari in perÃna Fatrà inhisrens:Sabeîliut inanes quafdam relationes eÃe Arlitrauf et^, Filium amp;nbsp;Spiritum S. quAS diuerÃs energijs Ta'^ ter quodammodofirtiretur pro tempore. EÃe enim^namFerÃ-nam di(it,nempe FAtrü,quA tria tarnen habet nomina, eît eundem AÃiquandoqtà dem appellari ytTatremialiquandoautemytFi-iium^aliquandoyera ytSpiritumS,Et inyeteriquidemTeÃa-tnento Fatrem legem tuliÃs, in nouo autemgtt Filium,homi-nemfactum eÃe,âne Spiritum autem fanihtm adtApoÃolosyeniJÃ, AtnoÃri Uli lAntitrinitarij putant accidentia quxdam ah ater-no Fatrù FerÃma SuhÃanttali inharentia figniÃcari yoculis Fi-lij,amp; SpiritusÃan^i,quandoquidem nonpeÃintÃgnificare SubÃan tiales FerÃnas, Omne enim aut SuhÃantiam, aut Accident e]Jê bportere» Feruntamenliqueti f perius nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;JiM«
......
AntJtrinitâr^cfUctîanôs,
(ioïamp;qjef e^:,deffFïum diuiÃonü inÃiaÃgnificata)Mm^e âVocahu-li Sulflanti«feu Efèntia^t^ yocabuli TerfonXipraiuiJfe occafo-nem huic deteÃando errwi. Eocaiulum SubÃantia 'r^\')lt;ffi}idtd^f trifliciter'^fiirpariidocet ^r'Ãoteles. ^Alids enimâMateriam, «lias Formanijalids éic ytnf^ lompofitumfignificat, jd^udLogi-tos, alias primamfgnifcat, nempe TÃ^ÃTif Subfantiam^qua ne^ inedf^ in aU^uOinicprxdicaturde alilt;juo diib'iedlo. Alias Svdjfian--Ham fecundam,^tne prxdùaturde alttjuofedtidemnon inefi.,A.t Terfonalis tfintia ciimproprium illudfit^ yt netfit in alia Terfi^ na,nee prlt;saicetur de alia Ferfona, Tater auttm nonpraFicetur, de Fïlio,nec FiHugt;s,de Tatreieif quia Filiw quoq, non mintts at^ Tater in Scripturis,T)tits, id eF^, quadam SulÃantia feu Sulfi-fie»tiadiuina,amp;qu{edamefiintiaincommunicabilM appellatur, fiquitur hoe nomine, yt ne^ Tatrù J^poÃafis (fignificat enim hy-pófiafis, dJ\M^âio^,ided^,indiuiduam amp;nbsp;ineommunitabilemra^ tionem effèntia )fit in hypoflafi Filij, tanquam attidens,net yi-eifim hypofiafis Filij infypoÃafi Tatris. Faletfimilês r«tio in Spirituquot^fanHo. Sedhxtpleniu^funt êiepofitaineonfutatione pratedentium Tropofitionum. Deinde differentia hxc tilf inter perfinas treat as, increatas, quodyidelieetperfonx ereata, di'* fcrepantes numero Fffèntiarurn, fuhfiflens, amp;tóSgt;lt\, idePÃ,hoc «liquid effi dicuntur, quia funtfininim quiddam. Sedintreat^ T er fonte,propter infinitatemfuam,nofunt Efientialiter difereta, fedFnius effintixinfinita, quafipartes quxdam,quemadmodum «lids Fnius Anime ejfentie, partes,ipfiugt;s d'iU)digt;ilt;llt;; appellamu^. Et quia yna Terfina, alteri Terfitne,neqj intjfepoted^,necpredi-tari de eapotefl,difl'erre eas realiter dicimus,quia totis fcilicet Fi-nitionibits inter fe diferepat, yt definitio Tatris,a definitione Filij, amp;nbsp;ytriufq^, à definitione Spiritits S, Sicdicimus etia in EffentiaA-nirnc dijertpare realiterpotentia,«pQtetia,quia yidelicet totis de--finitiondbits interfe difierut^ ideo reipfit,feu realiter ( ytfiholx lo^
⢠nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;⢠I i qnuntur)^
Kl ùcobi Sch egkij co nt ra
'^uuntw) iifftrre dicuntur potenüte Ãimit.Sednihil(nninw(yî tidpropofitum reuertar) cum yniuf Effêniïx D'twnx hx Eerfinx fintf artesj eamq, confiituantEnam adnumerum tx 'fientem,qUA ratione communts ifxc ejfintia y el de Terfinisprxd}catur,yel ipfie frxdicantur de comuni hac efiènna^ fartes hast^num efièntialiter ^uiddam ejjêdicimus.Inter ifjasÃ^illat'tm Terfionas, rär commitâ nem ejfiraïam, difierentiam dieimtts efifiFormalem,(quodiffitm differre Formaliter, affellant ScholaÃici )qux minima fiilicet
differentia, amp;froxima ah eo, lt;juodFnum adnumerum did-tur, Arifloteles alias adnumerum ,feupenitus Fnum,dicit,qua definitione nimirumjuntaliquidFnum.t^itquodfradicaturefi fentialiter, aut de quofradicatar aliquid effentialiterfinonfint idemftmiw definitione,formaliter differre dicimw, yt Animal, â amp; Homo, formaliter differ unt, quia nonfitnt penittts y num definitione. Ham fifenitus ideme]fint,tumfrofriaâtsd.^eHominis, frofria quoq, itsd.^ effènt Animalis, !cr tontradiHoria dehis n^n foffèntyeredui. Simili ratione, Fffêntiam communem diuinita-tis,quo ad frxdicatur de T er finis, amp;nbsp;Terfonx de if fafrxditdtur ( diuerfiîs.tarnen modis )i^TsrfinasJnifulas,difierre inter fi formaliter dicimus, qua omnia exemflo tAnima, amp;fotentiarum iffiusflanifiimè induolus lilris fufrà fixfiua citatts exfofiuimtts, quÃfifrius intelligerent hornines,quà mfie addiffutationem tam fitl)ltmium 'Sdyfleriorum conferrent,non tanta ad ilaffhemandum libidine incitarentur, yt FiUum, eäâ Sfiritum fanilum ferfionas in Déonegarente/fi. InTatris hyfofiafi dicunt Ferbum feu Kôyop, tir Sfiritumfanilumineffi,fed non ytferfinaliterdifiretos. Quod dicuntfartimefifalfiim, titfartimyeru.Falfiim efl, qu'oddicunt Filium amp;nbsp;Sfiritum ineffè in Tatris ferfina.Ham in Terfiona non fiint,fid tanquamfartes amp;nbsp;Stu}oiit.ult;i fùnt in Tatris effentia. To-fieritts quad dicitur ab iffis,éic hyfothefi yerumeif. Hamfiin-effint, ferfinaliter fieufiibjlantialiter non ineffint Ta[ri,fidacch
dentahttTf
Ãntîtn'nîtà r.Seruetîanoâs.
ientaîïter .quot;Deinde (equitur tenfirmatie êicfcrij)turii,quanon tni-^ nuifalÃt eï^ efttà mpropofitum ipÃtm. 2don enim A.óyamp;' dicitttr tÃp in hypoÃafi'PafrtsJedapudTatremÃünn. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tS âtcS. Ee
ilidein,ilew^ipÃim elj« Eerbum dicitur^nempe yt ejjennaliter amp;nbsp;non tanejuam accidensprad^cetur Verbum de 'Deo, cum articttlu^ o,quoddo^yCt non 'Vt qualùatem quot;PatriiÃgniÃcetquandam^
Aoyop nimirum Deo Patri inhärentem, yt in duobtts librti titattd alias planum fectmuó. QtÃdà concedamuf etiam eo in loct Konprtedicari, nbsp;nbsp;Aoyo^Ãe Deo, fedDeumprxdicari Trif^i Aoyis^
feu de Vâ.rbo' (yt nonnullds yidetur) mhiloplwsprobabts Filium in hypoÃaà Patris ,tanquam .^itcidens quoddam intjfe quum DeusÃEÃentiaeiufdemzs'non .-Aciidsntisfityocabulum.Etalio in loco apud loaniiem fhriÃum audimus cumPatrefiioÃclo^ querttem: GloriÃca me gloria, qua fui apud tê,antequam hic mundits coram te eÃÃt.Ergo ratione HypoÃaÃoSyDeus Filiws,di-â titur apudDeum Patrenijamp;mn in DeoPatre, tanquam Q^ali'* tasqutedam,aut phantafma Seruetianum. Sedratione nihilomî-' nus indiuidute efÃntia feu nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ilt;slaLlt;i, Pater, dicitur efà in
Filio, sirFilius, in Pâtre,non yt ..Accident in Subielîo. fdemo autem tam à bfiirdè loquitur, yt .Accident dicat eÃà in Subielloi OifyiciÃim Subie^um in Accidente, ytJvluÃcam inPetro,ejf yiciÃim Petrum in °h4uÃca, qùum accident nonÃt idel^,SuhieBum,necparsefÃntiee 7? '\:zsbKttp^,idel^,Subie-amp;i, Flam partes eÃÃntiee, in fe yiciÃim totis infunt, ciimpar~ tium Tafiç ( aut ore AriÃotele )in EfÃntia rir «tfia nonÃt,Ãd qute.^ ttis ,in quauis dicitur eÃe, propter ea quod tot a EÃentia ratione fuarumpartium,el^ indiuiduum feu dcficu^Top quiddam. fmi modopotentiam anim« yegetatricem dicunt Philojophi eÃe inpotentiaÃntiente, r^fentientemyiciÃim inyegetatrice, cm-nes denique Facultates in omnibus, quorum nullaÃt accidents goddam reÃellu alterius, omnibus ynam conÃituentibus And.'
met
îà cobî ScbcgkîJ contra â
wawlocfij quantitatisfarttbuiindiuiduani. lgt;Iatnqua id eÃ,continuationeÃnt Vnuniy non per fe fed per eiccidens l^num dicitntur e/Jè. Sedde bü copiajè alidc eiîf, diSum,quorumÃinteU licences t^nt crqÃi Ãi amp;nbsp;ineruditi diÃueatoresytantis tenebrù cÿ erroribui tam impîjsfe eif aîios non inuoluerent. Scriptune etiam qute allegantur inTropoÃtione,nonfaciuntddaflruendum illo^ rumpropoÃtum. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^óyopfu f^erlntm inbypoÃafi'Patrif eÃe
loAnnes nonÃ:ribity fedapudDeum âpAtrem, quanquammtione lE-ffentixfeu iaiectiy PAter in PiUoyesquot; Filiuf inPutreeffe dicitur» ^ccidxnt enim in hypoÃAÃÃu Subie£lo,fedPerÃnayApudTerfa-nam eÃe dicitur non in PerÃnA, DeueÃilicet FiliWy^ud Deune Putrem» Eundem interpretAtionemhAbet(ipÃmfciÃcetnoneÃi Accident quoddamperÃna Putris) quodÃribiturs» for. i. ïie Spiritu S »uutemÃcÃribitur'.Quà enitn nouit eu qux ÃntHomi~ nisynifiÃiritw hominisyqui nbsp;nbsp;nbsp;in eof Sic amp;eu quaÃnt Tgt;ei ne
mo nouity nifi Spiritus Dei. Si Spiritus confcius ei^ etiumpro-funditatum âDei, ecquis vviöcii quundum amp;nbsp;hylfoÃuÃn eÃe dubitu-hit y tÿ nequuquum Q^litutem quundam eÃe in lypoÃuÃputer-nu? Cum enim Spiritus Deiipà ÃtconÃiustirprafcists omnium tor um qua Ãunt d J)eo extra Dei eÃintiamynon praÃientium ipÃmeffe oportet yquaÃf^pt Quittas quadam amp;nbsp;ucciiens in hy-poÃuÃPutriSyÃdipfumperfe ex DeopropAgatum Spiritus hypo-flÃin quAndum Dei pAtris y ör Filijm^iwccpy ideiifyfroutden-tiAmfeipfa ÃbÃÃentem, i)^re etiumyperÃytertio medoquiddam ipÃtm eÃe oportebit. FiAm Prafcientia y qua eif^ Qualitds,ipà quidem non nouit uliquidfed eiify quufeiens Perfot^cit uliquid^ ^lioquià ipfu quoqjÃiret ejuidpium Scientia, AUt ipf Scisntiu per fe quiddamerit róStTiop, Auçfcientiu tanquum
Ãiens^iddum Scientiu aliu tunquam h abitu quodum erit y quodproeeÃu amp;nbsp;infitütumy amp;'^trum^certeabfurdiÃimum diÃH, ^niam igitur Spiritus DsiÃitfecretiÃimaDeiyQua-ritiir.
Antîtrinitar.Seruetianos.
ritur,Cttiui T)ei^Patrü fcilicet amp;nbsp;Filijt nam ab hüprocedii Spü ritus omniumfecretorumT)iuinicatüconjciu^. EtctimÃtSpiritus ex âDeo Tatre tilio produSlum quiddam^ amp;nbsp;non in âDen Qpalttas quadam tanquam in SulieSlo quodam,nonpr(eÃium fei* licetquiddam t fedpriefcientiamipfam,non'vtqualitatem quondam ^fcdyt HypoÃaÃn Zä' Eerfonam in diuina ejÃntiaÃmplicetn eÃe oportebit Spiritum fangum. In T)eo enim nihilÃubijciturper-fe^HoniÃd ipjÃima Deusperfellio nbsp;nbsp;nbsp;, non in Subietbo quodam
perfeSlie. Flam non in Subiello quodamÃientia autprojcientia el^ Spiritus DeiÃedEÃentialis eÃScientia^ nempe quiddam hy-poÃaticum,nulla exiÃente inter feiens ipfum,fcibile, eirfeire ipÃus differentia, Quorum ffÃrum quoq^ in fecretts à mà teria Flenti-lus nullumpemttis effe diferimen, non ex Grammatica^autlEhe-toricaÃed nbsp;accuratiÃima Thilofophia,iÃis fiiolü Heeretieü igno
ta,addifcim»a. Locus ex primo EccleÃaÃici capite, nequaquam pro Ulis facit,fed contra, Flam Saptentiam Dei primam omnium treat am effe dicit, quo non qualitatis in Deo IPatreproduSliOifed perfonalispropagatio in Effentia ipÃus exprimitur,, Flon autem propri'eytiturinprofentiayocabulo creationisEccleÃaÃictis,quo duntaxat qubd quiddamÃtz^ effentialeÃu ÃibÃantiale Sapientia ipfa Dei,declarare yoluit, non quod ex nihilo,tanquam alix res creatoÃitproduSla.Flam quodante ovmes er e aturas ei^, ipÃumimpoÃibileelf ereaturameffe, SedexDeo Eatre'genitum Crcari',vocu!a effeÃgnipeatur hoc loeoÃreari quot;vocabulo,quo alias etianigenerali- eft æquiuoca, ter pro omni produHione Latini'^tuntur ,'Vt eiim alicui malum creatum dicimus, autcreatum l^dagiÃrum, qui tarnen non exni-Inlo producitur. Caput oHatium Frouerbiorum ,pr(efentis loei potei^ effe interpretatiomeaionetiam fap. 30. eiufdemybi Ea-tris Dei fapientiam, Filium ipÃus appellat Salomon :Quis,in^ quit, conÃituit omnes ter minos terrx, quodnomen eius,amp; quod nomen FlijJiti,ÃnoÃi^Sedde hacFropofuïone diClumfatis,
Fropts-
lacobi Schegkij contrrt
Propo. X V.
Aoy©-quot; ante incarnationen),non dicirur Filius in Scripturis dit uinis citra reipedü futuraeincarnationis.proprialocutione.Ergo; neePerfona fuit, amp;nbsp;per confequens non tuerunt ires Perfonaedi' uinitatis. Antecedens probatur iêquentibus argunicntis, vbi age^ mus qubd lt;3c Ao.y©-' non fueritFiüusDei anteincarnationem iux' ta propriara locutioncm,
P'R^cetlsntMTropofitionis confutatione oÃendimin, Sapien-tiam 'Dei Tatra appellart propagatum ab ipà principiuniy per rjuedex mhilo crearit omnia. Diuus Joannes, ÃoyoiJ appellat,nos rerimm. Jn'yieterä nbsp;nbsp;nom Teftamentifcripturà appel-
latur Filua, amp;primogemtta omnà creatura, FtTrouerh.â^o. locum paulo ante commemorauimta, amp;nbsp;TfalmoJecundo, ejuum ^oyop nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Ftlium^neforteiraÃatur. KocaiuloFar,
laiiuo \roc^\ya-fis^dficari Filium ,ex FeÃamento etiam nouoperÃieuum e^f^. Jo eâ;primi,amp; Trxtcrea cùm ChriÃta ante condttum mundumÃcundum diuini-in vetcri 3c in fatem fe cum F acre fm/à dicat apud EuanpeliÃam, quid aliud nouo feltanien y â v nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.
quatjo die it,quam aiterm ratra jcliicet Fii um eÃe ceternum., cjtm TaterÃne Ftlio nequeat effe^aKt intclligif Froinde EuangeltÃa^ Deum Ftlium ,apudTatrem Deum aprincipto Ãuinprincipio fuiÃefcribtt, tameà nec Filij, nec Tatrvs^ faeiat mentionem,fid duntaxat âDeunï apudTJeumfuiÃeferibat. Sed alijs tarnen locà ScripturxdiÃingtittntur Tatra, amp;nbsp;FtlijappellationibtahjpoÃa-ticà ,amp;perlonaltbra.Etenimquum EuangeltÃa, Kays^Ãeu Fer-bum, aÃumpÃffe carnem Ãribit ,feu Eerbumfaêîum eÃe carnem docet, ahjs P'criprurà idipfum miÃtone Fittj deefaratur, yt ciim Gal. 4. nbsp;nbsp;2)- Taultafcrtbtt. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;yenitplemtudo tempora,emiÃt Deta
i. Titn, ),Fîliumjâitumpalî»m ex miiliere. ,Alw locoÃrtbttur, Deta ma-nifeÃatus in carne. Ha teÃtmoniqs conclttdimta Aoyop inÃriptu--rä appellari,Filium,amp; Filium yt Denn: Ãöyop, amp;nbsp;non quot;Tit Rabiatem cSï accidens Tatra J)ei, jed^^t hpypoÃaÃndiuinam,mard-
feÃAfata
Antîtrînitar.Senictîanos^ Æ
fcÃatam effè in c^rne. Ergo yi antecedens huine TrolfoÃcion^fu-ttltÃitnum ^yaniÃimum e^ mendacium,ùa confetf Hens eüam. Quod à ^Antitrimt ar tus Ser uetianws, expreÃe epitheta Ftlij^ Kà yo)},feu Eerhunteppellarineget, (auerjantur enim ye inttia dtximus, êf^xHvaxq) negahtmtn rit nos expreÃe tn fcripttirts Eer^^ hum appellari QualitatemTatris,fed Ãoyou âDeum^apudTieuttif non tn âDeo qualttatem ^uandam Diuinam dtci. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tllof
argumentorum yaniÃtmorum non dignos arhitror tjnos do^iamp; truditi homines reftUant : fedpropter inÃrmos inÃde, amp;nbsp;horum ^piÃeriorum ^naros ^neprteÃigtjs hts HiEreticorum circumue-nianturj neceÃariam hanc contra tllos diÃutationem eà exifiimo, yt omnes ^ui ifia legunt, non actttas amp;perÃicacis ingenijÃedyce-fanos,cÿfenfu communi orhatos inteliigM Hcsreticos eÃe.
Propo. XV I.
Cliriftiis ab Apoftolis non eft aperte prædkatus Deus, aut Ffi lius Dei naturalis. Petrus enim in AAis,amp;: Paulus ad Ephefios, Virum appellant. Nec in Symbolo, quod vocant Apoftolorum, nominatimDei cognomen apponiturFilio, aut Spiniui fando, Falluntur ergo, lt;5C fallunt, qui Chriftum amp;nbsp;Spiritum faniftum, Deum naturalem leu eiTentialcmefle autumant,lt;Stâ docent.
aEodChriÃus rations alterius naturae, drÃt, amp;nbsp;appelle tuâ'' PeusinÃripturts.^poJlQlorumÃpra e^ demonÃratum» QtÃd altquando Eirejuoq^dtcitur, idnominis habet propter ynio-nemperjonalem cum natura humana , rations cuius etiam Homo dtettur QhriÃus. Quad autemEatres 'Hicenae Synodi amp;Filwm amp;nbsp;SpiritumÃanÃumfecundumÃ:ripturas Deum appellarint,in tl-larum feriptis manifeÃius erÃ^quam ytprolationem aliquam de-Ãderet. Flon er go falluntur yt^fallunt, qui Chrtftum.,amp;Spirttum fan^umÃ)eu eÃintialem eÃe autumant, ideÃ, Dutinas hypoÃafes in EÃntia dtiiina, non autem qualitatcs, amp;nbsp;4ccidentia quadam iiuir.xFatrtsTerfona, quadperfpicitur exhisqux iamant'ede-tnonÃrauimus t nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;-K
^8 hcobiSchegkîj contra -Propo, XVII.
Patres faniores, Sc tctnpon'bus ApoRoIorum viciniores, vt tcftaturArhanafius in difputatione contra Arium inSynodoNiz cenaex Clementis fcriptis, quia cxfontcdodlrinæApoitolifæ pu* riorem hauferunt Dci cognitionc , quam Sophiftica cauiJlatione diltiti quidam Patres poftcrioreSjapertc confcfsilùnt,Deum æter* num non ex partibus conftare, Sed Deus ex tribus indiuiduis Sgt;C fubfi/lentibus Peribnis conftans, vna amp;nbsp;fimplex, nec ex parribuS conftans Diuinitas dici minime poteft. Errant igitur^ amp;nbsp;long'cdw uerfâmabApoftolorum inftitutione,veterumcjî fanAorumPa--trum fide tenent dodrinam, qui trium fubfiftcntium feu Perionas rum diftindarum ratione,Deumfibi finguntpartiariumjauttrfc numfimplum.
Syprà demonfiratum, quifa^umÃt^'^tpoftermes Tatrei
amp; Dolores hùs yoculK gratia fmt quot;tifi in ii(pliâ cando âK^Ãerio Trinitatis. Et nos quidem non mintts afert'e confit etnur, Deum nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ceternumi expartiitt^ efièntialiterdiui-
duünequaquamconflare,quoniam Deu^ eià rnt(gt;s ratione Ejfien-tiic, amp;nbsp;non rations qua corpus, autcorporeumquiddamÃt diui-duum. EÃentiaautem,quatenusejfientiadnTartesdiuidinequit, fied P'nius effèntiæ nihilominusplures nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;eÃepoÃunt^m
id e^,T^aliter fiedtarnen non eÃentialtterdiflinUte, yt %Anima humana fiecundiimfitaspotentias diuiditur, non autem Sulfian-tialiter diuiditurfieu EÃentialiter. Etin diuinaEÃentia,alia omnipotentia e^^fiqua, amp;nbsp;alia, per quam, amp;nbsp;alia, in qua fini omnia ere at a amp;nbsp;condita,quasperjonaliter fieu hypoflatice diÃerre non mimes fleripturis eÃ^ demonflrahile, quam Deum eÃe ygt;num,(ÿ ratione EÃentia expertem diuifiionis in partes fiuhflantialiter di-ficretas. Quando autem 'Deum'vnumEjfientiadicimtes efifie ,non ^eundem ratione eÃentiaquoq^ diuiduumflatuimw, nec quot;^na eii-demq^ ratione, Vnum, dicimus eÃe Trinum, aut Trinum,eÃe T-num. SedtarnenTno, amp;nbsp;Trino(quumfintyocohulahomonyma, feu aquiuoca)contraficripturas ijs yocalulûs ,tanquamVniuocis
^nti-
Antîtrinitar.Seruetîanos.
jfnwrîmtanj quot;^tuntur, amp;fe[é abÃirdd quxdam nolü txprolrajjè opinantur quia ifia abÃirde illi intelli^nt titexplicanî,qux ta^ men '^era amp;nbsp;ctnfintanea fmpturü ha^enus inaniffÃÃime prolatum itif argumentas etiam demonÃratumÃt : non modo nonimpoÃdileÃdetiam neceÃarium eÃiconfiet^ quot;Vt aliquo modo Trinumaliquo modo Vnum^ Deumomnipotentem appellemu^»
Propo. XVIIL
GliriÃus a Prophetis veteris Teftamentb nomine Dei eflêntiali lehouæ icilicetappcllatur nufquam^nec dkitur Deus fubfiftens ab aeterno, nee fubfiftit fecundum Deitatem neqire fuit Filius Dei a Patreab aeterno genitus^fedtantum fuitenergiajVirtusDeijSerz mö efficaXjQualitas^ Potentia aut plenitudo Dei,Sapientia,fcd nö SubHRens, amp;nbsp;Filius Dei^carnisrelpeciu, inprædeftinatione dicis tur 5 quia ex Spiritu fanAo conceptus eft, fed realiter Si fubHantiaï liter eft crearura, fernen mulieris. Vir, Propheta, Sermo rniflus amp;nbsp;fanans» AAor. II» Fals'oigiturei tribukurlchouaeDei veri no« Bien amp;nbsp;natura, amp;c,
I'Ne ödem impietatis amp;nbsp;ignorantiee ( quot;vt dicitur) luto, quo Ãpt» riores, har et hac etiam âPropofitio. Et quanquam falÃtas eins ex refutatisÃperiwpoÃit deprehendi, nihilominus quia error hicprouocat adÃcripturas 'Veteris TeÃamenti, quilusÃefiahi-Uri et conÃrmari opinatur,excludere etiamipÃmhacdefenÃonein praÃentia conabimur : yt omnino appareat in quot;^troq^ TeÃamento ipÃum nullum haberereceptum,amp;tanqnam dixreticum^ extra fines Ecclefie yeriDei citChriJtiexterminandum, ^cprimtim quidem confiât antiquiÃimos Legis Prophetarum interprètes quoÃdam ludxorum ^^binospie amp;Ãanile de Tnitate amp;nbsp;Trinita-te maieÃatis Dei Omnipotentis plurima Ãeriptis adpofieritatem mandaÃÃe,quorum tefiimonia quidam diligentiÃime conquifierunti exquorumnumeroetiameiÃ^ Galatinus,yirdoiliÃimugt;Si ciitHe^ brxxlinguxÃcitntiÃimits^yt mirumfitSeruetumillum(quam-
3 uis
O îâcobî Schegkij contra â¢
Uts hominem » fama fert, ^liotmi non in^eruum Ungute He» iraica)potuiÃi tam arroganter Juam ^rtefumptionem tÿ fuper» biam op^onere autoritati fapientiÃimorum quorundam binorum. Quod atttem in hac Tropoptiene dicunt Seruetiani, ^eÃiam, Jeu Ãhrifium nufquam in Trophetis nomine ej/êntiali Dei lehoua nomtnarz, toto cÅlo, (yt dicitur) tota^ firiptura er» rant, quorum nuncpaucU quibuf^dam ex Galatinoprodu^îf tej'iir monijsfaljitatem amp;nbsp;mendacium aperte loarguam. De fe in %doj/» fe CT Trophetiffcriptum ejji ipÃmet Chrifltts in Euangeliofate» tur. Qua autem fcriptafitnt,partim adipÃui naturam humanam, partim addiuinam teÃÃcandam pertinent. Quodautem ChriÃuf nomine lehouapt appellatuf,âPropheta Hieremias manifeÃiÃime déclarât.Cap.adhunc modumJcrihens ; Ecce dtes yenient,dià t Jehoua,fufcitaho Dauidigermen iuÃum. Et regnahit quot;Eex, tÿ intelliget, eitfaciet indicium amp;nbsp;iufldtiam in terra. In diehut eittf faluahitur luda, amp;nbsp;IÃrael hahitahit adÃduciam , hoc eU^ nomen eitti,quod yocahunt eum Iehoua(jeu Dem tetragrammaton) iuÃwsnoÃer, QuodipÃmconÃrmatur etiam teÃimonio Cap. 28. EJaia,quodÃc habet : In die tlla erit Dewsjtetragrammaton)ex» ercituum adDtadema gaudij, quot;velhonorü, âVelaecorti,adÃertum »rnatwf ,yelexultationMreÃdu»popuUpüi. Hac EÃaia 'verba, Trabbi lonathan Ei^telüfiliuf, in Chaldaum yertensPtta expoÃit: Jn tempore illo erit °i^eÃias Dew(tetragrammaton)eicercituum, ad Diadtma gaudij, e^jr adÃrtum eicultationtt,*9^ laudtf, rtÃdito pepuliÃui. Ãbi ergo EÃaiaspoÃuitnomenDei tetragrammaton, quodei^ IE H O V A, ibi l{abbi lonathan, '^leÃtha, quodeS^ ^eÃias,pojitit. Quare ^ieÃiam eÃjenomenDei tetragramma-un,p^ameC^. .gt;4.liaomitto,quapîurimapartim eieÃripturtf, partim ebe quot;E^binù, Galatinua da^iÃtrnw Hebrauä congeÃit li-hro tertio, qua omnia hac in parte yaÃania Seruetianorum oppc» no, quum dicunt ChriÃum à Trophetif quot;Veteris TeÃamenti nomir-
ne
Arîtîtfinitar.Seruetîanoâs, /t
ne7)çi effèntialü (nempe\-E.nQV nu/quam a^^llari. ïn fiquentibui quot;verbùplane declarant Serueti dijcipuli,qwdde Diui-* mtate ChriÃi Ãntiant. 2degant es enimconjortem iplum eÃe diui-nïtatis Tatrts, nihtl aliudipfum eÃe dicunt quà m voh/xoc , autpo-tius (^diTût-a^oL Del âPatrtsJjomine ChriÃum quadam cogitât tone intra Je concepta adumbrantts, pro eo yt artifex rei faciendce Ide-am intra je concipit ^quam eÃe^lu operis poÃea realiter extra fe (onÃituat i Et yt EjÃntiie,nempe °Aîenttf,aut phantaÃapars non Ãt voHfxoij aut (P()ivT!iC(fp.A,ita conceptum Patris de ChriÃo.,nQn ejjè partem eÃentite diuinitatvs Pattis, nee realiter etiam quiddam à Pâtre difcrepans: cum realiter diÃrepare^Ãecundum Serueti So-phijiicam_^ nihil aliud Ãt, quam ejÃntiam ab ejÃntia diÃerepare, qua nimirum realiter Chrijlus h: quot;Adaria matre jita natus diÃerat à Patre, non quatenus adumbratus imagine amp;nbsp;Idea quadam intra cogitationem Patrta adumbretur ab aterno. Pidemus ergo quanta ineruditioÃt in Seruetianis, cum quali impietate coniun-^a,. Quid ineptius eif magis ridiculum, quam affingere Deo con-ceptua quoÃdam animi,ti/ ymbratilis QhriÃiphantajianiâ AtÃupra ofiendimus, in quocunq^Ãint accidentia, idomne creaturam ejje amp;nbsp;mutabile quiddam, Quinetiam omne produ^um e^ctra diuinam ejÃntiam, nempe quod ipÃa diuina ejÃntia non eil^,idipÃm eic ne-ceÃitate treatura efl^, Ergo creatura ent voHp-oc QhriÃi,Ãeu Idea ipÃus, qUam in ejÃntia accident, er non ejÃentiam quandam diui-tiam eÃe dicit Seruetus .lamÃÃt ChriÃua prteuiÃus tanquam ener-gCia queedam Dei, Ãquitur yt Pater Deus, reÃeHu eins, Ãtali-quid ^âMd.[i.^ebciÃens, amp;ÃEirtus, Ãquitur,quot;Vt Deus Pater accidente quodamÃtperÃelius. Eodem modopojÃamus etiam interpre-tari r cliquapropoÃt a ab ipÃs Epitheta, qnx magna ex parte Ãunt Ãlta,tirnon reperiuntur inÃcripturis. Et qubdjequituriEt Filitts Dei,carnis reÃeHu, inprxdeÃinationeappellaturÃidmaniÃeÃe ^^titraÃripturümdicitur,qtite ChriÃum Ftlitim DauidisÃecundura
sarnem^
71 îacobi Schegkij contra .
carnsm amp;nbsp;non Filium Dei appellat, Sedde hts ahjùrdis hlaf-fhemijs di^umfatiSf nttnc ad jeqwntem me cwferam FropoÃtio»
Item,
Propo, XIX,
Scnpturx fâcræ pro codcm vfurpant, prodqd^ ex ortf altifsi'' tnijSapientiam natam eflèjCgreflum eflêjprocefsiirejamp; exüTek Dco Patre. Ergo hæc omnia figuratcfignificantAo'yo/j^fapientiana xa tcrnamPatris manare a Patrlt;,amp; quafi cfficaekerexeri ergacrcacu-ras. Probatur antecedens ex teftimonrjs, EccleG 14. Proucrb. 9, Micheap^, Joan, 1,8.16. Legatur Auguftinus lib, î de Trinitate, Cap, vit. friper locum Sapientiar 7.Candorenimeftlucis3eternx«
FatepropolttttmeÃ,faits^oq^ipÃusproiatio.quot;Kos Deum Deum apudDeum fuiÃe dieimtts, SeruerianiÃo-yop Deumfuiffe negant^ Ãd vonpLCC amp;nbsp;accident quoddam tn Dee tanquam Subie^o eÃe dicunt. CiimnatiuitatemFilij Deienar^ rare nemo poÃit, translate 'Vocabults quot;^tuntur Ãcriptura, fed non illofenfu quo dicunt Seruetiani, yt nimirum tailbus yocttlis fg-nificeturjeM\i.et.pDei Fatris qtioddam ipfius accident,cùmfcriptura tameno^owiapFatrieÃeKóyop-illumpr«dieet, nbsp;nbsp;non
u.oa quoddam 'èetleec; Fatris Dei. Q«ando Filius Dei in Euange-Ho exiÃe fe 4 Fatre in hunc mundum dicit, aÃttmpt« à fe carnis humilitatem, eicitum à Fatre, amp;nbsp;ingreÃum in hunc mundum apâ pellat.,At Serueto, Koy®-gt; Dei, nihilaliudeÃ^ ,quà m Idea eÿ vÃHp.ix. quoddamtquodcum Fatri accidat, tit adumbreturprxfeien-tia Dei Fair is,nonft ret y era,fedrealiter eieiflent nihil:ft tarnen realiter nihilaliud,quà m êictra Deum,^'virgine quot;^ïaria quadam humanagenerata creatura, D eindefcriptunat blaÃhemus ills alle-gatfalfa interpretationefta eafdemperuertent.i/duguflinuSffiâ iicet,Seruetianitf eil^faifus,Tamperdita eSl^ illorum hominum »equitia^
Antitrinitar.Senictiaïiós.
fie^uitia, yt ttiam alieniÃimos ab errort fito^o feÃlu« citent^ ^ed de hM quot;Propcfitione dibbufnÃttdf.
Propo, XX.
eignere, eft id producere , quod non fukanrea* At Aoy©-' in â diIIInicare fcmper fuit. Ergo, Gigni fecundum diuinitatem non potuk.
Nöj coaterttum cum Tat re nbsp;nbsp;Aoyop effè dicimui,fed de
tentia Seruetianorfim,ctimjic accidens ^uoddam o Aóy^^ (non enim eà de effentia 'Patrtf, ytfabulancttr) coaternum quiddam ob id cum Patre nequaqua erit.Sed hoc yieiÃin nobis ^pro-brant ipfi i tanquam Qontradicentia quadam aÃerentibtts^ yt qui remcoxternam , natameÃe dicamus. 1gt;Iam quicquid natumÃt^ id non eÃe aternum dicunt ,propterea quod Gignere, Ãt idprodu-cere,quodnonfuerit antea. lAbos equidemprodu^um i^rgenitum à T)eo Patre Aoyoy dicimtts ,fid yt b^ogt;sttbslt;i, itaquoq^b^oLiaictst; ambos confitemur. Etenim inproducentibus products ynius eiufdem rationem EÃentia habentibus, producent produ^fum, tempore non diÃerunt,fed tantum or dine originist cum in Demon-Ãratione etiam,caufaÃt reÃebbu eÃebtus, prior lt;igt;v«otÃedtemporis ratione nihilominufÃt ónóyovop quiddam. ^on enim à quid eau- Qi'^ tationc fam habet coeÃentialem, caÃam temporepriorem, eÃe^umpo-Ãeriorem eÃe oportet, ytfomniant Seruetiani. Nam tn bis ó/^P7o=co3eterna 'ioiii,priui, amp;poflerius, epuo*«, nonautem ratione temporis deÃri-buntur. Simili in errore yerfatifunt TiemocrittiSjeir alij, qui, yt ^riÃoteles fcribit,principium aternorum nullum eà cenfuerunt, quorumà yera eÃtfententia (atitore ^riÃotele) nullaprorfus eÃt demoÃlratio. In his autem eÃntia diÃerentibus cauÃs amp;nbsp;eÃeHis prioribut fcilicet ')Zw.an, amp;nbsp;non coiÃntialibuf cauÃs,locum hab et quod dicitur in haePropoÃtione, nempequ'odGignere,
â7 4 lacobi Schegkij contra '
Ãt idproducer e, quod non fuit antea,qua rations nec 'Patrsmgig^ ntre, nec FiUum T)eigenitum ejje dïcirmtt, fed hor. modo FetriHj gignit âPaulum, eit Petrui fvÃt^cum non efèt Paultts,fed non ali-quando Deits Pater fuit,cùm non efètFilïtte âDei,qîtodblal^hema yoce fuhinde Ãiui dicsre amp;nbsp;inculcare folebat,fuijje Jcilicet Pa-trem,quando nonjuerit Fihus. Proinde quotnodo coeffentialibits piciÃentibtts, Pâtre, amp;Filio, FilimaPatre dicaturproduct, eÿ prior origine, non tempore fit Pater Æ ilio, demonÃratum in libro contra ^ntïtrimtarios, cuiiti iam fepè à mefa^a el^ enentîo,quà breuitaM caufa hoc loco dtüci omittenda.
Propo. XXL
Spiritalis natura non gignit. At Deus Spiritus eft. Er^o Deus hon genui: Aoyop.
Sic '^lahumeta argument atur: Qui caret muliere,nongignif..
Peut caret ea,quare non générât filiu. Prodi^it infua effen-' tia, 'ÿ'dxâtox')lt;iamp;ô]i, nempe Pater, kenternprimam,perfeEliÃi-mum d.irdvpicvii.tc futé bonitatit,quorcÃe^aPlato etiarn T)eum Patrem appellat 'i^'asLua, eit Filium, Jeu kentern hanc,fcripturä appellat Primogenitum omnte creatures, ytper quem omnia Jint fa^aà Pâtre genitore. Omnia ftmt inpriut aïlegato Ubrople-niuf expoÃta. T^ongignitSpiritaltt natura, eomodo,quocorpo-reagignit.Similitudinem conÃderemttt in j^nima noÃra. ^^n non quatsnut infem'etipfaproducitperfi^ionemjcientiee eit lapientia facultate hac preeÃat^nima hominis quorumlibst alioru animalw animabutl^ Sdtproduhlione hac habttits, animes effèntia perfiti-tur, qua rations queedam in anima huhiana S'Mx^ci PicÃens ivlcc, eiperfsEHonifubieila eÃt dicitur. Hoc modoproducens perfehlio, Ctproduhla ,indtuina ejÃentianondifferunt. F[on enimPater in fuaejÃentiaperfeilionis habitum quendamproducit (alioqui enim
Antitrinitar.Seructïanos.' 7
gratia Tater imperfe^ïuf ejjêt) fedeffèntialetn perfe^ üionemqttandam, nempe omnipotentem quandam%lentem,per quam âDeuf Tater creator Ãt omnium, atq^ opifex, qux EÃenti« diuintefeiunda Ãt HypoÃaÃs, producit propter Ãuam perÃe^io-nemÃummam, Huiujmodi cotjÃntialia,nempepricipium,amp;d principio produ^um,yt gignens Tater,amp;genittts EiUui,nihil ha» hent Ãmile in nattira,quamut5 naturadedti£lts yocabulti aliquo modo adumhrenttir,tarnen impium Ãt,fiqtiii propagationemdiut-norum, naturali produPlioni omnino Ãmtlem eÃe imaginetur, yt Turcte amp;nbsp;Seruetjani indigni reÃonà eÃeyideantur, quitaliaÃ-lent imaginari.
Propo. XXII.
Si Deus Pater genuit Ao-yo/j, aut feipfiim genuit aut aliü Deum. Sed alium Deum non genuit, quia vnus eft tantum Deus. Nee {es jpfum genuit. Quia nihil feipfum gignit, Ergo hiJiusnullomodo eft gcnicus*
DIctmtts not,quódï)eu^Tater nongenuerit alium eÃentia-literDeum, fed alium hypollatue T)eum, nempe eiufdem EÃentix omnipotentem quandam S'uhxp.ip, (Ãcriptura Kóyop appellat )per quam omnium ell^ opifex rerum, ytÃ'^vlens agens in hominein anima eiufdem EÃentix,producit habitu quodamper-fehlam mentem ,per quam omniapoÃitprudenter contemplari amp;nbsp;operari ,Troinde eÃe Enumeffentialiter Deum, non inÃeiamur, Ãd nihilominus plures hypo/latice diÃrepantes,dequibu4fâ¬cun-dumpritu,e^poÃerius,nomen Deiprxdicetur. Exhis itaq^poÃttf nullo modo fequitur, quod feribit Hxretieus: Ergo, Filius nullo modo genitus. quot;îdon enim genuit alium feeundum eÃentiam, cum Enus fit eÃentialiter Deus,fed non Ennsperfonaliter.
Propo. XXIII.
Si Aoyo^ genuit Deus, aut tota diuina eftentia genuit, aut fola , L, 2 Pacris
7 6 Tacobi Schegkij contra
Patris perCona» At fi Ellcntia genuit^gcnuit aut fei'pfam,aut alianSf Qtioriim vtnim($ eft abfurdum» Si verb perfona Patris genuir, vel fola ipfa eftverus Deus j vel Ao'yJamp;-ânon eft vnius veriDci Filius»
NEgamiu totatn ejfentiamgenuijJèjfedïneJ/èntiaTatreni genuijjè ,lt;amp;inhac ipfa efntia, Filium ejfe qtiiddam geni-tum.Ft ''vt Ãaterflm eFf quot;verws T)ew gipneni^ita Filium folu^ yer JM DeiM geniw nbsp;nbsp;Spiritw fanttJMfoltM yerjM Deuf ab
ytro^procedeni. Fattr autemeif^ folw y er i^T)etMprincipalis ter. flam léf ptopterFatrem nbsp;nbsp;FilitM,amp;Spirittu fan^tn
quot;DetM. Ftenim f Faternon efèt yerjM DetM (multi enim fünf Dij incrédule)fequereturyc nec FU»s, nec Spiritm fanShts efèt yerjM Detts^quôdentm funt,iUudà Faire habentjéS:traquem nori ' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^ÃyerjM DetMjqualesftnt illi, quosfingunt Idolatrteimulti Dij,
à Fatrenonpropagati) fidopînione errorts ipfrum confiSli. Ergo nonfequiturifiJolaFatriiperfinaÃt y er us Deusprincipaliter, yt Kà y®-' nonfit buiiM ynius yeri Dei Filins,cittnfola ,y5ic, boc l^tofigniÃcet non eicclufionem FiltjÃcorrelatum enim êS:tludi ntn pote^ à relato)fid eicclufionem non yerorum Deorum, quo re^ feiens dixit etiam D. Fauljts : Ham etiamfi fitnt, qui dtcuntur t. Corin« g. Flijfiue inCÅlo, fiue interra, quemâdmodum fitnt Dijmulti,eÿ domini multi, nobis tarnen ynns eif^ Deus, tic quo omnia, ör nos in ilium, cif ynus Domimts i e S v S Chriflus, pef quern omnia, amp;nbsp;nos per ilium. Seruetiatn autem intelligentes crude amp;nbsp;crafie ifla nullo condimento confentanets înterpretat'onis, folum Deuin ye^ rum dicuntejfi Fatrem, Filium ^cludentes, qui tarnen amp;ipfi ttia fitfiolus yerus eifynigenitus, quemadmodum Faterynus dt Jolusgignens eii^ Dejts,ytpaulb ante esf^ diSlum.Hon autemfi-quitur ifi Filius fityerus Deus, yt ob idFaternonfitjblus ye-rus Deui, Flamfolus ip fie talem habet tilium, Fatrem enim fine
Ftlio
Antitrinitar.Seruetianos. 77
tîKo nonpoj/ùmuf intelligtre nbsp;nbsp;T At er T)euf,fine Filio 7)eone-
^ttù nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;duo ej/èntiaïùerfeparati T)ij cum nequeant
twFatremtÿ FiliitmtÃi ynumtäf teëJJèntialemDeum, Selu^ igitur dià tur 'ver ut,non quod excludut Flium,fed quod includat:
Jolips dtcùur, quid extra Fatrem,amp;effntiam 'PAtrti nonft âVerus quot;Deus,JedomnesfalfiâDïjfnt amp;fi^itij.
Pxopo. XXIIII.
*
Spiritus fan Aus dicitur virtus altifsimi, vis,energiaDeij dos ÃiumPatnsdfufuiTi,acapicoinma deChrifto, Ergo non cft Deus ï E H O V A fubfiÃcns,ne(j adoranduS,
SFprà oÃendimtttyperfinaHa Fpitleta Spirituifaniîo non mî-â nuiatq^FiltoDeiadfiriii. âDtatur autem quot;virttnaltiÃimi, quodFater amp;nbsp;Ftîius ab âVtrif^ procedente SpirituÃnt efÃcaces ad taouenda, gubernanda, eÿ conferuanda omnta. quot;MoH enim ef^ Vmus,'vt accident quoddam FatrK,fed'Vt bypoÃaÃt quadam ab procèdent,continet 'videlicet omnia Jouent Spiritus quot;bei.
Quod autem Spiritus fanUus non fit energia quadam Dei a^ua, qua ep^ e^ttra fuam ejfintiam efficax, manifeÃum eP^ ex eo,qubd Spiritus fan^us dicitur inceelo ejje omnipotentqueedam Deinen tntrgaa,fidpotentia, quampotentiamFatri eÿ Filioadnumerat loannet in (^anonica, tgt;it rei energfia, non dicitur idipfum,cuius ePf, energia. lAdmodum enim eÃet ridiculum,Ãquit energ^an -dnimtefeu Spiritus hominis ,ipfitm Spiritum, autt^inimam ap-pcllaret, qute anima, reJJgt;eilu illius energ\x,potentia ejfe dicitur, amp;nbsp;eÃentia qutedam, Jeu part cuiujdam ejfentia, amp;nbsp;non energia ipfareÃeHufiiorum operum. Frgo Spiritus Dei fan^uspotentia Dei infinit a Fatris, amp;nbsp;Filij ePf^,in qua tanquam continente cau-fa amp;gubcrnantebmniacreatafubfijiunt, cuius energia, none^ ipfa hypoÃaÃs Spiritus,fed accident quoddam terminatumpaÃione
L 3 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;amp;nbsp;Jub-
ùcobi Sch egkij contra
juLieEîionecreaturarum.Sÿirittu enim ^in quoÃint omnîai fugtam ( inqutt Tfaites) à Sfiritu tuo!^ Quæro qutdÃt Spiri-ttts ^ei Tatrpsf âR^^ondet ^nturtnitanu^ Seruetiantts, e/à Tatris.Q^ro,an nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;poÃit effefine potential ReÃon
debit, nonpote^f^ effe. Deinde fipotentia Dei quot;Patrisfit Spiritus fanllus,anfit ipfe Pat er,an yeroft aliquid in Patre,tanquam ha-bittis quidam, aut in e/fintia ipfiu^,tanquampars effentix, quam nos appellantus hypcjiafin? Islon ejfi ipfum Patrem, manifeflum e.f^ ex eo qitoddtcit : Spiritu tuo. îd^on effe SpiritumfanSlum babitum quendam, amp;nbsp;Virtutem Patris, ex eo et-f euidens, quad nullo accidente DewfitperfeS{its,fedper effintiam eif^perfeSlus, yoluntate qua: extrafejùnt,perfictens omnia, quafila ei energ^a reJfeSbu creaturarum accidit, qua dicitur Creator amp;nbsp;Confiruator omnium, ciim ratione huius energ^a omnia in omnibius dicatur cffi Dette. Cùm igitur Spiritus fanClus nonfit, neque energ^a extra Deum Patrem, nec habitus quidam yirtutis in Deo Patre,fe~ quitur, ytpotentia qttadamfit colffintialù Patri FiHo,quem Paterepf Ftlitts dicuntur mitttre ratione energ^æ, qnamexercet SpiritustnJuts. Quoad ergo Spiritus fianClftspotentia alia, amp;
diuerfa a potentia Patris eSs Ftlij ePf, hac ratione ynus-. SpiritusJanClus,tÿ à P atre filio co'èjfentialepropagatumquid!-dam ejl. At energ)i,a ipfius Spiritus cùm fint y aria amp;nbsp;multa,pro-â fedoniillo modo Spiritus nihil aliud erit, quam huiujmodiener-gia. Quodautem energiafint multa, tir Spiritusfit ynus, feu yna Deihypofiaticapotentia, amp;nonyn^tsquidamDeiPatrts habi-
â⢠nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;gt;nbsp;déclarât D. Paulus quando inquit : lAt hac omnia efficit
, â**⢠ynus idemq, Spiritus. Infinitapratereajùnt fcripturaqià bus er-tror illerefellatur, quas quo minus adjiium errorem detorquere pojfint, his rationibus commemorare 6r declarare yolui, d.Kóy'sti fidlicet Seruetianorum rationes confutando.lmpium ergo amp;bla-JJhemum eCf^,qubd exfalfis faljumjubinferunt (onclufum,diceH'^
tes,
!
Antitrinitar.Seruetianos. 7
tês'. Ergo, mn nbsp;nbsp;nbsp;T)ew lehouaÃtbfiÃens , neii^ adorandus Spiei-
itufanÃiis.
Propo. XXV.
Sicurdicitur ChriftuE fermo miflus amp;nbsp;fanans, fed non fubfiften?, ita Angelus Deiloquens ctimPatribus, fuircreatura. Errant igis tur impie, qui Filium Ao-yop, Deum fubfiftentcns nfigantur,vcl fe« ciindam Pcrfonam,vel alium ante Filiumhominisapud Deum fubfiftentem,
VEïn Ãtperwribtti, ua Jjac EropoÃtioneÃiAtn yxcor-d'.Am, riiditAtem amp;nbsp;cxcitatem SeruettAfii declarant. Ita fcrïptiitn Ãegimtts Tlalm. «4.7. blutet ytrlumftiUM amp;fanabit eos ,Ãedebit Spiritits euir, fluent aqUe. Quomodo idflnt inter-pretati flapientiflinii âflabinornm, docet Galatinuilibro 3. cap. q. (ir d. de Filio nimirum T)ei Tatrü aterno, hypoflatice propagato ei âPatre,quee tnpraflentia nolo ob breuitatera commémorâte, qtii^ btt!, quorum autoritati ne comparandam quidem indoEiflimi Serueti autoritatem, äutpotttesinflamam êîciflimo. Qmd enim 'pflgt;iam,aut 'verum, aut falflum etiamÃbijpfl conflentaneum Ãcn-ppt Seruetinl^ comparandus Ãcilicet cum '^dahometo, non cum ali^ quo pwrum Ãriptorum,amp;de EccleÃaChriflibencmeritorum.Igi-tur non autoritatibtts,quibus referta e^^ Ãriptura,ÃeddialeSdice diÃutandoÃalÃtatem amp;nbsp;impietatem huiu^s FropoÃtionii refellam. inÃcripturispafltm dicitur à Fatre rnijÃ^ Filittf,nempe kay©-'.
*gt;it miÃas eri^,qui opudFatrem fuit ante mundumconditum 7©^ Fei, quoddeÃsmetipÃo Ãay®-' teflatur inEuangelio loan-
autem dicitur,propter aÃiimptamcamem,non quem- Quomodo di» admodum loannes Fapt fla pracurÃr Fomint nnÃÃas duitur à catur miflTus Fie Feo,cum ante natiuitate fiam,qtta cÅpit eÃe in earns,nonfluerit;
Jed Koyep ante tncarnatione coaternum fuijà Fatri,teflatiÃimü Jucra literiA. Quaritur, quomodofueritcoxterntn^'fleÃon-det Seruetw fluiÃe quoddam VoHpioo in Fatre,nempeJJeciemquan-
So
ïacobi SchegkiJ contra
dam future ält^ttandoperfonaUter QhriÃi, ^tumdemumfaiÃ-fientM in carne^uado naÃeretur êie quot;virgine matre, amp;nbsp;illudtame nonfutfie fubffiens aatperfinaliter dfiinilum qaiddamin ejfientia âPatrK, à Tatre^fid ymbram eir phantafma queddam in menteTatrts, qttemadmodvm IdeafitinmenteÃrtificK.^iejfient tue 7atrü non fuitpars (nos partem effintxa diuinx appellamM hypofiafin)fiquitur yt in efièntia Tatrisfuerit tanquam accident ( ciim omnefit^ aut ejfintia^feuÃtl)ftantia,Ãeufulgt;fifientia,'ygt;el accident ÃbÃfientts ) amp;bocipjitm, aut proprium accident erit, aut contingent. Sipropriumfiequitur/vtcaufaifiiusproprietatM Tater ipjefieritincarnattts. Troprium enim fine eo,cuius e^^efie nequit. Siviinp-ec bocfuit accident ,'Vt in nobis voi^dêlaL fint accidentia^ ytfint Ide/e, quarum effigies extrinficut corifiituuntur ab artificibtK, fiequiturdDeum acetdentibits efiepraditum^acmu-tabilem) quand^quidem eeternum nonpoÃit effie accident, amp;nbsp;gratia ctiitts Deum quoq^ mutabilem effioporteat. âPropter acc'^entia enim resfiunt mobiles atq^ mutabiles.Qux quidem omnia huic ab-fiurdaPropofitioni opponipoffint, e'tfdem innitenti fundamentis ruinofisquibus etiamfiperiores. lnprafientianondifiuto,an'Dei Filiw aliquandofub humanafieciefifie Patribus confiiciendum dederitfiedan F thus âDeifpppofiaticeab teterno exifiens,in tempore ajfimpffierit naturam humana, qua affimpta Chrifius appellari cceperit. Ãonclufio hitius propofitionis impietate e^ignorantia y eri non difirepat à pramiÃisfuis.
Propo. XXVL
per anticipadonem diVtus edFilius, Deus genitus x ae[erno,carnisrefpetduin praelcienda. Quiahomoille FiliusCub' fidens conceptus e/i à Spidtu ià nido. Ergo non ed proprie Deus, nee Filius Dei nacuralis. De hoc argumcnco t3, fudus didum^ PEr anticipationemquadamfgurate cum nondumfint,dicun-turejfi, ytLauinium, quod non eras antequamÃneas in
Italiam , J
Antitrinitar^SeiuctianoS^ 81
Ir all am yeniret, antiâpato nomitie à J^irgilio quot;vfurpatur, Qm^ 'Dei Aoy©^ hypojiattcum ejje habitunn erat ,gemtuf Dc^larta yirgine, iccirco ab aterno gtnituf per anticipationem dicitur. 0 acutum Grammaticu,lt;amp; obtu/um Theoîogum,eT DialeEîicum inerte.âProbaprutsHxretice,Kà yw hypoÃatice apud Pâtre ab ester-no non fuijjè, tumfigmento huit Grammatica locum cedemut»
Propo.XXVII.
Filius omnia accipic à Parre , vt Vitam, iSiornniaquae habet, Erao originem habet vt crcatura,
I^uatenits effè bypoÃaticumÃtum Filius habet à Tatre, hac rattoneaccipere omniadicituraPatre^concedimusquodpo-nitur in Propofitione. enim F thus nihil aliud,quam à Pâtre produ^um conÃubÃantiale tvt^yHp.oL quoddam. Totus enim
Patris, fed tarnen non ei^ Pater ipÃ, aut accident quoddam Patrii, yelpropriumaccidenttyeljeparabile, yt alias ei^ oÃen-fum. Proprie autem Filius non dicitur accipere,Ãddicitur acci-pere quatenusproducitur ^propagatur â Pâtre, non quatenus accipiendo habet aliquidà Patre. Increaturisenimomniafunt non per efentiamfd habitu quodam perfe^ajd eF^,habendo all-quid perficiuntur. Films autemDeiciimÃtapteejÃntiaÃtperfe-Uns, imoperfe^io ipfa omnipotens,Ãquitur, yt increata fit ip fus eÃentie hypf)Ãa^ts,ac nulliusperfeBiontsÃtparticeps,quatenus ipà nimirum ipfamet perfelHo e/à , lt;amp;nbsp;omnipotent perftll;o,'vtper er^o eÃquod dicitur in hac Pro-pohtione,qubd nimirum Filiusftcaccipiat aPatre,'ftnimirum aliudÃtipÃ, eyariudÃtperfellio''vitxipÃus,'tgt;t aliudeFf^ lAnge-lus,aut homo,amp; aliudperfeHw^ita ipforum. In his cnim 'vt cre-aturis perfeIlio'vitlt;e,eF^ habitus quidam, tit quoddam accident. Flon enim habentper ejfntiam 'vitam beatam aternam in fmet-^PpG fd earn accipiunt aDeo per fruitionem. .^t Films Dei
quam omnia /mt condita. Faltum
i nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lacobi Schegkij contra
Quid fit dim tpfameteï^ âvita aterna, à ^itaTatris propagata(defe)nettpf(igt; lius^dickudis nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Ftlms , qtiodÃt Fia, yerùas nbsp;ytta) lt;amp;nbsp;non tanquant
here vicam nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;cuuifdam,''Vitaater'niepartueps. lFamüivânilan,t(leÃy
infemenpibt ^pfaFta^erQ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,paticipabile ahaltjsquiddam^non
aute ipfd eÃparticeps Fta, ör nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;participant cuitudaw
alteriuf Fiuificantii entrgite Ãeundum accident. Q^a ratione, ytpatsr habetFitam inÃmttipÃ,tdeÃ,leipà eÃperÃeEliÃima yita n tilliiitparticiptJecundum accident FitaÃÃc produ^utab ipà Fili ws, yitam habet in femetipÃ), ide^^, ejÃntialiter perfehliÃima ^ita, dyTr^û)!}, idet^, ipfa yita FiiiiÃcant «mnia, amp;ipfa niilliitiper accident yità e^^partteept, Quamobrein toto cxlo errant Serueciani, qui F ilium T)ei, yt creaturam qiiandam natam ex Flan a Frgine, yitaia acclpere à Fatre dicunt quem tarnen Ãriptura dicatprarogatiuam banc h ab ere,qua principium ipÃe, amp;nbsp;tnprincipiofuerit ante omnet creaturat, nulliitf perfehlionitpar-ticepi,jedippinietperfe^to exiÃ. nt, quodintelligi nequit, niÃipj'e Filiui Ãt increatus. Sed refondent, Idea ipÃut, rFpreeÃientiat quaprxÃcittn el^ in Tatre, ante omnet creaturatpr^efuit. ^^b-ÃrdumÃane illud e^^ quoddicitur,Ãdicattir de Filio, hocenini raodo propterpneÃeientiam omnia fuerunt ab xterno, antequam crearentur,amp; non tantum prxfuitipÃtn humanitatis Idea. gt;^t Filiuf in Euangelio de Ãmetipà loqttent teÃatur,qubd ipÃeÃt ipÃÃima Fita, amp;d\rroi,ain. gt;gt;4.1 dynlan ,Ãu ipÃÃima FitaÃub-Ãlantia quxdam amp;nbsp;abÃolutte eÃÃentiee diuinapart nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;non tan-
quam accident aliquidin aliquo el^, quemadmodum Seruetiani Ide am quot;vmbratilti cuiuÃdam Filij quot;Mariaà quem VeeÃani Ulipree-Ãitu à Deo ÃhriÃum appellant) tanquam vónikcn. quoddam imagî-natione expre/Ãm in Fatrit mente prtefuiÃe ab aterno dicunt, IFlam qtiodaccidit, nequit ipÃmperÃe eÃe, nbsp;,gt;Lccident ipÃm dv*
V o'iJ ,Ãu nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;op quiddam dicitur nequaquam, â^gt;1 docent FhiloÃ-
t.Ioan«/,. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;(ÃecundumÃanonicam loannùt) Filiut DeiÃt
EE-
, Antitrinitar.Scruetianos. 8^
VERVS DEVS, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;IPSA VITA AETERNA»
fequùur blaÃkemum amp;nbsp;fit^quodhacTropoÃtione yl-lima concltiditur inempeChriÃuniamp; tiliumâDei,habere origin nem, yt quandam ireaturam, necejà ipfum 'Vere amp;nbsp;hypoÃatici T)eum aternum, nee ipÃim etiam eÃe 'vitam ipfam eeternam) fed fartic 'tpem 'vita aternts,quemadmodum noifarticifesfiimtis,^w ne à Turcü quidem, aut ludtevs quicquam magis imfium di-citur deChriÃO) amp;nbsp;contra religionem noÃram 7)eum^ magis blaÃhemumi minus^ ab EccleÃa
CathoUca Orthodoxa tolle-randum»