Defenfio
I Â C O B I HEER’ Grandi doctoris et ’ Ä O F H s s O M s THEOLOGIÆ IN ACADE*
Dijputationum, quAsdeerrorïbiuPgn-tificiit Ecclefix, amp;nbsp;luflificatiene hominù
J nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ftcfatoris, itdiâtt,
V S gEOKJjII
g O T T H A B. D t, DOCTORIS THEO-
iPgi, Canonici Fac^enfis,calumnhs,iinpietates,Scconuicia,quxcontiiLa- nbsp;nbsp;*•
theium.eiits mores, vitam 8c doâtinam; Similiter Sc de opciumiU' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;' J
ûificatione,Fideidubitatione,8cConcupircenti3praua,
lt;£uod non fît peccatum, Libcllo fuo contra laco-buin Hcerbrandtun, fparfît.
T V B 1 N G X,
Apud Georgium Gruppcnbachium,
Anno. M. D. LXXXVII.
-ocr page 2- -ocr page 3-s ER EN I s SIMO, A T Q_V E ILLVSTKISSIMO r-KIMCirigt; AC DOMINO., DOMINO, VT I L-belmo,Comiti Palatino Rheni, ac vtriuf^ Bau/irU Uu-fi, Princifi ac Dominofuoeleme» tißimo^
Z’TNÏ.'S.^W’T OtlM, ItlVSTKISSI'
Princeps, Domine clcmentiiEmc ,in. primitiua Ecclcfia Chiift-iani, {æuiffimis tempeûatumprocelliSjamp;crudclifTimis pcr-lecutionibus iaâatbQmdratus, Apoftolorum difcipu-lus, Ariftides Athenicnfis, luftinus Martyramp;Philofo# phus,fuppliccs libellos,amp; Apologcticosjmperatoribus Romanis, Adriano amp;nbsp;Antonino,qualetn ôtTertullianus fcripfit contra Gentes ; qulbusamp; Religionem Chriftia.-nam •defenderunt, amp;nbsp;fc de obicâis ab Ethnicis crimi-
nibus, purgaucrunt : quos clcmentcr illi acceperunt,amp;: caufa cognita, mitiùs cutn Chriftianisageudum,ediéti$ publiais propofitis mandaucrunt. Cùtn cnimveraifti intcntarc ciimina cis non poflent, odio Rcligionis,fal-fa, ôcquidem atrociffimacxcogitauerunt, amp;nbsp;cotnmen-tifunt fcclcra, de infanticidijs, quos in faeris iugularcnt Chtiftiani, eotumqj lànguincpancmimbuerent, quo vefccrcntur (myftcriumCœnæ Dominicæcalumqian-tes) amp;nbsp;deinde candelabris amp;nbsp;lucernis per canes, qqos in hoc alercnt, euerfis, cum matribusamp;fororibusincx-ftum committerent. Obijciebant præterea, caput afi-ninum à Chriftianis coliamp;adorari,vnde Afinarij appcl-A a laban-
-ocr page 4-P R AE F A r I o.
labahtùr. Adhæc, vt inutiles Reipub, amp;nbsp;qui nihil in vfusTcmpIorum conferrent,à Sacerdotibus^a/xoAo'xof? traducebantur.
Idem ferè nobis accidit hodic, Princcps IlluftrifTnnC' Vt enini nihil iamdicam*,autconquerar, de perfecu-tionibus noftrorum, va rijs in locis; acculant nospaf-fim Sacrifîculi, non folùm fchifmatis amp;defeâ:ionisab Ecclefia catholica, fed etiam hærefeos, fcditionis, aliorum atrociffimorum criminum amp;nbsp;flagitiórum.VtQ’ nos noftramquc doéirinam tàm apud Magnates, quànJ apud'vulgus ignobile, exofos reddant, vociferantuf» nosprohibcre bona opera, cùm homines per eaiuftifi' cari, vitamqj æternam mereri, ex vcrbo Dei redè negc-mus: Interim verb propter alias caufas plurimasamp;gW' uiiïimas,facienda, doceamus,ad eaqjexhortemurfcdU' lo. Daclamitant, nos Dcumfaccrepeccatiauthorem, quia prauam concupifccntiam, quam ipfià Deocrcâ' tam elfe docent, peccatum eflealferimus. IdeoqueMâ' giftratus in nos armant, vttanquam peftcs ôclabesnos exterminent» nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'
Qualempræteritis ferijs Natalitijs, vidiLibelluffli’' Cclfitudinis veftræ ditionc æditum, cique dcdicatuni à Georgio quodam Gotthardo Canonico Patauicnfi-„ In quo præcipuè Lutherum cxagitandum fufccpit, tC' „ mulentum vocans Monachum, qui fibinon conflit^' „ ritindoftrina: quiomnes honeftas aûioncs prohibue* „ rit, opéra fanftacontempferit; ômne virtutis ftudiuin „ è medio fuftulerit: ad flagitiafeneftram aperuerit, ho-,, minesq; nonad bcnè beateq-, viuendum, fcdadlibcrô pcccandum erexerit amp;nbsp;accendcrit : libéré amp;nbsp;carniamp; vo^ lupt^'
-ocr page 5-P R AE F A T I o.
luptatibus indulfcrit, libidinesq; cxcrccrc, Chriftianis « lieereaffcrucrit,acinfumma viciorum licentia amp;nbsp;pec- « candi libertatc conftituerit, furiam, facem eum appel- lt;« lans:amp;horàm fimilia fexcenta cumulât, quibuseum onerat iniuftè, ne quid dicam grauius. Deinde longiùs progrcffus, altiùs infurgit in nos, non content us vfita-tis iftis conuitijs, fedmulto atrociùsin noftros eft inuc-ftus: fubindc keleratiflîmos, flagitiofiffimosqjEcclc-fitchoftes,Ganeones,pcftcs,labes,t«nebras,omnium mortaliumpeflimos,dignos,dequibusfuppliciumfu- “ matur, non ferendos Lutheranos prxcones (ficut olim “ ludæidcfpcrati contra Paulum vociFerabantur:Noneft „ Aâor.w. phas eum viuere)fed tanquampeftilentes homines, di- “ tioneamp; prouincijs eijciendos, atque ad Gararaantes “ vfqueablcgandos. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;“
Dodrinam noftram de gratuita Pidei iuftificationc “ abfurdam, pudendam, impium cômentum, infauftum “ LutheriPfeudoeuangelium, plenum impietatis: Mon- “ ftra hæceffeamp; portenta Religionis , omnifcculorum “ memoria inaudita, Epicuridodrinam ab inferisreuo- “ catam. Quib us addit : Impudcnter mentiuntur Con- « fcffioniftæ, fibi fieri iniuriam, acfalfo ànobis aceufari, lt;« quodbona opera prohibuerint. Adulterari amp;fcortari « noncenfctLutheruspeccata.
Hæc, horumque confimilia plurima (quæfpargunt ifti fine fine) qui audiunt, vellegunt, noftra veto defen, fioad eorum aures non peruenit, nec earn cognofccre permittuntur ab iftis fandulis, qui fpecie Religionis fc-fc venditant, paifimq; infinuant, amp;nbsp;foil doccre abfquc contradicente volunt : quid aliud facianr,quàm id, ad
A 3 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;quod
-ocr page 6-PRÂEFATIO.
•«fuod faciendum ab iftis indefeffb ftudio, quibusfidem habentjfuamq; falutcm(pcflime fibi confulentcs)com-•inittunt, vrgentur improbe,qui Magiftratus contra nos inflammant, amp;nbsp;armant.flabcllatumultuum, belloruni, amp;nbsp;feditioaum, vtnos tanquam noccntiffimosEcclc-fiæhofteSjflagitiofiiïîmosHærçticos, peftes Rcip. quo-cunqj poflunt modo, ctiam contra fidem, amp;nbsp;pacem Re-ligioninoftrx publice, iufiurandumiurantesfanftiffi' inum,datam, amp;nbsp;confirmatam, opprimant » eque medio tollant. Quod Canonicum iftum, cum fuisgrcgalibus fcdulo,magnoq;conatu agerc,in hoc fuo Libcllo,vidc-mus.
Iniqueigiturcompatatum eft, nobifeumqueagitur» quod ifti perpetuo apud fuos contra nos dcclamitant» fuaqj fcripta fpargunt .Nos verb non audimur, nee ctiam fcriptis noftrisad illos patet aditüs,fcdvixonwc$ nobis prxcluduntur.
Nihil autem eorum, de quibus paftim per orahoffli-num amp;nbsp;à Canonico ifto, eiutq; farinx hominib. tradu* cimur.nos docerc,aut faccrc,rcs ipfa docet,amp; loquitur, Etfcmperhadlcnusrationcm noftrxfidci, amp;doftri-nxrcddercparatifuimusamp;cupidi. Sicutetiamfempct publice noftra fonuit confeifio, de quo in fequentibiis copiofiiis. In hac corum nihil cxtatdogmatum,quï nobis homoiftc affiogit,quorumq;nosaccufat. Hine fiqnid habuiflet contra nos, producendum crat. Sed tantiim hinc inde ex noftrorum, amp;nbsp;ctiam aliorura, qui ad nos non pcrtincnt,Libris,fcntcntiolas, amp;nbsp;didaqus* dam cxcerpfir, qux deprauat, calumniatur, carpit,amp; theonino rodit dente ac laccrat: Aut confequentias colligit
-ocr page 7-P R AE T A T ï o'.
colligit mirabiles amp;nbsp;fa 1 fas, quas deinccps tanqtram nxgt; ftra dogmata proponit, nobifque adfcribit* Et fic cor?-tra fua propria figmcntaôc phantafmata, poftca infuF-git,ea oppugnat, aemorc furioforum exclamat, in-uchitur,vocifcratur,amp; dcbacchatur,vtimpcritis fucum faciatjfuos in crroribns vfitatis rctincat, nebulas ofFun-dcns,amp; quafi per caligincm præftringat acicm,non oevr-lorum folùm, fed amp;nbsp;animi, vt cæcus cæcos fccum in fœ ueam abducat, amp;nbsp;nihil minus cogitantes, improuidos,-prxcipiter.
Ac miror,fi llluftrifsima Veftra €elfitudo,Bauariæ Duxinclytc,iftasCanoniciillius tam atroces iniurias, quibüs nosdiffamat legens, profila fapicntiaamp;animi modcratione, dementer ca cftacccptura. Et non poti» ùsrvt par cft,amp; iuftitia poftulat,maledici iftius calumnf-atoris, infamise notasnobis afpergentis.linguamviru-lcntam,petulantem,ac mendacem, nos noftramqjfa-mam denigrare conantis,ffeucriflïmc cohercitura.Non enim vnum tantum,autalterum, fed in genere, Luthe-ranos, vcrbiomnesdiuinipræconesprofcindit,crimi-natur, laccrat, quorumplæriq;omncs,caftè amp;: honeftè viuunt inconiugio.
Nobis certè difficile non effet rctorfioncvti, qtiae Omniiurcconcefla cft; Sedparcimus fexui,parcimus amp;nbsp;nationi.Adeoqjvirulëtum eftferiptum,amp;Satanicum, vt quiequid Diabolus haétcnus annos aliquot,per mul* tos alios amp;nbsp;varioSjflabella fua amp;nbsp;organa, in nos immeri-toseuomuit idGmnciniÖ:udfuumorganum ingefle-ritjVtvno quafi hiatu amp;nbsp;conatu per hunc hominem no* num, inûatum perfuafione eriiditioniscuiufdam trans-
marinas
-ocr page 8-P R AE F Â r I o.
marinx, quo nomen fibi comparée,ad mcafFeÄanCcni viam , à quo prouocatus non eft, cùm ne nomen qui' dem eius audierim vnquam , efFutiuerit. Ncc, quo^l mirum eft, cùm Oratorsm feefle oftentare voiucriti fexuifœmineo, amp;nbsp;toti nationi parcat: Sueuiam feilicet feortis abundare feribere fibi permiferit. Qupdncc» Cicerone,nec à Quintiliano didicit.Etid in alios facili' ÙSamp; veriùsànobis detorqueri, nullo negotio verèpof-fct,fîftultofecundumfuam ftultitiamefletrefpondcæ dum. Quibusfingulis ferèfuis, quibus fearer Libellus illcmendaciis,vel cxclamarioncs fubindeaddirRheto-ricaSjVcl adveftram Celfirudincm, tumeriamadGef' manos, addit Apoftrophasôc exhorrariones, vrnos« fuis dirionibus cijciant,claflicum canens.Infupcr e tiaiu t7rfxiK(()t,ante vidoriam ramen, triumphos eriam,fibi^^' cernit mifer, quos vcl Melancholicus, velfuriofus,tl^ me quafî capriuo,amp; ftrophis fuis illaquearo,agar,fcdri' ne dccrero Senarus, amp;inThearrofuorum: Inomn^’ -deniq; fe formas conuerrir,nihil relinquens inrenta-tum,quoamp; Difpurator fubrilisamp; Oraror vehemensî^ grandiloquus videarur, Ariftorelcm amp;nbsp;Ciccronemû*^ opinione,longo poft fe relinquens inreruallo.
Poflemus quidem, vt dixi, rcrorfîone vri, omni iu-rc conccfla,præfertim vbi maledica fua amp;nbsp;virulenralin' gua,calumniaror, nosdiffamareconarur, cum GancO’ ' nés nos vocar : quod crime nobis inrenrarum, illiini**' dicio, fi diesipfi dicererur, probandumincumbeb»tlt; Vbi inrelligunt facile omnes, quod maxirausfenobis aperiar ad dicendum conrra iftos, campus. Er quideiU idem crimen verein noftros ad uerfariosre torqueri pO'
-ocr page 9-F RAEF AT 10.
teft. Sedhæc.cùm per fe lippis amp;nbsp;tonforibus fint nota, amp;nbsp;resloquatur ipfa, nec ftulto refpondendum iuxta fu-am ft Lil tit iam moneat fapiens;nos omilTis il I isamp;advicr-farij iuuenili ifta amp;nbsp;infana malcdicendi pctulantia, ac infultationibus, quibus maxiraam libelli fui partem complcuit Declamatonbreuitcr de rebus ipfis ad ar gu-menta, quibus mirifice homo ifte fibi placet, cùm tarnen nihil nouiaifcrat, fed vfitata,dccantata, protrita, amp;nbsp;ex triuio fumpta ac mutuata,rcfpondebimus, Deoq; propitio ita refutabimus, vt Leftor veritatis amans, ex Scripturis facris facile fit cogniturus, ab vtra parte veritas ftet amp;nbsp;mancat.
Cùm autcm nulla certa vtatur Methodo, fed chaos fit confufum, amp;nbsp;plurima mifceat: ad fingula.vt fe il la nobis in libello eins offcrunt, refpondebimus, illius ca-lumnias, Deo nosiuuante, folidis fcripturæ S. tefti-monijs rcfutaturi.
Hoe mcum refponfum, fcreniflimc Dux,Domine clementifiime At Cel fitas veftra fereno vultu à me acci-piat, cùm (quod ab initio diftum eft) olim Imperato-res, quamuis Ethnici.Chriftianorum Icgerint Apologi-asjndcq; reftiùs informati, mitiùs cum cis egerint : Et cognofcat ipfa,dementer alteram partem audiat, au-remq; dextram.more Alcxandri vereMagni,reisinte-gramfcruet,humilimeoro.Qupdfafturam mihi plane polliceor,cùm ipfa Chrifto nomen dederit, eamq; alias Rdigionis ftudiofam elle prædicariaudiam. Intelliget eaprofcftó,luculentam nobis ab aduerfæ partis Dofto-Tibasficriiniutiam, cùm confequentias mirabiles Sc fo-phifticas colligunt exnoftris feriptis , contra noftram meutern, amp;quæ etiam ex noftra doftrina minimefe-
B nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;quun-
-ocr page 10-F R AË F A T î O:
qnuntur,vt nos noftramqjdoârinam déforment, trat' ducant, odio prægraucntapud eos,quifcriptanoftrâ non Icgunt. Quod hoc fcripto omnibus manifeftum fi cio,amp; ad oculum dcmonftro. Hifce humilimè faluteni Cclfitiidinis veftræ Deo Optimo MaximocommendO) quem ex intimis pedoris mei penetralibus oro,vt falii-tares Rcipub. Si Imperij Germanise, Patriaenoftræcha-rifsimæ gubcrnatores,propitiusconfcruet,adfuinonti-nis gloriam illuftrandam, vt in pace tranquillam vitaiïi agcrc pofiimus in omni picrate amp;nbsp;caftitatc,amp; tandem poft hanc ærumnofam,pcrpetuam confequamur , pet Dominum noftrum lefum Chriftum mediatorem amp;nbsp;faluatorem vnicum,Amen. Datæ Tubingæ, Galend. Icbruarij. Anno.amp;c. 87,
Vefiram Cel/itudmem humiliter colens
facobusHeerbrandT).
-ocr page 11-quot;I.
'CONVICIA, GEORG I I GOTT-
HaRDI, QJT a in ETISTOI.A dEDICATO-ria, adfuum Principcm Canonicus nobis facit, maxime Luthero.
JSSIU AU QTE-reUm contra nos tnflituitt de tarbata à Luthero/ace « , in Ecdefia amp;nbsp;T^ltgione: ör adußt tt tionsmgrauißimam Gerni(inorum\, quàdadmîferint « Lutherum, ei^j mires prahuerint, amp;nbsp;nonpotitis ßatim ah initio op- n .preferint eum. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;accufatw iniußa mihi eße yidetur : cùm Eon-
tifiâj nihil inetntatum relijuerint contra Lutherum. Deinde in nos quam yehementißime magna yerhorum yi amp;nbsp;copia inuehitur: Idos capitales Eccleßie Catholic«e hoßes eße, Eeligionts ipßoruma Chrißo amp;nbsp;duodecim Apoßolts profedx dogmata , omnia^prolibt dinemifcere,auitam T^ligionemexcindere amp;nbsp;extirpare conari:** longe détériorés yeterihus Mareticù, qui yniucrßa propè dogmata explodere, Ectleßam euerter.e,ßdem^ Catholicam amp;nbsp;omnem 7^- “ ligtonis Chrißianacultume medio tolleremoliamur.
Audire mihi hie yideor Achahum ilium impium Ißraelita- ** rum Tiegem,idololatram,picrum Erophetarum occiforem, ad ma-lumfaciendumyenditum : qui eodem modo, Eham Erophetam excipiehat. Eu ne, inquiens,ilhes,qui conturhat IfraeldImo Diabolos ipßs aduentu Chrißifugatos ,expullos, regno^ ipßrumper eum euerßo, ipfum accusantes: Et quid^dicentes, yenifli antetem «. pus perderenosd
Eodem prorfus modo, cum hic Canonicas, tum aîijßacrißculi,amp; Epmani Eontificts Satellites, non tàm pro arts, quamfocisßlen-didts dimicane, proßto regno bellum, quantts poßitnt yirihus, in-
E 2 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ßaurant
-ocr page 12-a nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DefenHoIacobiHcerbrandi,
fleurant,arma expediunt, mundum^ amp;nbsp;clamcrilM fabtii-n 'tluiqjuii retient, Cr conrurbanr.
Xcietn. 7gt;
Concil. ConAant.
SciT. IJ.
Eeriim citm Helia ‘propheta Tiornini rejhondemta, non noi tut hamtn Etclefiam,ledyoi Papi(olie,yeßriq^ lvîaîor€5,amp;patres, à qudtps hoc didsciflta, haußfl^, arcepißts, qui deßerto yer o amp;nbsp;W-co Valuatore leßt Chrißo, ezuajj yerho, jecuti eßta Paalim, hot e^,idola multipluia, tfuee excogitaßts, do^rinam coeleßem mul-tifariam corrtipß^, Ecileßam 'Dei yeram per tut haß ts, mißte JeduBts plehihin, de tpuihm in fejuentibut copioßiis. lam yoct magna for titer yociferamini,ficue olim ludaorum SacerdoteS) templum Damini, templum Domini, tetnplum Domini. Elonperi‘ hit lex à Sacerdote ,nequeyißo à Prophet a: Eccleßa, Eccleßrh Eccleßa Catholica non errat. T^ßondeo, nihtlcontra Catholicafit nos diximui, autßcripßmw Eccleßam, Chrißi Jßnnßam, colurtl'quot; ham d lellam, ynam ,ßanilam, Äpoßoltcam, columnam yerita-tds. Ähßt à nobü, er omnibus pijs mentibus ißd contra Ptprt lt;Synagogam -, quie non à Chrißo amp;nbsp;.^poßolis ipßus duodecim, dogmata accepit, ythicCanonictts nugatur : ßedetsaduerßatur,ciil-tusamp; noua dogmata, illdsq^ contraria excogitauit, in^ Eccleßam Chrißi inuexit, corruptii amp;mutilatts Sacramentif à Saluatort inßitutts, amp;nbsp;ab i.Apoßolts in Primitiua Eccleßa obßeruatd. Qwd neilli ipßquidem primi author es difßtentur ,ßed publice pro-fitentur. 7don ergo nos quiequam Chrißt amp;nbsp;.t^poßoloriim immtt-tauimus, abrogauimui, multo minus euertimus. Sedyos,yoh inquam,Papicollt;s, reddite nobii Eccleßam primitiuam, er pitf^ reßitttta in omnibus terris.
DeLWihcro.
Porto in Lutherum yehementiùs inuehitur,ac debacchatttr» huncqiii ßbi exagttandumßußepit paßim, amp;nbsp;in Epiflolanuntu-patoria, er in toto libella, cum quod adyitam Cr mores,tum et-tam quod ad dollrinamtattinet, ac mirißce ßbi placet dedanta-tort
-ocr page 13-Aducrfus Georgium Gotthardum. 5 tor ,in plaußbtli apud ßtos argitmento , plauflra conuiclorum in ip/umconuehensÇcralJulam inprirnii ZS' libidines tlUobijeiens) qui' bin cum oner ar, ac froßindir.
j^dqua fim el reßondeo : ab hofiibu^ ipßm bac réméré amp;men DefenCoLuthe^-daciter ejßconß^a amp;ßarßa. ^lijyeroquißamiliartteripßfune (onuerßtti, eum^nouerunt, eonrrarium 'verbaßßrmareaudent, quinquenniumyidiiattdinifin xdibus ipßtnßapi‘
KS fui,bona ßdeiZir conkientia teßaripoffum, fobri'e,tempérant er, boneße,pie amp;fan^e, ßspitn etiam inediam aliquot dierumfußi-nuiße,nonab/qj teßibin 'tixiße. Semper enim comii£{oresaluit,yi-rOS graues amp;nbsp;honeßos.
Extant multorum amp;nbsp;ßde dignorum yirorum teßimoniadt 'Vita,moribus,laudibin,ac morte Lutberi,qua nulla ^nqi^am dele-bit,aut obliterabit memoi ia : diiant,ßngant, excogitent,mcntian-tur quiequid Helint baßes ipßtts. Ac friant ipß,non ideo Lutberum fordere nobii,quia Eontißciis dilflicet, quorum regnum Anticbri-ßianumper Deigrattaeuertif. Sedpro/alutariDo^lorediuinittiS excitât o,yt euellat amp;deßruat impietate Papatus idololatrici(non autem,'Vt ißt mentiuntur, dogmata Cbnßt amp;nbsp;Ecrleßam eiui) re-pwget^ amp;nbsp;mßauret fyncera T^ligionn amp;nbsp;Eccleßx Cbrißtanx do-^{rinam ante ab Antitbrißo P^rtgt;ano corruptd,nos eum agnoßere. QwdCuum ofßcium adquod dîuinitùs eFf yocatw,magno,ßngti-lari„amp;heroico Spirit u diuino afßatM,ei Deo^ ornatwt fecir,formi-dabilts omnibui futs etiam poientißimts boflibuf, tuius yiri, CanO' nice mißr,ferre nonpotutffesoculosytui, imo nec quot;^mbram quidem eiui'intueriaußn 'vnquamfuißes, quem lam 'vitafun^um,yelutin Hebdorem mortuumf(cuiens,lacerarenonerubeßis.
' d^**ße autem Lutlerum diuinitiis exciiatum , amp;nbsp;falutare Del organon , res ipjateßarur amp;nbsp;loquitur : 'Eenebras entm plut quainCimmeriasJuperiorum temporumdißtulit,lucemq^'Verbi Dei
2 J nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;(larißi-
-ocr page 14-4 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DcfcnfioIacobiHccrbrandi,
clarißimam rtßituit.Soltn amp;nbsp;ynuit nonpotetitilt;!(,autyß quot;virthM hutnanis ifedßlo D« '^erboamp;Scri^turafacr/tteßit^^^ß frettti, amp;nbsp;fic Sßiritu orü Tgt;ommh'^ntlt;^ntim Tontificem chrijlum ejße docuit^pateftcù^in^ctj^dihuâ bonnnum, ^ttod Bam occidit ; dogmataipfiMi ysrbo T)tidafnnatatfftdocuit' cultiM tmpios amp;nbsp;de mgenio humano excogitatos demonflrauiti E'^‘ cleßam Cbriftißonfam, multit erroribuspollutameÿ tam^à ßrdibui iß^s ordinum 'Ivlonaßicorum, calibatta Smi'^O' tum impurißimi, idolomania mulcßlici in hominum mormorum inuocaeione, repurgauit: mutilationem amp;prophanationem 2)ominiclt;s horrendttmjin 'Kiijßefacrificium conutrßs,de[exitt ßcutCbrißw ir.enßtinumulariorum, emfntium amp;yenden(it(ffgt;'^ templo ßiteroßolymitanoj it a bic nundinationes%lißßarum euegt;'^‘^gt; tätcx Eccleßaeiecit.ScripturasJacrasßtutär f^ualore obßtasßß ritfißanBoilluflratii(,prißino nitorireflituit. Heecnullit lumanif,ycdicere ceepimutßeripotuerunt, Sicut olimßurntn'^ lt;”■' lis Chrißiani’^donarch^iHenricusquartws amp;nbsp;Ludouicut^-Uiiria,Friderici,ImperatoreSihoc ipjàm adiunBis fibi 'viris ynßquot;
doBißimis (ßednondum tempus ademt, durante adhut if* Dei)fruflra nbsp;nbsp;infœhcißcceßßu tentatterunt,
Oppoßueruntße Luthero, 'Pontißces T^manicum thispotentißimis, Concilijsamp;Academijs,horrihililus etiampifß aitionihui tumultuantesßed quo magü hißeeuierunt, eo lätiut ßarßa amp;propagata yera amp;fyncera, quamprofitemur doBrinaiquia yerbo 7)einititur,
(Ipantumyaluerit docendo, arguendo, Scripture^ ßatreti'*' terpretatione,plurimißmmi amp;infimi,d9Biamp;indoBi,gra[isa^fffgt;’ ueruntanimis,amp; aduerßarij ipßintellexerunt amp;nbsp;conßeßißunt.Hif^ ßle meridianoßnt clariora. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;qui non y ident,opus eße pl^xf
diuinum, non talpisßolhmßtnt cadores, ßdà Diabolo detnentifC!^ amp;nbsp;excacatos eßße neeeßi eß. Homo quidemßwt,ßedtarnen à yiiß auorumabhodibusruisinftmulaturmlientie.
-ocr page 15-Aduerfum Georgium Gotthardum. 5
Sicut minime ex amigt;itione,atte '^»indi^acu^iditatetniKÏto mi FoUoiiy.
niis 'viro aua ritilt;(fiudiO) aCanonicoißoinjimHlatur,faufatn hatic (oniraTontificiam Eccleßam,eiu4^errores,amp; idololatri-am turpißimamßulcepit. Quod 'Vidtlicer t^uaßu4 ilki^ui ex ïndul- ,t ^entiarum iPapalium negoiiationeproueniebAt,ßii ordiniifratri- tt bra intercipsretttr O' ad Domirticanos transferretur^ini^tioeum u pajfurn animo, bi exjuorum irtgeniode Lutheroiudicat, 'idotKm enim e i^,qu(egurges r3 quot;^oragoJint T^manenfes^prafertim 7apa: (uiuireddittus annuifunt) ytànonnullhcomput^tur,centum auri tonnat^t habetur in Libro,cuiw tituluó : T)efenßo Parißtn-fit curite O liberratûf Eccleßaßicte Gallic. Ludouico yndecitna (xh'bnai
Sed propter portam nominit dittini, yt Cbrißo redemptori honordebitui tribueretur, adjalutemEctlefitsamp;piorum, adre-fundendam impudentißtmi rabuite Te^eli] Indulgentiarij, petu^ ■ Lntiam ac blajphemiam, qui publice pradicare non eiß^yerttwi Tant as eßfi fitarum^ires indulgentiarumiytß quü per impoßi bilt, Li, yirginem'Mariam conßupraßet (horrtfcoreferent) rcdem-ptif indulgentijt iflts,ßatim abjolutum eße abhocpeccato.
Hocinitiunt fuit, htec eaufa amp;nbsp;origo dißidiorum in Ectleßa^ non Luthero, fedpontificijs errortbiu turpßtmis amp;moribua ptßitnM,qui taxandi erant,adßribenda.
Sicut deleft Cardinales ipßmet libéré teßarttur,dum dicunt,. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;deje.
^ontificesnonnulli eoaceruauerunt fibi 'Magtßros ad defideria ßld Äoium Caidinali-qui docerent,qubd’ygt;oluntasTóntifictf,qualtscunq^ eafuerit,fit s”icûlTdr»uiaX-gula, qua eitus operationes amp;adionesdirigantur, Exquoproiul dubio effiaaturi’^t quicquidhbeatßdetiam liceat.
Exhoc fonte,SanSeTater, ranqaamexequoTroiano, ir-rupertinEcclefiiam Dei tocabufui,amp;tamgrauißmittiorbi, qtà-*b»s nunc conßicimui eam addeßerationem fiere falutüs laborafi-fiamp;c. L^lomtnChrißiiamobliiumagentibuiC^àclk-Xicis. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;CarditM-
-ocr page 16-Dcfenfio lacobi Hccrbrandi.
(^arJinaïes amhiunr E^fifcopatM, ^aßione anîmt itnpeJi-tigt;loquuntKrailgrAtiam,nec audentfentent lam Uberè dictre,
'Cîim tres, vel etiain . quatuor, vni conte-tuntur Ëpifeopatus.
Incollationibui Epifcopntuum prouidetur magis perßinil) .^'tbuiconferunturi^uàmgregî,^ Ecclefia Chrifli.
quot;Presbytert or dinlt;tnturindoilißtmi,imperitßitni,amp;omniet-nere ßcelerum fordidati.
M.ovt A cm tantoßne oß'sndiculo, acprxßrthn Ccnuemii^-leSi'vt bi omnes ordines iudicentur digni,qui aboïeantur.
In Academijs , prxftrtim Icalicts, docenwr amp;nbsp;difputantV'f impijßima.
Et anti boSiAndriantii Papa 6.in inßru3ioneßa ad Cigt;r)ilt;‘ tia Tdorinberg. anno 22. induit :scim.vs in bac ßanÜa aliquot iam annti tivzrA abominanda fuiße , abuliii i» ßiritualibus,exctßuf in mandatas Ç1: omnia deniqve H* PERVERsvMMVTA t A^HaÜcnw ^grba Hadriani.
Fol. I.
Hl morbigrattißimi inEccleßa graffantes ßnprimitw'^ (orriiptelttdo^rintt («leflis, amp;idoloinania multiplex amp;nbsp;borrtf^' da,crudelem requirebant'Mtdicum quifuitLurberuiicuioc^é^' onem iuflßimam preebuerunt, HtcfonS) bat origotgrtatnin^^’^ Ecclefiafliiorum, yt Cardinales dixeruntitlsrPontifex ipfe baud inuit M eï^ confeffws,
Eurpe ergo Canonici mendaciume§f^,qubdfcribereßbijnrtu^' !it',Exemplo Lutheri, eir ßfciplinafa^um el^^,ytbominesIded“^ M tn omni flagitiorumgenereyolutentur, yt audaciiisinom«sst;lt;^ » facrasirruant, ytflagitiaeir ßeltraardenti}isfußipiant,y(’^‘ »gt; ligionts obliti omne yitxßiumtempuf, in carports yoluptatd»^ », confumant.
Huiiiienimplane contrarium teßantur, «ÿ- Hadrianu^ pa ipfe , qui ingenue fatetur inßde fanÜa P^m : omnia i” PERVEKsvM MVTATA. Et Cardinales deleCiti(xPontiß^^ T^manorum licentia (non Lutheri do^rina J tanquamexßnf^^
-ocr page 17-Aduerfus Georgium Gotthaïdum^ ƒ
Troianoin Ealefiam 7)ei irrupifji totabufM,amp; morbost ^uibjts iam adtlejjierationem ferèfalutü laboret^ ,gt;^udin Canonice,malorum quifons,qute ori^o omnium in EcchßafPeßi. mèergofacM amp;nbsp;fal/tßimein Lutherum,malorum ißorumcitl^am ommum transferrens.
In quam fententiam jolurima infra quoq^ ftefiùs täffubinde, ßcut odioßßtme, ita mendacißime rtpetit amp;nbsp;tnculcat, omnibuiq^ tnodts, cum alij Papicolx,tum hic Canonicum in hoc minime, yelji itaplacet,maximeCanonicus, amp;nbsp;hocfoofcripto,amp;ßmper hocfa-egerunt, ythominibtia, quibufßripta ipßw legere non eß conceß ßtm,fedfeuerißime interdicitur,perßadeant: Lucberum frena la~ xaßeamp;habenas cttpiditatibu^, bona operaprohibuiße,ßcut amp;hac amp;nbsp;aliaßargere non ceßant'.Httllum eße apudnos ordtnem,fedme-ram barbariem amp;nbsp;fimilia ccttm huius contrarium libri ipfit^paßtm teflentur, ^dpietatem quantum omninopotuit,potuit autemplu-rimum,eß exhortatuaün yitiat^t qui maxime eï^ inu€£ÎM,eaque graußime taxauit amp;corrigereßuduit. Idque non,-vt Canonicua calumniatur,tum demumfacere ciepit, ciim ’videret,ex fua doÜri- ** na degratuitafidei iußißcatione, amp;nbsp;libertate Chrifliana, in quam 'Vendicare eiif^plurimum conatui,morum corruptelam, amp;nbsp;dißipU- ** nadißQlutionem,fequi intelligeret : fedflatim amp;ab initio, “ teßatur amp;nbsp;'Papißicum hoc réfutât mendacium, Libro, qui continet “ Enangeltorumhf Eptßelarumexplicationem, quayfttatisdiebtu “ Dominicti intemplüpopuloptaleguntur amp;nbsp;explicantur, 'vbiDo, minicA paßhatis de expurgando fermenta , graußime ad bona tpera exhortatur.Editua ef^Liber iße anno nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Etficab initio.
(^d yerà non omnes homines exhortationes iflas funt fecuti, minimè hocipfi imputandum,amp; iniquumeßet,ßculpam hancpra-ßare teneretur Lutherua,ficut net Chrißta tpfi, nec quot;Propheta ante ipfum, nec Âpofoli eumfecuti/ùa do^rina hoc efficerepotuerunt, ipt omnes in yiam reuocaü adfrugem yenirent.Ve quo .^poßolui^
C nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;grauißh
-ocr page 18-8 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DefenGoIacobiHeerbrandi.
Rom IO. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;conifueritur ö* ópó^Hcpav,aJJucif tefltm 'Propletan
prxti^uum,diceas:'^(juinon omnes obtdiuntEuMgelio Efritts enimdicit: nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;credtdk auJitui, hoa^^t firadicationt
nsflrxr1gt;lonergohincfe^uïtur, doBrittitin Ltttheri non efjidiutni' tus traditam;,^uodex ea non omnti melioresfimt redditi.Semen bo KïtA,J3. numfeminauit quot;Paterfamildsi 'vndt igitur ^ii^ania i ydliudcadif rol. n- in yiam, aliud interfaxaj aliud inter fentes amp;nbsp;/^inas,
Qj^odyeroaddit: quidenimi annonettamanteLutberutn Ecclefta yerbum quot;Dei babuit f Peßiondeo, Pontifciaim Ecelefi^t^ habutfe Verbum Deithoc eS^,textum Pibliorum ^fed[me mente amp;nbsp;•yiera, ac genuina eorum Jèntentia, quemadmodum ludxi e!j' oli'ff amp;nbsp;nunc 'Veteris Tejlamenti libros babent, quos ^ugußinus Chrißi' anorum quot;Vocat Scriniarios, fiue Pibliotbecarios. QMmodoquot;Veto fermento Pharifaico yeritatû Euangelicteßnceritaslit corru^t^' amp;nbsp;qualia jonuerint dogmata in Scboîùs, templds amp;nbsp;praxi Eabß^ 7lt;l^oma)ta (fuutdeleÜos Cardinalesteßatosaudiuimui , inÂCiide-
, pr(efer:im Italicis gt;nbsp;doceri amp;nbsp;dißputariimpijfima) quis^fb dicendo enumerare'^aleat, nedum augixbocßabulum exput^^'quot;^^ a fordibuaißts. Extant hhri P^manenßum j quiidteßantuti f quibus annotati ßtnt à noßrts yltra fexcentos trrores nominattm amp;in Iß scie, quorum multos detexit amp;nbsp;refutauit Lutberus, reput' gans do^rindcœleflem,adqua illußranda diuinitus efl excitatue’
Extant multorum bonorum t amp;nbsp;fide dignorum teßiumßti’ ptdrdeyita, moribuStyertdlaudibas'Tpirtuiibus,ornamentûeÿ morte Lutbsri, qui ßteElatores borumfuere omnium) quaitulb 'vnquam delebit)aut obliterabit memoria, .rdpagefis er go in maluH* rem,cum tßa tua, Canonice tproterua maledtcendi, calumniatuih conuitiandi amp;nbsp;mentiendi libidine. 'Maior e§^ Lutberutgt;»oebt* Jufit fi:ripta,'amp;perpetuaipfittsfententia,quam, pofleaquamadpb-niorem cognitionem yeritatts peruenit ,pofieafemperconfiantet retinuit, quot;^am amp;nbsp;ipfi,Papatu4 erroribus amp;nbsp;tenebrtsfuit iminef
-ocr page 19-AducrfusGeorgiumGotthardum. 9
fttt initio,neeflatim omnia ißa intellexit, 2lt;[am cttm contra Indul-gentiarum nundinationes dißueationem edidiffet adhuc T^oma-numTontifitem pro Chrißi yicarioagnouit, ^tiem poßea/inti-chrtßum eße demenßrauit ,fedyt Auguftinta de fe ^uo^ teßaeur, ßrtbendo/eprofeciße,amp;proficiendofcripftßi: ideoq^ poßea T^tra-Üationultbrosfcripßt’.quod à nemine fapiente aut pio^’vitio Uh quot;Ver-titur,tantumque abeß, yt hoc nomine reprehenfione dignui yidea-tur,^uin maxime hoc nominepnedicetur. Semper enim difiipultn efÇ nbsp;nbsp;nbsp;priorpoßtriortf : Itaamp;Lutherufinagnitioneyeritat^
creuit. Cur ergo hoc in Luthero reprehenditur, qui hoc ipfumfeciti nifiquiapraua (jr peruerja, odioperfona, hominum malorum ßtnt . indiciaamp;fententia. 2Lonefi^igitur,quodhoc nomine incenßantia arguatur Luthertu in doBrina, amp;quod fe^îx poßea ßntexorta, lgt;l.on enim melioret fumui »^poßolts T)Qmini, quorum ynui dixit: Et ex yoi^ ipßs Jurgent yirijoquentesperuerfa, yt ahducant di- /^eto. 1.. ßipulospoflß: Aiiui autem : Ex nohti exierunt,quia non erantex ’• nobts.
SeddeLutheroha^enuißtt^. %îultaenim, quapaßimin toto Libella inßerßt contra eum , prudent tam pr{etereo,neexcre-fiat reßonßtm.Sicut amp;nbsp;Thrafonicam Canonicigloriationem de hoc ,, ßtoconatu, quo meum , aliorumque hareticorum furorem contra ,, Eccleßam Catholicam comprimere atq^ contundere yelit, multa y aide de fe promittent hberahter amp;nbsp;iuueniliter, libenterßlentio praterto. nbsp;nbsp;nbsp;mirorpotitts, quiddignumtantopreferttpromißor
hiatu (libetenim cum Horatioloqui.) Imaginatur forte Atlan-tem fi ejfe quempiam, qui cælum 'Papißicum,ne ruat, humtrisßüt fußineat.Etaliadefu^LtbellM, quospartimediderit,partimye- F0I.1», rè parturiat,fi hac probentur LeÜori,promittit.
Omittoetiam,ytadremperueniamui,quodinprafationead LtÜore fita narratßratagtmata amp;nbsp;facinora egregia,quàd cum,ne-feio quo locofuerit, Sir minga appellat, Luthtranos expulerit Pra -
C Z
-ocr page 20-to DefenfioTacobiHeerbrandi, (ones, eir quätiroinpericulo fueriiyerfatus. cum alienifä^lt ' fint,eä‘ignQremego,quid,quomcdo,amp; à^uihui fa^umßt ,inme-dto rehnquQ. ’hdißquod Tyrannü» crudelitas amp;^erßecut 'to ßorunt Bßai. 51. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;doUat, amp;nbsp;cum quot;Dauide dico : Qwdgloriari^ in malitia, qui p'
sensesininiquieateCTosa die malitia cogitauitlinguatua,amp;qult;i ßequuntw reliquaJProptereaDeui deflruet te infine-jeueliet te,amp;(-
REFVTATIO ET
RESPONSIO lACOBI HEER-
B RANDI D. AD LIBELLVM GEORGlI Gotthardi Canonici Patauicnfis, maJe-dicumamp;impium.
EST ET GLO’RJO-fum nomen Eccltßa Catlolicte ,ßtut amp;nbsp;Chrißi amp;nbsp;eir pratextu fdl[i T^oBores ,tanquam ^ßnus Cumanus, exuuijsindà-tui LeonfSiin/cenamlaruati prodeunt^yt terrdihi appareant aduerfarijs. j4dhunc plane modum, cum alij DoElores T^ontißiij, tiim Georgius quoq^ GottJiardus, homo nouus amp;nbsp;DoHot Theologusin proßemum yemt, tetros palliaturus errores Eapa-tus, yelut Gor gants caput oßentans, non rugi tum tßd ruditutnßquot; litum, Ecclefia Catholica nomen ßthinde in^minans, edit,ßcriptu-rus contra me deßenßonem, yt habet titulus, Catholic« Eccleßth fed yt ergo ycriiis iudico, Cacobyca. Qwm yerßquidue impugnat bonusifteyirquot;Elon enim ynquam qutcquam contra Catholicam Ecclefiam à me fcriptum, dldum,faSium ei^, ,gt;ibßt hoc, abßh inquam , à me impietasifla. Hac enim Chrißi ßonfa ef^ dilellii» ynicacolumbaeius,l^eciofa,quam fanguineßio redemit:ßdcontra falfam , impiam , prophanam ’Pontißcü l^mani colluuatn-malignantiumfßcut Dauid cecinit.: odiui Eccleßam mahgnantf' . nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;uirt:
-ocr page 21-Aduerfum Gcorgium Gotthardum.' w
ÄW. HxCificut caput ilbui quot;Papa Chrifli nbsp;nbsp;nbsp;aduerfartui, tta quo-
que in omniiuf Chrifloaduerjatur, in do^rtna, Sacranientdsgt;culti~ lm, qua omnia corrupit, deprauauit, euertit gt;nbsp;et horrendas ,plut quàm Ægyptiacas amp;Cimmerias in yeram Chrifti Ecclefiam mue~ xït tenehras. ’Doiirinam enim de fidei in Chriflum iuflificatione gratuita,peruertity iußitia per tharitatem infujamt/uppofita, qua. ■ homo coram7)eoßt iuftus amp;accepttn,ac mereatur remißionem pec-(atorumtyitam^aternam operihtts debitam mercedem. Tiubita-tionemt conßcientiarumqjcarnißcinam, confeßionem auricularem, «perum^ fatùsfaSionem docuic. Sacramenta partim conßurca-uit,partimmutilauit, cœnam Domini m'^ijfas, quas mentiii funt facrißcium tfßeyere propiciatorium pro peccatt5'viuorumamp; mortuorum conuertit,purgatoriumßabuloßum amp;pocticum abEth-nicùs eonßamp;um, Eccleßa obtrufit j quot;viarnque ad falutem ater-nam confequendam obfcurauit, yarijs ac multiplicibus excogitatts' modus ac yiijs erroneûs yperegrinationibw longinquts l^mam, Hierofolymam, Compofl«llam,amp;in alia locaßjcep[ü,nundinatio-.mibus Indul^tiatum Tapalium,Ordinibui '\donafticis innumeriSi in quibui^ita aterna meritum,quod alijspreeio yendebant t in operibus proprijs 6“ alien is,animarum quarebant falutem. Htjce tif alijs modtsinnumerts, beueßcium amp;meritum Chrifli ad opera hominum gt;flcut tSr officium ‘Mediators adD.”Mariam ''^irginemt aliosq^ mortuos homines , quorum meritûs hominesfaluari docue-runt 3 non abfqjhorrenda idololatria transtulerunt. Sic enim/iri-luntiTatetpreces noflrasflernq^ confequtnda beatittidim'sper quot;^e- Gabtieifuperci-diatortsfanUos in cxloinanesnonefjexfedordineaDeoinflituto non.Miiræ,Lett.?e ('vbir’)nos adeorum auxilia confugeredebere^ac débita 'tencratio-nefemper implorare, yr s al vemvk eorvm m e-RiTis ATQVE y om. Hot modo ex chrifli ana ^ehgionefia-Sa efl plané Ethnica idolomania)tantùm permutarts nominib.Pro magna Deorum matre, Pontifitij D.Úria,pro'^darte Georgiu^ pro ./dpfolline amp;nbsp;ÃEfculapio,Ãofmam amp;nbsp;Damianumflro Luana-
C J, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'^iarga^
-ocr page 22-Dcfenfio laccbi Hcerbrandi.
'Margaretam toluerunt amp;nbsp;inuocarune. Sicuf TTixvGtâ^ ^anÃorum [etnplum conuerterunt.
Q^madtttoiluin amp;nbsp;tres or Jines Hierarchicos corru/xrunt' ehr i ft tit enim 'Miniftertum quot;ferhi inÃituens, pradicareamp;Jotttt preecept EccleÃe Ãt£ miniÃrü, Euangelium, amp;nbsp;ea,qua ipftpKf I. Timot. ». ilocuerat:amp; hos Ã^oÃolus ilgt;fiM,maritos honeftos effe yoluihexiiH' plariagregM. Eapa ÃtcriÃculos'ad celebrandas 'biffas, de negryquidem inÃcri^turaiconÃcrat amp;emittit,qttos coniugium'V^' luit abiurare, amp;nbsp;'viuere talibes, concubinarios turpes. °Magiftt*' tM politicos in honore haberi prrecepit: ideo^ 7)eos appellatnt* Eapapedibtu collaeorum calcauit. 'MtrandoconfilioDetn
Heb. u. nbsp;nbsp;gium inÃituit, quod/^poÃolua honorabile ejÃt Voluit inter omnt!,^
iiltt�' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;quot;Vita genui, in quopij hominesfalutem confiquanturaternif^gt;
teÃatur. ChriÃus ^ua idprteÃntia amp;nbsp;dono mtraculoÃo quod Eapa cum fuis, carnale appellauitamp; mundanum, EieM coli, aut ipÃplacere non poÃint, allegantes illud ^poÃlt;gt;h gt;nbsp;in carnefunt,ï)eoplacerenonpofÃtnt. Ideo^ peculiare 'vifng(ii''f inÃituerunt, 'MQnaÃicen,amp; tot or dines, quot ÃperÃitioÃlgt;lt;iâ^'â nes, inuentores 'variarum T^gularum, à quibtts etiam nonii»4'â^ funt fortiti, in quarum obÃruatione, perfeamp;ionem ChrifiinnA^ Matih. ij. confiÃere cotnmentiÃtnt. âDe qutbui omnibus ChriÃuspronunti^^' fruÃra me colunt mandat is hominum ; Et omnis plantatioi non plant auit pater meus cceleflis, eradicabitur. Ha, ytaliaj»^''* plurima taceam, tenebra fuere, örÃnt EccleÃee 'PapiÃicd biles, in quibtu 'verÃtntur adhuemfere excacati homines,ducti
2.Their. I. HieciraâDeifuitiufla,quoddile£lamyeritatemnolMf^^^ ampleÃi: idtoq^effcaces immtÃterrores,yt crederentmends^â!^ amp;nbsp;Ãdueerentur, acpérirent omnes, qui non crediderunt yerit^ââ' . Ãdconfenferunt iniquitati. Ita quot;^t nemo quot;PapiÃarum ,Ãcutneii*'^^ qtiidem,certampotuerit, ad yiieam aternam, Ufiam monÃf^''*' Sedcum omnia per omnem yitam fecerunt ,qu(ecunq,pracepif^.
-ocr page 23-Aduerfus Georgiutn Gotthardum. ij iÃi, tnaximts laboribtts,Ãtdoribtu, fumptibui, tandem de falute dubios,in ignem quendam purgatorium,in quo propeccattspate-rentttr, eir paÃ:one iÃa, atq, yjîione ignts, d for dibits peccatorum nbsp;nbsp;nbsp;*.
purgentur amp;nbsp;mundentur, qttemadmodum argentum per tgnem a Ãoria purgatur ,ablegarunt ; Ãcut amp;nbsp;in populo 'DeifaÃum eff^, amp;nbsp;antepriorem amp;nbsp;pofleriorem Hierofolymorunl euerfionem,tempore aduentus ChriÃi in carnem, '^bi Pontifices in ordinaria amp;nbsp;diuini-tus inÃituta fitceeÃione, cum Prophètes amp;SacerdotibusturpiÃi-me errauerunt jcaci cacorum duces, in Marias difiinSli autpotitis difeerpti fe£las: Pharifei, EÃxi,^ducei,
Ssdyt tune Deits miferttts dementer populi fui, Chrifium lutem mundi miÃt ,amp; y^poÃolos Vodores (quos tarnen Uli recipere nolueruHt,yt périrent) qui repurgarunt Ecdefiam : Ita iam hoc nouiÃimo tempore, immenfa dementia eirbonitateexcitauit Lu-therum,per quem lueem yerbi fui accendir, amp;nbsp;ab erroribus amp;nbsp;tene-
planiÃtmamq^ yiam ad yitam acernam,perfolamfidemin Chri-flum confequendam, ex yerho T)ei menÃrauit : qtia eademfuit ab omnihinin EaleÃa omnium temporum 'Prophetii tradita,âPrin-ttpe ÃpoÃolorum tefte, yiilor.to.dicente: Huie (Chriflo) omnes Prophete teÃimonium perhibent ,remiÃionempeccatorum accipe^ re per nomen eiüi omnes, qui credunt in eum. Similiter ^idor, 4, iif.pro hac luce amp;nbsp;fummo beneficio, 7)eo nunquam condignas age-re poÃfttm m gratias.
Porrbfieut lÃù animaltulum,Ãib Hrue lignortim natumi^bi ttiam in tenebrüyiuit,Ãquando inde eijcitur,lucem ferre non po-teif^ifedflatim latebras, eÿ loca tenebricofa querit ,qttibtu etiam âwiïce deleUatur : Ita Canonietts iÃe natui amp;nbsp;educatia in T^manx EccleÃe tenebrts j ets^ ajfuetta, ferre, agnofeere, amp;nbsp;yidere lueem ^eritatis nonpotesf. '\lanet enim ob oculos ipÃui yeluminon ^o-Ãicutn,fidPapiÃicum, Et quia txetts eff totia in rebuffaerts amp;nbsp;Theolo-
-ocr page 24-1
Dcfcnfio lacobi Heerbrand i
Theologta : ideoÃoriamHei, cürlücemyerhiDeiadmirandarK ferre amp;nbsp;yiderenonpoteÃ, fed feut cÅcua inmeridiepalpat.
enimexcu0el^,quantumuiiSolÃlendidtÃimusluceat, 'didereta-nequit.Quemadmodum ÃpoÃolus inquit: Q^dà opertum el^
Euangelium noÃrum, inh^, quipereuntesif^opertum, inquibn^ Deus huiusfeculi excacauit mentes inÃdelium, yt nonfulgeatilllt;iâ minatio Euangelij ChriÃi,quieà imago Dei. Ideo^ indtgnèfertjS omnibus, quibstscun^potà mod^ reclamat,docere amp;perfuadert ' magno yerborumapparatuslenocinijs ac orationisprolixtefl»â mine multüq^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;EÃetoricts adperÃadendum compoÃtis, pi^
mulcafoliajüiÃmilibusexceecatts conatur:Eanam eÃfe amp;nbsp;inanenh ^,imó amp;nbsp;pernitiofamnoÃramiÃamiaÃationem,quaaÃerimus,p^f
LutherumlucemdoSlrinx ccsleÃtsinEuangelioaccenfam, amp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,
Fol-u. ,, piÃasin tenebris yerfatos baÃenus.Tum etiam moleÃefertLutb^'
» rumfcripÃÃfe '.principiaEapiflarumeffeTraditioneshsimanas, i» facrü literü non expreffas, Ãontificem I^manum, ör dubitatio-» nem degratia.
Concilium Tiiden: Seff. .
Sedhoc quomodo xgrepoÃitferre mirori cum Tr'identhi^'^ decreuerit Concilium'. Tradiriones nonfcriptas,cum adfdem, ndmorespertinentesttanquam yel oretenws à Chrifio^ â'del à Sff'' , tu fan^o diHatas, amp;nbsp;continua ftceeÃione in EccleÃa ^athob^^ conÃruatas, paripietatis aÃ^e^u ac reuertntiafufeipit amp;nbsp;tur EccleÃa.
Mota.vnde quinque SactameiitaPonci-ficia.practerilladuo iChriftoinftituta.
Regula Pontificia de [laditronibus.
In quamÃntentiam Fr. Eetrtts Solo quoq^, in hac feribit : Hahtmus totumSacramentum ConÃrmatients,atq,of^^' nisyamp;matrimonij, amp;nbsp;extrema yinSlionts, eif elementa amp;nbsp;atpue effedus ex Traditions jdlpoÃolica.FCon quodnegemus ptura ejÃenonnulla de ijs S mcramentts'.Ãd omnia,quxadinttSP'^*' tem eorum, qu« czk-tk fide neeeÃfaria tenemus, cvjHââ, SCRIPTVRANON SINT, NECESSE EST ApOST0I-ââ Cà ESSE TRADITIONIS, CircarcHquayerbduOfEucb^^''
i
-ocr page 25-AduerfusGcorgiumGottharduni n
Ãiafnamp; Pcenitentiam hahtmtu etiam certissima tradi- Quant» cettitudo
1 Cl., iftorum honünum» TIOHH) SACR.IFICII A LT A R1 S OBLATiONEM) nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;cùm vciboDci dcfti-
nem Tfalmwum t amp;nbsp;Canticorum yfum,inuocationem Santorum, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â
fro defun^ii ordtionei ,amp; circafÅnitenttamfeccatorum enume- promillionura diui-«fzû«eȔ Sacer^lotifaciendam,nece^!tatemfattirfaSionHtfx^fo^ fioltcafimtlùer habcmut traditiQne.HaÃenu4 ille.
yeronon tibi yidituriOfiime mi LeÃorCTraditionesprin cipium eÃe probations C ^^gulaenim efà Ecclefia âPontificia, Regularontifici». ^odeatquaT^manatenet EccleÃa^ciiminfiripturanott/int,ne- â
-^pcÃolicaeÃetraditions.Ita omnesÃuoi errores, turn irt doBrina,tiim in moribts, turn etiam cultibts eir ritibuf EctleÃa-Ãics,'vthtcefî^'videre,paUtareiamp;'vnabacfidelia omnesdealbare yelincruÃarepoÃuntparietes. Hon juaras,'yieldubiteSj'vnde om^ niaPapatas,qttxnosiufièexfcripturadamnamuf. Ciimenim in fcriptura non ftnt, neceÃe eJà .^poflolica eÃe traditions, ./in non forttÃitnutn^ âValidiÃimum,optimum,infaUibilr, amp;nbsp;inexpugnabile principium Papatts!^
Simile huâts efi^amp; illtid alterum,quod LutberMÃrpfit » prtncipium eÃe Papiflarum,Pontificem T^manum.
Cur hoc negaSaCanonice.'^Qnie hacnoua ^Ãigioi ./innen enim nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;4«-
Papa,omniaiurahabetinÃrinioÃtipeb{orsi EtiamÃPapafua propria Ãalutsimmemor t quotidie innfumeras animas cateruatim /earn abducat ad infernum, nec quifquam HU debeat dicere, quid fats Huie emm datam eÃepoteftatem omnem in ccelo amp;nbsp;in terra, quaà exteridat adcceleÃia,ter'reÃria,amp;infernalia. Et contraries Petro wens moribts,nihilfimints yertsfit Pontifex. Cuius ma-ior fit potefias, quam ^qyfis. Et quod contra EpiÃolas Pauli poÃicflatuere,quia maior Paulo,cuits diUspofitt derogare. Ende etiam formant Sacramentorum ab /ipoflols tradttam, poÃit mu-tare. Q^a fundamentumfidei,Ãonfis amp;nbsp;caput Ecclefia wuer-ftds, zlf totits orbst HecpoÃit trrarein ijs quafuntfidei. Ideeq^
D nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;aÃirent
-ocr page 26-ló nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DcfcnÃolacobi Hccrbrantff
afferens à nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ap^ellari ad Com ilium, ef^ Hterttkut^jM
fitpraConcilium, adto yt ne ^idem ^d Dtumd'PiipAapptlhtri foÃi[,yt à /^uibufdam di/^utacur,
Q^dfi hot non eà ex 'Papaprincipiumfacere, neÃioftidà ÿrinctptum conflituere^
DednhitAtïone^uiainferiuseopiofe dicetUTtideo iampnetirb mm yt Ãudeamuibreuitaiii ne excreÃatÃcriptum hoc^cum aiutrquot; ûrius '^aldèmulcA in^ergatf eSsrÃmulommmeffundat^iriM-yoi.ïlt;f. â P'irrOt^uà dlHposnosyocArrapaces,ptlltouinateilos,ideo^
Matth.7. â ^quot;^^f^^dos : facile innerÃonetamp;quidtm redèex/eneentiaCbrififfif â P^jÃ*^u^-i-Aipt enimfunt,qmoueifanguine ChriÃiredemptAsÃdâ Joanae. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Q^odfatiunt, quiaham yiain outle ChrtÃi monÃrant,
'Vnicum amp;folum ChriÃumjios quot;Vocatfures^latronei amp;lupo!gt; penes Chrtfltanum le^orem Ãtiudttium, tant um ex ià panels,Ã* ha^enMÃripÃmw: y tri lupiÃnt ifli rapatesfeducentes eins mi[fâ a. ras, lt;i Principe Pafior um,ad propria amp;nbsp;ahtita opera, quibtis 'vittâ» mereantur acernam,^ult;e donum Tiet eSif per ChriÃum IeÃni,Ã^ nunciare. fÃos ergo alienam afferentes amp;firtgentes yoceni,csiitsf
m at nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;PfeudoprQ^etasÃupos rapaces,ChriÃus.
A ccufà t inÃupfr nos, quodpro PuangeltO;damnatos iM errores ab inferts reuocauerimus, quibns horrtndum in modnml'' laeerauerimus,amp;diÃraxer{mM,imperijfj T^maniyires adeoffquot; gerimu« ,yt tonftflere y ix yaiecit.
Tdulliuf badenuf ex yerba 7)11 leÃtime conui^ifumm errss-rx,aut harefiosiSedpulditiin liberoÃoncilio paratiÃmperÃimo^ rationem noÃra doÃrinte reddere ex Scriptura fatra Canonic^' JedhaClennsper yeÃrosÃetit,quo minus idÃtfa^um,nse impttrare potuimM,yt publiée audiremur,cismquidemmnJiMii' tapericulo , eorà m tniquù tuditibua,paucinumero, ftxnimÃ(^
Ana».iJjx ^uibu4 mefqlum Deas baSenuf Ãipereffe yoluititejhm mvltart»» rerum} prias oblaea confeÃone noÃra, in Concilio Tri^osiâ^'^ totuÃ
-ocr page 27-AdutrfùsGcorgîum Gott hard um. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;17
ctm^aruillimMffarati yeleam deftnderh'^tl dtcretA print xdita» impttgttareamp;rt/utare:/idfruÃra aliquotietidpetitiimui.
^d^d imferij dilactrationem attinet, tniuftenos accufat CtmonKia'.nulUnoiieUa^oncitAuimuf. J^Ãicorumftditionim tum initio LutherutdamHauit,amp;juatumpotuit fcriptispm-hihuit,amp; ^agiÃratum ad iUamcomprimendam eii^txhortatufi
^eÃri yero Tontifieetifuria infernalestqua non tantiim ton* trafe nuttuo templa replentes[anÿ^inex fedamp; contra Lmperatoret ^manotilegitimosÃtot 'Ma^Ãrarns, moufrunt itlla multttfecu-Usf In ^ihutnon aicomillia aliquot,fiÃmulta ceatena hominum tnillia mifiriperierunt.In ^uihtu 'Papa Jubditos ah obeditntiatjf iuramentts^agiÃratihtttdehitis,ablolutrunt, EtinÃperin Ãdi-tiofis bellid contra 'MagtÃratva légitimasÃtbÃgnit Pontificijs miâ Ittanttbut amp;nbsp;occumhenttbtttiSpi^ttuales ifli,amp;animarumpaÃores regnum ccelorumÃntpoUiciti, Hy hi, hi, tn^uam, dilaceraueruntt Georgi, eneruarunt amp;fregerunt P^mam imperij quot;virtt^non Lutht' rd»(. Q^odfi tuo more h^detlamdre 'Veilem,yides,quam mihi am-plui pateret campui inuehendi in SanBiÃimos 'VeÃros Patres, qui pro le^ione ^ihliorum., arma txpediuerunt amp;nbsp;trailautrunt contra Imptratorts Tamanos. Cum^ dauibiu regni calorum à nihilpoÃt PreÃctre inteUigereat t abitSK hts,gladios arripuerunt. Sedhac Ãtslicent.
HtsitapramiÃis,Munsfurgit Orator » ^ni Germanos nimia aecuÃat Ãmplicitatis,leuieatts,amp; Ãultitia.
P^dijt baud itapridem I^ma emiÃarius Ãntichrifti,qui 'roJ ad'vomitumreu-)(at. ^drrigÃeergoaureSjoGermanitaudititri So-lontm (apienttÃimum,aut finautdtis,ter tins è cÅlo tecidit Cato,qiâ â¢virgula fita cenfiria, mores quot;Vos döcebit,'vt yulgo loquuntur,pra- « teritagrauiÃime reprahendens: âHonfuÃe audtendum Luthtrum/^ clamitans, dut inconfulta Ecclefia quicquam in rehtufidei priuata^^ autoritatefiatuendum amp;c. fed pritn totiua orbts ChrÃiani iudici-*^ not audienduirtt nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;D 2 2dim/iâ*
-ocr page 28-18 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DcfenfioIâCobiHecrbrahdi ' »
Aa.5.
Pd^imtifro furrexiflt, mi Domine Canonice, eS^po^Cf^Ã^^ ents : frufira^laboras.ScilicetPetro amp;nbsp;reliques ÃpoÃoln exp^â Clandum fuerat^nec citiùs predeundum in publicum, quam PonttÃ' ces ludxorumiScribxamp;PbariÃsi, do^rinam de Chrsfio,quem noâ^ itapridem ,tanqttamfeditioÃimamp;blafphemum in crucemegeranr, ytram eÃe amp;diuinitu4per Propbetasprolatam, decreuiÃent. hi maxime nonfoliim aduerfabanturfed amp;probibuerunt, condetnâ narunt, amp;nbsp;quofcunquepotuerunt eiwProfeÃores^perfecutiÃunt, deniq^ octiderunt.gt;gt;în non inquiunt,pracipiendopratepimm 'volstof ne in nomineiÃodoceretts P Et ecce repleÃtsHieroÃlymam doPlf^' na yefira , ry yultis Ãper nos inducere fangainem hominis ifiitst^ Certe hxc plane eSQ Ãanonici iÃius fentetia,ficut in foliaÃa
roi, 25.
â Ãatisftdens,concionaripergit : Tdon mtÃttm cucurriÃe Lutheruntgt; â ideoii noncredendKmfuiÃe,maxime quod 2^ouum attulerit ), angelium,etiamà AngelusfuiÃet.
⢠P^ÃorideoPMiÃum e^yocatum eÃe diuinitttsÃupra re ipfaPf euentu comprobatum eÃ. Et yocationem etiamper bominegt;n!gt;^ buit, Primumenimad docendamScripturamfacramlegitimet^C yocattis E^ittenbergam, Deinde cùntrenunciaretur Doâor ibtf
tx yerbo quot;Dei cognouiffèt, ^om^nam âPontificentiHarefiarchi^r Ãntichriflum, lupum, ^rBolycttm, monÃrum borrendam, in^etiSt Ecçîefia eum, ratione officijÃeferrt dtbuit.
â quot;Deinde accufat Lutberum nouitatà doElrinte, qubd attuîerit Euangeliumt amp;nbsp;guérit quibm idmiracultsconfirnKi^' ^f^ondeo.Lutberut fane non noKumtaut aliüd Euangehutif â¢Â«n.j, fittulit quam ^uod initio Dews ipf pradicauit tir promiÃt mtsparentibus in Paradifo^Semen mulier^, quodcontrttttrumft (aput ferpentts. Deinde ipfe ejuoq^ repetiuit ^braba GeneÃs ft-(^od omnes Eropbetx de Cbriflo annunaauerunt, tefle Petro ^ïborum jo.
Het
-ocr page 29-Aducrfus Gcorgium Go^ihardum. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ï 9
Hoc modo Tatresfub lege'^ofii funt faltuti, A^orgt; nbsp;nbsp;Hii
'Vtreharmo»ictttei^conÃnfu4gt;noflra,amp; EccleÃ/e âvetirüotnm* um temporum. 0 igitur nimi) ctecos amp;ÃtrdoStatqiie indoSos Do-Sorts Theologos, qui veterem amp;nbsp;CbriÃutn amp;nbsp;'Tfocem eins gt;nbsp;Princi-fispafiorum, non agnofamt, nee audiunt in quot;^erbofuo loquentem. 0 nimis Ãmnolenios j j«» profundo adeo fitnt immerfi Ãmno, aut lesbar go potiùsi excirari non foÃirtf nequt euigtlare, 0 longe détériorés îudaii : bi enim audita Cbrifii condone , dicunt quidem : Mar«, t.
nam bac doSrina noua f Ãedtarnen non damnant earn, 'verùm mtrantur t amp;nbsp;inquirunt. Hà Cbriflui erat noutis, HoSrina . Propbetarum, quam finguld Sabbatbis inomnibtuSynagogisle-gelantinottaeratillis, Taleshabebatptopuliu DeiDoSores, Scribas y Pbarifaos, Sacerdotes amp;nbsp;Pontifices, qui nec de CbriÃo, nee de Euangelia, nec de lege quiequam intelligebant, aut rede fende-bant, y el docebant populum, Ideo noua illd 'videbatur doSrina, ficut hutc Canonico, amp;nbsp;alijs Pontifidjs. O y os PapicolaSt Etbni-cisdétériorés, Cbrifliani titulotenuâ,Pontifidj. Atbentenfesenim« ^7-audita âpauli doSrina inconfiteta, amp;nbsp;inaudita, refondent : pojju-mus fcire,qH(e bac efi noua,qute 4 te docetur,doSfnar lAoua enim qutedam infers auribus noÃrist f^olumus er^o fdre ,qttid nam ye~ lintefid^ Ãosyero non quarittSynonyultd Euangeliumyettude Cbrtfioynico'Mediatore audire, out cognofiere; fed tantum, m^ remaiorum 'ee/lrorum iyeteruPbarifeorum amp;nbsp;Scribarum,damnare. Cumigitur Lutberus nott nouum, fed yetuÃi/simum attu-leritEuangelitim: ideonouis mir acul^illi opus non fuit,dim ante âveteribuajatis fuperq^fueritconfirmatum. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.
Cum yero, Canonice,dicere ^ubd, quis 'vultts,fimperplaceat, elTperpetuonoitù ogganniatd7^ouitatemdoSrina,audias etiam, qua non yuïtd. l)emonfirabo enim tibi Ecclefiam, doSrinam t!f P^figionem ysfirant Pafiflicam,omnia noua effi,â^ non betera. Teteraenimncnfiait, refpsSu Ecclefiieysra Chrifii (quxeÃom-
D 3 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nium
-ocr page 30-20 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DcfcnfioIacobiHcerbrandi
nium ternlgt;orMm ) ^utefer 4nnos ^oo.aut 600, yeleriam mille Liquot; ^tntn duratterunt, fed noua : 'Koua, in^iMm,funigt; non wera ï cum Ecclefa hinc à condito mundo, 'vnafit,doUrina eadem,motliit (. teteoLs. tiryiaconfe^utndi'vitamaternam'vna. ffanc inquirendamiM'
net quot;Propheta e fiate, in^uient fuper 'vias, quot;videte amp;nbsp;interrogate, auafit quot;via lgt;ona, ambulate in ta, ö* inuenietù refrigerium anim^ bui yeÃrit. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;autem baitfit (d'inprate^ntibui tïQ diblum, lt;3
copiofiui infe^uentibui dtcttur froiabitar.
J^ouum , tir omnibui, retro a^ts feculd inauditum, ⢠Thoma! fcripfit : Omnem ablum charitatts,abfolute mereri W yspjtttj.pet omnu, aternam. 'filouumei^,quod'\ïonachatumc9mparantâBaptifnilt;igt; noY^ Keügi». nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Thomasfcripfit,inTitiiPatrum diet, quondam'P*â
trumyidifie, eandem pratiam defiendentem fitpereum,qttibâilfâ turn T^ligiontt affumpfit, tSr fiuper turn, qui baptio^atur.
^ouum habent Sacramentum Eueharifliot, rnutilatumf^ ei-ilege, fub ^na tanttim, yt loquuntur, fiecie à Chriflo non infl^p tutum, in Etcltfia Apofiolorum primitiua, amp;nbsp;multtspbà tionficobfiruatum. QMdauthoresipfimetfatentur,hifie'^ttÃ^\ Greifens hoc concilium facrum, generate, Confiantienfi gt;nbsp;legtttiâà ' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;in Spiritu fan^o congregatum, aauerfui hunt errorem, fitlutip^^
Hum prouideri fatagans, maturaplurium 7)oSlorumtà mditgt;nigt;gt; quam humani iurii deliberatione habita, déclarât, decernit, amp;nbsp;finit : Qwdlicet Chriftuspofi^ceenam inflituerit, fir fitüdifcÃi'^ adminiflrauerit,fub quot;Ptraq^ fiecie Pants täquot; Tini hoc yenerabile cramentum : tarnen hoc nonobfiante, Sacrorum Canonum^^' thoritas, laudabilts, amp;nbsp;approbata confitetudo feruauit amp;Ãiâ uat, amp;c.
Et licet tn primitiua Ecclefiahuiufmodi Sacramentum peretur à fideltbui fub y traque fiecie: poflea à conficienifbiupâ ytraq^, amp;a LAÃC1S tantvmmodo svb specie^*
NIS S VSCIPI ATVRjtJ'f,
-ocr page 31-Aduetfum Georgium GoftharduW« zf
^DUum habent T^falteritim ; yeteri Spiritui JanSi Ti^-UiJtm dtÃripto » miftrrimè perâ^otuthos faÃfarios, [(titrate , »wo blaÃheme corrupto amp;nbsp;deprauato : in quo omnia f qua Dei funt) amp;nbsp;Chrifti propria,ad D. Vtr^ntm 'Mariam homintmtir ftminam (yt Epiphatiitu loquitur)[unt translata^
^oua i prorjut Ethnica mortuorum hominum inuO' tatio,ytteri amp;nbsp;ytra EceleÃxmcogmta. T^ouaIndulgtntia 7*apa- obUfphtmianu Its, Koutn agnui7)eicertui,magi(èà Papa(on[t(ratui,dequo firiiunt! peccatum[rangtt, yt Chrifii [anguii, 'Koua eS^Taâ piÃica, j»gt;lt;5 quot;Diaholitts (óniuglj Sactrdotaltt prohihitio gt;nbsp;EctltÃa yera Det, in yeteri amp;nbsp;neuo TsÃamento ignota. 'Koua ör Eth-nica, aqua tonÃecra ta, de qua dtcunt : Ãqua benedi^a, dtleat tibi tua deb^a. quot;Kottum fefium Corporis ChrÃi, demum an»»-Chrifii 1160. infiinSufcemina Gallica âPontifici[amiliariternota,-infittutum. j^ouufePÃ^ âDeui, Pontifex ^manus, quifetxtol- *-Th»f.î. lit fuptr omne, quod T)tu4 nbsp;nbsp;nbsp;, dicitur, tSF tolitur, ^od in pra-
cedtntibui efà demonftratum (opioÃus ,^quam yelles, 'ECouum ttiam habttisPontiÃcij, ChriÃum, Francifatm, quem alterum Flofculi S. Ftuiciiciv finxere amp;nbsp;fectre ChriÃum, qui quinqueÃigmatibue, yel yulne-ribusÃhi ab Angelo impreÃistin loco felitario, feruare poÃtt à morte aterna, yiros, qui yixeruntà temport FranciÃi, yfqut admundi finem. Sic purgatorium notutm, EccleÃte Dtiytret dr Wen incognitum. J^ouum quoque habent Euangtüum, eir fic (^intum, CyrillicuiusdamMonachiCarmelita, quodannou^, accepiÃtinMiffa fperangelum, ipfius T)ei digtto in argenttis ta-lulisgratèdtfcriptum,fuperfutttro EccleÃaÃatu,Uttrarummo~ numentit perhhetur.
Sed ^uid facio quafdam Papüfiica EctleÃa nouitatts dt-[tribere,cum eom Papatui^amp; omnia,qua illiuiÃntpropria,naua fit ^ligio,Ec(leÃa,doUrina,^ eeremoniatyettri ytra âbei Eccle^
-ocr page 32-XX nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Dcfcnfio lacobi Hecrbrandi
fiigtnco^Mta,^^rttmexcertmonijs Jdofaicts iudai^ttntium gt;nbsp;iam olim per ChrtÃum eitnj^ ^poÃoloi abroppii^gt; partim ex EthniciÃno colle^itf, partim à TontÃdlits excogitatttf. /ta quot;Vt rede /e Tapatu didpoÃit: F'ettra tranÃer^* ecce fadapunt noua omnia, Hac tibit tud^ noua Georgi.
rol. 3». â FlagellatiaÃiper Luiherum, arrogantemfuiÃÃe amp;nbsp;Epit^f^' ft urri,quitotiui terrarum orlte confinfum repudiarit j^uodfidÃ^' tt rit)jenonandquum'vÃtm,norimultitudinebominum, Zit) vNi' ttVS MAIESTATIS ÃTEIINÃ. VERBVM iT EVANG*' ,, LIV M, aduerfin illapottere. HîcÃo, hic fedeo t hic maneo t tt rior, hic triumpho t hic inÃtlto FapiÃts, ThorniÃtif SophiÃd gt;nbsp;ttyerbumDeied^Ãperomniatamp;c.
QtÃbui addit Canotticus', Obficro,qute hacverlorum, »» ta tif monflra funt f Ãut quie 'Prophetarum egit Ãc » 2/onÃc quot;BaptiÃa, non ChriÃuSt non Ãpofloli,amp;c,
' nbsp;nbsp;nbsp;Quid audio, mi homo Satin fanue es fAn yero tu antij»''ââ^
*»fum i ö* hominum multitudinem, aterna ^aieÃatis yerlxi^ Euangelio praferes An »on yerhum 7)ei fitper omnia fie etiamfiipra yos PapiÃas,ThomiÃas f/lififorte quod( ante didum eÃ, fadtd) Papam yeÃrum fupra Deum, eita^
». Theff. 1. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;collocatd, cui dataÃtomndpoteflas in ceelo, terra, amp;nbsp;infif^^'
* â Ideotp^ AntichriÃtn, amp;nbsp;yos Anathemata.
Quarit, quü Prophet arum Ãc egerit yn^uam f Parum Sacra Scrip fur a ledione yefÃttum Tiomine quot;Dod or Theoloff^f monflras. Si enim faltemprimum /tremia citput legiffest inuettijp^' /)ominum Hettm, eode^planemodo inÃruxiffeProphttamÃp^' ictem. I. £ffe j inquit, pofui yerha mea in ore tuo, amp;nbsp;conflitui te hoditf pergentes, amp;Ãtper régna, yt eiiellas, amp;nbsp;deÃruas, amp;nbsp;diÃtrditsà diÃpes, amp;nbsp;adifices,tÿplantes, â//on fic,inquK,T). /oannes'Bsp^' Ãa, non fie generis humant conferuator ; Es tu '//agifier in amp;non legifli eaput'//atth.igt;tîf i^Xertè nondÃtmitia,fedm^â' ra etiam horum reperipfes,ad jua te remitto, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;*
-ocr page 33-Ãduerfus Georgium Gotthardum. aj
QwJad Ã^ofidos: Ãnnon Ãpofiolui ttiam^AngelurndecÅ-loialiudaffertntem Euangtlium anathenm'^ultejjef Ãnnm idem falfos Dodores Satana tradiditfâÃnnon excindi ifult eoSt^ui diuer-fo do^rina genere Ectlefiam Chrifii conturlfant,
Sed Apofloli humiliterfegeffèrunt,in^it Canonicugt;s,at^ Eccît- nbsp;nbsp;^ol* »â¢
fia author it ati ohediendum, omnibw^Juum honorem trihuendum ** praceperunt» nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â
T^lpondeo : 'vera fitnt hac^fidt 'Vtra Chrifii Ecclefia intelUgan-tur. Sedhacquidad'^osi Qutlimil«ieftds,fi)à j,amp;fratreiSynag9-ga ludaica, ^uam ^uomodo tra£larint igt;4pofloli,fi legtfii nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tl-
b rum, ignorare non potes, re/pondente Apofiolo Tetro in Concilio xaot. . ipfiorum, prohihente eos docere Euangelium tllud nouum de Chrifio crwifixo : O portesâDeomagéiohedire, quà m homimhM. Et^uà m humiliter Stephanus in eodem Concilio Eontificihus lErincipibus, 0* Sacerdotdius refpondirit » quam^ reuerentialiter illos traÃa-Mrit, ihident legere licet : âProditorei dr homicidas Chrifii, ^ui fem-per refiiterint Spiritui SanBo, lo^uenti per J^r ophet as, incircum-cifios aurihus, amp;nbsp;cordibtts appellant. ISCon nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'Domine Geor-
ghquod Lutherum accufis, quod 'verbum Dei oppoÃierii» totius mundi iDiaholorum amp;nbsp;organorum ipfius iadicio. T^on'Vera Dei, fed tanttiW T^mana Ecdefiaconfenfitmrtpudiauit.
Q^dadScriptores Ecclefiafiicos attintt,non ignonu,fi legt fit, quid D. Auguflinus, cum de fuis, turn dt aliorum Patrumfcriptisi finjirit,qua eorum fitauthoritas,amp;quatenus eaprobetinempe, quantum cum Sacra Siriptura confientiunt »cirexhac/uaprobent: alias nullius 'Vult teneri authoritate, Talis, inquit, egpfitm in k- Aaguft.Epift.in. Uione alierum : tales yolo ejfie intelleBores meorum, 2Lon ergo hoc nomine damnandut « te erat Lutherus.
ObijcitLuthero,eius^afiiclts Canonicus, impudentem'Vani- â rol.j»; tatem amp;nbsp;in maximù rebus inconfiantiam, quot;Vudf res eo redierit, quot;Vt ** fere tot inter eosfint fedte, quot homines. Et alia qua fequuntur, â
E ⢠dum
-ocr page 34-24 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Defcnfîolacobi Heerbrandf,
â dum addic 'hlam ciim temulentus Ule âManachMtotîesmtttW ,, fua ^aradoxa.Sxpiusenim adfiribendum acceÃitjOnte^uam wlu-,, lam exhalauerat.
âBona yerba ^uxfo:poÃ'em tibi opponere Eckern. Et/icQnfn-tijs tecum certaremirefponderemfiultofecundumÃultitiatn ' Sed nihil proÃcitur hoc modo, Ideojj mihi ipfi imperauh nt conump agam.Lutherum ita^ ^uodattinett eiw^jperfonamifcioeumutt-mulentiafuifÃe alienum, Ideo^ mendacia ab hoÃibutÃarfa^min^' mè curanda.Ãudiuit hoc nomine male ChriÃus ipÃe Valuator,omnium yirtutum exemplar ahfalutiÃimum. Q^dtgitur mirumà 1)0^ ipfum ^hdiniÃro ei-a^Ãdeli accident, 'Si Eatremfamiliâs yocaui' runt'Beeli^hub amp;c. Quodfi in iudiciocauj'a tibi agenda eÃetijui- ⢠bui hxc teÃibu4probaturus eras, nifihoflibuiPquibttsfides non elC habenda. Alij boni tir fide dignii aliter de ipfio fieripfierunt amp;nbsp;funt.Qwddeiade inconftantîx in do^rina arguiturfiaciliiis {itur,^uà mprobatur,amp;Jupra de hoc conuitio reÃonfium efl.
AEt.10, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;attinet, culpam banc tam prafiare nonpolfiurntt^iP^^^
y^pofloli,^ui conqueruntur defieUih,^uxpartim exortafiintplt;^i(^^ exorituric ex ipfiorum auditoribui.
Et per âDeigratiamfieblx ifla neÃro tempore exortapatn cleftarum Germanix iudicio exyerbo quot;Deidijudicatafiunt, beneficio internos nonfitnt ampl'tusfie^x, fiedmediocrUconfUgt;'jgt;â^â Etnunq^uam tam bene cum Ec cleft a aElum efl,yt nullxfuerinf^â ila,nullx harefets. Ita ytyaldèrerum Ecclefiaflicarum tum effie neteffieftt,hxc qui ignoret. Enumerat âD.^riuguflintH 8^' Hxrefis. Qwt Epiphanim t! Q^ot âPhilafiriui'l tdsf alij, £as ntm^gt; amp;nbsp;exprobres EcclefiaÃe^as amp;nbsp;hxrefisi^
Cumfj adeo oculattafits,T)omine Georgi in noÃr« EcU^f^ tijs obÃruandUâ.Quxà te mi homo, enumeres mihi feUas â^^omift*' cas Tapatus, ör in quot SeUas fialtem FrancificifieSla fit diÃidnl OrdineiyosyocatU,quibustamâ¬nnihilminuseÃordinaiumgt;fif^â
-ocr page 35-Aducrfus GeorsiumGottharduni. 25 ö
fttnJum Scripturamfacram,de nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;decet 3 iudicare yoluerimuf.
(^amohrem tacere inpoÃerum de nbsp;nbsp;amp;aliji tibi heettSednon ta-
(tbii,fatfcio. Cumenim addicendumfisinÃru^ui)amp;ÃcfttHeli» ^uo^ites,plenumftsÃermonibtn, amp;coarblette SpiritMyteritttigt;amp; â¢Venter tutu quaà muÃum abf^lÃiraculo,qtiodldgunculds nouas di-rutnpit. Lo^ueris ipitur nbsp;nbsp;]tribes, quarenda tibiyia eÃ,quA te
quoq^ tollere humo pDÃM,amp;alta Solitäre per ora quot;virum amp;nbsp;aha aucu panda, AcfacilegrandiloquentiaÃeupotita inaniyerborutn garru-litate tetuts ad quos noÃrüÃtriptts'via eflprtecluÃa, quidu^per-ÃiaÃtrum conÃdus fidprudentes , yerbaÃihi darinonpatiuntur.
Abfurditatem ab infaufloLutheriTÃeudoettangelioabflerrere «lt; debuijÃe,ait, niÃâ^duptatumbamo ^libertat^ddfcijscaptifuif- â fint. Sîcutbic Canonieuf minasÃirat,fiinguinemq^noÃrumfitit, « quemadmodutn addit,Ãe mirari, quod Principes Germania non de â noÃrisfitbpliciumÃumpfierint,quodLutberam damnent omnesâHAa-iores noÃros.
Hinc initio apparet, cuitts Sp!ritMÃlij fitücrudelÃ.miÃan-gJi!fitga,r:£mpt Spirittts bcmicidi} amp;nbsp;mendacij, cuius opera facitid. /mplete ergo menfiuram Patrum yeflrorum, quem Ptopbetarum non occiderunt Patres yeÃni
Q^roautein, quanam iÃa abfurdaiT^ullareÃertzfedfatis eà 0 raton graui infoltoÃta â^aieÃat^,eä-pro tribunali fidetiAixiffè, abfiirdam eÃe Lutberi doBrinam, amp;fiatim Afmis annuendam au-ribus. Sicut Pytbagora dtrdpulis autorisas °Magifiri etiam nulla addita rations,ÃuÃÃiciebatid.vTo'; t£t)a Sed nondum banc 7^ma at-tuliÃi autborita[ent,yt tibi quiduis diienti,Ãdes anobts babeatur. 7^ec Lutherus fua doblrina yoluptatibus indtilgendum docuit, QuodÃcarnalia reÃteias, quam exoptata eà apudyosCanonicoS, aliosq^ ÃacriÃcttlosoccafio nbsp;nbsp;licentiac!Otta y9luptates,qux libertas^
quà delitix'^no ignoras,fid optime Ãü etP^ma ytdÃi.Q^ ficapta-rtnt noÃri,nujqua,n!à adyos transfugeret,qui bfS orrtnib.abundatts.
£ 2 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,.Apud
-ocr page 36-26 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Dcfcnfîolacobi Heerbrandi,
^^udnospuis amara yoluptas, quoelnoÃrifu!gt;iurüJi^ilt;»^ yefira yiuenffStingenti cum dolore, amp;nbsp;ia^ura for tunarumfuarutn, adeo^ quot;vitx cumpericulo experiuntur quotidie. Sicut amp;nbsp;anno t Ltonhardtn d\tifer,'BauarM Sacerdos,ia confifiorio'Patauino quot;Vt' Ãro,propter confeÃionem âVeraamp;fyncera doBrinte cÅleflis,condemn natuthartfeosLutherans,Scherdmgx i6.ÃuguÃiexuÃuie^, iui fanguis à yobis req^uiretur, 've amp;nbsp;Abeltf : Et quotidiepluritn^ paÃima 'veflnitibus inexiliumpelluntur, altj fortunefutsextt«^' tur,alijalias mifere tra^antur,profiribuntur,exuruntur amp;c, Idâ fcilicet noÃrorumfunt dehcia,
Tieinde hocfitibiprobandum effet,Canonice,nos Lutheranni damnare omnes 'Maiores noÃros; quibut teÃibut id effet faÃurv^i miror, amp;nbsp;^aldè dubito, quot;Elam SophiÃica tua colle^ione, iff inam ^uacitatejnihilproficietdl^lQninficiamHr^idemeà fu iffeÃbEa^^â tu , tyrantiide quot;Pontificia , idolomania turpÃma, eif plus Ethnicat,empora periculofa,de quibus ChriÃus eÃâvaticinates gt;nbsp;fl poÃilil; fuiÃet,in errorem etiam indu^i eÃe nt ele^i. Sed credtmuStDeumTatrem Liberatorts noÃriIefuChriÃt,Ãtnptf^^â iam fub Papatu,ftcut temporibus Heliee,^uibus publice idoloUtri* in toto regno Ifraelproflabat, abrogato quot;Vero âDei cultu amp;nbsp;prophetts. Dominum tarnenfemperÃbiÃptemferuaffe millii^i^f^ genua Ãanoncuruauerunt âBaal.âMultosetiam infineyitaabit^^ operumfiducia,merito ChriÃinixos,effe faluatos.
FoI h* â¢gt; EthopÅia etiam âVtitur'.QtMdÃ,inlt;puit,Heroes,Carolot)Fdâ â dericos,Henricos amp;c. ad yitam redire contingeret, quibus yerbts, dlluÃriÃime Princeps praÃntes Patria noÃrx Principth ^»allocuturotextÃimas^
T^eÃondeo melius amp;yerius,quam tu.Quibui'^yerbts pradicatnf^ eifgratularifibi,fuis^ poÃerü,prafentefÅlicitatemducem yerbidiâ uintfibsradonem Ecclefia ex captiuitate Pabylonica amp;nbsp;tyrannidgt; Pontificiim Ppm, ^ui colla optimorum iÃorum Imperattrt^quot;â^
-ocr page 37-Aduerfus G corgium Gotthardum? 27
ÃtHpedibui amp;nbsp;yngulü Diabo!icK,ttnligMÃime Dei ift Uftii '^iea-riei trab{antes,caicaufrunii Et miftram Jumm tUMiCitm in 'vitt/i effent,fortem deploratnri ; ïamiam temfw effe ,di£luri,tgt;lgt;fortu-num, quopraÃntis ^itc^ 'vfumfruerentur: Jamfe ^^^ntichriÃum depuljitros amp;c. âKec'^anamhancamtconfi^ameff'econieïlurami domtflico tibi demonÃrabo exetnplo.
Ludouictu 4.34«rtr«^5 tua patriee olim Dominus, de Papa, quem magna pompa iuflè,taquam Lupum iam olim in comitijs dornte damnauit, degradu ^jo lio'Maieflatü propter tyrannidem in-
erabilem , amp;nbsp;impietatem fummam,publico Imperij decreto de-ft(it,de quo circa finem copio/uts fitm dibJurus, nefit tibi mora moâ iefia interea,
Ifiüsfublungit : Quia yero reuiuiÃere Ulis non Ucet,Eccltfiam âSoï.n. certè concionantem audire deberent.QiMm Ecclefiam f Pontifici- ** am? errorum matrem;Deum,/a(raomnia, ccelumdeniqueipfitm ytnalia habentemf Sicut quot;Monachus °M.antuanus ante Lutherum ctcinit: '
Petrique domus polluta ; fiuente Marcefcitluxu. Nulla hic arcanareuelo. amp;c. Sanftus ager fcurris,vencrabilis ara Cy nædis ScruithonorandæDiuûmGanymedibusædes.amp;c.
Komz,oinnia fagia, vcnalia.Deus ipfc.
Venalia nobis
Templa, Sacerdotes, altaria, facra, coronæ. Ignés, Thura, ccelum eftvenale,Deusque.
£t antebunc Francificus Petrarcba, Fkrentinus, Arcbidiaconus Parma,'amp;CanonictnPatauinus,âÃpmanam Ecclefiam,Errorum^^^^^^Ã^^^y^^Ã'^ fcholam,amp; Harefeos templum nominauir,amp; 'Babylonem.Famofa, inquit,dicam, an infame meretrix,fornicata cum âÃegibus terrx, Illa quidem ipfit es, quam in Spiritu, Sacer yidit Euangelifia, illa inquam eadem es, non alia,fidensfifper aquas multas amp;c, Et Pa-pam aïntichrifium ^ocat,
Apage
-ocr page 38-2? nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DefcnfioIacobiHecrbrandi,
rem, cum quot;vana amp;glt;irruU tM ln' ^uacitate, l^etorcule, Hosneaudiremuifidei'\lagtflroseÿââD^ il ar es f ^bfu, ubfii dnobss.
yoi. j -j. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Sed hic ex nobds qucerit Cdnonicus : Qwmodo cumprotniÃi'^quot;
gt;gt; nibui Chrifli Ecclefus fux faflü conuemat ,quod nos dereneb)'^ » Eapatws dicimus f ^nnon cernis, induit, yos humant generis gt;nbsp;Ãâ ,, lutM au^orjfgrauiÃimi mendacij nocam inurere
Factlis e[^amp;expedtta, mintmeq^ operofa reÃonÃo. Verü^ enim el^ytrum^: promifit De US fitam prafientiam Ecclejia. Sti idem «tiam de tenebris fiubficuturis eli^ 'Vaticinatui : fiurgOif ,p»P»tusmtticuia. (inquit) Efieudoprophetx tÿ dabunt figna amp;nbsp;prodigia magna fiducent multos,ita yt fipoÃtbile eÃet,in errorem inducantur etiad eleUi. Eccepradixiyobis. Ideo promiÃionesifla Ecclefitefada, non adquemuis ceetum pertinent, fed audientibus eÿ' fiquentibt^ 'verbum Dei data, amp;nbsp;quam diu illudfequuntur : Q^are tnbiU^ loM. IJ. 'papiflicam Ecclefiam. Si manfieritif in fiermone mto, 'tere difi\ puli mei eritis, rht cognofietis yeritatem. Qwa igitur 7(onilt;sgt;ââ Fontifices, negleSo Euangelio Chrifii,fiuas leges, htimanas tra^b tiones amp;nbsp;cultus de ingeniofiuo excogitauerunt,quod in pracedenti' bus eSi^ demonfiratum , amp;nbsp;repulerunt fcientiam : ideo repulis eos Dominus,ne Sacerdotio fiunganturipfi. Et oblitaeslefist^ Dei (inquit âPropheta) obliuificar fihorum tuorumamp;ego. quemadmodum idem Propheta de abie^ione Synagogaep^yati-cinatus, eäâ pracepit ydpofiolis : Indicate, inquiens, indicate «is-rrem ytfiram, quia ipfia non eP(^ yxormea, amp;nbsp;ego non fium tuseius: ita nobis iilntichrifiianaEcclefia, non fiolum dejerends fuit, fed amp;nbsp;iudâcanda amp;nbsp;damnanda, iriuferat, inquit DotninaS) fornicationes juas à fade fia. amp;c.
n. â Qnarit amplius ex me, quo tempore Pontificia Ecclefia, ten-tatis°Magiflra, columna diuinadoUrina (fcilicet) amp;quibusinte' » bus errare cceperit amp;nbsp;lapfafit I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;|
-ocr page 39-AdüerfusGeôrgiumGotthardam. 29
Ad hanc ^uxflionem ali^uid ref^ondet nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;gt;nbsp;^ui circa
annum Zfominii^o. quot;J^mam quot;^enit,amp; fcripfit: nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;etiam lib. 4. çap. ax.
tempora, Eirgo munda, amp;nbsp;ImmaculatapermanÃt Ecclefia, corru-ptorihtu 'Veritatü,^ diuint quot;Verli terneratoribui,aut nufquaomni-no extantibui : aut etiam à qui forte fuerant, in occultts amp;nbsp;abditis biatibtn terrte delitefcentibitt. l^t yeroamp; Apofiolorumcborwsamp; omntiillaatas, qucea Ttomino /ùfieperatyocùsyiuaauditum,de bac luce diÃeÃit, tum yelut in yacuam domum, falÃe doiîrina im-piits fe error immerÃt,amp; tanquam,ybi nullmiam diuini tenfus de~ fenÃir exifieret, nudato (yt aiunt) capite corripientes arma menr dacij, oppKgnare Apofiolicam yeritatem nituntur. Sedilludbellum intrin/ectes gerebatur.
Ego aut re/jgt;ondeo amplius, amp;nbsp;quidem aperte : non yno momen-toÃmul amp;nbsp;femel defe^ionem à yerttate inEccleÃa quot;Epmana fa£ld, fed paulatim trrepfiffe errorei, eir cum Apofiolo dico gt;nbsp;quod turn in quot;Myflerio operataÃt iniquitas, amp;nbsp;paulatim ferpfffe, atq^cuniculos ^gÃÃgt;iner(mentaÃmpÃfÃ,eir latitis progreffos,duiikfemper Epifco-piT^mani aliquid addideruntT^ligioni,amp;noui flatuerunt,in^ EccleÃam 7)ei inuexerunt. Quemadmodum AuguÃintn iuÃam de^ multitudine bumanarum traditionumfuo etiamnu temporejqaere-* lam inÃituit. Q^d yel fola TAtffie EontiÃciee, qua neruius ejl regni *Pontifcij, docet biÃoria,in quaexornanda nonÃcui ac Pandora HeÃädtca,diumultumqj EpiÃopi J{omanifueruntoccupati)amp;la-borauerunf,Ãnguliferealiquidadditamenti,Ãcat in pallijsmendi--corum Ãeri confueuit , lacinijs femper afÃttis y ar ià , confer entes, donee ilia ita exornata tandem prodiÃ. Idem faÃum eà de 'Monarebia T^manorum PontiÃeum ; qui Ãtam femper auxe-'â j-«nf petentiam amp;nbsp;lurisdi^ionem etiam crimine falà admiÃb, donscPonifacitn Illa, Phoca Ceefaricida, ^onarcbaeirHomi-nui EicleÃg ac yniuerfalüs Epifcopui eif^fadus (quod yoca-lulum antecejfor eiui Gregorios I. fuperbum amp;nbsp;AntiebriÃianum eippellauitjde cttius poientia ,Ãcut amp;nbsp;de errenbjn nouH Papatos-in
-ocr page 40-30 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Defcnfîo lacobi Hccvbran.di,
inprteeedentibui fatitpim, quam 'vellent ifti, fÃ; Kidt LtUor ytl folum Tolydorum KirgiUum dererttm^nuetuoriâ lm, amp;nbsp;â¢^idebif : ynde, à quibm, amp;nbsp;quando, flara^ quot;papatv^Ãni excogitata.
Et tarnen interim 7)eiyera EccleÃa, qua eP^eîe^orum, ^eqn^ in Symbol» uApoÃolorum dicitur: Credo EaleÃam fan^lAtHâ non ei^collapÃtiÃedpermanÃtfemperÃrmiter inconcHÃa,qVf* fundata eS^Ãperfirmam Tetram, contra quam ne porta t, inferorum Jùntpraualitura. Sed in templo hoc quot;Det, bec eS(^ cleÃayera,[edit Anticbrifim, tenens eiuigubernacula, ctunt^ men ipà cum fuis,ne c EccleÃa Dei, fed Diaboli Synagoge ; nec ticbriflufcum fitù propugnatoribm 'viua EccleÃa CbriÃinttml^^ fint, fed tanquam tyrannm Ar Holy cm, ,A.ntichrifim, itnôif^ Diabolmfidemifiam occupât, Sicut Papatumillorumquitlafn'^ ftudum aCacodcemone acteperunt,cuife,pam certos annos,tf^' diderunt.
â«Lu,
^OSt.Iw.ïj
^d igitur adpropoÃtum (vt ipfemet fcribit) reuerfin,»^^^^ tf *fUi ynquam, principia ifla 'Papiflarum, Catbolicorum 4 LuÃef'â »gt; nominata, traditiones nempe, amp;Pontificem T^manum !⢠fomnium in mentemyenijfe : yerba non fufÃciunt, ybi reopiutsL' 2gt;dam amp;nbsp;fur es negare foknt, donee fuf^endantur. Demon^'f*^â mm enimamp;luce meridiana manifefltsti fecimm, reuera iÃ* T T^manenÃumprincipia. Et quidtergtuerfarüGeorgi,ntgM^^'^^ alia taceam, traditiones à Catbclicti inter principia yelfunJ*gt;*^^â ta poni, cum Concilium Tridentinumin faluocondu^unobif'Pf^ teÃantibm dato, inter probationum fundamcnta ,Ãcundo hcon^ meret TraditionesPEel ergo Patres tlli Catbolici nonfuert, parum yeritati confient anca fcripfiifti,
Sediam alia ipfie Ecclefiia jua fiundamenta yelprincipi* tuorponit, qua qualiaÃnt, quantum momenti babeant, ysre ilb* ponat, ordine confiideremm,
-ocr page 41-Aducrfus Georgium Gotthardutn
Primùm^ittquir, verium 2)et,boc eÃ,auguftiÃima7rophtta- «« rum^Euatigtltflarumtüry^poÃolorum oracula,qua yuïgeynoyer- « ia yocancur Uiblia.Httc 'nafimpltcktr(tonity'Bihlia nominans,yt lt;lt;nbsp;futum imperitkifaciat .Sedjuidnomine TSibliorum 'veniat,ConciU- jeC*. nhulum Tridentium explicat.PoÃ^uam enim in /^ecie inter Canonicas enumerajÃet etinm jdpocryphos omnes,non hoe conientum»ad-ditpoftea coronidtisloco:St quis autem librot iÃosintegros,cum om- « nibusjuüpartibu4, jtroutin Ecclefia Catholica legi eonfiteueruntt « tSrin'^eteri'vulgatalarinaaditionebabettturf frofacrKt^Cano- a Jiicü nonÃÃelgt;erit,amp; Tradttionesprxdiêlastjciens amp;^udeni fow- lt;lt;nbsp;tempferitt^nathemaÃt.
Cuius quseÃi quot;PrapbetiftEuangeliÃte aut yfpofloli, Ãnt parteSi ^anielijde quot;Bele amp;nbsp;Vracone addiite,quas Hieronymus appellat fabulas s' Cuiusitemlibri%îacchabaorum f ytreli^uostaceam.Sed his fouttur ign^ purgatorius, amp;ÃacriÃcium 'MtjÃepro defunilft tonfirmatur:^uiÃtnr articuliÃdei EctleÃieT^mana^maximeÃt-l»tarts,amp;apprimè 'ttiles.ldeoq^ libri iÃi in Canonem redigendifjUO Scripture Canonic^ Ãfcilicet) contra harettcoSf Lutheranos confir-mari poÃint. Hoc principium amp;nbsp;fundamentum eà PapiÃitne Ec-(leÃtefirmiÃimum.Q^ autem yob^ TapiÃisius ejrpoteÃatem de-dir,ex non folitm apocryphtsfedetiafabulis, Canonicas facereÃri-pturasiQMdyero quarts Haretice Lutherant Æ An ignorasEcck-
1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;filt;e T^mana authoritatemgt;a ^ua feripturaÃiam quam habet» acce-
» nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;pit'.quaÃdeÃituatur»tantumyÃet»quantt( Aefopifabube» Abi ia
tSrquiere amplius: amp;nbsp;nega Papifias Biblia habereprofundamento.
Secundum principium EccleftaBapiÃicte e^, Diuinarum â rot»»-Scripturarum communis amp;nbsp;orthodoxusfenfas, fiue ineelligentia, ** qua al^ApoÃolisproféra,per continuos torumÃtcceÃiret, adnot ** 'ffj, dimanauit. Et quodaut omnium gt;nbsp;aut pracipuorum Patrum ** i canfenfus approbat » idtanquam anumineprofeà um amp;nbsp;di^atum, 1 tuttur amp;nbsp;tuÃodit EccltÃa» Et hunc Patrum confinÃsm yiuu 1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;F nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;traditum â
i
-ocr page 42-Ji nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Defenfio lâcobi Hecrbrandî
»gt;
tra/itum^fcr!^i»raa^uiparanr^^uia abeode autboreprOuenÃAt, amp;nbsp;eadimÃt ytrobi^'vericaSiU^m âDeïyerbum,hincÃeri, quot;vthxt Ta-trum TraJitio yoeariflt;gpèJoltat rà re^eUutextuifi^f
Hiftoi.Tiîpirt. Ub. ï.cap.j»
^dpofiremumryt^imè rtl^ondtam : nt eiw me capiat obit-Uto, dico: QMdfcripferint'PropbetX:,EHangeltflie,tir ^pofloli,ba-lemM Tieibenefitio :quidyiuayocitradiderint^dubitarenonpof-fitmw.qutnplane idem docuerinr, ngalia. Et exfcriptttra facradi' judicandas controuerÃas ipfimet T^atres yolunt,quodprolixè mul-tK teÃimonijs demonÃrarepojÃm.. SedtllüpoÃbabitts ynicum ex primo yniucrÃali Cocilio T^iceno Itbet adjcriberetybi 3iblijs in tnf dio poÃtüiCoÃantinua pijÃ, ïmptrator\dixit:Euangeliei kbriÃint amp;nbsp;-^poflolici^antiquorum^j Tropbecarum[andîionei,qMlt;eneitrtt-diunt,quiddeÃacra legeÃapiamu^. Expellentes igieur boÃile certA' men, ex yerbis diuinitM inÃiratds, folutiontm ^uaÃionum mentf percipiamui. DeÃenÃt igttur amp;nbsp;interpretatione Scripittra ^uod tnultagarriuntplauÃbtliter aduerÃarÃ^uodyiua yoceper jdpoÃo-losÃicceÃoribu4Ãc inÃtirattn, nugaÃtntamp;fabuUtquodyidelutt* TatribusÃt defcriptus, bincadipÃosÃcceÃione continua ditnaM-«erit.^n nonpoterant EpiÃcopi ex yniueÃali EccltÃa colleBifett' fitm amp;nbsp;mentem SpiritM fanBi ab ^poÃolisper fucceÃionempreÃetdm explicareiQuemadmodu fraterTetrtna SotoÃripÃr.Di-timua aperte,in dubijsÃdeiproximos, adquosÃatimeundutn EpiÃtopos eÃfe,amp; ear um Concilia. IÃi conÃenÃum quot;Patrum injuirett-tes,ex illo traditiontm agnoÃunt, tx ^ua Scripturam int er pret art' tur tif explicant. In bis nihil incertum, aut conÃuÃm eS^, c'ttt scriptvra MSI AMBJGVA, necexplicata,Trar dirio^uttrenda el^,
Hite quidem Ãc dicuntur ab iÃis , Ãed nihilprobatur. TÃeit tnimÃcut régna tlthgreditatesà parentibtuad liberos proueniutK, eSrpropagantter; Sic Scripture ^uo^ÃacraÃenÃtu. p^odigiturad â yiwtit
-ocr page 43-AducrfusGeorgiumGotthardoan nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;îî
Wmw ^poflolorum yocem amp;pradtcationtm attintt » ^tta «ScrM fturafinjùmtradiderint, fciendum ei^tnon aliudilbi EccleÃjs} fradicaÃe yoce yiua, quafinfum amp;nbsp;âvoluntatem Dei at Sfiritta | fanBi mentem ex^licarent amp;traderent: aliud yeroferipfi]JèiDbfiu-\ rum fcilicet.,dulgt;ium amp;nbsp;ambiguum,atqj incertum,quod ex ilia quot;viu^ âfioctif tradttione explicandum effet.Qua non abfq^ horrenda blaffhe-mia Sjfiritw fanUi, qui bac Hits dtBauit didpoffunt ab aduerfor rijs,amp; boÃibtn Scripturafacrazquos libros mallent omnesperijffe» SedidEuangelium, quod/gt;racontauerunt,poÃeaper Dei'volunta-tern in Scripturts nobdstradiderunt, fundamentum amp;nbsp;columnam Ãdei noÃra,inquit IrenoM.
Audds, Domine Canonice, Scripturam effi fundamentumÃ-dei noÃra: Tdiec aliud'viua yocedocuiffe .dlÃofiolos,aliud fcripÃiffi.. Hocquidem yerum eÃ.ScripturamÃcnnnnonmüdo obfcuram effi dénoua TP oniiÃciorum T^eligioae, de qua fftpra : Ãdetiam platfè mutam. Ideo^ adtraditiones iÃiconfugiunt,Ãednon.y^/cÃolicah yerùm biimanas.Etfane res mira efÃâ
ChriÃM nos ad âMofen amp;nbsp;'Propbetas remittit. ^Similiter amp;nbsp;jipoflolos Juos audiri pr acepit.Idi nobds perpetuo adbuc loquuntur in feedsfcriptds. igt;4d qua amp;nbsp;Patres ipà à Je nos remittunt,amp;fcri-pturas non ex Patribits, fed per Scripturas interpretandasdocentf dicenim (yt .^luguÃiniplurima amp;pulcberrima inbancÃntenti-am didla,iam omittam) PaÃliui babetz Si yeropraceptum nobds datumfuerit (infcriptura)quomodo autem gt;nbsp;additumnonftterit: affumamus Dominum, dicentem : perfcrutamini Scripturas. Et imitemur .^dpoflolos, qui ipÃm Dominum interrogauerunt de nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'
interpretatione eorum, qua ab tpfo didla fuerant, amp;nbsp;torum, qua ab ipÃdiUafunt, exbds, quainaliolocodtdlajunt,yeritatemac falutaredifcamui,
P nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Contré
-ocr page 44-^4 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DefenÃo lacobi Hccrbrandi
Contra^, Canonicui à fcripturii,frimttm in mttre magnum 'VaÃumtPatresfcilicet,nos nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;maiortim doniftjuà m Ãfo-
Ãoli inflru£ii(Ãcrtderefaiei^Ãlarim omnia expofuerunt, Quà m itifeliäter cejÃrit hocfiudiu,mex IvlagiÃrofinttntiarum appareh qui Patrum Ãtntentias (olltgiit amp;nbsp;fugnantes conciliare Ãuduit. Coneordantia deinde dtfiordanrtum. Him Sententiariorum Ãatf Ãra amp;infelix ScholaÃica Theologia, negltBts âBibUÃt doHiÃnni quiq^iÃtsf^inoÃsdil^utationihui,fuereoc(upati. EtÃc dehiimiâ
Epiftoiiz.devfu ' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;T)einde qualdsfucrit Scrtptur^e interfretAtio t ftrprudetitt^
tcBHnunioni». quouü temfore Efifiofos Ti^^lores, audire fraÃat interprad fuos ynum,juam medicerttCardinalem nemfe Cufanum, Certe» â inquitÃgt;oc te'non moueat, quod diuerÃs temforibus aliue atqj aliuii »â ritui {à crificiorumiamp; etiam Sacramentorumgt;Ãante yeritateind^' i »⢠nitur Serif turas^ eÃe ad temp tu accommodatas amp;nbsp;yariè i»td^^â . » ^as, ita yt yno temfore yficundum currentem quot;^niuerfalem riiKK^ exfonerentur mutato ritu, iterumfinteneia mutaretur. Et niDX\ tgt; Etiamà hodie aliafuerit interfretatio EccleÃa * eiutdem fracfE* Euangelicitquam olim;tamen hicfenjuanunc in yà currenJ,^â^ âgt; gimen Ecclefia inj^iratuf yti temfori congruent, ytÃaluttsà â» debet atcef tari. Et iterum. J^ndeÃrifturx de bene eÃe regifftmff » EccleÃa etiam tnceeftx tSrcontinuaex» neqjaqvam de » » IE N T1A exiÃere foÃunt.
idtm EpiftoU.}.. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^irbitrariafoteÃasEccleÃx amp;c, ficundum locum tÿ tetr.f^
iudieium yariandot Et moxfoÃea mutato iudicio EccleÃa,ttifgt;f*' tum eà tär ^ei iudieium.
Mpiftoh. r- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;litera,qux fer tyrannufenitut deleri faÃet,dt
tia EccleÃx,fed Sfiritut eiiQ»qui yiuificat (Ãilicet qui el^in dinalibus) nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;mirum,fifraxtt Ecclefia yno temfore int^^'
fretatur Ãrifturam yno modoi amp;nbsp;alia temfore alio modo.
Idto nunc mut lato fer EccleÃam Sacramentoffiehot
-ocr page 45-Aducrfus Gcorgium Gotthardutn. 35
ifle contra âBohemosyDtm approiat âVHtttn J^ecieir..^^^ ijif lt;jfffö,g»r £t hicfenfin fuit nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;mens, amp;nbsp;Spiritus Apofiolorum , qutm i»«rfFt»nwîi'î
ftiUcetyiua yoce traätJerunt fuis auditoribtu. quot;lion mcucatau ttm tt gt;nbsp;quicquid firipferint, cum 'vna fit Méritas, idem l)ei 'Per- ftr lum gt;nbsp;fcriptum e!t non firiptum. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;igitur concluditfecundum
futeEcckfiafundamentumCanonicus: Fahoiinquietts,nos accu- «⢠foI,4». fiant, eit traducuni^duerfarij, quodprteter quot;Deiquot;perbum (quoddu tt pkx fiaciunt Scriptum amp;non Scriptum, quorum 'Ptrumque ad te pietatem parem yim babeat) 'veltmus humanas tradiriones,Dei tt quot;perbo aduerfanttt ,iudicem dirimendis controuerfijs conflituere : tt HaHenus tlle. Qwd fiacile pracedenti exemplo de EucbariÃia planum fieri eir demonfirari poteS^, Sicut quidam illorum cowra Giegoiiwde vai«». me ficripfit. /n ccena Vomini, non pofie Lateis calicem adminiÃrari,-propter Ecclefitce contra r i a m diÃofitionem,
Sedaliudhic latttjubintegumento Traditionis, quafiabla fit yiua yoce ApoÃolorum : quodnempè omnia, quxeunque habet Ta-patus, qua in Scriptura Sacra non extant, ad y^pofiolos y^uthores referunt, ditentes,ÃpoÃolicas ejfie Traditiones, ab ^pofiolis ytua toce Ecclefia traditas. Sicut fiupra ex Tetro à Soto audiuimuf, de quinque Sacramentis PapiÃieis: qua citm in Scriptura nonfitnt, necefie fit ^poÃolica ejfi traditionis. Ideo Concilium Tridentinu decreuit tTraditiones parem 'pimcum Scriptura adpietatem ha^ btre. Hoc Frincipiopofito (ficoncedatur) iam omnia fua probaue-runt, quacunque Scriptura ttflimonijs deÃituuntur ab.Apoflolis (ficilicet) 'piua'poce tradita. Ideo non minoremâpimadpietatem habere, quam ipfias Scriptural S. V'.rum hac non ab^.r^poÃolis fied jdpoÃaiis fiunt tradtta, eif in Etclefiam inuebla : Et fite ^ligtonis Chrtfliana fynceritas, humanisfigmentiseS^ corrupta. idtoq^ hoc nullius momenti e^fundamentum.
EertiumprincipiumeiÃ^ordinaria in fide Epifioporumjuc/ â¢* roi.4*,4j, teÃio, Eundem Scripturarum fin/üm in fitngulis Epificopisfiemper
F nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fnifift»
-ocr page 46-Dcfenfio lacobi Hecrbrandi
ttuMc tffe, ^ui tn j^^oflolisfueritt dtmonfirari paffe, eaJet» fidei dogmata affirit,
QMMa,hxciffiufJ}omiiw impudentïaf'Sedreffondeo ter : nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;yinâ cum loctspropagatur fenfugt;!genuinui Scripturx, ntf
lohan.i.
Bpkef. a.
in mitrii Epifcapalibut Spiritus fanons tenetur captiutts. InEtâ cltfia ^ntiochena Tetr us fuit Epifcopus : fid in eadem pofieafut-(effit Taulus Samofatenus Hxreticus. Attendis Tetrum, à Ildarn confidera, Stc in T^manafede Hxreticos, tît Apoflatas, Si-eut HonoriusTapain fexta Conflantinopolitana Sjinodogénérait xfl anathematiti^atus, Scripta^ eiusigniexufla, Etfimiliteralip Et ^uod ad rem ipfam attinet ,fucceffio ijla in loco, re s eSf^ carna-lis tprxfertim in nouo Teflamento, ex qua Ecclefîaprobarinelt potei^. Qwnonex fanguinibus (inquit Apoflolus) «eg ex yoluH' täte carnts, neq^ex^oluntate '^iri,fedex 7)eonatiÃtnt. Et prsteedentia reffondeamus, fitcceffio^in doÃrinaconfiflit Apofie^' rum. Ã.dificaü(ait'Paulus ) fuper fundamentum Trophetaruni if ApoÃolorum, hocei^,dailrinameorum deChriÃo.
Sicut manifefièfalfum efl, quod fefquipedalibus quot;verbii tbta* fônicè gloriatur Canonicus, fe eadem credere,qua olim yetus Ecd^' ÃaÃnqua ApoÃoU amp;nbsp;eorum difeipuli floruerunt. 2dam'vtbretitâ tatts caufa multa, imo plurima prxtereamus in quibus Tontift^ EccleÃa hodiediffentitab Apoflolica ,quodfaila collatione dodrtâ ttx ^triusq^ facile demonÃrari poffet, nimis foretprolixumt mibi Georgi, ApoÃoU ne, y el ipft, Tatriartbas, Angelos, amp;nbsp;in^^* (îeffa yel 'Veteris, y el noui TeÃamenti, piè defunÃos,inuotauertt^f (puta D. Stephanum Trotomartyrem) yel feipfos inuocandos de-tuerunt f qui iam efà prxcipuus cultus, quo maxime yeflra etta-patur Ecclefta munquam hoc affirmare (quantumuis impttdtn^ Ãs amp;temerarius) audebts. Adhxc, numCÅnaTfominicamutila-tionem ApoÃoU, yel eorum difeipuli in primitiua Eccleftadecut-runtfContrarium eius habes^ t, Cor, u, ybi ApoÃolus Ectlefi^Ue-
-ocr page 47-AducrfusGcorgiumGotthardani.
^tftdiorumjinquapîurimi trantLaiciifcribit^feitaà 7)otnt»oac-
, ficttt tradidertt eis. Et diferti calicù facit mentionetfi, ^ttodÃmiliter alij Ãpofioü,amp; Ettangehfl« fcripjerunt.
Q^à mpulchrè trgo 'vobü 7rô[nçioK^â7tioti; conuenit cutn ^poÃo-iü amp;nbsp;tor urn difiipul^ fQjwd ipfum tttam titflri maiora, furtt ca^ licii(EatresConcilijConÃantienÃs) fatentnr, tiim yeritatütui-dtntiaconuiBi, yltro fatentur amp;nbsp;fcrilunt: ^^dlictt Chrifitta pofl(tenaminflitaerit,amp; frid difcipultsadminifiraueritfuiytra^ Ãecie,pants amp;nbsp;quot;Vini, lgt;oc quot;yiencrabile Sacramentum ; tarnen hoe non ohÃanie, amp;c.à Lateis tantummodo fub Ãecie pants Ãfeipiatur.
Erteterea, non ^poflolus Eaultw^ult ^'^t Epijeoptts,Ã-militer amp;nbsp;TiiaeonitfÃtyniui'^xorismaritw/lt;gt;înnonin'veteri Eeelefia, in ^tsa Ãpofiolorum difeipuliflortserunt, 'MiniÃri Eiccle-^ nonfolîim Diaconi amp;nbsp;Eresbyteri^ yeriim etiam EpiÃopi mul-ti)ipà Epifeopattts tempore,amp;ipÃEpifcopali muntre fungentest tn Epifeopaîibui adibtts, hberos multos, ex legjtimis comugibtts fisfetpâ¬runtiâ'Vt refert HiÃoria EceUfiaflica,eutus bacÃnt 'verba, Hift.Eccletso£r»tir ^uamodoreeenÃsimus^ Et diÃin^ione çôk rteenfntur T^mani
Eontifiees plurimt ex Sater datum coniuÃjs proereà ti, ab anno 4^2. i»*quot; nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fufc'p*-
I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;r J- ⢠nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;untlib«os,fcdex
^jâ},adannum ^âio.Ef Grattanus c^CenomanenJe,atctt: Tgt;io»Ã»t icoitis amp;nbsp;concubir inttlltgendidefornieatione,feddelegitimisco»iugibuinati,qult;rSa-ftrdottbua anteprohibitionem(dÅmoniorü, t.Timoth.4..).'Vbi^ lid-taerant. Et in Orientait Ecclefia'vÃi^hodieütere eis probant ur^
Similiter 26. c. Sors^ Copula Sacerdotalis neclegali ntc Ettangeliea,nec »yipoÃolica authoritate prohibetur : EcelefiaÃiea tarnen lege penitoi interdicitur. Si nulla iÃarulege, ergo à Tiiabolo prûfeila,t.Ãi.^. docentes doHrinas dÅmoniorujprohibentünubere.
quot;Kimisforet prolixude quot;KliÃfa Eontifieia dicere,quib.authoribtu
Eandora ifia fuerit exornata,amp;Ruanda in EccleÃa introdullaEu nbsp;nbsp;nbsp;Magnos.
fateanturrerumScriptores,quodfupraquo^dillKeÃ,Eetrü fola oratione ZfomisHea eonfecraÃe, Elatina : Kuda hat tränt primo
-ocr page 48-Dcfenfio lacobi Hccrbrandi
amp; omnia{tmpîicittr traHabantur. Tetru« enim ybi confierattiHiti orationtt'P^tt^^oflertei^'^fiu. Et tamtn omnia, quacunfttj*â (iunt,creilunt,bodie in Ecdtfia EapiÃtca, minime^poflollt;lrO1l^ Ecclefia fnijjeignotafdlictt/firibtre nonytrentur. QuodÃtutf^^ Georgi, in tarn manifeflo deprabenderes mendacio : ^uos notn^^ me triumpbosadurMt]/es!^ non exclamationej additurtH-lo paan exclamares, yici, yici, y id, conÃridttm tt tenee, tUn nonporerii.tärc.
,, 'Miftrè -^ero ConfeÃionem noÃram ^uguÃanam txagttih âpriuaea Hareticorum commenta quot;Vocans ,Patrei illamignefigt;ll^' â2decynquamreceptam,amp;c.
J^/jgt;ondeo. Etfinonbacyerborumforma,yelbocordintt»-teafuerit confcripta: tarnen citm firma babeatScripturaS.ttÃâ monia, ex ed^fit extrada, quodper Articulos fingulos probart teS^,fiita neceÃitas poÃularet, ^uodamp;flatim in j/pologiafadvi^ t^t ^uam ttfiarroaereamp; aüatrare fint conati Eontificijtfi^^* fimperbadenua contra latratut 'veÃrosmultiplices mantt, nebit, contra etiam omnes infer orum portas, ^uia 'verbo Dei ta. Ende poÃeaquamin comitijs .duguÃants fuÃet exbtbitab»â peratori Carola Komnibue^ imperijordinibus,ea^confutatU^^â ttfcd 2^mani Satellitibua,inter quos rÿEcciuifuit, colutntt^ Tapatui, effet tradita : adeo rimcula fuit confutatio amp;nbsp;itifrâ^^' quot;Vt noflrii, quantumudpetentibus, quot;Yrgentibui^, earn comtgt;iu«gt;^^' re (prapudore)aufinonfuerint, 2^os certe cenfeÃionts nofiranf^ pudet, necpiget, necpeenitet. Edico autem tibt,Canonice, ^uodfif tamreceperu, non babebis parteminre^o ceelorum tfedinU^'^' num damnaberts. Hoc adeo certum edf, quam certum e/f» creaÃi ceelum amp;nbsp;ttrram. Is etiam audored^buiusnofiraconjf fond, qui tifSymboli lEctni fuit, author, Hocfirmd^^ credas.
Fol. 42.
.. Fundamtntum quartum Ecclefia ponit, ynitatem fidti) f quot;* woM
-ocr page 49-AducrfusGcorgîum Gotthardum. 4 9 tanta diuerÃtatt a^ud noi no» reperiatur, Ideoj, a^udnos Eccltfi-am ejji,impoÃiiilei
T^ljiondeo.l^nitatemejfedoBrinayeraamp;/ÿncera afudnot fer T)eigratiamt^ui ^uguÃanamampleUunturConfeÃtonemgt;nià cÅcuf eÃet Canonic ut ^aut bui dû Concordi^e formulam ocul/i tntue^ retur/efuodfaciunt hoÃes noÃri)factie yideret. lt;SedtoUatur itnfi-uf,induit Propheta^nt yideatgloriam âDei.
Turpeergo e§î^, horrendum , ingens Canonici mendaciumt quod in margine addit'.Ãpud Lutheranos,quotfuntbomines,tot Ãni*^ fintenti« amp;Ãdes.Et ^uidte tantopere iuuat mentiriiSedhoc qtto^ «' aÃÃrmo, nunquam tarn bene cum rebua bumanütadeoque cum Ee-cleÃa etiam,aÃum fuit,y t nullte fuerint Hxrefes ,quod Apoflolo-rum ijuoipj teÃantur tempora.Ebi yarite exorteeÃnt SeBte amp;nbsp;Het^ refeSftfuod nemo niÃimpudentiÃimus negatepoterit. Ex nobts,in-quit J^poÃolui, exierunt.Qwdf Er gone Uli EccleÃa nonfuerunt^ hocafÃrmareaudebitf
Et quodadynitatem attinet,non quteuü Deo grata eÃ. Con-fentiunt tnim amp;nbsp;latrones amp;nbsp;fures , amp;feditioà con/f irant Ãcut TontiÃces,Scribit amp;nbsp;âPhariÃei contra Chriflum: Similiter amp;nbsp;idolo-latrte,yt olim ^egû Acbab amp;nbsp;lefabelit, âPropbetaâSaaUt«e omnet trantynanimes amp;nbsp;confentientes. Sedynitas EccleÃteÃnyeraÃde ®pââ-in Chriflum conÃÃit. Hane nos per Deigratiam habere,y trè affir-tnarepoÃumtts : Tontifices yero falfam, inferiiu prolixe frobabi-mm.
Cumigitur iam demonÃratumÃt, T^manenÃs non haben quot;Biblia,amp;ftripta Canonica p v B. a â,Ãdmulta admixtaAfotrypha, adtoq^fabulas, qua loco yeri Canonicorum Itbrorum receperuntdl-
teqtüparanr, aÃuere Hits traditiones,Ãgmenta,amp;fimnia ce-rehi humanijiusque interpretationem,quie inÃar Erothei fiibinde muteiurtSucceÃio autem non conÃÃat in loco,fid in doÃrina Apo-
G Ãolita
-ocr page 50-4à D-fea5o Iicohi H .â¢Ã®chnaii, A^o^QÃica,à qitit ijli plurimù)» dettiarunt, quoi exempli^ mMift' fi is (omproliatum ti^,netfidei yerlt;e amp;nbsp;{aluificx '^nùatem retinue-rinttiequa infequentiba^. Ideojj Ecclefia'ysefirajiisbafihue amp;nbsp;inde dependent (Concilia, canones amp;nbsp;ritws)nonbenèfulcitttrtjicut /0I. 3. » Georgius Canonïcusifiegloriacur.Et reElènos alfierimM,quodde-â monfiracum efl,'Pontificios hodie nihilferèpreeter hominum comen-tafie qui, amp;nbsp;firipturee diuinx nullum relinqui locum'.ytfruflraglo^ rieeurttn templtsfuis Euangelia decantari,legiamp;explicari. Hoc enitn modo ludai «tiamnum hodie de Scriptum S, gloriari pofiunt, quoi in Synagogis eorum libriâMofi.s, Trophetarumamp;TfalmUc-gantur amp;nbsp;decantent Uft
Et quodaddit,non tà m de Scriptura, quam de yero eiusfinfu fibi nobi/cum, (quos Hareticot '^ocatfcertamen effè in confrouer-fijs 'i^ligionis: CÅcitati hoc fit te amp;nbsp;malitix imputent.'Ham quad amp;nbsp;â ad finfum amp;nbsp;ad yerba at tines , in muleis tam funt yerap clara amp;nbsp;manifefia,yt Solinmeridie.Qttalia fitntde yniuó Vei per Cbrfiuen inuocations,de integrt Sacramenti Cante Vominicte yfu, de Ci^fsiu-gio Sacerdotum » ficut etiam de gratuit a homines iullificatione,qti^ fit per fldem inChrifium,yt aliamultataceam.Et tarnen dehèsno-hifeum litigant, citrn prorftes nihil profiiximpix opinionis def enfin-ne,ex Scriptura S. afferrepofimt, Hon ergo defcripttira,ei»sta /t»' fit,in multis, fid de opinionibua yefirispraconceptis efi certarnen, quas y os yt maxime in Scriptura facra nulla haheantfundamenta amp;nbsp;teflimonia,abijcere non yultis,f'ed mordicus retinetis. Quid igâ turfiaciamusyobts^ Hoc quod Chrifius de Scribis amp;nbsp;'Pharifiis di-}lt;itsfiniceillos,quia cttcifimt,amp;duces cxcorum:donee ambo infitU' jThefl.!. amcadatis. Quiaenim dile^iamyeritatemnonyultisrecipere,yt faluem nt'.iuftofit Vetiudicio,ytinerroributyeftrispereatis.
I0I.44. â Porrb quod Lutheri tefiimonittm adducit Canomeus, fitb Papatuomne bontint Chrifiianum, Scripturatn' â Sacram, ycrumbaptifinum,yerumSacntmentumaltaris,claties tt^Ca^
-ocr page 51-Aduerfus Gcorgîum Gotthardum. 4t 'Ã'' Cateclifmum fu'tlfe, tir indt adnoi dtuenijje : adeètiss non dif/i-tewurtytfi non;ujjià untiflaaugmtnti loco addatnM t eciam Ecâ tlefiam yeramdn amp;fub'PapatufuiÃe.S{dhincnonfiquiiurt(nt^ Lutheruflcri^fit) ipfum Tapatumamp;EcclefiamT^manamDei ejji Ecclefiam. Tapatum enim à âDiaboloftmdatum effe docuit amp;nbsp;probauit Lutherui,prolixo fcd:to bbro^ui ticulumfecicContraTa-patum T^manuntià Diabolo fundatum. Illa autem^qua recenfuit Lviherui bonatnon[unt ipfiuf Eapatus 3 fedDei3Cl)riÃi^amp; Eccle-ftue â^era, qusefemperetiamfubÃapatu Antichrifiiano, fuit,p^-r iÃa bona Chriflianaferuata. Sicut ÃpoÃolui ^ntichriÃum in templo (hoc eÃtEcclefia Dei) fejfurum ad eiu^gubernacula, eà W-ticinatM.
Tloi^cr'm'naturtScriptura! S.cerrumpere}dumCanonitos libros Pgt;ro arbitrio amp;nbsp;libidineexpunoamtti.T^Ãondeo: Luctdentam nobts a facit iniuriam. ^linimè enim Canonicoi^fediudtcto^autboritate^cîf teÃimonà Ecclefia: yeterii tSrfynceriorUidubios^incertoSiApocry-pbos,imo fabulas ex Ecclefia, amp;nbsp;numero 'verorum Canonicorunt txcludimaf : negantes EccleÃam earn habereauthoriraeem, 'vt ex iÃüs Canonicosfaciat libros. Ende enim certiora yos,poà lotfecula *tenientest afferetis ttfimonia ^quam Ecclefia primitiua habuiti quxnouit finguios iliorum authores amp;nbsp;'Vid:t,amp;ab authoribus libros illos accepte. Sed yeÃrisÃudst^ compendijstyt hmc deliria yeÃra confirmetôs, quemadmodum amp;nbsp;traditiontbuSiquodinpr.iecedenti-bus elf^demonÃratum.
Toflea prolix am fubijcit dsclAmationetn,qua in nos inuebitur « T^tetor , quodpratextu Scriptura amp;nbsp;Euangcljcircumutniamm â fimp'iceijciim noflra caufa,nullis 'veritatispraÃdijsÃdmeris impo Ãuris amp;nbsp;mendacijsnieatur , yt authoritatem ncbis concihemus, proflamare (xemploDonaêiftarum,nosfolos Strip^ura niti tSrc.
Fol
T^l^.breuiter-.'Puraputa htecefà Canonici, mendacia.Holumin G X nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tl vb is
-ocr page 52-42 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Defenfio lacobi Hecrbrandi
nobi^Ãdem l}algt;eri,nififcri^turx S.tefiimonijsnoÃra lgt;rolgt;emttt,HoC yosfittere non poteflist Jdeo Scripturam obfiuritat^,
imperfe^ionü argttitPS}bllt;*^hemi in Spirituntftn^U. Hmc materiam litis effe aÃferitis, non Docem iuJicis.l2^if caufafuit flu-tî CiUoq^uijpoÃremt KuormatienÃs, Item opus effe tradiitonibtift ^uodde quot;veÃra l^ligionein Scriptura nihilextet, yipà ulo and probatum ep^. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i
I, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Tandem^ quod Deus bene vertat,ad rem 'Venit,amp;perÃtadere
â conatunnon conuenire inter Lutheranos,nec alÃuid certidoceretb 3, iuÃiÃcatione: nbsp;nbsp;^pologiam ConfeÃionis yduguÃanx J Philippefd
â pi Ãagellat ac calumniatur:Sic anobis t radie am Ãdei iuÃitid'Vt nec iuÃitiXt nec fidei, nec operum quot;^llam certam ratione attuleriniâ Sententia 8e doäri- nbsp;nbsp;nbsp;Ingens, horrendum, manifeÃum amp;nbsp;palpable hoc effe mendaci ।
nanoftta.deiuftifi- umtresipÃteÃaturamp;loquitur. HamÃcucinipfaconfeffiontÃii'' amp;nbsp;pctfpicu^fib^r* SuÃana(quie noÃra doilrineefymbolum eà commune') clarè amp;p(^; j confeutùns. fficuè^ÃT '^alde copioà Ãrticulis 3.4, $. ö. 2 o.proponitur amp;reped' 1 tur/irtictdusiuÃiÃcationis: Itaetiam in apologia nonÃmehfi^ Ãepiiisrepet'tturiamp;quot;^etcoÃoÃfftm!,ÃcetiamplamÃme,tÿ^uidenf â tisdem yerbis explicatur.
Sic enim ordituriDe iuÃiÃcatione,in 4. j.lt;f. dr infra in arti«* 0 Iti.Damnantnos(PontiÃcijinfuaConfeÃione oppofita)quod cemut,homines non propterfua mérita, fed gratis propter Chriflfgt;^ eonfequi remiÃonempeccatorumÃde in ChnÃum, EtpoÃea.Leii requifdta nobis opera noÃra, amp;perfe^lonem noÃram,fidpromiÃiâgt; offert nobis oppreÃis 'peceato amp;nbsp;mor te,gratis reconciltationetn pr'r pter ChriÃum, qua accipiturnon operibus,fedfolaÃde. H.et non aff er t ad Deum Ãduciam propriorum mentor um, fed tantum fiducid promiÃonis feu promtffèe miÃricor diet in ChriÃo. Haeiff tur Ãdes ffecialis,qua credit ynufquiÃ^,Ãbi remitti peccata propte^ ChriÃum, amp;nbsp;Deum placatum amp;propitium effe propter ChriflutU) confequitur remÃionem peccatorum,tSr iuÃiÃtatnos amp;(⢠nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;|
Deindt
-ocr page 53-Aduerfum Georgium Gotthardum. 4T
Treinde addit analyÃn Thilipput: hifce titulis» caÃtihttf^ cer-tiscontroutrfiam de iuflÃcatione copiasè amp;nbsp;perj^icuè expht^^ » amp;nbsp;illufirilni Scrtpturte teflimonijs confirmât,
Qwdfit fides iufiificans.
1. Quadfola fides in Chriflum iufiificet.
3. ^d remiÃionem peccatorum fola fide in Chriftum tan-fi^uamur.
Toftea in loco depeenitentia induit ; Trodeat nolis ali^u^ ex jiduerfarijs, qui dicat ,quomodo fiatremiÃioptccatoram quot;Bont 7)euf} quanta tenebra f Item ibidem, fed quia aduerfarij nominatim hoc damnant, quoddicimus: Homines fide confequi remiÃionem peccatorum, addemue paucas quafdam probationes^ ex quibui intelligi poterit, remiÃionem peccatorum contingere non exopere operato propter contritionem : fed fide ilia ffietiali, qua ynufquifq, treditfibipropter Chrifiumremittipeccata, Et interrcliqua:Ãd-uerfarij noÃri yociferantur, ft effe Eccltfiam,fe confenfum Eccle-tiafequi', At*Petruehtcin noÃra caufii etiam allegat confenfum Ectkfix: Huic,inquit, ChriÃo omnes Tropheta teflimoniumper-hibent, remiÃionem peccatorum accipere in nomine eiuf^ omnes, quicredunt ineum,amp;c. Et poll. Ethane fententiam,fciant,a Confenfu. EcdeCx 1 ⢠nbsp;. . nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â rr 1 ct cre nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ommu tempoium,
frincififi^u^iiit^JÃcclefiaextmjjeapndöantiQS. Petrustmm defideiittuificatio-(lare allegat confenfum Trophetarum, amp;nbsp;jipoÃolorum Scripta teÃantur^eosidemfentire,
'HecdeluntâPatrumte/limonia. quot;Ham'Bernharduiidemdi-
* nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;1 ⢠nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;⢠⢠\ 1 r- ⢠a. r fr nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;⢠nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;»unciat. B. Manx,
f« mtmme obicurie. llecelje eif^ emm primo omntum credert, quad remiÃionem peccatorum habere non poÃis , nfi per indulgentiam Dei. Sedaddeadhnc, quot;^t ertdas amp;nbsp;hoc : quodper ipfumpectataTIBIdonantur. Hocelif^te/ltmonium,quodper-h.bet Spiritus fanSlui in corde tuo dicenstdimiffa funt TIB Ipec-cata tua. Sic tnim arbitratur ApoÃolue,gratis iuflificari hominem, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ââ¢
perfidem. Hallenus quot;ferba Bhilippi in .Apologia.
G i nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;quot;Pofiea
-ocr page 54-4 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'DefenfioïacobiHecrbrandi
Tdfita fubijcuur doEirina de bonÃ6peribM:'vbidocettir,^t(g ^nt yerè hona. opsra^ cwÃnt facienda, quomcdo 7)eoflaceanc, amp;nbsp;^uid mereancur, enimbona, homo faBui, bonos fruüut frofert, qui neccaufui nee pars fmt iuÃificationds, fedeffeïlus con^ fequens, qui nihil facit i ad conflituendam rem aliquam,/edfequiâ turremconflitutam, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;!
Hxc noflra rÃyno yerbo, confintiens doBrina de tuÃificatie- ; ne gratuita per mifamp;ricordtam quot;Dei propter CbriÃumfide-apprf' J henfim, minimeperpîexa, obfeura, aut dubia, yelincerta, qua nh titurfirmiÃimis Scripeurce S. teÃimonijs. f^ite enim Zfotnini reiht funtamp; plameeir iuÃiambulantinets, 'Prauaricatoresautemcor-ruent mets. Hat eadem doÃrina amp;nbsp;confenfits repetitur in Libte Concordiee, bisproximis annts adito ; nempe, yt compendia amp;nbsp;yto Rom-3.4- 'VttboproponamM:Hominempeccatore gratuita 7)eimiÃricordi/i । per amp;propter CkriÃufolafide apprehenfum,Ãne operibusiuftifiad \ rhiiip 3. imputata Chrifli iufiitia, quam legi exaUfitmè preeÃitit. Hane de-Srinam noÃrifemper conÃanter retinuerunt : hanc eandem Luditquot; rtninculcauit iamp;'Vrfitfempert .quod maxime fecit inprolixoÃu^ fitper EpiÃolam adGalatas commentario. Pbi in fine egreÿiti^ tiefinsm ex operibus iuÃitiam quinquagintaornat Ãpithttisamp;(^' tults ex Ãpofiolo, eitnq^ yerbts,
Iflaergo noÃra^erefacilti expeditaeif^iuÃititeperfidtei^ c^mparanda fumma, exfideianalogia, amp;nbsp;Scriptura S.medull^i amp;nbsp;yerbfi amp;nbsp;fententia fiimpta. Hac concors omnium noÃrutn do-Hrina oppugnanda erat ab^duerfario,fi(quod'yiirumbonudeee() c^ere nobifium yoluiffet. Sed non nifiplurtmas fiargit calutnnd^ amp;mendacia,yt hanenoÃram, imo Scriptura Sacra edoHrinant exofam reddat, apud eos, quibtts noÃra Scripta legere non concede tur, eos^ in fita impie täte retineat. Quad Videlicet aÃj aliter finfi rint,docuerint,ficripÃtint, Andreas Ofiander, Scbyuencbfeldfie' orgiui ^aior, AnabaptiÃa, e^c. SedquidadnosiÃi.^ nonpoffi' tn US praà are aliorumculpam, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;(
-ocr page 55-Aductfum Georgium Gcttharlt;îuni.
Quà lt;i^u://am dicunti^nam amp;nbsp;eand?m eÃerationem iufl;Ãc^n dihominurationi^expsrtu amp;particip^tnanmalèdicnttr,Jidex- « triaccipiatur: falicet omnes hemmes meraDetgratia eStmiferi- »* cordia per Chriflum fide apprehen ^um, iuflificari amp;nbsp;fialuari, tà m adultoSi lt;iuà m infantes : Q^dTharifieis inepettm yideiurineptif.
Q^dyero Lutherum quo^^calumniatur : quad y t Lunafuhin- â inaflenionibu»' defuam mtrtaKertt fententiam e^r infantes nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;a^ualtm halere nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;**
fidem ferip/èrit: Item pÅrtitentiam neneffeneceffariamadiufiifi « cationem : Teftea yero nftllam eÃe remiÃionem alf^ pceniten tt tia,amp;c, ea in re fuo modo Canonieua nugatur.
2Iam ^uodadfidemparuulorum attinetficftripfit Lusherui. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;sabyi-
Opponeturforfitan ijs, nbsp;nbsp;nbsp;diida funt» 'Baptifimn paruulorum, qui
promiÃionem Dei non tapi ant, net fidem quot;Baptilmi habere poÃtnt : Ideoq^ aut non reqttiri fidem gt;nbsp;aut paruulos fruÃra haptifari. Hic ditOi quod omnes dicunt ,fide aliéna paruuliifitccurri, illorum, qui offerunt eos. Sicutenim yerbum Deipotensefif^, dumfonatittiam impij cor immtitare,qtiodnon minui furdum amp;nbsp;incapax,quam yllas paruulwi Itaper orationem Eule fix offer entis amp;nbsp;credentisy tut omniapoÃtbiliafitnt) amp;paruulin fide infufa mutatur ^munda^ tur amp;nbsp;renouatur.
dite quid aliud Luther tu q[uam Ãugufiinas dich f Dicimue ergo, inquityi» 'Baptifatdsparuulü, quamuM idnefetant halitare 'Spiritum fanÃum. Sieenimnefciune,quamuhfitineh,quemad~ »fodumne/ciunt,amp;menttmfitamjamp;c. Halitare autemideo eit in talibus dhitur , quia in eh occulté agit * yt fint remplum ei»s, id 4Hod poflea perficit in proficientiluigt;amp; proficiendoperfeueranti-lus. Et alili idem herum : yli ergo paruulosponimw laptifa-fojj nifi inter fideles f Shut yniuerfit yliq^ clamat Eulefiee autho-ritas; ergo inter eos,quicredidâ¬runt. Hoc enimeh acquirhurper yirtutem Sa(Mgt;nentiamp; offer entemreffonfionem, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;j
Non
-ocr page 56-I i
46 Defenfîo lacobi Hecrbrandi
îsZô» hcgt;c 'vult Luthertu i qutindo dicitur: infantes h-lere fidem, aut credere : quodintelltgant aut motuifideifentiantquot;, f nbsp;£edreijciturtrror illorum (quot;Vt habetur in Formula Concordiaim-
ter 'Fheologos Saxonicos, amp;nbsp;Germanite fuptriortSt anno amp;c,36, 1 conflituta)qui imaginantur, infantes baptifatos Deoflacere,amp; Mattku». faluosfieri» fineaBtontaliqua Spiritus SanBh amp;c. Et deparuulis adfe allatis, Saluator pronunciauit, quod infe credant : quod ahjif, Spiritus S. aSlione fieri nonpoteiif^, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i
Fol JI nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ne^auit Lutherus peenitentiam adiu/lificationem il(â
In AiTettionibus at- ceffariam t dijerti loquitur depcenitentia Fapifiica, quafecundum Buu^'ï^oniVx^, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;confiât tribus partibus» contrit tone, conf eÃt one amp;fat tsfalié
né: qua ifits altera Tabula po^ naufragium» qua homopectatof cum Deo redeat ingratiam,dicitur» nbsp;nbsp;nbsp;tantum abepf^, yt iuftif
cet, quot;Vt etiam damnet. Qma nulla fit Chrifii mentio,per quemfi lum nobif con tingit gratia, lohan. ». Et hanc FapiÃarum pcenite»' eiam f negat Lutherus in Scriptura S, amp;nbsp;antiques SanSts DoHiiri-busfundatam. Idea citm idem alibi dicit: quod nulla fitrtmifii p^fiitentia, nonpugnat fecum. Loquitur enim htc de yen falutari panitentia, qua fidem in (phrtfium etiam compleditW' 'Kialitia ergo eSf^ Diabolica, qua fucum facere amp;nbsp;imponere incav-to LeUori contra mentem Author is Ãuduit Canonicus,quaà Lwle-rus ipfefibifit contrarius,ficum pttgnet ipfe, amp;nbsp;antilogtasfcripÃritt amp;nbsp;hocmodo nihilcontra morfitmSycophantatutum.
toi. s a. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Jjfprorfus nulla eif^ Antilo^a in 'Verbis amp;fintentia Philip
pi,qua docuit: hominempeccatorem non realiter iufiificari (^tteA' admodum Pontificij fingunt, hominem'nouis qualitatibus infufi formaliter effe iufium, yirtutibusfuts inharentibusficutparies a(â bedine eif^albus.) fidpronunciari amp;haberi iufium,peccatorts-liter in ipfi permanente. Et cum afferit hominem per iufiificaiuquot; nem quot;vere Deo reconci Hari, fait a peccatorum remifiione (inhsi enim confifiit iufiificatio) eum^ nouis donis eir muneribus à Deo , donsri» (
-ocr page 57-ÃducrfusGcorgiumGotthardum. 47 Ã onari.Sequitur enim online iufiificationem renoMtio, nbsp;nbsp;nbsp;fatnen
non tÃnojlra coram Deo iuÃiiia^ qtneopponi ittdicio eiue poÃtr, Sed yc reSè Lutherm inquit (quod etiam fugtllat)amp; tan-JK4»» diuerfam ab illo Ãncentiam fonit) impium iuÃtficandum ea tuÃitia, ^ult;e ChrtÃipropria tÃ^quamÃilicet legiperfeEfa obedi-tntia fntÃitit)fieri iuÃum,non tarnen realiter, jed tantiim imfa-tatiuè.Q^ etiam fola yera e^i^^in ^ua amp;nbsp;JipoÃolu« fola yult intte-niri. In quibtuprorfttt nulla dtuerjitas.Ideo^ t^uod LutberumÃri- foÃV-h ifiÃi ait Canonicui'IuÃificationis fundamentueÃ'eâ^toluifÃe T^la-tionemiamp;minimum tntitatis,hoce^^,nihilum,non malèdîxtt: fid yeriim eii^,non tamenÃmplieiter : fidquodadnoÃrasqualitateSt habitut, amp;nbsp;Opera propria attinet, qua non ingrediuntur articu-Ium iuÃificationisün qua fiolaÃdeilrio etiam opera) (blum CbriÃum proficiatorem,(um fitts merit^,iuÃitia amp;obedientia)qHam legi ex- phü.». aUifiimepraÃitit, apprehendit:cuiui luÃitianobts imputatur amp;nbsp;fit noÃra,non fiecMgt;ac fi not ipfi earn praÃitijjimw.
Et ita non eà nihil noÃra iuÃitia,qua nobii donatur eir impu-tatur,niji CbriÃi iuÃitiam,nihil eÃe yelitit.^odfuitü'Pontificijf yt yos Scribarum amp;âPharifieorum'vettrum firatresamp;filioseÃe teÃatumfaciatts,quijuampropriamoperumyolentesÃatuereiu-Ãitiam,iuflitia Dei nonfitntfiubieBi. Et htccomperimut^ yeriÃi-mum eÃe,quad Lutherus ante annosquamplurimosde hoc hominu genere in quadam diÃutatione defide,contra Satanam dr Synago-sam eiuilcrit)Ãt.Eerba eiui fint:Summa,fruflradiÃutaturcum nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.
Scholaflicif,de hnrebui(fideamp;iuÃiÃcattone)Jtbt tncogmtif, eif m- deFontificijsDe-ufitattsJmpoÃibileeÃapudillos intelligi,quidfitpeccatum, promifi fio,fides, iuÃificatio, imputatio» Lex,^ impletio eius:quod quot;veriÃi-wHw nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;âMirum i^turnon ei^,ab iÃo Canonico rideri hanc no-
Ãram doHrinam. Cacui enim eÃ,amp; mente captus,eSr calumniato-rem fi eÃe oÃendit, qui AuguÃana confeÃtone,qua noÃra doElritta fiymbolum eS^,/Apologia ei»sdem,etiafiormulaConcordia,in quibut
H nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;omni-
-ocr page 58-4^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Defcnïloîacobi Hetfrbran^i,
omni b tu nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;du^rina noflra de iuflificAtionetCofioÃ,perlâtâ
)^lan'eetiamamp;Ãmplkiter e^^tx^licatatmalitiofeomiÃ^amp; in Iw nihil^quiidcAr^ere iuflè poÃit, reperit ; hinc inde colligù amp;nbsp;exierpù, ex eorum etiamfcriptis,^ui ad nos non /ler-tinent, yeldtprauat eifperuertit reUèdiÃa, alienum ab i'iortim mente amp;nbsp;ysrbtsetiaÃnfumaffingit/iuaÃinterfi pupnent.quxno-b^ opponit.FruÃra'ergo amp;pueriltter nos ridetÃbÃtnnat,exclamas nbsp;nbsp;;
quot; Canonicua:0 diuinosreformatores'.èprxclarumf^ecimenrefarnta-ta EccleÃxit^^c.Sicut etiam mendaciter in margine afperfit. Neta; Lntberi amp;nbsp;Lutheranoram impulÃ, Ordmesimperij percufÃre amp;nbsp;armaÃimpÃerunt corurapatrem patri a CarolumF-Cafarem^ Q^ÃiaimpudentiÃimomendacioi tniuriamnobtsfacit notoriam amp;atrocÃimam. Se deur aopotitcs^conÃderat Sater doteSs 7entificesNlaximos, tjuibella cruentacontra Impsratores । =⢠fufeeperunt, totum^ orbem Chriflianum motts bellia perttirbauegt;
runtâ.Qmrumpoffèmitsnumerare quam plurimosf
Hiiicfrigfidè amp;^truncatè doBrinanoÃrade ÃoUua Ãdei/^eti^ lis ittÃÃcatione,récitât a,multafili Fharifaui,propria opsrum igt;^ ^jÃitia inflatua tär fafcinatua,abÃirda colltgere 'videtur, qua tarnen ,, exea nonfequunturÃedpercalumniameilt;ÃÃnguntur, Nonenitn dotemwsquemlibet Chriflianumbominem^etiamnefarium cStfcdt' re pollutum,poÃe Ãbigratiam amp;'vitam aternam poUictri^quam in bisperÃeueratÃedreÃpiÃentetnyvere agentempcenitentiamjamp;n^ ChriÃum credentem quouis tempore^Q^ndopeccatoringemttetnr inque Cbriflücrediderit. ^n tu yeropro T)eo^amularis,aut otsdiSiS' tuutnequamefi, quodimpaributdatparia'^N.umHypoeritaC^â nonicusÃtnSlto,r amp;nbsp;iuÃior ChriÃo, qui in cruceLatronempitni' tentiam agentem, à peccatis abÃoluit fciq^^fitaaternaimmortalt' latem polheetur iTu ià um cum tua cohorte nonin Faradyfumyfe^ fi non infernum^certe in purgatorium ablegaÃes-^y^t fatis pro peccatis pateretur.Sedqua noua bac âÃeligioâiqui adulterot, molles mt' । Ãulortnis
-ocr page 59-AdûcrfusGcorgiumGotthardüm. 49'
Ãulorum concubitores amp;c.fideles quot;Vocattsi %iirahil^l^tecefifides: ^iraMesfianHifideles^mafculorum concubitores t Hor ttm fcilicet Tridentinum Concilium,fianilum,generaled» Sfitritu SJegitimèQci t licetycongregatuntipattocinium merit ôfificepir,quia baci» dtlicijs haberefiribuntur,noui San^i in regno Pa^atnt l^omani.
O^era fan^orum,adconfiquendamiufiitiamamp;fialutemin((- â Fois». tilia,cum Chriflo,amp;j/eccat^ tonrami»ata,cum ^repbeta,dicentf: cmties noflra I^STITIAE, tanquamfannfumenfiruatee: et cum ApoÃolo,Ãercora(beuf audin, Canonice)pronunciamus,'ygt;t rhUip i. inueniamurinChriJli abfilutifiimaiuflitia fideiimputata , quam quiuKfideÃecialifibi applitat.Hancynamamp;filam effe omniu,fi foLs«-ue/anilorum,fiuepeccatorum iuftifisationem caram tribuuali Dei, magna 'voceafiferimu^s.Exbae nos auro preciofiorem fitlutem con-fequimur : y os yero indeiyt aranei exfloficfdii dulcifiimts, yenena ^^Ã*gittt)quodin fiquentibuf aadiemua.
Deinde quod ad y it am t!r mores, ftue bona operaiufiificato-rum attiner, qua yocamue inchoatam obedie»tiam,gradui efie af-firmamws,amp; alijs alios.excellere. ï/^erùm bac operum iuflitta,nec iudicio Dei opponipoteft, nec merctur yitamaternam, quagratM kooi. t. donaturpcr amp;propter Chrifium,qui earnfua obedietia nobis efi me-rittn. KndeTidltes: quot;Klott intt es in iuditium cttm fieruo tuo,preca-turtquta non iuftificabitur in con]^e£lutuo omntis yiuens»
Hxcomnia exScriptura fitcra immotisfundamentsdefum-pta y Canonicui ifie, minime Canonicus, (ficutfitmmtsâPontifex â hlajjjhemauit )exclamaiâ. An non bac omnia plena impietais' An non hac omnia monflra funt amp;portenta T^ligions f Qtfidquxfo * noflriPfiudoeuangelici^bacfide fua f^eciali,omnificulorum memo ria inaudita amp;nbsp;inaniperfuafione.
Iflis^ bominibuinouusefi titi^otts,imofipulttts Cbrifim-.no-M doHrina Euangelijdmopfeudoeuangelium, monfira issporte», â H z nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^4-
-ocr page 60-50 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Defcnfiolacobi Hccrbrandi,
ta luiinSi hnge excÅcati. An non enim hanc omnium ej/i AR.^.jo. 'Prophetarum tonfentitntem doBrinamtPetruiApoflolui/ummui
teflatnr'i E.t non ejje aliudfub cÅlo datum nomen hominibui,m ^uo iAmh.1. oporteat nos faluari, nifiin nomine leÃt ChriÃi:^ui idea lefas eà di-Kom.i 4 pfai jà äia^quiafaluumfatittpopulumfaum à peccattseorum. Etficftr G»i.j.Eph.i. fidem inChriflum , amp;nonper operafaluatosT^atriarcbas amp;
tres,Abrabamum,Gen,tlt;i.Paul}isquoqjamp;T)auidatteÃantur.
Sic Scriptor es quo^ EctleÃaÃici, quos Tatres 'vocant, Ȉ 0â L A fide in ChriÃum hominem peccatorem iuÃificari, magno con-fenfit docuerunt , cuiits rei innnmera poffitmtts producere tefl^' monia.
Oitg;in Epift. ad
Kougt;,cap:),lib:3,
0 7^ IG E7IE S. ^rbitramur igitur,fide iuÃificari minem,abjij^ operibits Legis. ApoÃolus bifie y er bis dicit,fuffiterf SO LIES F ID EI luÃiÃcationem , itayt credens ^uit tummodo, iuÃiÃcetitr etiamfi nihil ab eooperis fuerit expletuin» Qi^dà exemplum re^uiratur, ^uisfine operibttsfide iuÃificatin-fufficere arbitrer ilium Latronemt qui cum ChriÃo crucifixttcÃlt;^quot; mauit ei de cruce:Domine Iefiu,memento mei, amp;c, llec aliud quic-quam deÃcribitur boni operiseins in Euangelio-, Sedprohac SO-L A F ID E ait ei IE SES: Amen dico tibi, bodie mecutn ttù
inâParadifo.'Perfidem ergoiaÃificatuaeii^^hicLatroÃneoperibiU ^tgis. OMafitperhocDOTAIHES nonrequiÃuit, quidpfU^^ operatui effittÃlec expeÃauit,quid operis,ci(m credidtfiet,explerU' fed SOLA confeÃioneiuÃificatum,comittmq^Ãbi Faradifutnmâ grefittrua,affitmpfit,Sedamp; mulierem, qua in Euangelio fecundum Lucamrefertur ,exnullo Legis opere, fed pro SOLA fide,^d earn ait : âfiemittuntur tibipeccata tua. Et iterum: Fides tua H faluam fecit. Sed amp;nbsp;in multis Euangeltj locis , hoc Ãrntonlt; yfum legimui Seruatorem a yt credentisfidem t caufameÃedicat falutiseius,
-- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;CHIIJâ
-ocr page 61-AduerfusGeorgium Gotthardum. ji
CH nbsp;nbsp;nbsp;A OSTOâMl/S. Sola fides ^tr fielaluttm fiecit La^
rronern.
Id. ahbi. Si^uidem illi (ludai) diceiantf qttinonfirn^Uffit id.inEpiftohmad Legem,exeerationteS^ ohnoxtta. H'icysrù(^pofioltn)déclarât urtith tum, ^ui firuat, execrabtlem efie: è diuerfio, qui non fieruat) be- â'»^^quot;Luthwanw, nedi^îionM conforcem. T^urfitm illi dicebant : ÃdJ/' I SOLà FIT) E K ITITexecrabilù Hic contra de^ monfiraitQ^EI SO LA FIDE FI IT IT El^.bene-diÃnm eÃe.
GI^EGOl^ITS AZJS. Tbefiau- Ciego. Naz.oratîo-rum bunc tntelle^ui habet, amp;nbsp;lingua, hic quidem credent, ilia t/ero difcepuîwlùbu»quot; fonfitens. Qwd hts operibui (itccinSlitu quid dono hocfiacilius obf««â»ââ*»' Confitere Chriflum, amp;nbsp;credas ilium à mortuti fiuficitatum effie, ac faluaberts. Siquidem amp;nbsp;C \E DE\E SO L IF-ST IT IA E ST. Salui autem perfeHa, confiteri, loqutn-diq^ libertatem addersficienti«,
DASILIF S A GH F S, fuperyerba CQutplo- BafilHomiliade rtatur,!» DomtfioglorieturJ Hac e/t perfecta amp;nbsp;intégragiortatto in Deo, quando ne qui dem propter iuflitiam (uam altqutis effertur, ^d agnofiitfibi deeffiyeram iujlittam, FIDE A FT E'\l SO LA in Chriflum iuflficari.
HE S IC H IFS. 'Mifiratui Deus humanum genus, cum il- Hefich. inLeuit. ludadexplenda legù opera infirmatum 'vidiffiet, iam HO HEX *' 0 F ET^ID F S f'alttari,fed per gratiam hominem yoluit, Gra-^ tia yerô ex mifiericordia, FID E apprehenditur S 0 LA, HOH EX OFEKJ'BFS.
THEOFHILACTFS, Ãiperyerba: f^oniam inlege Theoph.adGai.j nemo iuflificabicurapudDeum : oflendir, legeexecrabiles reddthomines, amp;nbsp;malediUionifiubeffi,fide 'verobenediBiones accumulari. Hune plane demonflrat, F ID EâÃA IF SAâM, FEL SO-LA^A» IFSTIFICAHDIinfiehabereyirtutem.
H 3
-ocr page 62-55 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Defcnfio lacobi Hccrbrandi
AarxicoCadRo«. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;quot;B S IP'quot; S. luflificattgratü^ergratiaw t^Ã^*
luÃificattÃintu4gratü, induiti nihtloutrantes, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ytcem rtd/lettâ
tes, 3 O L A fide iufiificati fitnt, dono quot;Dei.
Id. adl^m. 4. Q^modo ergo ludtei^er o^era îegisittflifit^^^ fie fgt;uitin[, iufiificatione »Ihrahee, cùm 'videant Abraham fion ex â operibtn legts, fied SOLA FI quot;b E iufltficatum Hon er^e^ â oftMeft lege, Ruanda itnjfien per SOL A'Kifidem iujlificatura^^^ âDeum. Foftea, Secundumpro^ofitumgratta bei, fic decreium cielt;i Ãeo,ytceffiinte lege,SO LAâMfidemgratia beipoÃceret adfialutem,eifc. Et immediate quaterrepetitur,S OLA b E hominem iufiificari. Hoc inquit confiitutum efl à beo, yt credit in Chriflumfialuuifit,fine 0 F E\E, SOLA F IT) F» gratü acci^iens remiÃ-onem peccatorum.
*quot; nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ESTIFH^S. Et {[uia SOLA FIb E S Cliri^
ftimundat:noncredentes infihrifium fioluti fiunt ab etnundatienegt; loä quot;Tiaiiatu nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ttiampracogniti, qui non fiuerant crédita-
Id. de Tempore Sermon. «(.
riea fide, qua SOLA poÃent apetcatorum obligatione liberartgt; Etiterumfiuperyerba: Credidit Abraham beoâ. EcceÃ'^^ opere tufiificatur ex fide, tir quicquid Hit legali poÃit ohÃruationt confierri, TotumcredulitasSOLAdonauit.
Pr im af. ad Cal. z.
FI^IUASirS. Sigentesfides SOLAnon fialetaiÃts nec nos. ^uia ex operibus nemo iufiificabitur.
Idem Gal- f.
Id. ^Abraham ere di dit beo, amp;nbsp;reput atum efi Uli ad iufiitU^ ita amp;nbsp;yobtsfides SOLA fiufificit ad iuflitiam.
Foi. So,
Hon ergo omnt Ãeculorum memoria inaudita efl^, nofiiv SO LI VS fidei iufiificatione, doBrina : Sed ingens horren^lt;^gt; monfirofium, in Ecclefia otnni fieculorum memoria inauditufXi^ Canonici mendacium, quod nofiram doUrinam, talem ejfie,fieleri^^ criminatur. Quale amp;nbsp;hoc efi^, quod amp;nbsp;htc,eirpaÃtm infiuoldtâ^ magnoyerborum apparatufilendide mentitur, amp;nbsp;exclamat torde nofira hac gratuit a fidei in Chrifium iufiificatione imputati^-
-ocr page 63-AdftetfusGeôrgiuraGotthârdum» W
'An nanliceï^hominibiuampliÃimamdebacchanJitx fiingurgitanJiffacttltatemeonceJerti ^nnonboce^Ãpf^^^t»» ac inprofundo inferorum demerfAtn Epicuri doSrinamub infers lt;c Adlucemreuoearef Et alia quumplurima horumÃmiliA déclama- ,t tormore circumforaneorumyociferatur. ^equa^am yero. Età tnitntum Scriptura tir San^tfPatrtbuf ,yeiam copiosè annota-doceamtn: Sola nos in Cbriflumfide coram âDecs iuftifica-riyimputataeiui iuflitia: tarnen non docemui,fidem effeaut maner ejolam, fed Ãmper fibi coniun^am habere cbaritatem ex^ua omnts genern bena opera proueniant, bonamq^ arborem gt;nbsp;bonos fru^ iluifacere: Ad qua jidulo hortamur. Sequitur enim bona opera iu-ÃiÃcatum,nonpraceduntiuflificandum,yt Augufliniu loquifilet.
tAn yero tu,Canonicefnon idem facts, quodALpoftolua de qui-bufdam hofiibusfua do^rina conqueriturfinquiens: Et non ,ficut Kom. j.. llal^hemamnr, amp;nbsp;ficM aiunt quidam nos dicere : faeiamua mala^ *9t eueniant bona, Sed quid additfQMrum damnatio iufta efi. Hoc tibi quoq^ adyenenatastuas calumnias di^u et rej^onfum ejfi puta,
Std hic declamatorfinemfacere nonpoce^^, idem muliit pro- fol. «». liste prpfequitur ,nec manum de tabula tollere potel^, cumin ma-teriaplaufibili amp;nbsp;in fuo regnofe yerfari arbitretur, caufamjj fuam ornare fepoÃe imaginatur, multos confiaits abÃtrdts. (^uós inquit proyitaaterna multtimfeafÃiget,atqfexcrticiabit,quam minimo labore ccnjequipoÃit f nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;**
T^Ãondeo i E'erume^if^nos noÃro labore earn comparare non fe/fe, fedChrifli labore, fudore^ fanguineo nobts par tarn, ipfomet atteÃante,amp; dicente:E^rantameferuireme feciÃi in peccattis tuts, preluiÃimihi labokemz»iniquitatib.tut4,EgoJùm,Ego/um ifa.4^ (tton tua Opera,hypocrita/ qui delta iniquitates tuas propter me (non propter te,tua^ merita) amp;nbsp;peccatorum tuorum non recorda-lor. Et adeo non negamue bona opera facienda, yt maximefiutU-um bonorum operunt yrgeamtu. Sedhoc tiegamui,per bonaopera âhonunem wÃificari, âElon hinc Ãudium bené operandi langue feet,
-ocr page 64-54. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DcfcnfioIacobiHccrbrandi,
necfrufirai^utinyirtutis fludium incumbuntt conttttdtnt. enim nosfidem docemuf operibiabonK yacuam, ttiamÃfidtf»^^) que operibu« iuflificare dicamiu. Hacenim duo diuerfiÃttnAÃi^^» quieyelperimperitium,amp;ex mfiitiai'TeelodioHoÃri,ePâdoär^gt;ââ^ noÃrtsfimper,aduerfartjiConfunditü. Et facienda eÃe bona opi^ propter alias caufast bahere^Ãapnemiat cum in hac, tum ra beata y 'ita, docemua.
â ^Atrox igitur iniuria efÃ, qua nos, noÃram^ do^rinam I» nonicuatÃeafÃcitiCumfcribitsEpicureie doBrinte nos tÃeautb^' gt;1 res,peflem amp;perniciim bonorum morum e^yirtutis, Item: f«'* tt mirumÃhominespaÃim feâBaccbo tirEeneri confièrent,acpttitquot; 9f dum more, in yoluptacum ceeno yolutentur
Fol. ff.
'Pbarifiee,tereÃice,tuorumq,luÃraSacriÃculorum à âyonit' cborum, ac Colle^iorum lupanaria, de quibui, à Uber et copiotèJf' cere,non deÃcerent me yerba nee materia. Exime prim ix oeid^ tuo trabem: deinde feflucam ex noflris. Uos ifla non doeem»fgt; nequeetiam exnofira fiquuntur doUrina:yos yer à bacfaeitÃ.
â⢠nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Q^derpo dicit : An non Cbrifluf apud'IAattbteum elarepft'
»â fitetur : intrate per angufiam portam, quia lataep^, e» yia, quteducit ad perditionem: amp;nbsp;multi funt, qut intrant eMgt; â Angufla autem, qua ducit ad yitam, amp;nbsp;paud inueniunt taiogt; » â Qt^modo autem hoc y erum eÃe poÃit,Ãfolius fideifubfidio : abfp^^ »» operibttf pcenitentia, adccelos euolare poÃumus i J^Ãgt;ondeo:E^ quidem facilts ijs, qui inueniuntearn, pauci inueniunt earn, amp;nbsp;qui inuenerunt,non omnes ambulant in Latayiaeii^^, qua multosineedere Cbrifiuaaffirmât, quam^t»â tes cceca omnibua temporibus, ludcei eit âPbanfai olim, amp;nbsp;iam à iam recentes Turcte, eä' Eapifiee bodie, ingrediuntur, eitfiemnit'» imoplurimidamnantur. Horumenim omnium, omnibustemp^ tibus,yna eFfamp;communis omnib.usyia eir ratioconfiquenditt' gnum cetloru»i,perpropriorum operum mérita, yirtuttmt fittdia» I
Vid
-ocr page 65-AducrfusGcorgiumGotthardum 55 âvitaioneÃatem amp;nbsp;cultin,induÃria humanaexcogitlt;ttos: hocmo-dopeccatafe expiarepo/Jè, amp;yiram mertri ^eternamiontendunt. Etfi atttem diuerfxfintji3lt;e,amp; diutrla habe4tirc4^itaEthnici,ïu-datiTurcxtl^manifia, tarnen omnes,'vt diBum eÃ^adem yia in-ceduntjper operaÃta yitam conantur mereri ^ternatn^ adeundtm Ãnemtenduntomnes. Sicut amp;nbsp;opinio eà omnium yna (omtnutiis, per bona opera hominesfaluariiamp; yitam conÃ^ui teternam. Qwd yosiumÃlif contenditK, ficut 'vulpes Simjonts caudis colligaiie erant.Hxc lata amp;/^aciofa ytat^ua ducie adinfernum.
^nguÃa autem yia eÃ,^ua ad yitam duett gt;quam^ pauci in-ueniunt,hac, amp;nbsp;eorum eÃ, ^ui omnemJuamfiductam tn ChrÃum \lediatoremynitum coUocanttex eaq^Ãdepiam lt;amp;innoceniem 'viâ tam aÿtnt in hoefectdo. SedhanC^iampauctinusniunt,paucthac incedunt'.fieut nee 'Pharilai,deproprioruin operttm iuÃiaa amp;nbsp;meri-tts opinionibui inflati amp;nbsp;excacati,hac incedert âVolunt,
Ende minime eÃridiculoj'a Lutberi interpretatio (yt CanO- â rol.77. nicM dicit)ybific inquit'. Ego dico tibi,quia angufia efi yia : oportet te fiert tenuemfiy^ per earn 'venire. Cater iim qui operibue one-ratifiunt (ficut concbilibua onuÃos â¢videmua iacobiperegrines) ij nonpoteruntpenetrare. Hane interpretationemipfimet/aluaior confirmât, propofitoexemplo Thartfiaiamp;'Publieani, quorum hie domum reuerfius eà iuÃificatui, illo Tharifao bonü fiutf optribus onuÃo, demerà in infernum.
Quod'verodicit: fcilicet quinq^'virginesfaÃenteidormiendo fuiÃonfibeneuolentiamfitnt conÃeutaiT^ondeotnon dormiendoj,, fed er edendo in eum.\ Et Epulo diues propterÃam incredulitatemt amp;nbsp;impietatem efidamnatuf. Sicut Saluator inquitf 'Vt omnü, qui nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;j.
eredieinfiliuWinonpereatfiedhabeatyitam aternam, Qui autem noncreÃtinfiUum, iamiudicatuse^i^, EtibtdemâBaptiÃa', Qui credit tnfiUumfijabet'vitam aternam: qui autem incredulüf tÃfi-lifinon'vidtbityitamÃdira Dei manetfupereum.
1
-ocr page 66-lt;55 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DefcnfioIacobiHecrbrandi
JJ Et juà daddit amp;cumulat mulca tejlimonia.'îEifidbimdaitn,i( r«»: c-i.iT. iuJlitiayefira^lMi^uamâPhartÃsorumiamp;c.EhariÃsicxcinoninttl ligunt,quaÃt ilia major ittÃitia. ^fert ensm Canonicm more 7^ nÃaorumitantiim adyita ÃanHimottia n:Sed bae nemo y .tam â(ter-nam conjet^uitur ) yiiam dicctur. ChriÃianorum autern tuÃttlt;^gt; ChriÃm nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^uam perfe^è Ugi prxÃidt, olgt;edien(ia,^tia»'gt;â
firafit,fide,nobdq^ imputatt{rpPhilip.^.EtÃc perÃdein fieamur :T) einde per Ãdem bona arbores faiîi,etidperfedioreÃi' Ãamu« Ugï obeditntidÃednunqudperÃeilam.Ideo ex legenetno iuÃâ ' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ficatur.^^d 7hariÃei yeteres amp;nbsp;noui non intelligunt gt;nbsp;amp;nbsp;Æ
,, ciiillishac de re diÃittatur.Annondnquit,ap0rte promincdt:'^'â'â â audtionslegPs:ÃedfoTloresiufliÃeabuittr.T^lÃondeis.'Danol^Ã^' Kora. 2. Plores legtsÃd perfe^èfactant.Ttnperfeà a.n.obedietia »en ingt;â retnr yieam aterndiÃedn;ortegt;namp;damnationeperpetua^jtt'^'^^^' qui earn praÃare nonpotefld, amp;nbsp;tameneiut obÃruationefalu'^fâ tenditditnanet./uxta iUudâ.^îaltdiElus omnM,qtii'nonpertrgt;Mt^^^ omnibu4,quisÃeripta junc in hbro legis^ytfacial ea)
Taba Ãnt amp;nbsp;hiec CbriÃià yd in yitam ingrediferUiHgt;^^^' data; T^^eidfedÃrua perfeÃle.Itew,bocfacif9'yiu(s,felt;lÃel^ feUe. Q^orÃtn igiiur yos,Hypocri(aiqu! per legCieitujueobjff^^ ââ tionem,iuÃitiatnamp; yitam aternam conÃqui yubis,yertetbliÃà yobis edico, amp;nbsp;memori mente tenete ; nifinobiÃum EuangeUÃ^ ^rinamiquatnproÃtemtir ) amp;nbsp;in ea Chrtfium ynicumSaluaior^'quot;â qui legi pro nobd perfe^am praflitit obedienriam,nobdqutingt;{gt;*à tur^^ dinaturÃde Ãda ai}iplexifueritisiamp; per eumÃolum riâX-f onempeccatorum amp;nbsp;yitam aternam acceperittfÃne dubio in tà numperibitdÃÃdes Eetro Apoflolo habenda eft, 'Mon eà enim alio quoqjtam falus, necaltudjuh ceelo nomen datum bomùiibn!! y quo oporteatnosfaluosÃeri,niftin nom-néleÃiCbriÃi, Matnf ÃpoÃolus dicif.ÃomnemÃdem habeamtcbaritatem aurem ne»^' beam,nihilfum. quot;Mon diciitcbaritace nos iuÃificari,fidhoc nbsp;nbsp;nbsp;â
-ocr page 67-Adücrfus Georgium Gotthatdam. jy l^thilfunt. Certum etiim efl,yeramfidem in Chrifium non non ei^charitaSi^uafides nunquam tareac.
Et qualts^quafi tt,nn homo antitiefisefi.ChriJÃM yirtMtlm e, officia crhonefias aÃionesà nobtsexigit: Luiherui'^eroprohibet. ïmo omnesprtsclarosconatui amp;nbsp;honefias molitionesnoflras in^ei-(iorum genere collocat. jdnmonhttc ex diametro pugnantf y ti^fi tj hoe Luther Ui (qttod mentitur turfifiimèCanontcm ) docuifjetdi quodgarrit Canonicuf,fequeretur:Sed hoe nunquam,amp;Kufqf(am ex fcri^tts eiui frolare poterir^etft hoe fdtagarefitis confi^ueniififal-fis ör colle^ionihui ahfitrdts^non defiinat.
Q^d yero/vt fupra ejuoq^ relfonfim effe putojn omni o^ere bono feccatum inefie dixitLutherui^profcerimperfeïlienemiamp;concu-fi[centiam:qutdaltuddixit, juà m î^pofioluidnuenio quod Volenti nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Æ lt;»'1*'**'
mihifacere bonurnimdlamadiaceat. Et^ugufiinm?quiin hxc yerbafcrip/ttil/tfit quoq^iuflitia noflra,tarnen in hat yita tanta efi, yt magös peccatorum remiÃioneconÃet, quam perfeUioneyirtu-tum,ye taceam illud Ifaite, quo confertfan^orum etiam iufiitiam,^^^'^*quot; hoe e^ bona opera,panno merfiruatte.
Jfiishtecquoq^attexit'.AnnonhioceÃhominesadfiimmamde- tc Ãierationem adigeref Si enim beatus nemo efÃpotefl,nifiqui legem ce firuatterittâamp;c. Si deniq^in nobtsfemper regnatpeceatum^fordes^ ,j â¢yinâor«»« tarn altas radicesfixerunt, yt elui, atq^ auellinonpoÃint; «e quarationeiufiitiamnobtipolltceri, aut ad Chrifiigratiamperue lt;( nire poterimwi
Eiiq,^i âDomineCanonice,yeflra 7harijaica do£lrina,neme hominum faluabitur, quodcertocertiusefiicaq^hominesnonnifiad deÃierationem adigetis,quod amp;facitii.Stante enim yeÃra doBrina: quicunq^yult intrare inyitam,debetÃruare madata DeiperfeSè, aut damnab.tur perpetuo. SednulluihominumynequidemfianBo-rum,firuat mandata Deiperfe£fè.ErgQ nuUui homopoteà intrare adyitam,fedomnes damnabuntur,
Kn-
-ocr page 68-jB nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Defenfio lacobi Hccrbrandi
Fnde ^poflolM: Qwcunq^exoperibus luÃ'itiam^uxruntcf ram quot;Defijub malediUioneÃtnt, GaL 3. Hue yeflra do^ritia, qult;» quid effictMis i Ãt malediUa amp;nbsp;ex hoc ^pofioli ttfli-monio, amp;nbsp;propria ^eÃra confeÃione conÃat. Hit manendum ei^ yohü, amp;nbsp;omnihtn, ^ui yohtifidem hahent. f^tinam hic^ quot;^eÃri, wgt;s audirtpoÃint audttores,quosmiferrimè Dobifeum in damnationem perpettiam abducitü. Qwrumnos mifiret interittn.
Rom. ff»
Rom. g»
Hobü '^erb ex^edira eï^ reÃonÃo. 'Primum enim dicimuit quot;Vos nobti facere iniuriam maniftflamt ^uoddoceamm tfimper in nobd regnarepeccatum z Cùm ex Ãpoflolo doceamue^ amp;nbsp;bortemurz Hon regnet peccatum in mortali yeÃro corpore yt obediath concupijientijs eine. Deinde idem ÃpoÃolut not aduerfiuifidsit-Ãeration^ tentationest docet, amp;nbsp;munit t monÃrato Chrifio, ^ui legt perfe^iiÃimamobedientiampraÃitif,nos^exeiugt;s maledt^ioneH-herauit, ciemaitz Q^d impoÃibile erat legi (quot;vtiuÃificaretnos) quiainÃrmabaturpercarnemz hoc Deiupraflitit^mittensfilinnt fuum inÃmilitudine carnü peccati de peccato damnauit/leccn-tum, i. ^uiaÃmetipÃtm obtulit hofliampro peccato, deleuitptccn-tum^ yt iuÃiÃcatio Jegü impleretur in nobü, hoc eP^, t,? confectie-renturyeram coram Deo iuÃÃcationem amp;nbsp;obedientia ChriÃine-httiniiÃitiam imputaretur, quo ita legt fatüÃeretiamp; ros cerant Deo luÃireputaremur} nonfitui, acÃnos ipà legi perfeÃiÃimAnt prxflitifÃmui oltdientiam. Sedhtec quot;Vobts nouaiportenta, amp;nbsp;mon-flraÃtnt ^erborum inauditattire.
non capiunt '^tres'^eÃri 'Veteres^ muflum hoc nouum Euangeli] ChriÃh quieP^ iuflitta noÃra adÃalutem omni credenti. Elfer-mento Pharifaiceeiuflitt« operumrepletiturgentes hanc Chrifii no-hts eius obedientia partam iuÃitiam, intromittere non pottfiif-^ód hint ade o Ãt, quod nïhid in Scriptura 'videtts, quemadmodunt Pharifai '^eeteres Legüperiti olim,nià legem gt;nbsp;perpetuo exChriÃo queer entes. Hon de Chrifiot non de Euangelio,Ãd de lege : quidÃ
-ocr page 69-Aducrfus Gcorgmm Gotthardpm» 59' cïtnJo regnum quot;Dii ^oÃttlebo Ex quibuiille ^uterit.-inlege qujj . firiptum sfl.â¢'Quomoeio l«gtsÅt tandem/tcut trat interrogate^ re^ Ãondet-; fac hoc amp;nbsp;'^Diues.Sedhac doürina yos hominet tuxtapro-priutnyeÃrumttÃimoniutn) addeÃgt;erationem adigitùgt;tùm»etno hominum exabîè legemferuare poÃtt, Sicut iÃi inÃo Tbarifaijmo perierunt.
2gt;len itaifj ex noÃra do^rina y el deÃtrat io yelyita diÃoUttio fiquit«r,quod DoHor Ule legis deÃto ingeniofielerateaffingst : Lu- quot;nbsp;fo1.7lt;»-therum Epicureamfuajifjeyita,pofieademumadtemperantiamt â fedautnonfinohoe abiÃfiofa£ium(Etdei enimnudabaÃtanquam quot;nbsp;fundamentonititur ,inquit Lutheranifime)autfierie,quamhuie ** morbi grauitaspofiulabat.ltepofleasQuarefibiplaneperÃaÃerunt) j'j â pofl ChriÃi mortemfibi Heere eÃe Sardanapalos. TurpiÃimum hot Canonici de quot;vita Epicurea eÿ Sardanapalis mendacium, hiÃoria temporum réfutât. iLamÃatim primis duobe annis.Lutherusde-eem prtecepta copiofepro condone enarrauit, adyitapietatem^moz rum hontÃatem, amp;nbsp;integritatem omnes omnium ordinum hom ines inÃituit,amp; efi exhortate,amp; acontrarijs 'vitijrdehortate.Quadt re etiam Ãpraaliquideà d.blumamp;probatum. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'
Quoddamnat Lutheranifmum,hoc nomine quodfidei nuda baÃnitatur : ignorât hic doUe Canonicefi damnare yt te/ej Scri-ptoresEcclefiafliccsptarosq^omnes.âiLam ytSanHorum'Patrum teÃimonia deÃlafide iuÃificantet de quibeÃpracopiofittaceam» Ãi^or'MaÃilienÃsolim adytrbum,itayt Luthere loquiiur) de aibrahamo cecinit,
Credidit elf Ã. fidei confenfio SOLA, v. ; Tlenam adiuÃitta amp;mtriti reputata coronamefi^.
EntibiCanonice,dr âÃbEDA'M e!stSOLðbA FITyE'i^teSt SEITIji\l l'iA'EETÃTSedquidfaciaseie-
modt hominibe,qui tum ratione yolunt infanire C catisfu disÃm-guamfinquayerfit»tur,non inttlligentibus iâJAittite illos,inquit ChrifiuSfqwaeteciJùnt^detittttprum, L 3
-ocr page 70-o nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Dcfcnfio lacobi Hccrbrandl
ïoï.7lt;». « â âÃQ^ei^hocmtïatet,inquitCanonicm,'PhiUp^um^elMthoner»t » 'vitam lettrnam mereri docuilJi.
ingens non tantum mentiendilthiJo amp;lt;on/itetudo,fed etiam perpt-ntum calumntandi amp;nbsp;deprauandi aliorum diSlotftudiMn,in iflo Honico apparat. T^equaqnam tnim ThUipptts dottt, yt ifle recitah Santorum opera 'vitam aternam mereri: fed ad argumentum ad-* uerfartoram : yita aterna 'vocatur merces,ergo eà dehita pro opt-rtbiUiTeJpondeO) inquit quot;Philipp uii hreuiÃtme : y it a attrna eÃmer-ces,quia compensât henefaHa, etÃdatur propter aliud,Ãilicetpropter ChriÃu. Khpatrimomuefl mer ces filij, etiamà contingat pro-peer aliam cauÃam, Hac reÃonfio breuts amp;nbsp;expedita, jatüfMit huic obteSioni. 2iam aduerparij,inquit, immodice exaggeratittt yocabulum mercedts, multa tnde abjurda extruxerunt, yt tn loca-ttone operarum tir mtreedù ,yel tnemptione precij ©â mercts el^ ctqualttas. Sic finxerunt aqualitatemebedientiaamp;yitaattrM, amp;yocautruntobedientiam meritu de tondigno, haBenus Phibp pui, Pin quts non yidet malitiose PbiUppo peruerti yerbai enim longe ef^ dicere,opera SanSorum merentur yitam ieeernaitigt; â¢^Uud, y it a etter na eà merceSt quiacompenfat bene fail a, etÃpropter abuddetur^fcilicet propter ChriÃum,ita ytÃtgratioÃa mtrees! Hoc dixit Pbili^pu«, propter aduerÃariorstm obieUiontm,quam ex-plicauie copioÃus ,oflindens abÃrda, qua inde comminifeuntur: illud non dixit , non ÃcripÃt, nonÃenÃt, Ãd dtÃrte negauit, amp;nbsp;Tâ' tarn xternam, non propter opera. Sedpropter aliud, yidelicetpropter Chriflum dariaÃerit ,Ãcutpatrimonium, aut hiereditateili-Et ab/urdam illorum fint enttarn, tS' confequentias re'Ãit,
Veit T». Sedür quot;Philippi(Sr H. iacobt jdndrete teÃimonijs tonuincere co-tinatur,exnoÃra do^rina EpicureamÃquiyitam, qw ipÃmetdf hoc, {edfruÃra conquerantur-,
Ti^eÃondeo, Calumnia htec eà Canonici. quot;Hon tnim diiuntÃa-Uum hunt eÃÃe EuangelijnoÃri. Hac enim noÃri non dotent,
I k nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;A
-ocr page 71-Aducrfus Georgium Gotthardnm , 6ï illi iinc didiceritnt ; Jèd abujui e doElrDine, tx corrttp'ta Jfotnin» nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;/
de^rauatanatura,quayt alijsbijnM Deicrtaturlfad fttaWper-
flidemf Jtaquot;verbo âDet nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;abuntur. Quälet» etiani Ijaiai ifa^r.} r ît»Uiifwaî
pheta Ecclefia Ãta (cuiu^ÃdeliÃimwpuit tist TaÃor peÃtmum,deploratum,plenum jjjcandalorum i» omnibus ordtaibuf Sacerdotuttii Tioêlorum, T^rincipum amp;nbsp;yulÃt,Ãep'e defiribit amp;nbsp;re-petiiÃatum. Similitert^rTaulut boe idem Ãbi aecidtÃt concert-tur. Er^óne doUrina illorum i» eulpa fwt âl Seeundum h»nc Canonicum yti^j damnanda erit Tropbetx amp;nbsp;jdpoÃoà doQrinaf nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,
SedLwberui, mquit ajÃeelx eiut libertatemcarnK^atepp^n- lt;i ïuptattf tlltcebras,omnium anim» obiecerane,eägt;c. neque adflagitia « eLutberofeneÃraaperiendafuiÃet.
T^l^ondeo. J^eBè de libertate CbriÃiana docuerunt, qute conÃ-Ãat in rebui eÿ bonû l^iritualibu^, de qua ChriÃui dixerat contra carnalem ludaorumt de externa libertateÃmagmationemt St yos lohan-.r. Ãliui liberauerit,yere liberi eritii!. Sed quöd mtdti'hae Cbrifii do-lirina ad carnti Ubertatem abutuntur,culpambancChriÃui3amp; Lutherui praÃarenopoÃime. quot;MultispoÃeadamorib.Ãuit^^amp;teÃi- roi.7î.74. monijs ex Lutbero(yt metitur Canonicuf)allat0probart conaturj ** quodipfiÃadoElrinaadÃagitiafeneÃra aper«erit:Ãnnon,inquit, â û htf loc^Lutberui legem,amp; pcenitentia opera à t ufiiÃcationtprc.r- *⢠Ãti excludit,amp;Ãoli fiducite ac Ãdei Ãecialt iuÃificationemadÃribitf Ãel^ondeoquot;. Tta^tÿ quidem redè,necÃlilm prtecedentia,Ãtdet-iamÃqttentia iuÃificationem,adbanc nibilproÃunt conÃequendam, Ergóne tdeofeneÃram Euangelij dodrtna adÃagittaaperuttf^e-go confequentiam, SedabÃrdum yidetur Canonico,quodLutbtrtu afÃruerit : Q^nto quüÃceleratioT,eb dtiuigratiamconÃquatur: â Si autem not adornauerimta bonù optribugt;s, nibil not effeÃurot â
âl^on aliuddixityauiyoluit Lutberua,quam quodCbt ifiut ipà nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;yttttibniolim,tÿ iamnoutsdtxit Ebavilait:
pubH-
-ocr page 72-fia . Defenfio lacobi Heerbrandi publicani, amp;nbsp;meretrites (inquit Chrifitu)^rttcedent 'ytosinre^M t«loruw. Hienim fecfAta Ãta defendere nonpoffuntfedagnoliuntt dolent, fe^uuntur amp;nbsp;ampleïduntur Chrifium fide f^eciahfCreden-tes in turn. QwdT^harifai omnium temporumnonfadunt,fedà iufiificant coram hominibus, amp;nbsp;Cbriflum nolunt folum amp;nbsp;'vnicnm falutdfita amp;nbsp;'vita authorem fide agnofiere, fedconfidunt infetntt-foi.Ts. â iftfts, Sicut hie ^uo^ 'Pharifieus ,ctimaddit: 2detno efl^ rerut» gt;»'diutnarttmtamtm^eritut,^ui decempraceptorum obferuatioue» adfalutemneteffariamejfenefciat, dim aperte Chrifius dicat:Ã
» »quot;Via ad'vitam ingrediferua mandata.
â nbsp;Ita me Chrifiusfiruator bene amet amp;nbsp;firuet, non ef^ ouutu
ouo tamfimile , quamhtc Canonicut Tharifeeorum yeterumt^ui tantiim per legü obferuattonem (juam tarnen non intelltgebant) yitamconfequi'volebant aternam. l^bi tarnen nemo rerum diui-narutam efi imperitut, qui ad falutem,decem preecepterüobferua-tionem neceffariam efife fintiat,ctim CbriÃui dicat: Sifeceritûotn-niaqutecun^ mandata funt quot;Vobis, dicite, feruiinutilesfitmus, .cdpoÃölut: Concludimtts hominem fide iujlificari abfque operibut» Ephef, t. Gratia faluatieftis: non exoperibits. ftem7^wau.^gt; (^od impofiibile erat legt,amp;c.
7^/fottdeo itaqj,ferua mandata ; fedferua perfeile, amp;nbsp;itig^^â dieris ad quot;vitam. Q^fitunq^ enim totam legem feruauerit ,fed in
. offenderit, omnium e reu«. Certum f nbsp;autem, quantumuû Hf
Tiouerb. lo. pocrita contradicant : THieminem hominum Ugi diuina pojfe fad^' facere. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;enim potei^dicere,mundum eSf^ cor meum, fwui
pfïim. Hj. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;peccatoiâHinc Dauid: 'bion intres in iudicium cum feruo ddi
quia non iuflificabitur in confiteifutuo omnis'viuetfi. Et Dew âVoluertt contendere cum homine, non reffondebit ei quot;Vnum mille. Hmc Ãquitur neceffaiio, quot;Vefirum neminem adyitatninâ grefiarum, fedyos omnesperpetub damnandos, iuxta legü fentt»' ' D««. ly. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;: ^aledïHu« omnü, qui non per manet in omnibusfermonibid i
/lt;Ægt; '
-ocr page 73-Aducrfus G corgi um Gottharduia. 6}
MC eos apere ptrfeat. Ideof homincihac ytÃra nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^oBri-
niA ad dtj^erationem adigitts.
Qwd âVero lMtlerum firipfiffe ah : âDtcalogum ChriÃianot quot;nbsp;FoI.?«. â¦10» obltgare : id non abfolute dixtt t fed cttm re/feUu, videlicet, propter quot;Mofent y el quatenut latin e fû ?v^o/ê, qui Legnlatorfuit populi Jfrathtici.Sicut nee leges iudiciales amp;nbsp;ceremoniales quot;Mofis ob-feruamtn. Sedquia infiriptw eà omniu hominu mentib. à T)eo, eÃ^ iex moralhthac rations omnts obligat homines adobedientia. Dein-denon obligat ChriÃtanos gt;nbsp;yerè in Chrifium credentes, quo adma-ledi^iOnetHifitidamnationem. Chriflm enim nos redemità male-dhîione,faâttfpronobhmal»diBio,?fteos,quifubmaledibloerdtgt; g»1,j, redimeret.Hac 'tobtsThartfan monÃra funt tit portenta yerboruj qui horunihilintelligith^Ideo^ tanqua abÃtrdumponit CanonicM'. ji1iibie(iaea(prxcepta Decalogi)feruatu trnpoÃibiiia docuitLwhe- â rus.l^^e amp;nbsp;yere.Tune ergo,Hypocrita,quenqua,hofninu, prater Chrjfluyntcu,obfiruaffe aut obferuare legepojfe contends fO infanu taput. titele y^aguftinum libro deSpiritu tlr litera : ibi hac dtfees.
Tergitaut Canonicua: Etin libro de yitaconiugaliinquit,adul â fcortari,nocenÃt Luth.efà peccata,ideopp fiut neceffarib, â «oniugaii.
Hxeyere diaboiica eÃcalumnia,quam apudJuos, quibwsnoÃra legere nonei^permiffitm,ffargit,amp; Lutherum in ÃtÃiicionem ad-ducit,yt talia tarn aperta, tamque atrocia mendacia de Luthero amp;nbsp;nobis, temerè effutienti ÃbiÃdem habeant, nos^ noÃram^ do-Slrinam oderint, damnent,abominentur,perfequantur. Quis enim talem ferret DoHorem, 'MagiÃrum turpitudinh f Sed loquitur ibi Lutherus de creattone amp;nbsp;natura hominis, quod adprocreationem Ãt conditus à D;o,dicente'. crefeite amp;nbsp;multiplicamini. Qui ergofic i Deo Ãnt conditi ad procreationem idonet, quales Ãnt plarique, niÃÃngularipriuilegiofint exempti,quodpauciÃimit contin^it: na-turam aljud non pofÃ, quam, yelle creÃere eir multiplicari, tdeo^ que fernen tmittere. Q^d finon inconiugioÃat, quomodo aliter Ãereti wte.
-ocr page 74-64 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DefenGoIacobiHcerbrandi,
fieret, quÃm per fornicaiionsm^ A :qui contint bo, inquiet?An non audit, inquit Lutberw, yerbum âDeii^ceneri fie nonpatitur,neqi mentitur,iùmdtcit'.Creficitt amp;mulciplicamini,\Hocî)siyerbum efi,quodtu nsqjprobibere,neqjimpediTepotes:ytrbum Veiefi,quoil fiua procedit 'viagt;
Hac yerbafiunt Lutberi, quee experientia yera ejfie tefiatur, Etfientiunt bat cÅîibes,e2ie res,proh dolor3loquitHr ipfia, Et quttn-tammalorum lernamac Sodomiatn impurut amp;nbsp;maledi£lus, nc i.Tim 4.. TiiaboUcuscÅltbatutlicum addHxerit,notum efl,amp;dâes Domini toti mundo manifieflabit, ytcunq^ noui bypocrita ,fiinbluli,ce-lare iamfludeanr, in hypocrifit loquentes mendaciunt.
Hac fententia efl Lutberified quodpropterea concupiflenttn ifta,amp;flammx libidinum, imo etiam impur a nbsp;libidinofiaifte
libum cogitationes, non fint peccatum,yt taceam fornicationttn amp;nbsp;ficortacionem,id minime/ènjie,m!nimè dixit, minimeficripfiu therus.Hac tua efl,Canonice,calumnia t tuit mendacium, yt fiefliflimum, ita impudentiÃimum, qui cum natura, ordinations,amp; ysrbo Tyei,lt;!^flc cum Tieo creatore certare fapientia,yimqj nature Aem^sji^i^de nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Siop-cixoi, Ãucantore^ihsquidam inConcilio âBaÃ
gcilis Concilij nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lienfidixit ; Qp^flnon hodiefatius ejfiet,quamplurimoiSacerdot(S
yxorari, quia multi tn coniugato Sacerdotto jaluarentur, qni!» Presbyteratu flerili damnantur.
â¢Sot-jT. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;iflü addit Canonicui : Sic alibifiolam infidelitatempeccatum
J, efje affieritLutberut.Et quit tandem calumniandiamp;mentitniifi la FoftilliEcclefia- nts SycopbantaPHaccnim yerbaeiusfiuptrlocum /oan.t6.fu»lgt; ftica fuperEuange- .-S nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;n nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;r-r rr'
lium, Dominics 4. Articultu hicper Spirttujanclum efl determtnatuf. Hocefle mun-spkitus's^. arguet nbsp;nbsp;^ipeccatK,quodnon credit in Chrifliï'. JSdOâNl nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;9 P
mundumdepecca- TE\ HOC WLLinA. ALIIAH SITPECCA-
COHTP^A LEG EU: SET) ^OD HQb: S IT PPJHCIP ALE PECCATTâU, QfifiOT) ttiite\stm WTATITU DAMHAT, Er
-ocr page 75-Aducrfus Gcorgium Gotthardum. 6 j lA'KlSIALIAS Uf^LLIl^S TECCAâTIA'R^I^I TOS SE T. Qwd Ijk magis perj^icuum diet poteà f jf^id magü pugnans cum iÃts adutrfarij quot;Verbu, ^ute LvtJjtro tribuitf Canonica dicit,Luther um aÃeruiÃeÃolum infidelitatem eÃtpeccatü: cùm Lutheri 'verba haheant;lgt;Lon quodprater hoc(incredulitatispecca tum)nuUum aliudÃtpeccatit. HacnonexignorantiaÃdexmaliâ tia proficifcuntur, rät mendaciter Ãarguntur,quod contradicentem fui auditores audire nonpoÃint.Sednon^mÃnis.Tandem enim ex Lutheri doUrina (calumniatur Canoniem)profeUu eft^t quidam legem operum ae nouam obedientiam^non adregnum ChriÃiÃedad « quot;MagiÃratum amp;nbsp;curiam pertinerefint arbitrati,
T^on ignoramuiiitafenfiffeAntinomottSed quam turpe efi men-daà umjx Lutheri do^rina hunc effi profeHum erroremt ciim La-theruf quinq^ diÃutationibus ordinè amp;nbsp;publicè habitM error em ifiuj eitnq^ author enittiiml^uittenberga prafinteni,refutdrit amp;dnmtta-uerit^quas ipfi audiui. Iniuflifiimè ergo dr malitiosè Lutheri accU' fatur hoc nomine doUrina.Hocenim modo amp;nbsp;Tauli doBrina accu-fanda amp;damnanda efiettquod quidam Epicurei faBifuntiT^pmtï, quidam ipfut auditorum T^urreSionem moreuorum negarunh et alij Seà arij amp;nbsp;Harettciexdifiipuîùeiui faSli, Cûmq,Canoniâ tu4 nihil r er um'verarumpofiit proferre iTOOvroKoyoti adnattfiam fuhinde amp;nbsp;muleoties mendaci cjr blaÃhemo orefironteq^ perfrilfa repetit', Lutherum â¢virtutem omnem è mediofitÃulifie» hominei^ ad tt liierepeccandum erext/fe amp;nbsp;accendiffediberè carni thryoluptati- «c /»»i indulgeredihidinetq^ explore, Chrifliants licere^ajferuiffi: ac in tt fumma'vitiorumlicentia eSrpeceandilibertateeos conÃituiÃeÃona « Opera prohibuifi,
HÃamp; fimilibui calumniji mendacifi impudentifiimti, au-^ res replet amp;nbsp;obtundit fit Trincip^, eSt alnrum,in quorum m^~ ntts Libellus iÃeperuenitfihinde crambem hancponendo ) amp;nbsp;repe-ttndootiofâ¬,i^fodiofè.âSor,e'Dtui,quà mmirificè fibi homoiÃepllt;t-quot;
-ocr page 76-66 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DefcnfioIaCobi Hecrbrandï,
cet i (um 'videaturÃbipopulärem cdufamna^ui tquaexofamni' Ãram,eleluflificationeÃdeigratuita doiîrinam fe redderepojje rat.Idytfaäahqwties repttit ^uot bonas Chartas clamatorpt^-düfSed Satani ca h ttc nbsp;nbsp;nbsp;calumnta.
quot;Pdemo enim ante Lutherum per multaÃcula mag^perÃictfp de bonis operibui docuit, omnes eres ordtnesHierarcbitos diuiwtus inflittttos (non °h4onaÃitos ab hommibus excogitatos « quorum nomina praferunt) de opertbus'vocatiotsiSiciim anteaelamoribusamp; , fuperÃittoÃs atfalfis opinionibus 'Papifiicts amp;nbsp;'KdonaÃicts eÃint miferum in modum depormatijinflruxit: 'Magiftratum priÃmaÃ-gnitatireÃituit'Jubditosadobedientiam eà hortatus fedulo: contig-gts, liberosÃruos, ancillas defuo officio docuit amp;nbsp;monuit. £t 2)fo haec yiteegeneraprohentur,qui in bis colipoÃit aseyelitgratnt^ illorum omniumfibi effe^operasÃn quo yita genere,ChriÃofirwol^à ».Tumlâ falutem confequantur leternam. Et ingenert qui cult tes quot;Deogmth
amp;quà -verè bona operafint,Deoplacenttafedtdb inculcauit: qu^ tus TPapatus ignorauit , imo eontrarium docuie,qui in carne funt,tlt;* tfl'.coniuges, Deoplacerenonpofifunt.EthoruÃtmiliaplurima,^^^ facile per cenfère poffem, 'Hthilominui tarnen Liuherus abhotc^' lumniatore,bona opera prohibuiffedicitur.
â InÃergitamp;aiia^^Ãdust'Buccinatores EudgelicospÃenislittt-(is prtedicafiè ,omnia fatali neceÃieate contingere ,â extin^am if â omnem arbitrij ele^lionem,amp; fc mendacia cumulate
^fpondeo* reÃedu'vifionM Dei, quodbxcomniaprafennam^ fueatur, necfallatur, omniafierineceffarto,non negamtuÃ^^^^ coa^è;l^ifio enim ilia Dei,non cogit Jroeninum 'voluntates,fedrelin quit easfibimetipfis,fult;tq^libertati;ita amp;libere eîrcontingenter agi-re homines docemus. Ad'^iiresliberi arbitrij, quodattinee »-⢠quotio adionesrationi humanteÃbie^as,liberam in ets'ytoluntati relin^i^ eleilionem aÃerimustfednon item inÃiritualibus, amp;nbsp;Theol')gtcüi atq^ conuerfions hominis ad De um,de quibus ApoflolustâHonfumf Jufficientts,ne cogitarequide aliquidboni ex nobts,ranqua ex
-ocr page 77-AductfiisGeorgium Gotthardum.
lt;57
Detii eÃ,qui aperatur yelie tir per fitere pro honafr A yekintate. ihU.r^ bona opera, non prohibent (inquit)tur SanSio- nbsp;nbsp;nbsp;rötâ®-
r«»gt; Opera, Dei beneuolentiam amp;nbsp;yberiorenigratiatn nobti concili-lt;iremfitiantttrilgt;legamufbonaopirantereriiufitficattonem : interim tarnen nequaquam negamw^efie eafaciendaimHlio yero niintü prohibttntti.Et qua ratio confiquentia ei^: Lutherani docenlfiona DperanonmereriiuÃificationem'.Ergoprohibentbona Opera. 0 m~ epeumDij^utatorem. ÃquoTiiale^icoquafohancdidiciÃtargit- * mentationem i Suntenimalia multa tauja,propter quasfacienda efiedocemttsamp;hortamur,mererietiampramia, turn inhac^ùmtn altera yita afprmamiU: fed non iuÃificationemaut y it am aterna, ^am ante iuÃtficationem,necfanBua quifquam eÃ, nec 'ver'e bona opera facertpoteÃ: quia mala arbor : qua/rubltn bonos facerenon poteÃ.In iuÃificatione,folafides cum Deo agit^oblatam ipÃttsgrati⢠am per amp;nbsp;propter ChriÃum,eir fic remiÃtonem peccatorum eiriuÃi-tiameiui Amplebens. 'Bonaautem opera tanquam efrUuifideh iufiificationemfequuntunideo nos ex quot;^erbo Dei hominesgrai tsper Deigratiam iuÃficari docemtn, donataamp;imputataChriÃiiufii-tia.Ethacfemperfumtts iufii.'idon ergo operibmfidem confequenti-â bua iuÃficaripofiumtsstquippe quodcontra natura eà ordinem rirre ^ulam ChriÃi quamÃulti homines amp;nbsp;cesd in Scriptura S. net yi-dent,necintell'gunv..Autfacite,inquit Viritastarborem bonAm,tär Matth iï. fru^lta eiui bonos:aut facitearboremmalamt amp;frudu4 eim ma-los.Siquidem fy fru^tt arbor eognojciturtprius arbor bona eÃfad-enda.âEPsnfit autem arbor bonaexfruStbtos,quifunt efreStts^non caufrfedexfruBibue tantum agnofdtur.Ideocum natura pu^nant Tontificij, qui cum naturafint mali^per operaiuÃi amp;fandi eÃe ac iufificari â^oluntfruafieffeilus catfiam producat,
Calutnniarum Canonid topia amp;nbsp;multitude facit/vtUbelltos inter fcribendum , prater meam Holuntatem erefiat, cum breuitati I ftudertcupiam, ^oncuro autem eittsexclamationes,apcÃrophas, l nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;3 amplfi-
-ocr page 78-Ã8 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DefenfioIacobiHeerbrandi
. â . amplifications s l^storicas, y si etiaw Tix,vTo\oy'eii;, quiliM îpfivt libslltu si^ refer tu4, quas fi cum corruptelù nofira jententia»ca-lumnijs amp;nbsp;menJacijs, qult;e confertim infiergit, ex illo JemaSi parum aut nihil illi erit reliquum : Et tantum calumnias ipfiui it-tegere, nos^ nofirosq^ ah eis yeniicare confiitui, ne fides ifti clams-fo habeatur.
Cum^contrame nominatimLibellum fuuminferipferit hementer miror gt;nbsp;quad, me meti^ feriptts neglects (nifi quad ynam autalterampofleameant propofitionem récitât) omniapafiimra-ffiodus t quacunqj conuafare potuitt ex alijs plurimts amp;nbsp;diutrfi corradere,etiam ex ij s,quor um nos aperte damnamus opiniontstr-roneaStmihiqjeaomnia opponere '^oluerit. Qwd ipje agnofcit,tlf
Fol.1»«. fatetur in fine ; fibi'videlicet ordine admeam Dfiputattonemfitib fe rej^ondtndum : Sedeam admanum non habuiffe, legiffe tantùin-Honefta oiatio, 2\Zf^ hocfcribendi (talumniandi) genus (T^pfodicum, amp;nbsp;quodU' betarium) altum ordinem tuliffèt^ tnquit.Scilicetfacilius ejft iuA-cauiti 'Vndecunqjt amp;nbsp;quacunq^ obuiai^el etiam fludiosè colle^a, amp;nbsp;conquifitat qux adealumniam quocunq^ modo apudfitos faciendafflt non inepta quot;videbantur, compilare amp;nbsp;coaceruare, jitaq^ fiuta alU-nere : quà m adrebla 'verba amp;nbsp;propofitiones quot;Vniut authorü t qui lis ex arte depromptis, petendus erat, omifiis Tfhetoricis dedam^' j tionihus,ordinèrejpondere^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;I
Fol. « r. â l^rit autem ex me, de quibus operibus quot;Philipput in Confi[â Si?euio nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;alferit : Principio (noftri) docuere,quodopera US'
â flra non pojfuntreconciliareâDeum.
7^l]fondeo. Etfiallegetur ibidem ttflimonium Ãmbrofij) negat iuflificationem, quafit per gratiam, meritis pracedentdut d^eri} tarnen ingenue refiondto,hanc efièperpetuam nojlram ioquot; (lrinam,noÃolùmoptribua, iuflificationem pracedentilus derogat^ laudem reconciüationis cum Tieo, fid in ynluerfum omnibus etiatu | in ipfa iuftificatione, adeoq, hanefequtntibus. It a vt nee eaufa i utc pars
-ocr page 79-Aducrfum Gcorgium Gotthardum. 69 farsÃnt lona noflra opérât reconciliations.Chrifiuà enim perfetuts nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;» â
reconciliatort^ltdiator,redemptor amp;propiciatorium noflru.
HtchonosilliMeS^propriut, tSrgloria,^uam neefculptiltiui^nec Opells, aut merits humans yule dare, Sie faults Chrifit imputa-tâiu/îitia, qua initio iuflificatur, per omnem yitamtuflificatur, Inhacfola, e^ »on operum, quamprofiercorihts habet, yult inue- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'
niri,
Facefeant igitur nuga amp;nbsp;/^inofa yfÃra,Canonice,dijjtutationes, deliria,figmenta fophÃica ,fuperÃitiofa, impia,in^ChriÃifan-guinem amp;paÃionem blaÃihema commenta, aemerito congrui amp;nbsp;condigni, y^nte iuÃificationem opera bona fa ^a, non merentur(m- ** quit) iuÃiÃcationem de condigno, hoc ei^, illa opera nonÃ4a di^i- â täte merenturgratiam Dei, remiÃionem peccatorum, reconci- ** liatienem : fed tantum de congruo, hoc ef^, congruit iuÃitia diui- â n«,yt non relinquat ifla operair rémunérât a, fed pro yiribts anni tentem exaudiat, iuÃitiaqj munere donet;amp;Ãcea aliquo modo me- ** reriiuÃÃcationem, amp;nbsp;remiÃionempeccatorum, per modum diÃo- â fitions,hoc e^, de congruo, ait, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â
Hoc totum humant cerebrieS^Ãgmentum, conrrn ChriÃi me-ritum,eirScripturam Sacram,excogitatum.{^cquid enim in opere iufliÃcationif, humans operibui tribuitur ; id Chrifto decrahitur. Mc ''eirtutem operibts noÃrs qualibufcun^, reconciliations, re-miÃiens peccatorum, amp;nbsp;iuÃiÃcations laudem tribuit, fed in foli-dumÃbiyendtcat omnia: ipfe fuaob(dientia,hac omnia meruit, foils torcular calcauit,amp; non homo degentibui cum eo. Sic amp;nbsp;-Apo- p-®â'' ââ flolw fertbit: Hunc autfne lege iuÃitia quot;Dei manifeÃata eÃ,teÃ')fi-cata à lege amp;nbsp;Tr ophets,lufi a la autem Dei per fidem left ChriÃi, in omnes amp;nbsp;Ãper omnes, qui credunt in eum. Hon enim eil^diÃin-Qio (inquâ.t Faults) Omnes enimpeccauerunt amp;nbsp;egentgloria Dei, PuÃiÃcatigrats pergratiam ipfiui,per redemptionem, qua f/à in Chriflo Iefu,quempropofritDeus propiciationem perfidem in fan-guine
-ocr page 80-yQ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Dcfcnfiolacobî Hccrbrandi
ijffiui) adoflenfionem iuÃkia ipfim »propttr remiÃionem (edenttum deliHorum. Kbi nbsp;nbsp;nbsp;gloriatw f exclufei nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;per jMnt
legem^ operum!ânon,fedptrle^m fidet. uArbitramur enim ittfli' ficari hominem per fidem,Ãne operibta legis.
Teflimonium hoe aureum per feplanum efQiamp;perÃicuutit» folejj meridianoÃlendtdiwtt ejuo /fpoÃolui omnibus omninoonnii' um hominum operibus, tan^uam tonitru quodam, gloriam retond ciliationis cum Doo, remtÃion^ peccatorum, iuÃificationis adimth foliusqj ChriÃipropieiatoris merüogratuieo, obedient ia, amp;nbsp;nis profuÃoni adÃcribit, quem Deus toti mundo propoÃerit'^' demptorem amp;nbsp;propiciatorems perÃdem ampleBendum.
If». «4.
ThU. J.
Contra y er o laudem hanc operibus,Ãue pracedentibtus,Ãs*tt^ ail U iufiiÃcationis, qua ex aquo excludit omnia (abfq^operibus) expreÃe detrahit. T^on igiturjine blaÃhemia inÃcietatem Chrifr» eius^merit! yenirepoÃunt opellahominum etiam SanHorumtÃr-dtda, contaminata menÃruis,Ãercoraria : neque de eongruo, n(^ decondigno.
Ttid. Concil,
Etquis non dicat, homines iÃos in Scriptura S. cacos eÃe, necyideant, necintelligant. OwdiufiiÃtatiof quidÃdesiâ qw^^ exÃde, bona opera facer e f SedÃdem tantitm pro noticia htfiorta de ChriÃo accipiunt, ^ualem amp;nbsp;Damoneshabent. Et quidem mtd-to certiorem j magis^ indubitatam, quam multi iÃorum ChriflÃ' norum. Ende ^fideles adultéras, molles, mafculorum concubito-resiamp;c.yocant. EeramautemiufliÃcantemÃdem, quaei^fi^^â cia in Ch'riÃum, qua quiscerto credit,Ãbi remiÃa eÃepeccata, p^'^ örpropter ^aluatoris amp;nbsp;redemptoris leà ChriÃi meritum, amp;pà Ãonem, tanquam maximam hareÃn non foltim damnant, fedamp; execrantur. Qwdamp;Ãanonicushic facit.
ExÃde autem facere bona opera, eif Ãducia mediatoris Chu-fli, qui nos Deo patri cæleflifua obedientia reconciliauit, amp;nbsp;iuÃà | cauit,Ãcqjperfonam Deo placenttm réconciliât am tÿ
' â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;per
-ocr page 81-Aducrfum Gcorgium Gotthardum- yi 'perÃdtmi iona opera facere: amp;nbsp;quidem ea,quetahipfonnatdata funt. Q^etÃimperfeUa fintt tarnen flatent ï)eo. Stcutfiriptum lt;ïen-*. â ^\«/^fxit7)eminwad^bel,tiradmunera eius. MCain ^e-rô, (îr ad munera eiwt non reÃexit, PrimttmperÃonam operantemi apud Deunt in gratia eÃe ntceffèti^, yt Ut de ^ïbeldicitur. Deinde placet Deo opue exÃde Ãu Ãducia ^ediatorts, quaÃumtu re-conciliati, iuÃtÃcati, eäâfilij T)ei,ÃaÃum. Sicut iterum fcriptum H«bi. h. e^^: Fidepleniorem hofliam AhelDeo obtulit, quam Cainopera yeroà non iuÃificatis proféra, quatttumudsinÃeciem ionaappa-reant amp;nbsp;yideantur hominibntt Deo non probantur. Q^alia fitere ThariÃtorum prêtes ieiunia, Eleemojynte. Q^a perÃona apud Deum non e^C fff gratia,aut reconcilfata yeraÃde, bot efl,Ãducia inChriÃugratMremittentempeccata. luxta illud: Qwcquidnon Rom h. eT^exÃde^peccatum cff. Fbi non de bifloricaÃdeloquitur Apo- Rom.i.j.4. ÃoluSiÃedde yeraÃde,qua homo iufliÃcatui, yiuit.
Hat, inquam, preenimia cacitate homines ifli, qui de merito tongrui operum ante iuÃiÃcationem nugantur,nec 'vident, net intel-ligunt, Quam^ abfùrda illorum bacÃt doBrina binepatet : quod wc modo, EffeÃui prior effet fùa caufat amp;nbsp;früÃui arborem ma-lam, facerent bonatn» Q^d ratio diHat ,experientia comprobatt amp;ChriÃus,impoÃibileplane effe pronunciat: nonpotefl,inquiens, arbor mala, fruHus bonosfacere. Sunt autem omnes natura arbo jfjim.jj. rw»»lt;»/lt;«. Corruptifunt,tÿâ abominabiles faHi funtin fîudijsfuis. ^on eii^ quifactat bohum, non eà 'vfqj ad'Vnum. Dominus de cÅlo proffexitfitperÃlios bominum,'Vt 'videret,à eà intelligens, aut re-quirensDeum: o mn e s declinauerunt,fimulmutilesfaHifunt, ^on eii^ qui faciat bonum, non est nbsp;nbsp;nbsp;ad v ta vu. Ecce bac
Ãtntbona opera iuÃiÃcationem pracedentia. Q^modotnim a BORKS MALTt.owwejÃtntanteiiÃliÃcationem)fruHus bonos proferrepoffent f Annon hoc e^i^yeritatemimendadjar-guertfâ
Q^d
-ocr page 82-DcfcnfîoIacobiHecrbrandi
Quodà y fro exfide y erafiant bona opera gt;nbsp;di^o modo : modo dici potei^i opera hacbonai tuflfficatiottem pracedere ^eamtp mereriâa'tmhomofide iufiificetar coram ^Deo ,ficut dtcitur : lufitu fide fitta yiuit : amp;nbsp;nifi â iufiificato antea per fidem homine, opera fiant fi)eo nonplaceant, Ãucfacite inquit Saluator, arborera ma-lam, amp;nbsp;firu^ua eitts malos. Et quidquafi efl, ante iuflificationemr ex fide facere borta opera f' Si enim fidem yeram qsiis habeat,ea ipfa iam ei^iuflificatitf^T^m.
Pu^nant ita^ /fimeifla, amp;nbsp;opiniones, ac dogmata Sopbifl^' rum, cum Apoflolo, totitufjScripture S,amp;fideianalogia'.cumnaf tura, cum experientia, amp;nbsp;cum ratione inpniunt ifli, quidq^ dicant, amp;nbsp;de quibua affirment aplani ignorant.
Permirum igitur quot;videtur^ nbsp;ed^, quod fcribitur à Canomcor
exfintina Scholaflicxdodlrinx, opera bona iuflificationempr^ff' dentia, ex fide fieri, eaque iufiificationem aliquo medo mererh meritocongruitatts : Cumpriiisarborem bonamfieri oporteat,lgt;of hominem iuflificatum perfidem,y el exfide.poflea bonoi profer-refruHus.
.rdpagefitts igitur in malam rem, Sophiflts,CHm iÃhac'Ttefra garrulitate ,impoflura, impia,inqj Chrifli fanguinem contumeliià dodrina, quam non fine blaff hernia fanguints Chrifli, in Ecclefi^â* Pieiinuexiflts, amp;nbsp;iam mordicuaflumma cum impietate,in tata/nep yerbi T)ei,eiusq, teflimonijsconf'enttentibua,qua hadlenua propofrh fied,'Vt'gt;tideo,cacts,retinereconamini.
Foi.iîgt;4â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Quod yer ode hoc Scholaflicorumfriuolo, frigido addoamp;»â^'
gt;» pio commenta, inquit, ne fuffellum aut nouum yideatur, fei^^ jgt; few Scriptur« Patrum : teflimonia quiedam inde profertij»^â ^**â*'*»' .. bits earn confirmare laborat, fid operamperdit homo ille.
quod Propheta inquit ; eitrn conuerteritfe impiu^ab impietatefo^ ipfi artimam fuam yiuificabit. Ec alibi Propheta ; conuerti)»»* adme,^«go roreuertaradyos, Conctonts fimtpeenitentia,amp;^^ ealt
-ocr page 83-AduCrfus Georgium Gctthardum. 71 2.^lfifenietitia,at^f!rieiej)ta,txquil)iunon fe^uitwr: Ergalütni-nes hac praÃare juti 'yiiniui poÃunt, Tgt;ion enim docent gt;^uidnos poÃimuf, fed jjMd dele^mw facere, ^uerterefe ab impietattfua amp;adT)eumfe conturtereinequacj^uatn bumanarum e^ âviritifn, Ãd7)ei opu4 per Spiritum ÃnSum. Sicut luculenteridemEropbt- EiecE.j«. fa docet,ynde id,quod âDeui requintab eü^conuerfionem nanpe ad Ã, accipiendum Ãt, fito nempe munere,dum dicit: J^uferam cor lapi-deum de carne yeÃra, ?amp;⢠dabo yobif cor carneum amp;nbsp;Spiritum n!eâ umponamin medio yeÃri, amp;faciam, yc in praceptis meii ambu-lee^ cÿ indicia mea cufiodiatis. Cunt hoc conjonat amp;nbsp;aliui, qui hoe ipÃtm not docer; Conner te me Domine, amp;nbsp;tonuertar. Poà quant itKm.u. enim conuertiÃi me, egipcenitentiam^
Sententiaantem lociiÃiuiEt^ech.hxce^Ã^: Ctimimpiusege-rit [icenitentiam (Loquitur autem non de PapiÃica peeniuntia gt;Ãd 'Veraamp; ChrtÃiana, queetonfiflit in eontritione ,Ãde in Cbriflum, quant fequunturfrusta dtgni) cum hoc modo fnericaDeoper Spi~ ritumÃnSum, ablato corde laptdeo, dato corde carneo : Spiritui S. conuerjuói j'eruabitur, non morietur, non damnabitur. Dens enim hoc modo peenitentiam agentibui ,peccata condonat, amp;nbsp;memorta eorum ita delebttur, acfi nnïlum â^nquam peccaium ad-ntiÃÃent.
Etiiantent nemo fine pÅnitentiaiamdiCfafaluatnr: tarnen faltta noÃra non operibu4 nofirü, fidgratia Dei in Qhrifio nob» exhibita,cuitu hoc e^i^^opue,adfcribendaerit. tAlidt tmpin4,fue-rit Saluai orJùiipfiM. Pojjèt enim à Ãtie yiribuf adDeiim,à jUa impietate conueriere, fie anintamÃtam : quodÃliua DdefÃ, yi-nificare amp;nbsp;Ãluare.. quid abjurdim quid magais impium f leiem, 17. âMaledtiiahacfiduciaidololairica, amp;nbsp;perfitaÃo Satanica,
Tali} efl dedeprauatio illiU4 loci: Quotiescuni ingemuerit « joi, peccator, omntum iniquiiaium eitu non recordabor ampbta» Ergo lt;nbsp;lt;
L z
-ocr page 84-74 Defenfîo lacobi Hccrbrandi
nepropter noÃros gemitui 3 remiÃionempeccatorum î}om9 meretur amp;nbsp;iuÃificationem 0 cxcashominum mentes,ea qute Chrt-fit propria funt, fiutt operibw adÃribunt hypocritte, Ÿlon enint noflri,fed Chrifii gemitui) labores, dolores, fudores,(rux, âMors amp;
V. â â J{eÃrre^io,bonaifianobfipepererunt.
Similiter amp;nbsp;buius : yidit 7)eue opera eorum, amp;nbsp;miÃrtM ei^» j â Hicbypocrit(e,nonniÃocultscarnalibu«,ieittniaâbliniuitarum,t^t eineres yident, quemadmodum ^accaportam nouam. Fidem ^ero T^tniuitarum, quia rese^ÃiritualüiipÃ'^ero capti mente, amp;nbsp;carnales, non quot;vident, de qua dicitur inprtecedentibus ibidem; Ef
5 erediderunt'viri'FIiniuitxin'Domino. Exquafide,poÃea profeil a funt illorum bona opera : ideof, domino placuerunt. Arbor enint bona, bonos fru^tnfacit: Et non è contra, opera qute funt fruilus, arborembonam,âvt quot;voltmt FbariÃei noflriffaciunt.
I.UC. 7v Locut Luc«, ^mittuntur illi peccata mulca, qui a dilexit »»⢠multum,nihil ad remfacit : Et fane mirum eli^, Hypocritas adeb excacatos Ãlendorefuarum opellarum,'Vt non quot;Videant, quodex parabola tot a apparet : ChriÃum nondile^ioni peccatricx,meritunt remiÃionts peccatorum tribueret fed ab effe^u oflendere, quod multa ei fint condonata peccata,quia multum amp;nbsp;plusdiligat, quant phariÃios, quifiiuÃumantea reputabat^
8 . amp;nbsp;fequentk meritum igitur, quodattinet operum, anteÃn^yelpofi if^ fiificationem;idex Scriptura Sacraprobari non poteÃ, ficutiam ex TeÃimonijs abAduerfario prolatisapparet.Quemadmodum etiant quot;Vocabulum 'M E T^El^I amp;nbsp;meritum, in hacÃgnificatione, quod Gen. 4. ego fsiam, in Scriptura S. nufquam extat , nifide Cain, qui inquit t Maior efi iniquitasmea, quà m quot;vt yeniamerear. Sicut amp;nbsp;hypocrite remiÃionem peccatorum mereri yolunt. QwmadmodumTbo-mas Scholafiicorum âPrinceps,non abfq^ grandi blaÃhemia , dicerf non efi yerittts ; Omnem ailum charitatts abfolutè mereri yitant eternam. Hds,quid Chrifio opus efi/Ãilicet,y tpr imam graciant mereatur. 0 cacos hypocritas. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;7)eindt
-ocr page 85-AduerfusGeorgium Gotthardum. 75:
Deinde, ad T at rum teÃimonia,quod att'tnet,quiltti inten' tum,antpotiuifigmentum 'Pafitfiicum de merito congrui amp;nbsp;condi' gnhprobadum infiicuitinon laboramttsadmodum in fint ent ià 'Pa' trumconciliandü f ^uodmagno labore fiacerefluduit Lombardui* quanto idfit^umfit emolument o,non dijfuto. 2gt;lam aut idem Ãnti-unt ,amp; loquuntur 3 quodApoftoluiPaulut,cuiMyni(amreiitaui-mui fintenttam, cum qua tarnen Prophete omnet,Apofioli omnes tonfitntiunrjtStbcn'eefliAutdiuerfum,amp;nontantinobüefl illorum authoritas,ytfinejiripeura loquentibtnfidem Hits habeamw. Sicut nee à nobts,que ipfirrum efipietatyhoc pofiulant. tAuguftinui tertè in dtÃutattone contra Hieronymum , ynum Apoflolum Paulum opponitamp;prefertomnibuaPatribM, Etfiepitistommoditisjenfi-runt,quà m locuti jimt. Quemadmodum etiam ^ocabulo 'Meriti,amp; mereri abufiue '^tuntur,pro confiequüMaria meruit concipereChri-fium.quod ipfia defie negat,tiffingularem Dei er gafi clementiam amp;nbsp;mifiricotdiamprédicat. Qtfimadmodum amp;nbsp;ElitiÃibeth ait : Et o leata.quecredidifti, Sicut amp;nbsp;Ambrofitu:Latronem Paradifium meruijfieficribit,Quemadmodumamp; Auguftinuft'ibdaaman Syrum, Janitatem meruifie,hocefi,confitcutum.'lgt;dtchoc ignoramuifiPatreif 'tn excitarent homines adfiudium bonorum 6perum,pltt} equo me-ritü illds tribuifiè, argumento infiruientesmagü, quampar erat. Quodfiacdè multit exemples docerepromptum efilet.
Quod à ergoifli omnino improhè, contra Scripturam,Patres grafâa^cap.7°â'^^ 'vrgerenondefinant, PatribuaPatresopponemui.PaterfiuitAu-gttftinitf,quificripfiic: Gratia,eflEleblts amp;nbsp;'t)ocatts,omne meritum.
Paterfiuit amp;nbsp;D. Pernhardui qui inquit : âKleumproinde meritum EernhaidusSfrm. mifieratio Domini. quot;Klonplanefium meriti inops,quà m diu Ule mifie-rationum nonfiuerit.Quiafimifierationes Domini multejnultw ni-hilominue ego in meritts fium..
Quodyero abfiurdum hocfiequîait,'^tDeum Perfionarum re foI.h. IÃeblum habere concedendum fitfinegeturiuÃifieationemprecede-
L i re
-ocr page 86-75 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Defcnfiolacobi Hccrbrandî,
re delere i^iij^ofitioneni) Ãue opera gt;nbsp;quibtn adprati4m â natnur.âKc/J, onim,tnquittal!amcaufam,cur 7)euayntpo(iw,^uarn I, alterigratidinfttndat,inuenirepoiÃumuiitiifi quod 'nnu magtfdif^o tf fitum3amp; mot^buf diuinM magurej^onderetnueniat, quam altum. miferum Theologum Canonicum, quiadbuc linguam Spiritta San Theologia,gt;:uiuije doSlorem profitetur,ignorât: nefciens in hac dil^utatione,quidgratia,quidfides,quid iufitfica tio, yt amp;nbsp;htcgratiatn dequalitatibuatntelligit,f{demprofolanoti-tia ChriÃi : ex quibm opera bonafiant, quie mereantur remtfiionent peccatorum, rUr hacantequam bomo iufitficetur.Hcec '^erè monflra fitnt opinionum humanarum. Sic ignorât,quid perfionarumfit refit-du^.'Perfiina entm eÃqualttas,amp;quicquidextra caufiam eflprinci-palem,yt nos ab etus confideratione abducat^ quod in caujte confide-rationem venire nd debet,Qualiaflunt in iudictjs,potentia hominfs, quiflflitur coram trtbunali, honor,genus, diuicia,gens, natio. Sic iudicio amp;JuflificatiQnepeccatort5,'^ere refieBum amp;de-le^um perfonarum habsretifi, 'VthicDoSlor yult,praparationes, dfiofitiones, '^el opera refiiceret amp;nbsp;proptereagratiam infunderet, cum nhd horum in iufltficatione homintsrefiiciat, fled ex mera amp;nbsp;gratuttacltmetia eligit,'Vocat amp;nbsp;iuflificat in Chrifloabjq^,yllo ope-rum refieS{u,quemcunq^^ratuitofitoflauore comple^itur: luxta il-lud: ,c1ntequam quicquaboni yelmalt egijfllt;tnt,ytflecundum ele^i-onempropofttum T)eimaneret,nonexoperibw,fidex yocantediSum efl;ei.'Maior firuietminori : lacobdilexi, Eflau odiohabui. Ite âMiflereor cuitucunq^fuero miflertui,non ex operibw,nequt4glo-rtetur. Item non efl currentÃ5,nec yolenttt, fid miflerentts Dei. Sed dr alitis Erophetaait: Domine,oculitui refiiciunt fide,qud,in'quo-tuncp inuenerie,graius efl Uli. Et quaquxflopraparatio fun ludeeo ru in die Eentecofles, qui ridebant /fpoflolos yartjs loquentes Im-guti magnaliaDei-.quos Ectrw yocat Chrifli crucifixores,qui yni-ca eimconcione conuerflifuntadfidemincruciflxumfl^tri,inquies, fluerunt
-ocr page 87-Adusrfus Gcorgium Gotthardam. 77 fusrunt religioÃ, ludaitpopultn 'Profelyti, afctndentes ad timplu âDormni HieroÃoljma ad feftum ^PenteceÃes/ecudum prlt;e~ fcriptumyerbi âDei,precaüonihut à prgparaueruntf Hypocritka hacfuert (cwuimodi hodie yeÃra efi nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;)lt;iuaprolixe quot;Dorninus
inilltifper Trophetanifimmdamnauits^a.i.yideamp; legedn^uilM etiam yeÃraspraparationes damnat, Et yXiChriÃ/u 7âhariÃsisamp; iS£rilgt;i^ denunciauit, qui circumeant mare amp;nbsp;aridam ,ytfaciant âvnum proÃelytum, quodcùm fa^um fuerit duplo turn faciantfili-um gehennx ampUue, quam ante fuerat.
Et 'Vt fciasDamineCanonicet yeflraetiamborxCanonica, tantum ahefl,yt T)eoÃntgrata, quot;Vosq^per eas adiuÃÃcationem di-Ãona!fs,yt hocfine recitatas,peccata effe,pronunciare non duhite-mu5.E'ertatur,canit Eropheta,oratio eim inpeccatu.Hac te igno pfatioju rareficio.Sednoli miraricum i^icodemo,ErincipeEharifiaorum,amp; '^lagifiro in IfiraehSpiritm J. in Scriptura S.Jic loquitur amp;nbsp;docet. Hutwfiyoipotiits, quam Scholafiicorum 'Veflrorumdificipultelfie non dedignareminificeliciiis in eitti ficholaproficerett4,quam cum ea docere'^ultii,quandinttlligitts,amp;impiafiunt,'verbo âDeidamnata, â
Id^aro inquit', fibona opera Deum non conciliant:,an ipfum ad iracundiamprouocenflAlteramenimyerumefifieneceÃfieefl : cîim hic no detur medium.Si autem 2)eM operibuffianÃif amp;nbsp;iuÃü offen- lt;« ditur,quodLutheranosfientire,concionet eorum Germanica,in qui- « bui noi bonii operibus indignationem amp;nbsp;iram T)ei prouocare cia- « mant ''focifitranturtoflendttntfiequitur,quodâDeuipeccatis de- « lebletur.Cur ergo bona operapratepit,eirmalaprohibuiti
d^fiiondeo: O acumen ingenfi amp;7)iÃutatorem accerrimuà nui-Sîumque argumentum.Non effe autem dilemma,argumentu aduer-f.iriq,hinc facile probatur,quia daripoteà (quod iÃe temerènegat) mediii,quodhôc Syllogifinodemonfiratur: QuicauidT)eum non conciliât, euadiracundidprouocat fiecundû CanonicuAgriculturd exercer e, quod Addfiecit, eiutq^poÃeri, 6- Ifiaac amp;c.plantare yîneai,
-ocr page 88-7? nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Defenfio lacobi Hccrbrandi,
quod Vloah fecitYVKorem ducerCi'vt fan^i 'Patriarchie, Propheta,federe adguhernacula P^ipuhlicx,amp; alia fèx(enta,âDe-um non conciliant : tjuodnon inutti dabitii,qui alias heec, tan^nam mundana amp;nbsp;carnalta,pr» yeflrù txercitijs, contemnitds. Ergo turn adiracundiam prouocantf^Qwrfum,Domine DoBortcnm tua cornttta argumentationefQ^ijuà m ridiculafit,imo abfitrda, om-nesfacilèintelligunt.Sedhuctemeritucongrui amp;condigniaddu(it. Annon enim ifla â¢vitagenera,agricultura, quot;^agillratua,coniügi-urn, DeibonaÃtnt Ordinationes, ^ua Deo^robantnr,necfuntpet-cata,t^ tarnen Dewn non réconciliant.'â
Ifa.i. Luc.18. Fol 92,
*âCor.j.
Eph.î.
(l^d vero noÃras,fiue cantionesfiue cociones attinet,de bonts ofe ribtn,quodill^ homines mereantur iram amp;nbsp;indignatione Dei; non Ãmpliciter iddtcitur,fidfifiant Iudaica,PaÃiflica oÃnione meriti remiÃiontsfeccatorum,iuflificationis amp;nbsp;'Vttaaterna. Sicut inquit Dominics per Prophet am :In cenÃtm abominatio mihi efl ;flolenni-tas âVeflrasodiuitanima mea amp;c. Td^ota eil^parabola Pharifiei, de qua amp;fetpra. Alias credentium bona opera,exfidefaÃa,placet Deo» fed eum non plaçant aut conciliant nobis. Hocenim ^ediatorif ynici lefu Chrifliel^, qui,yt teflatur fcriptura , amp;nbsp;canit Ecclefia in die refurreHionis gloriofa, Agnus redemit oues,Chrifltcsinnocent Patri reconciliauit peccatores,
Statum controuerfia inter nos amp;nbsp;Papiflas iSf diflrimen do-, Hrinaytriusfiq^de iuflificationeponit, Sednoflram non commode» necproprieproponit,de qua inpracedentibus Jape eS^ diHum. Sed quia ipfihancproponereplacuit,non egemus hocpatrono,ytnoflram agat caujam,quodnos multofielitiuspojjumus. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;hac el^:
Hominem peccatoremiuflifitari, hoceÃ^, luflumreputaricoram Deo,non qualitatibus, fieuyirtutihusTheologicisinfufis,fidjbla Dei gratuit a miflricordia,per amp;nbsp;propter Chriflum,eiuiqj meritum, gratis,Jblafide apprehenjum,ahfiqj dignitate,yelmerito propriorum operum» rem fitspeccatis, dr nobis Chrifli iuflitia imputata. Hoc
-ocr page 89-Aduerfus Georgium Gotthardum. .5»9 wodo^acctpta rnniÃione ptccatorum,flacttT)eo bomo,amp; 'wflui rt-putatur^adoptatur tftfilium 7)ei amp;hxredem ltitaat«rnx, non propter mtrita propria,Jid gratis donantur hac omnia,propter Chri-Ãumfide apprehenfum, tuxta hac Scriptura teflimonia : lufiificati grati},peripfiusgratid,perredemptione,^uaeflin Chriftolefit amp;c, £tibidem:.^rbitramur bominemiuflificarifideabfiq^operilus, £t alibi ; yerantamen exifiimo omnia detrimentum effi,propter emi-nentiam fiientia lefu Chrifii Domini mei,propter quem omnia, detrimentum feci,amp;arbitr or 'vtflercora^yt Chriflum lucrifaciam,'Vt amp;nbsp;inueniar in Ulo,non habens meam iuftitiam,quie exlegeef^fed illam,qua ex fideefl Chrifii leju, qute ex Deo efltuflitia,in fide ad cognojcendum ilium amp;nbsp;quot;virtutem refitrreQionis eius amp;e. Et alius Jipofiolus: Dedit illispotsfiatem filios Deifieri, credentilus in nomen illius. Qj*pdfifilij,ergoeSrlaredes,baredtsquidemDei,cohu redes autem lefit Cbrtfii : cuitts donum e'vita teterna, rSf non ex operibui,ne qutsglorietur- Hic yerus eà ejrfacer cbori Tropbetiti amp;nbsp;^pofiolorum confinfus perpetuus totius Ecclefia omnium tem-porum , quodper amp;nbsp;propterfolumChriÃumaccipiantremiÃtonem peccatorum, iufiitiameSTyitamietemam, omnes,qui creduntin turn- Hoe modo etiam Tatriarch« amp;nbsp;omnes fanUi faluatifiint,in teteri TeÃamento, quot;otEetrusin Coneilio iipofioïorum teÃatus Aa,ij. eS^fuofuffragw,
Jiutfiamus iamfiinofam amp;intricatam,fibi^contradicentem roi.jj, ^apifiarum deiuÃificatione opinionem: Ecdefiaytro Catbolica fatetur,nullisnos merit is,aut operibu5prucedentilus,quibus iufli-fwBi de condigno meritifumus,iufiificari:fed SOL IES ESSE'^^ F ID EI, cum eater is motibusiufiificationem,^tcaufam, '^eel tempoTe,'^tlnaturapracedere. Hominemquot;^ro KON SO FIDE iufiificari,fedetiamdiuimelegitobftruatione, cbaritate prafirtim, qua â^niuerfa bona opera gi^it,itaâgt;pt iuflitia bominis) non folafit fide s,'vt haretici 'volunt,(ed etiam cbaritas. Vitam de-niq^ aternam,tanquam mercedem bonis deberi ofierilus.
U Hat
-ocr page 90-go nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DefenGo lacobi Hccrbrandi
â i â¢â¢â¢ '1
îol » ⢠lol SJ.
i^aty^rewonÃrafunt amp;proiligâayerborum amp;reruirttpt/]^quot;' mar um. l/egat Canonicui^penbiUpracedentibMiufltficanonemt hominem mereriiufliciam detondigno, fednonnegat de congruo, quodlamen longe magM efi impium, amp;nbsp;Scriptura S,damnatu,lt;iuod ÃtpraoflenfumeÃ, quot;Dein^ dicittÃoliui t[ÃefideHuft-ificationem â.fed mox yertigine correptui, quodantea dixeraefoliue ejÃe fidei ,ne Ã-it trtbttatÃdei,moxaddiffCum catertf motibua-.Iieminonfolafidt, E.ticaÃbi ipà tn eodem commutecontradicttÃolitu amp;nbsp;nonÃlttutp fefidei iuflficatiQnem.Sienim fioliut eflfidei: quomodo cum fiolafide toniungit alios mottufiaUj motui accedAnt,quomodo fioUtts eî^fi-
'^ddit f hominem nonfiolafide iuflificarifiedetiamlegis obj'eruuttune,eSr prafirttm cbaritate. Item yitam teternam operi-bu«,tanquam mercedem dehsri.impietas h(ec,Scr^tweeteflimomfi illufiribtn,inprasedentibusei^refutata.
r i^ódyerbfiriptum efttDeum yntciüq^ficundum o^ra (Ita re-gt; rributurum.Item mercedem noftram forecopiofitm tn coelo.Et Cbri gt;nbsp;ftum etiam tn extrema iudiciofiruentUm fecundum operaprontm-ciaturutn.
Kem«.-
Ifï. «J. 44-
NO«».
3^eÃondeo:in hùi amp;confimilibus alijs Scriptura locts omnibusr nuf^amdicitur: yitam aternam deberi bonts operibitrtanqttam merce'detrt.Efl enim tllafohus amp;ynica obedientia Chrifii meritum. Stipendium,inquit jdpcfiolugt;s,peccait mors. 'Donum autem Deiyi-ta aterrtaper Chrtfium lefum Duminum rtoflrum, quifolws torcu-larcalcautr, amp;nbsp;nonyirpopulisfecum,nobfs^.eamei^merituSr
£fE.r.
ifitodyero ad formamiudicij ex remi attinei, iterumcact fitrtt Thartfxhquitantùmyidet ÃZ audtunt:Efuriui amp;cihafiis me. Sednonaudiuntyocem Chrifii,qua ele^osefl. lompellaturui', Eini-te benediiliPatris mei,hareditate accipite regnum,quodylt;ibtseii^ paratum ab tnteio, QMfnam pofitdere yult regnu cxloruChrifliu^ 'Bene^Hos 'Patrts. Et yndebenediHifperfimeÃbrahx,hoc efl,Cbri flum,qui n^bts Deutn Eat: em fecit dohan.to.amp;c.in quo benedicun-tur omnes crederttes,Etnonfimplicficrdicit,pofiidttefid httredita-
f
-ocr page 91-Aducrfus Georgium Gotthardum.
Sr
no iure.Ende Heeredeifqujafilijddeo hisredes,b(eredei-^ii'iK Dei, , cobteredesautem Cbriflt.Et yndefiltjDei'ânonexfangutntbui,nec yoluntate£arnü,fedex Deo nati. Dsdit enimpoteflatemfilcosDei fieriyCredtntibxtMnomenipfiua.IIeereditas ergohxcfiliorurn efl, Q^bdà ex gratia adoptatts tn Ãbioi perfidem in Chriflum,contingtc hare dit ano iure^certenon eflmeritum noftrorti operum,SiCHtJapè contingiti^t Eater moriatur,filio adbuc in cunô},imè in ytero ma â ternOi^ndepoflbumuf naflatur. Q^dnam horum merituntfnul lurndmo etfi filij laborant eîrferuiuntparentibuf, tarnen haredita- '' tem paternam non merentur operibuf. Serui enim dr mercenarip plua laborant, Jiec tarnen partem bareditatid turn filij s accipittnr, fed domo eijciuntur, 'vtScriptura S, loquitur. It a amp;nbsp;T»or Eapifla mercenaripHis non contentus Cbriflue addit regnum ceelorumpa-ratum tffi ele^it Deifilijs ab initio.2Ion dicteeosparaffe fuis operi-buaamp;meritis,fedparatum âvobtd. ÃquofÃDeoper Chriflum.Et ^uandofab initia.Cum nondumaffent,nedum aliquid bom operati effent.Elegit nos intpuit jipofloluffn Cbriflo,antequamfundamenta Eph.u mundi iaUa effent.Qwdergo mi fieri amp;fiordidiopellaquot;vtflra iailatis/ tlon cÅlum, fedinfiernua quot;vobis debetur mercenartjs, amp;nbsp;operarijs iniquitatù.
Sed^tiidfihi Chr 'tÃufytdtf(umdi^dttrtnefi:EÃtriuientm amp;nbsp;(îlaflii me amp;c.7^eÃondâ¬e:Lo^uitt(r defrttÃibui fidei, quibut eam dtclarauerint, operibuifcilieet cbaritali^ ergafitasfratres mini-m9s. In qaamfeatentiam lac^bm nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fcrihit'.oflendemïhifidem
Iicob.2,
tuam Abf^ operibui, amp;nbsp;oÃendam ttbifidem meamexopertbtte.
Et itaiudicaiirfecundum o^era,fic etiam dabit 'vnicuiq^fecun-dam, fed nw propter opera fua. Interim '^ero non negamttf, bona credentium opera, fua babereprtemia, cum inbac,tùmin futura yita.tamp;jn nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;(celorum,quod tuante a diHum efl amp;nbsp;reflon-
Apoc:c,
fum fupra:fid non ipfitm cÅlum, aut ipfltm yitam acernam propter opera da bit erum 'vitam aternadabit 'verè tredentibui,fîrex
'M X
fide
82 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Defenfio lacobi Hecrbrandi
fidebonumo^erantihin, amp;Ãcfecunâum,fednanpröfter opera,fii Luc 17 poofter ChriÃu^ gratte, tÿ' ^uare non propter opera daturutfit quot;vi-tam lt;eterna,îpfe doett Saluator,CHm dià v, Siftceretis omnia,^ua-cun^^mandatafitnt'^obtSidicite: Serui tntttilesfitmtn,quoddebui-mui facere, fecimm.Et quanta hae efl quot;Pharifaorum fitperbia iSf pr«fitmptio,quodftfuù fordidte, menÃruatrigt;tirflercorarijs operi-btUi yitam aternammereri, non yerentur gloriari, cùm foliui Chrifii botÃt opua, Jtaq^ exfe ChriÃotfaciunt lefuijn eiwq^à locum amp;tbronü collocdt, ÃnM cum Satana,fuperbo Spiritu,Ãidper Jua opera in (celum irrepÃÃÃent,in baratbrüinferniprxcipitarentur. Fois«; â nbsp;nbsp;â¢gt;idexcitandos,inqutt,hominesad'virtutumÃudiaquot;vitateter-
gt;} nam operibue piorum mercedem ejÃepropofttam,addendum erat.
T^fpon ieotiglonfalÃsdmpijs amp;idololatria,atqj ÃuperÃitionis fïenis encomi js, ôr fie mendacijs homines ad fiudium benè operandi, excitandi, yt interea honos Chrifto debitui,imminuaturÃd.unquid indigetDeusyeÃromendacioi ytproilloloquamini dolosPSuppe-tunt enim alia rationes fiatügraues in ScripturaÃacra,eir yera bonorum operum encomia,quibus animi hominum accendantur,de aui-bus alibis
^â'â¢Â»7. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Q^dyero aif,%iaioresnoÃriÃatuerunt in medio CbrtÃumÃr-
i» uatorem noftrum dicentem : Bierces mea mecum eP^, amp;nbsp;opiu eiits n (oram illo:T^Ãondeo,Canonicum male detorquere amp;deprauarelo~ cum Propheta,adremunerationem noflrorum operum,quam T)etts nobisfitreddituruf.PromtÃioenim eÃdeyeturo '\lefiia,qui tanta fortitudine fit inÃruPlui, yt deyiÃurus fit peccatum, T)iabolum, mortem amp;nbsp;infernumttantum^ illius eÃe merirum,yt Detss Pater cceleÃis, omnibmineumyerecredenttbus,yita)n «ternamfquam ipfe msrutt,fit donaturus,
Lutberifiententiam in Ionam,quodattinet,ybi inquiet Exem-â plumbabemui in Iona, yt re^idificamw yimmifiericordia amp;gra-â tia Dei, nenoÃris merités fidamua, aut de merités terreamur, amp;nbsp;*â Ãciamu^,nec in peccatés nos damnarif nec bonés opcriâyusfaluari.
^tror
-ocr page 93-Aduerfus Georgium Gotthardum «}
\liror quid in deÃderet CanonicM. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'Vtro fuis yuît
twÃdtrt mtritis,quemadmodumâPhariÃei conÃdentes inÃemtuffis, iw.»!.. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;(
tanquam iu/li, ionisÃtis operihuifaluari,amp; exfeÃatere Deum faU Mnsem!* Aut inpeccatü Ãü deÃerare Cent quia quotidieÃccei-tnuf, tÿÃptits in die tadit iufiftsy non tot iona operafaciet, '^tpec-tata expiet quotidiana ,praÃertim, ctim yttum^ facere teneamur^ amp;petcatacauereteitlgt;onaoptrafacere, landet ad mille non'vnumt inquit /ohj reÃondehimus. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ergo Luthertts iiidem ; Et ftia-
muii nos in peccatis nondamnari,fctlicet,'verepeenittntesamp;cre-Jentesin ChnÃum (qua Tharifais iflis yoxei^ exetrabilis)neqj limis opertbui faluari, quia hoc eP^ ChriÃi ofÃciumproprium gt;nbsp;qui ideo ÃfM eP^ diPPus, quia faluum faciet populum fuum à peicatis eorum. Kndeaddit: bona opera noÃranihilfunt ^nthtlyaient coram 7)eo (adiuÃiÃcationtmt^ faluttm aternam promerendam) fed 1)004 yult, yt credamue,Ãla nos ipÃus mifiricordia tirgratuita bonitate, ab/'q^ tneritts amp;nbsp;operibus noÃrisfaluari amp;nbsp;iuftificari, tre- Rom. 3. dentes in ChnÃum. Sicus lt;gt;ipofiolus teÃatur inquiens : 2\Potum aöoi. 13, igitur yobtsfit^yiri fratrts, quiaper bunt (noper opera 'VeÃra) quot;Vobis remiÃiopeccatorum annunttatur, ab omnibus, quibus non potui fliis in lege âK^loÃs iuÃÃcari .-in hoc fcHRisroJ omnis
Q.V I CREDIT IVSTIFICATVR.
Hxc fidesÃecialis, non ignaua aut yecors, nulla bona .lt; foi. j,,. .operalerenSiyt Canonicuscalumniatur temerè,iudicans alienum feruum : Sedquia bonam facit arborem, operofa efi valde, omnis generis bonos firuPlus fierens.
Owdyero attexit: Tatrem ceelefiem, pro Eleemojynis,ie- lt;⢠foI.s». iunijs, amp;precibu4, regnum ccelorum redditurum : loquitur amp;nbsp;do-cet, ficut mercenarij âPharifahqui nolunt, diuites optribus, quot;Vtpote quiportaueruntpondus iamp;quot;aftum diei,gratis illudaccipereamp;pa- Matth. tremfiamiltäs vitro accufiant, quad tarn bonus fit, amp;nbsp;denarium quot;Vnicam horamlaborantibtss dari iubeat.
a
Cateriim
84 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DefenÃolacobi Hectbrandi
»gt; Catenitn ^uodinfinitam^ult;indam'vim,amp;efficdci^mà CJiri-3gt; ÃoiOperibtti commumcaiam eÃeaffirmati 'Vtfciliceciuflificentcum ; â fideÃal/iÃimum tfl,ChriÃult;senimglQriamha»c Ãtam,amp;'vim iuflifi-candhyitatnj^xterndprotnsrendiinequatiuam operibtu boniscom-municauifÃedfib'tÃoU banc trtbui y ult laudem. TStec etiam pro no-Ãrü boatf operibui pdÃiu eà amp;nbsp;mortuuf,'Vt illtf yint amp;nbsp;efficaciattt ja.4x,s3. iftflifitändi communicaret.Laudem enim rtdemptionit,iüfltficatio' nu amp;nbsp;faluationds ntdlt alttri cuicuniij tandtm rei, yult tribuere, fednQtitialit!,iuÃifiiitbit, inquit 7)euf, Serum meuiiuflm,multoh q^uia ini^wtates eorum ipÃt portAbit.Sedpro peccatü noÃrds eflmor .1^53. tuui,ne propter ilia ^erè credentei in ipÃtm damnemur, caÃigati» fuper tum^yt nobis eÃÃt pax^
ïotieo. â Et^uoddicie: nee ramenÃdem txcludimus à ittflificariontt puemadmodum Lutberanieharitatemamp;eiufopera,fedytri^yirâ⢠^^ tuti iuflitiam noÃram acceptamferimm.
Ex bèi amp;nbsp;altjs apparet,quid defidefientiantgt;ctim earn '^nà cum charitatt iuflificare docent ; nempe, quà dfides, tanquam yirrui amp;nbsp;qualitas infufiiyna cum charitate iuflificet,nihil minusfientietes, ^uà m quodfittfiducia, acquiefiens in reconciliatore amp;nbsp;propidatore j.cot.i. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;[gÃ^ Chriflo,qui fia obedtentia nobts fa^usÃtà T)eo Tatre,
fiapientiaduflitiaifin^ificatio amp;redemptiOide pua nos difiutamus, non excludentes autfieparantts ab ea opéra, ne adÃnt, imo ahfipj his fidem nunquam efifi aÃerimustÃdin articula Iujlificationtsgt;dÃin-^wmus fidtm amp;opera,hac 4 caufaillius excludtntes,fiolipfidei,Chri flum apprehendenti tribuimus,non ranejuam yirtutiÃd tanquam medio, inÃrumento,amp; manui Chriflum apprehendenti,qui noflra eà iuflitia. Etfievt maxime coniun^afemperfimtfides amp;nbsp;opera,non tarnen ftmuliuÃificare dicimut hominem, Eà ergo fallacia,fiecundu non caulam,'Vtcaufim,quando diciturab aduerfiarijs,fides amp;opera (une con:unBa,ergofimuliufiificant.'ddeqj ergo fiola opera, neq^ tum fidt
-ocr page 95-' AdacrfusGcofgiumGotthardam Ãde contttn^afimuUfedfslaÃdes iuÃÃcat, non ^uidemÃt4 di^niat'quot; te, quadprafiant tor fit 'virtta, fied ^uiafola, yt diUum lam, mantn tfi^, medium eîr inftrumentum, quo Chriftitt, qw filtn nbsp;nbsp;nbsp;noftra
' iuÃitia, apprehtndttur,
Q^jo auttm ttiHiihomo, qui addicendum adee espromptMt yiiego amp;nbsp;in qua propofitione ViJ^utationümtaf contra quam t» jcribn i yoSi yt loquerü, talumnior, quod operil/uf yeÃrts tantum n tritfua^di, lÿ tonfidatit tanquà m UlisÃilis, abfiq^ Chrtflo, tit eii*s tt gratia debeaturyita aterna. QuodfimaximeÃripfififim, certe bac â quot;^efira nbsp;nbsp;fiententiaf ytctm^ âVerborum praÃigifi ludatis, dt meri-
focongrui.
EtÃenimfidem addatifieamÃfecum cbaritate connmgatis, * iniuÃificatione: tarnen nondocettsneramfidem, quaeii^fiducia in *Mcdiatorem ChriÃumt amp;nbsp;eatenus eam iuÃificaret quatenus euminoftramiuÃitiamiapprebenditifibi^applicat, qua/pecialis illaei^ fides, qua à yobts exagitatur tSr damnatur qua credit 'Vnufiufiq, fibt remittipeccatapropter Cbriflum', Et Titumper e^ propter eundem placatum fibi remit tere peccata amp;nbsp;iu/lificare, Sed eam tantum annumeratit (quad yerba amp;nbsp;fiententia yeÃra yolunt)⢠quatenuf opw ei^ j yelquahas infufia ebquot; yirtuf. Sicut docent ho-minesiUis yirtutihus Thtologicis iufiificari, ets^ confidendum. Sicut btc inquitiytri^ yirtutiÃdei amp;nbsp;cbaritati iuftitia noflram accept am fer im us.^od amp;nbsp;infrà ditif.Semper enim dotuerunt amp;nbsp;dotent.. fói. i noflri, iuflificari homines, ex fide amp;nbsp;dile^ione ac operibus bonis,
Et quidfibi obfiecro yolunt, bac operum yeflrorum encomia eamp; laudes immodica, quid illis debtatur mertes regni c«lorum yitaaternte,etiam excondigno. EtfltutFriPetrusà Sotofcripfit: htrepidè docemus, bis tribws yirttuibui,fidei ffei amp;nbsp;cbaritati in te iudieia Tbei confidendum. Q^tùmnimisyideatur abfitrdunf,in « 'Tbeologia: Canonicus noflerhicquaficorreblionefiibijcit,fcrtbens: ^os cumbonatpera sommtndamut,amp;illis fludemus,nontamen' u illist
-ocr page 96-Dcfenfiolacobi Hccrbrandi
nos facimus, certo 'Vitam illam fKrennem dtheri, affir* mare auJemufttùm fcri^tura dicat: ^dejcithomoi ytrttmamore â â»ilodiodignusÃt.
Hit yidtre e^, quam pulchrè inter iflos ^oÃores conueniat, Frater Fetrw ait: Intrépide doctmui,h^ tribus yirtutibus, in iu^ dido Dei confidendum.Canonicua 'Vero inquit : 2Ios cum bona opera commendamut, non tarnen illii, qua nos facttnus, certo warn idam perennem deberi, affirmare audtmusgt; Ilie intrépide docet confidendum operihus. Htcnon âvult certo affirmare.
Sedheus 'Protheu, quidats amp;nbsp;agit I Hadenus enimpro bonit Oper ibut,quant is omnino potuiÃi yiribuSipugnaflithomines mereri^ ets^ tanquam mercedem deberi yitam aternam de condigno. lam yero de yita aterna dubitareinctpist alijs^tecum dubitandum efi (i doces. Et ita auditores tuos, dubios inter calum amp;nbsp;infernum ha-rentes, relinquish Hon es paflor bonus, quia non adbonapafcuat fed infeilayenenohumanarum, incertarum ac dubiarum do3ri~ ^om. 1, narum, oues tuas deducis» Hon Ãc jipoftolt, quorum quot;Vnusfiripfit: î Tùn.i; ^cIq (ul credidi, amp;nbsp;certus fum (non inquit dubito) He yero obtfi das, quodfoletis, Faulum peculiarem habtüffie reuelationem, idea de fiefcripfiffe,cert»sfium : QMre mox in eadern periodo fieos audiâ tores coniungit, quod neq^ morc,amp;c. nos feparabit « charitate Dei, qua f/à in Chriflo.
«⢠loh }. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;alter: Huntfilij Deifumus, rät nondum apparuit, quod
erimut. Scimus autem, quoniam cum apparmrit, fimiles ei eri' mus, este.
Sedde dubitations PapiÃica,amp;hac EccleÃaflicis fententia, inferius copiofttis dicendi locus fie nobis offerer.
Interim'rerumeiif^,quod^cis,exdoilrinaifla'veflraPQntiâ ficia, de operum iufiificatione, amp;nbsp;merito 'vita atema per opens, nc' â minem poffe defuafalutecertiorem fieri, quia nemo legs fatisfadt, â Quod Argumentum efl damnataà Deo doHrina Pontificia. Deus enim
-ocr page 97-Aducrfus Georgîum Gottharduns. 7*
enitn Opt.'Max, quam certiÃimos de noÃra falutefieri nof yolttit^ Ideo yerbum dedic ; ideofilium mifit : idea Sacramenta, tanquam fuUra infirma aliasfidei^infiituitt quibtes omnibuf riffinguîù Deuf nosdenoflrafaluiecertosfierifoluit. Hacdecaufiaetiamj^poflo-Im aliuddoBrina^entn, quam legem condemnantem « ex reuelati-me SpirÃM S.attulit,quodnos qnoq^profitemur. Ideo in quit,exfi' de,yt fiecttndumgratiamfirma jitpromiÃio omnifimini. Hane do â â Srinam degratuitafidei iuflificatione, per amp;nbsp;propter fiolum lejitm Cbrifium,eiM obedientiam amp;nbsp;meritumtyos Papicola agnolcereamp; ampleSi, yeflris^ auditor ibus proponere non '\iultts,'^t certi de fitlute fiuafiant, âvitam^exdonoamp;pergmtiam 'Domini noftri lefii ChrtÃi confiequantur aternamfied dubtosfemper tÿ incertos infi3i-tium tandem Platonicum amp;nbsp;Poeticum purgatorium ablegatüs; qua iptbrum maxima eÃ,fied miÃrrima confiolatio.De quo rationem reddetit in nouiÃimo iudicio,iuÃo iuditi, quodgregem janguine ipfi~ ne redemptum tarn miÃsre in baratbruminfernifeducatds yobtfiu.
QMd'verodo^tindnoÃram defideifiolitu iuÃificatione,per tit *t propter ChriÃumfide apprehenfium,confidentiam amp;nbsp;temeritatem à ft fiertptura diet amp;damnari,ait:manifeÃum eÃe mendacium,iam oÃen ft fumeÃ.HanccalumniamnonnoÃrdt,fied^uguÃini'Verbisréfuta- Augufti«**iarfti» btmM,qui itafiriptum reliquit : Ãudebo ergo dicere,quoniam fan- **' ilMfiim^SifianÃM tanquamfian^ificans,amp; nuUo fan^ificante in- ⢠digens,fitperbM amp;mendax fium.Si autemfianSuifianilificatM, di-cat tUMquifq^ fidelium , fan^us fitm, ^OH E ST IST A SVPEIA ELATI, fedconfeÃio noningrati.Siautem dixeriè, te SAUCTTM ESSE EX TE, STPEI^ PTS E S.T^rfttmfidelüs inChriÃo,tir membrum ChriÃifitenon dixerü eÃe fian^um,ingratM es.Itaa nec fiuperbuifis, nec ingratus.
Sed nos iuflè tum ChriÃofitperbam bypocritarumfiduciam in Optra propria,damnamM,de qua tätbtcPbarifiaM'.Tita pie amp;nbsp;reli- ° giose tranfa^a^agnapraÃat bominifiduciam amp;conÃlatione.Std â audi Propbetam:Ve,qui confiditM in mendacio. Imo malediblus, le««quot;- 's-
21 qui
-ocr page 98-SS Dcfcnfio ïacobl Hcctbnndî,
qu! c!gt;i:Ãltt In hornine:Ãc etiam humana o/ierum nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;FiJutiai'/f
iitibein âDäntinOiinqiiit Sahms',EtbenediÃuf quot;viri^uitofidit i»7)o* mhio, amp;erit âDominaiÃdtttiaeius,^ laflificatione deÃtribit^^ttoi noti folkmÃtlgt;lt;!ccatorumrenvÃiOjÃedamp;janÃtficatio amp;renouati9 interioi^hominii tire, Ebi coniungit amp;noH diÃingait inttr iufiiÃ, eationem amp;renouationem: cum tamtnÃnt diue^a Dtiopera, amp;nbsp;ebriÃi ben2Ãcia,(^narum illa remiÃione conÃarpeccatorum, iuxra illudiEeati quorum remiÃÃsÃtnt iniquitattt, amp;nbsp;quorum teSbaÃunt pecc,ua,'Bsatin'vir,cui Dominufnonimputatpeccatum.Q^ telli' monio ApoÃolm amp;nbsp;probat luÃificationem ejÃremiÃionem, tit non imputationempeccatorum, ac imputatam ChriÃi iuÃitiam : qua omniu eà abÃlutiÃima,ea videlicet, quam legi pro nobtdprteflitit', cum non ten«retur,Sed qutenon rapui, inquit,exolui:amp; h/tcÃola opgt;â ponitur iudicioDei, ^nouatio autem, etÃconiun^umfit CbrtÃi beneficium'.tamen quiapropterinhierent malum originaleÃuecar-ne,non eÃperfeHayÃed tantumirKhoatatldeo coramtrihunaliDer], 'vbiÃumma requiritur perÃeSlio,coÃÃere nopoteft.^Mre btecÃanbio' rumetiam renoitatiogt;non ingreditur lufliÃcationüdeÃnitionem.
ConeiKTiidcnt.
Sei« capgt;7«
FcKiot.
Et tamtn banc renouationem T^manenÃes, Canonicua hit,amp; â Conciliabulum TridentinumÃormalern Ãaciiitamp;conÃituuntiuÃi-,» ficationts cauÃam aperte. Eerba concilijhacÃunt'.Enica Ãormalh n cauÃa luftiÃcationü eà luÃitia Dei,non qua ipÃe iuÃus eÃÃ('Vt doit (et Hxrttici)ledqua nosiuÃos facit,qua videlicet ab eo donati,rett nouamur Spiritumentti noÃra, têrnon modbreputamur,Ãedytro it iuÃi nominamur,iamp;Ãmut:iuÃitiam in nobh recipientes,'vntnquisq, 5, ÃecundüÃuam menÃura, tpta SpirituiÃan^mpartiturÃngulii,pro-t, ut 'VKlt,amp;Ãecundumpropridm cuiuiq^ diÃoÃtione tStcooperationem-' quot;nbsp;nbsp;nbsp;HacÃunt,inquit Canonicus,aureaplant ''terbailliuimagniCo-
â cilij amp;c,dmoplumbea qtndem,Ãedmulta deterioratdamnata,amp;bla' Ãphema in ChriÃi meritum, cui hoc tantum tribuunt, quodpropter illudmiÃericordia Deiinfundatnouamqualitatem iuÃitiainhare' tti,quie tà Char it at,y t illaiuÃificemur,Formalds,inquit'Bonautn-tura
-ocr page 99-A duerÃis G corgium Gotthardum. 8 çgt; ^ur4, luflificationti caufa eÃ^ GratiaJjoc efl Charitas,quaDetuin-fundit. Hanccharitatem, qnamifti'^otantGratiam»eÃedouttr, hom inem Deo non tantiimgratum ,fld}iergratum,non tantum acceptitm, fidperacceptum reddat adyicam aternam.
Et quidem Charitatem femper cuntfide eJJe'caniunEfam, fid non ynà cum fide, quot;^ertim hanc fllam ittfiificare,docemuf.H(tc enim fiola amp;non (haritas, Chriftum,noflram iuflitiamiapprehenditt^tfit-frà oflenfium eS^. ^odautem fipfl'dus deficribit,yeramfidem ah tfif^e^u, quod per charitatem operetw.'.non dià t Tauiua ,fidesper charitatem iuflificat,fiddicit,eS^efficax eir operaturper chanta-tern. Longeautem aliudeil^,Charitastufiificat,quodnequaquam Ãpoflolui dicit â¢â¢ aliud operari. Trimum enimperfionafide iuflfi ⢠catur,qua etiam homo fit iuflus amp;nbsp;yiuit. Q^cquid autem ifiifidei trihuunt,earatione idiivelligunt j^ua eS^ttiirtUiamp; qnalirasin-fufi^item notitia, qua diciturfidei hiflorica,quemadmodum hoc loco addtt tnquienst^am nificrtdiderimu4,»on tantum de retrihuti- nbsp;nbsp;ro!.r,,J
one,fid de Deo ipfo,quodfit Deu4,lahuntur omnia. Defiducia ^ero in 0)riflumpropitiatorem, tantum aheflt'vtintelligant , quin earn damnent : l^erba Canonici hgtjùnt:Hoctameningenuèfatemur, j STEClALEyrlnosilld,Sl^TETfiS nbsp;nbsp;nbsp;ETT{Q-
GA'PLTE'M Lutheranorum FIDETvl, quafilaiuflfiiare, tt nec alios comités t^radtumenta ferre dicitur, iure optimo E XE- «
\EIICE\E, ETEXTETjAIThAE^E.
^Ãondeo.l^iqciet ergo,execrabitur^ exterminahit te quoq^ Chrifltts,quem quot;Vos reifiitts,quicquid'Verhti profiteamini.Aut.n.fi-lus,'^nui totus yultejfe mediator,propitiator,iuftificator amp;} edem-ptor,'T(itta eÿ-fila fide apprehenfiti,aut nullua.Cùm igitur non pgt;lafide in Chriflum hominem iuÃificari dicatis,fidformale iuflitia can-jam,qua dat effi rei,'Vt Schola loquuntur,amp;coferuat re in effi, cha-ritate effi affirmetisddeoChriflus yohis nihilproderitiquodTaultn de ijipronunciar,qui in lege,hoc efi,opâ¬rihw à Deo mandatts, iufii-tittititytyosquoaiatn,quterehant» 2d 2
-ocr page 100-9 O nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Defenfîo lacobi Hcerbrandi,
Ceettrum calumntM efl4trox,qitùd doceamut)fidtm altot comt tes amp;nbsp;adiumenta non ferre. 'Klinime enim charitatem à fidefepitra-mus:quam calumniam perpttuo répétant tSr inculcantmendacicer: Ãffirmamtts en'tm amp;docemue,amp;doeuimtnfemper,fidem comité ingt; diuiduum habere^ charitatem,fed tamenin articula iuÃificationtf» folam dominarifidem,nec aliaferre fila adminicula.y^liud ergo eà fide abfijj chant ateejfe,tiraliud^amfine cbaritate etlijsjj adtninicu-â lüiiHÃtficare.Etqualü quxfo efi tua confequentiaiLuthertu certM â eà exfidefibi remiffaeffepeceatatconficitur igitur^Lutheranum non âpoffeorarejdimittenobtsdtbitanoÃra , et cumpublicano 'dicere\ ïfatjî. âDeuseÃopropitiusmihipeccatori i Dauidcanitt'Pro iniquita-te orabit ad te omnUsfanBut,fifanBu4, quomodofiecundum canonicum hunc, orabit profita iniquitate.^T^ffondeo. t^obis fan^ults,qui nihil rerum Theologicarum intelligitM feÃra Sophiflica dementa-tijabfiirdumhocfidetur. Sedhoc modo optime conueniunt. Quia enim quotidiè,propter carntsimbecillitatem peccamiHipeccata quit ?f»i. ij. intelligitf Et multafunt occultapeccatadte/epties in die cadtt iu-Ãus; Ideo quotidiè oramus, dimitte nobû débita noflra^amp;^Deus propitius eÃo mihi peccatori, amp;nbsp;de remifiione peccatorum Jumul certi, quia ChriÃusformulam hancprecationtfprafcripfit f amp;nbsp;nos hoc modo orare dotuitfimul exauiitionsm eius promitt es.Ideo quo-ties ex infirmitate labimur,amp; etiam non cogitantes 'Vel int eiligen-teipeccamua, rtmiÃionempetimtH}Certi deexauditione^ cum f os perpetuo impie de feritate amp;nbsp;clementia quot;Dehper amp;nbsp;propter Cbri-fium ferbopromiÃa,peccatorumqj remifiione dubitetts.
totm, â ^dScholaÃicorum impia dogmata quod atttnet, non mihi » confit ui fum^ea, ft prolixe hic commémorât,in fcriptts mets extare. ad altosficriptores noÃros, ref^ondsmtts iam debts, contra mindacia 'Bellarmini,qua tlle cum de Confefitone duguflana, turn de formula Concordia f^arfit : qtiem tarnen Canonicus magnts adeà onerat titulsh, Ãed laudes illi cantamutficut amp;hic CanonicuiConfef-fionem AuguÃanam mirifict eèf mendatiter txagitat, P^idemm n»-ttm
-ocr page 101-Aduerfum Georgiiim Gotthardum. 91 tem eaWiÃtutifacramfiri^turam if^fant, ex cuïm medullis nbsp;nbsp;nbsp;de~
fimptafÃtdem eÃe in ocidi^ 'Pontifiüerum.SedhaBenWj quot;Dei beneficia i inuildamanfic, amp;nbsp;manebit etiam porro amp;ferpetuo contra fartai inferorum, amp;nbsp;furores T)iabaîorum omnium jCorum^orga-norumdPontificiorumt^uiextrema tentant,fedfrufira. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â*â¢
Addifirimina inter noflram amp;nbsp;'Pafiflicamdeluflificationt dolirinam gt;nbsp;quodattiner,quia in fracedentibtnJafe eir cofiofie no-flram exfofuimMfententiam,amp; tmmotts Scrifturte facree teflimo-monijs confirmauimustÃduerfiariorum quot;^ero ex ijsdemfundametû folidirefutauimu4gt;nonoftu eÃe refetitionefiuferflua iudicamue, Sedhxc omniaamp; fingula indefetenda. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;roi.nj,
tarnenfilentio frxtereundum non efl Canonici mendacium ** impium amp;nbsp;temerarium. Illi^inquit,fraterfidem Euangelicamflue bifloricam, nouam quandaflecialem inuenerunt, ^ua Chrifli meri- ** turn apfrehendamut,acpeccata nobis certo remiÃa eÃeflatuamus: â quam nos tanquam periculofam gt;nbsp;fcriptura refugnantem amp;nbsp;terne- â ritatis plenam, non ficus ac animapeflemt abominamur amp;nbsp;exe- ** cramur, quod amp;faulo ante dixit, éâ aliquot iesficut cuculus fuum * â eoccyfinum ref etit,
StdItc non ignorantiam tantum rerum facrarum in Tbeologo iflo miror maximam, diÃutante de fide Chrifliana, cbm non mfi communem cum 'Diabolisbabeant, qui öquot; ipfi hifloricamfidem' quidem mtilto certitts earn tenentes, babent. Hac certe neminem, ficut nec TiiaboloSi'vnquam iuflifiearioftime vouimtn.
Sed etiam blaÃbemiam eius exetrandam(quodÃecialem, boe ef^,yeram fidem, quxeS^fiduciacerta, quafingulicredunt,fibi gratis f er c2r prof ter Cbrtflt meritumamp; obedieneiam,rem!tti fee-cata,fi adoptari infilios T)ei, tanquam nouà m, animapefiem abo-mtnatur amp;nbsp;execraturblaflbemo fuo ore Canonicus)borrefco, bcmi-nisq^ imferitiam infatris,amp;âtanitatem mentis quot;Pharifaica mifire-or: cum banc eÃe ö- fuiÃe Eccleflx T)ei omnium umporum,Propbetarum, cir udfoflolorum, flsfra aliquotits fit demonflratum, inque
Nquot; 5 Scriftu-
-ocr page 102-DcfcnfioIacübiUccrbrandi
Scri^tttra SacrafirmiÃima habest tcÃim'.ma. bbdn, t. âDe)ltttl-â lifpotefiatew,filwsi)etfitri, creduniibtuinnomenipfiuf. Jientt ChriÃuidilexit nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tradidit femeti^Ãm ti.oii.-B.. Etacce-
ditmui cum fiducin ad thronum grati« » 'Vt gratiam inueniamui» quando auxtlio nobtioliuf
CumÃr'tbit'.IlliÃoltt nosÃdct txcluÃsÃei tSrh^tritatH a^ibuft ft cateritjj adiumentts à ChriÃo conflitutts, repudiatû» yndcum Eu-f, nomio (SâSimone^Mago,anti^uiÃsmtshxreticds,iuÃittam confe^iù tt docent.
T^Ãondco, ^on txcludimus ä fide Ãem amp;charîtatem^ne udfimr.contun^aenim eÃefatemur libenter, fidacaufialuÃificA-tionis excludimuii transfertmui in obedientiam amp;nbsp;meritu Cbri-Ãi Vnicifaluatorüt id^ à Scriptura Sacra edoUi, cum qua Scriptures EccleÃaÃici plxri^amp; magno numero confientiunt tfiolanos ca-rrfw Tieofide iuÃsficart docentes : quodfiuprà adoculurn eà demon-flratum.Cum Htereticis Hits nihil nobü communetfed-tos Ebioni-HiftotitEcclef ii.3. tas 'VetufiiÃtmos Hareticus efifi prob amas, de quibuf Eufehim: HeereticiEbionti,cuÃodiendam tenÃnt etiam leg^ obfieruationemt necfitfficereadfialutemSOL A'^ChnfliextHimant FIDE^-Bq\. n«. â Jlli denidÃcribit Canonicue » in iuÃifitatione peccata yerè non remitti)ÃedrematKrti non tarnen imputari folimt: nos quot;verbea »» y erb deleri atq^ exfiindi docemut.
^Ãondeo: Ferè omnia remitti docemuf: Ãdtarnen cum di-Ãinblionepeccati: aliudeb^ originale, aliudabiuale. AHualta om-nibuitficut amp;nbsp;originale in ChriÃum credentibm quot;^erè remitti amp;nbsp;con-donaripropter ipfiui obedientiam, meritu amp;paÃione docsmus. D« originali quomodo amp;nbsp;quatenue remittatur ,paulo infieritts dicetur, âDetexi in mea, qsram propofiti de errorib. 'PapiÃarum, quos ha-bent de Eeclefita, diÃutatione, errores crafiÃs amp;palpabiles, qui in eafiuntgvÃati. Similiter amp;nbsp;altera, deiuÃificatienehomintspecca-torÃÃnquadefendendaf morefitbolaÃico,feexercuit hannes Car
bo Jff
-ocr page 103-AduCrfum Gcórgium GottharJum.
io yir doBui,qui '^nS, cum Gotthardo 7^mggt;in Collcgio öermani-cot fludiorumcaufa 'verfattnagnita yerttate exdtligentt ii^ione librorum ntflrorumjÿrfores iÃos Pontificios dej'eruit, du-Sa^yxoreadnosficontulit. Eumergo nuncCanonitufmirifice exagitat, amp;nbsp;inter aliu non opue fuijje gt;nbsp;yt âDaltlam fuum in Sueui-am ducerett citmnonignoraretà Seb, 'MunÃerofcriptum, Sueuiam loc îîlecebrarum genere abttndare. Factie etiami^à à Ãytlofeilb ,, Fubingenfiamp; reformatore SaxonitS) de yirgine*EslingenÃ} aut de alia paella i^uam fiiauiÃimis moribui praÃttam cognowffètgt;prol^ici potuiÃÃt.Et in margineÃribit:Htc efl lacobue Ãndreat,^ui co^o-uit eat.
^Ad qua connitia reÃondeo breuitevâEton décrit CarboniApoto*-giaÃita neceÃe eÃà yidebitur,Ãcut lacobui Andrea, collega mem publicofcripto! fuam aÃÃeruit innocentiam. Cateriim qaodadÃor~ torum copiam attinet, mirorego,'Vnde facriÃculi'Bauarici(de qua* rum libidinibui amp;nbsp;turpitudine,IlluÃriÃimui ipÃrumFrincepsin Concilia Tridentino grauiÃime in conceÃit publico,ptr Ãam orato-rem eS^conqueÃus, quad yix tres inter centum, honeflè yiuant, qtü non fcortafoueant) illa comparauerint : non opui ÃtaÃfe Ulis -longo itinere amp;nbsp;profeUione ad loca remota , yel in Sueuiam, fedpatriam Ulis füppeditaÃe copiam cSr dele Hum arbitror. Et ynde loannes à Fia,quipropter turpitudinem,quam exercuttÃn *Mona~ Ãerium e/à detruÃts f Sedmitto bac, apudoÃtres boneÃiconiugià quiÃatitts effi iudicant, Sacerdotem centum habereÃorta, quam *Vnicam coniugem. Tides hic,Canonice,quà m mihi non deeÃet di-cendi materia, amp;nbsp;copia exagitandi libidines clr tu^pitudinem facrificulorum, ^Monaihorum, eèt huius farina hominum, quo-rumpeceata, '^t Sodomorum, clamant in calum, Sedreprimo me, tÿ abrumpo orationem, ne crefat hber, nbsp;nbsp;ad ea,qua tandem contra
me proprie attultt, qua diu bailer,tu exptHaui, deferAtnda,mt tonfero.
Initio
-ocr page 104-94 DcfenfîoIacobiHecrbrandi
loL »».ta. â Initio aufgrauiÃime in me initehiturtTû ne Hisrbrande,Ec(le-»»Ãam Catholicnm makdiHMf)rofcindere,tueamgrauiÃimortlerro-gt;t rum arguere amp;nbsp;actufare auaes ErjfAi, erras »Ji Chrifli JjfonÃm n labiacfalltpoÃe exiflimaSiÃcolumnam'^eritatühallucinari»amp; infcopulosimpingereputasfâBonaâverba^utefo. EbienimegoCa-quot; tholicam EctleÃam ChriÃiÃonfam accujb trrorum f Si non oculut tutu ira turbatus fuijfet, ^el ex infiriptiont elf titulo yidtjÃest nibil me contra Catbolicam EccleÃam, Cbrifii ffonfam (abÃt enim boc « me,abÃt,inquam,longiÃtmi tantum flavitium)fed aduerÃts Eon-tificiam EccleÃamteiui^ erroresÃripÃJÃ.Qwdà yero tu banc,Caâ tholicam illam ejfe, cui à Cbriflofa^ieÃntpromiÃiones, deÃa prtt-fentia ytritate exiÃimas, longe, longe, lon^Ãime erras amp;falltâ rù. Hane enim non Chrifli, fed malignantium amp;nbsp;Diaboli JynagOâ gam effe agnoÃimus,pronunciamuf, df ex yerbo 7)ei,hofltmperft-quutricem Chrifli, yerbi, amp;nbsp;EccleÃte titu,probamus. Ideo ad banc trrorum matrem nihil ChriflipromiÃtones,Ãdadyera EleBorum, Io*»- »⢠qua yerbum ipfiMamp; Sacrament a retinet, pertinert fciatü»Si, in-quit Chriflustmanftritis in fermone mto, yerè difeipuli mei tritù, amp;nbsp;co^ojeetés yeritattm. nbsp;nbsp;ide appartt promiÃiones Eccltfiafa-
Sas non abfolute, nndè amp;ÃmÃiciter accipiendas eÃe, nec ad quem-ttft catumifedadtum tantiim,qui manet infermone ipÃtu,amp;quam d^u ilium retinetfpertinere.
foLju. rndeetiamfalfumei^,quodaddict NamciimSynagogaita â fueritflabilita,yt in trroreslabi nonpotuerittcur Eccltjiam fuam * â Chriflut ab erroribus non conferuarttfQ^ro attttm tx te,Canoni-ce, quafuerit EccleÃa Chrifli,tempore aduenttu ipÃutin carnem Certepronuntiabis,f/nagoga ludaorum, inprimts quot;Pontifices, Sacerdoces , Scriba ör Pharifai, pracipua capica, qua tot am, iuxta y OS, repraÃntant Eccleflam, Ãharonù legicimifuccejfiirts. Q^ro amplius, an nonhi turpiÃime trrauerint EHec legis dollrinam, nee EuangelijpromiÃiones de Cbrtfio tWttlligentes, tmo Cbriflumpro-
-ocr page 105-Aducrfus Gcorgîum Gotthardum. 9 j
^eÃiam T)ei amp;nbsp;hominüfilium taK^uam bLtj^lKmutn amp;nbsp;fidùiofumin cructm egeruni.Khi igitur hzcpromiÃiones
faU(e,'Vt in errores labt nùn potuerit^mantntf'l^l^ondeot'Ma netmhilominits ratatlÃü enim in errores traÃÃimosprolapÃs, quot;De-tn EccleÃamÃamfub Ulis 'PontiÃcibus latentem ,Ãrult;tuit ,Ãcut temporeHelite: T^liquimibi, inquitDominnStfe^temmillia amp;c. Et ad banc Eccle/iam ditit: ludicate matre '^eÃrami(Ãynagogani) ofc.t. indicate, quia if fa non eil^ 'V*or mea^^ ego non fum marittts Et iterum de Tontificibua amp;Ãcerdotibtts'.quia refuliÃifiientiam, refellam titnefacerdoeio fungaris mibi. Et oblita es legis 7)eitui, n,ideâ. obliuifcarfiliorum tuorum amp;nbsp;ego, Hac, âCanonice,tibi tua^ Eccle-Ãa T^omana diamp;a futa,qua errante,non idea errat EccleÃa Sei ye ra,necÃuÃttat idea, fed certum babet Sei yerbum,quod tanquam Cynofuram nautte,Ãquitur,ius(tailludtLucernafedihuameis tr-bum tuum.
Q^dLutberumfiribit,ynico bocargumentoab EcdeÃaau foi i«-tboritate tif,confenfuÃmpto nixum,in Sacramentarios inuebstem, *' hareticosillos eÃe declarare:Q^ndoqmdemabinitiosquà m latèfa-tet oriisCbriÃianM, ynafuerit , amp;concors omnium de bocÃtcra-tnento fententits. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â
ConÃicillis,.ibiofusefl Canonice,indice yerba Lutberi, qute iffè recenluiftiJjtquiturenim de EccleÃa, qua fuit ab initio. Hane nobis readite: fed banc y os non effe, res ipà loquitur sät teÃatur, cum articulum bunc de Sacramento a Cbrifio inÃitutum,ab Euan-geliÃis cir Ã^oÃolisdefcriptum, ab EccleÃafrimitiua, quà m late fatet orbis CbriÃianus ab initio,obÃruatum, de quo yna fuit communis dr contort omniumÃntentia, damnetis. Idea yos boc ynica argumento{yt ttiis y tar yerbis contra te,tuoque te iugukm^adio ) bareticos eÃe Lutberua conuincit.Qw (yt tu detlamitas contra nos) conÃsirantem totius orbis confinfifm,in boc amp;nbsp;alijs articulis pier it â reijeitis, contemnitit, amp;nbsp;y el errores iam f ridem aproceribus Ec-
-ocr page 106-96 ' DefenGoIacobi Hcerbrandi tleÃ^concilijij} damnatos 3 in orient reuacafii^ 3 yelnouacotn-menta(tj^uod/upraeÃdemonflratum)confinx'tjii}, huitumodifab fas amp;nbsp;putidas wer ces mundo, 'verbi diutni (^deamp;EccleÃie), no-mine obtruÃÃM amp;nbsp;yendidiÃss. Etquxin banc fententiamplurima centra nosgrauü détonas orator.Lutheranam duBrinam pur isme-dacijs amp;lalumnijs nitit quodfaalime amp;nbsp;teUÃtme in ycsretorâ ^ueripoteÃ3iiuorttm dv^lrina amp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;purtsputis fcaret impoÃu-
rtfamp;mendacijs,
Foi ns rj«. -riccufauiEonttÃciam EccleÃa'm corruptela ScripturaÃacra.-,3 Hane calumniam eÃe dicif à Ãe alienaminobts âVeropropriam.Qt^d 33 Lut her US in translationeâBibliorumiyltra trecenta loca corruperit, â quod Diettenbergerus docuerit.
Httemapna '^erborumpompa^iSt multtsclamoribusd Canonica dicuntnr,ÃtdridiculaÃunti^ux calumniator iÃe collegittisst ea-dem facilitate, jua abste,Canonice,afÃrmatur3dme negatur,'t/t ttt Ãribts. Ego yero tibi aceuÃtionem meam yeÃrhde corruptelts fa~ crofan^ce Scripturee,yeram eÃetadoculum demonÃrabo.âHo dicam autiam deÃpocrypbis amp;fabulis,de quibfupra,^uas in ordine'Bibli-corum facrorum librorum recepiÃss,genuin^ easÃripturüs adden-tes,quQdgrauiÃime interdiSum eÃ,grüuÃima additacomminatiogt;' Apoc vit ^fftf^Sed de corrupt eia prim a promifitonü,quafundamentum eà toti-US religionüChriÃianeeide fisnine benediQo mulieris,quam 'VoJ.'Vc-Ãri^ maioresfederate amp;non ablt}^ deteflandofocrilegio eraÃfiisfal-' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Ãrij,ChriÃo de fuogradu deiedo3 in locum ipÃus matrem ^lariam
fubflituiflis.Id quad proprium eà folius ChriÃitdelentes ex Scriptu-ra gt;nbsp;ei ademiflis facrilege : cir quot;^aria matri attribuiÃis,deprauato textu^iblicOipro LESE, IE SÃ, Ãilicet ad'Mariam transfe-rentes,ÃribitiS3legitts : IE SA conteret caput ferpentts.Falfarij Papicola, euerfototiusreligtonis CbrtÃianafundamentoÃAaria.-latra,negants eum,qui redemit yos,
Hoe
-ocr page 107-Aâducrfv5 G'corginm Gotthardum. p/ fecit T)iettenbcrgerM.^it\i\^i^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Ãfifeii/
Wf C'^cufd} öcn S'opf5lt;*tn^Câ¬tt»Ãap^Tiâ«.â«e;yrflt;'4«/f A'ccZe-^''â**ââflt;iöâââ«3f* fiaT^afiflica-.'^^tt öuÃS}îa?üt«»!!ïïurdjOci'n gï^orfaiiïfdfexcufo,annoiS7s. »nö ©otcfdjg nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;iX^cufcI äsrfnitÃiit («in
^awpf/vnO jn all fóntie iitadjf bs;rawamp;t.
V dsiefiandam tm^ietatetn:,abotmnaüonem,amp;falfitatem.^h^ flra tu Canonice,fiimile nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ex omnibtts illis^qux 7)iettenbergerum
in 'verfione Lutherirecenfiiijjefirihisgt;t2t rtl^ondebimui.
Ifia 'verb ecfi maxima fint, qua fialfdrij adhuc mor dicta reti-nentjtamen nonfiolafimr. qui in multo maiora tÿplura auÃfient.To* tum enim Dauidisà mo Spiritusjanibi Pfialterium, quod cotisa fieri Jturte S. compendium eÃ, turpifiimèj im^ijfiimèficeleratifiimèfia-lt;rilegè»non abfiq^fiumma Idolomania corrupifiisfomnia,omnia,omnia inquam amp;nbsp;fimgula in eo^qua T)ei,%iefiiiepromfii,propriafimt^ amp;nbsp;at tribu ta, tam perfiona t quà m officij,beneficiorttm amp;nbsp;merit o-rum ipÃta, dtux^irgini ^arix 'Deipartettorrupto textubiblico, attribuerunt ,Cumifhoc°hdaria,'vtinficripÃiruntt'Pfialteriumde-lendum,amp;flammis exemplaria,paÃimfludiofièconquifita,amp;collera, tradendafiuiffienttEccetanquam Sodomapeccatum fiuumpree-dicaueruntpluribta in locis TmetifiTucetiaiamp;Ingolfiadiq etiam^ non ita ante multos annos,multipltcatis exemplaribia,per typos,ea Ãarferunt amp;nbsp;euulgarunt,approbantes.Eâideamta pauca ex quibta tanqua Leoex'vnguibta cognoficatur,âPfialmoi.Tcniteadeam(Ú riam)omnes qui laboratts eSst tribulati eÃis,t2r refirigerium cfiolati-um dabit animabus 'vefiris. 'Pfialmo 7. 7)ominain teÃeraui, de iaimicisliberaanimammeam. to. InDomina confido. tq. Con-firua me domina , quoniam fperaui in te, 30. In manta tuas domina j commendo Spiritiim meum,totam 'vitam meam , amp;nbsp;diem 'vltimum meuin. 31. Heati quorum corda te diUgunt nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;?
'virgo \laria gt;nbsp;peccata ipfiorum à te mifiericorditer diluentur,
0 Ã nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;41. ^â4
-ocr page 108-sgt;8 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Dcfenfio lacobi Hcerbrandi,
4». Qwa tu es gtnetrixyitte mea altrix refarationts carnis; ^tx.Quia tu esla^atrix faluat'tonis anima meU) initiumamp;finis totiusfiilutis mta. âMifiertre meijT)omina,qua: mater mifiricor dia nuncuparis, tir fiecundum y ifee ra mifiericordiarum tuarum, munda me ab omnibus iniquitatibus meis.^^.yenite a;io remui amp;nbsp;frocidamus ante earn, tonfiteamurilUcum fietibus peccatanofirar afiifiepro nobis cordtribunali T)ei, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Dixit Dominus Domina
meafiedematermeaadextrismeis. nbsp;nbsp;nbsp;De profité clamaui adte
Domina.m,Da nobis in nomine tuo fiducia, «44. OfaZz nofiri in te fisrant Domina,mittenobiscibumamp;efcam dele£lantem. te!^6jpja medetur contritis corde,amp; re fouet eosynguento pietatistmapna efl yirtus illitts,amp;clementia eius nullum babehitfintm.
O Calum,o terra, o Deus,qudm diu taces amp;nbsp;conniues^quis non exborrefiat adexecranddm bancpoi^bomines natos, inauditam ficriptura deprauationem gt;nbsp;idololatriam borrendam, blafpbemiam extremd. Qfiidreliquum efi CbrifiofÃn non bic de Solio 'Maiefia-tisfua efi deturbatus, 6* planefepultus Cbriftusinque omnem ad-miwfirationem,plenitudinempotefiatisttir'MaiefiatM, tir omnipo-Eoi.xï« f^^tia collocata,bomo,mulieriQuis talia ynquamaudiuitfHoc ne yniuerfa Cacodamonum quidem infitrnalium caterua innumera» facereaufa ynquamfaiffet , quodifii PapicolafQwdeScriptu-rafacra eorruptelafalfarijft boe non e^ i 2de ergo ampïiiisfieri-â bas'. Tgnofiees etiam mibi Heerbrande,fieademfdcilttate,quaals te â¢gt;. affirmatur, dnobis corruptam Scripturam,a m e negetur. Hac enim nifii plane fis furiofius,negare nonpoteris.Scripfi etiamiPonti-ficios articulum fidei,caput religionisnofira,de remifiione petcato-rum corrupiffie,quod yerum eS^.
roj.iï7â. p^iQ lanus yir, aliquot D. Ãugufiini tefiimonijs docet» â infiola EcclefiaCatbolica rimiÃionempeccatorumreperiri.
-ocr page 109-Aduerfus Georgium Gotthardm. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;9 9
Q^fiyero loc yn^uam noÃri negauerint f Sedyoi^umam b multum '^obis Urgtatnur, 'PlariÃeos^ 'vos ej]e, ^ui dauern Ãientia laluerids» in rtgnum ceelorumingredi non yelle, amp;nbsp;yole-tesingrediprolilere amp;nbsp;arcere yaffirmamw^ yinyeroyoiptcca--forum remiÃionemcreditis!â cum de eadubitandum contendatif) sefsione«!' qui maxime'^eramr certamrfir mam amp;nbsp;indubitatam fidemt qua 'vnufiqufsqj eer to flatuit» fibi remifti peccata propter foïum Clrifii meritum t tanquam temerariam fifiuperbam amp;nbsp;Lutheran nam fidem anathemati^etts.Qredo (habetur iitSymbolofiemifiio-nem peccatorumy non dulito. Ctimergo '^os dubitetid 7*apicola^ non ego yos calumnior quafiremifiionem peccatorum negetü ^Ãd yerumeffè probaui. Quod yero contra calumniaris, nos negare flt;,i peccatorum remifiionem, quia in iufiificationeimpij, peccatum ex- t, fiindinegemus, fedremanere inrenawpeccata,affirmet quot;Philip- â pus in loeit communibus : f^bificribitconcupifientiajimul amp;nbsp;fcena eil^ ^rimi lalgt;fii4 amp;nbsp;in renaficentibus peccatum ipfum, id efl[ quid 11 dam reum amp;nbsp;damnatum à Deo, Hic in marginenequidcalumnia rum défit, addit Canonicus: TPota,fiecundum Lutheranotpeccatum â¢/^rwrw. Lutherani 'Manich/ei funt.
Et qua haf calumniandi amp;nbsp;mentiendi libido f Tilon enim di-tie Philippus, ye tuin margine annotas, eius^ yerba peruertit: peccatumefie \EâMream,fedytin contexturecenfufii, quiddam reum.^n yero hxc tibi ynum funt idem, Qff IDD «ÿ S'l nequaquamyerot Tlon enim omne quodel^,reteii^, hoc ei^,Ãtbfiantia el^. Sedhoc de fio addit, yt ex hocfuofigmento calumniandi occafionem arripiat : quafi Philippus peccatum fub-ftantiam efie cum^i^nichceis deüret: cum feiat, nos ah hat hterefi effi alienifiimos.
Caternmadremipfiim: âPlihilhocdogmate,deptccatoinre- â Foi.iji.m. natts remanente, öquot; iujlitia imputatiua dut aut cogitaripoffe, ait
0 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Cano-
-ocr page 110-ïoo nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Dcfenfio lacobi Hcerbrandi,
Canonictt4,algt;Ã(rdiui. âMdtiim Tisuó oprimu^ maxiiTiii^ laiar,pec* tati maximèabomineeur^ ^uoaUquemamarepoterie, quetn o fanftos hypo. â (riminepoÃutum ejjecognoueritfSequitur enim,'Vt eundemprtepo^ ââ**⢠nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.. [gjisDetiiÃniulcSffimel,odiQ,'amp;amoreproÃquatur.amp;c.T^ef^on-
deo.t^trumjj yerutn e^i^,âDeum odiÃepeccatutnamp; atnare peccato-nm.Ettamennonindefiquitur, ï)eum eundemhoniinein,Ãmulamp; ' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;amp;nbsp;amoreproÃqui.Odit psicatum,od'tt etiam propter pec
catumypeccatorem, niftfiat remiÃiodcdnon oditpeccatorem creden-Idem homo iuftus nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;diUgit. Facjlè igitUT damtts,'Vnum amp;nbsp;eundem Jjominetn
Hi pcccator. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;iujlum eÃe amp;nbsp;iniufium,feddiuerfo reÃeStu ,infiè,fua natura,amp;per-
iiohan.i. confideraeM,iniuflus spectator. Si enim dixerimue,qu0d peccatumnonhdbeamui ,ipfinosfedueimui, amp;nbsp;Veritas in noliii non eji'.Froiniquitate orabit ad te omntsfim^ui,canit'Pfialtes.Si habet iniquitatem , qiiomodo fanbiua dfi fanSlua , quomodo iniqutnf ââ d^Ãondeo.IuÃuifide quateraain ChriÃum credit,habetpeccatunit fedremififium,c^te^uml'dngmne e^tinnocentia Chrifli.In quamfin-Idem de ciufutcquot;' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^^10, T). ÃuguflinM eleganter fcripÃttDa operam eÃe IF-
DeiiiU.iÿ.cip.iy. STFS , amp;nbsp;quantumcunq^ fuerts (onÃtere te FECCAFO-
â^E^lteä'Ãera mifiricordiam.IdtminEfalmo centefimo quadra-gefimo. Condele^lor lege Deifiatndum interiorem hominem: Ecte iufltts, KndoergopeccatorPvideoaliam legem in membrü mets re-pugnantemlegi mentts mea, Sumus ergofecundum ÃuguÃinuM, iufli peccatores, quodCanonicuaipfi,cum ScripturaS, eSr Augu-flino pugnans,nunquam concéda, fiddieet eÃe oppoÃtum in adie^o Ãeutpoflea addit:Ãmul amp;nbsp;fimeleidem ÃibieSlo intfifie nullo moda poterit : Cuius contrariumdoeet Auguflintts,
Poi'iss .. Conatur autemÃum probare intentum , exDidleCticorum Fol 134 â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;conditionepriuatiu'eoppofitorum, quafimutubponant
lt;cäpérimant. Talca eumÃnt iuflitia tStpeecatttm, ruflitia autem Ãt infufagratia, ergopeccati macula del«bitur,e^ labes expelletur
-ocr page 111-AdüerfusGeorgium GottharJum. lot y^e^ondt;oFingunt'Pon[iÃci}ilo^ores, [uÃificattonemtalemno-turn amp;nbsp;mu[lt;)tionem ab iniuftifta ad iuÃitiam ejÃe, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;in
quot;PhyCuüi quando ynaqualitasalteram ex^eliit,eä^ cwtraria iniro-duciturz yt dim aquafrigid a calefit ,expellitur frigtuptr igneWt eär introducirur calor.Sicker luflitiam qux fit infufa gratiafhoc «à tharitas,eluh exfellt^ extingui) amp;nbsp;intertre ptccata penittu, 'vt om-ne tetri facinorM yeÃigiüaboltatur.Sedfalfa bxe eimaginario, 7)eünonpofife placari^nifipeccatumfuerit ex bomine pent t ta e^pul fumJdeoque charitatem,tanqttam nouam qualitatem infu»di,qux peccata pror/ui extinguat. Hüt que modo,ipja cltaritate hominem iuflum efife, f^ute omntafiuntfialfiÃima, fitut ex prxcedentibwsei^ manifieflum, tiimchantat infiufia non fit noÃraiufiitiafiedChriÃi obedtentiaamp; iuflttiaÃdeiimputata, yt ./^pofioltadifiertaâyierbii teflatur amp;nbsp;explicatdicens : porro eiquinon operatur ,fiedcredit in turn, qui iuflificat impium , IâMâPFTÃTF'°d^fidesadiufli-tiatn. Qpktnadmodunt amp;nbsp;Dauidexplicat, beatificationem homi-nif)tui T)eu4 I'M F FT AT IF ST IT I AM abfique operi- * lia. Feati,quorum remififieÃtnt iniquitates , amp;nbsp;quorum teda sfal.32. fiunt peccata, Heatia TitrfCui non imputabit Domirira pecca-turn.
Q^digitur addit : HuUwSiqut fiordibta el^inqttinatta,po- â tefl itsleflà regni hareditatem obtinere. QMmodo igitur homini ** peccato contammato, adcceleÃe domicthum patehit accefita nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;**
I^IJrondeo: Scimia hac'voiâPapiflicosdoIîorestgnorare amp;nbsp;'Vt Lutherta y ere dixit, firufira delà relia quot;tobijcum dffutari) quas non inteîligità , nee di feere fitdfiemper ignorât à jdocere yul-
Hobä autemfacilà efif ref^onÃo, yeraiquomodolomini peccato contaminato adregnucÅlefiempateataccefftafiabla nem-pepcccatorum remiÃicne,yt tam ex Faulo amp;nbsp;FJalmo eÃprobatu.
Adfiunt
-ocr page 112-lOà nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DcfcnfîoIacobiHccrbrandi
Ãdfunt peccata» non excijfa, fed te^a, qux T)eM non^üle quot;^iderh non imputât,y t Pphestecinit, Domina peccatum : fed imputât ChrifliiuÃitiam,^uam legtprafiitit,'vt'Paulut lo^uitur. In quant - ABgiift.deetttitDci
reliquit: Ipfiquoque no-i boni finem, ad quern re-
wuiinstt
fintentiam ettam flra iuflitia, quan
-üb. I». cap. 17.
fertur : tarnen tanta eif^ in hac yita, yt potiitspetcatorum remifi fone confet,quiim perfeUione 'virtutum.
F»i.tî3. . Hactiimplanafinttdefinemirari,amp;quttrerecumâmcodeinoi »* qttopaBoiuflificatuf qutfdicipoftrit,qui nonfit influa,fedhaiea-gt;t tur folùm iufluf!* fi^e/pondeo cum Chrifioî Estu'^a^ifler in If rael,amp;hac ignoras ? Amen, amen dico tibi, quia ^uod fiimus, lo-quimur, amp;nbsp;quodyidimut, tefamur, tât teftimonium noflrum nott accipit». An tu non es contentus ea iuflitia, quam Deus teflatur ef feiuflitiam,eamq,acceptatlâ t^is ne tu meliorem^perfeÃiorenh quà m qua Chrifli ePQ, quam donat in fi credentibus fAn hac tibi nulla elfe'videtur
fÃi35. â Dergit aueem{nfi^oconatu,cacitatem,^gnorantiam,e^rPha^ ^^ rifaifmum fium oflendere : a^o ne es rudts Heerbrande, inquit, â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;eaufam efficientem amp;nbsp;formalem coincidere nullomodo
** Iuflitia Chrifli taufaei^efficiensnoftra iuflitia. Fortt ma igtturnoflra Iuflitia efiè non poterit.
J^eflondeo : 7gt;Ion ignore ego ifla : fidmagû tuam mirorâVer-tiginem,inîflatuaatate.. Qui rùm fitprà folioïo6.107.tuilibelli, 'Vtferuiresfietta,fcripfijfes: lufliflcationis eau fa efficient eSf^ multiplex,quot;^na principalis, Detta Dater , altera minsts principalis Chriflut: iam tui oblttue,'nel, 'vt inflituto fatisfaciaj,iuflitiam Chrifli ,caufam elfe efficientem noflra Iuflitiaais. â¢tAliud autem Chriflsts, altudtius iuflitia, etfi diuelli hac non'pofiint. Cnm fupra quoq, exConcilijTridentini decretOfadtuam caufarum lu-flitia diflinUiontm confirmandam, pofueris : Fhicam formalem eau fam elfe, iuflitiam Des, qua not iuflot facit, Hac manifeda caufarum e^confufio. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Hec
-ocr page 113-AducrfusGcorgium Gotthardum. 103
idea nos 'Manichaorumreuocamttssrroremi ^luodma- FoI.u*. IfttnÃueptccatttm exfctndi negamuijidtanttim remitti amp;nbsp;non im-piuar 't affirmansM. âMeque enimfiibftantiamefjepeccatumajjeri-nou. Lo^uimur autem cum Scriptural Sicut Taulws fibi inharere, adiacere,amp;inhabitare in fe affirmât malum, Adhac ille quidf Seri-1( pturlt;eteflimoniaaffiert,quibu4DgttsOpt, âMaximus delcre miqui te tates,cor mundum create,mentem innouare, illuminare,mundare ee amp;nbsp;lauare dicitur,
T^jfondeotbac omniafiunt,partim remiÃionepeccat(/rum,cui-usfententitsexpofittio amp;nbsp;confirmatio habetur Tfialmo allegato ,32. âSeati quorum remiffafiunt iniquitates', partim imputatione iujli-titt,partim etiam re^eneratione amp;rencuatione,quafit in âBapttfino per Spiritumfianhlum» Sed quod omninOiJt quot;Vult aduerfiarius, eir penitus ptccatum exficindatur, rÿ radicitus ex natura corrupt a ex-tirpeturpeccatum, â^dcum Scripturafiacra maxime pugnat : ciim omntf cogitatio cordü bumani,non tantumpronafit ad malum (fi- cenef.«. 1. tut perperam in yeteri legitur translatione t corrupto amp;nbsp;deprauato fienfiu)/idtantum mala.EtSalomondicittQ^dieet, mundum eP^ riouetb.i», tor meum Tur tu fium à peccato â Et inpreetedentibtu conjimilia attulimtu Scripturte tefiimonia.'J^m.?. t. loban.t.
Torro quod additiT^nati,iuÃi (irreSi dicüturtconfiequens igi- « twei^^^'tt'vererealiterÃmui iuflitaliudautemeft,baberiiuftum, â aliud, effie iuÃum.7^Ãgt;odeo:Hae efi coram 'Deo iufiitia yicraiquam ^gnoficit,approbat'tiTacceptat,quodpaulo ante dihlum efi, Chrifli autem iujiitiam abfiolutiÃtmam j tredentibtu nonfo-htm imputât fieddonatt yt de ea non minus autficiu^oriaripefi fnt coram ipfi),quam fi ipà earn legipraflitififient. Heec Chrifli nobis imputata amp;donata iuflitia,no efi nihil. An hat tu Tharifiae melior e?Hac iufius efi,quifiquù coram tribunali Dei iufitu pronun tiatur,in quatÿApofioius,quifibi nihilerat confiiusÃnueniri 'vulr, phjj.j. tSr non in ea,quam legiprxfiititflitet irreprehenfibilùfiuerit. Hmc ij, T nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;aChri^
-ocr page 114-Dcfenffo Jacobi Hcctbrà ndl
ÃÃ4
à ChriÃi luflitia, iuÃidenominamur, amp;nbsp;fumws coram DeOfie ^Uiiâ canit Fjaltes: ExuUateiuÃiin Domino,reBos decet collaudatio: cum quot;vsÃra charitatiua gt;nbsp;yr cum yeÃrds lo/^uardmlerfe^laÃtiteÃe AugtÃino, dicentCf quod pcrfeEla innuUo repsriripcÃit hornine, quam diu hanc yieam yiuit : Et idea coram tribunalâ DeiconfiÃe-renoTtpoceÃiCoramquofummarequiriturperftÃio. Hxc ad Sen-ptuns teÃimonia,ex ip(d Scriptura reÃondereyolui: Ex quo apptt-ret, quam non faciant iÃa allata ex Scripturüs,adaduerfarij pro-poÃtum conÃrmandum.
' ^^(tÃp^turnobtiamp;D.AuguÃitiue'.Quidergo^quiÃntâBeacid^ Hon in quibin inieenerit Deu^peccatum,»am in omnibus inuenit, Omnes enim peccautrunt amp;nbsp;egen: gloria Dei.St er^ in omnibus pec catainueniuntur i remaneti ytnonÃnt beat^nifiquorumÃntre-tniÃa petcata.Hoc ergo Apoflolwi Ãc commendattit: credidit ylbra-bam DeOi reputatum eà ei adiuÃitiam. Ibidem: ficut amp;nbsp;Dauid dicitybeatirudinem bomintSt cui Deut accepto fere iuÃitiam fine operibui. litftitiam quam d Fidei tquam bona opera non-prteeeÃi-runt,quam bona opera confequuntur.-
EnarratiorteÃcuvda eiuadem FÃtlmi: Et quia totum prariie» tiui imputatur, non mtritü noflrtsâ. Deati quorum remiÃafunt iniâ quitatei amp;nbsp;quorum teÃaÃntpeccata. Hon in quibuinonfitnt in-uenta peccataÃd quorum teBa funt peccata, cooper ta Cunt pecca-ta.Tedafunt,aboUtaÃnt.Sitexitpeccata Deut, noluit aduerte-re,Si noluit aduertere, noluit animaduertere.Si noluit animaduer-
Ibidem /» enarrauone 'Pfalmi 31, LxtAmini iulîi in Domino, Quiaiam iuÃi: Fnde iufliCnon merius'veÃr^^fed^atia iUiuó.l^nde iuÃi^Q^a' ittÃiÃcati,
T^falmo Exuîtate iuÃi.âlgt;Ioloenim'votinterrogaredeitt' fittia '^eeÃra.FortaÃis enim nemo 'veflrum mihi audeat reÃonderet luÃtujum. Sedinterrogo yoi defidi quot;veÃra f Sicuc nemo '^feÃrum audit 9
-ocr page 115-Adirerfus Gcorginm Gotthardm. 105
dictrSiiufiuó fiim-.Sic nemo nonauà et dtcertgt;fiieldiJîtm.âÃ^Qn-dum queero quid quot;vittas f fedquaro quidcredas i Ftdts tUAt iufittia tua.fdaSentu AuguÃ. Ex quibtu omnibus amp;fngulü ap^aret,om-nesetiam iuÃos,fectatum habere amp;peccatoresefe. lujiosautem, remtÃdsamp;te^ifpeccatüiimputata iv.Ãitia,perfdem Jine operibus.
Sedhic contra affert(X Tatribus, maximb y^uguÃino,tefii â Vol nf. monia, quibtuprobare conatur, perFaptijmura ex cameprorÃis , euellipeccatuniificutÃuguÃinilocuecontntTelagianosfonare'vi-dtturÃDicimuidnquitÃBaptiÃnum dare indulgenttam omnium pec- '* tatorumgt; amp;auferre criminUinon rädere,necvt omnium peet ato- duM^?ftoi«pSlt;-rum radices in mala carne teneantur,quafiraforum in capite ctaptl- Sâ) nu.i. c»p iXâ brum, quot;vndecrefcantiterum refecandapeccata.HaBenui Canonic fMS,'quot;Verba Auguflini referentti amp;nbsp;repetentts Eelagianorum dera-furapeccatorum Ãmilitudinem,recenÃit. Sedaudi quot;vieiÃtm 7}omi-ne Georgi,quidfttbijciat.Auguflinus immtdiatet^Niam amp;nbsp;iÃamÃ-militudinem , inquit, corriperifua itbs(Telagianos) adhibereca-lumnite,canquam nos hocfentiamus atq^ dicamas.Sedde iÃa concu-pifeentia carnts (reliqua in renatis) fallieos^Eelagianos) credo, quot;Velfallere,cum quaneeeÃiefl,'Vt etiam'Baptiilatus, amp;hoeÃdili~ ^tntiÃime profiett amp;nbsp;Sptrttu T)ei agit,pia mente,confligat, âFflt-quam ergo fignificat ejfe in renatK concupifeentiam.
Hoc itaq^ dicit AuguÃintu-.^elagianorum lane eÃe deptccato-rum non rafrra, fed radices extirpatione in^Baptifino fimilitudi-â nemtde reliqua in renatM concupiÃentia,eos,inquit, fallt credo,quot;Vel fdiere. T^manert enim, air,concupifientiam etiam in Baptin^a-tK,cum qua etiam renati, qui Spiritu Dei aguntur, confiigant, fid dimitti earn, yt infequenttbtn habetur,in Baptifmo,'Vt quanquam traHa fit /J nafienttbus, mhil noceat renafeentibus. Quemà d- x:oncupifcentia modum etiam alibi loquitur : concupifientiam carnös Ãmicti in Baptifmotnon yt nonfit,fid yt in peccatum non imputetur,
a Fbi
-ocr page 116-io6 Defenfiolacobi Hecrbrandi
etiam concupifcentiam gt;nbsp;affeUionem quandam mala qua-Ibid. cap. ïS. litatüyocat,amp;â addit: âi^anet in corpore mortis huitts^carnalis concupifientia. In eis er^^ qui regeneranturin Chriflo, cum remif-fionem accipiuntprorfus omnium peccatorum, 'Vtiq,neceffè eif, 'Vf ETIAM HTIVS, LICET AD-HTC MA^EI^TIS COUCTEISCEKTIÃ, \EMITTATT\, VT m TECCATTM, SI-CTT DIXL non IMT TTETTT{. Eoflea Hoe ïd. ibid cap. ar. el^ enim non habtrepeccatum» reum non effipeccati, Itemimanet allu,praterit reatu. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;enim aliquidconcupifcentia carni5,amp;C:,
Agit autem) quidf niÃtpfa defideria malatamp; turpia, Ha^enua y er ha tgt;4uguflini.
In qutbus omnibui tirÃngulis , nequaquam concupifcentïam prauam ex natura radiât us exttrpari dicir, quin imo manifeflè dare amp;perj^icuè afÃrmat^ remanere, etiampolf^ 'Baptifmumân omnibus renatis,concupifcentiamcarnalem: fid inpeccatum nonim-putarh HoceliQenim, inquit^non haberepeccatum,reumnoneffè peccati, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;reatus in quot;Baptipno toUitur, in quo ah omnibus ablui-
mur peccatis amp;nbsp;regeneramur. Qwd yolunt amp;nbsp;alia patrum tefli-tnonia,
fol. 13». âPoflea ad alium errorem abÃurdttm confirmandum acceditt concupifeentiam, indinationes prauas(quas ipÃita nominat) amp;nbsp;primos motus 3 qui in noflra non lunt poteflate 3 peccata non eÃe, Qwm fuum errorem abfurdum in Theologiaprobare inflituit ,^Uâ guflini teÃimonijs, ad quorum refutationem non altjs opus eÃet ar-foi. up., gutnentisy quam Ulis ipfis locis, ah aduerÃtrio inde citatis ; y hi ait3 âBaptiÃnum omniaprorfus abluerepeccata, quomodocunq, admiÃa3 fed non ATFEPfT » inquit AuguÃinus, inFIT^Ml-TAT EM,cui regenerat us reÃflit. Simile huic «fû quod hie al-legatunlnBaptifmoquidem omnia remittuntur peccata, fed mu-nent carnalium concupifeeneiarum mala.
Sie
-ocr page 117-AduerfusGeorgiumGotthardutn. 107
Sicut amp;illud:Suffiat fola Ãiiriittalii regeKtratio,ne poà mor-ttm olfiti quodcarnalksgeneratio cum yita traxit.
7^0» dicit concuftfeentiampoft ^aptiftnum non eÃepeccatumt fedpo^ regenerationem non obeftfi j quia remiffum amp;nbsp;ablutum, yt inpeccatum non imputetur. Tdion äuÃert ergo (yt y er hts ex Au^-ftino citatK y tar) quot;Bapti/mw infirmitatem i Ãed manent carnali-um concupiÃcentiarum mala. An tu yer o hxc mala^ bant infirmitatem amp;nbsp;concupifientiam atq^inclinationetprauas,peccatumefifi perfie negabisfiSi enim concupifientia mala el^,fimorbult;s eflfiin^ firmitaSifiinclinationespraua'.^tue infianiaefi, peccatum tfiftenega-reJApofioluf certè Taulw concupificentiam in renaitsreliquam, Rom.?.. 0* malum yocatj amp;nbsp;peccatum, ^uod in fie habitat. Et ne impropriè fit did nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;txiftimtt, addit : repugnare earn legi mentdfiuee, amp;
captiuantem fifiubItgepeccatiâ.rirâ.Carnefieruio legi petcati. T^tio-Mm ergo petcati habet » quiainèii^illi inobedientia contra domina tum mentit inhominerenatoptui répugnât. Eflautemyerèamp; propriè'peccatum, tjuit^idpugnat tum lege Dei : ficut Apofioltu definit: nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;dtopilct,. Et aliut: Concupifientiamignora-
bameÃfie peccatum, wfitlex dicer et, non eoncupfias. Etfiautem Auguftinus alibi aliter de concupiftcentia carnd in renatü poll Ba- Auguft. ub. 4. con-pttjmum rehqua loquatur : tarnen euidentta yerborum .Apojlolt eöaddubfui e^l^ , yt difirte etiam dr proprii peccatum eÃfie fiatea-tur,inhacyerha ficribens: Sicut cacttas cordd eirpeccatum tliÃ, quo in Deum non treditur, pcenapetcati, qua corfiuperbum- di-^a animaduerfione punitur, amp;nbsp;caufia peccati,citm aliquid tad Cordts errore committitur': ha coniupiÃcentia carnü, aduerfiui quam bonus cotupifidt Spirittts,ET BECCAEV^A EST, quia illiine^ inobedientia contra dominatum mentts : amp;nbsp;pcena pectatiiquia tedditaeffimeritisinobedientia: amp;nbsp;caufiapeccad, JeÃeSione ionfintientts, y el contagione naficentis.
Hic fxpteÃe Auguflinus concupifientiam carntsinrenatts
T 3 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;TEC-
-ocr page 118-to?â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Defcnfioîac-obiHecrbrandî
7* ECCeJJèprontmcMt ,amp;rationein ftibï]dt:,quo(linÃt illi inolsdientiA contra Jominatum mentis. Et A^oÃolat citm dicitt nihil damnations effè in hts, qui in ChriÃo funt, non dicit nvlluM intfje Hls ^eccatttm, fed nullam damnationem. Q^are hoe f quM h Chrifio funt, amp;nbsp;nonficundum carnem ambulant ; nbsp;nbsp;nbsp;amp;nbsp;addà t :
°Kon regnet ergo peccatum in mortali yefro corpore ad obedien-dum peccdto, Ecce peccatum: Et non elicit : non fit peccatumin corpore yeflro : Ãd hoc dicit : non regnet, In omnibus enimpeccatum efè nouit, etiam renats, yt deji, amp;nbsp;inÃa perfna de omnibitt renattsloquiturtSedyt non regnet,prohibée.
Et quà m pragnantia Ãnt 'verba Spiritus fanBi per 'MoÃn frolata f Omnh cogitatio quot;Vel figmentum cordts humani ,TAlA.-Æ â 'llquot;°}AOÃ)O ^ALA: Item ApofioU : Scio quod in carne meanonhabitetbonum, fid malum mihi adiacet. Itemaffe^ua earns mors efÃ, tÿ inimicitia aduerfitt Deum, Legtenim liei non efifubie^ust fiquidem non poteïi^ quidem. Hac LeUorpits atten-tè confideret)perpendat, tff examinee. Ex quibts omnibus amp;fin-guls Scriptura èÿAugufiinifintentijs, manifefiè appareticoncupi-feentiam in renatspofi âBaptifmum reliquam »yerè amp;proprieptC' catum,nonfoliimdici,fedeffe.
»ââ¢uo. â Eerumhicaltitisinrneinfurgit'.harefinnotMmamp;'vefanado' »â gmata hac yocat. Hie homo, non nifi Hareticos perpetuo crepat.
Hxreticts ergo tibierit, Canonice,'Paulus, imo \lofittir Auguflb-nMS,qui hoc ipfim, quod nos docemus, ficripsere, 'vt iam ip forum quot;Verbs amp;nbsp;fententiademonfiratum eSÃ^. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;. ,
Abfitrda, homo abfurdiÃim us ex hoc dogmate colligere, eÿÃe rol.i4i. quad Irenats dehareticsejsrumq^argumentis firibit, ex arena fit-,,niculos neuere inflituit : Etenim^ inquis, an non hoc ei^Deumpee-â caei authore con llituere, P nbsp;nbsp;nbsp;EA*h4. f E nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;IHCE I-
â ân AT 10 TLE W, LAPE TP E SSE ASSE 7{E
llwd hoc magis abfitrdum impiuf Et ht(,qudnradtnodi(m amici lob.
-ocr page 119-Ãdiierfus Georgien Gotrhardrti.
Jà l, magno ^i^elo Tieum iuÃttmi reiluni,absgj 'vlla inilt;^uitatepruha foI. m*» re'fult,eiu^^j agit caüfamproUaè mulcts clamoribtn. QuaÃyero bocquü^uam neget fquibusadditcGentiles meltusde âDeofcriÃti-Tunc,amp;Ãnferunt Lutheranü'.l^osÃnquihHeerbrande.fiagstioà â f«! âquot;*ââ impijhomines,duTP^AVA'U ITACLINATJONEU ^eecarum eÃe affiritis, an non 'Desem mali aurorem conflitutts.
T^Ãondeo; âKequa^uam, Stdcontra yos ^manenÃs,ifli imÃijamp;flagitiofiefltshomines»^uitemere afferit«, amp;^muameà fe inclinationem, else Dtum illius eÃe autorem. Sipraua eÃ, erger peccatum. âPeccati ergo author Deus eritÃetundum yos.
°S4ulttsaUiem,amp;yaldeprohx'econtendic,praaamiÃdgt;quamÃt «« appellat,incltnatione,concupifcentid,injuic,igt;ulgö 'Voc 4Kr,lt;i Deofa t* à am.Cùtn enim omnia per iplam faBaÃnt,amp;fine tUofiaSlu fic mhil t' (fiedhicomittitt^uodpaSam eÃ) neeeÃeeP^yimilidinternam amp;nbsp;« concupifitibilem, cum res naruraltsfit, à Deo autorepromanare
PeÃondeo ; quot;Memo noÃrilm quot;ym^uam negauit, omnes à Deo con-ditas eÃefiibflatiasddeoq^ bonas, ^ttia à Deo bdno,Sic eciam ygt;im e? potentiam conct^ifcibslem, quatenuspotent 'ta naturales amp;nbsp;fiubÃaa-tia, à Deo créante amp;nbsp;conferuante eÃe. Sed huie, ficut amp;nbsp;in aUà ammbueyiribusfiuperioribus eär infericribus, tnentefiae intellellte, ©⢠'voluntate,magna ineP^ d.T(il'c^,ho( tÃ,inordinatio,qtta non eà fubÃanda,fed accident jConcupifitentia, ficilicit ,'velincUnatio in hominepratta,quam Apofiolttsyocat carne,aÃedum carnts,qui fit inimichiaaduerfius Dettm,malum,peceatum,qu£nonfiuntfub fianfia, quot;^elpofitiuum ^stiddam gt;nbsp;hoc eP^, natura à Deo, ad ipjius imaginemeondira,Ãdaccidens,incorrupta deprauata natura, nrÃe horribilis deÃrudio natura bona à Deo ccndira,qua non à Deo fiunt creataÃidà Diabolo amp;nbsp;yoluntate homints pnmi, à Deo deficientts, cuiadharere bonum erat, originem trahunt, quibus natura homints efi^ corrupta mifierrime amp;nbsp;deflruda. Accrue ita praua inclinatio in natura homints,nonflÃà Deo, ntenaturalie.
-ocr page 120-îto Defcnfio lacobi Hccrbrandi,
wà corrupt ts natur ce : nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;malum orîgtnis ohm Telagiani t fuut
âPapiflce hodie non mtelltgentes, bonum efft contendtbantt quia na^ tura adeflificut bi naeuralia effe integra contendunt, Q^od quide m aliquo modo yerum nbsp;nbsp;quod adfitbjiantiam gt;fed non quod ad qua-
Ioan. I.
Ephcf. a.4.$
Rom. 7,
litates prauasgt;quaÃnejn fubflantia amp;naturayitiata.âigt;danjerunt itaq^potenticenaturalesjfednibilfani aut integriefiin omnibuf yi-ribut fir potentijs reliquum,yeriim omnia contaminata, morbida, corrupta » deprauata, amp;nbsp;lepra quafi^atq, yeneno diaboli infufflatOt infeUa. In intelle^u ignorantia iieiuoicitai tisr horribiles tenebra» Inyoluntate t auerfioaDeo amp;nbsp;contumaciatamp;in omnibusyiribus inordinatio. Mac lex nbsp;nbsp;membrorum,hoc malum in homine, boc
F0I.144.
peccatum quodadiacet, bieccaro,quie aduerfus Spiritumconcupi-fcit, bic fenfut amp;nbsp;cogitatio bumani cordis tantttm mala à pueritia, (^renon aduerfatur nobis ^ugufiinus,cum dicit, omnes naturas» amp;nbsp;omnia qua naturaliafunt, à Tgt;eo effe. Concedimus enim naturas, bocei^fubÃantias omnes dDeo conditas,amp; idea bonas.Citm yero tu naturam, pro indin atione iflapraua, con(upi/centiamala,pu-gnante ctim lege Dei, accipias,fucumqjfacias, ludens ambiguicate yocabuli, datura,Canonice,amp;profubftantia accipias, cumfit ae-eidens: negamus,bac,tametfinaturdadfinttnobifcumq^nafcantur, à Deo effe, fedborribilem natura ab eo condita defirudionem effe afferimus. ^t^ itafimul 'Pelagianus e^'ManubattsCanonicus* fielagianus,negansprauam concupifentiam efipeccatum. ^ani-cbaus,quiaprauam coneupifientiam à Deo efie creatam ,fSrfic De-um penati autborem facit, J/'tranq, bare fin Ãuguflinus paucif damnat,^uguflinus lib.4.. Hypogno'.Libido,inquit,non efl naturale bonum in bominibuf, fed per peccatum primorum partntum,ac ⢠eidens malum atq^pudendum, cuius non author efl Deus,fedDia-bolus. Et mox: Omne enim malum no efl natura,fed aHut accident» defedu boni. De boc argumenti genere plura ibidem babentur» tjuibus docet,coneupifientiam effepeccatum. Fndeludacarnis efi
-ocr page 121-Aduer/ùs Gcorgium Gotthardum. ni S^irituiiamp;iella m/ctn^hdeconcupifantiaper omnem 'vitam'.Et additex ÃpoÃolo'. 'Mortificatemembra'vejîra,^ua fitntÃtperttr-mm, eîfc.lihidinemfConcupifientidmalam,amp;c. l^f^ondete,in^wt, (quot;Voi Ptlagiani) bute taneo doUori: Cur ea mortijicanda priecipit, ftnaturalia bonafunt!^ SedmeltM in yobi^ T^elagio amp;Celefltoloâ quentibui,quant CbriÃutin TPaulot è contrario pradtcatà , cùm lau-dabiliplaufit dicentes: yiuificate membra quot;veÃraiqutsÃntÃper terramtCol.^, lihidinem bonanitconcupiÃentiam optimam.DemenSi amp;nbsp;ficundum 'voluntatem tuant in fenfunt reprobum dimijfe Hxre-tice. An non bxc tibi quoq^ Canonice, diila eÃe put al if, qui pra uam inclinationemyel concuptfientiam, rem eÃe naturalem, amp;à quot;Deo ortum babere, aÃerere non erubcÃ:as.
^on ergo nos conÃriHos tenes, quot;^t elabi nonpoÃtmtu,Ãcut â Hol-14 « Thrafonice tTTidMo^ante yi(ioriam,queniadntodum etiamfingulM argumentasfingtdas addùamp;Ãtbijeis deelamationes T^heroricas, tuas ebuccinans quot;vi^orias prteclaras ,quas de nobis report ar is, qui-itunihileii^ineptius: deinde exclamationes addens gloriaris ya-niÃime. EuaÃmtnenim illos tuos Uqueosi quad aliud Ãtpotentia concupiÃibilis, quatentufubÃantia : ö* aliud concupiÃcentia,yel yt tu loqueris, inclinatio mala,qux aceidens ei^ in fubÃantia,quo hæc corrupta eS^. Sicutnec'MetapbyÃco principio nos capies : quamli » poi. i t. bet l^m eÃe ynam, yeram amp;nbsp;bonam. Cum igitur cupiditatÃue in- â clinatio, quam fomitem fiue concupifeentiam nominarefolemus, res naturalis quedam Ãt, debet eÃe yna,yera «Jr bona,amp;Ãc confiquen-ter à T)eo eÃe. quot;p^Pego enim,yt antea, inclinationemilld,Ãue c o n- â cvpisciNTiAM PRAVAM,rcm,boceÃ,fubÃantiameÃe^Ãd aceidens malum.Etqtùdemnaturalem eÃe,boc eÃ,nobiÃum natam non difÃtemur : Ãd Mprauatee natura ineÃe, eamq^ corrumpere di cimus, Sicta in pracedewibui,peceatum eÃe, immotis Scriptura eflimonijscomprobatumeFQ.CumigituryosfubÃantiam eÃecan- nb- Deumautorem ^endatisà âDeo, ïdeà yos7)eumpeccatiautboremfadtis. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^c^ufaciuntPa.
*^ic
-ocr page 122-112 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Defenfib Jacobi Heerbrandi
,} nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Sic ntc cornuto tuo quic^u^mprolicies argumenta:Ã inclinai
â tio y el cocu^iÃentta iÃa ^eccatumeÃ,inquiis,fequitur yt aut fecca
. ttti autoremT)eumfaciatis',aut'vt'y4anuhxiaua^rineiÃiarumamp; â rerumgenera conÃituatK.
DÃin^tmui enim interpatentiam concupiCcilgt;iletni i:ir inclinât ionem lgt;rauamtqux'vitium eà accident, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;in potentia iÃä,-
in natura,nonÃhÃantiaÃednaturx amp;nbsp;ÃhÃantix honx aDeocre-atx corru^tio,eir peccatum,quodnon eà ÃtbÃantiaÃed accident, tät nihil ^iuatittunti d Uaholo im^elltnte amp;nbsp;homine conÃntiente' ortum.
®oï ' «. â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;T^ideo ita^ Ãolidam Canonici, amp;nbsp;TltraÃmicam ia^antiant)
igt; triumfhot eitu ^hantaÃicot ; Qw te nunc Heerbrande conuertetC » 'Hefcio;effugerenullQmodopQtet,ca^wet,ex^icarett nullomo-»gt; dopatet.amp;c.Ãilicet,
j »» Eadem eÃÃlutio lÿ refÃonfto\adargumentum^de yiribiu ani â mhquxab ipfo animo non rt,fedjola mentit cogitatione feparantur, 'Hon enim bac mihio^tu eli^diÃinilione, nec ad earn confugimtn*
, Sedin yiribut animi à T)eoâConditit, yitium eÃe dicimtu,ab ipfi ho' mine ortum. Sicut Diaboli non aUundeÃdexfe habent malitiamt Cum lo^uitur, inquit faluator, mendacium, exproprijt lo^uitur, ^uia in yeritate nonÃetit. Sic d.TCi.ÿa: Ãa in poten tijs amp;⢠yiril/uf hominis,principium habet ex homine : quad ri 'Deo,impellentt âDia-iolo,trantgreÃtone ntandati ipÃui,defecit admalurndn nbsp;nbsp;cum quo
'Deutillumnoncreauit, quifecit hominem reilumahinitioijicta omnia quxfecerat,erant yalde bona. Sedtumpraua concupiÃentia ^inclinatio mala nondum eratÃdper inobedientiam ynius intra-tütpeccatum inmundum,amp;perpeccatum mors:atqueitain omnes pertranÃÃdnquo omnespeccauerunr, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i
Confiruat itaq^ iam 7)eut,ÃuÃentat e^propagat talem na-turam,quaHs iamei^Q^Ãcut GeneÃt j. habetur : Adatit genuit fili-um ad imaginem amp;nbsp;fimihtudinem Sy A'IA, 'HO'H T) Et» in
-ocr page 123-Aducrfus Georgium Götthardüöï. nï âin qua i^e initio erat creattn- Sicut amp;nbsp;Diabolos i^Ãsluflentatt 'quorum etiamfubflantia ab ipfo nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;eonferuatur. ^on tarnen
â ip^e malitia eorum auror Ãd ex femetipÃs tales faÃiÃunt. Hinctamennonfequitur, DeumpeccatiejÃautorem^quodnon res fuhÃantiaÃd mhilpriuatittum.
QuodÃ'ver0 concupifientiaâvelinclinatiopraua, aDeoe^l^ condita,'Vt contendit Canonicum, quia resÃt naturals : ergo Deutn peccati autoremÃacit:,quilt;tillampeccatumeÃÃÃrmiÃtmtsamp;inui-Uts Scripture tefiimonijs demonflratum efj^.
In te ergo re^e amp;nbsp;optime quadrat l^etorica declamatio} quant contra nos inÃituifliper multa folia^Kos Deumpeccatiauto- ti remfacitMÃ)eumeÃenegatis,quiaipÃindignaattribuitis.J^biir-1lt; go quot;veÃra erga '^Ã)eum nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;0peÃes, o labeSjO tenebr^.Voi fig foLijo-
ÃagitioftÃimiganeones, inclinationem illam prauamaDeonebts** inditam eÃÃeaÃeuerabitü, peccatumq^ eÃenegareaudetüs' SedIon-gum eÃet declamationem amp;nbsp;exclamationesiÃasbomintsocioab-undanttSy repetere eÿ reger ere3^ro!peroenim adÃnem.
yiagno euam conatu magna Ãirat mendacia z Lutlerum amp;nbsp;affeclas, odio EtcleÃa CatbolicaÃ^ipublica Cbrifliana bellum intuliÃe,
T^Ãondeo: 'Uequaquam ^ipublica CbriÃianxÃedl^ma-no ÃntichriÃo i eitu^ regno,à Diabolo fundatOtbellum indixiteÿ' tnouitteirreilè quid«m,Deo fÅlicem dante euentum. Impietasjdo-lomania multiplex, amp;plu^quamEtJmica,%lagiaborrenda,qiia creaturas pleras^ incantationibus , à Diabolis quaÃi obÃeÃasgt;tx-pur^re infliiuiÃisÃyt olim'Kdanichaiiquibus tarnen bac in parte Tapatus longe antecellit)amp; adfugandos damones,amp; Ãalutem anima amp;nbsp;corporüypraterÃtram naruram,in uÃiu alios conüertere^Ãeu peruertere yoluiÃis. T-^rannis amp;nbsp;perfecutio piorum ÃuiÃima, peruerÃo denique totius T^ligionis in I^apatu , cauÃa fuit diÃi-^i}'
-ocr page 124-114, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Defenfio lacobi Hcerbrandi,
,, nbsp;nbsp;Subiungit amp;nbsp;aliuJmenJacium: âMemorilt;e,inquit,froJitum eÃt
Lutlisrum ab Eck 10 in diÃutatione Lipfica luperatum, tandem i, fremeniem att^ fur entern gt;nbsp;in hac yerba prorupijjt ; Hane Tragx-,, diam feu Comxdiam non propter T)eum tncÅptam, necpropter De-um Ãniendam. Turpia duo coniunEla fitnt mendacia quot;p^piÃica, TriM Lutherum ab Echio fuperatum in dt^utatione Lipfica, quod adeo à yero alienum t yt Lutheru^ eam publicauerit, totimf^ orbtt Chrifliani iudiciumfubire non dubitaueritt nec erubuerit. âPofleri-ui de yoceab eoemiffa : Quodfi talem emififfet yocem Lutherta» Eckitü pro fua proteruitate 3 non diÃimulaturui erat. Et à qtio hoc memoria ei^ proditum f Hià forte ab hofie profeÃlum t quod quantum habeat momenti, omnes nouerunt.
157.
B8.1SS.
Taleetiam eif^iquodimpudentiÃime confingit,calumniaturt »i mentitur amp;/fargit : Lutherum fateri,fe, authore amp;nbsp;Ãtafore 7)ee-»f mone, quot;Milfx oppugnationem amp;nbsp;abrogationem fufcepiffe : tum tantum luäam amp;nbsp;diÃutationem cum Sathana habitam,defcribat3amp; quidfibi meditanti %liÃx impia, cccnaq^ âDomini prophanationis abrogationem 3 Ule obiecerit : cuiufmodi lu^larum expert et funt ociofiamp;yoluptatibua ebrij Papicolx, qui turn Icgunt ÃpoÃoli Pauli agontm cum Ãngelo Sathana 3 fe colaphifante3amp; deÃimulo in incarnem dat03libidines imaginantur. y/quibua Paulum haud dubie liberauerunt certamina amp;nbsp;affltSliones3 qux recenfit ordinCt 2. Cor. tt, Longeigttur alta fuere certamina, qua non mÃexercita-ti} amp;nbsp;qui experti fitnt3 intelUgunt.
â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Hoc yero ingem Lutheranorum Ãeluiautumat3 elf minime
gt;. fer endos doUoresÃed aâMagiÃratibus juts propterea ad extremos s» Garamantes ablegandossdotentes-.etiamappetitionesaliasnobtsin-uitÃi aut prater i ogitationem exortas 3flagitium efÃct hoc e^,pri-â mos motus contra legem Dei txortos,psccatugt;n eÃfe: T^ationibua ad-dttis,quodnonÃntinnQÃrapoteÃate,fed(i naturaexoriantur.Et â* Ãc Deum matrem amp;nbsp;fentinam omniumÃagitiorum nos corÃauere.
-ocr page 125-Aduerfus Georgium Gotthardum. 115
7^Jjgt;ondeo : 'Miror, cur non etiatn 'vulgäre illudexSihoU Etlnitorum proferas',Cogitaüoni} pÅnam nemo patùur.
Sed quid tibi in mentem yenie, quod'Bellum contra Trophe-taitÿ- ^poflolosT)omintt tmo Cbriflum ipfumÃtjiipere'voluiÃi!* An non enim ^Mofes difirtè teÃAtur,qu9detiampaulo fttperitts re- Gen. s 1. (itauimui: Omnemcogitationembumanicordts, TAIATV^ 'MALA'MeÃeapueritiafDe primts loquitur motibui, amp;nbsp;cogi-tationibws etiam obiter incidentibus, amp;prateruolantibtngt;etiam cum nulltu illüprabetur confinfiu. EtÃc de cmnibtu cogitationi-bfu malù,cum lege âDeipugnantibiu. Sic ChriÃtu quoqjxpenume-mero ludteot hoc nomine reprehendit amp;nbsp;damnauir.Quid^inquiens, cogitatü mala in cordibtu teÃrü f Et ingenere inquit : Ex corde exeut coÿtaùonei malee.Hinc Eaidtu teflatur:l\[oÃtmui(inqMt) Ãtfficientes,ne( quidem cogitarealiquidboni ex nobtt, tanquam ex nobtf.SedDetue^^^quioperatur EELLE üperficere. Etite-ruw.SenÃui carnts mort ed^iamp;inimicitia aduerfw Deum amp;c.
ConÃentit amp;nbsp;Hilaritu: qitat impia, inquienttfuntitielcogitajÃt nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i,
iam crimen e?Ã^.Idem,necÃtfÃcit non egiÃe impium aliqutd,fimen-recogitaturimpietas.
Sicut ergo olim tempore ChrifliâPhariÃinoninteUigebant legem, niÃde externü amp;nbsp;manifeÃüÃceleribuit concupiÃentiam ye-ro amp;primos mottu ac cogitationes minimepeccata eÃe iudicabant: Vnde Chrifluf illü tnterpretatur legem de concupiÃcentia quoq^Ata nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;j.
plane adeundemmodum, nouiThariÃai iÃitâVtrumq^negant eix cum Eelagianü,naturahominù corrupt! bcnitatem amp;integrita-tem pradtcantiâPPon agnoÃcentes, nec Ãntientes caci amp;nbsp;lepra peet a-tipercuÃi,morbi originale magnitudinemgt;Endeamp; charitate iuÃot eÃiccram 7)90 formaliter autumant ^Ãbi^falÃo perfuadent hypo-crita. Hoc modo, extenuatoÃmo negatopectato,extenuatur etiam beneficium Chrifli, quodinpropria trantfertur opera,e*t ideo Chri-Ãtu illti nihilprodeÃ. Hi ergopernitiofifalfi doBoresÃupi rapa-
/L Ã
-ocr page 126-TITS nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;X DefcnfioIacobiHeerbnadi
lt;es cumfuo ylulatu,profcribendt, ditiomifta Cetmaniaeijciendi,amp; ad Garamantes extremos reltgandt erant.
Sol ls». Sedparum hoc Canonicoyidetur : niÃi etiam apudIlluÃriÃ. Trincipem Evirtenbergicum, Dominum noflrum clementiÃtmunt fgt; nosinÃuÃicionem adducat, inj^odiumrapiat. Ecinam,tnquisni,Il-»gt; luflriÃ. Ãrinceps EEirtenbergenÃs, quibtafi erederet 3 paulo dili-gentius conÃderaret. Stupidum effe Ãapientultu iÃe arbitratur 3 cui non magnoperè cura fit religionâ doÃrtna 3 animaf^ propriafa-lia t'^ui tantum alienâ yideat oculâ, amp;nbsp;quo trahatur à nohM3 fi-quatur, cùm tarnen Ctlfltudo eiu4 ipfamet amp;nbsp;noÃra légat Scripta amp;nbsp;approbet 3ac fingulâ diebta leÃioni Sacra aliquid temporis tribUâ at, Sedexflto ingenio, fluorùmq^ afficlarum moribta, amp;nbsp;Erinci-pem noflrum Illuftriflimum, eÿâ nos Theologos 3 Celflitudintsipflut iudicans: qui non filum yiduarum flubintrant, fled in aulas pracipuè ^gum amp;nbsp;Erincipam amp;nbsp;quot;Magnatumfle infltnuant3 yt quospofitnr, influas nafflaspertrahant 3 deuorantes non yiduarum modèdomoS3 fledetiampotentum theflauros exhauriant, circumeuntes aridum
X». maria, non ficta ac olim Ehariflxiyeteres3 ytflaciantproflelytoS3 quodybiflaâum fluerit3faciunteos duplo flltosgehennatquà man-tea, Ideo ya yobà Scribâ amp;nbsp;Ehariflaà 3 genimina yiperaruMf quomodo tffugtetà ignem gehenna i Hâ yeflrà moribus nun-quam.
Fol Iff.
âûixi in mea dil^uiathne'.Tontificiofarticulumgt; Credo re-mi/?ionempeccatoruM, corrupifje. Hec mea 'y/erbaquot;vari'e calum-ntaeur potiiis, q^uà m tnterfreratur, 'Varios illü affingtns fenÃn^ Se d nihilfiHione opta tS^: hoc enim ytolo, quod facile intelligic quoddoceantjjomines nonpofe^necdtbire certo flatuert,famp;credert fihhÃbi,iniiuam,remiffaeffepeccata, Sedeffein EccleÃaremiÃo-nempeccatorum, hoc eÃ, claues,
Fol. Xdo. â
99
Ql^d htc obiter inferit : ChriÃi tneritutn nobà nilprofuturufn» fe arbitrari, ^uodab EccleÃaÃceÃionetnftcerimta, ^ffondeotf^-
temur
-ocr page 127-AduerfusGeorgiumGotthardum^ ii/ temur lilenter amp;nbsp;quidem magna yoce :nosa 'PontiÃcilt;^gt;amp;fic à T)i-aioli Ãinagoga JeceÃiÃi.Qwd impulfore Spirits fanUofedmitf,cla-maHtf.Exiteitxite de 'Babylonepopttlua mew^eÿ nepariidpesfitù Apocalyp; ir. deitUorum eitu, amp;nbsp;deplagdeius non accipiatû. QwniamperKsne-runt peccata eitu ad teelum, amp;nbsp;reiordatw eS^ T)ominu6 iniqwta-tiie;w. ludditeeidttpitcia,eitt. hacdntpuam, ^ntichrifiiana exiuimuf, nequaquam yer à à y era Dei Ecclefia. Et feceÃionts luiinnoÃra ab Anticlrifiiana quot;Pontificia EccleÃa, caufasinpra-ttdtntibin reddidimwgrauiÃimas.Porro ytrumeÃegt;tpuodferipfi, ^oUst. torrttpiÃe ipÃos Artitulum gt;nbsp;de remiÃione peccatorum , nec etf 4 mefa^am iniuriam i iam confirmât Canonuui dicens : 0mnes ad-hanc certiÃimamÃem eriÃmttittertojj bccomnilwproponimui,in Etdefita Chrifii ycras tffe claues, ac remiÃionempeccatorum^eamqj â Chrifium omniltts altindeprcmeruifiit Et autem credat ^hanc ** remiÃionem omnes eÃe conjetutos, Stripturaprokilet te credere. nbsp;nbsp;**
7^Ãondeo:An yero te nonpudet lorum CanonicefEt quis tt â¢Â« rol. j«î, i^occredere iuÃit f 7gt;don equidem nos. Sicht amp;nbsp;locpalpalile «Ca-nonicummendacium: fi^utsadfintm non ptrÃeuerauerit,lunc fi** guts nililcsminui faluari flattnt (cjuodfacitii yos) Ebirâ^uafio te» «oce, monflra lilrum, caput, folium» ybi loc doceamuf, fi yir bonu4 es. Qui ergo falualuntur f Patefecit, induit, Clriftui, aditum ** adre^umccelorum. Quibus f Sedaderit,inquit»Clrifiuiijs»tpuiquot; mandata Diuinafieruauerint. ^{^ondeo ; qui yos audit doBores, eit ftquitttr ; Idiemo ergo falualitur ,fied omnes excludentut à regno tÅlorum. Quia nemo feruat » nec feruare potelif. Preeclaros ergo Ecclefite Dolores.
Damnandos eos dieit: qui per digna pÅnttentia opera ,paf( â lt; rot. i«3. fionis amp;nbsp;mortis Chrifii frudum in Je tmnsferre minime fiunt â tonati. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;C4
P^l^ondeo .⢠âMinime per operapÅmtentia, mortis amp;nbsp;paÃicnit Chrifii mérita ad nos transfcrimtts, Hac enim effedusfiunt pani-
tentta^
-ocr page 128-iiS nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DefenGoIacobiHeerbrandi
fentia facitefruBui pcenùentia Jignoi, idea caufafalutMeffenon poffunt, Sedlt;»pplicant fibi fingult beneficia pafiicnüChrilliperfi' dem'.hac inflrumentumeS^,ceumanM,qua apprebenduntur^âKee ideo bonorum amp;nbsp;malorum in extremo iudicio nulla erit ratio.Vâ,rt enim in Chriflum tredentes fialuabuniur ; 2gt;Ion credentei damna-huntur.Etdabitur âvnicuiq^fecundum operafita.
^ec hoc yolumw aut docuimui ynjuami^uod nobds malieio-tal. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.. Ã affingds i ctrto tibi 'vt perfuadeas om nes in Ecclefia efifiefian^os
amp; iuÃos. T^eJ^ondeo: Et quds hoe quot;Vn^uam docuit^nfide âverè in ea credentibuffic de fola ele^orum Ecclefia, fiueyerds Ecclefia membrds id intelligaturdPorro quod ficribds: Effugere nonpotefidit ** Heerbrande, quin aliquid in nobds effi concédâtdf,quod hanc in no-* bdsperfiuafionem augeat amp;nbsp;confirmetinimirurnttt à peccatds auerfi ad âDeum fimue conuerfi.
Rom ** nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;3^/}ondeoiSi de yera ad 'T)tum conuerfione^quafitfide,accipi-
atur,confientiofic enim y^pofiolueficribit: Ideo exfidegraedsf^tfirma fit promifiio omnifiemini.Fidei ergo hoe efi:,qua certifitmuf nos e/fi in^ariaapudDeumthaberenosremifiionempeccatorum, iu-floi efje^ ö- haredes regniccelorum,Secui dePapiJlica conuerfione. roi.ilt;5. âEerumhieinfiat Canoniem : fedquxro,inquit,iamabste,quidjla-.
,t tuendumfi quds conuerfuifibi yideatur,qui conuerfits nonfitsâIIam â quot;Vt extmpldt rem doceamut : i^idetur fibi conuerfui Lutheranui, âeandem iaSitat Caluinifia^ yinabaptiflaiSuuenikfieldianuaamp;c» n Sic Saulue adhuc perfecutor Chrifiianorum,
7^ljgt;ondeo, Cùm dt conuerfione ad Deum loquimur, non lo-quimur deTureds, ludads, necetiam de Hareticds,aut Se^arijs damnatds,ficut nee de yobds Tapicolds fisdu^oribu«fimplicium, qui à yobds dependent :fid de quot;verè credenttbui.Ham quodad tos,ouifis-Rdsâvarijsfuntdiuifi-.opinioneshafitnt'varia, eir inanesperfuafio-nes, fundamento carentesamp;fiuper arenam adificantes, non fuper fiirmam petram fialutds noftra, Chrifinm^quilapdeed^fundamen-
taldt
-ocr page 129-AduerfusGcorgium Gotthardum. 119
in ^uemquicredihnonconfundtturnecfugtet, Hocnïtitur uedens yerboeitti,ideoitnmotusmanet,iuxtatlludâPfalmi: confidit in 7)ominoficut mons Sion^non commouebirur in at er num, Stc âPauluitScio cui crtdidcEt ^poflolu^ loannestScimw quodfi- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â*
lijTieifumut. âKondefefrlolo^uitur^feddeomnibMcredentibuf.
Et S^es hac non confundit,
Vâ^erb âE^manenfeit qui omnia crédité,praterquam quod ynieè eredendum erat de Chriflo, gratuit a feccatorum remiÃtone, per amp;nbsp;propter ipfitm : quia operibui '^efirü »itimini, confidente t in yobtf ipfii! nunquam ex hds 'veftrit perfuafionibus certi tffe defalu-te 'veflra poter itü, fedperpetuo dubitandum eSf^tamp; er it,quia nun-quam Legi Dei fatttfacere poteftds aut fattt bonorum operum ba-bere:cum^ nemo dicere poÃtt: mundum cor meum puruafum à peccatü : quod yerum eSi^ : E^Be ex '^eftra doUrina de legis dL Ulna obÃruarione adiuflitiamneceffariadubitationiscarnificina oritur amp;nbsp;fequitur.'Planè enim,à nofiram dignitatem amp;qualttatem conÃderemus,non tantum dubitandum eÃfiedomnino deÃerandum trit : Hocâvobts libentiÃime amp;nbsp;re^iÃimelargimur,quid tibi^ti etmpliui'i
Q^d'^erbaddis'.Sinonteneor debocvtlillotCtrteneq^ deme credere tenebor, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;**
ridiculum hoc ei£,titminime âTheologicum.Sipuer ita argumtearetur^neÃio quomodo exciperetur. Sed nego confequen tiam. ApoÃolusenim dicit: ^0 SU ET IE SO S ttntateji^'^â^^'â^ eÃis in fde, IE SI VOS probate.7gt;Ion y ult not alios probare, numcredantfidUO S IE SOS, Quit enimfiitbominum, qua Ãnt boministnifiSpiritusbomints,quiin ipfoeSf^^
^lonyultautem Canonictu cumÃtscertuieffedertmij^one'^o^-ti^-pectatorum amp;faluteaterna,fiddubitareperpetuo.Ideo dicir:Qî^- ** re imptas illastuas â¢^oces Heerbrande, execrarifatM nonpoÃum, cam inquis : ytpectator peenitens amp;nbsp;(redens in Cbriflum ctrto fla- â
tuat
-ocr page 130-120
Defcnfio lacobi Hccrbrandi,
â inChr'tflum cert o flatuat,amp; firmiter eredere debeat, fibi remijfi^ ^{]epsccata,fieefje in gratia apudïieumifie adoptatuminfibum amp;c^ â Ã^denitn irapudentitnautpernitiofiutexcogicaripotefl,qtMmte-M »jerè ür arroganter quot;Dei amoremfibipQllicert,fi^infianblorum nu-,gt; mero coUotare, cumScripturacontrariumpafim doceat f quot;Ãdeficit bomoodioan amoredignttófit.
Impiaergb,execranda,tmpudentiÃimaieirpernitiofiÃmayo» in auribuf amp;nbsp;mente Canonici eii^ : Credo remtÃjonetn peccatorum-per amp;nbsp;propter ChriÃumgratK.Q^d efitCredot^ Idem ne tibi âDomine Canonice, fignificatcredo, quoddnbitoC Ãbter definitfidem (redere ^poflolui,cum ait, quot;fiom. j^.quod idem fit ,quodnon bafita-re diffidentia. Dubitationem er go yefiram damnat, Articulum itaq^fymboli Apofiolici,ficut amp;nbsp;extcrarts Canomte,inconciliabulo Tridentino fiolenmter damnatum auditnus , quot;^t iam non ampbtis^ credamui,fieddubitemtn,remiffa nobds ftntpeccata, nec ne. An non iflte Canonici, execrattefitnt yoces c* An non bac plufiquam Dia-bolicaefl âPapiflarumdoÃrina,qttadefaluteanimarttm perpetual totapericlitatur EccleÃa ,fiadmittaturl imo planea^um Ãt de-ea. Hie declamandi materia mihi eÃet oblata,finonpotita dtÃu' tandum efiet,quam ifiitu more declamitandum.
Dew de fiuo ergapeccatoresamöre,nos'VoluiteÃeq^uamcer-tiÃimos, quem ipfie Serbia amp;nbsp;fabîü teftatum nobdsfietit, Sic enim Adrït^ 1 r Dew dilexit mundum, quot;ftfiliumfiuum fnigenitum daret, ft omtw Eph i- qui credit in eum,non pereat,Ãd habeat quot;fitam eeternam. ,gt;4poÃo-Iw Deum not dilexiÃe teÃatur, ettm adhucinimicieÃemw. Et idem alibi,pttlcherrimfsferborum Itminibw,Deum,erga bomini-nes amoremfiuum amp;nbsp;benignitatem declaraÃe, donatefilio, deficri-bit,in quoamp;nos antemttndi conjlitutionem elegie.
dAn ergo htc Deum mendaeij argHam,autamoreeiwamp;
num
-ocr page 131-Aduerfus Georgium Got'thardum. »21 ««W ^eraxÃt dubitemf O blaf^hemos,nonfertnd(ii in EciUÃa do-â¢^ores,quictiamÃwrum hominum conuerÃatione Ãintindignh Ds' um mendacij in Ãio yerho arguer e 'volentei,
temeritasefÃ, amp;arrogantia^dicit Canonicfti,7)eiamo- «Auguft.intfjLu, remftbifHtlliceri tfeq^ infiniïorum numerorepontre f'T^Ãfondeo: ^udifairem Auguftinum : Ãudebo ergo dicere^ ^uoniamfà nBus Jum f fl fan^uâ fanÃiÃcatM t dicat âVnitt^uif^Ãdelmm, S CT Es SE\l,Tgt;Ion ei^iflaiattendt Canonice,fu^erbiaeîati,fed . confeÃio non ingrati. Si enim dixerii tefangum efà ex te,jtil)erbtt« es. quot;Ãurfuifidelis in Cl}riÃo,amp; membrum ChrifihÃte non dixerts tffe fangum,ingratus es.
Et an non EauluspaÃim fuüauditoribuifcribit, fanÃti,à ^^^'^' ^Ãtricu {an^olan^ificatis'l^ enim Sfritum Cbrifli non babet,is none^tiut.
Amplius dutem inÃat, tif dubitationemÃtam Scripturx S, teÃimonijs detortds amp;nbsp;deprauatis,conÃrmare conatur.Et primùm tx Eccleftafle,quem locum etiam fuprà bts allegauit.
^odigitur hune adlocum attinetâJi^efcit homo,odio an amo-re dignui Ãt, Fallacia eï^ à di^o fecundum quid ad diBumÃm-pliciter,y( 'DialeBiciloqttuntur. ScimusenimdDeumpioSthoc eBf^ tere credentes in ChriÃum ,fuofauore amp;nbsp;amerefrofiqui, impios amp;nbsp;incredvlos odijfe. Sedhocvultfapiens: exeuentuexterno re-rum huiui mundi,nonpoffeÃatui, num qursÃt in odioyelamore 7)ei:Sicutinimmeditate fequentibus explicat: quid eaetieniantitt-floamp; iniufloamp;c..
Sic non feiufliÃiet homo coramDeotinquit. ^jÃondeoiEx syiaej-proprijsÃtrs operibtn, quodfacitü 'Papicolafhincfemper yolii re-B'e dubitandum .Fn quam fententiam 'Pauli illud ate allega-tum: TLihilmihi confdusÃim,fedin hoc non Ãm iuÃiÃeatus.
2 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;dccipi'
-ocr page 132-122 Defcnfîo lacobi Hccrbrandi,
accipien^um. Q^odmaxime contra yos facit,qui ex o^eriluitufit' ietca».i7. » yultts.Et âûomintu/t cordiumfcrutatorem y oc at. Annon I â TPôj Luthsrani,inquiti T)ei iudicium yfurpatM,qui quot;Voi cordafcruta ri amp;nbsp;cognofcere confiditis tâT^f^ondeo: TAon fcrutamur aliéna cor ⢠da,Ãd nec noflra perfirutari fojfumin. Vjruntamen probamuf nos» num fimiu infide,quod A^oflolut prieci/iit.z.Cor.'vltimo.Q^digi-i.cor4- tur A^oflolut inquît : âhlthilmihi confciueÃtm,fed in hoc nonlunt iuflificattn,qui autem me iudicat, Dominua efltHoc dicit'.^e qui-dembonxconfcientia iuÃitiam, coram tribunali T)eipoffe conftfle-re.^'a exoperibua non iuÃificabitur^ coram illo omnishomo. Sed Dominum in extremo iudicio declaracurum, docet A^oflolm quKalteriÃt^raferendtn^pro donorum,laborum,amp;fidtlitattf rationes
FotiÃsi. â 2Aon ergo nos Dei fintentiam de nobis anteuertimtts'.bans gt;gt;nbsp;enimantea amp;nbsp;tulit,amp; nobis ^atefecit^ quos y elit ö- in bac yita iu-fiificare, amp;nbsp;ilHc perfetuofaluare y el damnar e.Sic illndquaq^ lobist Si iuÃÃcare me yoluero, os meum condemnabit me amp;c, accipien-dum^ yidelicet, ex meisproprijs operibus, quodfacitisPharifai, Omnes enim peccatores. quot;hdon ergo intres in iudicium cum feruo tuo» ^»ia nonduÃificabitur in conÃelluo tuo (ex operibtnproprijs)om-tifsyiuenss
^itto btc inueiliuas acerbiÃtmas, yirulentiÃimi bypocrita, mitto amplificationes , exclamationes , declamationes T^etor-culi, quibus ciim yer is defiituatur, probationibui amp;argumen-tis i quibui impiamfuam Academicam eityerboDei damnatam dubitationem confirmare poÃit, ad nos obruendos , clamoribua fuis ytitur, Conuitiari Ãcut amp;nbsp;impertinentia allegare ^noneif, ' probare caufa yeritatem, Sicut multa bic cumulât, perperam citata Scriptura tefiimonia, ne fne Ulis loqui yideatur , amp;nbsp;fucum fuit faciat , eosque in impia iÃa amp;nbsp;damnata du-iitationeconÃruet, quaà fua,Scripturisfcilicet3egregiè probaue-rih
-ocr page 133-AducrfusGeorgiumGotthardum. laî rîr,împertinentilgt;M, amp;nbsp;impr oprijs, dim [oit Jas nofir as ex 'ner-io T)eirefutatitnesillortimt (ognofiereipfisnon liceat,^uodcautnt fedulo,
Qt^le efi illud: T)epropiciatopeaato noliefi^efine metu. 'Kon â¢' rd. ^^T.â enim^ulr fiapiens homines de peccatorumfitorum remiÃione duld tare j //e ^ua nos 'Verbo Dei certiÃimos effè oportet^ fed prohibée fecaritatem, amp;ne7)eimiÃricordia at que longanimitate abutan-tur ad cumulanda peccata ,ficut ex ipfo context» orationis, ex prx-cedentibtes confiequentibtta apparet. Ita enim habent âverbat Kedixerdipeccaui,amp;quidmihi accidie trifte fquot;ÃltiÃimua enim
i^^dditor. T)epropiciato (reHiùs tmpunitopeccato) noli t[fiefinemetu, neadijciaspeccatum fiuper peccatumiamp;nedicas: mifieratio Domini magnae^i[^,multitudinHpeccatorum meorum mifierebitur,
Concio eï^, contra fiecuritatem carnalem, amp;nbsp;impisnitentiam, qua homines carnaliter Dei longanimitate, ad cnmulanda peccata abutuntur : qua amp;nosdamnamus. Interim non confirmant hac, impiam amp;nbsp;incredulam dubitationem.
QiÃd igitur addit : Cur leremias, loel, lonas, yeterès Tefta- lt;lt;nbsp;menti quot;Vates, homines ad hancfiducîam non erexerunt sâ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â
T^ondeot^tiq^fiecerunttfiedtu,cace 'Pharifiae,in Scriptura ex-cutiens, quot;Vt caciu in meridie palpitans, non quot;videst Qtà d enim aliud fiecit Efiaias, ctim dixit : Kotitia fiui, iuft ficabit ipfieleruuâ mews multos,quiapeccata ipfiorum tulit I Qwd leremias, cnm ChriÃum quot;Venturum quot;Vocat Dominum, iuflitiam nofiram fSieut fiuprà quoq^ ex lona ofiendimus, dicente; Crediderunt Kiniuita in Dominum, Vt alia fiexienta omittam. Sed tibi liber eS^ fitgnatui âBiblia, tir manet quot;velum 'Mofiaicum ob oculos tuos, quot;vt turnTharifiaès non nifi opera quot;videaSt^oriam quot;vero Chrifti nequaquam,^ Ideo^ firujlra de tantes rebus quot;vobificum dijjutatur.
Hint fit,quot;Vt doUrinam de fidei certitudine ,nullipa:nitenti, amp;nbsp;.lt; fo1.:i7x.
3 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;7erè
-ocr page 134-ti4.
Defenfio lacobi Hcetbrandi
'Vtrè credent ât in Chriflum, defua lalute efje dubimndnm :fedemni^ ifn credent 'ibuf ejfe certam. Diabolo adfcribae Canonictn, ^ni ho-tninum nnimds hatte opinionem inl'erueritt
O cÅcitatem} omalitjam Diaholicam o blaf^hemiatn. Sed hoe ideo fcribit 3 ne à fuis âMaior ibu^ ludais 3 Ãr Thartfeis degeneraffe yideatur: malediHi enim ifli nehulones eifdem ^lanè quot;verbû Chrifiumblaffhemabant3dicentes: 'bdonnebenediciminnos3^uia Samaritans es tU3 amp;nbsp;damonium habest
Ergo Georgi mifer, amp;nbsp;eaee in Scriptura S. iuxta hanc tuam Ãntentiam de noftra doilrina, ^uam tulifli, amp;nbsp;quot;Pauli amp;nbsp;Petri 3 Ioannis tSr omnium Prophetarum doBrina, Ã Diabolo or ta eS^I Hi enim omnes magno confenftt,idem (^luodÃtpra demonÃrauims) docuerunt3q^UQd nos,defidei certitudine.
Kom. 3' -
Fel. I71-I73-
Sedhinc fit, iniptit, yi homines in qitoduis flagttiorumgens â précipites ruant. T^lf ondeo: Coceyfmum fuum ingeminat. Sedhoc non doiirina tribuendum ejl, yerum homindyiitio. 2Ios,n.necfecu-rteatem, neque inobedtentiam erga Chrifium, eis^ yerbum doce^ ms : fed cum ripofioHs, ad timorem Dei3pietatem3 innocentiamf fan^itatem3 iufiitiam ,fobrietatem3 caflitatem, amp;fi quaeif^ al:a yirts^fiudiose hortamur, Q^d'Vero non omnes obedtuntyerita-ti,ficut necChriflo docente, necÃpofiolts,omnesfunt conuerfi, non â doUrinéfyncera ei^ adfiribendum,fidhominum malitia.
Kos ytro ^uodattinet Gottharde,inhac de iufiificationefidei diÃutatione, ideè erratis, quod ignorâtes Script uras,quodpra-ctpuum nbsp;nbsp;nbsp;in Ulis, diferimen Euangelij öquot; Legis, non intelligitis3
fed ytrunqtte doilrina gens longé diuerfifiimum, confundetis: promifiionem remifiionispeccatorum, tir yitaaternxiconditiona-lemfacientes, amp;nbsp;propter meritum bonorum operum dari 'vitam :3.eternam fentientes, ficut Inc dicisthinc non fine caufa additum3 tifiyisadyitam ingredi3 feruamandata, Q^oties,Deumimmor~ talem, hocScribarumte^Pharifeorum di£briumgt;repetit Canoni-(Sf
-ocr page 135-Aduerfus Gcorgium Gotthardam.
tta f Se^ hac yia amp;nbsp;rarione nemo ingredietur, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nemo feruat^
Idea alia yia ad regnum ccelorum eîi^prxfiripta iper Euangelium de Chrifio, adquemyera fide conuerÃ, eumq^ apprehendentes gt;nbsp;re-miÃionem peccaterum amp;nbsp;yitam aternam confiquumur gratü. Hoc Scriptura Sacra docet^ hoc j^pofloltu citm multis locis alijs, turn ad 'Ãpm. Quodimpofiihile erat legi (yt fcilicetper eiuf objcr nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;*'â¢
uationem lufiificaremur) quia percarnem infirmabaturxhoc Tfeua fecit,mij]o filio fitoinfitmilitudinem carnts peccatricds, amp;nbsp;de pec-catodamnaititpeccaium in carnet ytiuflficatiolegdsimpletetur in nolds i qui non fiecundum carnem ambulamtcst fed fiecundum Spiritum.
Sedhtecnon ed^conditto, necconditionaldsyitxeetemapro-mifiio, ciim fit donum Deigratuitum in Chr 'tfio défit. Qm fioluó earn td^meritus fiuapafii»ne,adhoc non indigensnofira opera, Hon «s-tnim yir degentihtu ficum.
In hoc ergOiâPapiflx,erratds t quodfimper fiomniatds, yitam «ternam efie meritum bonorum operum , annexam habere conditionem, impleta amp;fieruatte legds. Htec imaginatio n phan-taÃapPharifiaicaj yitrum e/à blauumt quo colore ita oculi yeftri prxfiringuntur amp;nbsp;imbuunturyyt non nifi opera yideatds. Q^m-admodum 'Pharificei non aliud quxrebant, quam, quidfactendo yitam aternam pofitderent d Quod edi^ mandatum magnum in legeP lam quodTSaptifla ad fiudlue peenitentite dtgnos edeads' â hortatus : effeBus ht Junt^qui pÅnitentiam confiequuntur, qua ytraq^t hoc edÃ^^pesnitentiam amp;fritllusei»s, necefiaria efifè doce-mns.Sedhcec quidfint^yos non intelligitdstyerum tantum de yefirds cperiltisgt;attritione,contritioneyauriculariconfefiione,operueledli-tiorumfiatdsf iddione, nugamini. Loquitur aute quot;Baptifia non de iftds quot;pharifiaicdi operibue, fied de à T)eo praceptdsy quafiquutur y era, amp;nbsp;jalutare adDeum conuerfione, qucefit perfide,yt antea monuimue, £t hac cufirudliufint amp;efiedluaChriJlianxpeenitetiaet couerfiondsy . nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;caufit
-ocr page 136-126 Defenfio lacobi Hccrbrandi ^aufayelmeritumiufiificationis dz 'viraaterna ej/e tion polfnntt cum Jjttc ante perfidem in Chrifium gratisfimtu confecuti. Et tdeo Gratts,Gratis in^uam gt;nbsp;abfque operilus: firma fit tir certa pr9' mifiio,neâvobifcumdeea dubitare cogamurz^uam impiam dubtta-«.om. 4. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;bic excludit tApoflolus, amp;nbsp;alibi damnat exemplo ^braha.
Et quod addit : Scripturte Sacra ttfiimonijs homines defiua '^^fialutefilicitosefiedebere,docem»s. J^ondeothocipfitmnosquoq, docemtps. Etquishoc ynquam negauiti* Aliud'vero longé eflt aubi-tare,aliudfioltcitum efifie defalute. Hoc requirit SpiritwfianUui tn Scripturis: illud damnat.
J nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'Deumfilium fiuum mediatorem conflituiffètyt ex tndignis dt-
,, ^gt;fo^faceret. l^^ondeo: non certè de propria operumnofirorum col.i- dignitate loquitur Ãpoflolus. Sumus tn m amp;nbsp;manemtu fiemper quod adnos, noflrasq^ perfonastnon folumindigni,fiedetiamim-ifi. 6i- fnundi omnes nos, omnesq^ iuflitia noflra gt;nbsp;quafipannui menftrua-ta. 'Dignitas autem nofirainChrifloconfifiit, cuius iujlitiaamp;di-gnitas nobis imputatur amp;nbsp;donatur.
J^orro yitam eeternam aliquo modo à nobis dependere j quoi â ficribit t ^ui enim creauit nos fine nobis, non faluabit nosfine nobisquot;.
T^j^ondeo', Hoc yult Ãuguflinust fidem cportere in nobis ac-cedere, qua Chrifium fialutis authorem amp;nbsp;datorem finguliapprx-hendamus. quot;Hon tarnen hint fiquitur,'vitamteternamà nobisdependere , 'vtrumq^ enim quot;Dei opue efà dr donum, amp;nbsp;fides amp;nbsp;fialut at erna, per Chrifium parta amp;nbsp;dona ta, Illud enim aUud non effet» quà m fi mendicus manum expandens »eleemo/ÿnamqjà diuite acci-piens, fuperbiret,gloriaretur, amp;nbsp;diteret: EccCjhac mea manu» ego parauihanc pecuniam. Is mérita, rideretar ah hominibus. Sed f» quodait tStcutconfianter negamits fidem 'Veflramffecialem,qua »» nobis peccataremiffa ter ta tredamuf; Sic,inquit,firmifiimè afifir-â marnas»quemcunq^ Sacris Chrifiianis infliiutum, ac ad Itgis diui-» neeobfiruationemproyiribMaffirAntem,firmaM(erta ffedebere txpe^a-
-ocr page 137-Aduerfus Gcorgium Gotthardum. 127 txpe^areinbacyiia,perSacramentum'Bapiifinit'irptenitentix, remiÃionem peccatorum, infeculoautem futuro âVttam teternanf, â miranttyeram amp;nbsp;^pofloUtaaiiatj^ Propheticam fiiem r'erbo T)ti à nobiirequiÃtam, guia ÃnpuU treJunr,ptr amp;nbsp;propter ChrtÃum gt;nbsp;eiue^ mentum t püÃionem amp;nbsp;mortem gratis[tbi remitti peccata,(lamnimtiÃi homines,Tauîus certeÃectalemfidem confir-mat amp;nbsp;approbatjtum wq^uit:Chriflus dikxit ^lE,^ tmdidit feme tipfum nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;âME. SicÃngelu^ adpaÃorestAttnuncio yO'
'B ISt mifiris pafiQribuar!fpeccMoribus,gaudium magnum, quia natui efl OâS IS Saîuator.Sie IfaiastTuer natua ei^ TiLOBISt if*. ». tir filiusdatttiei^ HOB IS.
Interim yero perfi(amlgt;Ånitentiamhypotriticam,contritîe-nem,confeÃionem,amp; fatisfaamp;ionem,in qua Chrifti amp;filt;letnullafit mentio , amp;nbsp;fie per fola opem propriaflrmifiim'e affirmant,firma tir certafftdebereexpeSare (fednoncredere)in haeyitaremiÃionem peccatorum , èt in feculo futuro yitam eeternam confequi decent. Qutbuinihilef^ non modo infirmiut,amp;incertius,fsdet-iam adfaîutempernicioÃu«, Apofloîo dicente: A ChriÃo,Gratia sir fide excidiflif,qui in lege iuflificamini, Qmdde EleUitijs operibut diilurusApoflolus(
Bericulum efl,neprorfusfide, fiquam habent,excidant ifiiho-mines,amp; Ethnicifiant. Imo impletum effe yidemus,quod olim D. âPetrus Apoflolui yaticinatugt;s,yenturosâMagiflros mendaces, quiintroduèlurifintftBas,tSr eum, quiemiteos, Heum negaturi. An non fuis coloribtu depinxit Pofinticios Dolores, mendaces . 'Magiflros,quiintroduxeruntftHas ( or dines ipfi yocant)innumt-, ras !* negantes Chriflum,qui eos redtnntfuofanguine, fiquidtm ne-gantproprium eius officium amp;nbsp;beneficium.
inhoefolo confiantes, alias dubijfimper in fide. Cttmyerbad propria ipfirum operaperuentum eSi^,tir legis obfiruationem,certa . figt;e expe^ttnt{nulla hiefides)remiÃionem peccatorum amp;yitdater
S nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nam.
-ocr page 138-nJ DcfcnfîOÃcobiHccrbrandî
nam, ''ifJft yer o Dt»e nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;promirtit in Scriptura, rem'-ÃHonsrif
f^eccdtoram, amp;gratit offert, ibi nec credere ntcaccipere yolunt. Sed de l'uüi msritii amp;nbsp;operibtts, de quibue nihil habent, certi funt, amp;nbsp;txpeSlantccrtd (Ãd non ctrta fide) in hatyitaremifiiontw peccatorumfin fieculo dnrtmfuturs yitam aternam. rdt^ ita ma-ior, in ifitt hondnibuircertitudoinproliriabona opera, legM^ obfiet-uationem, qità m in Chrifium , eiu« pafiiontm amp;nbsp;mtritum. Q^tefides, religio amp;do^rina Tharifieorumfutt, Luc. tî.QuaeSr damna-tifient, Sicut tir htsc f^es illorum, quod non in Chriflo folo ,amp; ynico redemptorepgfitafit, confundet eos, quemadmodum amp;nbsp;'Pharifisos fuperbos iitfiitiarios,
Sol. 17». ,1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Putaresautem,Canonicum adnofiratoncefiijficafim, cum in
ti quit:Firma acfolida nojlra Ães,qt(A omnesmitimur,noninnos,fid â in T)eumfixaeffedebet,quem cnmJ)gt;e^amM ,de eiuspromifiione ,, dubitare nullomodopoffumui. ^di^Nitm finguli nondubitart debent Jd-onputo. 'Kam ffecialem fidem antèreprobauitamp; ei^ «xecratM, fid cur non etiam de firma nbsp;foUda fideabsq^ ylla dubF
tattone italoquerts, Canonicef cùmnon minusfirmas T)eipromifi fiones in Scripturahabeas, eiuiq^ exemplum illuflre r^poflolu«pro-' ponatiPatriarcham Ãbraham, cuius fides ePQillirtputata ad iu-flitiam, quia in promifiione Dei non hafitauerit diffidentid'. fid confortatusfitfide, pknifiimè feiens, quôdquacunq, Deus promifit, potent ef^facere i,ideo hoc reputatum Uli effiad iuÃitiam. Hao yerborum pondera,moueredsbebant aduerfitrios,nt contrafidei faluificacertitudinem, pro afiruendadubitations blafihtma, tarn acriter contenderent. Sed obfiat Ulis indifiofitio propria.^ yerittn ». c«f. X nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nofirasqualitates intuetur ,fed' Cbrifiu mediatorem yni-
eum,qui faBusePf^ nobüà Deo fapientia, iuffitia,fitnPlificatio sStitdemptio.Qwbusdam alijs locis etiam ex Scriptura S.adduUis,, Sol »7®. ,gt; ditbitarionem/uam confirmareffedfruflra, nititur.Kam quodÃ-ââ poÃolua ad timorem amp;nbsp;tremorem not hortatur, non impiam dubi-tatio-
-ocr page 139-AdücrfusGcorginmGotthardom. 119
Mtiontm P^piÃicam docert aut tefirmart :fedÃcuritatem carna' itm, dr dtprolgt;rijsyirtbiu frafitmftiontm »xcuttre Voluit ^ne Df urn fat rem offtndamuf fettatii (dntra confiietitiam, ElQiutem nonferuiliitfedfilialithittimor,
Ea^mÃntentia tlÃlociProuerbtorumt'Seatut^uifimper » rtouetè,«.. f nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;efit^mfemfer in timoré ï)omini yiuit:
(ÿ cauet ne offendat iieum Patrem ceelefiem. ^liudautem timor ïiei caÃus e^j aliud dubiratio.
Stcut amp;nbsp;tlliua : Quifine timoré e?^^ iuÃificari nuïlo modo po- â iji. t. tell,EtÃhicliber inter Canonicos non numeretur: tarnen re/pon- « debimui, üon lojuitur de iuÃifieatione coram Deo f qua homo à feccatü abfioluiturt fed hoc dicit t t/tin textu habetur, iracundos homines,ejr affeUibtts indulgentes, 7)eo non probari, neq^ etiam exitium euitare pofiè. Sedh/ecquid addubitationem 'Pontificiam, depeccatorumremifiione credentium f âMiror autem Canonici in- rot v». tpcias,iamp;Scripturg Sacra ignorantiam : quad pro confirmatioM tmÃafiuafientenciiededubitatione, Locum lobù'volueritadduce-re,£Ãim inquit : Etiamfimeocciderit, tarnen Ãerabo in eum; cùm adeà nihil adconÃrmandam dubitationem in fide faciat, yt maxime fiduciam, lÿquot; certitudinem fidei in quot;Deum confirmet. Et hoc ipÃm 'Vult, quod ApoÃoluifua pier ophor ia, cùm ficribit : Quis igi-tur fieparabit nos à dileBione ChriÃi Tribulatio, an angafiiaf an perjicutio, an gladius fCertus film enim quia neq, mors, neq^ 'vita poterit nosfitparare a Charitate quot;Dei, qua e^ in ChriÃo leju âDomino meo. Sed iudico, eum Ãudio elegantia latini fiermonisimpe-ditum, quo leSoribus fie fiattsfaBurum Ãerabat,de rebm 'Eljeologi-cts, dr Scriptura S. teÃimonijs, horum^ fintentiagenuina, minùs fiuififi fiolidtum.
'Kïultiplicem autemfacit certitudinem,primo èx parte obie^li, roi.u.. fidhoc efl 'verbum Dei infialhhile,tx quo oritur, amp;nbsp;in quodfides in-tuetur, quo tanquamfundament» immoto nititur.Siçiifpaulo ante
S 2 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;de
-ocr page 140-i'jo nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Dcfenfîo lacobi Hcerbrandî,
dtAbraham^uodinfromiÃione Dii nonbxÃtaturit diffidenüa, pleniÃmefiitns, ^uodipixcun^j promifit T)euf,potent
»Altera, inquie,fi tenet exparte ineelle3u6,qua ajfintiorfirmt-j, ter propofitionifalfte,^uam exiflimo effe 'Veraw. Talisfuit certitu-do Pharifiei illiut Euangeliti defita iuflitia.
T^fum tenete amitiA» non Ule de legali fita 'Pbarifaiea ope-rumjtSst'P^pifticaiuflitiaefl^gloriatuiTaitseà eertitudo yeftra de eleSîiiijs cultibu«,^uos quot;Deogratiores eÃe (ontenditur,quam oDeo inÃitutos» Q^d maiori alacritate homines illosprafient, ^uam 4 Deo mandatos. Taits ei^ eertitudo yefira depurgatorio 'Platonico amp;7*oetico,amp;dealijs'veflrtsnugis amp;phantafijs ,autpotiits impie-tatibus.
Tal^,inquit,eft htereticorum,noflri temporis certhudo. Hews Canoniee,quid tandem toties crêpas finefine haretieosfeitm hareti-
D H-fshufins. tas opinionesfoueatis innumeras : Ãcut noflrüm quidam in Libella quodatntyltrafiexcentos errores 'vefiros collegit,quem nondum re-Fol.isi. f^f^tfiis,
â Certitudinem fidei Diuina '^iniuerfalis yelpartiatlaris, quafit â infalltbilis,ideo hanc quenquam haberepoÃenegant.Q^uia multi,qui â fie apud Dium in gratia eÃe putant, opinioneÃafallantur.Ideo ne-,, minetndefialutelitacertumeÃepoÃe, docent amp;fentiunt. Sed jitf-,,fieere aliquam moralem (nonfidei) certitudinem, qua ad pacan-das confi.ientiasfiufficiat,t2fbine Ãerare de yita aternd. Defidei ter titudine hailenus fiatis multa diBa fint,eaqj Scripturefacree tefli-monijscomprobata; ideo breuitati fiudentes,copiopim explicatione eÿconfirmationemhicnoninfiituemus, SedyndeimpiahacdeÃe-rarionis amp;nbsp;bla/^hemiain Diuinam 1\/laieflattm, que in fiuo yerbo , mendacij arguitur,dubitatio oriturH^Ãondeo : Ex iflorudoBri-na de luÃiÃcatione,qua qualitatibusproprijs,hoc ef^, charitate in-fuÃa conÃare., amp;Ãc legis diuinte obfieruatione,bonis jj operibusarbi-trantur amp;fientiunt. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Citm
-ocr page 141-AduerfusGeorgiumGûtthardum. ijr
Cùw iÿturnemoflatuerepoÃit,Ãmnndata quot;Dei feciffe omnia^ qui Jem perfe^è: Hine alittJnonj^iÃperpétua dubttatio fiquitur amp;confiie»ii« carnifidna. Hane italique modopacatioremred-dant, lt;amp;nbsp;fopiant,yelÃpeliantgt;dubitationem iÃam ,feu potins difÃ-dentiam, peeeatum effi ne gant. âPoÃea homines bené Ãerareiu-lent (nequaquam autem eereo credere) de 'vita at erna, (^d fi quid praterfiem etteniatj quot;^t à ctglo aberret tir in purgatorium mit-tatur, fgni ifio à peeeatis expurgatum, ye argentum à feorijstyiuo-rum^fiuffragtjs Itberatum nefetunt quando » in eeelum animam euo~ laturam^ jcilieetÃeut yacea inforamen murûs..
Eandem tmpieeaeem amp;nbsp;dttbieationem ConeiUabulum Triden- oi-tinum conUrmauitt damnaea religione, amp;nbsp;fide CbriÃiana, de fiJet eertitudine^t^sr graeuitapeeeatorum per fidemin CbriÃum remtÃi-â¢ne : yanam, amp;nbsp;ab omnipietateremotam fidueiam appeUat, Qm- joi. js». Wf? f»/»j dum fiipfitmrfuam^ propriam infirmitatem^eif indifigt;o-fitionem reÃieiefdefuagratiaformidare täe timerepoteif^.
Imo nonJolitm dt^itareeär timerepotep^^fedamp; deÃerare de- Rom j.-bet. Ideo non propria indÃofitiointuenda^fedin ChriÃumredem-ptortmiquiefi,yeinlegeoUm^typieum, itayerumnoÃrumpropi-tiatoriumj re/fieere debet cuiusfangues emundat nos ab omni pec- i.Iohan I-Cato. 'â
Ideb exfidct ytfieundum gratiam» F II(^ A fit promifiio : nbsp;nbsp;nbsp;4-
non infi eantiim quia Dei yer bum y de quo nemo dubitat QbriÃia-nus: SeJ etiam nobts firma, ne dubitemusynot effe in gratia apu J Deum:idebaddit,OâMâFHSE'MIKL Sicutde^ecialifide Apoflolue boquitur: probate yofinetipfos, anfittr in fide : An ne co-gnoftitisyosipfios, quodlefius Cbrifius inyohiifit, nififorfan repro-biefiis. ItemiQutsigiturfeparabit HQSdJjleEbone'Deiyquod^°quot;'^â nondenofira,quanos Deum dtltgimut ,fidDeierganosdile£lione, ebi^^accipiendum: ideo addit,quaepf,in CbrÃo lefu. Etiterum: Deut e^, qui obfignauit nos, deditq^ arrbam Spiritus in tor dibits
S 3 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;noÃrts.
-ocr page 142-1 Ji nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Dcfcnfîo lac o bi Heetbrandi
lt; nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;pAulo fuptriiis tx loMnt diÃtun e nbsp;nbsp;nbsp;StimtUt^uodfilij
Dtifimui. Itemifiitnui, ^uodtmnslati fimttf à morte in yitanh « lokiM.s. . HtecJcrUfoyobtii quicreJitifinnomtnÃlijDei, ytJciMû ^uodyitanneternam h^tbeatt!.
FalfiÃimum ef^igttur tif perniciofiÃimum,ac plane 'Diaboli-cumdo^ma, quodadditnr aConcdiabulot cnmnullusfcireyaleat certituaine fidei,ctù nonfoteà /ubeÃe falfam, fegmtiam DeieJJi confecutum, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;«
F^de entm Ula,tiuie iampo(uimus,deÃecial't,quam iÃicondem nantÃde^Scimus,Ãimui,Ãimus:âMO J, 2*dOS,2EOS, Tentai te FO FO S, an fitis infide. Annon agnofiitis FO amp;nbsp;IF SOS, quedChriÃus in F OF IS {n^
Tandem ne ^uid Aduerfiariu« intentatum rtlinquat ,profiut impia, yerbo^ 7)ei damnatte dubitationù defenfione^Caluini nobû amp;Fucerioppunittefiimoniat ^uibui tarnen impietatemFapiÃi-tam minimè confirmât, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;«
Stc certosjfiribit Caluinus(prout eius quot;verba ponit Canontcus) nos Dominus eÃe iubet^yt tarnenficuros ejji noltt.âManiftÃe cerr titudinemfidei confirmât. Sedtarnen ita,ytfiecuros effe nolit. Et ^uts no ft rum fiecuritatem carnalem probauit ynquam.^
tAlterum eà teÃimonium tx eodemtQMn potius dictmuStper-' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;petuum ejjefidtlibus certamtn cum ftea ipjörum diffidentiaitantim
abeÃ,yteorum conficietiasinplacidaahqua quitte coUocemus,quie ntdlts omnino turbts interpelletur, ^rfui tarnen qualemcumf, in modumaffliBent»r,decidereatq^dtfiijcerenegamui ACEI^A illa, quam de Dei miftricordia concépimus F ID FC IA,
Hoc ne dubitationemperpétua eà approbatedproprijfitmè Cal-tänus nofiram de certitudine fidei fient entiam Its yerltsefi compU-XM. Ctim enim defideicertitudine doce»ius,non hoc intslligimut» de tali conficietiee tranquilütate, qutt nullds interturbeturtetationh bus amp;nbsp;dubitationibus,quaÃtnt in carnetfiu yeteri Adam o:qi'-x ta-men
-ocr page 143-Aducrfus Gcofgium Gotthardum. tsj We/« amp;ctr{amineitetdtionibw{q^fidein Chriflu»i,ptr â^erküf ^uoità ^adituSpirittUiJùptradafunt.Et ita cert a,Caluitiut, fiducia illa( Atidt}CanoniceC)dectdere et delcifcertfide les rtegamw, Quid marlis perj^icuum contra ~reÃram duiitationem did po-'ttrat f Sedceecum teefii yideo,nonfi)li{m in Scriptura S./edetiam alwrum bbrorum le^ione. Corradft^uie^uidfotesdn malte caufit defenfionem,ybifuror armaminiÃrat.
Huim non dtÃtmile eÃj^uodex 'Buctro afiert,quintilh â^erb», fiullafyllabat nulla lit era, ne Iota quidem âvnicofidei certitudinem negan^uin m4gds earn confirmât,nee dubitationem yeftram fielera-tam probat/velde ea diÃgt;utat, Sedhoc tantim agitxnegat in priua' ta abfolutiont maiorem yim (3 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;effe,^udm citm publice an-
nunciatur Euangelium,de gratuit a peitatorum remifiioneperamp; propter Chriflam.Sedhiec ^uidad dubitationemfl^ula enime^z Hon potefiaut debet latiiis extendifententia^quam habent 'verbo'. Cum igitur dubitationem tuam,ntcSeripturaS.necaliorttm autho-ritate comprobare poÃd,fedmaxime cum facrofanBa pugnet Sert-pturalldeo non admittedafiedad inferni infima damnanda,amp;con-tm earn lu^andum piÃamp;yincenda fide in ter bum DeiÃi Deoj^pt* tendum/vt adiuuet noÃram infirtnitatetem,fidem^ augeat, Sicut jipoÃoli petierunt.
ToÃrem^,fitodmfine optas,Georgi,â'vttuumboc maledicum/vi- â rulentum, tfj 'Verè Diabolicum feriptum IlluflriÃimM mew quot;Prin-teps, DuxEuirtembergieitslegat z quodegoinmeaÃtundxdiÃu fatiows de EccleÃa, quam Blfiemiuis egregii refutauertt,prafati-one ad^tyrite ProterestOptauerim,'VtfirtniÃimuiÃuÃriajdribi-dux Caroluieam legaat,
^dpoÃeriuf boe,priiisreÃondeo:me 'Viiam contra BliÃemiuDi ^utationem inÃitU!ffe,adquam illepoÃeaprolixoreÃonditlibro,
^gP yidÃi^ per Deigratiam ita refutaui,*vt nthibpoflea eiat iontra mt âpiderim, audiuerim nihil,nifiquodbonus yir illepudore (onfujtn,alibfeproripHerit/pbilatitar(t, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;De-
-ocr page 144-134 DcfcnfioIacobiHccrbrandi
Deinde ady^tum tuum quod tine titninimè dabt to, lUuflrif fimum meum Principeniifiperaliasoccupationeinonimpeditetur, pro fiea pittateamp; fiudio rerum facrarumt fa^urtme ^uod optas, Ttifimditereura, yt tuiu etiam llluÃriÃimtu Dauaria Dux» hoc ^uo^ue meitm legat T^l^on/iem. Q^d yot tauet is ftdulo, ne quid noflrorumScr^torum,yelipfeâPrinceps,yelalij ipfitufuhditiIt-gant, l^idebitenimamp;cognofietipÃtnCelÃtudoexhoc,ttcalumniator em ejje maximum, amp;do£lrinam yeÃram, erroneameffi,fab-fam Ãmpiam, carentem fundamento, tSt Scripcuree Sacrofan^a contrariam'. ^osimpoÃortseffe amp;Ãduamp;ores,falfariosScriptura, quinouamT^eligionem, doHrinam amp;nbsp;cultnt impios ac idololatri-cost^eteri, amp;nbsp;primitiute Ectlefiet incognitos, ahÃntichriÃoJ^-manoinueSfotquayos Patronhquibufcunqj indtSlisimpietatff co-loribui,palliare conamini,yt bonos tSr pittatMfludiofis Principes amp;nbsp;magnates, in erroribus ifiis â^flris impijs amp;nbsp;ÃntithriÃianis, contra totiui EccleÃaprimitiua confenfum yerè CathoUcum (quod probatum tf^) contra%laiorum fuorum inftituta amp;nbsp;décréta, retint at is,y tin perpetuum exitium yobifcum eos abducatis, Id'^t tins Celfitudo cognofcat, adoculum demonÃrabo, quodfitpra obiter attâgi.
I, Id^ hac tccafione etiam. ^am cttm fupra,Gotthardeintr9-duceres heroas Imperator es, Carolos , Fridericos, Henricos, tit dicer es: Si ad yitam redire illos contingeret, quibusqutefo 'Verbis, IlluflriÃime Printeps,priefentesPatria noftra Principesallotn-turos exiÃimas P^e^ondi ego : Ombus 'VtrbirC amp;pradicaturi lif gratulaturifibiJitisq^ pofier is, prie fernem ftltcitatemi Lucem quot;Verbi diuiM,ltberationem Ecclefxex captiuitattPabylonica,tär ^ran-nide Pontificum Ppm. Horum enim quidam illi ipÃfuertmt, quorum colla fuis pedibus PontiÃces calcatterunt, amp;c.ld neputarts Ironice magis à mt,quamÃrio,tir rti 'veritate adduUum me reÃgt;o-dâÃ^f ^gtexemplo 'valde IlluÃri, O' quidem domeÃico, circaÃnent prepoÃto, doctbo. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Con-
-ocr page 145-Aduerfus Georgium Gottharduna. jjj
Conftri^ta Htfloria hominum memoria,ah
f^ueniino, qui amp;nbsp;ipfe quot;Bauarin fuit, txcufa tngolÃadij (ne quid nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;J
à nobü confiäum calumniaripofû, Canonice) in qua Author, duo,
Ludouici quarti ^auari,Im^eratorit ediBa fublica ,contra manum AntichriÃum in Comitijs,Ãue Concilio,decretopuhlico Im-perij amp;nbsp;EccleÃa propoÃta, refert. Ex quihui qutedam, quiapro' lixtorafunt, excerpenda effe duxi. 'Vtinam omnes âPrincipes, amp;nbsp;EÃtÃoÃi alijq^ fiudioiè amp;nbsp;attente logèrent, indeq, AnticiriÃum cognofcere diÃerent. Ita autem hahent 'yierha :
Puhlico totitu Imperij ^mani,non Principumfolum,fed AuentUb. t.
Eftfcoporum Germanite, amp;nbsp;ïtalia,Tgt;ecreto,l^manum Pontifi-cem loannem 12. AntithriÃum ejfe declaratum epf^, ôrproclama-turn: ex ConÃlio diuini, humaniq^ lurts conÃtltiÃimü, quosq^ in Italia, Germanijs,GalliÃ,prxcipue quot;Bononix, atq^ Lutetia, iure quot;Vtroq,, att^ Sacrii literüperitos, confuluit Imp. Ludouicut IIII. Hi, inquit, omnet reÃripfere, AB a dogmata loannii XAbll. aduerÃtt Cxfarem, ChrjÃianxÃmplicitari,amp; diuinx PhiloÃphix repugnare. Extant,inquit, huiuimodi ConÃlia Theologorumin quot;Bibliothectt, in memhrana fcripta. Et plufimoi enumerat, inter quos fuere EEilhelmw Occam, Dantes Florentinuc, quot;MarÃUut Patauinuf, IoannesGandauut,eÿc,
Hxc autem inpubUcts Imperij l^mani, Ludouico IIII, Im-peratore,iediBK hahentur,quoru(quia prolixiora funt tlla,quam yt intégré deÃriptaÃuc referantur)ex iflis quxdam decerpÃmtts,'\gt;t âgt;ei deant omnes, iam oUmfuiJfedecantata ejr peruulgata,qux delica-tx iam Papifl arum aures, in ranta yeritatis diuinx luce, hlaÃhe-miasmerasreputant. Kerhafitnt,
loannes ille,quife Papam 2 2. nuncupat, qualis Ãt ouicults Chri-Ãt,noÃro heneficio operapreciumeS^agnojctre, nepelleouinade-ceptx,Ã fxuiÃimolupodeuorentur.Hempefanguinem Chriflianum fitit: difcordix, feditionum mala, yhiq, Gentium inter ChriÃianos
-ocr page 146-Defcafîo lacobi Hcerbrandi,
Ã3Ã
firittfrairesinfratresarmat.l^ic licet per hune Ã1\[TICH7^'â NomekûcpeiDc- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Chrifliantspocem ^Deodatam,(iruare,tantdeflhomi-
UjaPtiaupes. nit âvelpotiui S ATquot; nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Ã, illiui yecordia: publicè pro'concio~
ne fteleraÃta, quafihenefa^apradicat. Cum Chrifliani(in/juit) principes inter fi diÃordani, tttm'veril{pm.eÃ7âonttfexiAlt;tx.de munt regn-Ati demutn dominaturt ybi omnibus difcorddaÃiditioneg. muiuo odio debilitat(f,formidulofa fîteiuipotefias^yniuerfieiasnu ttti obfe^uuntur, amp;nbsp;ygt;el fcreatiu obferuant z feditio atq^dijcordia GèrmMurum,falus efl T^omani Tontificis» Troindepro yirilt eniâ tendum efl Pontifici âMaximoÃjalutts efje 'Veltt, yt aneumlèrpen-tem,hocefl, Alemanorum Imperium,content,incineres nbsp;nbsp;nbsp;faait-
lasredigat,^c^ Et yt efl dtflociabtleregnum, omntsf^poteftat, impatiens con(brtM:tam egregij tllipaflores,opibuf esr fplendore à mai-oribus noflrts auBi,ferre parem ne queunt Cafarem Italia,T^mai, Chriflum, terr^ extrufere : illi ceelum quidempermittunr, inferos atq^terrasfibiajferuère. Auidieatepotentiee,pecuniie,imafummis-tnifcet, omnia 'gt;eenalia,âDeum amp;nbsp;inferos habe[,amp;c. Et tandem defi-nat îÃm impudenter mentiri,nififorfitan omnes Germanos(quot;vt manenfes autumanf)Ãulcos,eattdices,aÃnos,flipites,plumbeos\exi-flimet.âMe(tnti»ic Imperator) Heereticorum (Vt eius herbis year) faucorem,falso'^ocat.Chriflianu«fum',atipfeHlt;treÃarcha efl, ye A'iAEICHEJSEES nonÃt, tameneiusantecurÃQrem,atcfj anteambulonem efÃe neceffe ePi^, A quo adpropagandum templum Dei(cttius cura nobis ceelitM à DeoOpti^Iax, data eÃ)adyniuer-fitm totius orbis Senatum Chriflianum prouocamuf.
Et in altero EdiHo : Homines fceleratiÃimi, cruentis maniiits'i immani auaritia,noceeiÃimi amp;nbsp;ijdem fuperbiÃimi,itidem luxu ef-feeminatfatqj ambirione perditi^quibus Ãdes, dec»s,pietas,poflreââ mo yitiat^irtuteSiboneflaatcfj inbonefla omnia qutefluifunt,arcem J^ipub.Chrifliante occupant, tumultttm ex tumultuibellum ex bei Joferunt.Caput faüienisilacobus Ule de quot;Baburca,qui fe Eapa Ioan-nem
-ocr page 147-AdiieiTus Georgium Gottharduffl. ïï/ Mtn Ã2, «o»».7J4f, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;, quam ynlt;li^He à Chfi-
Ãianaplebs fraudulenttr corraÃt^ dduerfiufan^oîTgt;eî, Imperw ChriÃtano deuotospugnanübuiitxpendit. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;humano inbiar.
SicutâPaÃorei^perJonatnfÃtamyÃiciU eb^ Ã7gt;ITICH\[-£TJ^S. CtinK pellicula reSut, in grtgem â¬briÃi lupina rabie graffatur. âMonÃrum biceps,mundanui amp;nbsp;Spiritual« effe conten-dtt. SacrofanElum T^omattum Imperium,cut ChriÃus,comites eii« obtemperarunt t amp;ye£{igalesfutruntt facrificuli faÃuoà benefit cittm eÃe pernegamus.
Ãlia tlliut lacobi pefliUntiÃimi peÃima faà norareticeo, fa-crificuios, ^ui canes muti latrare non dudent » ptsnarum metu,ne yeritatem dicant, per terr itat, lacobum igitur an tea afacrarum literarum Antifiitibut ticereÃarcben Jtclamtum, escconÃlijdecre-to,more quot;Maiorum , TontifitatuÃubmotum, at^ueà Cbriflore-pudiatum renunctamuf. Habtmus bonorum extmpla,^ibus no -htslicere idfatere^quodulifecerunt, putamuffamp;c. Imperij Ãquot;!!-quot;T IC S'!quot; I auiborem tiurenofire,conÃl}o,finttntia^ tonfenfu communi TrincipumIPontiÃcum » Germania,Italia ef~ flagitantibuffacerdotibuts}populo^^mano, exauguratum, ab-dicatum â hareÃoscondtmnatum detlaramuss~profcribimus, aBa eiuidem refandimus , yniuerà ChriÃtani eundem in numéro im-piorum,atquefceleratorum habeant. adusrjvi bac/ecerii hofits ^ip. eÃo. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Hoc edibîum ab Impenitore,item Sacerdu
tte Senatu,populo^j Tamano fignatum ti^,publitatun:qj di^tlcber-rimo MyÃarum Tontijicum Max. minorum ^ntiftitum con-uenru. 7)atum amp;faBum extra templum .^up^iifiiÃimumllf^uMt I^etro amp;nbsp;Taulo Ugatts CbriÃi dedicatum. »8. die ..-^pril. j.-j 'ït-be âÃpmana, cunUu facriÃeis, yniuer/o populo ^m. in regions pro condone publice élus rei gratta coaiio, CbriÃiana libertatit anno 15 ii.Inui^Ãimilmpcratoris Ludouicic^.CafartsÃugufli Trln-cipisoptimi^g^f Imptrijysroprimo.Ha^snusAuentintts.
T t Vtdes
-ocr page 148-,38 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DcfenfîoIacobiHcerbrandi,
laides Gwÿ i^ufdoptimttffecerit .Ludouicui 4* quantum lahorauerit, dontc Lupum iÃumabouiligregis âDomini ci,/intichrifl»nigt;Pa^am T^manum abegerit. Qma fa^uriuÃlu' cem bancverbi diuiniadmirandam yidijfiti ex eo^ errores Tonti- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;j
ficios cognouiffet )ficut morum '^titia enormia expertus eS^ P rüq, hocipfum dtà urus, quodtibi iÃorum nomineref^ondit tUsr maiori fa^urui conatu amp;nbsp;fitcceffuiquod tumfecit.
Età autem euentut conatui buicfaniio Imperatorts Optimit non ref^onderitper omnia quia temputira diuinanondum eratÃ-nitum}quo ÃnticbriÃut T^manuapenitut reuelaretur:amp; fulmina excommunication^ Tontificirti quo eè* Imperator hice^l^ab Anti-cbriÃopercuÃui f totiorbiChrifliano effent terribilia: tantam tarnen cladem attulit Tapatui, âVtfeampUui nonpotMrit penitus * colligere.Secum enim amp;à fuiipartibitsÃcut ex Auentino di^u eÃ, Imperator,diuini,bumani^ iurts ^irosperitiÃtmos babebat^qui ty- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'
rannidt TontiÃciaÃÃriptis public^} yt idem refert Auentintu, oppofuerunt. Et Imperator ipà I^mam ingreffu4,TontiÃcem,qui Imperium adÃpertineregloriabatur, de gradu deiecit, alio in lo-tumipÃwifubflitutoTapa^regni^ amp;nbsp;Imperijdignitatem retinuit.
Q^dà ytropari diligentia in reliquosinÃitutafutfÃt Tapas inquiÃtiosforte non multum ab iÃo loanne 22. degeneraÃe,fuip fint deprebenÃ, Ãcut nec ipfi à yirtutibw) hoc e/^ 'vieijsfuorum ^Maiorum.
Vide concU. Con- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Cuius rei argumentum eF^ euidentiÃimum, Iohannes eiw no-
aant.seff.n. roinis 23. j«;' poteà annos 100, illi fucceÃit, contra quem,Concilio
ConÃantienÃperTrocurateres i yltra nbsp;nbsp;nbsp;articuliformatiÃntob-
En hic habes Geor, /rf«. Quibua nonÃltim enormia,atrocia, borrenda,deteflanda, rif gijbonum Epicurx- y ' J âr i n ⢠* nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â¢
um,PapäRom.pro nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;CtUijCÃlCTlä amp;, SîM0i2t4j tncOÃÃu^
nömfnemSch« nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;amp;c. fed etiamimpietas maxima, amp;inEccleÃainaudita
uadttcitis. continentur» tide Diabolus tncarnatui diÃus :l^itam teter-namift habet articuli,non elfitdogmatifauitt neq^ aliam poà banc.
-ocr page 149-Aduerfus Gcorgîum Gotthardum. »3 9
imo Jixif amp;pertinaciter crediJttianimam homindf fCutn cor-fore humano mort amp;nbsp;extingui adinÃar animalium brutorum: di-idtjj mortuumfemel, effe etiam innottiÃimo die minimè reÃrreblu-rum.
Contra quos fibi obieÃpstÿ exbibitos articulos, (peÃimeÃbi confciuâ) nullam pr or fus, etiam admonitus,'Voluitparare defenÃo-nem. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â
Q^dde alijs dicamiQ^ltsfuit Hiltebrandus,Gregor 7. di-dus,de quo Abbas l^rlpergenfis in fuo Chronico, homme monflro-ÃÃimofcriptumreliquit:ConJîat,inquiens,Hildebrandü,nonà T)eo fa'âcTsfed?t^nvm,quot;amp; eledum,Ãdà fiipfo,fraude acpecunia intrufum: qui Ecclefiafticum fitbuertit ordinem, CbriÃtani Imperij turbauitregnum, pacifico ^egt {Henrico j^.)intenditmortem,periuros défendit, Utes fouit, dtfcordiasfeminauit,fcandala fufcitauit, diuortiafecit('Vt ipfpo-tiretur quot;Vxore 'Marchions Eflerfis fuperÃitis quot;Machtilda) 0* ÃdEICQEm ITslTET^^EIE EIEEHTES,\E-CTE STA\E ElâDE'BATET^, COHCESSIT.
Alexander 6. qui HiÃanus fuit de ralentia,padum cum Dia-bolofecit,eiq^fe iureiurando, obÃrinxit,t27 mancipauit, banc folam ob caufam,'vtad'Pontificatus dignitatem ab eo Eafallus euebere-turiquodamp;fadumeÃ.Etfideliterhuitfuo feruiuit domino. Inter alias cardinales 'virtutes, cumpropriaÃsaÃka Lucretia,incceÃam confuetudinem babuit, quod louianus Ãontanus, boe dtfcripÃt Epitapbio;
Hoc iacet in tumulo, Lucretia nomine,fedrc
Thais, Alexandri filia,fponfa,nurus.
Et quomodo I^manam rexerit Ecclefiam, loannesTicus dulanusnon tacuit,bK 'Verfibus.
Vendit Alexander cruccs,Altaria,Chriftuin»
Emerat ille prius,vendereiurepoteft.
De vicio in vitium, de flamma tranfit in ignem, Roraafub Hilpano deperitimperio.
T Ã nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Huie
-ocr page 150-I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Dcfcnfio lacobi Hccrbrandi
f/uic def unSo parent auit nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Sanna^ariut, ioc Epi-
tapEio :
SiEuiciæ. înfidiæ, rabies, furor, ira, libido. Sanguinis amp;nbsp;diri, fpongia dira fids.
Sextus Alexander iaceo hie, iani liberagaiidc Roma, tibi quoniam mors mea, vita fuit.
Sed quid hxc eb iflis foltim commemoro f ettnttfi quisyel-letfingula, de eiufmodialinruir, quaq^teEontifiium quot;virtutibtu 7agt;-paliku^ perfequ!,plurtma 'volufnina non fufficerent,
yirùm has tihi Gotthariki rents tuorum Eontificum laudes, ex tuK, quos a^nofets, ,gt;duSort 1gt;m, oh oculos ponere hreuiter rolui, rt omifitt mendaeijs, qua reftri de Luthero, turpifiimementientes, ^arfirunt, tu^ /ithinde in tuo libella odiose répétés, hifie tuorunt rirtutibus te obleSes, tir porro Luthero maleditere ceffies,
Ãntequam rero à te dificedam, heus Domine Canonîce,munt e^t lt;pâ*lt;gt;d adhuc teeum agam. Ed^ autem hoc : Quafio te mi homo, Itctat mihi hona tua renia, pauUf^er tuis r er bés, figura, quam ex T^etorum fchola mutuatus es, rti.
Q^dà nunc uApofiolos Domini, Lumina Ecclefia, Tetrutn dien amp;nbsp;Eaulum^ eorum^ yualvifuicejfores in primitiua Ecclefia, pioSffanSos, Ãmfiices, abfi^ omni pompa, officium Epifcopale fa-cientes,ad ritamredire contingeret, quibtts quafo rerbis,Illu-ÃriÃimePrinceps, Dux Dauaria,Domine clementifiime, Pontifices ifios, modo quos reetnfuimui, alios^ ipforum complices, allo-^muros exifiimas f Quibus fdicam.
Eosne Chrifti Saluatoris noÃri ricarijd Eos ne capita Ec-eleÃa Catholica Eos noÃri fuccefforesi' Et rndepompa haepluf quam regia, imo PerficadQ^x reflra impietas potius, quam piet as iÃa irreligiofa dQwd ros doSrina genus fonatisddoSrina no-Ãraa robis fepulta rJÃ, Praferipfi ego, Paulus admirabtindus, ' diceret.
-ocr page 151-Aducrfus Geofgïum Gotthaïdum.
Jiceretyin EpifloÃA mea adT^manos, modum amp;nbsp;rationem ptaa-toril/iti nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ionje^uendtttcernam)qult;eeE[^ ^er fidem in â¬hri-
flum ^ropiciatorem amp;nbsp;redemptorem ynictim, abjque operibsu.
ftin hominif iuflâficatione extludantur, quid qii«lo remanebiti niji jolafidei ^Cur ergo hanc meam damnaÃiis in yefira Sjnagoga, Trtdenti, do^nnam Nihil de 'Veiert noflrafimpluitate ampliU't reliquum. Quü hic apparattti Aharomati in 'Panoplitt 'veflra
ceremonia in Liturgia tarn multipliées Æ Ego, diBurus effet *Petrtu, Ccenam Tiomini celehraturus, jola amp;ynica Dominica ora~ tione recitata, conffcraui, Ende igitur hac ysflra, qua affuift^Ãn-gulipro arhitrio, amp;nbsp;de yeÃro ingenio in â^hffa f quamjacrificium effè yerè propiciatoriumpro peccattsyiuorum nbsp;nbsp;mortuorumaffe^
rere noneruhefciï^ : dim meum Dominum tn crute exilamalÃe au~ dierim-.confumatumefl. Et 'vnicaoblationeinaternuconj'umauiffi Ãen^iÃcündos quot;I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;hac yeflraimpietas,qua blaffhemia inpaffto-
nem dilebliÃimi mei Domini lefu Chrifli Nihilnoflrum in templù tiefirtsyidemu6,autaudtmw,lednouafa^afunt omnia. Ende.n. Ehrifma Deflru,oleum, aqua,flil,ignis,herblt;e dr frondes,cerei,aUaqj innumera, magicd confecrationibu/s, fluincantationibufpotiui,in altos'^fusexecratesmagiSiquam fatros, exorciflita, non flcui ac flmultts cacodamonum myriadibus effent bona ilia Deicreatura obfeffx, qui charaBeribu« amp;nbsp;toniurationibui 'Vtflrù tijciendi ef fenE Et ynde Agnus tile Dei cereus, de quo Eccleliamfiducentes, docetts: Eeccatum frangtt, yt Chriflifanguis 'iCum 'vnicus fit tile, qui tollitpeccatum mundi,digito âÃaptifla monflratus.Qwt altaria in omnibus anguld.^quot '^exilla, lampades,luminariain meridief Noua dodrina,abrogatayelcorrupta amp;deprauata noflra,amp;'Ero-phetaru,acinprimis Saluatorü noflri Chrifli. Traditiones quas no~ flro nomine yeditatitiEctleflaq^ Chrifli obtruflflis, à 'vobis cofiÃas, r.onrecognofitni .Cuq, noluenm egoâPaulus,difcipulos meo,autTetri appeïlarinominv,Endetot°MlonacborueSr'Monialiùâ\lonafleriaC
io
-ocr page 152-i4i nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Dcfenfio lacobi Hcerbrandi
in eiique tot exttmJM gt;nbsp;non apum,ãi fucorum ignauoram, qui rique omnesamp;finguli 14 futs Authoribm nomma fitnt jortiti » ttt tot fe^aStdijjeSUf Et'vndt, quitfumui'Vosgt;iSM^iciy iUud olim Ethnitorumttmplfitn» in quo dijomnet,hoctdola t ah tthnictt Idololatris T^manis, âKlatoribuf 'VeÃrts colehantur : iam tantum mutatds nominibus Idolorum t in honorem T). lAaria, amp;nbsp;omnium fanldorum confecra/lit f7). T^^ariam 'pirginemj tanquam Deorum magnam matrem',me Tetrum coUegam meum,lt;!ir reliquosApofto-los ac âMartyres colitis, inuocatis ciim neq, ego, neque tile coUega hit meus, de cuius yosÃucceÃionegloriamini, id ferre in yita, dum mirandaper7)eigratiam opera faceremus,'Voluerimusynquam!* Q^dfoli Deo omnipotenti hie debeatur honor amp;nbsp;cultus,
i^ndeporro Epifeopiyefiri, Tresbyteri, DiaconiTafiores, quos coniugatos ejfe yolui,ficut hie Colkga meus maritusfuit,fuam fecum circumducens yxorem, in eulibatu impurifimo, maximo cumEcclefix offendiculo yiuentes, eisq^a yob is interdiilum con-iugio, quam dxmoniorum, antequam à yobis excogitata amp;nbsp;intro-duHa effet in Ecclefam, dixi doiirinam, fedulo^ yt caueretist monuil
I. Tetr. s.
ï.Theff.1.
Ccenam Domini, ficut accepi à Domino, Ecclefijs tradidi fi-delitenSedhanciam à y obis facrilegemusilatamyideo in Ecclefijs yeflris, 'E^ma,t^pafiim,ybicun^yos Dominamini elero, contra College huius mei interdi£lum, iureiurando yobis eos objlri^os tenentes,
7Aon ergo yos,nofirosfitcceffores, non Chrifii yicarios agnofii-muSffidaduerfarios, hoc eli^iAntichrifios, in templo Deifiden-tes, omniajj que Deifunt,euertentes,
Aÿte igitur in malam rem, y os impoflores, iAntichrifti, Idololatre, Eyrann^perficutorespiorum crudelifiimi » hofles Chri-fti, eius^ Ecclefiefatttfiimi, omnes operarijiniquitatis, cum omni-btuyefiris, quicharaderembellie acteperunt, quoiC^xcosyobif
-ocr page 153-Aduerfus Gcorgiuin Gotthardum. 167 CKW feduxifiii infoueam ignii infernalit,lt;iM Dinbolii amp;nbsp;'Tolis f^ratus.
Hac fjr lorumfimiUa^Herots ifli,EccltÃa anteÃgnanhAp- -floltidiUuri tÃintiCertum eÃ.Et y bi tu, Tiomint CanomceÃi man-furM,ifiorum 7^m.tuorum Tâont ià cum 'Patronw, twviderts.Ca-ue tibi, amp;nbsp;in tempore rtÃpiÃctu,nec aliot etiam tecum in barathrum inferni pracipites^
Hxcà teprouocatui, ref^ondendaejà adtuttm,magna yer-borum pompa adornatum,Ãd rerum bonarum, eSr âtierarum inopem (indiget enimmalaamp;morbidacaufa, fapienübuimedicamentis) Libellum iudicaui, metnori mente teneto,ne tibi pofieanon pradiEfa eÃe, nimtf firo con^utri poÃü, D-sm tibiÃtniorem men-tem largiatur.
Quodad Collegam meum Ti.lacobum Andrea attinet,quem Cyciopem TubingeÃ'em appellat, amp;nbsp;duplitvs turpitudinü in ma-ledico firipto tuo reum agît,is tibi reÃondet: Sibi minime nouum aut mir um yideri^famam ipÃus abste ladi: clim'^miuerÃe Sueui-ca Tgt;Tationi os tuum Ãurcum maledicum nonpepercerit, Suam autem innocentiam non modopublicisScriptisiampridem, partim etiam ipfo peregre abÃente per collegas aÃertam,Ãd inÃper tibi quoq, nunciat, qua T). Lucas OÃander in nouiÃimo Ãio Ãripto contra T^fenbuÃchium, impietatis tua Ãiciumpag. 44..Ãripftt:
â¢videlicet a »ullo bono ^honefioyirohoc crimenÃbiobie-amp;um eÃe.Et adÃi nominü amp;nbsp;hionorisdefenÃonem legibus conceÃam,te turpiter eifflagitiosè
mentiri affirmât,
SOLI DEO GLOT^IA.
-ocr page 154-ERRATA QJf A D A M SIC CTO'R KI G S.
Prior num. paginam, porter. lin. notar. â
4.#./4«f2.e25'iizZx»ot. 7. i.transferens. lo.inmarg.PÃtlA. Ead.' 7. il fine, ego. 25. ç.afi.annuendùm.26. 4.. a fine, Qaibus ver-bü? 27. 2. dele interrogntionù fignum. 57. u.fequuntur. 77. 14. malum. 6^.7.'Pacefidnt. 7S. i7. folennitates. S2.penulr, demeritif. 86.6. afin. Ecclefitafiii. 88. 7.afine. quam. Ead. 4. 4 fin-pofi,inù,adde, ne. (gt;7. i7.confiejjd. Ã7. lo.^uinimb. loi. 4. ^fin.ignorantes.lb.2.ii fin. coelefte. 104.11. Nonin quibus non. 107. i7.delepfinH:um. Ead. in.à fi.adde.carnùprauam. ib.ô.à fi. poll, concupifcentiam, adde, carnieprauam. 112. ó.afin.poft, fed, adde,poftea. 116. i7.à fi.artdam.Mi7. io.à fi.proaderit,ad-teen. lb. p.à ün.pofi, Eefiiondeo, lege^: Nemo ergo faluabhur, ^ntvosaudndoä:orâ¬i.,^fiequhur.Sed,amp;c. 121. à .dfin.proea, ifige, eadem, 127.4, qua. Ead. 7-nfia.P9nttficw. 172,16, eon- gt;
-ocr page 155- -ocr page 156-