â Ss X s - Ã Ã nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;s Se -

Wegens onderzoek aan deze collectie is bij deze boeken ook de volledige buitenkant gescand. De hierna volgende scans zijn in volgorde waarop ze getoond worden: â¢ de rug van het boek â¢ de kopsnede â¢ de frontsnede

More information on this collection is available at: http://repertorium.librarv.uu.nl/node/2732

Due to research concerning this collection the outside of these books has been scanned in full. The following scans are, in order of appearance:

â¢ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;- .-/je

Igt;iyIN^Rf^M LITER^RKM IN SCHO' la Tigui'ina profefrons,ad Riceardi SmythÃ¦i An glijOlim Theologiae profefloris QxonienfiÂ»

1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;duos libellos de CÃ¦libatu facerdo

I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tum, amp;nbsp;Votis monafticis,

I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Ã©dita. .

1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;M. D.

i^Ã¤tidEpifcopo.^. Petrus !Adrtyr facrarum litc-rtirum profcffdr in fcboU Tigurinu, GruiiÃ¼ faliitcm Ã Dfo Putrc per IcÃint

S T f RPFtTAnA R olim O-xÃ¼iii.)Reuetsnde Antilles,Rege AnghÃ¦ Eduardo VI. eins no, '.minis adliuc uiuo,Pauli cpillola Jptiorem ad Corin, quo etiam tÃ© '(pore/u ciusGymnal'ii rettoreni (cu( quemadmodum appellant) 31 Cancellarium felicii'siinÃ¨ agebas _____ B Et quum ad 7. cap. iam peruenif fem,ubi Apollolus de uirginitate atque matrimotlio permulta lcribit,ibi dc uotis,ut meÃ¦ rat.ones lerebÃ¤t, copioselaCisfufet|Uedilputaui.Aderatin fchola fre-quensjiraoafsidue Smythxus,cui aifacrashteras ibi profitendas iuilu rcgis ,fueraâ.n furrogatus.Isquxi mcdicebantur,nonfoliim attente audiebat,fed etiam quantum afl'equi poterat,literis confignabat .Idemqi ab eo factum eil cum eiufdem epillolx cap. 11. expli-cando,eademyilerlo EucharilliÃ¦ docerem,quÃ¦ue-i'iora,8t fynceriota elle credebammam cYâ.emadmodÃ» priusfecerat,eaquoqucomnia excepit. VerÃ¹m, quia illiÃutanimoturbido,amp;iudicio corruptocft)quÃ¦ di xetam minimÃ¨ probabantur,quodam die,me nefufpl tantcmquidem,inauditotio!pfo, maxima turba fuse fadionis aduocata,tumultuose admodum eft aggref-lus,inftabat,ut mifl'adocendifunflione,quamilÃ¯a hogt; rafolebam quotidieobire,commutato inftituto,aA difputandum fecum de improuifo,ac tepentcd.lcÃ©de Kin.EJO uero fatis intellexi totaux cam rem plcnam

effe P ericul i: nihil enim turn procliuiuj eraf, qulm ut oniniaiiifeditionem,amp;qui(iemturbuleiitifhiiniiÃ¯iexi icnt.NamilliusoperÃ¦pertotÃ» auditoriÃ¼, qiiodeiat confertifsiiriuiUjIefe iiifuderant, para:Ã¦qaidui5 hcc rejtuibarcjatque milcere, quÃ³ ueritateni, qua;Ti non poterantcxtiiiguerCjOpprinicreni:, ubique fpargen-do,fingendo,amp; inculcando uittoriam Ã fc ftetide. Quare nolui eam accipere conditionein,quÃ¦ inihi fa-tis'iniquaott'erebatur.Nequeuifumefthomini furen ti,multaquefeditiosÃ¨diÃ©luromorcm gercre. Ncino fuifl'cttam cÃ¦cus quinjintelligere tuni facilÃ¨potuerit ex tali di(putatione,uel ad fcKolam, uel ad hccJcfiani nullum fruÃ³tum deniqueredditurum:lÃ¯ qmdem ncq; auditoribuSjiieque mihifatis conftabat, de quibufna quarftionibus eilet dilltrendum: etenimeas lil'quc ad ilium temporis articulum occultauerat,neqiic ut mos eil,in albo dilputandarnm qusllionum publicÃ¨ pro-poluerat.IdtatÃ¹momiies generatim intelligebamus . eum de facramento EucharidiÃ¦,contra me uelle diflâe rere. Atparum temporis conccdi uidebatur, ad tanta ni rein excutiendam.Hora quippenona iam erat ela pla,nec fieri poterat,ut una hora quÃ¦ reliqua erat, ea dilputatioabfolueretur,qusepoftea cinatiior dies agi tata,uixtandemconcludi pocuit. AdhÃ¦c id acce.ic-bacincommodi,neque iudices,neque moderatorei ullos fuilfeadhibitos,quorum iudicio atque arbitrio â totaca resgubernareturmullositem notarios deftina â tos,qui bonafide iuftaque diligentia ea cxcipcrcnt, quz difccptando ultrocitroquedicerentur.Quoita-que omnia retlÃ¨,atque ordine tierent,attio illa in quÃ© damcertum diemreiectaeft. At Smythxus notier fefe dam ex Anglia fubduxit,tantum abtuit,ut ad condi-ftum tempus difpucationihabendÃ¦prÃ¦fensadeireuo luerit.Louaniumautem uenit,amp;in me,duosnon minus ineptos,quÃ m uenenatos libellos de CÃ¦libatu fa-cerdotura,amp;de Votis monatlicisedidit.Quosego tÂ£i â¢ accept,quando commentarium in epiftolam ad Cor. priorcm,iamiamin lucem dandum recognofcebam. Sed ut ne diutius quÃ m conllitueram,ea editio dift'er-retur,quÂ« non modÃ³ abamicis,amp;grauiflimisuiriÃ¯ poltulabatur,fedimprobÃ¨admodum cfflagitabatur, cxilt n.auifcntentiam meain de Vutis, amp;nbsp;refponfionÃ©

ad SmythÃ¦um in aliud tempus differre.IdqÃ¼e in expÂ® fitione circa hnemy.capitis IcÃ³toribus me aliquaiiÃ¼o prÃ¦ftitum ire,bona fide recepi.D einde otioluni quod damnactus,quae uifafunt meo fycophantÃ¦ refpondi, Caetetum quia putabam noftrorum hominura fludiu huius difceptationis cognolceiidx lam deferbuilfcjpc ne decreueramhanclucubrationem prÃ¦fertim quod fcripta eflet in hominem iuxta impurumatque obfeu rum Cupprimere.Atque id ut facercm,nonnulli amici amp;nbsp;quidem ex praecipuis confulebantiueriim quod fta tucram,idperfequinonlicuit.NamquimeumcÃ³men tarium aut perleoerunt,aut iam legut, me debitorem efle clamitant,amp; manuconfertuminiusquodammo-dotrahuntjUrgentq-, ut promiH'a dilfoluÃ¢, amp;nbsp;meÃ¢ fi dÃ© tandem aliquando libercm. Quotum tum iuftis tum flagtantiflimis poftulatis cum reluftari ulteiius ne-queanijid reddere,quod fum olim pollicitus,nunc de creui.Atqi teReucrendepater,Antiftesq-, doftilkime hums mei qualifcÃ»iiuelaborispatronumelegi,quod pro meo iurepotuiffe facere multis nominibus videot PrimÃ¹mquod te omnia ea,quÃ§tum teporis geftalunt tnemoriter teuere nÃ³ dubitem.Nam eoloco Si autho-ritate tune eras, ut aÃ©lionibus Ã¼xonienfibus fxpius amp;interfueris,amp;prxfucris.Deinde quoniam ob tuas infignes uirtutes , egregiam eruditionem officia amp;nbsp;beneficia non uulganainmccollata,lum tibiquana ardiffimÃ¨ae inpetpetuum deuinftus. AdhÃ¦c,quod nefariusifte Zoilus cuirefpondeo,non tantÃ¹min me, aliosque bonos uiros afperrimÃ¨ debachatur. Sedte prÃ¦fertim,uirum,qucmeruditionis Si dignitatis ergo fufpicere debuilTctjin fuis tarne hilâcclibellis flagellÃ¢t, lacerat,amp; conficit.Quamuis me non fÃ¼git,mirumirÂ» modumeflefplendidumatq-, honorificum,pijs claris amp;doftis uiris,abimpiis,turpibus,8e indoÃ¢israalÃ¨ aiÂ» dire.Quamobrem id uel nihil,uel modicÃ¨ ipfes tÃ¢git, PoftremÃ´ uero cÃ¹m tibinÃ´ folÃ¹m de reditu in patria fedetiam de collate epilcopatu gratularÃ® cuperem, uifum eft id facere hoc meo cuiufmodicunque munu fculo,quod amp;nbsp;fi per fe ipfum rude,tenue,ac paruÃ» elf, attamen dignitatis Senominis tuifplÃ©dore,cuiinrcri-bit,cultius,plcnius,amp; multis modisampliuseuafurÃ»,

â Â«tque ratione quam in fcribendo ,amp; refpondendo fint fcquutus,nihil dicam,fi quidÃ© i js de rebus in nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;prss

fationCjleftorem quantum fatis uifum ert , admonul Plunbus item nou exculabo llylum, non ea depreca-bor,quÃ¦ tuas elegantes aurcs lurepofsint offendere, neque multis operam,amp; ftudium meum commenda-bo:quoniam te cÃ¹m Ã¦quum,tum amicilTimum patrq nummeprorfushabiturum conhdo,necianÃ¨ aliter at fectum,tiuÃ ra femperantCa firnexpertus. VerÃ¹mi)Â»âÂ» nitHisad ea uenio,qux non finemea fummauoluptÃ¯' tedctefÃ¦piuscogito,fanÃ¨ proeo,ac debeo tantÃ¹nÂ» gaudij,amp;quidemfolidi ccpi de tuored tuinAngliÃ¤j quantum explicate nequeo, nee fÃ® daretur exponeic, quenquamfacilecrediturumarbitrer. Qu,id cjujeris? tamfumlÃ¦tuSjquÃ m qui maxime.lam planÃ© uideoiil ftorumuitam,fecundarumrerum, amp;nbsp;a un er (a ru ni jii-Itar Euripi habereperpetuam quandam rcciprocatio nem,:taut in eis,amp; mortis Chriili,8crefurrcctionii ex prcflafpecies-.amp;uiua imago refplendeatifuntDei fet ui modo inpretio,atque fioncre,modÃ´ uerÃ piacula, amp;nbsp;oues madationi dell;inataÃ®,pro Chrifti nomine: laÂ« dandus Deus,Ã¦ternumque pr.i:dicandus,qui depullis tenebris , Incem rurfus in regno AngliÃ¦ profuabo-nitate corufeare uoluit. Is elf,qui potenti lli mam Re-ginam Elizabetamad hÃ¦c ufque tempora incolume fcruauit,cuius pictate,fapicntia,iuftitia omnia melio rajamp;felicioranobisrcftituit.Ipfaenim religionemad puritatem Eu.igelicam reuocat, fuperlbriones in dies inagis magisqueamouct,amp; uerbumDei quod omniu bonorum caput eft,ubique per omnes tuas ditioii-'S inculcari,amp;prÃ¦dic.!riiubet.VtinamilliDeuselargia-tur,utcaperft'dÃ¨abfoluatqu.i: reÃ©tÃ¨att|; fanÃ©tifsunÃ¨ inchoauitjUt nullztandemreliqnia? Amorrheoruin in populo Dei remaneant,quÃ³ ex animis hominum ra dicitus extirpetur fuperftttio Ã¯illaqui Jem gratiaDei 6cperfefefapit,amp; eos habet monitores.quicÃ¹mfpirl tu, tumdoctrina pluriinum pollent. Inter eos au-tem pro certo habeo,te,quoquefideliteraclurÃ¼, quÃ¯ tua eftinDeumpietas,amp; in iliam obfcruantia. Qjjod Â«d meattinetReginam,cccle(Ã¯am, amp;nbsp;regnÂ« n Angli-canumquantaprecumuipoflumfilioDei affiduÃ¨ co . tnendo,Ã¼cfanÃ¨,adno.s deinllauratione uclira felicilk-niasÃ©-

) ( t

gt;

1 s

Â»

1 } Ã¼ }

Ã¨ It â J

nuntii quotidis afreruntur.Sed inter cxteKt^ â quÃ¦Rt'ginÃ¦ maieftas in religione reftituÃ©daprÃ¦clarÃ¨ gelsit,hoc bonis omnibus magnum habuiÃ'e moracti tum uidetur,rae autem prorfus'Uiaji i.Â» replet,ac mi-rificÃ¨ confÃ¼latur,quÃ¶depilcopostum cgregia pieta-teinfignesjtumetiani doÃ©bifsimos ecclelijs regnifui dederit, quÃ¦ languidÃ¦ , ac propemodnm emortuse iam erant. Hbs nero tu quouuc iure meritoquc jdnumtraris, ut cui. N.tiadr a fit gubernanda . Quod ego non tibi eo nomme,gratulor, quafi ma-ioremaliquaiu dignitatem,honoremque ampliorem, quÃ maateafis aliequutus.ltacnim te nunquamam-hiuiiÃ¯e certum fcio, qui digniiatum amp;nbsp;bonorum fa-tur admodum fucris. Cur autem uehementer gau-deam, id eft,quia probÃ¨ noui quantum in paleftraec-clefiallica polsis. Noulquanto Audio uerx pictatiÂ» inftaurandxtenearis. Nouideniqucquum Rex An-glix Eduardus memoriÃ¦ fandifsima: alumnus tuus adbwc uiueret,quantaeumprudentia amp;dexteritatein ftitueris.Tu eianimum ad Deum pure colcndum acee debasjtua opera,amp; diligentia,uocibus Chrillianis au-Ã¯ :seius perpetuÃ³ infonabat.Tua dodrinaScinftitutio neille utrÃ¨diuinus princeps,quis tener adolefcens in Chriftianifmopuro,acEuangelicisdogmaiisadmiri culum proieceiat.Taceo quatpublicÃªgefTerisOxonij dÃ» ibi niagiftratÃ» gereres,quÃ¦Ã»c priuatim in collegio Chriili,cuipretras.Tacco quoq-, utbonafidÃ¨,cbarita teatqjindaltria pauperib.regjas eleemofyn'Â» diftribuc ris.Taceo i â iq,hec,Sinoloi-.KrÂ«Ai;rTÃ(.defingulis dicere bed illud unfi tibi uerÃ¨aflSrmo.HÃ¦c omnia tÃ¢ mihi, q cÃ¦tcris omnib. qui ecclefise bene cupiÃ»t magna expe-Ã»ationÃ© de te niouiflâe,itaut lÃ¢ ferme pcrlpetlum amp;ex ploratum habeatur tuÃ¢ uoeationem foreChrifti ouib. iÃ¯iidnofifsimÃ¢.Sic enini f^ttus inftitutusq; uideris,u nÃ»lt; materi.'gt;peramplÃ¢,amp;latifsimÃ»cainpÃ» nadus,ubcr rimÃ§ tuÃ§ doctrinÃ§ fÃ¼mo cÃ» frudu femÃ©tÃ©copiofifsima fisiaituins/juÃ¹ Chrifti fyncerus cultus longÃ© lateq-, propagctur.PlÃ¢tabis tuquidÃ©,amp; rigabis Â§ diligent ,* si mÃ¨,r)eus uerÃ´ qui omniÂ» boni fons ell perennis labo ribustuis,atq-,ftudi)slargifsimÃ¨benedicet,amp;fpes inie daeft,nonaliaifta no tantÃ» tricefimam amp;fexagefÃ®mÃ¢: fedetiacentefimÃ¢ meflem,inregnÃ» cÃ¦lorÃ» ,pduduri-.

FÃ»daraentÃ» iain pofÃ®tum eft ChriftusTefus fil ius Dei, amp;abitftus eftRoffia'.ienfÃ®i AntichriftusiÃ¦dificabis i' gituracriu$amp; incitatius quÃ m uiiquamantea, fupef Chrifto,non fÅnum5autpaleas,autligna,fedauruiii, argentum,amp;lapidespretiofoi.Ãtfiabs te ianduduni jmpreflamorbitÃ®fequaris inftar boni patrisfamilia^ de opuIentifFimo thefauro diuinarum literarum, quÂ« tibifummo ftudio fomparafti noui amp;ueteris infini-mentifalutariaJocumenta ouibus tux curse, fideiqj niandatiÃ¯ efiufiirimeproferes:amp; iccirco catalenta qui but Ã Dcoliberaliteradmodumes cumulatiisingeniÂ» aÃ¨,acfolerter exercent amp;conduplicabis amp;fuo tempo reÃ Chrifto tanquam feruus, amp;nbsp;ueconomusfideliÃ-mut iuftis laudibut prÃ¦dicaberis,quo nihil pulÃ§hriut nihil prÃ§ftabilius expeftari poteft.HÃ¦c funt Epifcope R.euerende,quÃ¦ pro co quanti tcfacio ex animo,amp;mJ gnoperÃ¨ tibi gratulor,Deumque pattern Domini no-ftrilefu Chrifti precor,amp;obfecro,utquemadraolt;luin in crucetibihaÃ©tenus affuit,quando magna conllan-tiaextrapatriamuerbo eins potiut,quam impietati parebas,ita nunc fuo fpiritu atque fauore adfit iii ca fe de,adquamipfenuturuopcr Maieftatem Regina; te promouit. Vale Antiftes in(Ã®gnis,ac pater in Chrifto lefucolendifsime.Atque meumlibellum tuo nomini dicari, non tantum in bonam partem accipiat, uerÃ¹m eo peftore atque fronte ilium exci-pe, qua ego ad te fum aufus mittete. Tiguri ii. Augufti.

AD R1CA.RDI SMYTHAEI ANGI. I LI-bellosDiios de CÃ¦libatufacerdotumamp;Votis monafticis.

E V S pdter Domnitioftrile-fu ChriÃi,(juuin iicritiftcm Eujit-Ã gclij fui curd in dies mugnificÃ¨ il r!l liijlrarÃ¹f'.cilÃ¨[)atitur,utfubindc O Ãa pmnultifurgant, cjuimulisarti-

reficrit prj:cl.trius triwwÃ®pbatuÃ®n/o ChriÃiaiij; tieritd-tis ciiltorcs nitorcin cius,atcj; fynceritatem pHriw con-tcKplcntur.rueruntituij;fuperioribus tdinis baud pM~ a non minus bypocritÂ£,t]jtÃ¹mfuperftitioft, qiiiuducr-fus mini^lrorum EcctefucfinÃ©lu coniugiu orctompro-cuci, tu bLifpbemo inusÃ´iifunt quamutrocifimÃ¨. Sed Jkclcfia piorum Ã¨ iiefi'gio ud manu bubuit nobiles, dtq; flrenuos diuinorumfermoiium propKgnatores, qui non fuo priuato nonÃ»!ic,fedÃ^iritus fanÃ©ri, adeÃ´ firgerunt il loruminfinumfi'.rorcin,utdpcrt.Ã¨uiderimusiii eo cer-

taminisgenereDcum ftpieiitcs in aflutiu eorum coin-prcbcndijfe, atque proMidc ntÃ¹ ine/fabili fapientiam fi~ pientiiim, intclhgentiam intelligentiuin perdidiffe, Cwmq; timentes DeMjn,qHt uiderantZuangelicte doÃ©lri^ nÂ£ bofvs Dci auxilio fuperatos, fecu diccrent : Vbi fapi ensiubifcribd^ubi inquifitor buius feculitcr tinno quif-quÃ¼ gt;(rbitr4rdur,denuÃ qitonpiÃ¼ fxcit!i)tciM,qMt,eu de-

% PETRI MART, icUdttm fcliciter ejjÃ¨t, hatlcpugnam rur/Ã®nauiimtiti' Hdurdtcficce tibi SinytbÂ£us,dttddcÃ¼nc,dtt impudcntb dixerimjindgK qudm uiribus fretus bclluin redintegrA ticimlbphifmdtiim infiruitjZyquot;nidnu^pro uirtbuf colt-ferit:eiq; tdmetÃ devft,cÃ¹m uerbiDcifdentid,tumcMlt;gt; reÃ¼Ã¨,ucreq;dicciuii,criudicdtidifdcultd5 nibilommÂ» fdbrili uerjiuid,G' ipfe contrd ueritdtem lingudin dciiiti cy qtidmqudm iufto prxlio no poÃit uincere, turbdtAâ tdtncn infirmas,cr dduerfitrios Eudtigclij Cbrifii, qudH' do dliter nequit,uel bdculis drundineis confirmdt: robii' flis ucrÃ ,qui nondd omnm ueittum dodrtnÂ£,ut pÃ¢miiâ U,dgitdntur,Dco propitio,condtus dus minimÃ¨ nocentlt; Omncs quidcm,quod dd ipfum dttiiiet,inuddit,quemdiâ inodumlcrpentes,qui fiedent in triuijs,ut in eos, qui Ãecf rÃ¨trdnfeunt,rcpmtcmfiÃ¼idnt.VcrÃ¹in db huius inorÃh' qudntumlibet uencndtis nemo peribit, nifi cui Deus hu-iusfieculi ob infidelitatem oculos excÂ£cduerit. nbsp;nbsp;Nf M'

tuen exprobrentur nobis dbtmpijs eyr fuperflitiofis ciil^ libclli,tdnqudm firtes Qrgrdues,ut qui nufiqudm pofiiH^ iure cdrpi,nec inuencrini ddbuc unum dliquem, qui eH contrddiccrct,dtq; refifieret,bdnc ego rejÃondeadi prlt;)â uinddm fuficepimec cd pLme de cdufit quÃ¶d dduerfiA }nefi:ripficrit,dcubiq;mcum nomen rdbidÃ¨ profdndA ZA' infedeturtbiecenimCbriflidni bomines ldudi,gloâ riteq; ducunt,tdntum dbe^, ut illis quicqudin mouedtiii'â Dixit cnim Cbrifius'-Eedti eflis ,cum probrd iecerinti* uos,zyâperfequutifi(erint,dixerintq; quoduis maluuc^' bumdduerfiimuos,mentientes propter me. GdudcteÃ¿ exultdte,quonidmmercesueftrdmultd eii in cielis.ii^ enim pcrfequutifiunt nbsp;nbsp;propbetds,quifiierut dnte uot

Proinde cum ex bis intcÃ¯ligdmus,binc gradum d tni.nofddum c(fic ddfelicitdtem, conuida, ZA indlediif^ bypO'

ÃE VOTIS ET CAELIB'. 5 hypocritarum alacritate multb maxima ridemusÂ» idcir-co ratio mei nominis,quam ego penÃ¨ nuUo habco loco, ad fcribendum me non impultt : fed,quodÃm ueritus,ne nondiuturnumÃlentiumlibris alioqui leuib!ts ey ine-ptis aliquam autlwritatcm apud inÃrmos conciliaret-CaterÃ¹m,quoniam tacui aliquandiu,nunc dicendum arbitrer , cur tanto tempore defenÃonem hanc diÃttlerim^' Porro (ut ueriiin fatear) nulla eft ratio fcribendi, cMiÂ» tarnen uaria or multiplex inueniatur, qua nÃ¹nus dcle-(ier,atqueÃ cum rabulis, cy fophijiis cogar certare^ Ptmihiuidcorynon ab re in fcribendo contentioneso-diffe,quandoquidcm, ut Ã fapientibus longÃ© prudentif-fimÃ¨ didlum eft : Veritas ajtercando fapÃ¨ amittiturz quaq; alias paucis agi potuiffent, dum contendimus, ucrboÃuscxplicantur,quoniamadhac, alidue decla-

rundit libidine aducrfarij trahimur, neqire per eÂ«w no-bis licet compendia ordttoÃ®iis perfequi:u!tdc boriC, qua infacris Uteris intcrpretandis opfimÃ¨ colloc(trÃ«tur,in fagt; phifmdtis,calumnijs,atqueconuicijs male pereunt.Hinc itaquc partim failum eft,ut ad rcjpondcndum Smytha:9 tamfcrÃ´ acceljÃªrim,

Quamuis cy aliud pratcreaÃierit, cur mihi tam pa-rum arriferit hac iirend: quod fycophantam adeÃ³ Ãul-tum,zy ineptumfum na{lus,ut in caufa,quam defÃ¨ndeit fufcepit,ex ingenij penu miferrimo,nihil noui pro-firre'ualucrit,fed ea tat 'um habeat^ qua ab alijs Papa a-dulatoribus,cr Anticbrifh mcrcenarijs diÃ©la, repeti-ta centies haÃenus fÃ¹erut.Qjiibus cum fit ab aliquib. n9

incomodÃ¨ re/^ojum, opera meÃ¢fuperuacaneÃ¢ fore fuf^i crfbdr.Dtdici etiÃ Ã¤Ãdc dignisJUum omnia^qua in mc Jt citjogÃ¨ ante cogeÃilfe in Lutheru4ilt;:et ea^du is uixcrit^ no Jjt dujKÃ® edcre. PoÃ morte uerÃ eins duos hos libellot

inuutglt;iuit:priorc quidem de CMatu faeerdotu^Ã¤htrS autÃ«dcVotismoMfiicis,quÃ«itppellatCofÃ¹tationÃ«quorÂ» ddmcoru articuloru^Ã§y ita fuu inÃitutii trailauit,ut [( in(cribendo u-dde ineptum decldrduerit.Ãc'mde cutniÂ» priori libro omnid fermÃ© drmdfud confumpfÃªrit, no h'i bebdtpojlea quid noui ddferret in dlterontnderdciddÃ¯^ ld,q:iÃ¦priaiaddiexerat,denuorcpetijt.Qudre induOâ bui libeVis no habet leÃ¢or,ntft quod prouerbio dicitar, Bis Crambem-.crfacile uidctiilumdaospdrietes exeo^ dem caeno,ac lato fuÂ£ ignordntiÂ£ uoluiffe fcedare. Nf$ fcjÃ® contentas^priorem libellum,quem nomindtim dduet fus nuUu tediderat, rarfas cxcudi uoluit, de titulo coiti' tnutdto,ipfum quoq; contra Petrum MÃ¤rtyrern inferipâ ft-Vbi tarnen ab initio dubitdui,dn de me, an de altÃ©ra qiâopiamloqueretur-.cumfuumPetrum MÃ¤rtyrern Qf thufianumfdciat,^e^o CarthuÃanorum inflitutumnc per fomnium quidom unquam fufccperim:cuiiis rei tefti habeo in Italia innumerQS,?^^ in Anglia non paueos.SeU ipfeinanimii/minduxit,nihildieere,dut feribere, qain iiatim eum deprehendas mendacem : adeo ut quantiiS quantus efl,totus ex mendacijs conflatus luderi poÃit,

AceeÃit prÂ£tcrea,quod etiam Ã feribendo me non nb hil deterruit,quosdam grauiÃimo5,cyâ maxime dignitd^ tis uiros,mihi non femel ÃiifÃe authores,ut hominem tatst male fanum preeterirÃ« tacitus,atq; Ãlcntio altiÃimo uMâ eercm.iJam inter ctetera ipÃusuitia, qute itiÃnita pent funt,id quoq; in eo deprehenderunt, quod cumÃt aliO' qui omnibus partibus obfeuriÃimus, nomen tarnen Ãbi uel inde quÂ£rat,qu6d tcplum Diante incenderit. Et eerie nihil aliud uidetur feribendo quteÃuiffe, quÃ m yioepatriam fuam maledi{lisprofcindere,optimisqM-bus^ uiris mendaeiccr obtreÃ©lare,fynceramq; diuinarÂ»

literdrum ucritatcm impie corrumpere. (iudmqudm, Dco grdtid,operdm lufit.J^dm ilÃ®uilris btec patrid con-uicijs eius nihi[oefideformdtd:necdefdmd,diffiitdteÃ»e inftgntumuirorum ttel pilus detrddlus eius contttmelijs: necfdcrtefcripturÂ£ ucritdi, quÂ£ conflintiÃimd efi, ull4 ex pdrtefi-dudulentis eius cdptionibus IdbcfdÃ©idtd.

)

f J

Cum itdque db bis prteftuntiÃimis uiris non contemncn-dds rdtioncs ddduci uiderem, fum dliqudndiu cundldtus: fed tdmenrej'^onderedeniq;ftAtui,tum propter cdufdtn idmdprmcipiodÃ¼dtdm^tumctidmquid in mentent ue-niebdt,me promiftffÃ¨ id qudndoq;fdÃ©Ã®urum,cuminepi Ãoldm priorem dd Corintb. dnno fuperiori fcriberan: poilremÃ´ etidm quid ex duditoribus OxonienÃbus per-multi,quos 'm Cbriflo chdriÃtmos bdbeo, ut idfaccrem, importuniÃimefldgitdrunt.Dumqj dnimdduerto fartent lÃdelitdrumfuijfe,utcu CdttdnÃ¦is aeteris^ idololdtris dÃidue pugndrent,cr mccinnrcpcto/ompiwTO ex pd~ tribus dlioqu'tn mdnfuetiÃimos,ddd{los,ucllent,nollent, cum impudentiÃimis bÂ£retieis in certdmen frelt;^uenter defcendere,meipfumego quoq; confoldbor, quod licet id uebementer cupcrÃ«,no tdmen euitdre iuflÃ¨ potuerim.

Infcribendo nibilominus,qudntumres pdtietur, era breuis,prÂ£fcrtim cum iniflli, quÂ£ftione dnte me prÂ£~ cldriÃimd 'mgenid fudduerint d quibus nil fermÃ© reliÃ¤u uidco,quod poÃtt omnibus cdlumnijs dbboc monÃ¼ro re noudtis dbundÃ¨ IdtiÃimcq-fdtisfdcere.Vnde inteUigofo^ Ium mibi rclidlds pdrtes,ut quÂ£ db dlijs dode inuetd Ãie Tut,Cd dd retegendds ifiiusfdUdcids dccomodÃ¨.

Ãgt;cro,no pdrum bis coducet,quifunt inÃrmiores, et per ; fe ipfos prÂ£cldrds ZX ueriÃimds i-nfcrprrtdÃ¼oncs cijutÂ«Â« gt;nbsp;fcripturÂ£ udfris^btcreticoruobiedisdptdrenon udlent.

At(]i Ut noiird oratio ahsq^ ordinc diffoluta non ult;iâ gctur,Ãc earn eÃe diflinguendam exiftÃ¹naui, ut primo IÂ» COÃgt;eilemus,quidnam de Votis cr prtefertim Ålibatnl Ã¨ diuinii literis conflituendumfit :deinceps quidnaini'' ifia quteÃone Ã pijs hominibus de Patruin fententqs, Conciliorum iudicari debeaf.PoflremÃ´ ne Stnythcut oquot;* nino ignoretur,non enitn fe patitur obfcurum eÃetquif' nam hic uixerit,pducis dcmonflrabitur:non quÃ´d is ftm Apelles,qui eum fuis coloribus aut poÃtm, aut uclK* pmgere,cumhiecmateriaprorfusomneopus, nedut^ tneum,fuperet : attamen uirtutis eius atq^ conliantiÂ£ââ^ Huemgultumdabimus,)tequisfirtÃ¨,cum iÃ¼um audiefH in nuptias ut uocat,Lutheranorum,tamÃurce,atq; dignitatefui orisdeclainantem,ipfumarbitretur aliqii^ eÃetertiumCatonemectelodelapfumin hanc infulatÂ«, qui dejÃ¨nderit uel ufq; ad morteÃrtiÃime quÃ¦ prius ioâ cuerat. tdeoÃ fubfinem ob oculos ponemus illius pgt;alino diam,quam publicÃ¨ Londini ad Paulinam crucem bd' buit.lnhccitaque tria Apologia uniuerfa diÃribuetitfâ CyuafifaucteGeo cxplicata Ãerint,le{lorem firtafi non poenitebit laboris,fi quem illi uifum Ãerit noÃris it' gendis impendere,

Sedprimum eorum qutepropofuimus,utfcilicetinHi JHgemus,quid fcripturc fanila de Votis tradaat, ey do-ceant,non poterit comodÃ¨ ac diludidÃ¨ pcrfici, nip priii^ monllrauero perpngulas quafq^ partes,quid ip/e de Vo tis Oxonij auditonbus propofuerim:dÂ£inde,quÃ³ cauilHi obieita Smythtci fuis locis diluantur,cum mex feitte^ tite partem explicauero, llatimpdeliterfubijciam, qut aduerfus eamdoÃ³irmam in fua diatribe is produxeri Adcrat quippe infchola cum ea traderem, zy quit tÂ«âÂ» diilafunt^ut tiidcbatur,excipiebat:licetrcÃrendo eaU

) (

I f Â» r

lt;

II s it lt;

â )

lt;-r.

1Â« (ho libeUo,frequenter corruperit^c^ uitiarit. N4IÂ« co plura nÃ¼bi ufrribit,quie perfebrim, tiel phrenefrm nun^ quuminmenteinueniJJ'ent.Eiui Ã¤utc reprehenfronibtis anneÃ©Ã®Ã¹ jlntim i{oilrinÂ£ meÂ£ defrnfronÃ«.vtq; Ã¤Ãidua re-pctitio euitetur iJbrMwi Mocttm,Ego inqult;im,iUe obijcit. Ego refrondeo,quÂ£ frmper oceurreret,cr fÃ¨rmÃ¨necef-/arij ejfret,hÂ£ notÂ£ interponetUur, Affrertio, ObieÃ«tum^ DefrenfrotqutbU'S dpertÃ¨ uidebitur,quidfrngulo quoq; lo co agjiurtet perfricuÃ¨ leÂ£lor imelliget,quid ego afrerue rim:quid ille opponat'.quidq^ in definfronem Ãme adfi~ rutur. Adfrit Dciw Op.Mdx.idbort/Â«/crpto, Ã¼â Chriftiis afridtufui ljgt;iritiM,quicquid frribendum eft,cum ad honorem fui nominis,tu/m ad Â£difrcationÃ« Ecclefr^regat, inoderrtKr.

Votum.vtafignificatione voeabuli aufpice-iTiur,eftquandoqucvehcmens defidcriuin;nÃ³. nunquam ardentes precas : aliquando fanfta promifsio allcuius oblationis Deo reddendÃ¦: interdumvero ipfares iamDeoex obligatione proinifsionis confecrata

Hicc quatuor fignifrcata huius uocabuliquifquis apud fefe diligenter expenderit,pulcherrima ratione failuni t* nbsp;nbsp;nbsp;dfprcbfrtdf t,ut eadem uoce omnia exprimantur: quan-

doquidem ita inter fe coniuniia funt, ut naturÂ£ ordine Â«num iUorum alterum confequatur.Etenim cum homi-nes quippiam uchcmentcr cupiunt, pro eo impetrando â¢gt; confueuerut effrcacibus precibus cotendere: quo pro bent fuantbeneuolentiÃ¤,crgratuinanimu Deo,cuifup-plicitiit,ji quod precantur,eis cocefferit,aliquid Hit pro-inittuntfe daturas,quod nbsp;nbsp;prÂ£clarumfrt,cr quo maxi

rant, res uotiua Ã¼eo,cui nucupata fiiit,fanÃ©la,obligtti addiila rdtnqiiitur. Co!jlt;ercnt itacj;Ãbi mutuo i/K guemadmodu diximus, tdco uno Voti nomine oinnit iure ÃgniÃcÃ¤tur.Scd antequa ultcrius progrediamurÃt Ãniedu eil in hac multipliciÃgnificationc,quÃ¤ uclnnUSt exmultiidijjiutandoampleÃ³lÃ¯. CertÃ¨node uchemctidf fiderio,no deprecibus, nee multu,niÃ quÃ tu erit nccelÃ rium de re fÃ¤nde promiÃÃa difÃutabimus nomine yoti'-ii de ipfd promiÃione, qua nos obÃringimus ad aliqui^ T)co reddcndu.Vnde hocita cojhtutoÃd quoq;addenda uidetur,morem uouendi apud uctercs etiam ante Icgei^ latOJn fi{ijÃe.l.ex deinde ÃicceÃit,quce complura dc Votis decreuit.Etinfacra Htebrcoruin hi]hria,patresfi'cqucn ter uouijÃe narrantur.Quin etiam Icguntur apud bonoS feriptores GrÂ£ci,R.omani,Ã§r Barbari cum publicÃ¨,tunt priuatim uouiÃÃc. Ãc in Digeflis habcturtitulus de pollid tationbuseruotis.ApopuloautÃ«Dei ex uotoquÃ¤foq; ofÃerebÃ¤tur uidimÃ¦^uariaq; dona:mterdum etiam cer-tum uitte genus i n aliquad tcmpu^iut de't^iaz^trteis IcX lt\ofaicatejlAtur.'Puitetiamantiquitus,utpatet ex diui nis Uteris, et'aliud genus uoti ah Hebrieis appellatuiit quod omnino eÃet occidendum,et'internecioni dandum,quicquid uiueret, in his qua; uoto nuncupabait tur:cietera,quie non uiuerent,omnia dcuaÃinda, cf O' pes,qult;e inde coUigebantur, mancipandie fanduario. Hcq; poterat unquam cedere uUi hominum ufui quic' quid erat ita deuotum,cum tarnen in alijs VotorumgeM ribusper multa reÃimerc licucrit,ut in UbroLeuiticipet Ãneue traditur.J^tqs fub hac uoti poflrema Ãrma coin-prehendi uoluit Deus Amalech,er Hierichuntina ciid^ tatem.ldcirco Saul, er Acham grauiÃime puniti funt, quodexdcuotapreedaÃbinonnihilauÃÃerint retiner

re.Et iÃiid Ã¯icbrieorum dGrtccisrcdditur^xyx^ ^i/^â^,guodcrPÃ¤!duseRfcquutus in epifloLx ad Rom. cdp. 9. priori t(d Corinth, ix. dc. 10, er rfd Gdidt.priwo. Et apud PatresChryfoflomiii de aiiatbematefusÃ¨fcribitf Ãndeits probare, dogmata praua Heere quidem anathe-matizare: fed in hctninÂ« tale quippiain n.unquam eÃe decernendurgt;i,qi:()dde illorum extrema damnationei Â»lobWjdÃ¼tn hic uiuimus,nihil poÃit certo cognofci : cion tarnen Paulus ad Galatos dixerit:Ã quisaliud uobisZ-uangeliu prtedicauerit,anathema eflo.VerÃ¹m de Chry~ foilomifcntentia modo non eit locus iudicandi,eÃ¹m hoc Ãt in priefentia obiter diilum. Sciendum tarnen,tatinot hoc de quo nunc loquimur,non uotumÃed potius deuo~ tum appellare. Hdtic ego fequor Votorum diilinilione iuxtafcripturas facras: zy-parum moror quatuor fcbo-lailicorumdiÃircntias:quidicunt,Votorum, aliudÃm- niftinftiÂ» plex effe,aliud folenne:aliud publicum,aliud priuatum: fcholaftic* quod iHaÃnttta uotorum accidentia, utadfblidaineo-rwMt cognifionfin,ittcj'; picntiuim ucl nihil uel parum co-ducant. Addendum prÂ£terea eit, qUiCcunq^ de Votis Ã© fcripturis haberi poÃunt,ea omnia ex ueteri teitamen-to eÃe accipienda,cÃ¹m in nouo tionÃt corunt mentio,ni Ã quantum in AÃ©Ã®is Apoitolicis cap. i s. cz i i.bdtctur: quod tarne non facit ad ilatum noilrum,quia Votrf quÂ£ fub lege fieri confueuerant,non ficerunt Ã¨ uefligio pror~ fus abolita.Nam co tempore complures cteremoniÃ¦ Mo picic adhucferqabantur, quoad Euangclium eÃet inuut gettwm, clarius cognitum : quamobrem illa Vota dc.r cipiendafunt,ad legem pertinuiÃe. Vt autem arbitrer, Votum nonincommodÃ¨definiretur,quafifit,fanÃ¢a,z:r dÃ©fi

'i ÃâotaneapromiÃio,quahominesDeoaliquidfeoblatu quot;ââÂ°Â« i I nbsp;nbsp;ros obilringunt,quod (td eins culutm,cr honorem face-

âl nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;A !

rc,certÃ¶nouer'mt.ProtmÃionein fanÃ©lam idea Votait dLcimiK^quÃ´d iÃ®lam oporteat eÃÃ ratiim,c^fin)um:u!i' de,niÃ pÃ¤tcr,mdritiK, Ã§x dontinui uottan illoru appt'Â»' taÃent,qui erant in fua. poteRdteÃabebdlur inndlidu/K^ ut in 'S^umcrii 4 Deo pracipitur. Adijeimus etidin tdneam, (iuid,Ã guii id promiÃÃet, (}t!od necejÃdrio ex lege pr^eSidre debuerdt,iÃd proiniÃio rdtionem Vofgt; nonhdbuit:quocircdprimogenitd ex peeoribiii,eafi Deo a[iolt;juin dddiÃ¤d eÃent, ex Vota non poterdnt firriutLeuiticii7.Ãribitur, Deo^ diximm Voni^ nuncupdndum, ne fdtiÃ©lis, ut pdÃimÃeri hodie corÃit' uit,ÃuperÃitiofe nuneupetur. Po^iremo cÃ ddditum, qute VotK offeruntur,oportere dd cultum Deifdcert, ne quit dut uouere, dut qudÃ uotd reddere dudedt, Deo no inteUexerit certo dpprobdri. Eft ergo Voti deÃnitioÃeu explicdtio,pinguiori ut diunt,t.\inerud tri ditd : qudmuii me no Idtedt MdgillrumÃententidrum itt 4. Dtft. js. ÃripÃffe, 'Votum effc telliftcdtionan qudit-ddmpromiÃionisÃgt;ontdneÂ£, quÂ£Deo,eydehis qilt;f Dei funt,propriÃ¨ fieri debet, (ffud eiut deÃnitione ideit co nonÃdcile dmpte(lor,qul)d Votum dicdtnon effe pro tniÃionc,Ãed tefiicdtionÃ¨promiÃionif.qudÃno ueliteit td promiÃione priudtim, Ãu mente uel dnimo nuncupi tdmeÃeVotumffedoportereut iÃ¼iÃolennis teiHfiedtio etcceddt.At qudntum exÃ:ripturit licet coÃigere ueterii teRdmenti, Votum re uerdÃiit promiÃio,neq; alia tefii-Ãcdtio ddhibebdtur. Atque hÂ£c deÃgniÃcdtianc uocifi diflimllione, dc deÃnitioneprÂ£Ãdri libuit.

InEuangelioinquit, nihil legitur, quodadVotitiÂ» pertineat.Hocperperam aSTcrebant ante cum onines Lutherani, Ã¨ quorum colluuie cft loannes Calum U5gt; 18 contra fynodum nuperTridenti coaclam, proan-tidotÂ»

I DE VOTIS ET CAELIB. Il tidoto nobis propinÃ¢s prÃ¦fcns ?.c cnergificÃ» uirus,fic : ineptit: Apoftolis crat igriotus crelibatus , fub puibus nidlaunquam eiac Vo'^rum mcntio. Hocqudmfit i falfum, amp;nbsp;perperam aOcrtum , uel hmcliqiitdius con-Â« ftat.qubd Eiinuchi quifefe caftraiierunt propter re-) â¢ gnumOci pc; petiiamprofitebÃ¤'ur, ac uonebant Deo contineariam,i.it niinqoara dcinceps fas iUis elVet coi-tu uti,qiiemadniodi.im quibus cxecb funt tefticuli, i)Â» concumberc !ieclibet,nccbcet.lt;3j^to obfecro.orc de-(. nbsp;nbsp;negas uiLuangeUo elTe,quod ad Votuniattincat?

gt;â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;D E F E .N S I O.

1. eri Votorum mentionein^nifi coruni tantian, guÂ£ Pm-' 'J IiÂ« de more legis Mofaicte fufeepit. Nrcjj nul?! nunc lÃ¶t'^ cuseii,utfandosuiros,^uostuLu[hcranoslt;ippellds ,4 ) ' tuis conuieijs ajjeram : cum illos uitd,zx fcriptu fdtis gt;nbsp;; tucantur,dc eoruwi in/igncm pietatem dÃ©clarent: ciMnq;

5 ' tuts tenebris uc malcdiÃ©iis,nec infici poÃit,nec ohfeura-( â¢ nbsp;nbsp;nbsp;ri eoruin uirtus praclariÃima : tmo cjuci mugis cos infe-

Â» nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Hutusfiieris,co eruntiUuSlriores.ChrifiustibiconcÃ©dÃ¢t

gt; i (tlicjuundOjUt eos propius,cr melius, quÃ m huHenus thÃ¦i de EÂ« 11 ficeris, cognofeere ualcas.Sedad id uenio,quod ex Mut- Â«'âuch*â-â1 nbsp;nbsp;nbsp;thÂ£0 udducis cdpite .19. Aliquosejjc,qui fe propter re-

' i gnum coelorum cdflrauerunt. Erf certÃ¨ fententid nequd-i t qudmÃgnificdtur,ut tu drbitruris, Punuchos de quibus lt;nbsp;5 bominiM loquitur, c ulibdtum uouere : fed oHenditiir, gt;nbsp;nonnuflos mueniri qui dd promouendum Eudngelium t nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fdicius, ffonte,dc uolcntes Ã coniugio abHmediit : cum

â J neq; ab ipfu nuturu, neq; ui hominum probibitifiicrint^ Â» 'I nc mulieribus commifeeri pojfent.TuÃuHru contendiÃ®,

cdftrdrc idem ejjc,quod uouere. At id, quum abs te noÂ» nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;1

; rede pKtetÂ«r,cx eo fdcilÃ¨ dppuret, quod cum Dom'mus J re/j?ondi]JÃ¨t,wiierroglt;ttÃ®K de diuortio.citru caufum udul â \ terij non efjÃ¨ 4 couiugefccedendum,ApoSloli dixerunt.

ÃddiÃ¼um modumfe habet ctiufd hoininis cumuxoTf, non expedit inatrimonium contrahere. t^on dicunt,expedit homini uouere,fed non contrahcre matrienonium' ^uod eorii didu Chri3:ui no approbauit: imo dixit, ne omnitem ejje Ã matrimonio db^inere,fed eorutn,lt;iuibtif eR datum. Vides itdej; Ã fcopus ChriliifÃedletur, nihil de uoto did: cum Apo^loli ad quos Chri{iuit re/pon-dit,Ãmilitudinem Eunuchorum proponenda, nuUa uoti mentionem Ãcerint,Ãed tantinn iudicauer'mt, matriino-nium bominibiis non eÃÃe utile. Vnde cum agatur de ee tontrahendo uel non contrahendo, cur tu ad uotu hunt fermonem aÃr'mgere niterisi Vrges Eunuchorum te-amp;es exedos. At in metaphoris,G~Ãmilibus,fi ex antece-ientibus nonÃjedesÃnem, conÃlium dus qui loqni-tur, Ãed partes quafdam tantuminodo urgeas, perjÃ pÃ¨ dedpieri^. IiÃ® parabola de uillico iniquitatis, num doce-ttturexalieno dare cleemofyttam numlaudandacdi-niquiias feruifraudantis donu'numfuumfnumpaupe-res,quibus damus, recipient nos in Â£terna tabernacubt, cumipÃÃequentcrcoirdemnenturadgehennam ? Nn; rnÂ»Â» omnes mendici funt pij. Videndus ed, mihi crede, feopus^cr inde non recedendum. Status parabohe in en eÃ,ut non Ãmus imprudentiores, quÃ m Ãlij Ãeculi, nc(^ minoris diligentiÂ£ in nodra falute comparanda, quÃ m iÃ¼iÃnt in rebus mundanis. Docet etiam proximis bene-faciendum eÃe,quo fides noftra teftimonium habcat externum , unde appareatiudÃ¨ nobis adiudicari Â£ternam tiitam. Si extra bÂ£c fepta uageris, mordicus retinendo aliqua paraboU uerba,tibi dicetur merito. Extra oleis-Qj^amobrem cum hoc loco, quemhabemusprÂ£mani-hus id non caueas,dum ais,habentes re/edos tedes, net pofifie quidemfi uelint,concu)nbcrc, male colligit,

{jÂ«i dbftinent i coniugio propter regiium cÅlorum pro mouenium^lege uoti prohiberi ircÂ«xorciÂ« ducat,/io~ fui /werit:cKra tantum CbriSlusre/pondcrit ad id,quod ApoÃ¢olidixerant,conducere homifiifÃ® mdtrimoniuÃ®Â» non contrahat. Ncc licet fano nbsp;nbsp;fobrio thcologo dog-

KW conÃrmare ex uerbitfcriptur(e,tiua: aliter,^ quidÃ« uerÃ¨,atq- corainodÃ¨ inteÃ¼igantur.Vertun fopbi^lica con fuctudo te quÃ¢doq; non finit,etiam fi ttclis, 4 paralogifi-misabtbincre. idco pdrUcwUin nÃ®ftdpborcc tdntHra c4-ptM,z;r fine)n,confi.liumq; prxcipuurcffionfionii Chri-{li non cofidcras. Klitto prÂ£terea,ut in eo fiillarii,quoi ais,qacmadmodum, quibus exeili funt tefiiciili,iis con-cumbereucclibct,ncc licet; SiquidtmilÃ®is pcrfiepc Itbe-ret quammaximÃ¨, fi pojficnt.Qjiod te nÃ¼ror ni hiÃ¼orifs non obferuafjÃ¨,uel faite cx'Ã¯'crcntiositb'-'t tatnenquan-doq;fiofculos, atq; id paruin tempe^iuÃ¨ Â«furpd;. Et Kt

' nonnihildicainde tnhTlnnuchiipapi^icis, uidei-ede-bucras,illii,cr libere.Ã§::;' licere.Libet,quia femper in eo dem luto batret : licet ctiain,quia data pecuniolafuis epi fcopii,impunÃ¨,ac magno cumfcandalo lÃ cclefia: perpe-tuofeortantur,

I Efaiascap.19. prÃ¦dixit Chriftianos tempore cuulga ti EuanÃ§clij efleuota Deo nunciipaturos, cumSc, in-! lt;}uit,difÃ¯ercns de Chriftiaduentu:Et cognofccturDo ) minus ab Aegypto,lt;Slt;; cognofeent Aegvptij Dominum , indieiUa-.amp; colent eum inliofti)s,amp;inmuncribus,amp;

Vota uouebunt Domino,Â«Stfolucnt.Et moxapud eun demuatem proditur bis ueibis,de Eunuchism aduen-( tu Chnfti t'uturis:Et non dicat Eunuchus, ecce egoli-, gnum aridum;quiahiâc dicit DominusEunuchis:Qui cuftodierint fabbata mea , amp;nbsp;clegerint quÃ¦ ego uolui, ' amp;tenucrint fÅdus meum.dabo eis in domo mea,amp;: in lt;nbsp;Â»uns iHcislocum, amp;nbsp;nomen melius prÃ¦ filijs amp;nbsp;filia-; nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;bus : nomen fempiternuro dabo cis,

, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;quod non peribit.

Df uocdtionegentium per Chriiltmt ad eulmm propheta fcripÃt iHo i^.cap. Sedcum Ã¯udeisloquere' tur,ciui adhuc fub lege ueteri,ut pueri Ãtb p^dagogo

!,â¢Â« uz ^^^^lââtittiftâ,cuItumDcicomodoiÃ¼isdeÃcribit,quoi(ijlt; ^^'^(^â^tcbantur,ntmirum per Vota zrÃacriÃcid. Cuntb taq- non ignoremM,ut apud Ãanielem Ãcnbitur, in dd' uentu ChriÃ¼i uiilimM cyÃacriÃcia ceffatura, ita G' VO ta non amplim durantÃam induilo er reuelato Eiiangf iio. Ã§^uid enim uouebant patres antiquitiis, mÃoblati-cneser uiilimas { eraliquoduitÂ£cer:umgenusi qui' busiamÃublat:5,er'Vota locum non habent,qiiantunt cxÃacris Uteris confiÃ¢t. Proindei^badeÃriptio/ieuU Ã¢imarum,er Votorum Ã propheta inteUigitur ucrustt purus Del cultus, quem ChriÃus in fÃiritu, er ueritatt Ãiturum pricdixif. Et apud alios uates identidcinÃtpi fadum Icgas.tiain idem EÃaias alibi dicit, Gentes on ntl uenturas ad montem Sion,er ad HicruÃalcm, ut ibi Di-um colant.Et in Ezechiele cap. 40. uÃque ad 4.6. deÃri' biturEuangelij ^atus,per tcmplum indlaurandum, mh nillcriaÃacerdotalia, er â uiilimas carnales. Atquein t^alachia dicitur paÃim oÃvrendu cjÃ: Domino nnsTS qua: omniaÃuclis, ut pro:Ãe firunt uerbaÃtntelUgerc, uiÃ©limas,ltbamina,er omnia ucterum ÃaeriÃeiareuo-ees.Alter uero locus,quicap. ^6. habetur in EÃaia,tnd' niÃiliÃime dcclarat aduentum Dominigentihus patt' faciendum : er ita pateÃaciendum, ut umbra, ac Ãgni-ficationes legis prorÃus ÃaeeÃant. Inter umbras auteitt quÂ£ uerum Dci cultum reÃercbant,Ãuit quoq-, ut Eunil chus in EcclcÃa iÃraclis non haberet locumiquoÃgniÃ' cabatur,{leriles er inÃoecundos bonorum operum Den uehementer improbari.Populus autem uetus nonÃol'utH uerbt

I citdbatur,fcdetidmhdc pÂ£dagogidcoimttcndatMfiiitil j â¦ lifdnÃ¢drwntdiÃ®ionumfruÃ¢ui. At ij, ut erdnt prtcpo^ âÆ fu prrSiitioue mifcrÃª dei:cpti,dignÃ¨ Dco uiuere ne glexmtnt, intÃ©rim propulfdtii Eunuchis cdrndU-

' â¬iifdlfdm,deinentÃ©mque opinionem excutidt, dc decld-retEunttchiijCr cuiuii hommtimgenen, quod uidere-tut dlioquin iuxtd oeremoniM legii externes Ã Dco rf.

* obedire legi diuinic conteinnerent. QKdndoquiiicn* ut in Cbri^a non eÃ¼mdfculus, nequefÅmind, neque Ãeruuf, neque liber,itd in eodein noneÃ Eunuchuf, neque multorum liberorum ÃrÃ¼lis. AUndtttontitt

â Ãmiif. Exigitigitur DdMobÃerudtionemlegifexÃde/ â idqueÃub nominefdbbdti : dfque iÃ¼os prÃ¦dicdt bedtor, ' qiu fe in ed exercuerint.Sed nunquid i^d beutitudo con â¦ cludÃ«du cft duntdxdt inÃemine Abrdbte quodd cdrnan ?

J ' minimÃ¨.lmÃ tdldtepdtet,qudfidescfobÃerudtiomdndlt;t 'Â» toruTO ; unde in quocunque i^dÃierint, feu dlienigettd, ' feuEunucbo,iÃ¼umbedtumÃreEÃdididocet. CinidÃ¯u-â dieis tdndem proderit i.iÃ«tdffÃ¨ copidin fobolis, ckw le~ '' gern Dei conteinpferint ? uiciÃiniq; homini Rerili qttii ' oberitfud {lerilitM modo Ãt fidelis, e:sâ perÃciendis uo~ * luntdtisDeicupidusl

* nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Senfu'S itdque PropbetÂ£ Ãtit Ãerilitdtis conditionem

IcgK, mcliorcm lacivm habiturMi in EcclcÃa, (luÃ¯n^ illi, qui licetfoccundiÃnt, legem puc'luinq- Dei aÃiditt ttiolaiit. Etfiuerbd Â£fdiÂ£ diligenter expenderis, ui-iebis illum,non tdntim eunitchos^ucrum etidin atienoS, uidekcet d Rcp.tfrdclit,dicerc,ddtnittcdoi eÃe in Eccle^ am Dei, cum tdinen iuxtd cdtremonidf Icgis dlienigcnt rxcludcrcntur.Vnde quicquid hie uel dbs te, uel db aliji ie Noto conÃngiturÃ propoÃto er mente prophetic tni rum im modum efl dlicnummccj^ pdr eÃ¼,ut funddinentit adeÃ¶ rutnoÃs dogma de Votis conÃ¼abilirc nitamini. â¢ CoÃ¼igite tantim ex hoc loco, quantum uobi^ datÃiiri-tus author feripturaram, nempe fummam conÃolatioiic fideliumtquÃ´d in conÃrenda falute per ChriÃ©ium, DeiH nihil moratur genus iuxtd carnem, ncq- uitia corporis Hue fane fÃedat abenigenarum, cr euauchorum men-tio, qui erant apud Ã¯fraelitas maxima contemptui. Et deniq- mihi uideas Old Deum no poiliccri cunuchisjmc nomine,quÃ´d Ãnt eunuchi,fcd quod obÃruauerint man data 1^ uoluntatem eins. QjMmobrcm admittis paralo-gifmum, qui appellatur 4 non caufa, nt can fa. Arbitra ris cnim Deum cunilchis poliiceri pr^clarum nomen, cr locum in Ecclefid,quÃ d liberos non fufeeperint: cinn ipfe longÃ© aliud in fua promiÃione reÃiiciat, nempe f-dcm,c^ mandator urn obferuantiam.

t I. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;111. O B I E C T V jM.

Dicis,Apoftolos paiipertatem non uonifle, cum iJ colligatur, amp;nbsp;quidem reiÂ£te,ex illo Euangelico; Ecce nos reliquimus omnia. Nam fi dicas,eos arteftu tantum return fluxariam poflefsioneni amandaflc,acnofl uniuerfas fimul facilitates in commune eStulifle, equid Â«gregij prÃ¦ c.vteris Chriftian s fecifi'c dicendi flint, u( Petrus tam'audacfer dicerct.Ecce nos reliquimus om-nia,amp;fequuti fumus tc: quid ergo crit nobis? DeindÂ« quart thrift us pollicitus eflec eihaud uulgarero nict-cedeniâ

lt;tdlt;in,inqutcnst Amendicouobis amp;c. QuÃ´nÃ¢ffl ftolmpleiTcnt apoÃ¯lolitunc id confilij Chrifti, Si uis perfiftus efÃ®e, U3de,uende i5ie.Visnefacete apoÃ olos inferiores uitac perfeftiane, cjuÃ m Ã©tant illi quos Ada Apoftolicarcfetunt difeefsifle ab omnib. fuis ficulta

j amp;nbsp;nihil propriura!amp; alibi. Viidc Ã¼cuct apofl-oâ.os ae- B. 2. eerfitos ad mu.ius apoftolicum deferuifl'e l'uas uxorcs,

I hucuinculii lixorijs annexos, atq',agglucinatos ciuf-j modi extulifÃ®e uerba,quibui rnennniflet de coniugutn illorutn derelidione oCc.

\ }.iirorf!itiÃ¨lt;}uidtibiinmente}nuenerit,utprouotÃ´ lune locum iidduxerii,(iui contends, ut in)iriinuidfigt;i ^**J^*â

* tur,e((tt(ntl{;nHotonuncufgt;i(nda,adlt;juÂ£ dliotjuiniure de legibus non a^ringimttr;cr modo uocatlonis apofto

Â» nbsp;nbsp;Ht CK cdrfdiÃ®JMÃ® pro DeigloriUiilld flatiin nbsp;nbsp;incunildit

lioSfCr iÂ«orc!Â»,cz deniq; unimÃ» fudm,non poteft meus eÃe difcipulus. Atoj boc pd^Ã®o mdxiUit cft alteri percu-

* nisDeieJ^ : cÃ¹m liceat alids percutientem reprehende rcjttt ChriSus arguit feruum pontificis, qui fibi immeri

i tÃ´dedifJÃ¨tali{pam,CÃgt;nit4q;apofl(jiifuttreliqucrunt4 t Domino uocdti,funÃ¢i [unt officio fidelÃ¼tm dtfcipulo-' rum. VoImÂ« CbrtÃ´w ut fe prlt;difi(ntem per diuerÃt lo-

. ^8 P E T R I M A R T Y .R I S' â cdfcqiterentur:quÃ d fuis rebus inhjerentes,uel ilidtqii^ cunq^ irent,fecum trahentes minime ficere potuiffe^^ Sed dn perpetiio ita ab iÃis fuerint auutfl,ut cos nuitqâ^ poflcd ufurpdiierint, quomodo tu probabis i CertÃ¨ PO' tries pofl Domini refurreÃ©lionem cion natii,tum retibi^ ufusefl:iuitcniinpifeatu. Quando Chriflumfequinof potcrat,exercitium honeflum quod prius habuit, qttdH^ ad apoflolicu munus uocaretur, abfq; peccato repetijt' neq;,quod fcriptura trddat,unquÃ¤ eins eritninis eflacd ApotP -ha- fltus Praeterea no ell dubium,dpoflolositaper orbetf t ucnit all- ifjg^io;^Ki:fl nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ipflg daretur, ultra Ã pijs, uel peed-

pr^a. ttiarum,uci rerum qua ad uiillumfacerent,dcipcrenot renuermt. Ham Paulusgratias agebat PhilippenfibiKi

quÃ iiiiluiH inuijjÃ¨ntelamofyins ^romptp etalacriÃ¤ii^ mo.Atq; idem manibus fuis laborauit, unde mercedÃ©bi buit,pectmid quam lumbatur,poÃidcbdt, zr eain tdii' quam fuatn no folÃ¹m in proprium uictum, fed etiam di cos alendos quifecum erant^erogabdi. Viq^ liecdtprdâ diediUibuseudiigelium habere proprid ,ChriSlus fitii indicduit,quum diceret : Dignus efl operarius merceh fud:e^, Qui euangelio fcruit,de euangelio uiuat.Vt turdpojloli nonficabiecerunt pecunidS,utnuUdS uit' qudmhdbuerintyitanon ell credenditm,eos ita reit' quiffcuxores,utmatrimonionullomodo eis tfti licu(' rit. \m6 quoad uxores nequdqua fentiendum efl, fud no cdtione Chriflum uoluiffl dpoflolos diuortium db iHil

Chriftâ no fiiafit di -ftohs'cfnn fâ^oere:u\ uidelicet prorfusdiuiderentur,nec ampUttf eos uoca - cum eisuel thorum, uelbabitationem potuerinthabere wit. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;communem, quum Paulus iHbedt,ut fl pars infidelisut'

litflmulhabitare, nondeferatur. Qtflpotucruntigititt bonÂ£ uxores ab apoflolis abdicdri,fl pra:fertim und cn illis euangelium Chrifli amplellebdnttir^ Et in coitcilio

Niccnf

DE VOTIS ET CAELIB. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â

NiccrtÃ´quid obflare potui/fet, ne prteciperetur flris ecclcfiafticii ah uxoribui difcederc, fi Chrifiiii uo~ cando apoftolos perpftMo diuortio eos ab uxoribui di uififfctiCertÃ¨ ibi non crat cjuÃ´d Paphnutius fe interpo^ nerett ReÃiondiffent qUippe ith,fcjqiiod tentabant,du-thoritdte CbriÃ¼i fdccre, qui dpoftolos d fe uocdtos db Hxoribu! um diuortio fcparafJet.Et profiÃ¼Ã´ fmbitur de Petro i?) Ecclefiafticd hiflorid, quÃ´d RoiÂ«ie Â«xorort fecum hdbuerit ; quÂ£ quum ubduceretur extremo fup-

* plicto dfficicnddi cldinduit dd iHdin, Vxor inoÂ«o.r efto Tiomini.J^eq^fudficeffÃ¨ relinquÃ«dd ecclefiÃ¦miniilris,

*' ut ipfefingiSjdemonflrdt Pdulns,jcribens,Epi(copu d,e-berefuos curdre liberos, ut eos habedtfibi fubie^os in omni cd^itdte.QuodÃfilios nÃ tenentur epifeopi abij~

1*' Domini circumduxifiÃ¨ fororcs, inulierestqucin locum, Iieouolente,infrdtrdÃ«labimus.

f' Ã®^eque poÃiim ihteUigerc, quomodo fud relinquere, i* uÃ«l,nihil hdbere proprij fignificet,uouere,quattddtno-1^, dumhifopbiflÂ£uolunt.Porrc)'mRcpublicdPldtonis,ut 5* i{)fe libro tertio fcribit'CuÃodes 'cr'duxilidrij nihil bd-

bueruntproprij.,AndiceinuseospdupertatetndcbuiÃe fuÂ» re-i' nbsp;nbsp;nbsp;uouere. Multi etidm philofopbidinorefcientilt;e incenp, linqucre.

Trfcfo de mendicis,qui licet in dicm uiudnt, nthil poÃi-dcdnt,^:;' nihilproprij babeant, nihilominns haudqua-

â¢* quamuouerunt,[e nihil unqua babituros. Tu prtetcrcd reliquilÃ®i Angliam, nepatereris quod tua perfidia coin mÃ©ritafiterat.Extefcireuelim,dnuoueris inAngliain

t nÃ¹n redire l Equidem,fi relinquere fignifieat uouere,tu I* Câ omnes,quos prius commemordui, diceremini uoutfi-

Jf.B rurfM ex te percunÃ¢arer, guum bit palinodu ((' cineris,teÃ¼atus^-Ãs publice tedeponere qu^fdam piASQpinione!:anuouerisillM poÃ¼hactenon ejfertâ fonpturum ? Quodfiuouiffe dixerif, crÃ»m in eafdcigt; Ãs rmolutu^Jpfe quoq-,,licet femper in apoilatoi, ut KO cai,i]iuehgt;iris,omnium iHorum nis deterrimuf, ey noÂ» f}unt!^ qujm Uli (ut loqti^rtuo more) uotifragut.Siti Kt rÃ³ dixerii te no uouiÃe, licet edf opinioncs turn reliqKl rifjium inde tntelligdf reliiiqucre, ac uouere plurimutH Ã¨tjc dill4re,neq; te iuftÃ¨ coUigerc: Apoiloli fua reliqut^ rnnt ChriHum fcquendo, igitur uoto fuerunt obflnilK QUTris ime quidapoRolihabuerintprx ccetcris Cljfi fiianis^fiuotofeno abdicMcrintab omnibnt qute pol' fidebantfCr ab uxoribufiHoc habueri(nt,quc)d 4 Dotii no uocatiÃua omnia relinquendo egregiam preeflitcrut obedientiam. Quarefumjnoperefuntlaudadi^ quuin omnium Chriftiauorum pritni ficcrint, nbsp;nbsp;Ã¢lijs priccbt'

rum exemplum oHenderint.VerÃ¹m nonpropterea coK Ãcitur,cos uel cilibatum perpetuum,uel abdicationelit 4 fuis rebus penitus uouiÃe. Vtq^ quod iÃ®liÃcerunt,oin' nes ChriÃiani facere debent, ita mer ces er'premiiKHt quod iÃ¤is promiÃt Dominus , ut fedeantiudicaturifil' per fedes, exc. omnibusfidelibus qui ufq^ adfinem per' feuerauerint, promittitur : quemadmoditm epiilola ai Corinth, prior aperte docet: An nefeitis quod angelof iudicabimusferinde colligit ApoÃolus,Chrillianos dC' buiffe inter fefe indicia exercÃªre, po tins quÃ m ad tribU' nalia inÃdelium Ãatres in ius uocare. '^^am Ã tanta ChriÃianorum dignitat, ut Ãnt mundujn ex angelos iK-dicaturi,quomodo iHis non pennittetur caufas ÃatrKtil eogneyfeerei Tatebimur ergo apoÃ¼olos quando^ Ãilf abfj^uxorib. er fuis rebus, ut Chriflufequerentur,Ã'

DB VOTÃS ET CAELÃ¯B. 11 pi-ifdicrfrÃ©t. Sedduod iflorum omnium u[um uoto ^b-, dicarint, no nddoimiÂ«.

Quod^; Obi fumii, apoflolos id prÂ£Ritifre, quod Chri- . nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,

I retfua^cj- darct (gt;dupcribw,nonflt;icilÃ¨ cocedemu!:cÃ¹m f nbsp;nbsp;nbsp;tHos nufquum lcgMUtt diQ:rttxifJÃ¨jM,zr paupmbut di

D ftribw'ffÃ¨ ; quod nn'nimc tacaijjciit Zudgelicte hiÃ¼cri^, ( fifaiÃ¯uM rfjÃ¨t. Et certÃ¨fi Cbrijlus ab abofto'is rcquiÃ-I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;uiÃet,quod ab iBo adolescente,niÃ paruijjcntygrauifsi-

il mc peccajJent.VerÃ¼ quid iuueni Chriftus priuatim iuf-Ãt,neq; dfgt;oftolii,neque omnibus ChriÃ¼ianis in uniuer-i, fum faciendum {)rÂ£ce()it.Ã®:nÃ´,fifcri(gt;turas uoluinus con fulere,Petrumadhucpoftuocationentdon!umhabuij]e â¢ legimus,in quafocrtts cius decumbcbatrct Niatth^us do ,j mtnuhi fequendo, quainuis teloneum reliquerit, illi ta-!( nbsp;nbsp;nbsp;men in domo fua magnum exbibuit conuiuiu: quod ccr

illa Vota Ã fe,quemadmodum tu tibifingis,abdicare. Et Â«tuno uerbo dicam,relinquerefua propter Ãbnfttttn, nihil eft aliud,quant ilium rebus omnibus pr^ponerc, cuia^; amarefuper omnia,ita ut nobis patiamur, nibil , nbsp;nbsp;nbsp;impedimento ejj'e,qutn cum fequamur,cr coufiteamur.

J Poffunt igitur ab hif,qui Cbrifli funt difcipuli,pater,ma J nbsp;nbsp;nbsp;ter,domus,uxor,crfilij haberi,mod() propter ilia non

, aduerfetur: nÃ tum potiusfunt abijeienda 0Mnt4,^u4)tt J nbsp;nbsp;nbsp;ichriflo deficiendum.

, Et mirum efl,cÃ¹m Cijriftuj multa recenfeat,hoc loco J relinquenda illis,qui uelint federe indices inter eius di~ â¢f fcipulos,cur tu alia omnia diÃimules, cr udco nxorenÂ» lt;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;b iâ

ZX PETRI M A R T Y R I S exiiggcrcs:c}ttum par cm fa fit in omnibus: duam fi p^f^ fmii5effie,utdcbcs,cu')nrelinqt{dntur minifiris lc.ccl(ff^ pater,mater,filij,fi-atres,domus,agri,nec ijht Hits intet' dicatiSjimÃ´ nee diuitias,necfÃ¹orum cura^ti prouentuutil eur dxores tantum in uniuerjum prohibebitisiSi dix(tgt; tfs,propter curas,crfollicitudines ^zlt;lt;e funt in coniugi^i baud fanÃ© prudenter dicetis : cÃ¹m in diuitijs tuendis feruandis,longÃ© fint maiores,atquemdgispericulofie., Idtemur fianÃ¨ illos coniugatos,nonejfie ad minifivriuli idoneos^imÃ´ nec ad Chriftianifimum,qui cum uocantu^^ ad exnam,cr nuptias dominÃ¯,adeo coiugum amore pef uerfio detinentur,ut audire uocantem nolint.VerÃ¹m cO' gitate idem impedimentum accidere pofife in uilla emeii da,zy'iugis boum expcriundis,quod in uxore dueenda, uelretinenda. Qui taies ejje deprcbenduntur,exalb0 cleri deleantur:nec propter eos eÃ¢ necejfie, ut qui modt rate utuntur mairimonio,neq^ cura nimia propter ipsit occupantur,cius beneficia,cr commodo expolientur. Si enim opibus idcclefia: miniÃ¼ri non priuantur, nequt Ã matrimonio,quodfitEcelefia^icis aptHm,debcnt at' ccri.Cyprianus de epificopis,quos habuit collegas, que-rebatur,quÃ d auarifiimi effent, Ã§y' fiordidÃ¨ fiuderent db uitijstneq^ tarnen proptereafÃ¹itconfiitutum,ntmini-^ opes non babcant. Sed ad Chriilum redeamus,qui ne tantiem uxorcin,uerkmpatrem,matrem,fiororem,filioi fi-atres,domum,Gr agros recenfiuit: quÂ£ illius ucrba ,fi tuofienfuaccipiantur,ut de una uxore iÃ¼a uis concludt re,ita,z:r de omnibus locum habere debebant: quodu('^ rum efie non poteii. duia nifi uocatio finguLaris inter' cefierit,nemo potcgt;i,falua dei lege,patrÃª,matrÃ¨,liberoi Â«27quot; alia huius generis defcrere.ddi enim fiuoru,e^!naÃ¯i mÃ¨ domtfiicorum ctiram no babet,abncgauit fidem, g/ infideli

infiddi Ã§ft dctcrior.HÃc cH uocatio communis,cui omÃ®tes d{lringimur,nifÃ® difertis uerbis contra eam Dcus ali (juid iuljÃ¨ritâ.ut Abrahamo de facrificando filio,zy'de u-xore Agara cum Ã¯fmaele abijcicnda.Et qui uolent ^elZ iicicumicientia caniunilum habere,non imitabuntur Apoflo[os,quando uocalioneineiufdem generis non ha huerintdicetfirtajjÃ¨darentjquodnos Â«on conceÃimtis cosfcilicctitafuareliquifj'e,utnunquÃ¤ ilia rcpetierint. Itaque multis modis tua deficit argMnentatio,cr quocu queteuertas,tibihieretaqua.Prtmimenim baud reflÃ¨ colligitur,eos nouifiÃ¨jfifuarcliqucrintfiecundo non co ftM,eos ita reliquijjc,ut iiMUtjUdiM poflea ufurpauerint ; imo ficripturfi,uto^eniimus,potiusficcus indicantrcr demitm tcrtio,fi hoc Uli fi:cififint,non omnib.minislris i-dentidc fÃ ciendu ex co probabitur,cu no difcurrcre co-gantur,nec uagari ut ApoftDli,neq; cum Ulis uocationÃ« habeant ciiwdc m ge ncris. Vidcrisq; paralogifinu induce re,quem appellant Ã fecundum quid ad fimpliciter.t^on enim uocat Deus adfua relinqiienda, nifi quum ucl di-fcurrendum eii per orbein ad pradicandum , uel in perfecutione,ubipotius debeinusnos abdicare omnibus rebus noftris,quÃ m CbrifttHnitfgdrc. Maleitaque abs tc uerba Chrifii accipiuntur,quafi abfolutÃ¨, acfim-pltciter debeamus noÃ¼ra relinquere.

lam difpiciam'js quid dcillo Aftorum Apoftolieo-rum.quod de Anania,amp;Saphyra mentionem ini tlendum quod hie quoq;Pctrus ciimimpruden-ter.tum indoftÃ¨,nc dicam impie,quodvere qucam.in ficiabatur,adVoti rationem percinere,amp; quiequj fpe-ftate,CUIUS fcntcntâa,a'.ienaplane eft ab ipfius contc-xtus genuino fenfu, amp;nbsp;mox. Imoipl'c contextus fatis dilucide conuineit,iftosVoto fc obftrinxifTc, ciim ait: nonne agcr mancns tibi manebat ? amp;nbsp;uenundatus crat in tua poteftatc ?Xam quis alius horum ucrboruqu.v

Z4 PETRI MÃRTYRIS fo,poter!t elTc fcnfu$,quÃ m acte promilsioncm ac VÂ« tumfaftumDeo deproijciendoante pedÃ¯s apoftolo xumagri uÃ©diti integro prctio,liberamilHsfuiflejan Holucriiit uendcrcagrum,atqucdiuendtti pretiumdl rcapoftoli$,nÃ©tne:quamhbertatcmad;ra!t Votum. Et,quianonpoferis reftius Ã quoquam,qudm Ã te ipfÂ» (lit haftantius dixit de Ciccrone)refutari, ideo te tuo traijciam telo.Inhanc quiim deVoto exordireris dilFci tatjonetn,Jiocpacto definiebas.Votum eftfacrofiinÃ¢* ^romifsio, quanot Deoaftringimus,adpra:ftandflâ¢' aliquid.Cuiagoaddarniftud afliimptum , At Anania* amp;Saphyraranftc promi(erant,acobftrinxerant feali quid praeftarc Deo, nempe pretium agri uenditi, uouÂ» bant igiturilludDÃ©o.QiiodfanftÃªpromirerant, Â«Scilb promifsiont obftrinxerant fÃ©addilargiendÃ»Dcopre-' taim agri fui,liquet ex eoquod ca. ^.AAorum tefterut multos Chriftianos tutti temporis contuliiTe omnia fuain commune.iScnemini quicquam propriumfuiffi! quodquomodo fieret,nifi per Votum'? Acca. y. dicituf hos mentitosfuifiefpiritui fanfto,acDco,cftmaliqua cxvendito agro collcfti pretij partemrepofucrint ubi contra q-iÃ¢m promifcrantantea.Hoc conuincit quo' qug efleuerifsimumdefinitioVoti.ab optimis iuxtaac uetuftifsimis feriptoriSus in literas relata,utpotc,qu ficdcfiiiiuntiUud.Votum efttcftifiÃ§atioquÃ¦dam ptÂ® inifsionis ipont.ineÃ¦.quc Deo,amp; de his.quÃ¦Dei funti propriÃ¨ fieri dcbet.Luculentiui oftendit AftorumeÃ©' textus talequiddamfecilÃ¯cAnaniam Â«Scuxorem illius,5 ' Utopcra-âprctiumfit in coprobado quicquridefiidatÂ«'

CÃ¹m in fiera hifloria de Anania cySd(gt;hyra,lt;juÃ¢ aiquot; ducis, nuUi uoti nientio fiat^cfuid tu me aliÃ©na fententii clamai affÃ¨rrefvter noiiru tandem aliÃ©na dicit^Ego feciitor piiramfmplicemg^narrationem LucÂ£,necVotK (kmibinoninHeniatur,affingo:dntu,ciui prater hifo' ria f.ltim,ea c5minifcerii,cfuÂ£ nec J})cÃ¢at,nec traÃ¢atf era leiÃ®ioiSed hoc uellru esÃ¯ perpetuÃ¼ uitium,ut cÃ¹m expoiienda feriptura femper extra /Ã®ndin eurratis,alio^ qui rcila inccdunt,aliÃ©na dieire uoeiferanini. PorrÃ¨p puruÂ»*

^urHiw hiÃÃ¼rue fenfum ci(ptitres,primÃ¹ra uidijfes in .C((. i Lucd prifliuiKiiin ^cckÃam prtecLirii uirtutibus ar-nittÃ¤mdefcribi,^uÂ£ tanta paceac concordia iunÃ¢afiie-rit,ut uiiton dnmwm,cr cor unu habuiÃi dicatur: ideocjf Ãmul tantain credentiunt turban cohabita/JÃ¨, quad fanÂ« ab Icfaia prtediÃ¼um fitcrat,lKp'am Â«onpe cum agno babi taturum.DeindehancpacnnatqjCon{:ordiainuerc Chri fianam aliumfrailum fHc conjccutitm, ut nemo quicqui rorÂ«in quie poÃedfrat.Ãbi propriKui cxiÃiinarit, ckm o-mnÂ« Uli'S iam effent c5munia.t^am qui poÃidebant agr(gt;^

' doinÃ³sue,illa KcnJcbdiU, prctw de/Ã¨rcbant ad pedes . Apoflolortm,ut infitiguios (iifb'ifcMfrcntÂ«r:quÃ® Ãebat,ut

inter eos egeret.Qjtis bine fana: mÃ©tis coÃ®ligat^VÂ» tuw intereeÃilfe, cum inueniantur permulti,quifua ucn-

' Et in Italia monaebi lefuitte diufocietatem inter fe colue-I, runt abfciÃ®uHo Voto,cum tarnen duamdiu in monaÃerio , uiucrent,nibuproprij habcrentAnprinutiuaigitureccie p,imitiua fia licetbabueruntownid coiHMnÃ¹,(iontlt;tinÃ¨ exVoto ne ccÃ´eiÃ¹fue ' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ceffÃ¨ eft id accidiffÃ¨,cu ex libera cbaritate potius nafeere

i nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;boc obiter dicÃ¤)Ãierit inter Chriffianos,no eft difficile co

i â¢ ijcere.Primu uoluit ffiiritusfanilus declarare jliornm a-' nimos,qui credunt prorfus liberatos ab auaro,cr tenaci I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;*fÃ:^lu diuitwrHm.-cr ita liberatos,ut parati fuit,qua ha~

I begint in cominnne confirre,fi ratio ChriÃiana: utilitatis t id extgat,uel ea diuendere,ac pauperibus erogare,quum ' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;b s

26 PETRI MARTYRI5 quot;Dominuf id iufjÃ¨rif.c dcnique relinqucre patientÃ 'J ufl aliquo inÃrtunio,uel ab hoQ:ibu! rapiantur. 1/fn oiH' nia ilia cxetnplo priinoriim Chriflianorum funt nob^ ob octitos pofita,ut,cr ipÃ dU'uefcamus,t:tiain quum lÃ' iiitia: affluxerint,cor non adijcere.Fraterca ZT aliudacâ ceÃit,credentium ntaior pars ex pauperibuseratcoil' flata.iiam Paulus dicit,ttcc multosdiuitesuocatos,6 bis,quum egcrcnt, qui aliquid habcbant, oper^pro'tiutt duxerunt Ãa comnunicare. CXÃ¼odut non fernere, ordineiujhfieret, Apoflolorum iudicio dilb-ibutionfÂ» committebant. Hine erat tÃa oblatio ad illorum pedet, quiteotemporeÃit etiameo magis necejfiaria,quiafi deles reliquis ludÃ¦is erant mirum in medum exofit. quot;Vnde nee fiuas operas locando pauperes poterant lU' erari, ZT eorum, qui aliquid poÃidebant, bona fiubin-de aut confificabantur ,aut diripiebantur. Ad haeÃi' ritus fianÃ¼us uoluit piorum fiacultates-inter Chriftut' nos cito expendi,quÃ´d alioquiin deuafiationeTiti^ Vefpafitani, qua fiuccefiit nonmulto poÃ¼ea,funditus4â fient peritura::m quo excidio ChrilhaniomnesÃ ludili migrarunt ,ut traditpufiebius ,nec in iSa obfiidionedfâ prehenfi fiierunt : zT quia fiecum non ualuiljent aÃot' tare fiua,confiultum fuit, ut prius hoc modo admoditfH pio inter fideles diÃribucrentur. Nono tdiKoi cogf6lt;lt;' Inquofitn tur:fieduolcns, ZT ultro ad Apofhlos defirebat quifi (uerit pec-^ quc,quodcxdiÃ¼railioncfiuaruni rerum eoÃ¼egiffiet. nix amp;nbsp;Sa- itaque poÃint isla: caufia illius coinmunioiii^ phyra:. aÃignari, non cH necejfe, ut ad Vota conÃgiamus.

Iccirco peccauit Ananias,er Saphyra, quod quum fuuti^ agrumuendidiffient, zT partem pretij attuliffient ad A' pofhloSjfic totum confierre in commune fimularunt, n(' que pluris agrum uendidiffÃ¨ tcÃntifiunt. Viderant Bat' nabatÂ»)

DE VOTIS ET CAELI B. 17 , fwbdmjCKiMS 4 LucaÃt flÃ¼tim fupcrius mentio, agriÃti P prftiuiHjrfii Apoflvlos detuliÃejdemque ficiÃe coinplu~ res dlios.c^uare uoluerunt etiam ipÃ, ne uiderentnr mi-nu-s pij,qudin illi,tantundein fdccre:fed id non ucrÃ¨ dtque fynceriterÃcerttnt.Vndeinpeccdtd multiplicid incide-â ' runt:dudriti(e,ambitus,hxpocryÃeos, cr menddcÃ¿ : cxfe arbitratifunt ApoflDlis,hoc e{l,/Ãirituifdn0lo poÃc iÃu-dere.QÂ»lt;e omnid mdld ex und inÃdclitdtis rddicc in eo-

* rum cordibuf pwÃHÃdrMnt. ProfncÃ®c quid tnirumÃ Deus 5Â« 'ntfideles, dudros, dmbitiofos,hypocritds,crmenddces

I* tdntdm uoluit potÃ¨tidtn oÃendcrcfSi Â«e rÃ¨ dcÃdelifer uer-âÂ» boDeicredidijÃent,ncceÃetdbeisitd miferc locus ddtuf i' dudritiie,fcd totum ddndo,ut profitebdntur, e:^â ut cectcri fdciebdiit,dpudfcconÃituiÃent^Deuin,cuius cdufd bis bo ' nis fefe dbdicduerdnt,non defiiturum Ãtis ncceÃitdtibus, neci[li,qui omnid intueturjexiflimdffÃ¨nt fefdcilÃ¨ pojjÃ¨ im pozjcrc. Et non debet quifqudin moucri, quÃ´d PetnÂ« ' nbsp;nbsp;dixerit Andnidm frduddÃe de pretio dgri, qudÃ dliquis

lt; in qudnt neceÃitdtem Andnius non dum ucnerdt, Etenint â nbsp;nbsp;PetrusHlidit:Agcr nÃ´nnentdncnstibi mdnebdt ?uc-

' re,((Mt non deÃrre:frduddÃi tdmen dicitur, quÃ d minus ' ddret, ^Â«41Â« diccret : nec iÃÃ¼ VotiÃdus erdt, fed grdue tnenddcium circd obldtione}n,qudm ofÃrebdnt.Si quis d-f licui diceret fe dcciindin dare, dtque tdiitum uicefnndm daret,isdedccimdproculdubio Ã-duddret,etidm Ã Vo-t turn non interccÃcrit. Et pÃ©tri ucrbdquibus dit, dger â¢ nbsp;nbsp;nbsp;mdiicns tibi mdnebdt,er uenunddtus in tud erdt potefln-

tS PETRI M A R T Y R I S capita, non ctgcr^mplius in cor um potc/l!tte,(f firctium diuenditiidm Ãiijjet obflnilum. Idco coniÃ f cunt Cd qui Ã Petra dicuntur, cragrum libÃ©rÃ© ueni^ tum, vquot; libÃ©rÃ© pretium aUitum dbfque Vota. '1^ Â«trÃ´ aii,horum uerborum Petri non pojjc alium tjlâ fcnfum, nifi ut de Vota nuncupato inteUigantur. âThcologumper}pic!icem,fitualium fenlÃ¹mhÃ®c non des,ergo aliuÃ® non uidetl Q^re non potuit Petrus ttitni^ diceretciuis te cogebat,ut communesfueeres facultutesi Quid ÃinulM te to tum agri pretium depO' Here, lt;juum bonam eius partem tibi retinueris { QjÃ¼^ eflhtec hypocriÃs qttum poÃis candidÃ© agereliÃtt EccleÃamnondecentmonita JÃiritui Ãanilo uerba dif^ polÃint,utcredidifli. Si Petrum in bunc Ãenfum siideri' mus iUa uerba protulifÃe,quid opus.erit Votol SedÂ»! ntagis rem tenca(,fac tibi aliquem dicere:nÃ³nneintt' grunt tibi erat uera cr/ana docerelnÃ³nne potuiÃi pH' ro acÃyncero Puangelio inÃeruirc i nÃ³nne tibi licuit,fii in matrimonio calÃ®Ã© uiuere l Q/iis obÃecro bene iuÃ retexhisuerbis,teuouiÃÃedocere,dut Ãcribere errondâ uaui/Je tandem adulari PapÂ£,ac monachis,contempl^ Puangelij ueritate l uouijÃe impurÃ© uiuere, fcortari, d macharilQuo modo tibi ÃatisÃaeeret hac argumeii' tatio i Tua mihi crede,nihilo eÃ melior. Sed ha;c mitU, Viderisprattereameam deÃnitionemdeVotonon pro' bare: er adducis earn, quam habet M.agiÃ¼er fententiO' rum,qutim ego illam non taeuerim ; er rationem reddi' icrim,curei libentcrnonacquiefeerem, Et nunc abstt nihil audio,quod uel cam deÃndat,uel meam confiitet. rgt;ixi uotum eÃe Ãandlam promiÃionem , er c. neqot nuncretradlo.VerÃ¹m quid tu a^umis Ananiam Ã§r^i' phyram Ãandla promiÃjjc,hoc pernego, quia in AHii

Æ ApollolorumChri^i.moiuatdidiffÃ¨fualegotfed uow^ ), dut promififfÃ¨ non lego : nee aliquid mi tota hac hijagt;~ j, rw jfirton/lrdrc poterit,quod uotum necejjariÃ³ euin-fdt.. SidquidfdciMhuicmifero cttpiÃ¹,cui adfirre di

|j petirt Apoflolorum fignificat, nouere i Ã§r mentiriÃfi-rituifaniÃ¯o,e{l Votum infringerci at que in commune

j, fua confirre,e/lVotum nuncupalfei Atfi concfJ^tiflr Ã¼auocumftgnifÃ¯catioties pro libidine mntare, facile o-

Il mnw probdfck. HÃc uerÃ´ manifiÃiÃime in paralogif^ Â»Â«(Â»I dfj lt;tccidCTiH'!w,iM appellant, incidiÃ¼i. Ndin ^Â«Â«Â«Â» j Â«idfrcÃ¯ itt Â«loLittonc Voti mendacium intcrcrJfrf ,4c jj Â«loLiforon Voti fraudare, cr ad uouendum nooinem ,i nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ba:c eadem tria locum habere in fimplici obla-

tione hypocritÃ¦, ac mcndacis, oblationem huittfiaodi . nbsp;nbsp;pronuntiaRi e)fc VotwitirHcoquc non imincTÃÃ Â»joco te

Sophiftnm,quÃ³daliqua indices cademinterfcfe,quiam aliquibusaccidentibusconfentiunt.

*' is teftatur, facratifsimam Chrifti matrem in fuo cum Angelodialogifmoextuliffe,nempeâiUud: QuomodÂ« Æ fiet iftud, quoniam uirum non cogoofco ;aa Vetun* fgeftare .Et mor. At,inqiiis, nullahicfit prorfiit Voti ' incritio,fateor:quid turn quÃ¦fo SNullÃ raentio fit in hiÂ»

)i nctbis:Ego amp;i pater unum fiimus, de confubftantia-)- Iitate patrisamp;filij.Visneigitur,liinccolligete , nonpof fe to tefiimonio rem illamconftitui,amp;rtuinci,contra Arrianorum harrefim ? Rurfus quum Chfftut aie-

penitutinferipturis facrismentio exprefla. NÃ³nno i-laqueexeo inlcrre,cuiqutlicÂ»bit, neclocum ilium, nee ullumalium pertinere adhberum arbitriumlaut illud (, ufpiam ftatui in lcriptura{Haud lecut argunientaban-jl nbsp;nbsp;*gt;r Arrianijconantes probate filium non *9e eiusdei*

JO PETRI JÃ¤ARTYRIS lt;({Ã©ntix atque fubftantiÃ¦, cuius pater, quod uowbif lumiftud nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Uoneflet ullo fcriptufÂ® fictA:

coproditum. Aduerfus quos Athanafius ftringeits tgt;' lamum reftÃ¨ dicebat,non eflfe contcndsndum d e uoÂ«' bulo,modÃ´ dereipfa conftarÃ¨c.

An beata Vtdicmn bÃª.itivn uirginm Domiiu itoilri matrc^ oir^ouo^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Df-Q pcrpetujin uirgiiÃ¹tatein, Euangeli'

nftatem^^' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;mo!iit: lt;^uicrcfirt iUam fÃ¹iffÃ¨ iainii'

f^ovjÃ¤tam,qtaim Angelus udeum aceeÃit : nemo dutet mdtrinioniumcontridjit^fiui fecum inm Jlutuerit ob^iH' gi Vota ad uirginitatem feruandam . In ferijs rebli non lufit mater Dei : Ãeiebat en'm per matrimonial^ coniuges tradersÃbi mutuo poteflitan corporis. At uirginitatem Deo uouerCyCrtum corpus uiro tri-dere,quo paÃ©lo interfe confentiunt ? Decreuerat qiiâ. dem Deus optimnsmaximus,utEcata;MariÃ¤ uirgini-tas non uiolarctur:quam tarnen uoluit nubere miro con-quot; Ãlio:partim ut' nonnuUiaiunt, quo myflerium incarni-tionlsuerbilateretdiabolum, zyimpios, membra eiH' partim ne Dei filius ex coitu iÃ¼ifito natus diceretuf' denique ut fanÃ¼iÃima uirgo lofephum haberet, noi tantitmpudicitiÃ¤ÃuÃ¤ honeÃ¼umtegumentum,Ãed etiii^ curatorem fidelem, infirmitatis nmlicbris, er educatio-nisincarnati redemptoris. HÃ¤c ego non afigt;ernor diui-nÂ£ prouidentia: confilia, quÂ£ Ã multis piÃ¨ ÃcribuiM er piÃ¨ refii-untur . Sed quum uirgo Ã Dro Â«0Â« prÂ£Ãcntirct,aut uUo maodoÃciret,ÃeillamDeiini-trÃ¤n fiituram,quÂ£ cxpeilabatur,iuxta curÃum atqn^ nipremÃub legeMoÃaica receptumÃuam uitam inRituit, er ut cÂ£terÂ£ pucllÃ¤ tuda icÂ£ gentis nubebant, ipÃa quo-qii'

quenu^fit.Qjtii igitur uos hÃ¯cdiegity ut Vota cotnmi^ ^Bifcatmni { Dixit fanÃ© Angela : Quomodo JÃ®et iflud qMonwm uirum noncognofeofEx iflo fermone tamVotti poteflconfici, quant me hoc tempore i[b, ÃtilJe feriptu-Xum.SediÃi,utAnaxagorai,faciunt quidlibet fx quo-libet. Audiuerat[ab Angelo, quod eff t conceptura, G' paritura: mterrogat,qÃ»ontodo ifli/Ã¹tura effent^ quodlicet eÃetjfionfa,non tamfft rfdÃ®Ã®Mc uiri congref-fits admitteret. Prudent fanÃ© uirginis noÃ¼rÃ¦ interro^ gatio. Ã§x^ia Ã conceptus er partus qui ei prardiceba-tur,prdinaria ufitatÃ³ne r^tione Ãturus effet, dixit hoc obÃxre,quoduiro Â«on dumadntifeereturtÃn Â«cro rx-traordinem,acfitpranaturam,de modo cupit edocert: atque tacitÃ© innuit^quÃ¨d Ã deprehendereturgrauida, quant.adhuc maritalis congreÃus eÃet cxpcrÃ®,pK4or, C7 fama eius periclitaretur. Obfecro te, quid hac ai Votumine dixerim,ad roinbÂ«)Â« . CumMofesinExo-do capite fexto, dicat : Quomodo audiet me Pharao,

quumÃm labijs incircumeifus f An dices poÃe hine de-monÃrari, Mofem uouiÃi labiorÃ¼m tndrcumciÃonem i ProfiÃ¤o locutionis forma eil eadetn. Beata uirgodi-^ cit,Q^inod0 Ãet iflud,quant uiram non agnofeami Et Mofei ait,Quomodo audietme Pharao, quumÃnt labijs incircumcifus {JSlicodemus quoque reÃiondit Chri Ão, Qjtomodo poteÃ homo nafci,quumÃt fenextEx tuadialeÃ©lica hinc quoque licebit infirre,tAicodemum uÃ¼uiÃefcneÃ¤utem,Ãibiuis confequi beatant uirginent uouifÃ,fe non eÃe uirum cogniturani. Decet ne tan^ tÃ¹inthcologum,tammiferÃ¨ m dialeilicam impingcrel Sed non eil mirum quia iUamiÃe non eil profiÃus, niÃ ufque ad Sophillicen,cr uidetur impoÃturas uouiÃe, a~ deo iUas ubique magna religione perfoluit, Ri'xdJÂ«

JI PETRI MARTYRTS pr^ferea mihi excit4t,ciuiÃ ego tantum de uoce contig derein^ituerim. VocabulumVotiperme ualeat. SeJi^ tocii iam addudis rem te uelim oÃmdere: quod fi /rccrii-Â«Ã®f Hocc necduo mutabimus un-ba. Qux autem TOW 'DiAtmfiiv adÃrSykuc nonconducunt:quonianti^ multi! diuinjc fcripturte teflimonij! euincitur^Ãlium D*' tiusdem naturÃ¦ atque fubfluntiiC eÃe cm patre.Vndf^' cet uox homouÃj,uel,ut ipÃe loqueri!, conÃibÃAnlialit^' tis,non habeatur ad uerbum in facri! literir. in ci! tanid rei maniÃÃiÃime traditur, idem etiam tu de Votofr eiat,atque in loci! addudi! ran ipfam oÃendas, cruoci eauÃiinteiligamenunquamuerbodeireludari.

Quid pr^eterca de libero arbitrib' intempediuÃ¨ obieef' ri!, arbitrer te ipÃtnt ignorare. Argumentarii eitiiHi quotiei, inquit Chridu!,uolui cohgregarcÃlio! ttioÃ®iâ quanadmodumgaÃ¼ina puUos^noluidi-LibÃ©rttm iÃ¿â turarbitriumquoadranhinchabetur,licet nec iÃelu' eus,nec uÃ¼ui alius inÃripturd,uocabuli eiits mentionnÃ© faciat.Quad ad me attinet liber tatem arbitrij m/nqim^ in UniuerÃim negauLVerÃ¹m id ex addudis uerbistu lÃ¨ colligi! euinci poÃe:quia hlnc, ngn habes niÃ'lud,eos ilt; credulosnobtiÃi ChriÃum con^egareÃtos : reÃ/kbÃ¤iil enim pro uiribus eiuiminiÃeriÃ¶.QÃ¤i! autem nokriim gauit unquam itnpios Deo fe oppfinere,ac ualuntÃ¹te pfi ua diuini! conatibus pro uiribu! aduerÃari f yiinamnii' gno noflro mato quotidie hoc non experiremur.Tu cupcre!,cr ex iflo,^ ex conÃmiiibus locis more ?ela^\ norum docerenodruarbitriuperÃe ipÃimpoÃeuclm^ data dei Ãcruare,uel diuina: uoliitati fe accbmodare,qiKgt;^ quum fieri non poÃit, quÂ£ iÃ¼iia ed reliqua liba-U!' quoad hiec opera,quÂ£ ucrc Deo placcant,ciriudicio cin^ approbcif'

DE VOTIS ET CAELIB. 3^ approbentur^iioninfidtimuraliqHainelJÃ¨ homini re~ ItqKJin rfdbuf libertatein in inoribiM atq; ciuÃ®libus aÃ¢to Il htbiK .In biJ uero quÂ£ ad aelcltein faluton pertinent, t| quemÃ¢dmodumfiiitaljÃ¨-ntiri Chri]lo,eiq;fiiuere incon ji gJTgundiJ eledd, nifj per fidritum eim luuemur, iace lt;( nbsp;nbsp;iKiw, per nos ipfos nihil pojjiimes, imo potins omni fhi-

(i dio nditerfiimur .QÂ«Ã d fi tu cotendus tibi efjÃ¨ liberum, ilt; ^Kod per alterum potejl concedi, h.ind propriÃ¨ loquc-f ris,defMultute, dftjj nixibus quÂ£ liberÂ£ diet poÃint.i^c I quefortaÃe dliu de cdufd fmpturii fandd liberi urbi-l, trij difertÃ¨ noniueniiiiit, niÃ quad dÃ¿t de hoinine dut 1 prrdifo propter peccdtuin, dut non pldiiÃ¨ ddbuc injhiÂ» rdto per Chriflum : in qwo Uin jnodiv.e tdmque tcnui.s f libertdsreindnÃt, ut nomen libertdtis ne meredtur qui* (, nbsp;nbsp;dem.Attdmen,quodfcripturdfdcrd noluit ufurpdre,tu,

(, crqui tui nonfunt diÃimilcs,plenis buccis undiq;,c:irdd i. ^nguU nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Mcrblt;t crepdtis :qudÃ moj arbitre niiiii,Q^

i, Deo,er fÃiritu dinijuirum literdrÃ¼fdpientiorcs .Ideotj; ( Ãu{h-d nunc obilrcpere uoluifii liberi drbitrij iidturdut I nbsp;nbsp;non eÃe negdnddin : licet in iierbis, quÂ£ commemordÃi,

I. Ã¼'mdlijslÃ¼cisfcripturÂ£ nonhdbedtur.AtdeVoto,cii il nbsp;nbsp;itd res hdbedt,ut in libris Siioui tcflAmenti,ncq; rem, ne-

J que UBCdbulum poÃisoflendere, dppuret, qnx ddduxi* 1 Jb,inini)nÃ¨ tuum cdu fdin releudre.

i nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;VI O B I E C T V M. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;A. VÂ«

I perfpicuÃ¨ amp;cfficÃ¢citcr meo huic inftituto dantlutfra glum.Adolcfccntiorcs, inquit, uiduas dcuita ; Cum, n

' luxuriate lucrint n iChrifto,nuhcoruehint,h.Â»bcntc$ S d'amnationcm, quoniamprimam fidem irritam tcce-j tvint.Qijid hic appellat Paulus priniam fidem, nififi-( demVoti! qua iftÃ¦ uidu.x perpetuara continentiam ' Deo confecrarunt, cum licclefiÃ¦ fumptibus alerÃ©tur: ( quam irritaruntcupiiitesnuptui dari.Et hinc afciuiflÂ«

34 PETRI H A R T Y R lÃ® cas {Ã®bigehennefupplicifl aflerit Apoftolus.HÃ®c qâ'' non comminifcuntiif LinheriftÃ¦.quÃ´ Ce tueantur, nC cogantur fatcri fe reuiftos penitus his Pauli uerb'*' NuncfÃ®dci uocabulo hdem in Baptifmo datam,nut* diuTiiis mandatisob eruandis prarftitaminterpretâ^' tur ;Quo nihilaliud cg:ft'e doÃ©tisiuxtÃ acpijs onmil* uideri queiint,quÃ m fuamprodidiire infcitianiiatqquot;* fc dcridendos, ijno deplorandos potius omnibuspfâ pinaflefEt abbi .Ad h.ec., cum Apoftolus daronet U'' duas Ã uotocontinenciÃ¦ edi to relapf3i,qttado, inqiquot;' illas hab etc dainnationcni.qâiiaprimam fidena irrita'* feceruntjiftePctrus imprudentsr, indocic.acimpit'* fie as it.loqui euni de Voto, atqiicadcb illudnonptÂ®' bare,iitpi)orf is rcprobet.SiqbidÃ© pcrpr!mam,inqui'; fidein Chriftianilmum intellcxit, Ã quo ad ludailnquot;' sSepaganifmumuidue ille.poftquani luxuriate fueriquot;' la(c!Uierint,uel in dclicijs egerint, contraChriftft'l' fciuerint.ut, uelfic fefe ab hominÃ¼ calumnijs uindiri'' hune ed'cloei iiliiis Paulini genuinum feuÃ»imLutblt;' runi fequurus (Jaicm eolligi pofle aftruit ex eo, qubÂ» conrextus teilatur, illas uiduasabijfle rctrbpoll fat^ nam quod idem pollet, atque defieerc Ã fidc Chriftquot; quemadniodum legimus, inquit, Alexandrum amp;nbsp;HÃ jneneum abijCc poft (atanam, cum Ã Chrifto refib' rent.Deinde iubet adolefcentiores illas uiduas nubef nec admitti ad uouendum, nifÃ® fexagintaannos nata'' Etideb fÃ®loquaturibi Paulus de Voto,aduerfaturill' prorfus, ait Petrus, tantum abeft ut id ftatuat .AdhÃ¯' raul'js.inquit primamfidem nonretulit ad fidÃ© Vot'i quia illa non cft prima, fed fides data inBaptifmo .Pquot;' ftremb citauit Auguftinumin libro de BonÂ© uiduitÃ¢' tis negantem hÃ®cloqui Paulum de Veto, amp;aftrucntlt;i peccare, contrahentem nuptias poft Votum, uerasta' men elfe nuptias, non ftupra,nec adulteria quas init' HÃ¦c effutiuitPctrus, dumhunclocÃ» traftauit, diflb rens contra Vota.QnÃ¦ quÃ m fint omn a erronea, fall^ atque contra racnrem (piritus finfti in Paulo loqueÂ»' tis.moxpalÃ m uidebitur, cum fingukr fcorlÃ®m parts* fuerint exeufta; d'iigÃ©tius. Initio manifeftus eft iapfu* interpretariprimamfidem Chriftianifmii, atqueiih* uiduas dcfciuilfc d Chriftianifmo ad ludaifmum.usl paganifmfi, cumnullus Â«nquam exprifcisamp;probst*

Rdei auchorib.fÃ®c interprctetur. fed cÃ´fpitÃ¢ter omr.es de fide VoÂ«, quÃ©admodÃ¼ fuprÃ eft oftenfii abundÃ¨.De Inde lt;)uÃ³d ait cÃ»tÃ©ttus Pauli,abijfTÂ« illas uiduas poft fa taaam, non ptobat eas defciuiife Ã fide, fou i Chtiftia-nifino, taraecfi idfign fiest abiic poft fÃ¢tÃ nam apud Paulum loquenteni de Alexandtiamp; HymiÃ naii deiÃ¨otio , â nciEt mox.Iam quod ex co colligit, hunc locunl. Si de ââ¢ y otÃ³ coritinÃ©ci.v uidÃ¹alis pofsit Ã¤cdebeat accipi, adÃ¹ci faci vÃ¼toilh.qÂ»Paulus ubaat deuitariadolcfcctulas ui-duai,quod^uelle fe dicatilUl nubetÃ©, oftedit pto palÃ¢ feignarÃ»ellePaulinxniÃ©tis.NÃ´enim idcb dcuitati cas praicipit, ncc ob id uult eas riubcre,cjgt;uelitaftriÃasvo to uiduitatis nubeie.i'ed fimiles eisiuniorcs uiduas ma-* uultnubcrc,qi:ritÃ¢ facerc primam fiÃ©e atq^abiteiecrÃ¶ poft fatana,quÃ©admodÃ¼ abftruit,ia turn quafdÃ¢fecifle.

' res uiduis ptefiteri, Ãe uoueie uidualera caftitatem, * lion medb aliquot fc.iptura: loc s,qdi cxtimulaiitadvo ' uciidiim, Ã¼cChtifto Â«adem pollucati.cum dilierit de ' eunuchoru caftratiouc, fed fibiuiet aduerfatusfuifte:, I tumtotiet hortetur uiduas ut finenuptiis permaneaiit, ' nbsp;nbsp;nbsp;Idquodcumfit abfurdifsimum cogitate,nedum dicctc

' nbsp;nbsp;nbsp;neÃ¢t aJole centulÃ¦.FalfifsituÃ¼ quoque eft, quod aftruic

' nbsp;nbsp;nbsp;t â iaipetere, cum liceat euenab ipfÃ» proximÃ¨ in fcquÃ©

PETRI M ART YRI J . incracauillacio eft, amp;nbsp;tergiuerfatio .Nauoculanrj^rff quahÃ®c utiturPaulus, ufurpatur f.epÃ¨ ut GrÃ¦ci traduiââ ii;ce ccmparatiui, ut hicponatiir Â»ÆÂ«ÆÂ« viftt pro quoÃ³ cft,priorfidcs, uclprius data.Nam GrÃ¦cit Tiwiiii priores partes duccrc lÃ¯gniiicat amp;nbsp;-aiicrt^xMil priorcni iac ulari, Tr^xnfiftj'Ã®-iii prÃ¦guftator, Ã³e iiin' lia niulta apud cos reperiuntur .PoftremÃ³ quÃ¶d Ã¤' Augt;âi!ft'num de Bono Vidiiitatis negate hoc loco Heil'* fuiire,deVoto,amp; tradcre,pe:carc contrahentempoftf ditum votum,nupti is' MinÃ© illas elfe lieras nuptias, Â»â ftiipra, Iplendidum Sc inipudcns eft mcndaciiun.

'quot;pai? Si cfuis eft locus in Uteris noui te(hme!iti,c{uo putd^ hisTd T' - nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;noRrifte Votu ccelibcttus poftecoiiuincere,Ult;i

jnothciini tru coittroiicrftÃ¤cftÃ¨prÂ£Jicjtur,ciuÃ«in prs'fttituSmytlgt;' mcininit miUiobijcit.ucriiinÃ¹tjliit ftdft, oftÃ«dereno erituf(j;Ã¤il(^ nntquot;~ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^â¢iu intelligere omiics arbitror, quÃ¼fit4iu/l^

probdtioite aliÃ©na ambigua in media adfierrexa oportt' at,ed,quie fiolida fidÃ¨ fiuttfidiUar.t,no fiolafirma, uera fH* per/picua e/Jc. Pra^tereagraaiasadhacpcccatur,fianib guitas eins generis fÃ erit, cjuÂ£magis oppofitte parti ft ueat,ac Uli quÂ£ fiuficipitur defiendenda.Atqftjh uitia intf gumentatione modo aUata inucniri,cofido ine logÃ© apd tiÃiinc demom^atura. Atnbiguitas loci de quo nuc tar ex quatuor pcndctuocibus,fidcm,primam, damtt^' tionem, abicruntpoÃ¼fiatanain.Quamobrcinneccfifte^ ad nodum explicandum, ut de bis omnibus ordine diet' mus.Aduerfiarius contenditfidem hoc loco accipiendÂ£^ pro Vota cÂ£Ubatus : cum tarnen Ãgnificarc poÃit c^ , ucntionemjCt'paÃ«lam initam cumEcclefiia, quandoft' feipiebat uiduas.Ptenim eft euidentiÃimum, non potui/f^ m.tti-iinonium,cum illo jhtu confientire,ad quem acceiU' bant : ficilicet ut EccleCue infieruirentjÃX alercntur,Ãgt;ntii omnes uiuendo .QjfÃ¹ muliernupta maritofiubdita ei%

I * Â«

Â»

I* )â¢ (

Â«

'J y i 'i f t

f i

DE yOTIS ET CAELTB* 37 Zr necrffario illi parcre tenetur .Vidua uero, de ejua nuc loquiinur,fuoininiflerio Ecclefiie obedire dcbianncu-y4ndis debilibw,crigt;ifirmi5,iii informaiidis,^ uifitÃ¤dii alijsrudibuscmnpuclli!,tummulicribus, adtjuM mini-ib-orumE.cc[efiÂ£ non eratiuftus cr fieijuens accefftit. Hoceratpra:cipuummniflcriumuiduarum inEccleÃa. Inppfr nuptÂ£,cum fuis uiris habitant, edunt, zx bibunt ubiipfsuilumfÃ¹erit,cy'domcliica curate dcbcnt:c^uÂ£ omnia cum lUa EccleÃaÃica uocatione pugnabant.Adde, lt;}uod,ncgrauareturEcclcÃa.par crdtjtjufinrtdraoAira in bet Apojklus,ut,quÂ£ m'rnin habcret,ab co aicmur.Non ergo dubium efl, eas,cjUÂ£flc admittebantur, tantijfcr dÃ®t huiufmodi locum rctinerent, d coniugio debuiffl abflinc-re.Sedne aliqua turpia connnittcrcntur,pollicebanlur Ecclefla',interim fl caflÃ¨ ac pure dflurds, non Voto, guo rgt;eo alfluid offerrent, diuhuyjuippc lege omnes Â«Arin-gimur ad pure cafleej; ui'uf nduin in jhtu, ey conditione, ^ua pro tempore agimus.ideo non potuit hoc uoto nun-cuparitdt dehonefliMÃ¨ uitÂ£, atej; coniicrfationis externÃ¦ paÃ©honeconueniebantcum EccleÃatut milites cum au-thoranttir, promiÃone, uel facramento nulitari ad hÂ£c, uel iBa facienda,itel cauenda fefl a^iringunt, i^uoad fue-rint in ed mtlitia : eum tarnen Votum nullum edant .liÂ£c

â uerfarentur, cdlibes temperate att]; ca{lc,uiuerent.QjiÃ¦ ' nbsp;nbsp;nbsp;ratio faiHi cum d Voto flt aliÃ©na, iam uidcs,quÃ m locus i-

* fie pdrÃ¹rn inflruiat Voto affÃ¨rcndo.Et iuxta hanc inter-pretationcmfacile poteft intelligi, quid Paulus emenda-uerit.Eum iuniores uiduÂ£ multis in locis ab EcclcÃa red perentur, forma ratione, qua diximus, alendÂ£, otio, ' copia '/tidus,critifltis iuuaiili Â£tati cupiditatib. extimu-labantur,utflt, ad Ubidities, neq;flfl contincbant.lmo ut

5S PETRI M A S T Y R I S 41/ ApoJhlus,Ufciuiebdnt contra Chriiium,hocefÃ®,tittfi Ã®licÃ¨dgcbÃ¯t,cxfcortabdtur.Sicenim Hieronyniui.

eft interprctatui adGcrunfiam :crdepr(â henfe uolebant nubcrc,diebant^;,le ucUe rcccdcreÃ fufâ ccpto tniniflcrio:quodperfcipjum non fiiiffÃ¨t datnni^^ Ic.QuiicnimiÃ¼df proktbuifjct nubere,(jUando ucllcitl! JJlatrimoniumcnitnducrKChriÃ¼idnis innulio hcmiiilt; ddtnnabdtitr.Sed habebant iÃÂ£ damnationan, non ex ci ipuÃ´d nubere ueBent,fcd ^uiafrcgerantfÃ®dem prins diti crpd{luuioliiucrSt,quo fepcilicitÃ¦fiicrdnt in miiiifkrii cdiiÃ¨ uiucrc idcj; non prdÃdcrant in ldfciuiÃ ,crfcorttitiÂ« nÃ©lapfe.CinxresCT' eorÃ homnib. crcora Dro ilJdiii nubiles reddebat.Rtq;idcofignificanterPaulus dicit liabuiffe indicium,fiue damnationetn, noneuÃ´d nubcd nellent,fed quÃ¨dprimamÃdcm Ecclcjja; datamlafciuic* docrfcortando irritatn fcgjjÃ¨nt .'Deinceps aliud qucÃ tnalumÃepc addebatur, quad uidelicet nubendo poilÃ tanamibant,crÃ ChriJiodeficiebant. NdW iiipaticntd contumeliie, quam Ãbt nidebant inter GhriÃianos iicd Ã¯nnflAm, quid cjjÃ¨nt in fceleribus deprehenfÂ£,uiros dud bant, nimirum ethnicos, Ã§y Ã ChriHo abalienabantifl' QjiamuisirepoÃfatanam,intelligipoÃit de impudicu Grfcortatione iuniorum uiduarum, quam admittC' bant, cuni nubere dctrcÃ©larcnt,e:xfuis cupiditatibus, d Ã®ibidinibus,non efjÃ¨nt refftendo .tdeÃ´ hac de re non tnH^ tÃ¹m contende)-i!n,eum utrunq^ poÃituerbis ApoflcliiC comodari. lieigitur l.uiusmodi dÃ©cidÃ¨rent fcandalaÃ EcclcÃa,conÃituit Paulus,ut ttidua non eligdtur,niÃ feXt genaria,quÂ£ pene confeÃ©ia dtatc huiuftnodi fcortatioiii-I ns, crclancularqs tnrpitudinibus baud fit cbnoxia.'ÃCâ^ quÃ³d intcrdiin: non reperiantur cranus libidincÃÃintiti jed quiaeÃ kumaiu nitd eoir.innnis cf uÃtata ratio,id

* nbsp;nbsp;nbsp;QuÃ´dÃ in nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;non contigerit, efi nccfÃarium ut il

â nbsp;nbsp;nbsp;lÃ¦ dnus,quÂ£ Ãc rabidicfunt in Vcncron, ncc tetate mutÃ»

' Paulus duÃ¤uÃgt;iritus fanili non tantum annorum nnme lt;nbsp;rum Ãquitar,Ãd rcquirit ut Â£tatc anteaÃ³la PcdeÃaÃica. '! nbsp;nbsp;nbsp;uiduauna uiro contenta Ãicrit,hoceÃ¼,fuo Icgitimo ma-

â¢ Â«(ienttbus iudicauit ApoÃclus occurrendum, ncc ulldiÂ» â¢ VotimcntionemÃcit.Volunt, inquif, nubn-f : quid an~ Ã fM qudin dcprfbcndcrcntitr infcortationib. noluifjcnt. (I placebat cnim tUw ca uiuendi ratio in Itbcrfatf, cz ccm-i modo Â«iifiÂ«,cum qwibus bdbfrciU uoluptatesetiaincar-1 nbsp;nbsp;nbsp;Â«w coniunifliW.Dtcunt poÃeafe mcUc nubcrc, cum bubc-

I nbsp;nbsp;nbsp;lt;tnt ditrnndtioncm propter adnÃ¼ffam lafciuiam, er impiÂ«

(- dicitiam, quÂ£ contru Chriflum dicitur,quia in eins igno d tniniam uergebat quandoquidem ab EccleÃa, Chrifli no-'I nbsp;nbsp;nbsp;mine, ac impenÃs alebantur : er lt;]ttia Chrifli Euangeliit

d atq} religio propter earum contaminatam uitam male fâ nbsp;nbsp;nbsp;audiebat, uel ab ipÃf etbnicis : quÃ¶d obfccena, er turpia

!lt; flagitia deprehenderentur inter ea5,quas maxime dccuit y nbsp;nbsp;nbsp;pure acfanÃ¢Ã¨uixiflÃ¨.Ã¯Jon ergo hinc habetur, quodiÃ¼is

r quid ad matrimonium uiduÂ£ itlÂ£ confÃ¹gerent, ut ud ho-Â» nbsp;nbsp;nbsp;neflam rem, er plauÃbilem : cum ad earn expetendam,

i- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;libÃ©rÃ© lt;tc otiop impenÃsEccleftÂ£ : ucrÃ¹m ei defledebant

ii ^uod um durnndtionem boberent er Ã Deo er ab Eccle-opter uitÂ£ iinpuritatein. ArbitrÃ¤r iam planum

r nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;*

4o PETRI MA RT Y RI S eÃe,Ãdem poffÃ¨ ÃgmÃcarc hoc loco fa^lioiicm extcrtt^i Ãuc conucntionnn cuWEccleÃa de uitd^tantijÃerdum uerldrcntur inillo Jhtu .Proptcr('â bÂ£c uerba Pduliut nihil iuxtdbuncÃcnÃum adVolumÃquot; cidnt, non cÃ prolixins cxccjucndum. Ef cum utdct'i' inifs de primd dmbiguitdte c^tiodd hdnc uocan,fidcm, alidtdÃt interpretdtio pldnd crfdcilis, c]Udm ego uerio' rem itidico : cumÃ dnimddticrterimuf, qudmfcnÃusiÃ dptior Ãt nbsp;nbsp;commodior uerbts ApofiDli,qudm illc coitt'

munis,G-uulgo rcceptus : idm de dltcrd dmbiguitdte poj femus dgere,niÃ dlid interpretdtio in mentem uctiirt^ qUiC non minus, qihim prior, cÃ uerbis ApoÃcU decotÂ»' madd. PoteÃ enimÃdes dccipi nunc eodem modo,qÂ»^ fuperius dixit ApoÃolits, cos quiÃuorum curum non hÂ»â bent,ex mdximÃ¨ domcÃicorum,Ãdcm dbnegdÃe, de inÃ delibus eÃe dÃ©tÃ©riores.(Xnibus uerbis Ã¢ccldrduit iÃos, d fl non pdlÃ¹m, ex publicd profeÃionc Ã¹ ChriÃdiiiÃno cidnt, opÃ©rÃ© tdinen erfdÃ©lis exprimere quÃ¹m fit tetmil CXindtiis ipÃorufides,ut dlibi dixitiAiuntÃe no^e DcMiti) fed fadiis negdiit, Ud nunc Ãcribit,iÃds uiduds,quie priui' qudm db ccclcÃd rccipcrentur, ntodcslie uidcbdiitur, d teinperdtÂ£, poÃ¼cd tdmen cum opibÃ¹s Eccleftde pdllicfr' iÃent er ÃuÃentdtÂ£,Ãe conuertiÃe dd ldÃciuidm,er impÂ»' ntdtem,ideoq; ddii^dtioncm bdbtre, quod priorcfidetÂ» qttd orndtte uidcbdiitur, priuÃqud reciperentur db Pedt Ãdirritducrint,nonitd purcÃditUeq; uiuendo,ut pritÂ» in dlio jhtu uixerdiit : qudÃ prioris iufiitiÂ£ dc Ãintitdfi oblitÂ£ prÃindinÃdcm obliterduerint .EtÃdne qudntuti quisq; mortdlitcr,ut dicitur,pcccdt, tdiitum 4 uiud rd fide recedit. Qho ucrÃ dd dltcrdin dinbigui-tdtem didlionis, Primdtn, uult Smytheus edtn uocem rt-fiârrcfidemvoti prius ddtdm,duiduis,qu.imrecipercÂ»' tut'

DE VOTIS ET CAELIB. 4t tMr.VÃ»igit eiii)Â« non rrccpt^Â« frtÃc uiduÃ¤i,niÃ pritti, uo-uiÃcnt pn-pctMdjn uiÃ uitdtan:ciuiefidcf,(iuoiiiam po/kd non feruabdtur , dum uolcbant nuberc,uioldtricc5 iiScu pitti Voti cfficiebMtur,cttq;ddeo.ddmncitionm hdbcbdt. Alij ucro diligciitius cxpcnHentcs illdm uocem,Primd)n, inijuiunt cdm no intclligi de promiÃione Voti poUrcmÃ fdiii:^ illd,fi intcreeÃilÃet, tion cjÃet primd,fed pofÃ®rentd Ãdes.Ã¼on enhn posl illdnt dliqu'am dliam Ãdnn dederdt. Quurr cum appcÃ¼etwr primd,potius per tlldm mtcUcxc-runt Cbriflidnifmi projrÃioncm,qud iÃ¼d: iiiduÃ¦ IdfdiiiÃ«-te J,cr nubentes extrd ClÃ®n^lwni uioldbdiit, deÃcicbdntq; drcligionÃ§Cbriflidnd,tndeq; proptcrcd ddinnationcbd-bcbdnt,dtq^ potlfdtdtidm ibdiit.Ciiidmobrem cnm in dtn pbibologid biiius Ãermonis expefitio corum pulchrius quddrct, qui primdmfidcm intcUigut, ChriÃidnifmi pro /rÃionem in bdptifmo,q Snigt;tbtci expoÃuio de fide prim

I d(tt(tp(TVotÂ«gt;n,qMMnonÂ«idftftinttm dcflituiÃuo finidd i mento,lt;jÂ«o nno fe putdbdt inuidc probdre in nouo tc-I Jhinento ctclibdtus Â«otum fiiifÃe conjhbilimm? Nee I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fft quod is iddletjfe inucnificfiiffugiitm defignificdtione

buius uocis 'deines ; quid probeÃciucrunt autbores illius â interpretdtionis uiri utiq; eruditiotiisdbÃolutiÃimlt;e Â« ' ^Mrpdhiqiwndpcf; pro copdrdtiuo, quÃ«ddmodÃ¯i ifie eomemordt:nee etiim erdut igiidri GrAâclt;e linguÂ£,ut eos â¢ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nunc doceri oportcdt db boc bomine,cui diu eft in ed lin

' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;gua UbordiiducrfuddndUjUt iÃis poÃit lt;equdri:nd ddbtic

1 no tenet,nifiÃrtdÃe priinu rudiinÃ«td Grieciferinouisna-gt; inet/i nunc tum mdgnii eins ufum uidetur fibi uindicdrc. gt;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Speftd^unt dutÃ« eldriÃmti uiri,quis ufits eins uocis dpud

! nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;GrÂ£cosfitufitdtior:prÂ£fertimcuddieaiuifirnidÃuoÃub

lt; nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;adtiuoiungitur,utbic,cudicitur7r^âgt;rii'nifflie. Et etni-

41 PETRI HARTYRIS Ã®deoq; w exifiiiiMucrunt in 'EjccleÃof ChriÃi tÃ facile oh' repfiffc:lt;(t(^;ob id m fuÃ¢ interpretationÃª difcefferut adiKf du ucrbis ApoflDli,Ã§rfdnÂ£ doilrinÂ£ cofaitaneÃ¢. Ac iW cgp quoq^antca fumfecut!t^,qdaÂ£ iÃe interpretattonestf mentem uatcrint,quaru ab initio mcmini. ScdfacÃ quctibidare,quodtamÃ©Ã meno impetrabis, prmiÃ¢fi^â tdtttVotum perpÃ©tua iiiduitatii,3 promiÃionÃ¶ Chri/Hatti nÃ»in Baptifmo pofTckoc locoÃgniÃcari, quid objtt^^ inde lucraberisi^ibilfanÃ¨,cu in hac ainbiguitatc quif fHtutuf,nequaqpoÃitgloriari,feVoti approbationc inÃ¼'â tioteflamÃªto reperiÃc. atq-hicc deambiguitatehuiufH^ cif,prima,uolo fatis ef/Ã¨.Vidimuf enim,q, Ã expoÃtio Igt; theri,eyCaluini,etenim ij funtifliiia interpretationis lt;gt;ii' tbores attentius conÃderetur,no minui q expoÃtio de^^ to potefl ad loeit apoÃoli acomodarÃ¹imÃ´ eÃ probabilio^ Qjtid uerÃ´ fgo per prima Ãde accipiÃ¤, fatii patet in tna,ey fecunda expoÃtione, quat cÂ£teris ueriÃmiliorib er faciliores iudicaui. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Um tertia fc oÃirt ambigu''

tac,dehacuoceCodÃ¨nationÃª.Qui Vota ca-libatusimpf Ãuf fauet,qlegitimo matrimon io,exiÃmÃ¤t hat uiduai iquot;' diciu corÃ¤ Deo fubire,quod reliiio inÃituto Voti anteif'' eeptotiÃ¤ nubere confiituerinf.adeoq-, grauiter peccare,quot;' niÃrefpifcantyCj- initu conitigiu dÃ©fÃ©rant, omnino cuf diaboloÃnt dÃ¤nandtC.At alij uidÃ¨tes matrimoniii rÃ© Ham in omnib.GrChriÃi teÃimonio atq;ApoÃvli uincidquot; eius indiÃblubile,niÃ adultÃ©rin intercelferit,aut difeeÃquot;' alterius coiugis,yoto continÃ«tite uiduÃis tantu tribueilt; nolunt,cuÃt reshumanituf inuenta,ut matrimoniu cof^ chriÃi zx ApoÃoli fententiÃ¤ tefcmdat,cu uoluntof dimquot;^ omnibuf humanis inuentionibut prtefirenda Ãt. Cogit^'^ prteterea praceptum ApoÃoli c//e,ut nubant, qui no toquot; tÃ¼ientjO,Ãtmelius nubere,3uri.'VndetametÃ conccdif illJi

Â«

t i J

)

Â»

DE VOTIS ET CAELIB. 4} ill4t uiduM lt;juÂ£fufcipieblt;tntur turn temporis in Ecclefi^, de cMatu,crhonejhteconuerfationispepigifJ'e,dUt/jâ cwt uolÂ«nt dduer/arij uouiffe^non tdinenfi dd nuptids tri fiuiÃint,inde fequi d DeofÃ¹ijjÃ¨ lt;iÂ£tmâlt;tndlt;Â«. Veru diunt uoce Pdulu-t modo utitur,dd homines ejjere/i renduw.quod nnnpÃ¨ utm db Ulis inconftuntes haberÃ¨tur (T nomiue leuitdtis d plcrisi]; mdlÃ¨ dudirent, ut duÂ£ mu tduerint propoÃtum,ciuod dd(o fdn{ium,Ã§rpldufibile ui debdtur.Cumq; hoc frequenter dccideret dÃ¼egÃ«do uiduds iuniores,ut in Eccleftjs moj inole/cebit, Paulus condtur occuiTerc,ne ifrÃ¦ ofrcnfrones atq^perturbdliones in eccle fid ufuuenirÃ¨t.iJdm i{ldsfidcliufugiUdtiones,uiduÂ£, quÂ£ fie ob infirmitdtem propofitu mutduerdnt.non frrentes 4 Chriflo diiendbdntur, cr pojl SdUiwm puuiutim dbibSt. Quemudmodum SmythÂ£us,quumrrroiicd docuerit, Ã§r dd^dlinodidtn cdnefiddfiierit bisdddÃ«ius, utpoihranÃ tertio ddigenduSjdtquc uideret dogmata fud pdÃim damnarÂ»,banc noii/cre;is tgnomintam,non/b/Â«m ex Anglid difrefiitffed pollfatdndm ZT Antichri{luÂ»tdliijt,cuius tiihilominus tyrdnnidem dnted multis modis dbiurdue-

rdt,uelfcdbiurdlfefrnxerdt. Quum igituriBduoxnfi-poÃitutroqiie rcfrrri,tdmddDeum,qudmdd ho-Â«tines,ftiam hic impeditur meus fdber, ne probet,ut perpetui cldmitdt,per VotiMM cdlibdtus non licere iu-xtd uerbum Dei ad nuptids trdnfire,quum de homi-niMH tudicio hÂ£C ApoftoU uerbd,quÂ£prÂ£tenditintel-ligipoÃintinecfinubdnt propriÃ¨ VottnÂ» dicantur uio-' ld]fr,quum potius emendducrint frultdm promiÃionem. * Ã¯^ibil cnim Deo poÃ¼iceri debemus,de quo nobis comper 'i nbsp;nbsp;nbsp;turn non fit,quid eo dclcÃ«letur.At ei non placere prontif

44 PETRI M A R T Y RI S crfafpicntifiimÃ¨ trdÃ¢Mit Martinw Buccrus contra tnum pius ac doÃ´iut uir,Ã§^nunq pro fuo mcrito lait dati^ cuius obitu hoc anno i r j- i.MfJ iadiurÃ¢ frcit Chrtfli fia,utfit cÃ¢ in dies magis ac magis procul dubio fenfiriâ lAodÃ fupcresl ut de postrema ambiguitate difigt;iciaintf^ fcilicctquid fit abire poit fatanam.'Putat Smythtcus idl^, fc,quÃ´d Ã Voto defcifcere^adcoq; fi^rit,et injanit in ntatd monia,quÂ£contrabuturpo^ Votum nuncupatum,ut(^ confilta fiatanica non uercatur appcllare . Aquaftii' tentia quum homines pij iuxtÃ¢quc doilifiimi abhorreaid' poft:fatanam ire intcrpretantur,Ã fide ChriÃ¼i Cf tÃ¤te,quam per Baptifmum tadux profiffic (Ã¹erant fft' filire: quod fiebat ratione iam fupenus expofita. VtucrÃ ego jentio, Abire poft fittanam Ã Paulo tur,pro eo,quod eft, impure uiuere, atquc ftortari prÂ£texiucontinentiÂ£uidualis.acqÃ¼eÃ me quum de agerem,quicquidi{iedicat,uelAlcxandri, ucl Hymeii^^ faila est ullamentio^quoad prasfentcin loquutionem: nd Icgimusdeillishascuerbaapud Apo/blttm,quod poft tanam abicrint. Px)S quidem ait ad Timotheum prima t^â fiolacapite primo,Ã fide naufi-igium ficifjc, quem locutf ddduxi,ut olÃ®endcrcm fidem pofte inteÃigi proftftio' ttcminBaptiftno,quemadmodum ibi Paulus de IlyinC' tta;o cr Alexandro accepit.Habet itaque locus iftead Pi' mofheum,de quo modo loquimur, multos ambiguitatcl, ut iam probatum eft-.quamuis ftciUimam uiam atquc fX-peditam ilium ittterpretandi,abfque offinfione tradidt' rm.QjiÂ£ fi non placet Smythao,ut eH corrupti erptt' aerfi iudicij,ftaltem mtelligatfte ad fuÃ¢ fententiam conÃf' mandÃ¤,locu ddduxiftÃ¨,qui multis alij modis pofiit accipii atc^ ab iÃ¼o expondtur,^' quifq- modus logÃ© uerifimilio^ (ft dus mterpretationefi ab antecedentib.con/cquentH'' alijl

CT alijs ApaPDlifcriptii ac uerbis ipfws mens, de fenfus indjgatus fi(erit:no dtttein uel dPdtribus, uel dconcilijs ucl 4 receptd coitfuctudine:tjuibw omnibnJ qurfntKW tri fcKfiiiÃ¹im Ãt,iplt;ando non folidÃ¨ conÃrmdnt,c:r protrfnt, ex fcripturis,quie docent,fnÃits 4 me dicetur Ãio loco. Doctii prxtered,ut i^crc/Ã¨rt,nec inficids eo,hune locum Pduli Voto longÃ© m.tnifeÃ!ÃimcaducrÃiri,tdtitum dbejjc ut iib co poÃit coÃitui.tmÃ¶ huneunumlocum fatis effedi ijhm conirouerÃam de Votis facile dirimenddm,Ã modo d;ijuos naÃ©ii rlfeinusaduerfarios.Dicit euim fe uellc iuniit res uidttMnubcrc,z:^Ãlios procre^re^tif uidclicet fitbÃgt;e eie aejhtu cdlibatus turpiter Ã®abJtwr,et poslSaUtÃ¼rf-bcantmult itc ut allcgatur ludwa no minor fexagenaria: qitonia l'un lores facile damnationc nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;uioletÃ-

drill pniKdiitÃ¼rtfciMiciidOjCT'fcorfdndo.Hxâco/lrndHUt VotÃ» pio-fI.irij?iinfaucrfari cxlibatusVotÃ®t,proptermagniÃ© hibeat, pcriculu lapfus,atcjfiandali.Q_u()dÃ Votn ei probaretur dlia uia procuraÃet bis malis occurri,q reicÃ©lioneiunio-rii. Quttt craltbi dicit,boc cjfad tori-nth.priore,fe nolle cuipiÃ laijucH inijeereicjuib.ucrbis oflcndit,ceelibdtu qui doferuatur,liberu effe retinendH,nc quis ad ipfum ccg.t tur,ultra q poÃit.Vern huic loco de quo adTimoth.fertbi

â¢ tur,hicno^erfedrbitraturfatisfÃ¨cilfe,quÃ´dfingat aÃ®iud â ejfe ad Votu calibatus admitti,zxaliud ad EccleÃie alimo - nbsp;nbsp;niampercipiendam.EtdeÃnitfexagenarias'tantuex dc-

, nbsp;nbsp;nbsp;errto Apofioli afcifci potuijfÃ¨,utopib.EcclcfjÂ£ alerentur

â nbsp;nbsp;nbsp;nentia nuiicMpr nt.Nr c diiinudMcrtit, P.tÂ«lÂ«in no tantÃ¹nt

gt; iuniorcs uiduas r^eijeere ab EccleÃafuÃ¼entatione, uerÃ¹nt gt;nbsp;ftiagt;nincccÃitatecÂ£libatus.Cijtoniam,inquit,primamft , nbsp;nbsp;nbsp;dem irritam faciunt,cu lafeiuerint contra Chriflu .Seda-

t lijt,inquit noÃer,in locis illasPaulus ad uouÃ«du ntdxtmÂ« . aUicitiprafertim ad Corinth.ca. r, crChriÃ¼us rfd idi pro

4Â« PÃTRÃ MARTÅ¸RIS uocat,cÃ¹m dehii cunuchis loquit:ur,(iuifepro tÅ¸ rtg^ ealoruin cdftrdufruntrquomodo igitur fieri potefi,ut nÂ«â iÃ´ Votum clt;elibatus,niincupari prohihcatiPrimÃ¹m tefd reuelim dilhnilioiient,quam confiimfÃ®i Je admittÃ¨difH^' duii,tfel itd Bcclefidflicam alimoniam,uel ad uotÃ®t, nibÃo facerecaufam tuÃ¢meliorÃ«.Quoniam egoetiamconce^^ PaitluMhÃ®cnonloquide Voto aelibatus, cÃ¼iunioreself^ iiÃ¢t reijciendM. Jlt;!am hocgenut uoti,ut fiepe dixi, ei p ignÃ´t!t.Do itaqfilit de uiduii tantu agere,qHe fiujkntÃ®i^ fecipiantur ab Eeclefia. Sed qa ille aJmittebantur ea tientionefieii paÃ«lo,ut celibes^cr pudicieitiuerÃ«t,ideo nelitapojhlut eatnoefiÃ¨ nÃ¼norii q fiexagenaria{,proptd Åtatis lubrieitatein,c5ficitur,ipfiam noUe iuniores ad M conditionesadigi,quib.auocentUrÃ matrimoltio.

ttelim te diligenter causÃ¢ expendere,proplerquÃ¢ reijC^ iuniores.âDicesmihi^negrauetur^cclefiia.Ã¼on ine Utd Paulum huius quoq- rei mentinilfie mfiriui,ut fiuaderetfi delib. qui habcrent aliqtfOf uiduof ad fie attinentes, ut iV ipfialerâ¬t,neconerarentEcclefiam. due fiententiaciâgt;^ accipienda eÃ¼ in uniuerfum.tam de iunioribus,q degr'^' diorib. natu,atq; per hoc inteUigi uoluitfiolu dcflitutui^ defiolata^ fiiijfie recipiedat. At eu de letate prias ageret/ prohiberet minorÃ© fiexagenaria recipi. zj'iuberetreijd niores,hatte profiÃ¢Ã´ aÃignatcaufiam,q, laficiuiant eotfl ChriÃ¼u,deinde q, occafionÃª dent obtreÃ©landi aduerfatitti etpo^fiatanÃ¢ abeant. Cu itaq;refi)ieiat iuuentutÃ© tatem,no capacÃ¨,nifi rarÃ fCelibatus^cfi^af aficribatet!^ fias,eÂ£dem retinÃ©defiunt Jiobis,neq; patiendu ut iuniotd necefiitatÃªfitbi uUÃ celibattts imponÃ¢t, eu autÃ¨ fiexagt^ rÃ¹e fiterint, permittÃ¢t eis tune de eelibatu crpudicitÃ¹t cifiei eu 'Ea:clefi.a,no quidÃ¨ uoto,fied eonuctioncatq; pa^^ inito pro co tÃ©pore, quoin monaficrio uilumfitcrit pt^i^

Umre.cittodfieri uides in coUe^iisfludioforlim Anglidt â¢ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tjuib. no licet amplius iÂ« focietate manrre,fi Â«xorcj dwxe

t itaej; potes liquido uidere,ut difiinÃ©lio tua fit fuperuaca~ ' nbsp;nbsp;nbsp;Â«fd.QnÃ´d cnim dicit Paulus ne iuniores abEcclefia coo-

I ftcnfttr alendot, propter lapfus periculu:ego itÃªdicode I ijfdÃ¨ iuniorib.ne adVotu ddmittdntHr ob lapfus periculx, ! QuÃ dficaufa quÃ¢ PaulusaÃignatdefiifcipiendis adali-I noniÃ uera eft,cr de admittedis adVotu debet ualcre, tS I prtn's eiusdÃ¨q;periculifit utrinqp-atio.Deinde libeterabs I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;te difcerc,num Â«irgincs,qwif in mona/hrijs hodie recipui

Ã® tur,ab Ecclefia recipiÃ¢tur.CirtÃ¨ illÂ£quoq;fe dicut ad Ec * nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;clefiÃ tranfire,utibifintuluiuÃ t,crEcclefiÂ£ bonis alÃ tur.

1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Et quÂ£ hodie fient monafleria utrginÃ®t,finge fiiifjÃ¨ antiqui

) EcclefiÂ£ alantur.quibus adde,utfint abfq; coniugio. VÂ«-, de quod uni parti attribuitur,ut iuuentus caueatur, ufi^ ( ad annum fexagefimum,alteri quoque oportet conuen^ I nbsp;nbsp;nbsp;re.Atq; ut rm dilucidiits intelligasâhÂ£c ApoÃ¼olu inifio

, loco ad Timoth.animaduerto de uiduis cojhtueretfexagc ( nbsp;nbsp;nbsp;naria,et no iunior,quÂ£ uerÃ¨ fit dcfiolata,cr bonu tefiimo

; nium habeat,ab ecclefia recipiatur alÃªda,pudicÃ¨ uluat^et I Â«lebj, qiwdiÂ« e/l in fito miniflerio. tuniores quÂ£ fe pÃ©ri I clitdri (entiut de pudicitia,nubÃ¢t.'iiam id cruultjCriubet I nbsp;nbsp;nbsp;Apo/klus.QuÂ£ deniq;funtiuniores,et citra periculu pof

, nbsp;nbsp;nbsp;sutuiduÂ£inanere,ac idfacereuolHt,Ã fitis alÃ¢tur,criuuÃª

1 tur,ne oneretur Ecclefia,quod no fiolu eR ut diximus, ia~ ( nbsp;nbsp;nbsp;teÃ¼igendu quoad iuniorcs,ucructiÃ¤ quo ad grÃ¢diores jm-

( tu. Sed fac luniorem efiÃ¨ quÂ£ uelit ,Ã§ypofiit w uiduitate ( nbsp;nbsp;nbsp;manere,fi non habeatfuos,Ã quibus alatur,cÃ¹nt ab Eccle

49 PETRI H A R T Y R I S Ã»niueyfum confuUt Paulin omnib.ut manib.laborct, tjno non folÃ®i ipft uiuaiit/cd etiÃ¢ habeant,unde fubueniÃ¢t (Ã¿ nis. Qjipd mis uidun, de (^uib.nunc agimus, optime couf nit,cÃ®iÂ£tateflnt integrÃ¦,at(j^ ocinm tanq priefcntcm ali' duam pcRÃ« uitare debcÃ¢.t^^c e{i fana do^riita diui Ap') fk,li,qua nec uiduis,ncc itlli mortaliu Ålibatin VotÃ¼ftiA ft,im(gt;potiusipfugt;ndiluÂ£idifmÃ¨ prohibait. Et ncgua^ hicftyUtSmytb^in arbitratur,quifcmpcr argumentaf bricat fcphifica,Paulum fecum pugnarc, aut cÃ®e Chrijw' J^am ad Corinth.adhortatur ad calibatti, fed eot qui poj funt,cr:iunq cuiquam kominum generi Votum obtrufib Chridius item Eunuehos laudauit,qui fe propter regnutH cxlorum caftraueruni,abÃinedo d matrimonio: fed ut UÂ» ucrent,nusq fuafit.Verum isle homo uocu fignificata pri} libine mutÃ¢t,crÃ Paulus dicat de uidua bonum eÃe,utÃ( mancat,eitm inquit fuadere,ut uoucatiquia uouere oquot; flt;^ manere,illi eft idcm.Si dominus tradat effe, quifeipfos {lrcnt,illcÃAtim dicit,calirare cH uouere. Si fcribat Ã¼c^ ApoÃolus,uelim omnes cfÃ Ãcut me ipf-tm, ille fubijeit, eum uelle omnes uouere. Atq- ita,cum ipfi omnia ÃgniÃ-cent quicquid libuerit,cx quolibet colligit, qua'cunqÃiH uidentur. Hon igitur ab iiduerfarijs illc locus dcbcret ad-duciiquin eos itnpudcntiai,ac pcruicacioâ fua: pudcretAâo * liint enim ex eo perfuadcre,Votii calibatus,Qrquide d iK nioribus nuncupatu,pium,fanHu,ac in EccleÃa retinedÂ» eÃ¹m hicPaulus nolit minorent fexagenaria ob lap fus peri culu rccipi,lt;:v'dicat fe uelle iuniores uiduas nubcrc, aeÃ hos procrearc. QjaÃ¦ uerba fatis indicit,eu nolle in Ecck fia ChriÃi talia uota nticupari,qucpn'iculo,cuius memi' nit,hommes reddat expfofitos.Tatit itaq^abell, ut proM huiiÃgt;nodiVota,ut iHa omnino fieri uctet. dicit Smyth.irU putareApoflolu,qdo fie inadat uiduis iuniorib.deillis ag!

, DE VOTIS DT CAELIB. 49 I guÂ£ prius uouerant.QuÃ¦ fanÃ© ilÃ®um intemperiteagitÃ¢t^

Quid ego iÃiid exiÃimure potui, qui Paulu dicÃ¼ VotÃ¼ cÂ£ libatus ignoralfe.Vc illU eu loquiaffirma, quÂ£ licet de^ creuerint in uiÃ¼uitateagere,poÃ¼ea tamÃ©,cufint adhuc itt nbsp;nbsp;'

uenes,animaduertut fe m periculo turpis alicuius lapfu^t uerfari. Hi's fanÃ© mandat,ut nubant, neq- patitur utÃ co^ nubio uUa neceÃitate humanitus impojita reuocentitr, Sed uos qui adeb Vota iam nucupata propugnatii, dicÃ¹e

â obfecro,iuniores uiduof ab quot;E-cclcfa: eleÃ©lione reijcics A-I. pofÃ®olus, quo allegati Nstni ad mona/hriuint fi uruiitur, ait ne,ieiunent,orent, aut dormiant humi-idil taie propo nit: uolo,inquit,eM nubere,acfidios procreare.Sic impu ritati occurrit, nullim genut uiduarum excepit .Noit f iiim dWtJw cum dicere,quse non uouerint : fed in uniuer-fum fuamandata promulgat. At Smytkatu^, ut ueteranÃ¼ PapÂ£ militem decet, eins dogmata uel contra facras Ute-rot propugnarenonueretur.ldeoq- putat,uocaread ma trimonium effe uocare ad carnit inquinamenta, er ad libidines.tÃ¼eque uidere poteji ibi effe uocationem Chriflia no dignitnijCTKcemiDfo impofitam .Siquidem tribula-tioneirt carnis habenthuiufmodi,fanÃ©Ã®am liberorum edu cationem,piam oeconomiam.Quib. inrebus homines ad exlibatu non uocati poffÃ¹nt Deo quam optime placere. Satisq-prodit homo impurus quidfcntiat de matrimo-nio, qÂ«4ndo ipfum appeÃ¼are audet JpurciÃimam fcorta-tionciKjdiw ab bis initur qui Votum ediderint. scriptu-ra Ã¨ ditierfo tborun: coniugalemfaniium in omnibus ap-pellat.Auguflinus quoque licet ad Votum cÂ£libatus nimi um effet pTopcnfiÂ«,{ongÃ¨ aliter loquiturtut qui dicat ma, trimonium etiam poÃ¢votum initÂ«iTiJÃ®nnttme]JÃ¨,nfqÂ«e Â«flit Â«ppcilari ^dwkf riura, Â«cl inceftum,ut pojicÂ« demo-iirabitur .Atq^ boe c/t, qwod ego ilium citlt;tÂ«i ewm bÂ«cc

50 PETRI MART y'R I S' publice doccrem : non ut negurÃ¨eum cum alijs,htÂ£c PdU' li uerba intcUigere de Voto. Quis obfecro me'id unt^Uâiiâ' infieiutum efjÃ¨ uudiuitt C^uamobrem tu quiperÃepetiÃ¼Â» re{lÃ¨intelligii,lt;yfÂ£piui, quicbene percepifti malitiof^ reponis, uccufundu^ cs, Ã§y llupiditutis, nbsp;nbsp;nbsp;perÃdiA

non egofalÃ. 'Verion Auguflini locum producam cH)gt;J opportunumfiierit :atq; tum uidebimus dnfals6,an citaucrim. t^unc uero adhucSmythtcns ueritatireb^' , fldtur, cyait, Apofiedum non uocare iuniores uiduitslt;lt;^ m.ttrimomum,nili ut non Ãortentur .Vultcnim iHdspO' tius nubere, qu4m impure agcre.Ã§yudp nos aliter diâ'^' mus : cum idem prorfus cenleamus : ey i^d de caufd c^hbdtus non admittimus, turn quod in fdcris Uteris nolt;^ hdbedtur,nequepdrfit ut Dei cultumexnoilro capbâ fingamus; turn quia nolumus admitti ftupra, neq; inÃ' mos hominesjum marcs turn feeminas in periculo uerÃ ri,dequoApoÃ¼olusadmonct.Quica^Ã¨accMes ttivl' re pojjunt,fud per nos utanturfeUcitdte,fcÃe bonis opiâ ribus interim exerando.'VcrÃ¹m fe liberos conÃrucnt,il^ fl quandoque opus hdbucrint,Apofloli prÂ£ceptum deHi^ trtmonio contrahendo libÃ¨re fcquantur iqui quidein UO' luijfet omnes effeutipfefiiit : fed quid id non omniuin,b met paucorum efje uidit,idcÃ´ fcripjtt,uolo cdsnuberc,^/ flios procreare, ne fcortentur. PxifHmo idin fatis b' quere Smythd;um,ty cohortem papi/Ucdin, quando lo(gt; hunc ad Votum cicUbdtus conÃmnandum producunt,i^^ pro fc habere aliud quÃ m Pair um interpretationes non quid Patres dixerint in dogmate Ãatuendo fpcÃ¢dK'^ ' dum eft, fed quid facrÂ£ liters teilentur. Pje Patrum dÂ»t[ fententia,prÂ£fertim hac in re^ quid fit cxiftimanium ifgt;l^ rinsoUendctur .interim tarnen fatis mirari non poftÃ¹'iÂ«' (uriftedicat, nosita fcribendo, autloqucndo propiitâÂ«^â

,, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;no^r.vn infcitÃ¼m lioÃ¢is riJcnd.tm, quafj diljicile fuerit

(, uidm quid Paires dixeriiU, Ã§r uni Smythxo Hcuerit adi D nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;reCorinthuin.CXÃ¼'fitoneuniiudicetuclhocipfo notitie

nedoiliÃi!gt;iu)n,quigt;dadeo fhideat PatruinJ'ententias con gerere,ut negligat interim expeiidere an cum (deris lite

Â« nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ris congruant- Hxc egt;l nona fapientia, qua fe uenditaf,

I Patrum ditHaprouteiflint obuiaftn'i^^ciiâ, regida,feii . fuq; diui;tÂ£ fcriptune procul fubmoto : Ã§x cum iudicio J nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;penitus careat, dealiorum eruditione ut feueriÃiwus ccti

, eltfatis.Vnde quia locus iam allatus antbiguiis efi,Ã§yâpo-tius contra te facit,Ã rc^Ã¨/i(eritcxpenfu:S,idco te hortor

j nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ut uos prÂ£dicatis,tantus Dei cultus,Qjiod fi nonfeceris.

, autferipturam maximÂ£ negligentix aceufabis, quÂ£ tait'^ , nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;turn Dei cultum in nouo Tefumento DccleÃam ctelauerit

, iut ueritati cedes, tÃ©que pigebit quÃ³d earn tam jhiltÃ¨ op -pM^rt.werw,

' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;A S S E R r I Ã.

I â Nunc verÃ³ tria faut lt;[11$ in ifta quesftione iugt; t nbsp;nbsp;nbsp;dicocfl'einquirenda.Priiuum,anlegeuct?ru cÂ£

Icrtiin cxlibatuin, ^monalbicas obleruationes. Alterumfi conti gent nonnullos Vota huiufmo â¢

' di nuncupalTc, an relcindi lt;^ueant .Pollreino an â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;n i.

EcflefiarÃ¼ prÃ¦fules iuftÃ¨ requiranr,amp; admittÃ®iâJ cÃ¦libatus Vota, quando miniftros ordinant,^ ab his qui uouerint, obfcruationern promifsiâ' nis exigant.HÃ¦ctria,fiexaminata,amp;excuiradiH' genter fuerint, nihil ambigu! fupererit in difput* tionc, quant traftandam lufcipimus.Quo itaqu' adprimum confentaneum eft, quando libertst' Chriltianafruimur,amp;fub Euangelij gratia uiuimus, ritum, cÃ§remoniamque vouendi oiti'^' Vota qna - vendamcfTc : quandoquidem intelligimus quaiâ repoft Deototifimus obftriÃ©ii: arque proptereafpon' Chriftiad- te flagrantiqueanimo acdelideriocunÃ©ba nob'-â fint eÃefacicnda,quÃ¦cunqueadilliushonorempr^' mouendum,8c amplificandum viderimus condâ cere : Chriftumque iam non ignoramus viÃ©tiiââ fmgulareiTi,amp; donum unicum cfTe datum,quâ Deusplacatur,amp;rcconciliaturnoftro generi-Aâ quÃ¦ omnia cognofccnda,vt pÃ¦dagogia quÃ§daiâ antiquorum Vota pro fuo tempore vtilia fucruâ Quare vt aliÃ¦ cÃ§remoniÃ¦, quÃ¦ variÃ© ac multipii' citer ilba amp;nbsp;confÃ®milia docebanqper Chriftuinlâ blatÃ¦ funt, ira amp;nbsp;vouendi ratio debet facefccr^;

Qucmadmodum non opus cft,vt viftimas,priiugt; tias,aut donaria, de more veteri amplius voucJ' mus, cum Chriftus qui per hÃ¦c adumbrabatu' aJuenerit: itanoneftneceflc vtaliquam vitxfâ tionemmorc NazarÃ¦orurn Voto nuncupeinui' Nam omnis vitae noftrÃ¦ inftitutum apertifsiiâ^ intelligimus Deo deberi.PrÃ§cefferÃ»t iam vmbr?' folidaamp;vera doftrina modÃ³ alFulGt : proptef^^ non decct vcquÃ¦ perChriftum funtabolita nuo reuocemus . Scriptura manitelbÃ¨ prÃ¦dicâ^ Dcum non effe colendum nili ad cius prÃ¦fÃ§ript^ Quare Votum licet antiquitus potueritvfui eflti cÃ» ad legis cÃ§remonias pcrtinerct.inodÃ´ exploÂ®

â¢ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;eft

DE VOTIS ET CAELIB. 55 cft, quod literis NouiTcftamenti non coinincn -il detur, neque Ã C hrifto.neque ab ApofLolis pro-5! pofitum nobis vnquain fueiit.Nani quÃ¦ ad cul-1- tum Dei attinent Ã¦tate noftra, vfque ad leculi fi-i' nein ApoftoÃ¼cÃ¦ iiterÃ¦ nobis tradiderunt.Quib. [1 addas.cÃ¦libatuni Se tnonachoruinVotapugnara 1Â« quÃ m manifeftifsimÃ¨ cuir uerbo Dei .idcirco in :Â« eos qui fc Votis huiufniodi aftringunt, iure con-lt; uenit.quodManhÃ¦i fcribiturMandatuin Dei (' feciftis irntum propter traditiones ucftras ,Et la Il nÃ¨ contra cÃ¦libatus Votum achter pugnat Pau-i/ lus priore ad Corinth, dicendo iquilquc fuam ha S beat,Se quÃ¦que fuuni propter fcortationcm : Me k lius eftnuberc,quÃ m vri ; qui non continent nuit bant : fi nupferit virgo.non peccauit, Se confimi-) nbsp;nbsp;lia. QuoadaliamonafticaVotafatis illis aduer

J cffiÃ§i.pretio eniin empti cftis.Et ad Galat, primo Il detcrretfidclcsabinfÃ®rmis,Seegenis mundi ele-[. mentis ; id quod etiam fecundo ad Colols. facit : ? vbi mundi elementa cfTe oftendit,Ne tttigeris, Il ne attredaueris,8c ne guftaueris ; quÃ¦ fi ad cÃ¦re-gt; monias veteris legis referantur, Votum manitc-j ftÃ¨ interdicunt ; cum ad antiquas cÃ§remoniaSjVe lutidiximus,pertincat.Sin veroperÃ§a verba fi-I nbsp;nbsp;nbsp;gnificauit Paulus obfcruatlones Se cul tus ab ho-

; 8c infiniti alij fuperlbitiofi ritus, qui vigent in ino i nafterijs,Scpro Dei cultibus retinentur,quoino-' do non funt infirma 8c egena elemcnta mundi, t cum nullo teftimonio facrarum litcrarum,fcÃ¹ ho â¢ nbsp;nbsp;nbsp;minibus duntaxat authoribus obtinuerintt'Neqi

â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;d 5

lt;4 PETRI JH A R T Y R I S nibenturttÃs Votis, Sc quiÃ´emin perpetuum/* diuinis inftitutis adueriari. Ad tempus quidÃ© ab his abftinere,quÃ§ deus cÃ³didit, licet iuftis de can fis. At idvoucre, vt in perpetuum ab illis tÃ©pcres, minime poteft ex Deo effe, cÃ¼ fis ignarus,an feW per boe vclitÃ tefieri. Lex antiquitus vota noigt; habuit Ã¦tcrnaj fed ad tempus .Vouebant quipp* aliquando certas oblationes,amp; abftinÃ©tias Ã ver-bo Domini fibi commendatas,amp; certum vitxg* nus ad aliquot mehfes, autannos .VerÃ¹m into tam vitam nihil, quod egolciam,!egÃ¼turvouiffr Qupd fanÃ¨ de communi lege, atque confuetudi-neiritÃªlbgas mam peculiari mandato Simfondr buitperpetuo'elTe NazarÃ¦us.ldemquc dicend'* cft deaÃ¼jsfi qui occurrerint in facris literis if* fccifie.Proinderitusifte vouendi,partim Apo-ftolorum doÃ©lrina, Sc exemplo nufquam coin-mendatur; partim contra illorum fermones fepiptaeuidÃªtifsimÃ¨ pugnat.ptâÃ§tereÃ ,quotquot fidem Chrifti profitemur, eo ipfo toti fumus iU* obflriÃ©li.Quiu igitur Voto nos rurfus ei tradi-mustâRidiculus porro habcreturfilius.qui tabu-lisobfignatis, atque teftibus vellet fefe patriÃ¦pÂ» teftati fubdere.Ilium proteÃ©lÃ³ patcr,fi fapcret,itgt; moneret.AbfquccontraÃ©i:u,vclvdlaftipulatic)nÃ¯) natnrÃ§ ius amp;nbsp;Dei authoritas te mihi fubiecitiqu* re pareas amp;nbsp;filij officium fedulo prÃ¦ftes,ad quoii faciendum etiam atque etiamte adbortor; etni feceris,quÃ¦ filium dccet erga parentes, in te potf cendo amp;nbsp;cartigando abfque tabulis Sc teftibus p* triavtarpotcttatc.Idcirco, qui Vota nuncupanti aut fc fateantur non cfTe Dei,aut i n tel I i gÃ¢t, q uin* vouendo ftultÃ¨ agant, dum quemadinodumdi-, cituâ-, aÃ©ium agunt.Lege cauit Deus,ne Ifraclit^ primogenita expeÃ§ormus fibi vouÃ¨rent,non ali*

DE VOTIS ET CAELIBÂ» $5 faneratione,niÃ quÃ´d iurc fibi debebÃ¢tur.propte reÃ cuinnos iam Chrifti membra fimus, Ã®kDco omnibus modis obÃriÃ©ti, non minus quÃ m pri-mogenitaantiquitus erant,non ell permiitendÃ» Vtvoueamus ; Et libenterab illis vciim tcire, au ea vouenda cfle crcdant,quÃ¦ Deus fieri prÃ§cepit anilla,quÃ¦mandatis eius aduerfantur. Scio, re-fpondebunt,neutraeffc vouenda.NamDcipraÃ® ccpta velimus.nolimus, prÃ¦ftanda funt, amp;nbsp;fi cou trariadiuinis legibus nos voueremus cflefaÃ©lu-ros.voluntati eius repugnaremus : quod genus conatus omnino eft impium.Sic egerunt, qui vo uerantjfe Paulum interfeÃ©luros.lta Herodes iure iurando promifit amp;nbsp;prÃ¦ftitit cÃ¦dcm lohannisBa ptiftÃ¦.VerÃ¹m nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;8c media conftitucrunt

efic vouenda.Quos tarnen nofle oportuit, quÃ´d tametfimultafintidcircÃ´ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;quia non o-

innibus.neque omni tempore conueniunt.quib. item pofTunt homines ta bene,quÃ m male vti,at-tamen ilia eadein, cum vel expetuntur, vel repu-diantur,nunquam funt ei,qui deligit, indifferen-tia: quoniam tune autpromouentDei gloriam, autfaluti vel proximorum, vel propriÃ¦ condu-cunt.autfecus.Ideoquefi gloriÃ¦ Dei, aut faluti vel aliorum, vel tuse repugnant, funt omnino re-tugicnda;fin verÃ´ hÃ¦c iuuent, 8c promoueant, expetenda, cum ea prÃ¦ftarc potueris ; modo veils Dei mandatum laluum, quo ilium oportet te toto corde,tota anima,omnlbusqucviribus dili-gere, atque proximum tuum tanquam tcipfum. Qui enim dileÃ©iio tua, quemadmodum Icxrequi rit,erga Deum folida conllaret,fi dum potes eius honorem arapliarc, nolis Y quÃ§ tua in proximum charitas,illi refugerc quÃ¦ ad falutem ci funt pro-ficualf Dcbucranc ctiam ifti animaduertere, d 4

^6 PETRI M A R T Y R I S vouendo Chrifti decretisSc Apoilolorum.quÂ» parum dÃ©fÃ©rant. CertÃ¨ cahocillorumfuperftitio fo tultu imiTmtantur,amp;peruertiintur.Nam Chn ftv.s aiebat clifcipulis, cuin fermo indicifiet dÃ§ iTiÃ¢tninonio non contrahendo, Non omnes capgt; unt verbÃ» iftud.qui poteft capere.capiat.EtPau-lus. De virginibus prÃ¦ceptuin Doinini non ha-beo.Item,Non hoc dico,vt cuiquam laqucuin in ijciam. QuÃ§ oracula fatis oftendunt,voluiirc Dsgt; fpirituin,ut cuiquefemperliberum effet, velcÂ»' libein viuere,uel ad matriinoninin fe recipere-quant eius uoIuntateinfeVoto obftringentesim nimÃ¨ fequuntur.Sentiunt enim,amp;quÃ in obftina tifsimÃ¨ defendunt,poft Votum cÃ¦libatus Ã¦ditn Ã matrimonio abftinendum cfle. Atque hoc pa-dlo libertas imininuitur, quant in fua cÃ¦lefti RÂ«' pub.quÃ§ cftecclefiÃ¢,Chriftus extare voluit.Quiâ ignorÃ¢t orbis monarchas licet caro fint, amp;nbsp;fan-guis,niti pro viribus, vt leges Ã fe latÃ§ conftanteS habeantur,nequeliceatcuiquam ciuium profuo arbitratu illas rcfigcre.Quod fi quis tentauerit,in eum.tanquam Reipub.perturbatorem,amp; feditio fum animaducrtitur.Etnos, cum Chriftus dicat, qui poteft capere,capiatâcogemus aliquos incÂ« libatu viuere,hoc prÃ¦textu, quod vouerintfCu-que Paulus dicat, fe prÃ§ceptum Domini non ha-bere,quomodonos inducimus Votum,quo iain vertatur in prÃ¦ceptum,quod antea liberum fuit amp;nbsp;integrum Cum ille nolit inijeere laqueÃ»,nos per Votum extorquebimus cÃ§libemvitam abhiS qui adurnnturYEtfiftatÃ¼itille virginem ininim^ pt . 'are finupferit, nos earn Voti caufareamac-cerfemus .âfliacriiegij, vel inceftus, fi matriino-nium iniucritf Incredibilis eft hÃ¦c hominuinar-rÃ¼gÃ¢Â£ia,iniÃ¼ iiitolcrabilis, qua verbÃ»Dei nitÃ»tuf corruinper'

DE VOTIS ET CAELIB. 57 corrumpere.Sedagant quicquid voluerint,ma-nebitin Ã¦ternuin,amp; fuo roboÃ¯e atque ftabilitate, omnes creaturas quuni in cÃ¦lo, tum in terra uin-cet.Sediftaquidmiraniur.quuin etiain aufi fuit bypocritÃ¦ atq; fophillÃ¦ in c onfi!ia,amp;arbitiariam optionÃ©jDoniini prÃ¦ccpta uertere/dia, inquam, quÃ¦ MatthÃ¦.Ã´.habentur de inimicoruni dilectio ne-Quippe docentconfiliu'.ntantÃ» effc.nonaÃ»t ad falutÃªncccflariuinjVtinimicis benefaciamus, erga eos finius beneuoli, Scfignisatqueiudicijs iinici aninii voluntateni demonftrenius. Quid hoc aliud eft,quÃ ni dignitatem amp;nbsp;locum Dei v-furparecâimo contra eius voluntatem omnibus modispugnare.SiquÃ¦ prÃ¦ceperit libera feceri-mus; Scvicifsim conftituerimus adfalutem ne-ccflaria,quÃ¦ libera 8c integra ille nobis rcliquitCâ Quod fl cosroges,eur tandem Votis ita fe obligent, pcrfeftionem prÃ¦tcxunt,atque ideo fe afci-fccre fibi ifta confilia necelfario fcruanda per Votum, quod prÃ¦ftantiora fint, atc|ue perfeÃ©lio-ra bis mandatis,quÃ¦ Deus vulgo cuncdisprÃ¦-cepit. At huic fententiÃ¦ ut fubfcribcndum non fitjitaconfideremus.Quis vnquam fas cfle dixe-rit,exiftimare,Deum humanÃ¦ pcrfeclionis minus cupidum atque ftudiofum, quÃ mipfos homines Mihi certÃ¨ non videtur,quumincÃ¦tc-ris artificibus longe diuerfum appareat. Plus enim quifque illorum follicitus eftvt fuumo-pus ablolutum reddatur, quÃ m ipfa opera ft fen-fumhabcrcnt,per fefe curarent.IdcoqueftprimÃ§ partes Dei funt in procuranda hominis perfe-ttione,neque latet eum, quÃ mfimushebctiiu-dicio,quoinodoafferimusipfum,ea quÃ¦ minus perteftafunt,prÃ¦cepilTe,amp; quÃ¦ hominem ua-leant abfolutum reddere, ea tanttimmodo con-d y

yS PETRI M A R T Y R I S fuluifle Cquot; quuin potius ^diuerfum ratio exigat' nempc, vt quÃ¦ minus perfeÃ©tafunt, nobis af' bitraria relinquantur ; quÃ¦ vero integrum perfeftuin reddunt hominem, iurc legis , amp;nbsp;firÃ¦cepti cxigantur. Alioquinfi hominesrcli^* ibi ipfis necciraria fibi faciunt, qÃ»Ã¦ viderint o-ptima efle,licet ea Deus non prÃ¦ceperit, fapien-tius,quÃ m Deus.videbuntur fibi profpicerc. At' que hinc fpiritui fanÃ©Ã¯o luculenta het iniuria,gt;â prÃ¦terliteras ab eo nobis cÃ³fignatas hominis ab lolutionemconftituerimus.Is porro quum no' bis frequenter prxcipiat.vt fimus perfeifri, perfr' Ã©tioncmhaud nobis iuuidit, ncque liberam cfff voluit. Sed videant, qui hÃ¦c dicunt, quÃ mfib' perfeÃ©lionemfingant,quÃ¦nobis Ã lege Dei mi; nimÃ¨ prÃ¦fcribatur.Nihil certÃ´ boni comminilc* poflumus,nihil fanfti,nihil iufti,nihil honcfti eX; cogitarc,quod perlcgÃ©non fitprÃ¦ftandÃ»,amp;fina fpeciali.faltem vniuerfali,qua fumus iufsi diligC' re Dcum toto corde,tota anima, Scc. 8f ne con-cupifcas. Expendant non ofcitanter vtrum lgt;fÂ» prÃ¦llantius,cÃ¦hbcm elfe, an ab omni labe cupt ditatis animum feruarc mundum; vtrum dÃ©ni' que fit perfeclius carere vxore, an Deum viribuÂ® omnibus diligere, ita, vt in nobis cogitatio nul' la, nullusmotils, nullum opus dcprehendatuf, quod amorc Dei non fit accenfumTâNon cft difÃ' eile iudicatu quod quÃ¦rimus. Permultos eniiâ, vidcas cÃ¦libes agere:at qui nullo pafto concupb cant,quique omnibus in rebus Dcum toto pedâ j rc,toto animo amp;nbsp;omnibus facultatibus diliganti nullos inhac vita dare poteris. Facile cftintelH'^ gere cÃ¦libatum,amp;coniugium gÃªnera efie viw, i ac in utroque illorum polTc habere locum,amp; fuiâ ! inamfidcm, amp;nbsp;fummam charitatem, quamuiiii' uno i

DE VOTIS ET CAELIBÂ« $9 uno facilius.quÃ in in altero, prout homines Dci ' donis,vela(ihoc,velad illud vitÃ¦ genus,magis inftruÃ©li fuerint. Et quum vitÂ« genera libera de-\ bÃ©ant cuique relinqui,quÃ´d non omnibus ea-5 nbsp;nbsp;nbsp;dem conueniant,neque omni tempore fint vti-

' rij volÃ¹nt,ne quod magis ad honorem Dci, amp;nbsp;gt;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;proximorum Ã¦dificationem conducere uideript

atque moleftijs huius uitÃ¦ haberi extra coniu-Ã nbsp;nbsp;nbsp;gium.V erÃ¹m hinc non eft colligendum falutaria,

donaDei,quÃ¦recenfuimus Ã cÃ¦libatu, velvirgi-' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nitate pendereihaud ita rcs habet.Nam fi hÃ¦cvc-

t rÃ¦ caufÃ¦ illarum prÃ¦clarifsimarum rerum effent, eÂ«demnon contingcrÃ¨nthis,quiiunÃ©lifunt ma-trimonio,amp; neceffe effet coniuges, vel illis pror-s nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fus carere,vel tanta copia,vtvirgines, Sc cÃ¦libcs,

â nunquam habere. QuqdcxperientialongÃ¨diucr I fum effe teftatur ; quum permulti reperiantur ' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;coniuges fide atque charitate prÃ¦ftantiores, quÃ¢

do PETRI H A R T Y R I Ã num coniugatuni.cÃ¦libi, vulgarem einem,amp; co-riarium, monacho, imÃ³ patri ino.nachoruin in-numerabiiium. Nec fecus Papbnutio monacho prÃ¦clarifsimo contigir.Ãquatns ehimeft, quoad Chriftianam fanÃ©htatem duabus mulicrculis, quarum vtraque vxor fuit. Proinde latis appa-ret, uirginitatem, aut cÃ¦libatum, per fe ipfa pattes non effe diuini cultus, nequeprÃ¦ftantiÃ¦ aut uirtutis quicquam addere. Sed interim fin-gamuSjUt ifti volunt, aliquid in eo abfolutiuS, amp;nbsp;perfeftius inueniri, quÃ m in coniugio . Saltern id velint, nolint, cogentur fateri, prÃ¼den-tiumhoniinum effe, priuiquam ad alriora con-fcendant,vendicare fibi,qux funt inferiora : alio-qiiin ft contendantadluDlimiareliÃ©lisgradibuS tnedijs.aut nihil efficient, aut infclici cafu gta-uifsimÃ¨ lÃ¦dentur. Scruent ergo prius manda-ta,deindc ft qua viderintperfeÃ©li ora ultra Dei legem, ad ea nitantur. Quid, malum, eos iuuati quumnequecupiditates adhuc refrenarint, ne-que Deum toto corde dilexcrint, ea quae putant bismaiora.feuprÃ¦ftantiora, iaefare atque fefta-ri^Neque parum uidetur admiratione dignuin, quod.quum praeter cÃ¦libatum,alia quoque non-nulla fingant confilia Euangelica, tantum dceo vno folliciti fint : inimicis uero benefacere, ob-nerterc maxillain percutienti, non perfequi in-iurias,alitibus, quando licet defiftereferme ne-gligant.actalia nunquam voueanr. QuÃ¦ tamequot; Ã1 at) illis prÃ¦ftarentur, longÃ© magis Ã¦dificare-tur Ecclefia,quÃ m abftinendo Ã coniugibus. Finguntctiam,ncfcio quam paupertatem, amp;nbsp;de fuis facultatibus, nonnihil rclinquunt,quando monafteriaingrediuntur.VerÃ¹m quÃ¦ fitea paupertas iampermultinorunt.Ditiafunt cÅnobia, amp;opu-

DB VOTIS ET CAELIB. lt;Ã1 Sc opulenta, ; vel eleemofynis adeo redundant, ut quoad vfus humanÃ¦ vitÃ¦ in illis mollifsi -mis ergaftulis nihil dÃ©fit. Obedientiam quo-que vouent Abbati,feu prÃ¦pofitis.quamnequc prÃ¦ccptum Dei,neque Chrifi:i,vel Apoftoloruin, confilium elTe.teftimonio feripturarum commi-nifei pofiunt.Imo Paulus vt fuperius diÃ©lum eft, apertÃ¨ monet, ne ferui efficiainur hominuin. Et quis ncfciatmonachosprÃ¦tcrca,cibis,vefti-bus,locis,conftirutionibus,amp;ritibusiinpijsVo-to fefe addicere:' Subducunt fe dominisfuis.prin cipibus,ReipublicÃ¦,atqueparentibus,quibus ge nerali vocationc, ac diuino iure lubduntur. ) Quid aliud habendi funt huiufinodijquÃ in fugi-tiui ferui, iuvis diuini violatores,plagiarij,8cfacri-legi^ Nihilo diftant Ã le'|jhthe,qui Deo vouitj quicquidfibi occurriflet,neque cogitauit id cfle pofTe animal ob immunditiem non facrifican-dui'n,8Â£ contra Dei voluntatem promiflam obi a. tioneinpoficcadere. Mitto,quod vouendo iu-rant in aliÃ©na nomina 8c dÃ©crÃ©ta, hoc eft, Bafilij, Auguftini,Benedicli,8cc.quod tam parum Chri^ ftianos decet,quÃ m id quod fiebat Ã Cyrynthijs, Sc ab Apoftolo taxatur.Nec enim ferre potuit, vt fe diccrcntjVel CcphÃ¦.uel Apollo,vel Pauli. nbsp;nbsp;i

Etnefeio quomodoifti non viderint, Chriftuin fua ipfius morte ac fanguinc ab infinito prÃ¦cc-ptorum onere, quÃ¦ continebantur in lege vetch nos exemifle, quo fub gratia, quÃ m libcrri-inÃ¨ agcrcmus.Cui inftituto ac voluntati, qui votum amp;ciunt,uehemcn ter aduerfantur; vt qui Ic-fem fibi ipfis imponunt nbsp;nbsp;cam legem, quam

)eus minimÃ¨ fanxit. Vnde quum Chriftus lege nos exonerate conftitucrit, ifti contrario ftu-aiomagis acmagis fe impediuntlege. Qui non

61 PETRI martyr H putatfatis efle prÃ¦ceptomm, quo Ãdeles cxeÃ¯' ceanfÃ»rjllediuinÃ¦ legis eltimperitus, Quod Ã m U i tn in, amp;nbsp;P lu fqu a m ferre P O fs i m U s, 1 e X P r Ã¦ ce-ptorum habet, curita noua lÃ®bi accerfunt man' data Æ quare potius fe liberos non feruantf amp;nbsp;cxfide,qusperdilecfioncm operatur,ca faciunt, quse honorem Dei,8i proximorum falutÃªm ma-gis augcreuidcrmtfSi nolunt recfÃ¨ agere.nili lege adigantur,fe potius ad feruitutcm legis, quÃ m ad regnum gratiÃ¦ ac fidei pertinerc declarant. Et ignorarc videntur, eos qui tantÃ¹m fublegÂ« funtcomprehendi fub malediÃ©lo,utifcribitur ai Galatas. Scio iftud inficiabuntur, amp;c affirma bunt vnÃ cum Voti lege, atquc necefsitate, fe fi-dem habere,quaad'uoucndum adducantur. GÃ¦tcrÃ¹m hide pulchrÃ¨ decipiunr.Nam qui pof' funt fide impclli ad nuncupÃ¢nda V ofa,quum fed f)tura noua de Iquiufcemodi cultus genere necvlf um verbum eis faciatCEt fidei ea cllnatura,vt abfque uerboDeiminimÃ¨ eonfiftÃ¤t. Vndecon-{Ã¨daneum quoque eft, hos'homines uÃ¶uendÃ³ pcccare. Paulus enim manifeft'Ã¨fcÃ¯ibit,pcccatutf* efl'e quiequid non filerit ex fide.Nequeaud'ierf; daeftfophillarum adduÃ©lÃ¦ fÃ©ntentiÃ¦ irttetprÃ¨-tatio : fidein uidelicet hocloco eonfci'entiam fr gnificarc : quod nihil ea rÃ©clamante Ã nobisfit' ri debeat. Etenim fidem non facilÃ¨ oftendtfot in fa cris litcris pro confcientia-p*o_fitairl. Quod tiam fl fortÃ¨ oltendi -qucat,âeumfua intetpreW' tione veliht,nolint,adhucjfenfusnofter manctin tegeriquoniain femper confeientia reluÃ©labitm'i nutabit,neque certa elfe poterit, de vllo generf operis,quod acceptum Deo fit,nifi perfidem, verbum Dei formetur,amp;doceatur. Quarc cum illisnon conftet ex fcripturis Votafua pertine-

DE VO TT S ET CAELI BÂ» dj rc ad cultum noui tcftamettti nefcient an Deo placeant, arque ira non pofcrunt ex fide voue-re. Quod fi rem paulÃ´ attemius uellent ex-pcndere, Vota fua Ã¨Ã¨iÃo^^n^riteÃ®a/L' cfTc anitnad-ucrtcrentjquam Paulus ad ColofTenfcs notauit. Necmcdiocriterdolendum eft,hac audacia vo-UendicÃ¦libatuinhodieufqueeÃ´ Ã pietate abet-Tari, ut propterVoti legem,quam temerÃ¨fibii-pfis accerfunt,non uereantur lanÃ©lis Dci prÃ¦-ceptis fefe fubducere. Quippe b fcortari eosvi-deris,quod ut fÃ§pe,ita etiam impudentifsimÃª ad-inittunt,amp; monucriSjUt vitam adeo impurain fanÃ©io matrimonio commutcnt.aiuntfc Voti re-ligione tcneri, amp;nbsp;hoc paÃ©to irritant mandatum Dei ob temcrariam Voti legem. Nam iufsit fpi-ritusfanftus per Apoftolum,utqui non continent, nubant. Nec fecus vbi dicitur alicui mo-nacho,fuccurrcndum cfiTc parentibus, iuuandain patriam,opitulandum pauperibus ; dicit fc V oto iinpcdiri,quum ramen iftapcrtineant, citra con-trouerfiam,ad mandata Dci. Et qui domcfticos dcferitjUt Paulus te flatus cft,abncgauit fidem, amp;nbsp;eftinfidelidcterior. Quid aliud eritpropterbo-minuin traditiones mandata Dei contemnere,fi Hoc non fuerit^ Rogo autcm ut quiC^uis bÃ¦c aut Ã®egit,autaudit,cogitetfecum,non hic difputari, an cÃ¦libatus sÃ©virginitas capefcendafint, quan-doquidem,citra omne dubium, qui potcft ea con ditione frui,amp; illÃ¢ videt ad promouÃ©dÃ» regnÃ» cÂ« lorÃ»fibi conducerc,cum defiperet,tÃ» nÃ´reftÃ¨fa-ceret,fi eÃ¢ rcpudiaret. At in eo uertitur ciuÃ§ftio an hisrcb.amp;earÃ¹ fimilib.uotafintnÃ»cupÃ¢da. Quod nos ea ratione inficiari fumus,nc dei cultus ex ho ininÃ» prÃ¦fcripto inftituarur, 8c pro pietate

amp;4 PETRI M A RT Y R I S mus, vEifacrÃ¦ literÃ¦ nullum efle volucrunt. Neque oportuit naturÃ¦ hominum alioquin if' firmÃ¦laqueosneÃ©lere.Satis eftundiqueprecipi' tij,amp;lapfuum periculis abundÃ¨ fumus circuininl lati.Dchinc manifellifsiinum eftpijs hominibuS Voto non opus cire.Namfi dono cÃ¦libatus,aut virginitatisinrtruÃ©bifuerintjviderintque Dei E' uangeliumfepoffeper illam facultatein fpirituS inagis propagare,fponte lacient.quod fibi vifuiâ fuerit facicnduin,nec inorabuncur Votorum iK' cefTariain obligationem. Et quÃ m fitinconfub tuin ca vouere, quÃ¦ vt prÃ¦llemus, queinadmO' dum cominuni legi non aftringiinurjra etiain nO cftinmanuac viribusnoftnsea perficere. Con-ftatuerÃ´ clarifsimÃ¨ facris literis cÃ¦libatum.aâ^' que virginitatem finguIariaelEe donaDei. Non omnes capiunt verbum iftud : Qui poreftcapef^ capiat inquitChriftus. Et Paulus ad Corinthio* capitefeptiinofcribit; Qtiifq; proprium donuiÂ® habet, aliUs l!c,a!ius autemne, ncque v'ult cui-quamlaqueuminiieere..Quando igitur fingub' reDeimunuseftcaelibatus.neque omnibus dÃ¤' turÃ¹llum vouere,quid aliud eft, quÃ m polliceri, fe laute vifturum alienis impends Eacito in inÂ«' nu efte noftra continere ab externo opÃ©rÃ© uÃ* contrahendi, vel feortandi: fed ne vramur,ne cO' cupifeamus, ne fÅdas perturbationes Semotu* impuros patiamur,amp;; illis animo aflentiamurjd Ã§rÃ¦ftare non pofTumus. At non ignoro aduef-larios arbitrari fe argute diluerehancrationcWi quum aiunt: Si ea alicuius momenti effet,pro' hiberetetiam ne in baptifmo, nos ipfos vouer^' mus DeOjfanÃ©lÃ¨ viÃ©luros, ac peccatis atquÃ§- diÃ®' bulo renuntiaturos. Quum hÃ¦c non fita fÃ®nt in noftris viribus, ea nihilominus vouemus, amp;

( men quotquot baptizamur, dono Dei ea efles confitemur . CÃ¦tcrÃ¹m qui fie ratiocinintui**

' nonfentiunt bona opera, aux Ã legÃª Dei prX-â¢ fcribuntur,adfaluteni necertariaeffe: ideÃ¶quÃ³gt;o-T ' nines qui tinguntur in Chriftum, amp;nbsp;ei facranieillt;lt; 5 to regenerationis initiantur, ilia in animd fuo t conftituunt pro viribus prÃ¦ftarc t Nain â¢qilÂ® - illoruineffetfidcs.nifi propofituin haberent fru* â ' Ã©lus congruos edendi Et Deus omnibus egt; ' leÃ¢isadvitamÃ¦ternam,fi fuperuixerint,ut rÃ©-' ftÃ¨ viuant, amp;nbsp;fanÃ©li fint elargitur, quum id ad ' nbsp;nbsp;nbsp;falotein confequendam fit neceffarium . Sed

nonitaeftdecÃ¦libatu,aut uirginitate . Sunt e-' nimhÃ¦cdonafingularia,neque oinnibusex X-quoconccduntur.Qujlibet habet proprium donum,alius fic,alius auiem fie. Vnde aliquis ex* gt;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lebs,aliquis coniurtxut fit oportet,proutfibida-

'â tum Ã Domino experitur . Ideoque facile ui-â deri poteft, quantum fit diferimen intet ea, de gt;nbsp;quibus modo quÃ§ritur,amp; de quibus illi garriunt.

Sumunt prxterÂ« fibi nos in baptifmo vouere. quod non facilÃ¨ dederim. Separamur quidein Ã fatana,8Â£ Chrifto nos adiungimus, amp;nbsp;ad id eX

I Voto fieri, qua probatione demonftrabunttâ prÃ¦fertim quum Votum, fi proprie loquamÃ¼t, ' ncque accipivaleat,ncque ab iftis intelligatut, nifi de bis, quÃ¦ ad falutem non funt ncceffaria. Quis uero non uideat, abfque illis, qux in Baptifmo nos fafturos^conftituimus, falutem non baberi Patres interdum nomine VotiufoS effe in illis baud nego.VcrÃ¹m fortaffe per Votum iutellexcrunt, aut pteces , aut uebemens defi derium. Id fi quidem orant, Sc uebementet o * Dtant,quibonafide tinguntur,utvidelicet poft-nac,Sc lanfti Chrifto fint, 8c iufte ptobeque ui Â«

66 PETRI MARTÅ¸RIS uant,opinanturprÃ§tercanonnulIr,vaWÃ¨abfurdi* fi liceac promittcre homintb.quÃ¦ bcmÃ¢ fide pr2' ftare obâigeiaur:amp;Deo nÃ³ fit ras quipptÃ¢ ex'voto polliccriSed tantÃ¹m ell inter'hÃ¦c dilcrimÃ©, ut ruinfitideosnonuidere.SiquidciT) hoinini non oinnianoftradebeinus.ut Deo.Propterea inulw fuperfunt,quÃ¦ donare,c0cedere,tr.utu0 darc,vÂ£l velquoquoinodo impendere pofsimus hominib' citra debitum.'VcrÃ¹m fi DeÃ» refpicias nihil prof-fus habeinus.quod ei non fit omnibus modis ob' ftriÃ¨bum 8c obligatum. Non itaque inirum,fili' ceat iurare proximo, 8c alienum fit Ã ChriitiÃ¢' no quippiam Dco votiere. Ncqtie dubium eftÂ» iuramenta,ftipu!ationes, 8c promilÃ®a, quibus aJ aliqua obligamur, Sc grata, 8c utilia elfe proxi-inis.obciuiÃ®esnecefsitates,8chumanÃ¦ uitÃ¦ ca-fus i NifÃ® eniin hÃ¦c vincula intercederent, hu-inana focictas conferuari non pofset . Den vero tantÃ¹m abeft, uthÃ¦c placeant,ut facilÃª fit de Votis ita diÃ©burus: QuishÃ¦c de manibusuC' ftris requifiuitÃ®' PaÃ©bum feu fÅdus inter me ac vos initum oft femel,ut fim Deus vefter : quo de-bueratis intelligerc,vos totos mihi elfe addiÃ©toSÂ» omniaueftramea cfle, ideoque meÃ uobis uni-cÃ¨colendum. Exigit prÃ¦terea noftrum fÅdus, Xât fitis mihi populus,quein fcilicet defendam, iu-uem,8c cumulem omni bonorum genere:qu* ficuthaftenusprÃ¦ftiii, fie 8c in perpetuum fide-hfsimÃ¨i'eruabo. PrÃ¦terhoc fÅdus tam latÃ¨ pi-tens connrmatum Chriftifanguine,atquein Ra-ptilmoÃ nobis publicereceptum,quid fuperelb quodmihiuel promirtatis, uel voueatisCâ Definite igitur,Scpotius, quÃ¦ facienda funt, ex otfi-tio fedulo facitc. Non dÃ©funt ircm alij, qui coiu-niinilcuncur,etiam quÃ¦ necelfaria funt ad falote

DE VofiS ET CAELIB* Vouendaefleilioc fariÃ¨ confilio.vtaJ ea perfol-uenda magis,magisque incitemur . Et fingunc VotainftarcalcariumÃ«fTe quitus extimulcmur, uehementius ad ea prÃ¦ftanda,qÃ¼Ã¦ alioquin abf-quc Vototaceredebuiflemus. Caeteris omifsis, Ã^uÃ¦bÃ®cdicipofTentjiUudtaniÃ»iTiÃ´nere iftos vi-umeftâutcaueant,nefuamipforum voluntatein inftitutum,atq; deliberationem pluris RaclÃ¢t,qui Dei prÃ¦cipientis authoritatein.quÃ¦ fane apuÃ»V-numquenq; piv.prÃ¦ omni creaturaualere debet. Quod minus attendere videntur, cum Voto fuo magis incitari volunt ad reÃ©tÃ¨ agendum, quÃ m diuinÃ¦ Icgis ii'npuliu:quum tarnen vt ego iudico que Dei mandata non mouent,eÃ» neq; Voti religio,nedixerim fuperftitio,efficiet,ut fÃ¢nftÃ¨viuat. Nos ucro baud Gnamus nos perturbari ea fenten tiaDauidis.quÃ¦ ab bis vouentib.perpetuÃ´ iafta-tur.VoucteUco.amp;rcddite.NeqiilliÂ» itÃ© ucrbis, quÃ¦ in Leuit.Sc NumÃ©ris deVotis leguntur.Quo niam omnia eius generi s teftimonia TeftamentÃ» vÃªtus refpiciunt-.in quo Ut erat eius tÃ©poris cÃ´di-tio, multipliÃ©es ritus, Sc variai cÃ¦remoniÃ¦ fuc-runt defcriptÃ¦iquÃ¦ nuhe declarata EuÃ¢ngelij lu-ce,minimÃ¨ funt retinenda. Quse neceflaria funt ad falutem, 8c fuam vim conferuant, non minus in nÃ´uo,quÃ¢ in veteri teftamento,fubindc videas iniltcrisApoftolicisnobisinculcÃ ri.Quemadmo dumfuntvniusDeicultus,deteftatio idolorum, Ã³bedientiaerga principes,8c parentes,tiiftusmo deratio,manfuetudo,beneficÃ©tia in prÃ´ximos,8Â£ Ã liaid genusâ.quÃ¦ cÃ¹m Ã Cbrifto,8cApoftolis nuf quamtaceantur.exiibimabimus Votum,quod ad primamtabulÃ mpertinerec,G adbuc extarct tani alto Glentio ab ilbs prsetcritÃ» atq; fupprefsÃ». Alij lottaffc id Gbi perfuadcÃ¢nt,fed prudÃªuÃ´res quic^

fortafle id fibi perfuadeant:fcdprudetiorcs,quiqi pictateexvcrbo Dci,nÃ³ ex hominÃ¼ traditionib' inetiuntur,id nÃ³ credent,ut quod hodie iftis viil' turcfTeprora Sc puppis in reJigione,incntioeiuS nulla prorfus fiat in Apoftoloruin fcriptis. Adda; inus amp;hoc,vidtimas primitias,oblationes,amp;inft tuta NazarÃ¦orum multo magis fuilTc in inanibu* veteruin,qui ca voJebant,quÃ in cÃ¦li'oatus.autvi' ginitas in noftra poteftatc llnt.ldcirco non patK' mur,vtveteris teilamenti morcm ad fuuin inftit** tuinvouendi pertrahant.Attaincn quiainihi dU' bium non eft.permultos fore, qui nullo modof* tiatur his rationib.acquiefccncio Vota efTc irriW nolfra tÃ©pelfate.ideo eos q,fic animu obfirmaf''' ut Votii omnino ad noftra etiÃ¢tÃªporapertinef* velintjita ut fit res quoad religionem perpÃ©tua,^ immutabilis,quÃ¦q; ideo noftraetiain aetate lotquot; ' habeat,faltem hoc inonebo:primÃ¹m videant

Deum immortalem.ut fuain confcientiam, ac^' dem fcripturarum teftimonijs confirment: quoâ ego ficuti iam docui,Ã¦grÃ¨ fieri pofte arbitrot-StudeantadhÃ¦c,vtVotonon polliceantuf verbis dci aduerfentur.Caueant prÃ¦terea in ad'* phoris,cuiufmodi eft cÃ¦libatus,amp; alia fiinilia,â! ilia voÃ¼eant,nifi falua Chriftiana libcrtatc,q'*â liceateis,quumvruntur,cx Apoftolico mandgt;' to coniugio vti.Voucant,inquam, fetantifpeh*' ta viÃ©furos, quo ad vires Ã Deo ruppeditabuâ' tur,amp; illud uitÃ¦ genus intellexcrint,aa illius blt;â' norem,amp; proximorum Ã¦dificationem condigt;' cere:non ut mercantur,non ut iuftificentur, o*âquot; ut vitam Ã¦tcrnain ex co habcant,vcl ut his uationibus fauorem Dci, feu reconciliation^^ adipifcantur,Sein ipfis aliquod fanÃ©litatis ftÂ® gimneonftituant. In ncccftTariis vero ad ftlâ

DE VOTIS ET CAELIBÂ» teiTivouendis(nainamp;ca Voto nuncupari pofle P obftinatÃ¨.vtdiximusaliqui defenduntjidfaltem gt;' euitarcvelint,ne volnntatem fuam diuinÃ¦ prÃ¦-lt; ferant:hoc eft,nepotius exanimi fui Voto, quÃ¦ * nbsp;nbsp;oportet, facerevelint.quÃ m ex obedicntia diÃ¼i-

P obilrifti.Neque fc vnquam eo rapi finant ih ullo * Votigencre,utDeo uelint caofferte,dequibus i( nbsp;nbsp;non iint ex ciusverboCcrti,quodei grata fint,amp;

â ' placeant. Ac denique faciant quod volunt, nun-quam euincere potcrÃ¼nt. Vota competere,nifi i' cnriftiÃ nis imperfeftioribus, qui conditioni fcr-â¢ uili ludÃ¦orum, quant cbriffianorum fint propio tes.PoftreinÃ³ tacendum non eft plÃ¦rofqne inue I* niri,quifandorum virorum excmplo, Ã quibus â Votum cÃ¦libatus nuncupatum fuit, duni uiue-* rent, conantur fuperftitionem uoucndi confir-igt; mare. Quafiomnibus idfaccrc liceat,quodin. lt;nbsp;nbsp;nbsp;culpatihomines fccerint,dc quibus nemo am-

bigit, quod grati Deo fuerint. At fi rationem il nbsp;nbsp;hancfequivclimus,iam nonÃ rÃ©gula, amp;nbsp;docfri-

na fcripturarum , fanÃ´litatem Se iuftitiam ope-rumnoftrorummetiÃ¨mur.fed Ã faÃ©bs eorumno-* tninum , qui pij quandoquc habiti fuerint. â¢ Q^od, ut fit abfurdum, pluribus explicate non â eftncceffe. Sit nobis femper ob oculos,om-nemhominem mcndaccmeffe,atque Deumjv-' numtantummodo ueracem. Si hominum opc-' raiuftaScidonea rÃ©gula fuiffcnt, ad piÃ¨ fanÃ©fe-' nbsp;nbsp;queuiuendum,quid opus erat lege Cquot; VerÃ¹mut

homines in fuis decretis ,8c opinionibus 8c er-gt; rare poffunt,8c fxpe falluntur, quando prÃ¦ter ' fcripturas uel agunt,uel definiunt,fic ctiam in â¢ nbsp;nbsp;nbsp;fuis aftionibus,8c peccare poffunt, 8c perfÃ¦pe la-

70 PETRI MARTTRIS fcripturarum difcedunt. Quid alioqui prohibÃ©' rct.ne quifpiam dixifletPaulo, quandoPetruÂ»' fimulationis publice argutbat, in AntiocheÂ»* Ecclefia:Qu'M,quÃ¦(o te.PÃ¢ulÃª agis câ NonnefeÂ»' tishoc opus, in quod adeoftomacbaris, Ã FÂ»' tro fieri, qui efl: ApofbolorÃ¼in fanftifsimus^ Non debes tibi perfnaderc ilium errarc pofTc. Imitare potius,qu3m reprehendas.quod ab eo*' eitur.Ad hÃ¦cPaulus cirra controuerfiamita 1^' lpondiflet:Non ab hominibus utcunqne fand'*' ncque Ã rebus geftis eorum pietatis menfura p'quot; tcndaeftrquÃ§tantÃ»Ã uerbo dei pendet.cubquÂ»â* nuncÃ Pctro committitur,minimÃªrcfpon JctJ' dcotametfi euin fufpiciam,quod tarnen ab cofi*' non poflum non rcpreliendere. DefinantiU' que tandem hocgenerc argumenti contra nosquot;' gere. NilÃ® enim prorfus infifciari â.elinr,quod(b*' bitur ad Corinthios priori Ã§piftola,nccefle eftÂ»' dent,non omnes qui doÃ©lrinam fijpcr Clirillo W damentoÃ¦dificarunt,rcÃ©bÃ¨acfarÃ¨femper Ã¦dib' caflcmonnunq fÅnum,intcrdÃ¼ ligna,amp;: quÃ¢doÃ® ftipulÃ¢ fuperftruxeruntzquÃ¦ ad examÃ© iudicij,** i-e?nlÃ¦ verbi Dei admota, non ualent confifter^' Ac dcniq; fi multos Ã¨ fan Ã©lis hominib.uouilfe IjbatÃ» oftendÃªt,nos itÃ© Ã¨diuerfo poterimuscÃ©plÂ» res proferre,qui nÃ´ voucrÃ»t. QuamobrÃ© fi ex vÂ»* parte contÃ©datur,proptcrexÃ©pla,piÃ» efle voue'* potcritpx alteraprobari codÃ© argumcnti gencf* i.i.7- piÃ» efie nÃ´ vouerÃ§. VerÃ» de bac prima quÃ§ftiou'i

quÃ¢inueftidandÃ¢propofuiinus,anChriftianÃ»hÂ» minÃ© iifubEuÃ¢gelio cÃ´ftitutu,parfitvoucre,qu* quÃ¢ nÃ´quÃ¢tÃ» dici potcrat dixcrimus,tantÃ» nihÃ¼Â» ujin? diireruimu5,vt pijs aniinis cÃ´fidÃ¢ fatisfadÂ»'

Ã1

Ã®f

J i

? (

( ) Â»

( t

I ) i

)

amp;qnid fccus.Audio.Sed ut conftanter inficiÃ´r ; J M/âquot; tum placere Deo , qiiod mariifcfta fcriptura pârÃ´Ãi,-' turn cft illi placcre . Q^ando Raptifnium irridtt ilâ-li impensÃª, bapsifma adtnniiftratiim at hÃ¦feti'co amp;nbsp;fchifraatico. Virginitas Mariie/obferuatiQ diei nicÃ¦.dt mbkaalia quÃ¦ titra fciâ ptutn. uelutiper tÃ³a-nus tradita Ã prifcis , am'plex'a 'cAt , cathÃ´li'iÃÃ¯titÃªfiiÃ¯ Chrifti Æ quiC'nullus fcrt tiirÃ¦ locus abundÃ¨'cphiiin caÂ«,placere Oco.-ita aflâerO fdbnÃTttis non nno fo'tÃ¶' ptura: fatrÃ¦ , ubi CQnfiilitur paupertas, amp;nbsp;Ãªf^ntinÃ©'ri-* tia, aficiiero ,Vota probari Dco , illi^ue gratacffciid* ^ue fctipturan/'piopSlanf tarera, amp;nbsp;c. Et mox : Quod H. 8Â« exlegel)ei,inquis,nonelb,;uftumnon cft. Zudio. Sed quid-tibjxft,quutn hoc afl.etK,LÂ®x DeÃ tprÂ«teptnfn-ne,anina'Ã iatun'i ? Vis.nih'l eflâe iuftunij Deoqtic gra-tuin,quoddon prÃ¦ceperit btÃ¼s ? AdÃ¨bn es fii^idiiÃ¯ atqnc imperitus ?Iultunineerat,ac DeojgratuÃi j^qnod ' loauacs Baptj,fta. nunquac,-

cuftam.ueque biberit uinnmavvjfccraro ?, Qnis uer^ plus nficiabituridÃ®iiftum, BfcoÃ¼iiic grarÃ¹m funtb rpo-Wcaquaiu hoc ftoinine ipfe^Xâhtifto lÃ Ã¹dibÃ¼s eualw-tur * At.qu^ lege cautuin eFat,ia.e ioanpas pxO-piifci,Â« ac titra dclcitum omnert omnilaus. uefcero^u,r,.ci-hit? amp;nbsp;orhiFc bibcrct potivS g'ÃªnÃ¼sVcib'a: na'rfi lestlÃ¼f-' fit, oblecra tc,ut in spfis EceUfiÃ¦ Chr ftÃ®^rbdlÃ´Ã cn-lis omfua cfle..t communia^?,ErÃ¤fne.iftav.e:,wac,ta-Â» tultatum tojuiuunio iuftÃ . aÃ§.pÃ§.o acjept3.?,ad^,qqatn inuitauit'Chi'irtus omnes, quÃ¹m diiterit , fi pis per-feftus efle rbÃ¯dÃ¨ sSc c. QUo-mÃ 'hdato prÃ¦cipil'Kr qir-ginitÃ¢t amp;nbsp;c.-vlibatus , qiisc. .GhRiftus amp;nbsp;Paulus Ã§on-fulunt tantuin? Nonne iuftum. ac Dep gratujn .erRt, qiiÃ´dPaÃ¹lusmanuum ludorÃ¨âuiAum fibiacalijs pararit,gratis^ue Euangc'.iuna cbhiJWhÃ ius'Ã¨ft/QMÃ¦Ã®.eiiut hÃ¢:cfateret,infstt?Nunquid fili^prophctaxum in lie.ter riTeftamcntoarftouiftuiamp;afpero cultu, quÃ¢dam nio nathifrai formulam Ã«xprinaÃ¨barit?Xinos idebHierbn^L monachot notÃ¢t, cuni nnllalÃ©gÃ©Dei iiifTum id efietlEt quisiduitx inftitutum iuftumDeoquc gratum fuife negabit?Filij lonadab filijRcchab uinum nonbibebÃ¢t, domos non Ã¦d ficabant,fementem non fercbant,uine â as non plantabant.net habebant ullas domos : fed babi

ijl tabcrnaÃªulis,nulls lege sd hoe sftriAi, fed fpquot; te parentes iuflui patris fui lonadab.Et tarnen id faÂ® adiÃ©Ã³flibndilplicuitJJeo, ut illacgrcgia penlarit feliC' ta^jinquiens eis,pro eo quÃ³d obediftis prÃ¦ceptolo^ d?^jpÃ tr.is ueftri.amp;cuftodiftis omnia madataeiu$(NÃ³' ait JTiihi obedifti s,lt;S:cuftodiftis omnia mandata mca)^ Â£Ã©Ã§)ftjs^iÃ¦praeccpi uobis, proptereÃ hÃ¦Ã§ dicitDoiâ' jius exercituum Deus ifrael.Non deficietuir deftirp* lopa^abfilijRechab ftans in conlpeiftu meo cundisogt;* bâÂ»- lt;?lt;:Â«,

quot; CÃ»mfcripturd paÃim Joceaf, non elJÃ¨ Deum eolen^â ' wu^tis hominum,fed (x prte/cripto uerbi eiui,i quoi' tiant dicdt, neq; ad dtxtrdin, nelt;j; ddÃniftram declituiii^ dumefjÃ¨^ mirum tibi uidrri non oportuit,neque inerudi-tinÃiitWf dut ineptum pronuntidre dcbuifli,quoi (' piftinftio go^uerim, nonefjioperd hominumDeo grdtd Â«orum que ue^0 tiu^robdtdnonfumnt,nequecultumeiusiH^ââgt; in faVp^Uâ d'i.^t^iHiibÃthdberidum, hiÃ conflot ex his, quÃ¦ ipfl ; teris. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;flimonio fcripturarum indtearit, dtque demonfirdritfi^' '

pldcere. Quod db eoÃeriduplicitcr obferud uimui.Qi^ do_q((e enim difeytis uerb^ed folitm trddit,ex quibiit raqUe dlid operd,Grbonlt;t eflÃ¨-, cr iUi dcceptd, necejfliri^ conÃeitÃ¼r i Interdtem aero Ãmpliciter ey dpertÃ¨ dtnoi^ nuÃis exponit,qudÃ¯idâedelfeuelit.Quod tu pdrÃ¹m co/iÃ' deruns bdptiÃnum inÃaÃium mihi obijeis primo loi'^â qudÃ Ãripturis probdri non poÃit. Veritrn enimuero

~ to cdlo'dberr'df. ÃteÃ¼ praÃeilo mdgnum odium uerit^' ; tis,quouoS:pdpiflie Idbordtis: utquiddueÃ¼rdstrdd^'ââ J nes, dixiÃem uerius, proditiones, conÃrmdnddf, po^â'^ ( uelitiscum Aiidbdptiflis docere,non pojÃeconflituip^', ' dobuptiÃnum Ã¨ feripturis, quÃ¹m concedere omnid nbsp;nbsp;nbsp;â

DE VOTIS -ET CAELIB. 73 cumudeÃ´ flagretis cup iditate conSiituciidÂ£ dcretinend^

' mendadjs eam naiii cflis, ita modo non uercamini eandc * nbsp;nbsp;nbsp;cumopenbitsdiaboli,tum^allacijscrimpoffurKdeJÃ¨n-

dere,ÃcrtÃ¨ non potes inficiarc,'Bap!ifmum cireumeifto-nisloeo nobis efjc datu:(j^u,Ã¢dolt;iuidcid Eaul.ad Colo,ffÃ¨n. manifÃ¨ftÃ¨ fcribit.lain niji uelis npflros paruuioj infra co- ris condu-ditionfinjÃ®/ioruM frrael abijcerÃ,quemadmodum lÃ¼i cir-citncidebantur in infantia/jcnofrrospiterqs adbaptifr inutnfateberis admittÃ«dos.ÃiuidiObfrcro te^ in ifh-ratio ne pK^onitur' extrafrriptnrasi An ChrifrianiP^-umin-faÃ¯UesJta pertinere ad Deuin utfilios Hebricoruni dubi-tabisiAtidnonrelinquit ambignum ApoÃolus, quandÂ» inquit,iamnos eÃe uemm Ã¯fraelem.Quarecntii.Deusfr(~ eritinon folÃ¹m ifraelitarÃ, uerÃ¹in etiam frminisi eortt De w, itae::rV^us eft nojier,cr feminisnoftri.Hoc eftfcedus cump^^tribusinitumperfideln,quod inpueris per cir-cuneiftonetn obÃgnabatur:; qfiod idon in noÃris baptis-moÃeri dubitare non poffÃ¹nfU5,cum bdpttpntK, nue pro circunciÃonehabeaturâAdh(ec,Ãpdruuii-s nojtriscon-ceditMr,ttt dd ChriÃum pertincdnt,cr propteredÃnt EÃ§-

clejÃ®lt;e mÃ§mbrd nccnou pdrtÃ¹ipes redfmpfioÂ»jÃ®,qÂ«4i'e fxtfrnuWjqKo iwjhr (igilÃ¯i dotw htec muniuntur Ã§on)Ã®nÂ»rfntur,iÃM ttegabimus^E^s ChriftieffÃ¨ id p/lÃª-dit^qupd ipft uoluit,ne probi{gt;crentÂ«r itd fÃ§uÃ§nire circuncipotjmcrfdcriÃ¯mctttd objign^tioitcj Ã§fjÃ§dono-nmfeu prowj?ioniwn Deii,duigt;itarc nonpQjÃ¯unt, qui c-f iftoLtin (tdRomii, attentÃ© leger'mt .Vbi feripitur Abrd-barauÃ® circunciponciÂ» dcccpijJc.pgilJuwt iufliti^ jtdei, qurttnpriushubuerdt in prifputip. Inm pcrJJgt;icuÂ«w cjl qudlii tbcologiK bdberi dcbc((t,qui doccut bdptipnuw iÂ» fdntium fxfcripturM non buberi.DfiÂ« iftius clt;ecitdtis

â PETRI MARTYRIS mferrdtur^digncturcj; profua dementia zx tibi (y fttli* libies tui,Ã¨ corde tantum EuangeÃ¯ij odium eximere.

Scriptvrx Baptifmum prteterea eollatum ab hteretidi ratum habt' oftendunt (fuitt efje in EcdeÃa,(!uo ore affirmai Ã¨ffripturii no po[' ^Â°ttlicptidÃ³iUlt;edoceant,facragt;ni'

CIS collitn tatihn^y ffficatiam exminiftriinonhabere,ffdtantitti* uaÃ¯ere. nbsp;nbsp;nbsp;ex inflituto, Ã§y promiÃione Dei. Ã¼on potefi miniÃtr

uoluntatem irritam faccre,Ãeuiteritatcmdiuinaminii^^ dacium conuertere. ideÃ³cjite tjuantumuis uitiatus^Ã§rtd' ruptiM fÃ¹erit,modÃ ,lt;iUÂ£ChriPus inflituit,dgat,SacraiÂ«^' to nihil deeR,^uod ad eim naturam,cyueritatfmff)elldâ Iohannes dicÃ©bat, eejuidem baptizo a(jua,fed,ini)!dâlt;â tfeSrum eft, lt;juiffgt;iritubaptizat Ã¯iis uerbispoteR uis intelligere, difcrimen inter miniftrum Baptifnti,C Qhriffum ueriÃimum frudut eitts authorem.Priedicaiiiii Ã§y Baptizauit lUdasicycpiidem non infeio Chriffo^ntahÂ» atiociuin miniffÃ©r. Ergdicabanf Baptizabanf iSiÃ^ lt;iuibusadPhilippen, tefftitur Apoflolus, (juÃ¶d inuidiÃ¤ii'' pelicrentur,utChrifli negotium dgerent:ey eoruntiH'' niÃrrio Paulus gaudebat : duod Ãane minimÃ¨ feciffÃ¨bf^ priedicatio'zy facramenta/Ã¹iff'ent ab itiis contaminatt' E.Â« moÂ«tÃ³ theologe do(liÃime,atque doceas ex Jcriptuf'^ ijkl non pÃ¶ffÃ¨ demonftrari. tJeq; plus in eo robotb

Pe n'rgini eÃ¼.quodinihideuirginitatet^ariteobijcct.Cittami(is^lt;^_ MteMiriei nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;if,i uelit: for taffÃ¨ cÃ³n tendit Mari^ uiYgitiitati

.Dco plaatiffÃ¨, cuin tarnen illi non fÃ¹erit lege uliapYiet^' pta.Sed Ã uero logeaberrat.DeuscertiÃimodÃ©crÃ©tÃ© luit matrem finj fui uirginemeffe,cuius mentioclariÃiiÂ»^ fit apudpfaiam, ubi fcribitur:F,cce uirgo condpiet.ptO' inde cum beata M.aria nuntio Angeli fenferitfieforeit'^' trem Domini,acfando ffgt;iritufcecundandam,illico atit' Pal'

DE VOTIS ET CAELIB. 75 iMduertit priudtd le^eejjÃ¨, ut uirgo pdreret^ Ideo^; hac de re uetbu Dfi babi/tt, cnin Ã¨ fcripturii, tum ex angeli fermone, ijuiÃgniÃcauerat ei uiÃ/iritiK fanÂ£li nonfetninis uirÃ¼is, naÃeiturum ex eu MeÃiam. Verum, feio, dieet, ut uirginitaeem poÃ partum jeruaret,uerbo Deinonfiterat Knperdtum,Vnde uirginitut.qua; partum fequuta e{i,iuxta meamfententiam, Deo non plaeuiÃet, QjÃ¤diÃcde pr^ceptoueliuÃfu Det eolnÂ»K^!Æc^^^Kr, ip/Ãª uiderit.Ego nunquanfum infieiatus uirginitatem e^cÂ£-libatum gencro-eiÃ uitÂ£, qiiÂ£ telHmonio Ãeriptnrarum Deoprobetur:nonq:t/deinoiniub.Ãâdin eii duntaxat, quib. diuinitus uires Ãuppeditantur,quiq;mtelligutÃe pof fe regnum Dei ea ratione prontouere. CLÂ«i tgitur c^liba-tttm aut uirginitatem eligit,rein non fequitur aÃriptura non proamp;dtrfjn. Arhitraturne adeo nos Ãiipidos elfe aut ignaros diuinarum literaru, qui caput, -r. prioris ad. Co Tin. non legerimus,uel ChrijUfententiam,quando ait,qui \gt;oteÃ c(ipere,cdpÂ«t^ Non hoc eft'infer 11OÃ confroner-fum,anuirginitas, uelcielibatus quandoq^ liceant ex uer bo Dei : fed an ex Voto fufeipi debeant. EijuideiÂ» negot ifle affirmÃ¢t. Et tum de qualiÃt quieffio,iÃe ad quid fophi fiicÃ¨ earn tranfCrrt. Nnnqiiiin dtibifduiiniK, Heere per Dri legem aut uirginem, aut cdelibein agcre ; cum facrÃ¦ literie id genus uitÂ£ in non nullis difertÃ¨ prob ent. Sed de qualitate ac modo contendimus : An libÃ©rÃ©, an ex Voti ne cfj?ifdtf,Hoc Kiqtwm,'3oc te probaÃe oportuit : quoa cÂ« nÃ¶ faciof,nihil agis. Proinde inutifo quule, in ^uid abeas quo dignus es cum tuis 'fophiffiiatis. Stdtu^ noftrlt;c quÂ£~ 1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fiioniseftâ.Anfcriptura noiiiTfJkmcnti probet alicubi

' QKid biiiic locum nobis opponis? Muria cum utrgo pe-- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fcrtjjÃ¨t, cti,im in poÃeruin uirginitatem Â«tinplcxÃ¤ eft :

^uid licuit,guia uires habuit, quia matrein Dei animai' ttertit decere. Quid hoc ad propoÃtuin noftrte c/ua^flionil attinetiÃrtaÃe dices : non hoc uolui,fed nos adigi ad crt dendam Marilt;e uirginitatein perpeluam, etnn taintigt; id e^c facriiS Uteris non habeatur. Sed eadem refÃonfwnti ^uam modo audifli, or alter ifle nodus diffoluitur. IShtiH lt;x 'Virgine ChriÃum natum eÃeÃuculenter fcriptura cent : atque ideo reite facinnt,qui huic articuloÃdcm bibent. De uirginitate uerÃ´ eins Ã partu, fateamur inln! extare fcriptu : fed eu diuinic liter te ipsÃ¢ nullibi tefletuf uiro comixtam, id nos minimÃ¨ credemits. Et Ã qui uoliâ' rmtperfuadere Maria: uirginitatein postpartum corruptam, exigemus id ex uerbis Dei nobis probari-Qubdfl non potuerunt^Marite. integritatem relinqut' uius'in. eo fl:ttu,quo facra: Utero; pcrhibÃ©t, iÃ¼am fiUuwfgt; ltm,Deum, CT rcdfmpforon noSlrum pepertjfe.

bÃ®c nouum articulum fidei condimus. At quemadmoduiÂ«^ traditiones nonJfernimus, qute cum Dei uerbo non pquot;' gaantyita perpetudm.'Eeato; Marite uirginitatem redp^' mus,ceu traditionem^ qult;e Chriflimt cr matrem dus dt' teat,quieqi nuUa ex parte diffentiat Ã facris Uteris.

De obferuatione uerÃ´ did dominid, quid hÃ®c mihi oftr^' pis, quafi nulia dus mÃ«tio habeatur in feripturisi eu Ã' tHlt;i.capiteApocaUpfeos,de illo ita feribaturi fiti in Ãgt;i^â^ die Dominico, Paulus etiain cum ad Corinth, epts.prlo' i'e,prtecepit, ut pro pauperibus Hierofolymitanis coUt' dlawfaeerent una fabbatorum, per unam hebraica pbf^ flprimamdiemhebdomaditiitfelligit: qua eademlÂ»^' done Maria Magdalene, atque altera Maria dieuntud'* Euangelijs, adfepulchrum Domini ueniffe una fabbalD' rum.Citiam locutionemMarcus difertisuerbis expr^Ã^â ' dicens : quic lueefdt in prima fabbati.Et in libro geiiff'â^

(um habetur, BtfaÃ¤um cftueÃgt;ere er mane dies unus, Ulis uerbis dies primus indicatur .Aft^ue apud prophetÂ« unus menjis,cr una dies menlls, zy primum menfem, primam dtem menfis Ãgnificant.BisitaqueinnouoTe-jhinentofitmentiodici Dominici ob/cruati, nempe /e~ inelin Apocal-cr femel in Paulo ad Corinthios. CuraÂ» tcniÃgt;iritusfanÃ¤us uoluerit, utiam inde ab iuitio primi-tiua ÃcclefjÃ¦,fabbati dies tranferretur in diem Domini- tunÂ» fit mÂ« citm,/icaccipito. Lege pfrpftÂ«d, ei' nuntjuamdelenda, tatnmin fanlt;iiificandusejlÃ fÃ®delibusdiesfeptimus,utinhebdoma da unus habeatur dies cultui diuino publice deputatus: ^uod ex decalogi uerbis apertiÃimi cognofeitur. At guis nam deligendus eÃet ex illo fcptenarioâ'numero,pro tem-porum uarietate Deus reuelauit, atgue fanxit in ueteri TeÃmnento, ut ide feruaretur,gucm modo fabbatum uo-camus, guÃ©mque ludai hailenuscoluerunt. C}Ma canÂ» ebri/tuÃ® nondum ueniffet, ut fumanum Dei beneÃeium orbis creatio recolebatur: quacum Ãaerit, eo die perÃ-ila,iureac merito illeutfanilushabebatur.Nuncuero, poÃ¼quam fumus redempti per ChriÃum er beneÃeium refurretlipnis quod maius eÃ prima creatione,in ipÃ) ca pitenoÃro recepimus, idq;dieDominicoprimiimin fo cur lotu-dec/jratawywmt, idcirco ut memoria noÃra reÃiee- Aas ederit tur,erut cueremonia; ueteris legis,tanquam umbrafepo-nerentur, coinniatatai cÃfabbati dies in diem Domini-cum, Proptercit cum hac traditio ApoÃolica Ãt, er itt perw literis commemorata, non eit quod uereamur ob-feruationem eins Deo non placcre. nbsp;Obijeis praterca

loartiiem Baptijlum comediÃe locuÃas, er mel fylueÃre, uiiium erÃceram non bibiÃe.dua de re hoc tibi feiendÂ» eÃ, quod ijh lodnncs ficerit ad promouendum regnuta Dei,zr adiÃcationem proximorum.Voluit cnim maiorÂ»

78 PETRI MARTYRlÂ« authoritate,atquead!niri(tione Ã¼idui ittfoUtiiudiicoii' calefimt doÃ¤rinam attrahere. Vnde Ã conÃlium Deo probatum eR, at^ue iUi hiec pUcucrunt, idÃento^' tite noÃTtc nihil aduerfatur.Ilt;!Ãnne Paulus item diidti pgt; tius ^udm ÃcctnddUzcmÃdtrem meum,non canteddinti^ nestnicternumiPt tjuisnon uidedt longÃ© plui eiÃ,proiâ mum dd Ãdlutem ddd!Kere,qudm iUum non o)Ãndtre/^ fcdnddhzdrei Pd itdquc rdtione,(jud nobis frdtrum ijdcris Uteris commenddttir, omnid q-^oquc ifli probdti funt, zr DtâO dceeptdf qua lÃ¼dm promouebdnt : praÃf' tim cumÃuppeterent uires atuinitus : zsquot; ÃnguLiris uoci' tio, ernt ApoÃsU, tum praatrÃoris exigeret, ut tqadnH poÃet diligentid homines ddChriÃum trdheret.eiee debent exiflimdrc,Ãbi peculidriter mandatum eÃe uerbi Det,cuiue-rfantur m EcdeÃaflico miniÃi'rio,utnonjid quat antjfed quaÃoitalidruni^zrut omnibus omnidf' ant. Aflringimurq^ uniuerÃ lege charitatis, ut ita nosvi' uicem diligamus, quemadmodum ChriÃus nos diltxHâ Proptered,qucmadmodum iÃ¼e neque crueem recuÃuih neque ullum poenarum genus ad nos redimendos, itatti^ ciÃim zr nos adÃalutem proximorum, zr Puangelu 4Â«!' pliÃcationem,quiduis,mod0 poÃimus, er opus fuenti debemus per/m-e. Atque ut loanni conuenerint ijli, tb readmodum uerbumDeioÃendit,a quo appeUatusd^ Vox clamantis in deferto.Et Ãdt de illo pradidum, injÃiritu, er uirtute Elia mittendus ejÃ'tAUius pntc-red Ãiit,ut panitentiam pradicaret,qudm non ÃilÃ¼m Â»d b o,fed etiam multo magis exemplo par Ãi it doeerÃ¨. OW' nes dutem quiÃacras Uteras attentÃ© Icgunt, facilepoÃiKlt;^ agnoÃcere, quam deceant pceniteiitia, ieiunia faccus, ciiicium, er alia id gen us t qua cum de EJia, tum etiam Ã©i loanne dicuntur.VterqÃgitur iUorum uitamÃbiddt'

DE VOTfS ET CAELIBÂ» 75? Ã¿t,di(juiimdiuinitus crat deftindtutamp;'bi facris literÃ¼

lt; bitcfecijfe dentonjlrare non poÃii, quod in prÂ£fentia a-nice, ac maxime controuertitur. Ojcod ctiam fi de loan~

1 meliorem: cum illi fubVeteri tefiimcnto uixcrint,GrnoÃ® } tantum de nouo dijfiutemuf, Licuit illii etiÃ¢ tune tHazd-il nbsp;nbsp;nbsp;reorum uitam GTUOtum fiufi:ipere,quod nobis modo non

lt; liceret. Ad hlt;ec,fingularia quidam faiÃ¼a non nuHorum i fanÃ¢orum minime fiant in exemplum trahenda : quafii li-ceat omnibus filium fiacrificare, quodfiacere Abrahamus

â eratparatus:autignemde ceelo poficere,uthofiesdbfiu-t mantur,quodEliam fiecilfie nouimus. Et alia fiexcenta fiant 1 huius or finis, quÂ£ modo eommemofare non efi animus.

I Vidcoq- iam fiatis quoad Â£quum piumq^ leHorem de lo-j anneEaptifia ejfie rejfionfium. Eiuncad id uenio,quod , ais,in rufimentis EcclefiiÂ£ omnia in comunefiuiffiecoUata âione rerS - quando quisquefiua uendidit,necfiibiquicquamproprij inprimtK-gt;, retinuit : quÂ£ affirmas, neqiie tefiimonium, neque appro eceUfta, ,! bationemÃ fiacrisliteris habuiffie. QupdfianÃ¨abs te dici , nbsp;nbsp;nbsp;uideo, quia parum animaduerteris diuinas liter as com-

I quam,fifii(iffiet abs te confiideratum,fiacilÃ¨ intellexiffiÃ¨s, } uerbo DÂ« quamoptimÃ¨ congruere, quod Chrifliani turn J temporis decreuerint commÃ¼ni adminifiratione uiÃ©lum cuiq; pro necefiitate diRribui. Ea porrÃ´ charitate fideles f accendebantur,ut nemini quicquÃ deeffie uoluerinl:qttoi . fanÃ© uerÃ¨ fiuit proximum tanquam fieipfum diligere. Tu ( uerÃ´, die obfiecro, audidiine unquam^ negari Ã qtioq no-firÃ¹m,Heere fiua diftrahere, pretia fieu pecunias m media

fdciat, quodmagie ad honoretnriei promouendumjtf alioram procurandam falutem, conducere inteÃ¼exerit' Ã¼onpatiuntur humane res,utfeinperunus idemq; t(â nor,in adniinifl:dtione facultatum obferuetur â.dtqueÃ¼ uerÃs tanporibhs fdtioncs uarix congrtiunt. ld autein ui tit genta, de quo modo[clt;iuiUÃ¤rie primitiuÂ£ fidelium clefiiC ÃiMtn mctximÃ¨ expediuijfe coprobÃ¤tur. Ndm cÂ«â* aierofolyimisChriÃidni penÃ¨ omnibia odioft ejjÃ¨nt,bdbi tando Ãinul,dcuniiuiuendo, noÃ©iu diuq^ fefe mutuÃ³ ch''' doilrind tum precibus coinmunibue,ac exemplis, hortationibus confimnabattt.Addds prietereÃ¹ tum teiÂ»^ ris complurimos pauperes ex iudteis ad Chriflumfe coi' tuliÃe, quibus cÂ£teri ciues maxime infefli erant, itd ittii' los dfyndgogos fdcercnt,dc uulgo deteÃabiles. Vndep eperds elocdre non poterant,quibus iuflis mannum rtbus uiÃ¤itdrent.Oportuit igiturad tdlem multitudin(lt;* alenddm,eos,qui ditiores erant, fudsfdcultdtes tmpeoi^' re,quds,rdtione habita cuiusq; neeeÃitatis,[melius dl^' buiuidcruntperEccleÃam,quamÃ perfe ipjum qid^'t Ãngittdtim eos erogaret. Quemadmodwn uidemiisiiâââ uitdtibus bene inÃitutis,pduperibus ac mendicis )nultlt;gt; flius proÃ)ici,Ã per diaconos EccleÃÂ£, feu pubheos ÃÂ£ miniÃros eleemoÃynÂ£ coUeÃ©iÃ¦ diilribuantur,^Â«^ ubiquisqÃudicioacarbitrio Ãto largitur cuique uoluerit.PrÂ£tered non dubitarm, Deum ipÃum tnei^ fanÃ©los illos uirosdd idÃeiendum, cum iudÂ£orumÃ S^â er domus paulÃ´ pÃ³Ã¼ effent euertcndÂ£, ac periturtC oi'Iâ' dione,ac miÃnro excidio, quod ab exercitu Romanon^^ impendebat.Ã¼on paÃÃa ejldiuina prouidentid, tentef^^ rire fandloru bona : quÂ£ ctiam lt;i nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Chripâ'Â°^

â¢ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;uexa^â^quot;'

'â¢ DE VOTIS ET CAELIBÂ» Ãl J tiexabant,antÃ¨ beÃum quoque diripebantur^cr confifc4 ! nbsp;nbsp;nbsp;bmtur.PrÃ»inde curauit Jjgt;iritiis faniiiK, huiufmodifacul

tates eiidem opera uÃbtii piorum infrruire,dum fmul h4 bitarent : exemplum admiratione dignum inde prÂ£-^ bert,(]uo docerenturÃdcles,opes,crfortuniuhuiufmodi contemnÃ¨dof^cÃ¹m pro nomine Chrtfbdum ul- paupertvm, j neceÃitatifubueniatur Ã¨ ijuo charitat, quiefi-uÃ¤us eÃÃ-^ dei,cruiiiculumhumanlt;e focietatii ampliÃime declare^ I

Il tur.CtelcrÃ¹m iflA,guod mihi uehementtr dolct, negue tUt . negue tui Ãmiles â¦ cfÃicitis :gi(ibus eÃ fatis huic prieclarte hiflpri^e, y Oti Ãuperlhtionem affingere, gua monachi fe iai!htant,nihil proprij haberc.Cumg; id merimt Ãthonli* num muentum,abEuangelica perfciiione longiÃime ab-^ eÃ, guam tarnen uos in hoc Votigenere Ãtam perpetuÃ³, fedfalsÃ nobii obijcitn.'VerÃ¹m dge,hijhriam hancAilo-rum Apoflolicorum mentioncm Votifacere dcmonÃrato er cedcmut: at idÃacere cum non poÃis, nugari deÃnat. Ef denigue,Ã per inÃtam licet peruicaciam, animaduer-tito inibtutum primitiuÂ£ EcclcÃa:,guod modo rcÃers,ut , nbsp;nbsp;nbsp;diuinÃ literis nonfuiÃi- alienum, ita negue perpetuo ne~

tejÃarium,utÃemper er ubig; retineri debuerit : cum ne-^ ( nbsp;nbsp;gue omni tempore,neg^ omni loco ea contingant,guÂ£ tu

temporii primii iUii Chriflianis euenerunt. Cum igitur Â«d charitatem guod tum Ã:cerunt pertineat, ut demon-ftraui,minime defiituebantur Ãacrarum litcrarum teflimo nio,cum id facerent.Quamobrem cum totui iÃe locuf ad Â« nbsp;nbsp;tuum inÃitutum minimÃ¨ faciat, deiÃ¼o plura non dicam

guia etr Ãuperiuf cum ageretur de Anania erSaphyra iÃ 'i, nbsp;nbsp;^onÃmilia fcripÃ.Deinde obifcisÃmÃ¶ potius fabularii,ne

iH Ãio guÂ£ de ChriÃo, gui confuluerit adolefcenti, Ã uellet jT nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;perfeÃ¤us, ut fua diÃraheret, daretg; pauperibui,

decipcr!S,Mi noilcm ijuandiiin offitndere conarii ius umtittii,c}Uirn traitamui.f^on cnim^ue tu perfuiifr'* ueUes,confiitu/n ibi fuit, fed praceptum.^t tnirunK^â tiueruodo uos pcrfedianemab omnibus Chrifiaiiis Ixâ' minibus rcquiri ncgctis, cum in uniurrfum per ditiin^, fcripturMi practpiaiur. Nonne ChriÃus ait, EÃote piââ!â

^Tt nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tieleliis perfe^us eÃiEt ad Corin-f

Lon7oX'*ââ¢ lt;iliiOââl'fupfrebifratres ualcte,perjt^ Juitut tra eft!}te,confolÃ¤tionem hal'ete,cr ad Colofs. 4.Vt/tetigt;P^ o' â Cfcomplctiin omniuoluntate De,.Et in Genefid' in fcrlptii- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;coramme,ey'eflij perfribius. Vndcuos

râsnoaco- perfedlioiiem difinguitisaproâceptis,nihilIdnÃ¨facitb^' fnlitur fed liud,nifiquÃ´dperturbati'S, e::/conÃnditis, quiedoiÃ¼ri'â^ precipitur. deuoluntateEeâ planÃ© docuit,e7homines

cajhq- obedietnia i'dius auertitis, At doÃ©liores, Â£neum,c^ caput ferreum habent, ad ueiira fophisnt^'lâ remdigniÃimam fontibus lachrymirurnexifimant!ââââ iufmodiÃgmenta,tantum abcjl, ut illisajfentiantur. mm,prÃªter ilia, lt;juÂ£ adduximus, pcnnulta inucniuHi^ alia loca in fcripturis,quorum teflimonio palparepoff^' mus, nedu cognofeere, mandari nobis, ut Ãmus perÃâ'^ Ne^uein alio ÃtaeÃ perfeiliohtec,ntÃut Deo prÂ£cipienti obediamus.ciuod cfui non fecerit,ex eo plt;*' care ani!naduertitur,ciuÃ dantcferat fuam uoluntiit^ diuinis mandatis. Cum Deus Abrahamo imperaret,iitl' terra fua egrederetur,proculdubio,Ã non paruiffepgf^ uiÃmiifceleris fuiÃet reus,nec leuioris,Ãcum filiuf^ eo adfacriÃeium exigeretur, ipfum dare noluiifet. Df*^' lijspermultis idempoÃit doceri. Sed ut ucniamus Ã¤iÃ pojklos,nÃ³nne cum uocatiÃint Ã Domino,ÃeumÃijlt;f noluiffent,proprio falutis fecilÃeiit iailuraml t^erioÃ

' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nus dubitauerit. Sed tu,cum eos dicas uouijfiChrilluitiÃ

^iienh,ncfeio quomodo^poflc.-i oblitus tui, ut mferita ui debim'K, ubi^ue clttmita!, Votum idcirco Itberum eljÃ¨^ ouÃ³d jub pr.^cebto non cudut. Vndc Apoftoli,iuxta hlt;ec^ ueitton uoucrunt, uclr.on fuit eis lik er um uouere,ciiM necejfiiriumfierit tpfos obedire prtecepto ubcuntis. Verumut ud rem ueniumus,t!on confilium fed praceptunt fttit,(iuod f hriiius udolefcenti dixit,utfefequeretur, bo-^ nis fuis diuenditis : utque lÃe id ncnf^ciendo gruuifimÃ¨ peccauit : priefertim cum fierit abRerritns ab iSa Chrifli obedientia diuitiarum cupiditatc.Dixcris fortaffe^quent admoduTii tui ft niies in his uerbis haÃ¼ucinari folent, non priSecpitDomimiS W iuueni abfolutÃ¨ac fimpliciter, ut hÂ£c faceret,fedconditione adickia,ftuellet efe perfe-Ã¢us. Quafinonoinnia DÂ«prieceptaiflnconditioneho-mnibits aferantiir : nempÃ¨ ut obediant fi falui, as perfÃ¨-Ã¤ieffeuelint. Siquidemhumanaperfi'Ã¤io,feutea pofui musMcoftacil,utDeiprlt;eceptisobtempereinus. Ã¯4an-datauero Dei omifia pertinent ad otnnestuerÃ¹ln non- â,3 nudafi(nt,quie pauliariterÃ certis kominibus exigutur: pta uelutiab Abrahamo flq facrificium,cr ab Hieremiaut ciâ.m l/raelitis profcifceretur in Aegyptum, Atquchuic adolefcentifingulariter abiciliofuarumfacultatum prÂ£ ceptaeÃ,quofuainipfus infinnitatem agnofceret .Ete-niÃ¯jtbfdnum eSl exEuangelica hifkria,eum cogitajfe, 0-mnia Dei prÃ¦cepta fd/fe Ã fe impleta : it qua integritate multiiin fane aberat, enm plures in eo cupiditates adbuc fÃi'Ht reftdiilt;Â£,qucc ipfum latebant. Proinde uolens Chri-fliis ilium fibi ip/i patefacere,inquit,Vniucrfa tua diuen-di:o,pauperibus dato,ac me fcquitor,/i pcrfeÃ©las ejfe ue-lis,qwem;tdmodHWi tibi,ut qui parucris omnibus Dei ma-datis, iam te effe perfuades. Th mc nwgiftrttÂ»n cz noms*

$4 PETRI MA R T Y RI S Qjwrf cum ego tibihoc prÂ£cipiam,Â£quÃ¨ac DfO purere debes. Atque h'mc deprehendere poteris, quantaÂ» ddhuc abÃs Ã uera ob fer uantia ,Gr dÃ©bita crgaDeaÂ»gt; obedientia.iuuenis, bis auditis triÃ¼is abijt : nam diuitid' rum amorc tenebatur,Gr uni fenfit,uteÃ ueriÃfitib, quÃ mfruflr4,temerÃ©que fe iaÃ¼itajfet, quod legenta-niuerfamÃ pueritiaobferuaffct.'Vides igitur ut ueflraÂ» figmentum, de conÃlio, aberret Ã feopo lociÃ tepto-poÃtiiiJon itaque res libera exigebatur Ã iuucne,f^ quÂ£ necefÃtrib ab eo facienda effet : quamuis non omÂ»â bus ad falutem affirantibus ,tale mandatum propoiK' retur. VerÃ¹m Ecclefia uobisfophiÃis hanegratiant bet,quod ex prÂ£ceptisconÃliaÃceritis: quofaÃ©iumt^ . utomnesmonachi,quemad!nodum tu quoque hoc M docesfm his perÃilionem fuam Ãindarmt, ac opinÃ¢t* Ãnt, quod Ãopes or rerum fuarum poffeÃionem abdicarint,uereperÃÂ£iiejfent,cu tarnen idneq^fempft facicndSÃt,nequefemperfieri Deusuelit. ProindeÂ«*' derint hypocritie,qua induftria,qu0ue authoritate, bat*^ intclligentiam exaddu{lis,ztr explicatislocisEuan^'

Derirgini- Ulextrahaiit. De Â«irgtnifrfle uero ac oelibatu, tÃ¤te amp;:cx- tu in tranfeurfu attingis, ego quoque paucis rejfonlti' I'batu, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;expofub

Approbantur in facris Uteris ha:c uitÂ£genera,modi) fit Dei donum,e^ântilisinflituti ufus,quifit ut compb*' ribus liberum fit,aut uirginitate)n,autcÂ£libatumââit^ plein. Sed filtus propofitÂ£ contentionis cii de Vot^' nimirum an ifbl uouere liceat,de quo quumtefentp*^ loqui fingas,^ nihil probes,uer'um perpetuo ad alia labaris, ex omnibus, quÂ£ dicis,tuam caufam quicquaiÂ» nonadiuuas. Nora entm dicendo fed confirmando cunturcontrouerfiÂ£,Qj^Â£risdeme,quÂ£ lex Pauluni'f'' degtrit)

DE VOTIS ET CAELIB. 8$ demerit, ut fudore uultui, ac Idbore manuum, Ãbi ipÃ, Ã¼â fuis qudtidoque uiÃ¼um qult;eÃumt, dum Eudtige-lium priedic4ret,quumÃbi ex eo uiuere liceret, fcito, id ÃiffeillimdgndcrlittiÃiind lege cbaritatis imperatum. Qjtippe quum hoc uideret ad homines dUiciendos dd Eudngelium plurimum Vdlere , dtque id fdcere pofÃet, certÃ¨ fi id non praflitiffet,deque proximum, neque De-ipfum toto corde, totd dnima, O'omnibus uiribus DePÂ«uIo dilexijfct. Fdteorquidem,non potuiÃe ittum commu-niuUd lege d 'DeoEudngclizdntibits idtd,ÃhocnonÃ- fuammui-tâffÃ¨t,d quoqudm codrgui. Siquidem licet ex eo,quod t^idgo propoÃtum eÃ¼, his, qui ChriÃum prtedicdnt, ex ^Udngelio uiuere : quique negdÃent utclum ApoÃolo, ' qui eum peti/Ãet, culpdm excufdre non potuiÃcnt.

Nifw lege dÃringebdntur,qud diÃ¤um eÃ,operdrium dignum eÃe inercede. Quis prÂ£tered iure potuiÃct ^poÃolum non labordntem reprehendere ,Ã uiÂ£lum db Â£ecleÃdfumpÃÃet,quum nemo fcidt,qudntumuirium, I cuique d Deo Ãt cotldtum,neque omnes uidednt, qudti-do dd honorem Dei conducdt, uel mercedem dccipere, uel grdtis prÂ£dicdre. At ipfe ApoÃolus,quiroborisd Ãfo jiti coneeÃi erdt probe confeius , inteUigebdtque ut dd religionem propdgdnddin expediret, Uberdlis, er ^dtuitdpreedicdtio, dnimdduertit fe lege iÃd dileilio-uisd^ingfutextdlento Ãbi cammiÃo, tdntum ÃuÃ¤us dâtret,qudntum ddntis uoluntds exigebdt, er fdcultds I teddentis poterdt. Atque hdne edndemreÃionÃonem â uceommoddto ,Ã fdpis, dd uirginitdtem, er cÂ£libdtum:

^UÂ£fiquiiudlcdtcd^Ã¨,purÃ©queobferudre, dtqueid in-(clligdt^dd Eudngelium promouendum conducere, cd ] debet dmpleiaij,Ã legem chdritdtis fdludtn eÃe uelit.

tterbo Deifici-i non dcbucrit prcefiitit, ita Ã§y ifte, owi ÃlegecbÃ¢titatis iubetnr,manendo in uirginitate^fetiin ctelibatu faciet. Garris item dcÃlijs propbetaruw H' Veteri Tcjhinento ,amp;~inlt;^uis arÃ©lum ttiiium Ã¼~ rum cultum nulla Dei lege fÃ¹ijjc illis imperata : qui-fi facTiO liter Â£ non moneant in Elia,inAcbabo regtt tn aiiÃ¼uitis, Qz in complurtbus prophetarum fenteir tijs luÃ¢u^n pcenitentium , cinerem,cilicium, faccunti alia id genus, quando exÃde,atque conhito cof' deuÃurpatafiierint,nonautem ex bypocriÃ Deo prO' bari, o' gtrata cjÃc . Ad hÃ¦c nonne teÃ-atiÃimunt Ã CbriÃ tm ipÃtnÃugalem,abÃinent0inquefitiÃi Æ at' que in oirnil'i's rebus uixiÃÃe, quÃ m moderatiÃime i ieiunauit ÃinÃ¶,ac in Ãolittidines, (nr in. montes adpft' c.s Ãequenter Ãecr'Ãit. tgecnon de ApoÃkdis ideiiti' dem legnnasin Adiis,ubifcribuntur,una in icistriiÃ) CT precibus perjeuera^Ã¨. Proinde- quum bÂ£e,teÃ¤i' jKonio diuinaruan literarum, bona prcnuntientitfi er Deo grata, ÃjÃeriiantur,qÂ»um pr^eÃari poÃinb ebaritatesacdilediionis lex,qua omnia agere prÂ£ciÃ iK - ^qute Deo placent,procul dubio uiolatur. Cicteriiif in his,qÃ¼od prÂ£terire non oportuit,caucatur qudHt' maxime, ut abfque bypocriÃ , Ãcut diximusÃant. Videaturque ne ipÃs nimium tribuamus. Dixit enii^ ApoÃolus ad Timotbeum corporis excrcitationemwo-dicam habere utilitatem : pietatem uero ualere ad oW-ma, In bis etiam Ãeruandus eÃ modtts, ne incidawn^ in ea quÂ£ idem ApoÃolus ad ColoÃenÃes repreheM quando inquit, quÂ£ uerbetenus quidem habent (iem ÃtpientiÂ£,pcr Ãuperdlitionem , ac humilitateW i' nimi, er la:Ãoncm corporis,non per honorÃ© aliquetn expl(â

DB VOTIS ET CAELTB. 8? â expktionem caraii, arripufitur interdum h^c, ut e-â xcrdtiafidfi, pa-nitcntiie inditid amp;â tefdinotiij : â¢ quiin fidi'nt atque pa'niteiiMm m ftcrh Utens prÂ£-lt; cepta e/JÃ¨, (;ui pietdam Ãtpiat, nemo amtigrt . Et ' Lcet m Veten Lege mendo Ãae Voti Kaz^r^orum, cr iÂ» Â«ÆÂ« apud ueteres f erii\ cpiod u!tÂ£ genus nonnihil

I Â«tccfdffrdt ad eorum mom, gui prophet-irtmifiHj dice-' bantur, attamen iHos propbetarum difeipnlos /ua il-I Id Mituta uouiÃe m'mimÃ¨ confiÃ¢t. Quod etiam Ã â nbsp;nbsp;detnonliraffes, mhil aduerfus meam Ãententiam pro -

' Ãciffes-.cjuum in pro-fentia tantum de t^^ouo TeflÃ¿Men-I to agatur,z^ diÃiutemus, an po^t aduentum Chrisli uouere liceat. PoRremo loco de Rechabuis ca Oc Redta-comminifcerii^ifiiie pro te faccre falso exislimas: nem- bit s.

' pe ^uod uinum non biberint, ciuitates non incolue-' riÂ«t, aut domos : uerÃ¹m tentorU,^^ quidem uaga ba-t bitarint, ^uÃ¦ tarnen eis nulla Dei lege mandata e-' rdnt, fed tantum Ã tonadab eorum patre impe-rata.

I Vrtdf con/i/fum puidÂ«, efuum teÃimonio proprette I hac probata Ãerint, multa did paÃe, Dro plaecre, in fcripturis non eommendrntur. At uerum ubi

â¢ nendacijtHammentemadcoÃijÃehebetatam,ntnon ui-dfri't ed, (jua; fa-iptura clamat, lt;fttÃ m apertiÃime ; pd -

I rentes obferuandos e!Ãc, illisiiue obediendum , fi ueli-â¢ ww f(Jt' Ionglt;fuij uper terra: neq^ coÃderauet is Paulunt

I babeatretribu'ionÃ« ProindccMnpdrfnuâamp;.opt neatob-fecjui,du nihil aduerftis dei lege prjeceper'mt, Ã§t od nemo injiiidrt poteR,jlc}MdÃ« legitur in Dcealogo, iammaniÃ-JlijJimÃ¨dppdret,Â«jKdre Deo pfdCMeriÂ«t,^u-eRecOdbUx

PETRI MARTYRIS ficerunt. Et nefdt, quid loquatur, quifquif dicit rum opera ex /cripturif non babuiffÃ¨ teRimonium: daquidemnil aliudfÃ¹erunt, quÃ m obedientia erga trem,quie quum in Nouo, tum in Vcteri tejhmento rificÃ¨ commendatur. Auguiiinu^ quoque fuper pfâgt;^' tno feptuageÃmo,te luculcnter docuifjc't,fj eum Ã§onfM fes ^quidnÃ³m in filijs lonadab Dfo placuerit, JaUt â¢' taque utifpero,ex omnibus,qune mihi obiecifti, patefit' dume{l,nihilteadduxtffe,quod ad fententiam confiÃ©' tnandam,quam tuer is, quicquam ualeat. f4am ontfi^ quÂ£ commÃ©morait ,uel in facris Uteris habent difeT' tummandatum,atque commendationem:uelinde ficitur ea probari, ZTplacere Deo . Apparet manij(iÃ³,qutecunque dixifti ad Votum probandum (i*; hil attinere, ubi jhtus noirÂ£ controuerji^ pr^cip^ uerfatur,Ã quo maxime cuperem,ne in diffutando qud^ admodum fads,atque id more fophiÃ^irum tarn facile feederes,

Nihil inquiÃ§, nobis Chriftianis licet uouere.quiaâ*' hil eft nobis,quod non debeamusante omnis Voti Â«lt;11' tioneraprÃ¦ftare.Veriim enimuerb dehisquatiamfquot;quot;* Dei,nonheetVotum nuncupate : non eft itaque li^'quot; tumulluni cdereDco Votum, Hjccratio tam eftâ.ft'*' pida,amp;impÃ§ntÃ¨ collecfta,ut uia mihi digna fit uifaW fola recitationc,tantfim abeft.ut refutarimereatuf^ quoquam . Nam duplici nomine errat ifte Petruâi 4umhcaigutatur'primÃ»maftruens,nonlicere Deo il' lud uouere, quod illiiis eft, quod^uo iHi dcbeturani* omnis Voti nuncupationem. Deinde quum afienh mhil nobis eiTc penitus, quod Deo non debcamus.f tiam citra Votum. Vtrumque iftorum aperte aduerft' turlâacrarura liteiÃ rum locis compluribus,ac Vota pf' . nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fcorui'â

K fibilia impugnat. Nam quod fcripturÃ¦ aduerfctur, j| ptocliueeritoftenderc. lacob enim ut Gcnefeos hi-ftotiaprodit,ucuitDeo,tumquodilliante Votumper

I' foluere tenubatur.tum qua: non debebat illi citra Vo-k tum. HÃ¦cenimhabethiftotia:Votum etiam Houit di-, censjfÃ®fuetit Deus mecum , Ãc cuftodictit me in uia â / per quant ego ambulo, (5c dederit mihi panem ad ue-â fcendum, Ã¨c ucftimcntum ad induendum , reucrfuf-quefueto indomumpatrts piei profperÃ¨,erit mihi do-

I, minus inDeum. NÃ´nnÃ§hocdebcbatDeofineVoto? EtquÃ¦nunÃ§iequuntur,minime :Etlapisiftc,qucni e-texi in titulum , uocabitur domusDei, cun(Ã¢orum^ue h quÃ¦dedetismihi,deÃ§imas oft'eramtibi.Videsne lacob ; uouiffe.quod debeat reddcreDeo citra omne Votum ?

ncmpeutdominusefletfibiinDeum)amp;pro Deo ucro amp;uniÃ§0colcret tUum:ac quÃ¦ pta:ftare uoto nonaftrin-gebatur, n-mitum domusDei extruiftionem, de ora-ji muniquÃ¦Deus illi elargiturus efl'et dccimarum perfo-1 lutjonetn,Neceft quÃ´d dicas,perperam cum fecifle, duni ha:c uouetitjuotum^ue iftud Dco difplicuiffe, quandoDcus illi exMefopotamiareduci apparens, ucl ilt; interpofito lureiurando polliÃ§itus Ã§ft , ex eo nafcitu-tum,qui effet uniuerlb Ifraeli affertor amp;nbsp;feruator. ColliquÃ§fcit itaquf exhis.quÃ mcrafsÃ¨ hallucinatus fit Petrus Martyr,quandp hune tam futilcm, Si. neruoruna exprtem contra nota fyllogismum contexuerit.

P DÃ§inde quis non omnino cÃ¦cus,uclit unquam aftrue-te, nihil Ã§ffe ptorfus.quod Dec) citra Votum ,reddcre non debeamus. ObftringimÃ»rne fine Voto nos caftra-, reproptcrregnumDei ? Omnes facultates noftras i-medium conferteÃ® quÃ¦confulit tantÃ¹m Chriftus,ac j uirginitatcni pet omnem uttam colere ? quod ut J fiat, hortatur Paulus , amiciri ueftibus ex pilis ca-melotum contextis? nec uefei carnibus , nec uinum aut ficeram bibcre , quÃ¦ fecit loannes Baptifta . Et. mox . Diuus lacobus Hierofolymorum Epifeopus ex utetomatris fanftus,uinumlt;Sc ficeram non b'bit, car-â â nom nullam comedit, nunquam attonfus ef#, nec un-Aus unguento, necul'us balneo , fixis genibus in tan-tum k d

po PETRI MARTYRIS tum pro populo dcprccabatur , ut camelorrm duri' trein eis genua traxilâc crcderontur: quemadmocurt Kege^ppus hiftotiographus tcmponbus Apoftolo' rum uicinus.acDiuusHicronymus teftantur.AftridÃ»Â» reeratuirhic pier.tifsimus omnia bare Deo redder* fine Voto , ut ea ille uoiiere Deo nonlicutPet { Ef-fronrem efi'e oportet, imb cÃ¦cum potiui, qui hÃ¦c di' r. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;cat.Etmox Jam quod de primogenitis attulerit iftCi

JionpotuifieeaDeo uoueri Ã quoquam tempore leg * Mo(a!cÃ¦,rccipio,amp;; cautam agnofco, qubd nemo Dea pofsituouere,nifi fua;amp;proir:decum primegenitaiu' xtadruinam legem non fuerint bominis,fed Dei,polâ Ircuit ilia uouereDeo.Harc inquam,recipio,fcd quid i' ftacontraVotalNon lice:mihineuere quÃ¦Dei lunt,ft' teorrAt cÃ¦lebs achne fnm ; integrum eft mihi, ac h' bentm nuptias inirc, aut omnem nrtam meam caili' hemtraducere hoceft, lus meum.Annon igitur id P*Â® ttouerelâccat mihi Sunt mihr prÃ¦dia, funtagri, ac ft' ctiltates multÃ¦, nunquidlicebit mihi bare omnia ueit' dere.fSc largiri e?enis acDeo uotum nuncupate paU' pertatis?QuodJ*ciTeApoftolos,fÃ®:prÃ ex Diuo AugU' ftinoeftoftenfiin.Curitaquetcnonpuduit, iftis inÂ«' ptrjs onerareauditorium tui;m?,acpra;cipueeos quo' rum eruditio pofs J cum tua non iniquo ccrtarc Matquot; t:?IndiftcrÃ®ntia,inqtus,quÃ¦ Grarcis dicuntur Ã¹jliifil* qiroties certbfeis , iTuftraturaDei nomen, obftting*' iij iilo Dei prÃ¦ceptOjDiligesDominum DeumtutiÂ® ex toto corde,i3ctota anima,amp; omnibus uiribus, amp;nbsp;ib Irco faccre fine omni Voto.Falleris Petre.ac exorbiras. IftoetcnimprÃ¦cepto tencmur fic dilige-e Dcum ex to' tocorde.amp;c ut omnr conatu illius impleamus manda' ta.Sed quid bocad confilia?Vlsnc omniajpenitus ope' ra,utuit-v inftituta efie nobis prarcepta ? Arbitrer te non adeo cÃ¦câjtirc amp;nbsp;balkicinari. Â«Sec. Et alibi. Quotict verb 'nterprarlegendum inculcauic,iftud futile amp;nbsp;eluitj beargumentum^Debes omniaDeo, ergo nibil eft quoâ illiuoto dedices. Irrefutabilcm reputat hiir.c efic fyb logifmum,quum fit planÃ© ineptus,amp; ftupidus.Quis Â«' nim iinquam dixerit.nos debere fic Deo omnia, ut cÃ¦-Jibatum,uirginitatem,continentiaxn,paupertateni

' tatum noftrarum.Ã: id genus alia multas.neceirariÃ¶fde* ' bcamus c!,cum ea Chriftus amp;nbsp;Paulus confulant.lt;Sc c.

' j A/Jcrui equidem, nee muto ,led ruturn hdbeo,'VoU . I ChrijhMosmiiimÃ¨deccrc:quia quumiam certo mtt lli-' i gMfud omnÃ¹ pertinere ad TJeum, debent IJ abfqueVoto nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;libÃ¨re,non modcgt;JÃ¨i^fo!,uerÃ¹inetiaigt;t

, ; omnia qu^ habent infua potc/hte, in honore:n zrglo~ â 1 rwin eius tmpendere.VijdeJi quk nouerit ,aÃ³lum agit, \ lt;;Â«u7n id offer.it Deo, quod iain iSi debitum ell,cirob-

' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;uere. Ã®^eeno n Ã Ãntilitudinefilif, qui tabulis, nbsp;nbsp;nbsp;publico

feripto fua officia uelit parenti obilringere, quumfit in eiu'Spotcflite. iiictu,uiracutiÃime,caecutire me cla-

. I tur: deinde quod affieram,quiecunquenoflra funt,Deo De Votis â¢ I deberi, Addifque hac mea ratione Vota 'Patrum, qui â I Â«ixo-K/it ante Christum damnari : quod ut in me non , I quadret, facile poterat intelligere,ff quÂ£ docui,animad-

I ticrtiffies . Cieterum hoc nitio tu perpÃ©tuÃ© ltdgt;oras, ut ' â I bÃ¹ quÂ£ fcribK,ztr his quÂ£ audis,ftre nunquatn adfls.

gt;l ufos,utpÂ£dagogiaquadam erudirentur,debito perpe-â[ I tuo CT nos,cr omnia no^ira deberi Deo, quo non modi , I iujjÂ« legis, uerÃ¹metiam Ã§onfuetudine uouedi fe ac omnia ' I fÂ«!t Deo addida no ignorarent.Vnde quamuisnunc Vota \ I non ffnt nuncupanda.inde tarnen mmimÃ¨ comgitiir,anti~ . I cjuitiis ea non licuiffetpraferttm cumLuangelij tempore

PETRI MARTYRIÃ KdteridiUorum Notorum fitfubUta,quoad inaxint^' partem. Qjtidenimueteres poUicebÃ¤tur,nifi Â«blationes, donaria^ uel t^azar^eorum iniiituta. Qjta omnia,qutim ChriÃ¼i oblationem adumbraren^â quam Deo patri reprtefentauit pro noÃ¼rafialute, pfi)â' fut iam euanuerunt. Ã¯deo non reilÃ¨ facis, quando tiquorum Vota confirs cum tuit, nimirum ctelibitH* paupertatit, obediÃ«ntie, atque cum finnilibut, que io' eerenequeat ex fcripturit ret efie, quat uouere licc^ fiquidannequc ChriSiuf ,neque Apoftoli taUum rummentionem ufquam ftcerunt. Proinde infifftiV^ mentiris, quando me fingit Vota Patrum ueterum cfquot; pÂ«grt(trf. Nlt;lt;gt;Â» tSoj Â«)ntriJ,cifroMoni^Ã¯, crpeditgâ' gijs Deui uoluit exercere,quibui not iam luce EiÃ¯itK' gelq corufcante liberauit. Sed tu ac tui fimilet, utij''' ergaueritatemindocilet, zr tardi quÃ m maxime bec nunquam uidiftit. Define itaque tandem in Â«Â»' Sradijfutatione mihi ea obqcere,que in 'feteritcjb^ mento quo ad hanc ceremontam fiebant, quum intelÃ' gerc poÃis, nifi fin plumbeui,ea contra me non ^ni^' quam facere. Quum uero inficiarit ea non eÃe tienda,quÂ£ Deo alioquin debentur,aduerfut teipfri^ firenuÃ¨ pugnat: ut non multo infiriut loco fiuo moH' iirabo : nempe quando cuidam interrogationi meert' fijondes, gregem tuum Papifinrum idcirco dileflio' nem inimicorum non uouere, quod ad illam DeiIt-gefintobjlriili.ÃiuÂ£ rejfionfijo planÃ¨,fiuerafiunt, mihi nunc obijeit, mendaeiÃima ejjet. Dicit enim ntt)' do Heere nobit Deo uouere, que illi preflÃ¼re, alioqui* aftringimur:zy rurfiut,fi qutc refitondes ibi confient) que modo contendii retraÃ¤anda fiunt, crmutaniigt; flirt

it It'

r c

II-

j-Ã¯â )'

I' t'

K 'Â« t,

DE VOTIS ET CAELIBÂ» pj tum feippi uiciÃ'm toUant. CertÃ¨ ntird eÃ ratio,^iui giiritus uertigmK mentem tuant, cr ceterortm infi^ â delium exagitat. Sed audiamuf ^cur liceat uouerc, ut i^eputat,quÂ£ Deo prÃ¦/iAnda funt necejjariÃ³. Qtto-niam,in(juit,lacobus 'm libro Genefeos duo rerun genera uouit:idcjiÃ®yew)n ÃbiÃrem Deum,ad quod lege DeVotoVÂ» aiirmgebatur : deinde fe daturum decimal bonorum, triarchf iÂ« qÂ»lt;e Dei benignitate iUi obueniÃTent, QjiÂ£ oblatio ii~ bera,neque neceÃaria illi uideturÃtiÃe, Quare colligit dicendo:lam uides Deo nuncupari Votum de eo, quod omiiino pr^Randum fÃ¼it. At ego de ie id fibre uelm,unde hoc exemplum habcM, ex Notto fiilicet, ait ex Veter i TcflAmentot Refigt;ondebit,exVeteri. Cur nonetiam pari eadÃ©mque ratione dicas mihi, quiali-cuit antiquitus uouerefacrificia, zy uiiHimas, nos huo-que igitur uoueamus hodic boues,er oues maliandat coram Domino ? IÃtÃ´nnc uides,ut fepius diÃ³ium eft, quimÃtalienumÃ¤tuacaufa,qua; Ãebant in Veteri Te-jamento adducere , cum hominibus eius temporis e-^0 nunquam negauerim,licuilfi Vota nuncupate.

Hequemagni refirt,an dixeris eos uouiÃe,uel obfiri-tla Deo, uel libera, quum Grillos in uniuerÃvm affir-mem,quemadmodum GT nos, nihil habuiffe in animo, in corpore,aut in ext ernis bonts,quod honor i, at que glorie Dei non eÃet obligatum. Sed iUis uouere idcir-coifalicuit,quoeo ritu docerentur, cr aÃueÃcerent, ultro,Ãgt;onte,atquealacri animo ea offÃ¨rre Deo,quÃ¤e bonori|nomtrti5 eius alioquin debebatur , Atque hoc fatis fupÃ©rque ad tuam rationem diluendam effipo-tuit : quamuis gt alia non deÃnt, que tibi rejÃonde-K queam . QÂ«ippc licuijÃet nwbi dicere, tacobumnon ttouiÃeabfoluteacÃmplicitcr,DeiimÃbifire wi Deum.

94 PETRI M A R T Y R I S Ham fÃ¹ifjÃ¨t impium hoc Votigenus. EÃet enim periÂ»â^ dcÃ dixijfet,Deum non hidxio pro Deo, ni/ihnecMti^ la mihi prÂ£lÃ®iterit. QjtÂ£ fententia reuera fÃ¹tjjÃ¨t mia,tantumabeSi, utprodiuino euÃ®tuhabo-idebuei^i' lt;juod RabbinosHcbrxaritin non fiigit : cjiii ad hoc e!ââ' tandura fcribunt:fe, dum in aliÃ©na terra degunt, no ptj' fecpuodaminodo habere Deurn loco Dei,qi'Ã´dilÃ¹c ipp^ non liceat Ãtci'ificare,ci-fubinde mÃcturare alias dcret^^ nias, quibut plcnÃ¨ tejhri poÃ:!!t,De:im eÃe Ãnuin DCitfquot; Volunt igitur,Ucobâarit rediÃ¨ atquc crdine fecijjÃ¨, tmn i** ceret: Si rcdaxerit me l'ew, erit tmhi m Deum, hoc c^i iRuni coLmnÃi?,; jacriÃcabo : it a ut hoc loco, Deuntlâ^^ here in Deum,figniÃcet iltum cxterno ritu, cerilsqÃn'^ ficiomm genen b:is colere. ZtAbenÃ¼Ãa fcribit iÃa inttiâ ligenda eÃe, quoad nomen fanclnia tctragraminatei' quajilacobttsnont'ouerit abfolutÃ¨ Deumle habituriK^ pro Deo, fed ilium culturum iuxta Ãgmficationem fiquot;' tli nominis rf\T\â'.'Vndein ea hiflvriapaulo fuperiusd^^ tur,e:^ rc'nâ' Ãabat/Ã¼percam,nimiruinfcalÃ¤.Vouitil^ quefandus uir,fe culturum in eo loco Deum eo noiwtib eÃ¢que caufa, qt ratione, quod in uerticc fcala Ãbi apf~â rucrit,acindc ftbitain magniÃca promifent.CitiinC!' uerba aebra;a,Ã quis ea ddigentius injÃexerit, huepef funt habereÃenÃum, ut iflle particula fumatur pro coÂ«^' tione,quam iacobus petierit,cr expeÃ¢auerit, aeÃiH' xiÃettSi fiicrit Deus mecum,?^ cuflodierit me in uia i)h, per quam ego ambulo, nbsp;nbsp;dederit mihipanem ad cotic

ro m pace ad domu patris meiÃeritqi mihiDeus in CT nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;iÃe,qitem poÃu in ÃituainiCrit domus Dei,amp;~ii^

tune quod dederis mihi,eius tibi decimado dabo deciniatti Vouit itaque iuxta buiic ÃenÃum,locum, ubi erexeratÃ-piiiaHi

iHi Deus fiicrit pro Dro, loce{l,ipj'uin iuucrit, (juanai-wodÂ«gt;n conuenu Deo, ea largiendo, lt;]UÂ£ prius comme-morauerat, ut in uiaf-cttm effet,darct pariem, ue^ies,^

' ' pMificiim reditum, Hxc omnia commode appofteq; iu-'' xta hebraicam ueritatem ad if urn locum did po/fati,

'* nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;mirari fatis non poftim, boininem, gui licet infcripturis

* diu'mis, aut paruin, aut nihil intcBtgat, infcholafhcis ta-men uideri uelis exercitatus, c^tiomodo uelfaltem ab Ã-quinatefeualijs,(]uifcribuntin 4-fententiarum, dijÃ¼t.

** nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;) s.iwrt did!ceris,Votum dcnecefÃ rijs adfalutem nunat

*' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;pÃ¼ttHwt ,in complete, ut illi loquuntur, Voti rationem ha~

J nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;btTf.Nfc dÃ©funt ex illis, qui huius loci Genef. z $. ^uÃª tu

â¢'i nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;traÃ§as,mentionem difertis uerbisfccerint, docuerintlt;^ue

ââ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;necefitatem cxcludere Votum propriÃ¨ acceptum : lt;juÃ¨i

LntÂ«r, ad tjuod non omnes afringuntur. Vndeguod U-cobus uouiffÃ¨ legitur in Genef, Deitmfbifore in Deutit 1 intelligendum e^runt de Voto,ut diciint, extensÃ¨ acce~

C^modo KfrÃ´ tu ea uel non uideris, uel difimularis te r nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;uictiff'e,cogites qu,efo,ut aptid homines l'tat farina'queas ftÂ».

*' t nbsp;nbsp;nbsp;excufare,Ã quibus haberi uis nbsp;nbsp;acutiÃimus, cr totus lyn

; ffMSjCum planÃ© nihil fcias,nif mendacia, CT* pueriliafo-j phifmata.Dt modo tibi aliqrid occurrat,quod in me,quo

â¢' cunque modo credos pofÃ¨ dich nil penfi babes, quÃ m ii ueldbfurdumft,uclridiculum,uelinl^ulfiem.Ã¼egasdein-de, nil ejfe in nobis, quod Op. in.tx. Deo non ft obfiri-flum : rogase^ num abfque Voto adigamurad caSlrandii

quot;â¢ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;noj ipfos ob regnum Dei : ad confrendum omnes facul-

PETRI H A R T Y R I S Utes 'm medium^ dd ueÃrs 'mduendds ex pilis cdmeloflil^ contcxtds ; cogdmurq- non uefci cdrnibus, neque hibere,ut todnnes Bdprijktficit. Uem^ dn D, Idcobus pifcopus Hierofolymorum omnid,cjUÂ£ pr^flitit^Deo tilâ! queVoto redderÃ©debuerit. AdhsecferÃ¨omniaidinfrf^ rins eÃ reÃgt;onfum.Bt 'mfummd demonÃ¼rdui,dd ed fitO' endd fideles dftringi,(judndo ui Ãiritits fanÃ©li confiint^, perfiidfifiterint,edco!iduccread honorem Dci,cfÃâ concefids uires animdduertmnt,lt;iuibus priejluri^uejquot;!' Qui eniin 'mtellexerit,hifi:e rebus Deum obleilari,c^^^ nordri,zx eds perficere ud'ueritfi renudt ampleÃ¤i,eerti fe decldrdbit, DcttÃ®K toto corde, totd anima, er omnibH^ uiribus non dinare : ad quod mandatum lege Diuind,ii^ feriptura tefintur, uniuerfihomines obligantur.QuÃ³ilf mihi prÂ£ odio,cr imiidia,qua perturbaris, parÃ¹m aibi-bes fidem,Pdulum certe audios, qui ad Philippenfes qtgt;^^ to,mud mandatum Qei ampliÃiâmumjrac explicat decU' rationeiQuod reliqutim e^l,fi-dtres,quiÂ£cunque[untitC' ra, quÂ£cunq;honefiA, qutecunque pura, qutecunqueoC' commodd,quiÂ£cunque boni nominis,fi qua uirtus,fiqK^ laus,hÂ£c cogitate,quo; erdidiciflis, nbsp;nbsp;nbsp;accepiftis, eydti-

difiis,z;r uidiÃis in me, hÂ£c fiacite,^^ Deus pacis erit uo-bifiÃ§um.QuidhÂ£c Apoftoli uerba liberum nobis reliÂ»' quunt, cum oinnia facienda ejfe iubednt, qi(Â£ pura, quf iufti, quÂ£ fanitd, quÂ£ accommoda, quÂ£ boni nominal dtqfidfiquafit aut uirtutis,aut laudis cura.Porro cuvi noÃ¼rafit mfirmitos,fi hÂ£c neglexerimus,Deum toto cot de non amamus.Piullum fanÃ© opus hominis dare poterif,^ quod, cum faciundum fufeipitur, non debeat ad honore hei,quantum fieri poteft, dirigi: quern ut ualuerit, qui' cunque non procurÃ¢t,cum Ã lege Dei, turn a Pauli oddiC' Ã¢d explicdtione quom longifiinÃ¨ difeedit : idq^ cum per-petub

DE VOTIS ET CAELIB* 97 pftttÃ³ committamuSiideo quotidiÃ¨orarecogimur, utde~ bitano^ira remittantur.DelacoboautemfratrcDomi- lacobnsfrÂ» ni facile fufpicari licet, non totondijjÃ¨eumcomam, ncq^ fer Â«iommi uinimbibiije,lt;ju0dfortaÃeuotum Nazarteorumob/cr-uaret : (juod fo tempore fieri potuit,quando omncs legis m fjmnoni,c nondum penitus erant abrogatiÃª. lAulti enim adhuccircuncidebantur ; quim crPaulus Vota legaliafe dixit habere dijfi)lucnda,Atque ifH tacobo, qui Ã®iierofo~ poil Christum primus fiiit Epifcopus, mcurn-bebat ut fefe ludtcis omnibus modis approbaret,cr fitj'ci~ piendum,gratumq; redderet,quo maiori efficacia,au-tboritate,Chrijium illis,cr eius Euangelium perfuadcret QwÂ«flt;e autem admirationi Votum EiazarÂ£orum fitcrit aqudaebriÂ£os,utc^ conuenerit facrÂ£fiiniilioni, non cit priefentis loei demonflrare.Adducor etiam, ut dc lacobo ilhidfacilius eredam, quad animaduertani,illum in Adis ApoflDlicis,PaulofiiifiÃ¨ authorem, ut Votumcum alifi fufeiperet, quo indicauit, unicain hanc uiam fe idoncam putajjÃ¨,adfidem,ciâgrutiamcaptandam apud Ã¯udjeos. Argumentu autÃª ducere ab his, quxfiebdt eo tepore in Eeclefia qÂ«Oii4 luddicoj ritus,iÃ¤ ipfe, quduiS Ã³mnino hicfhipeas, uidere potes, qfit ridiculu, esquot; infulfu .Ete -nimÃc ett'mceretur,nuc quoq; bomineseffÃ¨ circucidÃ©dos, iiofaica ftjÃ¹ celebrÃ¤da,Gromnia Legis oner a deniq; fu-beÃ¼da.Ad meÃ rationÃ¨ deprimogenitis, re/j}odes,tefate

rinÃ licuijjÃ¨, illa uouere,^no de aliÃ©na,uerÃ¯t defuo uot4 nÃ¼cupare oportecitNo licet mihi uauere,quÂ£Dei sut,in I, ^:fateor:at clt;elebs adhuc su,integru ejl mihi ac liberum 'i t HHptkÂ« inire,aut omnÃ¨ ititÃ¼ cMÃª traducere:hoc efl ius ( I ncÃ¯i:fHntmibif)rÂ£d!a,''gri,facultates:nonelicet uÃªdere, â I l4rgiriegfniÃ¯,crMotÃ¯( deo nuncufiare paupertatÃ³ qÂ«o4 â I A(iolt./iÃ³j]e,demon{iraM exAu^uÃiiio, Sjc te urbitruriÂ«

rÃ¨ cxpcdiuifjc. Veruw utfateris, prinloginita . cur identidÃª te,M omnia tua, Dei effÃ¨ no faterisi An rat Chriflianos oinnesad primogeniture, ad l^cnediil^' nÃ©,atqi hiCreditatÃª eu lacobo,Efau reieilo efjÃ¨ transamp;^. SijÃ¹wti Dei cur nos uouemus: ifraclitaru atlas,eu lis adhuc ty'rudis elJÃ¨t, utfe Dei e^Ã¨ difccrct, zj-fe iÃ¼i dcberi,ide6 fenccelJariÃ´ reddedos eÃ'e,iiouebÃ¤t.^ iÃ hoc manifeflo feimus itrÃ¤Ãuit ubra, rrs manct. QS^ chriftiÃ¢ni abpi-Voto nos,izrnoÃ¼ra,liberrimÃ¨,at(i; afaerittfl* Ãprimoge reddamus Deo neq^nos lt;}uicquÃ¢[babcrearbi(f^â niti funt amp;nbsp;mur,quod iUi no fit obRriÃ©lu. la{lis,nefcio quod,itnliâââ',

* Dei funt. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Paulus clagt;nat,nos pretio magno Ã¨ptosiz^'fiibijcit, 'i'

elbs ueliri.lt;Du3dÃnoilri no fumas, ut ApoÃolus ait, fis tardus,zrindocilis,id agnofee: zx queadmodu dicii^ fateri, primogcnita ex Voto non potuiÃÃe offerri quod einsÃicrint, concÃ©das etiam tibi non liccre, ut te confecres Voto : uel neges te Dei cjfe. Define, quÃ^âi tua iura fuperbÃ© ia/}are,ac intcllige,ut ad Corintbioi betur,nos in uniuerfum omnes ob{iringi,ut fine edatitt^ Ãue bibamus,fiue aliud quippiam faciamus,oinnilt;t^^ gloriam Deifaciamus.Videas etiam, oro, quÂ£tuaÃt(^â ÃÃ¤tia:doceb.u paulÃ´ anted pofÃ homines etiÃ¤Dco uont' rÃ³um'amp;% nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;necefdrio debcntur: zrexempluin Jacobiit^'

libatus on ducebostuerum hÃ¯c tuioblitus,fateris te agnoÃere, no'* fintprÂ«:Â«- Ã¼cuiffeofÃrri exVotoprimogenita, ciuÃ d DciefÃ¨nt,lt;^, P'*- iiÃ¯i deberentur. Dportuit certÃ¨ grauem uirum,cadcnt,

pugnantia docere.Videergo,ne,Ã pergas,talia connÂ«^' tere, non di/Ãutator habearis,fed procax, zr impudfi^ uitilitigator. Qjiin potius fatciis cuiusque catlibatusÂ»

â cuiufque matrimonitim deberi Deo, z^ quenq- obflfl^ Ã¢um eÃfe,ad altcriitrum eorum cligendum (modo fupP^' tant diuinitÃ¹s uircs) prout uiderit magis JDci gloriat^

DE VOTIS ET CAELIB, iUuflrari. Liber dieitttr ctlibatus comuni lege, quia neutrum prxciÃ§iturxum neutrum omntbui hotmnibus, o-mnibiuq^tcporibus conuenire pofiit, CgtcrumÃngulii quibu-iq- konÃ¼nibus, quando ad e/eilionem korumge-nertun uitteacceditur, alterum corum pracipitur, nimi-runn qitod gloriam Dej promoueat : habita nihil cmMireÃgt;eÃ¤u ad imbeciUitatem carnis, cr pericula,fÃ® qua imtmneant. Dicis praterea mefatli, qui praceptum â diligendi Deuin toto corde,tota anima, cr omnibus uiri pJteâ¢ tKjjtrtin latÃ¨ accipiam : nbsp;nbsp;arbitraris mandatum iÃ¼udfie ccpti'i dili-

r/Jc mteSigendum, ut dicamus Deum toto corde, tota a- 8Â®^' nima,Ã§r omnibus uiribus tum dtligere,quando omni * eonatu mandata eiut implemuf. At mibi tam perÃiicuum uideturDei hoc ediÃ¢um,ut ifti tua interpretatione baud quaquam egeat : quam etiamÃ admifero, nihil tibi pro deffe inteÃigo. Non enim teadeÃ³ peruicaeemarbitror, Â«t inficiari audeof, huius mandati uerbis,hominibus prie cipi,utDeum diligant.Iam dehocinier nos conueniat. Nunc fx tuu definitione,illud a/fumo,quod ais,hÃ®c iuberi utomni conatu Dei mandata impleamus. C^uomodo au-temidprieflibunt,fiea reifciant,quÂ£magis mteHigunt Tbci honorem iHuiiratura, prafertm (i poÃint, modo Â«e lint,eafaceretSi te ratio ifbs, que alioquifirmiÃima eil, CT Â«ertjj tuis innititur,non permouet,'faitem ex definiti p, ggnUiÂ» one amici mouearis,que ab AriJhteleinprimoRhetori amiÃ§i. corum traditur, hoc modo : Amicus eÃ¼, is qui omnia ea, AtiftoriltÂ» quearbitraturbonaelJÃ¨illi,qs^ diligit,ea facit propter ipfum. Audis, quidÃt diligere ijHempÃ¹m, zx amicti lm effÃ¨iAn dubitaSjCa lege, de^ua nunc agimus,manda-ri,utftmus amici Deii Si bocfateris,uti debes, neceffÃ riÃ ^uoi]^ ddhÃ¹juilrtngt ^uem libet ud omniu ea faeiendt

lOO PETRI M AR T Y R 1 S ni/Ã¯ proptcripfum Dcum.Satis iam uidere potes, tuÃ¤tn nihil eÃereleuatam,dum coinmen titia expoÃtilt;â'âl uel potius depraUittione, uerbi Dci iucundiÃimumi^''â* conatusesdiluere. Quid hoc,mquis,^d confilidi omnid penitus opera,er uitiC inflituta eÃe praiceptti:^-' fiUa equidem, cum ad opus obeundum uenitur, nuOii^*' deo, quÂ£ libera nobis relinquantur. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;quisc^ utdi^'

mus,adid eligendum a^ingit^, quo magis uiderit^^' plificari,erornariDeigloriam. Veruinfi loquainuf^^ omnibus hominibus in uniuerÃum,dUqua concÃ©dant niriconÃlia,utcÂ£libatum, er matrimoniu. Quianott^ mnibus priÂ£cipiuntur,neq; omnibus conueniunt. men ad hunc fcnÃim, dabo eÃe conÃlia, utaÃngulis^' minibus,quibus conueniunt,aut quibus repugnant,bc(^ ea temereut uoluerint, uel rcijcere,uelampleili. poRhaic rurÃts blatcrasÃe Voto paupertatis,quod ajÃâ mos Apoflolos nuncupaÃ'e,ut fomnium co/iÃÂ£ium abhgt;' minibus, non lt;i Ãacris Uteris proditumfunditus reÃigt;'â' QuererispoÃremo quodÃepius auditoriameo culcauerim. iJ equidÃ¨ me non Ã b re fieiÃe arbitror: do tu,acÃmiles tuiadeo inÃatuafiis, ac dementajlisÂ«^ feras auditores Ãalfa er peÃÃra qpinione, de operiM qute uocantur Ãmoreue^o) Ãtpererogationis, quilââ^ Vota,quÂ£ deÃnditis, innituntur, ut nunqtiam fatistlÃ' berandos animos exhis erroribus,Ã quoquamnoihÃ®âlt;^ laboretur. Ã¼eque me arbitror parurn eÃeÂ£iurum,Ãâlt;^^ nunc mea ifln, lucubratione, Ãidtitiame corde tuo,qiâ^^ iRi penitiÃime inÃta efl, n o nihil tialuero excutcreiQU.^ quameertÃ¶ fciamÃuÃra me canari, niÃ Deus eÃica(b potentiq; caduceo JÃiritus ac uerbiÃii uirga te aÃnfO' Ye^ feu ueterno, qua ^auaris excitaucrit.

i. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;obieduÂ»''

Virginitas, inqiiit, aut continentia Ã concÃ¼bitu ram tlxorCjCft respcr Euangelium libÃ©ra : fed quisqiiis nouer eamDeoperpetuÃ´ diiraturam,facit eain ncccifariÃ¢, Â«go contra Chrifti authoris Eiiangelij inftitutum abu titurEuangelio. QuispotefthÃ®c feÃ¢rifu, imb Ã¢lachry-mispotius teniperarel ciim uideat ilium Ã qiionÃ´nulla fpes tuit,Ecclcfiam uindicatutniri Â«b erroribus irrepfis inreligionemChriftianam, amp;nbsp;quem multiproDeoa-liquo fufpiciunt,colunt,Ã¢c uenerantur,tam diluedÃ¨ fu-am prodere infcitiamcfafsifsimara? Abititurne is Euan-gelio Chrifti,autjeius I.cgÃ©, qui quod libcruni cft, facit ncccfl'anumlNÃ³nnclibenim cft,atque integrum cuiqj anteeditum uotum,amp; initas nuptias,tonnubium con-irahcre,uelfecus, amp;nbsp;tarnen cum illud femel contraxÃ©rit ncceflariumeftilli matrimontum, obftringitur^uc ne- ' teflariÃ´ reddere debitam bcneilolentiam uxoripetÃ©ti? QuidergolNumhiii^ colli gis non effe licit um inire ma trimonium.aut ineutera abiitiEuangelto aut Lege Cbri fti contra eius inftitutionemÃ¯Sub hÃ¦c,liberum erat Ana nÃ®Ã¦jdcSaphyraÃ®uxori eius agri diuÃ©diti'prÃ¨tiiirri, uelad ptdesApoftolorum abijccre, uel apudfefcruare amp;c. Et moxrDcniquc quem fugit,prifcos illospatres,quiMofÃ® *^ iiixerunttemporibus.atque fub'.ipfiusLege,ft!tÃ¨Temper dferebusliberisfecifl'e nccelTarias, curtiDÃ©o Vota riun-tuparent? quippe qui obftrinxcrunt Te per Votum, ad id pfÃ¦ftandumDeÃ´, ad qiiodalioqui pfÃ¦ftandum nonc-â^ rant obligati. Ait cniraillis Deus perMÃ³fehâDeuteron. Ã®j.CumVotumupueris Domino Deo,noD tardabisred derc; quia rcquifetjillÃ¯id Dominus Deus tuns: amp;nbsp;fi mo-ratHsftie'ris,reputabitur tibi in peccattiifÃ® nolueris pol-heeri, abfqucpeÃ§cato eris. Quod femel egrcll'um eft de labijs tuisob(eruabis,5cfacies lient promiiÃ®fti Domino Deotuo.iSc propriauoltiÃtate tua, amp;oretuoloquntiis es. NÃ´nneuellocushicuniueTfam PÃ©tri Martyris Ttali â¢ dofttinam aduerfus Vota temerÃ¨ eftutitamconuellit, labelacit, amp;penitus exploditlNam vota deliberis reb. faifta.adeb non effe illicita, Deo ingrata, iScrumpcda o-ftcndit, ut doccat ilium feucrÃ¨ exigere ea, fuppliÃ§ium^-, de nobis uouentibus eiufmodi lumpturum, nilÃ¯ eaob-fctuauerimuSjhaud fccus quÃ m eramuspolliciti.Si non

toi PETRI MARTYRIA literetrÃ¨mlibcram iioucre Dec, fuiflenc omnii oetÃ rÃ¢ patrumillicitaVota.itquc CTegiÃetUeinab illis Ã¼li' Â«ita amp;c. Visne, inquit Petrus ifte, ciii princip s legÃ©w^ tare? Quorfumifha Perre? Immiitat ne illeCbrilb leg*â quiiÃ¼xta illius confilium iiouct uirginitatem;aut coO' tinentiam Deo perpetuam ?N6nr.e dicit Paulus (e uirginibus preccptuni Domini nrn habere,(ed coi/i'' utn dare? Vt ergo nolo printn. is rnegt; iuftÃ¢m legem mu' tare,ira cumVota Deonuncupo.Legem nullam immu' to,fed confilia tantum impleo Et mox.QÃ¹arecum pcr^ gendo ait ifle Petrus,noiuit Chriftus cÃ¦libatum tibi tP fe prÃ¦ccptum,fuam prodit imperitiam,ac (Ã«fe doftis o' mnibus propinat deridecdum, imÃ³ defiendum potitK' Quis enim eft cum non deploraturus, qui putet ertbo' doxos ideo tueri, Votum continÃ©tiÃ¦ enâepium,amp;fen)Â®l nuncupatumDco non eTc dirimÃ©dum,q'.iÃ³d uclint. auj Â«xiftiment.cÃ¦libatÃ» cflc Ã Chrifto prÃ¦lcriptu,aut iuiSâ amp;nbsp;non potius confultum? Eteuimabeo MatrhÃ¦i 19.^ Ã Paulo cius Apoftolopriraia Corinth. 7.confiiliturcÃ¯' libatusfiÃªd VoTorum perfolurio iubetur,i'jxta iliudVâ uidicum,Youete(id confilij eft)amp;rcddite(hocprÃ¦ccp'i Tantanc laboras Petre cÃ¦citate. aut malicia, ut dicâJ propterea catholicos afiererc. cÃ¦libatum eflcprÃ¦ccp'â i Chrifto, quOdpropugnentVotorum piorum faltei^ redditiÃ¶nemefle prÃ¦ceptam?Tntcgrumac planÃ© Ã¼berquot; cfl'e dicunt,Votiere cjelibatum latqui craifl'um Votnquot;â reddere,non item,fi:d neccfiariiim; fÃªd tclix cft necelfi' tasilla, quÃ¦aftringit-nos ChriftoarÃius inferuirc,*â adeumpenitus colÃ©ndum adigit.

Virginitibf cjclibdtiK, iu Chrifliano libera mantfi debent,utMtae,ciMt opuf literit,abfj- uUa nota, infant ucl fu/picione peccati, quiiq; ad matri^onium femptf tranÃrcpoÃit:utljquando uerbumiflud cielibatusniâ* capiat,jcd,ut Apojlol. dicit, aduratur, nonÃt eipr^eclU' fmit matrimonij remedium,gt ob 'mduilam Voti neeeÃ' tatem,fldgiti^s maumeris, adultenjs, er fcortationtbuf ecclefiam poUuatVndeijiuiuultreli^ionemab errorib, repurgÃ¤rt,

DE VOTIS ET CAELIBÂ» lOJ refmrgare, ut ipfe JJiurcÃ¨, ac barbare loquens in eant irrepfi!,nccejjÃ¨ eji ut Votii ht fee temerarijs, pro uiribuf rrfi)Ã®it.QnÃ m autem fis purior diffutator,z^cleganÃ¹or dialeÃ¢ieui,quÃ m fiterisgrÃ matÃ¹us,ex co dÃ©claras,quo J uinculum indiUolubile,quod matrimottium contraÃ¼wtn^ excepta Ãmicationis caufa,fequitur,uis confirre etm tttceÃitate,quÂ£perueÃ¼ras leges indueititr,ad uirgini- scrjptura tatem,crcMatum,exVoto perpÃ©tua feruandatCum ft.uuit ma matrimonij nexus indiffolubilis, citra feortationis eau- quot;nbsp;jâ fagt;tt,DeumPatrem,crChriflum,atque Apofblum ha- bile: fed ta: beat,duthorem: HeceÃitasuero cÂ£libattts, autuirginita libatÃ¼ non tis exVotoÃ uobiSdccerfta,necunum habeat exfacris literis teÃiinoniunt. Quid inatrimonium coÃÃ¤re debeat, veÃe Ãmum,flgt;iritus fandus manifeÃ¼Ã¨ demondrat. Sedqu()duirginitas,z?âciclibatus Vota fiant necejjÃ ria, vmeft quÃ® nteramed hominum commenium. Quaigituraudacia fiosuf Ãh interfe confirre audesi PrtetereÃ¤nonÃntis,utaue- âeitarium. ro aberres,cuwi doces,unumqucnque liberum eÃe, ante-quam nuptias contrahat,aut uoueatxttin fiepe ufu ueniat ut,qiii coniugio non ed adhuc adridtis, aduratur, laba-^i^r, ZT fcortetur foediÃime, neq; ualeat continerc. idum appeSabis liberumt cum Lege adringatur ad ineundunt ' coniugium, quad pofleaex inÃitutoDci citra feortationis caufam noti efldijJoluendum.Ex quo apparet,Deunt uirginitatem,(;reÂ£libatum,perfeip/dnontanti facere, cÃ´Ã®v.Ã®âi nÃ³ ut uosÃngitis. Alioqufut uult fanper Ã uirginitate, atq^ p 21 ct r e d i -calibatu patere tranÃtum ad matrimonium,itauelietÃ matrimonio reditum pateÃeri ad eatlibatum. Sed quia pro inde intellexit,poffehomines in matrimonio perÃ-Ã¤iÃime adipifei falutem, zx multis de cauÃs expedire, ut coniuges Ã fe inuicem non diuidantur,honeÃiÃnnam L c-gern tulit,de non foluendis matrimonijs. E iHuerjo autent

^uÃ´d uideret fiepc Ãeri,ut (jui clt;elibes,zj'itirgiHes degHb matrimonio dÃ©niai interduin cgrant, ideÃ´ hberum/fVi' '' perejjÃ¨ uoluitaditum ad coniugium, ne qui /unt infr' tniores cxcidant 4 lalute..De Ananid nbsp;nbsp;Saphyra,iam

fatim rcfpondimus : cr de prifcii patribus dudiuifli,quo-modo dernnonijs inferuicrint fut temporis, Ã§^uare de il' lis quiequid lt;idducM,quo ad rem noSlrani, fÃ¹erit, diciuir,extra oleoi.Potucrunt itaque illi ex rebus liberisgt; rionquideinuttu uis,fed,utfuperius declaratumeft,neâ' Ã§e(fariMfacerc,cumidtunc temporis Ã Deo concejfwH fÃ¹erit.Denide non ifU uouebant,dut ftbifaciebant nee^' faria,quitnonpoflint ab ipÃs absque animiexitio feriii ri : quemadmodiim accidit de ucHro c^libatu: quem ubii qui extra utres ipfum retinere conantur,aut per hypocfgt; jin aÃ(mulant,in turpia, cr nefandiÃiina fcelera inddilt' cuius reinoio extra teipfumquempiam aliivm tefkntdi' ducerc.Vouebant fanÃ¨ iUi uiÃ imas,oblationes,cr injhtHquot; tum tlt;lazarieorum : qui licet Ã uino, Ã§rnonnullis aliÃdb fimerent,non tarnen ab uxoribus teinperare fibi cogebd^ tur.CiUieomnia,cum ex Voto Deo promiÃa eÃ'ent,isK( quaquam accufandus erat, c^uaft fxigeret illicita : lis eum pariter accufare,quodplerasq; alias cteremonid^ Ã quibus nos Chriftus liberauit,feueriter tum temporis S' xegerit.QuarenosidcircodixiChrifH, Ã§r ApoÃvli tentiie parum deferre,imÃ¶ earn peruertere 4c deprauart^ Ãquidem uirginitatem, ctelibatum, quÃ¦ Dominus C , Paulus liberaejfeuoluerunt, quo remediumlaborantib' perpetuo effet in promptu, uosiureuotineceffariaÃts-tis. ChriÃus dixit, quipoteÃ capere, capiat. Vosdicitisgt; imo er lÃe, qui non poteÃ capere, modo uoueritjcapd^-Nonne hoc eÃplacito eruoluntatiQhrifiiadtferfariiV^ lus ait, prxceptuin Domini non habeo,j'ed confUunsiÂ»-Quibi^^

(fiuibusuerbK cMatum confulit, non auten Votum cÂ£~ libdtus.Vos autm cMatus, Ã§r uirginitatis V ota prtedi ctitii,utresDcogratiÃtmdi.QuibusVotK,(juod libÃ©ra tfjidebuit,iameffiatur,uellrlt;(}cntentid,tamnecefj'ariu, utniÃuirginitds,dutcÂ£liblt;itufpronÃ¼jjd ex Vota fernen titr,quiuouerit leternÃ¹mfitperituruf. (Outfit,ut, quoi Pduluf dixittMeliut eft nubere,qudm un: cr, qui non nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Ã®

continent,nubant,quoad hos qui uoueruf,mcaffum pro-latu/Ã¹erit:cn tamÃªApojklut aecuratifimu^ doilriuie fa-buarts adminifler nemiitÃ©m exceperiti Paulus ait, fe non habere ^uirginitateprÃ¦eeptum. Hocmoj Â£grÃ¨ Ãrtis: hocuoÃ¯tnalÃ¨habet. tdeoq-haiK libertatem Chtiflianant noiipatiminifaluam in omni hominum ^encre : ratio iiemtnit'is,utperVotÃ¼m,qKod ipÃfinxijiif, neceÃarittm ' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;- â gt;

Â»fficiatur,quod facrarimi liter ar um deeretoliberumeffe debuit.PaHlu{ait,fenor:e eupiamlaqueaminijceretuos

laqueos Votorum fine fine multiplicatif .Cur, quando a- Quid opot liquis uoueredecreuit,einondicitis : Chai'iÃimein Chrt â^ret dui fhfiater,qu()d ca;ltbatiis,aut uirginitas tibi arrideat,hu-iiuq}commodiÃiwlt;e uttÂ£facultatem,donÃ»mque diuini-fw habeas tibi plurimÃ¹in gratulamur : calebs igitur, aut uirgo purÃ¨,caSiÃ¨,fan{leq; degas eu animoitum cOrpore: G',quÃ´ expedittores Ã coniugij moleft^s,ecgt; magis prÂ£-cibus, fludio, atq; doÃ¢rina, cr probw operibus regnunt caloruinpromoueastattamenÃ Votoabftineicumhoc â gfnwj Cifrewom'ie,autoblationis,inTefi:Amento NoÂ«o;

fÂ«b quo in prafentia Deifauore agiinus,uerbum Dd Â«5 haheat. Quin potius ChriÃ¼us,cy Apoflolus htec uolunta ria cr libÃ©ra ejfe ideo uolueruntiUtfÃ§mper ualeamus eÃ¢ uitÂ£ conditionem eligere,quÂ£ magis,tum ad Ulius honorem, tum ad noÃ¼ram falutem conducereuiderimus. Hoc Â«oj re^winmw : Jjoc libertati Chr^atueconfonaf.hoc

lOlt;Ã¿ PETRI MARTYRiâS apoÃ¼o/icifiCr'Eudngelidf Uteris cfi maxime acomodati Quid bine oblÃªcro te, aut faluti hoimnum,aut diuitneglf Quomodo Â»â Â«âf nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;NifciZ. HocÃfieret, cr jocietates pioru^f

focictates habe) i pofient, cr coÃ¼egia reÃ¼Ã¨inftituta, ubi homines amp;nbsp;coilcgu (juaindiuuellent,probe,acfÃ¤ndeerudirentur,CTquot; Ã¢ Æ quot;^h^eri nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Itteras,^ ^uoad mores.Deinde fi opus effet, abfc^

pofftiÃ¯t. uUa nota leuitatis,mcondantia;,aut peccati ad matrimo' niitm tranfi,rcnt.Â¥elix porrÃ´ fuit ecclefia, ^uando m bot rJ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;irafiituto permanfit: fÃ¨Ãces fÃ¹erunt ciuitates, nbsp;nbsp;regiones

tjUie taUa contubernia olim babuerunttunde perpÃ©tuÃ© snS lebÃ¢t benefandef eruditis ciuib.abundare, iÃ¼ifq- pro id ceÃitate,uel ad ecclefiÃ¤ regÃ«da,uel ad rempub.adimniflrÃ¼ dameuocare.Vnaporro hnecedcaufa, cfuameueheind Colite'Â« terimpeÃ¼it,ut fcholafiicoru collegia tantoperÃ¨ ditigÃ¤, Oâ fcliolaftice pledar,crcupidpro uiribusmagiUratib.crprimctpibiii tuiÃ¢udatur fo^Ã§fi(iata,tjuoniamin eisdegiturabfiq^uotorulaqueis, bonÂ£ artes,at^; utiles dodrina percipiutur ; ibiq^ potell pia reffiu.bonoru uiroru tbefauru femper habere ad MÃ num.VerÃ¹m duo cum primisdiligentifiimÃ¨ curÃ¤da funt^ magiftratibui. PrimÃ¼m,ut iUic fÃ nda difciplina, r,lores,er integritatem uitÂ£ florcat,maximÃ³quelhiid retitteatur:dei'ndeutquialunturibi,uerÂ£ ac Euangeb' Pclac'Â«ni ctereligionitoto pedorefaueant,er obediant. Atio^nif iaftant fe exeeielefia indegrauiÃimos hoUes experietur,cgt;'refiâi^' complere nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;minifiros perfidos, er crudeli animo, ac impotenl'

quÂ£ Smythlt;eus,er'fimiles cius,(fui funt firenui animorins^ uenatorÃ©s prÂ£cautibusobfurduerunt.DicitmodÃ³,fenigt;â uendo implere confilia.Qttis uerba Pelagij,crfenfuâgt;n leflij non agnofcadLegem nano implet,dum uitam hunf mijeram uiuutat idis non fatis ek iadare fuperbiÃif quÃ´d legem impleaiÃ¼,nifietiamifludidemprs:lt;lâ' cent

OE VOTIS ET CAELIB. 107 COifdf conÃlij5,^uÂ£ tarnen uolunt longÃ© abfolutiorii tjTc pnfT!^tonii,guÃ m eil Lex omnibut poÃta.SeJ^uam eft ridicula, cr/lolidd hare illorumarrogaiitia f Vte-rdnt IcngiÃime abfunt Ã eomplenda lege, ita produnt eo-rum adu!teria,z:r nefariie libidines, quemadmodteni im-pleÃ tcMatec.Uje:::;- uirginitatem,qua: pro perfiÃ¤iÃimls (onÃliÃ habent. tÃ®tne procul excpla quieratnus^eertÃ¨ O-xonij aeltui ÃyK!wÃaâ,qui)! tpÃa quoq; ÃuhÃeÃia loquutur amp!iÃime,de integra cy-illabata Smyth.ptidicitia.Iinpin ^dtn(hipra;ierea,quÃ´d aÃribarn dcdloribus orthodexis Ã pirdanÃ«^qua patent Ã C/m^lo carlibaiu prarÃcriptum,?^ iÃ¼fjtint,cuni tantu eontendÃ¤t neeeÃÃ¤riam ejÃeuotoru per Aduerrinj Ãoiuticncm.Sed iftehomo tanta uertigine labegt;rat, utiain voti.-m fa-Â«ÃtteÃ¼tt^cr planta: a}nbalent,quando mc dixiÃÃe talia o~ â f'itiatnr.bJunqaÃ¤egoÃÃ¼perfiitioÃoshuius criminisinÃmti nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.

latii,ouod Opus uouendi cdlibatum dicantabÃolute Ãunpli eiterq- necejrarium ad falutem:tatnetfi dum nolunt mini-Ã¼ros m eccleÃta ordinÃ¤re, niÃt uoto co'libatus interpoÃto HotuhuiuÃmodinonÃnuntomninoeÃÃelibertÃ©. Vti cnim eccleÃta no potefl carere mini{iris,Ãc luxta eorum tyrÃ¤ni den,'Vlt;-)titm cMatus erit prorÃus neceÃariHtquÃ¤doqui-demnoÃtniturpereosquisqattingereÃacrii tninifltrtum Vc-baDaui niÃpriascdlibatumuoueat.Qjtainuisego,cÃ!n doeerein uouetÃ© hoclocoiÃ©iudnondttigi:utquitantimdixcrim,per hos animorum crudeliÃimos uenatores,ca:libdtu qui liber sÃª-pereÃedcbuitjtli ChriÃi,tu Apo{ioliÃententid,ob uotum iam inuitis Ãddlum ejÃe necejÃdrium . Qjtis prteterea. tonmirettir,quumdudiathunc Smyth^um adducentein Dauidem,eÃ¹m inquit: Vouete,e:yreddite,atq; dudaciaco ftutdinterpretantem,'VoueteconÃliu eÃe, RcdditeuirÃ¶ prÂ£ceptum.Vndetu acutiÃimeuir, qui iiel ipÃo dÃtedlu oud dijudicare potes ex qua gallina Ãnt nata, quot;f x bw

108 PETRI MARTYRIS verbis Dduidis hatte diRinÃ³lionem colliges I Fingas, tibi non credere,ut re uerafidan nunquam habeo : tttodo confirmabis mihi,uouete eÃe conftliuâm,Ã§rreiÃdfi frÃ¦ceptttinlittxtd tuum ludicinm, cmn Dauid aittferuil^ domino in timorÃ©,eqtadem pariter dicam his uerbis dÃ¼^ canfilimn: nam priori loco ponitnr-.crhtecfentÃ¨tia deinde additur:Exultate ci cum trcmore,quod affirmabo ejp frricceptttm, non alia fanÃ¨ argumento,tiifi quod poflefio rtloco mducitttr.PorrÃ³,quÃ¨d attinctad Ãrma inclindti^ nis uerbi^utnnq; modus eÃ imperantis.Sed fcopu Piaillai qujeÃ,attcntius intueamur.Aliqua populo Dei contigt' ratmfignis uiiloria, qua Dominus hoftes ifrael ^eiectâ rat,atque prollrauerat. idcÃ³que populus tanto percepllt;' bcneÃcio,utauthori eiusgratias ageret, prtecepto Urin-gebatur. QUÂ£ gratiarum adlio, heet in animo print!Â«'* reperiatur, attamen et- uerbis,cr,prout illa tempora exigebant,ui^mis,atque oblationibus externiste-Ã¼ificanda âerat Ã¯dcirco pratcipit, ut uoueant, cr dant. Cteremonta cr ritus uouendi non erat in lege dt' feriptustfed utiÃotempotÃ¨eerat muÃi,inleruiebatgeÂ«-tiardm aiÃ¯ionibus precibus. QÃ¹u)n enim ahqni^ uehementer petebani,^:^ precibus dbeb mpetrare con-tendebant,aliquid uoucndumÃit.Flecttahpercepto Ã¤li-quo pngulari bencpcio,quia frpius crant procul Ã tabef-naculo,ubi folÃ tm madari uiÃ¯limie poterant,Ãerunt uo-ttendie.Quamobrem Dauid ut Dei propheta,impulfn* cÂ£leftiÃiritu,quum commÃ©morÃ¢t populo datam dÃ¼-quam falutem,iubet,ut uoueanttÃ§r prÂ£cipit,ut Vota nu-cupata reddant,quo perpÃ³laptgratiarum aHio. Cate-rum iÃ¼i accidit, ut his quifuntalicuiusreiuehementet cupidi ; hi enimpbi uidentur earn per ontnes uias ^-an-gulosuidcre,quum tarnen pmper faÃantur: uaSnt:i-

, quitt miro ardore fligrat ccmÃrmandi conÃÃ¼a^ quacuique liberaÃnt,crpoÃca ex 'Voto Ãant neceÃi~ na,tcSiimonio dtuinarumÃcripturarivm, in omni fenni iBarum parte,arbitratur fe nailum adÃtam cauÃan Ãr-mum argumcntum:licetineiilÃ¶cis diuerÃi,cr ontnina Â«lia pertraÃ©lentur.ldeo non mirum e^%Ã dum fecredit le porem cepijfe,cdnem deniquein reti deprehendat, NoÂ» itaque uerba Prophettc conÃilentis,fed iubentiicenÃmdai funt. Voluit cnim Dauid,ut proâclarum acceptum bene-ficiit ifraelitte Deo afcriberÃ¨t^ quo prouenerat, quU Ãquem lex requirit,demonÃraturi crant,gratuergdD9 titinumanimum,uotiuis litandufidtuiÂ£imis,propterett ÃccK utfaceret,quaÃ DÂ« nomine imperauit.l^onpottiit uttamenadeo hic nolkrdiÃimulare,quitt fentiretexuottt diquatn conflitui neceÃitatcmAdcirco exclamauit: O Ã-lix neceÃitits,quie aÃringit nos ChriÃo ardiius 'mferuire^ ucad eum penitius eolcndum ^digit.Porro no aliter pof~ fentlatrones,quimanicis,Qr compedibus iunceis uiniH t/fent,exclamare,O Ãlicia,(:rbeata umculatquandoqui^ dem iBa difrumperent,quoties liberet,^^ folÃ¹m Ã fbdtis^ I2'pueri5exiflimarentur uiniti,quum reuera folutiÃimi agerent^Ã§j- expeditiÃime. Sic ilios uideo,qui tarn perui-ciciter celibatus Vota laudant^O' deÃndunt, quoties tU-fumÃerit,fcortari,adulteria ÃÃgnarct uarijs libidinibt contaminarÃ¹Ã§rcÃ¹m ne perfoinniuin quidÃ¨,autludu pu-tarint unq fe teneri uoto ctelibatus,niÃ eo uf ut cajium fanÃ©lumcjimatrimonium no meant,facilepoÃeacantillÃ¤t 0 Ãlix neceÃitas,quam uidelicet,quoties arriferit, uario multipliciq-genere impudicitiÃ¦ uincimus.At Ã¨ diuerfoÃt eile alios timidos,z^ fuperflitione uiÂ£los audios, qui rent fÃ¨riÃ agunt,cr carntficina confeientite tniferÃ¨ a^itÃ¢tur^ Ã^uidet in obferuÃ do huiuÃnodi VotoÃu^tra luÃ¢ari ac

UO PETRI. MARTYRiS ylt;cpe mÃliciter adercjon^Ã¨ diiterfa exeLi))tiXfe,(Ãcrre^ O MÃ¯jrlix neceÃitiK,ciua cÃ¯m funus impiiro corde, cotiV^ nata. Miino,z^corpore immundo,ab imiocMoiic DÂ« lli,religiofd,^urii cogamur deÃflerc. O calamitoÃa Åa/ tdf.pertjudmpotufsneceÃariunieii, Ui- uraniur, pio puroq; Ã¯n conittgio liceat uiuere.C iniÃ-rrima nexÃ tM,(jud ilios etii'M qui non continent, ecdcÃa criidelgt;Ã' mi tyrduni aÃr^ngnnt ad uiitendunabÃj; legitimii nii^' tiis.lÃtirum inÃliciumtioces,quietiin3rem Dei fpiranti iy qnod uerum eÃ,non diÃiMulant audiendjt/idlÃeiit:Â»^ tua!,ac tuÂ£farinÂ£ honÃ¼nam,qaifiiiudatis Curios cxtc!' na Ãontc,Ãed clam uiuitis Bacchanalia.

Pergit Petrus iftc.non Mm ratiocinari,q'iÃ mÃ®n;pt'' i-Ã¯ lt;ontra uota inquicns.Qui uouent captanthinc pc'-'* ftionem.At iniunam facit Euangelio, tjtiisquis niJlitâ* aâ.tius ucrgere.qnÃ ra illud inftituit.Id qiiod.qiiivotsn* cupatjfacici.ionlicct itaq; tioucra.H c quoa airuinpli'' quodq, probanti^um libi efi'ec,ut inquo argumenti iWquot;' card o uertitur,quamobrcm rcliquitincaftumfuifiqââ¢ facultas probandi illud ei non fuppetieritquippequoÂ» ex diametro pugnct cumEuangeiio Chrifti, tantiiffl r beft.utcum eo pugnentVota omnia .Dicat enim ]ftc,quÃ¯ficrct,ucille progredi Uelle ultra Euangcliuift rcclÃ¨ dKatur,qui eaDeo uoueat.quÃ¦ cotifulit Euangf linm.nempe calfitatem , paupertatem , uirginitatenâi MatthÃ¦i 19. amp;c c. Et alibi.lam quod itificiatur e.t.lib*' tumpcrtinereadEâiangelicainpeifeAioncm necidp'* bare conatur, iierifimilc eft, imÃ³ certiira, nibil eum 'â¢ promptu habuilEc quo illudprobet.VÃ¼Pnc fuo$Ã¢iilt;iilÂ® res PythagorÃ¦ difcipulos imitari, ut fat babeant, quÂ». Â« TOi Ã¯Ã¿x, ipfc dixit ? CertÃ© hi non adeo repunt huWb nee apudilios tant.v funt fidei aeponderis iftiusMarfP ris diÃ³tata.ut his citra omnem turn aiithoritatenid''^ rationem finant fe dimoueri ab ea relig'on antea imbiberunt, quamque multis retro liÃ§aamplexacft ccclefia.Et max. Vt animantes orno^f ,

DE VOTIS ET CAELIB. Â«t ^lex erant extra arcamNoe dil.iu o perierunt, ita quif-quis eft extracatholicamccclefÃ®ain, ab ca per hÃ¦refim, aut fehifma aliquot),diuulfus ,ac decifus: quails eft ifte Petrus Martyr in a:ternumdamnari,nifi earn tempeftiuÃ¨ introierit,eftnecefle.Etmox.CuritÃ¢quc cxlibatus, auc /pontaneadeCertioufus rei uxoriÃ¦.nonreft^ diceretur perfcilta!U!rtutiscfle,acpromouerehoBiincni ad Euan gelijpcrfeftiOnem)DeindÂ« q'.iainobrein,dic mihi Codes Petre,non debeat ille uitÃ¦:ftatus,ac inftitutum adperfe ftionempertincre,cui redduiirus eft Deus peculiar e a-liquodbtauium,quodexiniiutnfit,3i:aliorum longÃ© et cellar prannLa.dcc. Et mox.Confilniin in quit Paulus do. VidÃ©liiePetre maiorem gloriani in carlo erogandam uir ginibus,quÃ mconiugibus,aut uiduis t Auguftinus de Wnfta uirgân tate, retâutat illorum opiiTionem , Perre, q iamtupropugnas,quibusperfuafum eft, ftatum uirgi niscÃ³iiubioauceferri debcre,folÃ¹ni prop ter uitÃ¦ huius molcftias.nÃ´ propter maiu s air quod prarmium cari elle. VtbreuisfÃ®m.acreliquorumiicterum Ccripioruni miC-fas faciam de hacre fente,.tias, nÃ´nnc C hriftusinui-tat homines ad carlibatum Si uirg'nitatem,tanqu3rn ad grande deexiinium uitÃ¦ inftitutum,quvin inquit,qu:po teft capere capiat ? Et mort.Kedeo ad probandum cx-libatum,acuirginitatcm, ad Euangelij perfeÃ©tionenÂ» fpcftarc quod negat ifte Petrusrquem rogatum pcrcu-pio,num illudd'catur meritb pertincread Euangelij perfeftionem,nccne,ciii Chriftus daturus eft.prÃ¦miu nauduulgare,fedinlÃ®gne,amp; quodalrorumpiorum prx~ ini)s fit lon^Ã¨ prÃ¦ftantius?perfriftar frontis oportet eumefic.fi idneget imÃ³ cÃ¹in indoiftum, tum impium . Quod ucrÃ¶ hoc genus prÃ¦mij donabit Chriftus conti-ncntemdcgentibus uitam, ipfe oftendit,inquiens Apo ftolis,quorum omnium nomine Petrus dixerat : Ecce nosreliquimus omnia, de fequuti fumus te : quid ergo eritnobis ? Amen Amen inquit Chriftus, dico uo-ois, quÃ´d,uos qui fequutr cftis me, amp;nbsp;c. Et mot. Sub-harc.nÃ³nnePaulus dixit,unumquemq; recepturum mec cedem lecundum laborem fuum?Quis neCett plus labo-ris infumereeos,quiexpugnÃ¢tcsiomnem libidinem,amp; penitusab officio coningali abftinentes,carlibem degiit uitara^qu.imqui indulgent uxorum amplexibus ?Cur ieaquc non redderct eis maius aliquod â¡rxmiura,tan-gt;

til P E T R Ã¯ M A R T Y R IS qliamcultoribus arftioris, difficilioris, lt;Sc perfcelior*!' uitÃ¦amp; inftituti JNÃ³nneiftoruin cftperfeftior uita, folliciti funt, quÃ¦ (iint Dcminj, ut ilb placeant,quaÂ® illorum qui folliciti Cunt, qiiÃ¦funt mÃ¼nd) f quomO'^*â placeant uxori f llli cnimauthore Augiiftino, ^jjdilica''* fupcrftindamentv'ii aurum,argentum, amp;nbsp;lapides p/*' tiofos.-ifti lignum,fÅnum,ft pnlam. Corinth. tertiO' KÃ¶nne ergo debuittepi'dere,inficiasire,cÃ¦libatwni,â* continentiÃ¦ ftatumprouehere hominem adperfeftiÂ®', nem maiorem, quÃ m coniiigatoruminftitutum ?Hiâ' ronymuslibro primo capite decimo quarto contrai'â' uinianum,colligit ex eo qiiodPetrus dicit.-Ecccnostâ' liquimus omnia amp;nbsp;requuti,iScc. apoftolos accitosaJ^' uangelium etiamjUXOres,fi quashabucrunt, reliqiicriâ*' cum tu Caluinumimitatus,negascÃ¦libaâtum,lt;ScVotiâ'' eontincntiÃ¦fÃ¼iiTeeisnotum. amp;nbsp;c.

Si ^uif tibi indnu5,ctut crura prÃ¦cidÃ¨ret,ne(j; (luiciji^ operari,neque quoquam incedere polJÃ¨s.Ã®ta etiam ttÃlt;r nUrum.fi argumenta,er rationes mcas dicas nihil re,quum eas mutilai,er detruncatas uel audiendo perd', peris,uel maliciosÃ¨ ita retuleris. Non f nziÂ« fmpliciter/ in mea patet affertione, affirmaui, non ejje uotum tatuf,ut ipÃ fingitis,perÃitiione)n T~uangelicam : fed tiones adieci,quai tu in omnibus con/i{tationibus,pro fide,neque attigifti,neque recitaiii. Si cÃ¦libatut,mqit^ ut nos uultis, perfiÃ©lio e^,er D eas ipfum non prtceepi^â uosq- ilium perVotum facitis neceffarium,melius uidelâ^' minifaluti ueitr^ confuluiÃ'e,quam ipfe Deus:ut quinÂ«^ tisuUomodoitlaperfe{iionecarere,quam Deus uo^âb non ut necefjariam,fed ut liberam,que}nadmodum ex^ matis,propofuit,Hocego aÃerui pertinere ad iniuri'^'^ DeÃ¹quum artifÃ¨x quÃ¼ibet abfolutionis operum fuorâ^â q ipfa opera longeÃt cupidior. Mea itaq^ probatio ttt conÃflit-.Deus no exigit Ã uobis c^elibatumÃn quo eÃ

uosdecernitis)maxinM chrijllanorum perÃdiio : At nos Probst,gt;r citlibittum nos ipfos ex Votoa^irmgitii^quÃ d exi- ubacÃ®^aT {limctis per ilium uasÃre, quÃ mcitriiUum, meliorcs: ini'.,r,am IgÃ¹ur de ueÃra perÃilionepluieflis[oÃiciti,crmcliui con/btuitii,qu4m vfMS.NdiÂ« Ã¼leuobu ofimdit rem bane uthberaintat ipÃuobii facitii e^im necejjÃ riam. DtiÂ« firt utÃ uelitis, ea careatts : uosnon patimini ea dcÃitui^ fitmq-nuUo modo uultii amittere.Promde ueHrte perÃ-llionis niitiorem curam gcritis, quam Deus ipj'e gerit, (^odutÃt abÃurdum, ne dixertmimpium, ab omnibus intclligitur. Ad hÂ£c diccbam mirum ejje, quonampailo Ãf'Â«, quie meliora ejÃent, perjifhora, non iuÃerit, qw minus perÃÃ¤a exigat. CertÃ¨, quialiquam rem bene curant,id cum primis prouident, qubd illam reddatper-Ãlhorem : ideoq; ipfain maxime exequuntur,mandant, prÂ£cipiHnt, zr omnino requirunt. Si qua uero nv'noris noinentijiint,ea non ita iniquo animo patiuntur abejje.

Vosautemfacitis Deum, quÂ£ minus ad noÃ¼ram per~ fiUionem attinent, legis rigorc imperaÃetac illa,quÂ£ tios perÃiUÃimereddunt Euangelicos, non excgifje, fed reliquiÃe libera, iniuriam prÂ£terea luculentamÃeri injur!Â» fit Ãiirituifanilo,Ã conÃituamus hominis perÃdione, fpiritui,faa citra liter OS ab eo eccleÃÂ£ afflatas. Vnde cuminfacris litefis Ã¼ouiTeflimentfquibus noflro tempore Deiad- to nuncu-iasefl accommodandus, Voti huiuÃnodi mentionem non patur. igt;uieniatis,conÃcitur,perÃlt;dionemduobis quari, citra diuini ffiiritus magiflerium. CÂ£libatum,aut uirginitatem poteritis 'm NoÂ«o Tfjfamenfo oÃendere commendatam: Votum uero de bis nuncupatum,aut nuncupandtmt nus-qiiam indicabitis. AnnÃ³n ideÃ¼,fefÃiritu fanilo iailare ftpicntioremi conÃituere Votum cÂ£Ubatus ad Chriflia'^ â¢4m perfiUionem maxime condHeere,ciim fÃiritus diui^ ' â

114 PETRI MARTYRI5 nut eius nufquam memintrid Taceo prÂ£tere4,quia ilt;ip' periut oftendi,quÃ¨m i/ii fdÃ¼antur,dtt perftiUoniafj^ ad pr^ceptaDci non pertinere^t^am quoties nobis cris Uteris dicitur,perfi{ti eftotet Ac ne arbitreris ui^i^' rem perfidionem requiri adieÃ¼um eft,ut pater ttejkr le^iis.Et Paulus non^el iuÃit,ad qaos fcribeiat, fÃ¨di efÃnt. Ã¯n bis preterea qua docui^alibatu/m aut ui^' ginitatem ideo conÃrmaui mandatis, qua 'm lege conl^' nentur,non elfepcrfecliorem,quÃ³dfiadiÃ¼aduo pri(^â, dcÃ¯fiitpcr- confirantur:Diliges Dominum Detim fcÃ©ti ora' ca: coriJe/of^t anima,QT omnibus uiribus, or non concK^^, [

fclt;rs,li)ngÃ¨ initcnicntur infrti iacere. Poterit etum quisf^i ( permultos inumire,dut uirgi}tN,dut citlibet) at qui j pcrfÃ¨lt;^ dilex(rint,ut lex pr^dpit, quiq; non concupii'^ ' rint,nuÃ¼os mueniet. Adieci tandem,ctelibutum matrim^

niÃ»mquegenera quadamefjÃ¨uita: in quorum utroiji'^ i fumma Ãuangelij perjÃ¨Ã¢io locum habere queat, quÃ³^ uisinunofapÃ¨facilius quÃ m inaltero. AtqueÃctneiti^ afjÃ¹mpttm, quod tu clamitas, non probatum, probant' cumqÃ»e tu rationes addudat non folueris, contra tt huefortiter dimicant, er atemian pugnabunt, quanln' Qui fit HB- quidem ueritas perpetuÃ¶ manet. Atq; patet ex his,qttOâ tient wltM modo rede dixerim: ultra Euangelium progredt,qui(^ â ^roeKdi '- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;confuluerit,nempecitli' ;

untÃ¹r. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;batum CT uirginitatem : quoniam fub necejJariaVdi ,

bligationetentÃ¢tea recipere,qua,tttlibÃ©ra Euangelinnf commendauit.CertÃ¨,ut fapius dixi,nufquamEuang(ltâ ca liter a uel praceperunt,uel adhortata Ãtnt, ut iÃi'V'gt;' to nuncupemut. Sed, iuxta infanamgrammaticam hutilt hominis, idem Ãgnificat uirgincm, aut calibem wutrti atque iflAVoto nuncupare. ProptereÃ cum legit in NO' HoTf^ttiento aliquot adhortationcs ad calibatum,Sgt; iiirgitiâ

Ã¶Ã vofii ÃT dAÃtiB. tiy kirginitatcm^fhtim nijUnutt harum rerum ^rota 'ri.At bene pÃ¶tiiit ex mÃ¶ribM fuif,dtlt;jiie exfuogtegefti-â cilÃ¨inteÃligerÃ©jh'Ã¨c iiilerfefe ttoneffÃ¨eadafi, QudttdÃ³-guident tOi uirginitdtettt, aUt cdibatim fanfiÃ¨ nouent^ cum intered loci, rtegueuirgihiMem uiudnt, nequefan-(Im cMatum priefient. Cuinitdqiietdntidn diÃrnti feinuiccm,Smylhteus tioh debet tiiirdri,Ã fcriptur^e ad Unum,eos oui paUunt,Ã§rdahinnhiibent,hortdntur,de dl tcro Â«tto [trfffzit. MirrtKr pafius [eipfum, quihiecnon diHingUdt/ed perpetno,ut fophillie cÃ³tifueberltnt, nii~ fcedtcdlumttrr^. EÃ dutcm nobis notÃ¹A diÃfutdndo DifputaJo wrfgj'Ã® peccdri, qudm ubi diucifutn dbeodetn

gt;*onfepdrdturiÃdncitdquemeiedoÃ¢lriaiepdrteinjÃ¼tU- qu'JmÃ®dÃª qii^t,probduit:qnocired me ut drrbgdntem iniuriÃ¤ cdr- amp;nbsp;dmersÃ pit,qitipythdgorie inÃifnuda meo fcrmoni db audito- nondiftin-Â« ^buscirediueÃ¼m. lduitijgeaustionmibi,ueriimÃbi,dc fui ordinit hootinibus tndxlmÃ¨ omnium debet dfcribit iui,quodfeaelfi)tnniâ{ruttt,flitim fdtis probdtum cre~ 'btnt:QÃ¿Ã»ntquecXdliquodePdtribus,qui homÃ¹ies fÃ¹e-^

idea fepe Idbi potuetunt,cr IdpfÃ® funt, dixermt^ Wr itd,Ã§r itd fcripÃt.'amp;,quod minus fÃ¨rendum eSt,Ã Pd-P^,iieldlicuiusDecretl nuduw uerbumprotuÃ®eriitt,fl-^^idonedmprobdtioneinÃtorumÃgmentorUm dlldtum Putant.HoceÃ¤ hominibus inititt, er ueUe rdtum efji (1^

Pytbagoricorum, ulvrie NoÃ® UÃ¨rÃ´ quuni feidmus EUdHgelicdm doÃ¢rindm rtofi eÃbdb homine,nun qudn diiitrdmtnr,reaÃ¨ nos,dut ordine quippidm docuif fe,niÃ ufque dd uerbS Dei,rdtio,net quds ddducimus, re-foluetfiiius : dtque ibi dcmim flumus,ibi pttgndmusiibiÃ dmus nos no errdretfumtndque diligentia curdmus,nott M dd locd obfcuriord fcripturieargumita noflrd,errdtiÂ»

Â»LI , M AR,T Y RI5 ' fentcntiMor4culoram Dei,Auditores deducimiu, (}uo^' gnofcdinur Dei tuintij,non autein humanarum traditin' I Â«MW millier i, AudUores meos Oxonienfcs pr^edicdf,Â«'â'' u/q^ddco bumi repere,ut dilata niea temcrÃ¨ admittÃ¤td' Q^d de re dliud ref^oudere nolo,nifi quÃ¶d mgentcs tid4 diu noÃ¤uq- Deo mco dgo^qui ieffÃ¨cerit,uteoinpiKgt;'^ illorum indoUs,i^genij,dc.eruditionis-non peenitÃ¨dieiii^ gno jiiidioDidngelicdm doilriHd dmpleÃ³ldntur:cMUf^â^ me Deus pro fua mifericordid miiiiftrum conflituit : fO? pro/Ã¨cerunt crpietdtis, zr doÃ©lrinÃ¦, ut illis dcerbiÃiiigt;â^ dolcdt,unqudm te dpud fe docuiffÃ¨, Verum de bis eqid^ nonlibenterloquor,fiquideindd cdufdm tnitiimÃ¨ pedt neut:Cf uideo te no propter dliud hic dttigijje,nift qK^ dmbitione dtque inuidid,qud miferrimÃ¨ Idbords, huciâ^^ imprudens pdÃus es te rdpi. N4(n cmÃ¯ Deus dliquis ueigt;^' menter dolet,is imprudens, er uolens,lingua eunt ptflâ^ tueÂ» dgitdt. Deinde fdcito multos hk effÃ¨ qui mihi crcddnt,dn inde ueritas doUrim jcfiimÃ¢da uidebitufi J'quot; arbitror.cÃ¹m Pdulus dicatad Romanos : Quid fi quid^, illorum non credideruntinunquid eoru mcredulitasS^ fidem irrita ficitiAbÃt.Siuc igitur auditores crediderinl Ãuengn,modÃ¶,quodimedocetur,uerbo DÂ« Ãiffiiltk tur perjÃicuo nbsp;nbsp;certo,nihilo magis,aut nunus erit ued'-

Ideoq-fcito Ã¤metalianonuÃqiadeomagniÃeri: quifit^ momentum maximum habere arbitraris, non eQ: mirilt;^ dum,c'um diutinaconfuetudinedÃueueris,no alia deeoÂ» fa iudicare aliquam fententiam Patrum,aut Concilioriid ueram,niÃ quia Ãdes ei uulgÃ´ ddbibetur,neq;ut oprortud earn reuocas ad examen fcripturarum.Difcetandem, cet ferc),pro ucritate,non ad hominum fenfiK,fed ad rum/flcndorem,luccmq; eextiÃimam tterborum Dcim^ US acian conuertcxe,neqi id^fcÃ³les,aji homines affentii'

i' y if

y tl

if li i-

lt;

Â»

tur,Ã¤n diffcntianf.dlioquiit 'm tanta.Ufirietatednimoru'nt: eris incertuf,ac nutabii, 'VcUem pr/gterea libaiter de tc fare,quo iure,quÃ³ue ratione me tanquam fch.ifmaticum, O'-Ã¤b eccleÃa prÃ¦cifum tanta nbie. profc'mdies.'Sgt;iuliase~, go fcripturasdiuinas rÃ©pudia;facranicniÃ¼rum perceptio ne,ut Christus ilia 'mlHtuit,e7Ã:fqnentcr,crlibentiÃime utortomnes admitto traditiones,qua: neeeÃaido, ex uerbo Dft conumcunturÃ¹n adiaphoritprteterea^ que eum uer bo Dei non pugnant,neque trahuntur-it} abufuf facile co fentio.Cur igitur ab eccÃ¹fta fuin prit;ciiÃis,AUt fchifmati^ â Â» etui Qjiiafuper/htionibuireÃÃoiAtita Ã^it ChriHu:, es-eiuf apo/kli nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;, ForteineÃc traducis,.quad, v

iPdpadcÃcerm.VerumhocnoneliaktecliÃa difeede-titfed ab Antiebriflo ad Cbriflum b-anÃre, es lt;* maligni. i tiÂ«Â« fetu,ad ucraiit Dct cceleÃain fe adiungere. VcrÃ¹ini beustu,fihocefi in crimen fcbiÃnatis mci{rrere,pur~ ga teipfiem . Tw Â«hw , non mmiu qttÃ nt ego, 4 papa gt;nbsp;defciuifii, quamuis in prteÃ'ntia , ut.perÃdut trans/u ^ -i ga,ineiuica/iri5,esfub eiut Ãgnistniiitaretefingaf.

At non funt KomanenÃum ingenia tarn parum na-futa,quin facile Ãntolfaliura leutÃimam tuam incour â jlintiain. Imo ea iain deprebenfa eÃ¤ . iVt cnint mi - -figniÃcauit eS grauii , es ingenioÃu uir,^ ita prsc tuafapientiainGallijstegeris,quaÃÃs uejÃertilio, qui itecÃ uolucribii{Euangelicis ,nequeÃ papisiis quadru-pcdibusrecipiaris. Htc eil Diaboli triumphui in bo-Â»iinesperfidos,autadperditionemiUosuaÃ-a tentatione â follicitet:demdÃ§,iUa perfilla,proditoresomnibuf exofos- Abdiario erdetcjhbilesrelinquat. Sed utad inliitutum reuertar, matnnio -quterisexme,cur abdicatio ufiu nxorii non dicatur ei'- â'Â«'' eiâ-r rn â¢ nbsp;nbsp;nbsp;â¢ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;' I â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;rcspenc-

je perjeetje uirtutis, ac promouere hominem ad Euan- ftÃ¦ uim-gelij perÃUioncin i Huictult;eadntirabilipercontationi, tis.

fc pMcis rejpondeo. Quia ego ^eilo,^Uie per fei' pfa aliquid ajjÃ¨^uutitur,non qult;e tetn(rÃ¨,aut ^uejnaJinf dumlolt;]uuntur,^ Meidens et adiunÃ¢a JÃ¹eriitt.vniit quumhodieaduirginitatem^cMatum nonfemper, iÂ»w fjuÃ m rariÃime confequatur lEM^ngelica perfiÃ©lioj guident tyrantiide hominum i/hiobtruduntur,non /j)iri' tuDeifuadenturÃ¹deotUa perÃUiones Euangelicat ej]i perfenegoâduum Euangiliea perÃÃ¤io,non âm nugiiÃi in fide prteftanti,atijue iÃuftn charitate confifktt, Quin fepe uideat honunes, Mi dum fuerunt ca:libes, ui' 1ceruntperdite:^uumuerc) fe ad matr'monium contU' liffint,purÃimeuixerunt. Quodega malmn,fimaliDgt;gt; dici debeat,tibi imprrcor,ut denigue impudicitiie ac bbi' d'mum tuarum perttefuSf^uia continere non uales. ad lUi trimonij portum confitgias. lam rattonem habet, eur. lt;' go c^libatum perfiiiionem Euangelicam effi negetÂ»' quottiam cum maxima imperfitÃ¼ione frequenter mueui' tur coniuntilus, Aliquibui ad fanilitatem condtidt, quid plurimof auferat ctcmis moleÃ¼iat tahquibuiii^' gt;â 0 maxima efl 'tmpednnento, ne in Chrifliana philo)'â' phia proficiant,quando uel uruntur, uel non contiittul' Tu uero conarts diuerfum oRendere, quod Chrifluspf* eofit redditurui eximium^^fingulare pramium, quoi i^r\'nÃ® ma nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ptorum mcTcedibus longiÃime pr^efiet. Sed Jwetuf

iusprjcmifi argumentum,utmodoquf{tionemodiofam,critiutilb non reddÂ« deparibusautdifi)aribtispriemifsfan^9rum,miffiigt;itfâ' toni ciamus ( nam tantundem ratio tua efficit,fiue detur,fiâ^ negetur)adeoinfirmumeil,utcaufamtuamnullaexpâââ^ te adiuuat.AÃentiri propofitioni,quam affirs, mefing'l'â illarn efji Chriftiani hominis perfiÃ¤ioncm, cui DeufOiU' pliorem mercedem attribuit:Quomodo affumptum P*'ââ J balgt;is,Ã§telibatui potius illud effedandum,qu^ pned^l^,

de VOTIS et CAELÃ¯B. 119 Ãdei nbsp;nbsp;fyncer^ chdritdtiiProculduhio hÃ®c deÃck: ndin

fii'^ptridnturiÃninconiugdtOflongtmeliora lt;judm in lt;^iibt/i^ddmittdtur bt^qualitM priemorum, coniugd fo au plus cÃ»rd cotrcuerfid trd^uetur,q ctelibi,qui minus fidri cr chdritdtis hdbuerit. Cumcfi Pdulus dicdt,redditu-Â»â Â«w eÃe Dominum cuiij} feeundum operd fud^udim mihi ^bs tedemon^dri operum rddices,dt^ principid. NoÂ« potfrw profidÃ³ dlid oflendere cfudm Ãdem, zr chdritd-^^â 'cumdicdturddGdldtM,fides,^u^ per diledionem operdtur. Proinde,ijuid ijh, tdm in mdtrmonio,^u4m bt ^^hbitureperiuntur,in dlterutro interdum pcrfiÃ¤iord htterdumminuspcrÃÃ¤d,intdligerepotes,fdlsc) dÃunÃ¼f DfÂ»Â»n eÃe reddituru mdiord pr^nnid cdlibi^^coniugdto. PoHhdc itd^; fedieris guit funt per fe, non dutÃ« morefo-philidrum,tiult;e perdccidens contingunf. ditiindduer^ tâÂ«,dÂ«oyÃ®fclt;tnÂ«prlt;fÂ»ttortt)B,/Ã®J47UÃ Ãt,proprie rcÃi- eft jromif frredignitdtem fidci,Ã§r chdritdtis, nondiuerfd uitÂ£ ge~ o âcdend 1 Â«Â«â Â«t. Ciiterkm quod inÃituiÃi probdre niteris,quid Chri- * tâfbuT* ftwPrtrointfrro^rfnrt omnium difcipulorum nomine, iftasl. OifKffritnofgt;if,^Â«iomnid reliquimus,quite fequere- QÂ«lt;gt;Â«nquot;-gt;âiurireÃondit:Vos quifecuti eÃ¢is me,fedebitisfuperdno je^js *^^0 decimfedesiudicdntes,crc.nicuiderisoblitus,dut diÃi- chrifto fgt;tutdre,promiÃionemhdncdd omnesChriÃidnos pertine nbsp;nbsp;nbsp;rclin-

: num Pdul.dicit ddCorinth.priore,qu(gt;d efjentennun âI J, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;1 â¢ 1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;r â1 u nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;. neatur.

dngelos ludicdturi. Et omnff,qttof^Â«otHZ Cnri-fliim credunt,omnid fud debmt rclinquere:non modi df-fiÃ¤u,ne fcilicet Ulis nimiu htcredt,fed dnimi quoq;prtepd-fdtionemt quotics pro ChriÃo ipÃs carendu ftt,quÃ¨ddmo dit interdum dccidit,qdo accerbic pcrfecutiones aduerftiS ^gclif proÃÃione excitdtur:uel Ã nobis prdciperetur, qucddinodii ab Apoll, requiÃtuÃit,ut ed relinqueremus propti Ãmus ad obediÃ«du,cromnib.reb.nollrit cedendu,

(. lib .P Ã T RT M A R T Y R I S uti neceÃitM expofcet.Prientiu apoflolis, hÃ¦cficerint, protniÃuell,cicreddltu:quodide nobis promiÃu, acrtti- â dendii intelligitur,Ãi uel idÃ«Ãccrimus.cÃ¼ opusfitcrit, ideÃiccre habuerimus conditUtu^Ãt Deus d nobis pofbtli uerit.QnanqtMmnonpoIÃum iÃumhominenÃutis mirtl ri,quicxco quodapo^bluChrifto uocjti,eumÃequcnii^ rcliqueruntuxores,putdtconfici,Ãiceos fuiios cdlibci, ut ctelibdtum uouerinf.neque id aliter probat,niÃt dietn-do. Qutd,inquis tu,an id non credis i Hoc afÃeruit Ulf' ronyinus contra iouinianÃ¼.aÃcrit hoc AuguRmus, Dicatid,c;âcredat quiÃquis uolucrit : ego uero hocijâ' Rclinqnc- fumcertoÃcio,P.eUnq^ere,ferinoneLattnohaud ÃginÃ' le uxorem care,uoucrc. AnnonreileÃeripotcfl,utquis,quumn(' uere'^Ã¦h- Ãuoruin cauÃa cogiturirealicgt;,utÃ^pefit, uxt' batum. Ãuamalicubirelmquat:crqucgt;ÃibicundumeÃ¼,ff^ ficiÃcaturi neque tarnen uUum uotum c^libatus Dfo nÂ«â cupet ? Sed agÃ¨, hoc euincamus maniÃÃ¼iÃime, ex MatthÃ¤i decimo nono: E^lo iam,Ãtcut uis, relinquere Â»â¢ xoregt;n,idem eÃÃe^atque uouere,uxorem poHhacnoHi traÃ«lare,aut cognoÃcere tanquam uxorem. Porro neeeÃ^ rium erât,Ãi couranter iÃÂ».Ãtgnificatio retineatur, ut tttâ dem ÃimiUter in alijs rebus ualeat ,quien Chrifto iÃ¼tc (â numerantur : inter quas recenÃentur,pater ,)Hater,(f filij â¢ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;grammaticam erit

irem reimquere, aut matran ? Eiihil Ãanc aliud,niÃt UO' } uere,parentes nunquam poHhacÃe habiturum, aut triâ daturumquaÃparentes. ltemrclinquereÃlios,erituiâ ucre Ãe pojlhac non habiturum illos pro liberis. Vides itaque demum in qute detrudaris abÃurda i Hempeut hÂ£ctuanota,qua: aÃingis ApoÃigt;lis,contri prlt;eccptum DecalogiÃnt nuncupata: quad mandat piâ rentes, ey uenerandos, tttg'ÃuendostliberÃ¶Ãque indâ tnort

. more Domini educandos, 4 PmIo difertÃ¨ prteccptwnt ed, dt(]ue id, cjuod mctgis aduerfum te facit^equirit ab Epifcopo,qui iain ad Ecclefiafticum min^ium eÃ uo-atw^ut ad Tj/koibcÂ«Ã®Â«,cr Titum fcribitur. Ad htec, ff-tiaquoque Ã§^nauim reliquiÃe dicuntur. Vnde iuxta tnum Ãenjum uouerunt /e podhac neque naui, ne~ que retibus ufuros . Qki tarnen poflea pi/eatum iue-runt,quÃ mChrifluirelurrexit. Proindcnonpoterunt euadere quin abs te accufentnr uiolati Voti. De-mde Chridus excepta jeortationiscaju^diuortium pro- andoApÂ» btbet. Verim Ct tuamjÃ¨quainur fententiam, quaties. aâ- Hlolos di-/wMb'jKe/dDfowocdbÃ¹ar ad aliquodmini]leriam,uel âortiuni

* nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;intCT jllos

eumoportebit,fteuientepcrÃqtii{tione rclinquere uxo-ran, illico matrimonium rejcindetur, Ãetqae dinar- non lulsit, tium, Nam quemadmodum tu ais ,relinqnendo uxo-ran iÂ» huiufmodi ncceÃitatibui, cÃ¦libattit Vota nun'-cupatur. Non oportet, mihicrede,perpÃ©tua reÃiice^* QuÃ¦ftio-re,quid Hieronymus,qutdueali/ Patres dixerint, autde ncs non dliquolocofcripturtejta,tuerint:fed oportet ipfas diui- Aintad PattÂ«/Ã¹frlt;Â«pfr/lt;TMt4n,4c diligenter uidere qÃ¹isnamfen-fusmagisconueniat,quifuediÃentiat,ey Ã uero Ãtre- adferiptu-KtÃ³tior;4/(o^Â»in femper tanqiiam fifhila fie fonabis,ut ras-abalioinfleris .QuÃ´dque fttbifcis,me negando Apo-ÃÂ»loscÂ£libatumuouijfe,Cdluinum fequi,bis temerita-temtuampatefacistprincipiÃ quidem quad nefcias,dn ipfâpermehocuiderim,anex iÃ¼o egregio doÃ©lo-, re,uelex Lutbero,uel ex Pucero, uel ex PuUngcro, pi/f Oâ eruditis uiris didicerim: deinde quod pudendum ar-bitrari5,cHm pios,tuminfacrisUteris eruditiÃimos ui-rosfequi : cÃ¹m tarnen ipfe perpÃ©tuÃ© feriptoris cuiufuis ecclefiafiici,modÃ noftramlt;etatem anteeeÃerit, licetÃ- ' ne authoritate pronuntiet, aut afÃrmet, fententiam

giÃ¹m teuiÃimi tu; ÃttiliÃimi Ã¢dclucÃ©f. At ^ucm if! morem ob fernem^ fcire cupis expcdÃ¹m paucif : prO' pono mihi ante omnia facrat literof, tfuat, ut fÃ©oM polâ fim, pro uiribut rimari, fcrutari non deÃflo,i]tgt;Â«' ai eruam non fontnia hominum,fed ear{tm,lt;juantugt;n Ãtquot; ri potrft, legitÃ¢nutn fenftm. C^uÃ® fit,ut Ã c^eterit fÃ»fs hominibuf, imÃ´ Ã nuBif difiÃ¨ntiam,quantum i'*' teUigo facru litterat pojjÃ¨ firre. Qtwd uerÃ tdlt;t' tumuirum,quantuseft Caluinui,ac fimiles eiu{,iMltâ diÃ¢it acerbÃ¹ esquot; odiofis audes infeÃ¢ari,didbolam rt' fert,^ ealumniatpijs hominibuf perpetuÃ´ firuit. C^crum uideamus adhuc,quomodo probare nitatufi quoi affumpfit : nimirum calibatum ,feu Votum Cnamika fiepe confiindit,Ã§r, qM efi nobilk eiuf dit' teÃ¢ica,pro eodem habet) perfiÃ¢ionem EuangelÃ¹td effie. Confilium, inquit Apofiolus, do : rrgo in maior gloria eroganda elh uirginibuf, quÃ m cotung^' but .Quif hÃ¹diuinet,undÃ©nam hac argumentatio uii habeat i Sed ut in pauca refiaationem eiuf conjiquot; ram, 4 Smytheo rejfionderi mihi uctim , an pr^â eipiatur nobif,potitn uitam ponere,quÃ mChri{lii^' men abnegare. Scio, non negabit : quttm Chrifiui xerit,eum, qui amat animant fiuam, dlam efiÃ¨ perditf' rum. Quod quum ita fit, dabo martyrem,quipt^ Cbrifio uitam po/Ã¹erit, Ã¨diuerfio calebs, aut uirgo tuatur. Vtri dabitur potior merces inpatriai Sink' gini dixerif', non fiolÃ¹m omnibuf Patribuf,uerÃ¹m tuif ficholafticis fiophtilis aduerfiaberif. Sin uero fti' mumlocum dederit martyri,fiacilÃ¨inde coBigeffpl^'^ pramif habere obfiruationem mandati,quÃ m confilij-Cur igitur tant inconfiultÃ¨ argument arts: confilium nbsp;nbsp;,

de yOTii ET caelib; uj ginibttf, coniugibusiQuaft Deo magis placeat^ utconÃliitfttc{attius,qHamut obferumiM pritccfita} kmcemisguÃ m aptrtiÃime tua fophifinata deprehen-ianlur. Burfus idem Ãabilire canaris, quum m^uÃ¹, Chri/ius ^uum ad ctehbatum nos tnuitat, ad grande,ac exittiium opus uocarefe oflendit, (]uum dicit, ^nipo-teÃ¢ capere capiat. Difficile genus uitx 'm quibuf-dam calibatum effe, non nego. Hlt;lt;Â«d tarnen illum concÃ©da Ãc Dea ^atum, c^uemadmodum eft toto corde, tota anima, cr omnibus uiribusipÃum diligere, Â«Â«Â«r, Ãeutimandatur extrema prtecepfo,non concupiÃcre. AdhucineodemuoluiturlutotCf licet parum Ãliciter, procedat,attamen inde unit euinccre, deberi maius prÂ£-Â»lt;iunuirgini,lt;]uÃ¤m caniugato:lt;juia ÃDeus reddet u-nicuiijue fecundum operd Ãia, lt;juis non uideat,inquit, WÃ¼ioron eÃe laborein,cxpugnare omnem libidinem, quam ab uxorum amplexibus non abdinere I Red-ditur itaque iUi maius pramium, quad arÃ¢ius, difÃci-

Wgt;(Â«n Â«0Â» diffitfor aliquibus laborare difficultatibua: conlÃ»gÃ®Ã´* Ãdpium matrtmoniumfepe longÃ© maiores habtre con- grau lores

Dngamus(uteÃepoteÃ¤)pauperem,qHiquutn Uborespet snimaduertat fe aduri, neque poffe continere,ita ut pu-dicÃ¨,cadÃ©que uiuat ,uxoremducit,liberos procrÃ©Ã¢t: Dttmque familiam Ãbi 4 ChriÃo comm^Ãan alcre findet, piurtmum diu noÃ¢Ã»que laborat, deimque aÃidue pi'fC(lt;tÂ«r,Ht fuis laboribus det fucceÃitm: is omnia hec Ã patienter ferat,paupertatis, iÂ«qKdm,Â»Â«commodd, wc-difcipIindm,crudftionÃ¶n^Mf libfroruw pwin negli-

gdt,imÃ¶ cMrrt pmntd euwddigentidjUtm timorÃ© Dei rducentur,proculdubio negdtf Â«on potcrw,tdlon homi-

' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;er graues,sr arduos labores dd bonoron Dei fub~gt;

te5,twn duxijjÃ¨t uxorem,fed (utplteruj; ucsh-umfdciH^\ fcortdndo,zy'adulterM comnÃ¼ttendo^ndturali cupidit^^ fdHsÃcifJetmec magno laborc,quantum ad proprium n^' Hum fufjicmt, necelfaria fibiuni comparafjÃ¨t. At facicntibMfcripturaminatur exitium. Dicitur quipf^ Ã Salomone : Uieretrix pro/Ã¹ndafiuea:cr Pauluif^' gno Dei cÃ m fcortatores, tum adulteros excludit-Alteri uero qui faniiÃ¨ coniugium colat,crpro fuflent^' da familia plurimum laborat, in Pfalmo pronÃ¼ttitU'ti quÃ¶d labores manuum fuarum fit tnanducaturus,habitgt;f r^que uxorem in/hr abundante uitis, er Ãlios qo^r pÃ¼ntulof olete circamenfam. Ã¯ta, inquit propheta, bttttt dieetur uir qui timet Dominum. His tam expofritnnb Â«Ã³Â» c'arere magnis uariifque laboribus,crDeo fanÃ¨ tislegitimum matrimonium.Exaltera parte nunc/^^' Hemus uirginem, aut citlibcm,qui donum contint'' tiaiDeoÃt naHus . Ã¯Uum planÃ© multis curis negoti^' rum atque famililt;e regende fentiemus earere, que otq ac temporis ei dabitur, utÃudqs facrÃ¦ doiif^' the,faer^q; concionibufhabendis uacet,er publieks cdHisthabebitqueÃortaÃe expeditiorem mentem ad ftt Ettangelij traÃ andaster licet aliquibus laboribus non ct reat,facilius tarnen uitÃ¦ genus adeptus erit,atque doctUâ do,ef cÃ³nciondndoÃequentiusÃmÃ¶ aÃidue ÃrÃan nti-lior erinccleÃif. Sed quod alterius labores atque ntO' leflias,er quidem pias er fanilas uincat, non facile dixt' rim. â 'Eieque dabo maioremhuic cÂ£libi,quÃ )n coniugit-tosautÃdem,autcbaritatem neeeÃerio ineÃe. Id auttiÂ» Ã pqshominibus cumprimisintelligendum ell:,funttnaiit difÃcultatem, aut laborem,ânoninhoc,aut iUogentf^ uitÂ£ ponendam eÃe i Chrifiianis,fedmabnegando a(

mortificando feipfum. (iuod,cum omnibus credentibui debcatejjÃ¨ commune, non eft,quÃ´d quifquam id magit igt;tctelibittu,quÃ¹m inmatrimonio qu^at. mÃnitire-periuntur in coniugio, qui multÃ´ plus huius mortifi-cAtioniSjÃy ubncgdtionis affcquuntur, quÃ rn uirgines, Ã§j-quidecMatu ÃbiuchemcntiÃimepldcent. Ã¯sigitur chri-mugis in regno Dei laborat. quiunÃ¹ cum Chriflo ma- ftimagÃ®tia gis crueiÃgitur mundo, quodeunque fortitus fiterit ui-U genus. lAdior, deinde dices, merces iÃ¼is dabi-tur, qui foUiciti funt corwn, quee Ãsnt Domini, ut idi pliceant, quÃ¹m his qui foÃiciti Ãsnt eorum,quÂ£Ãint mundi. Non docet Paulus iÃ¼is maiora deberi prÂ£-mid, qudmiUis ,ueluti dbs te additur: fed tantum ait, fodicitudinc iHos diUrahi, criÃ¼os nunimÃ¨. quodeucr-tit priorem tuam fententiam, qua pronuntiabas magis liborare ctelibem . Nrfin /Ã® utrimque tam calibem, quÃ m coniugdtum uerÃ¨ pium, Ã§tr fanÃ©lum dederis, con~

lugi maioris labor foUicitudinis ob^epet : quia plus namp;iâcmper mundi foÃ¼icitudines excrutiant, quam eorivm quÂ£ Dei uitiofam funtâ.qudndoquidemnifi quis reÃ©Ã®Ã¨cauerit, illismo- notÂ«-derate,dc prudenter utatur,uerbMn Dfi preeÃcant, nefrudiÃcet:quod Cbrilius in pdrabola feminis in ter-ram iaÃ©li de fpinofo loco docuit : atque iÃ¼e timor piÃ³s miriÃce redditanxios-Verumbicuideo,in quo utphe-riquealijtuigregis,bdllucineris,Etcnim putas bis uer-b 'ls Ã Paulo mundum pro uitiofa re accipi: quum ip-fe mundi nomine prauas cupiditates,aut libidines minime inteÃigdf.fed tantum curas de neeeÃarqs ad ui-ilum, CT ad rem dome^icam tuendam . Calebs ab his curis liber effÃ¨ oÃenditur ,coniunx uerÃ´ illis deti-neri, quod perinde non ita poteÃ interdum ,Ãcut alter,facris prompte uacare,fed proptereÃ non imminui-

116 P E T R T MARTYRIA tttr neeejjÃ riÃ dus Ãdes cr chÃ©ritlt;if ergi pter tjuem uxorntduxit.Niiitt cum dono uirginiutift aut cielib.ttu{ anÃ naduerterct fe deÃitUtum,nc forriktin' tur,cr Ãdureretuf,fubirÃ©tlt;jue curof Grdcterrimiit,C!^â piÃmlt;if, Ltboriofumconubijfufcepit tnilitutÃ¹ftt.'crfâ' licitudines inhone^ia, impulfut dileilione DeÂ«, cÃ¶ttnW' tauitcumalijs honefti(iribuf,Ã§rmcUoribHs, (judi hiiSgt;^ pLcrtuhiuemiitrimoniumfibiddiunÃ¢M.'Etidcircii tuil* fide tlt;intd(jue charitate poteil etuperfirre^quMid poteH faerk perpÃ©tua htcumbere. Cmc itiique tet mundi follicitudinet quAf Paultit memorat aÃih^' matrimonio, uitiofiit,AUt inuifiu Deo efje, peccutum pertineant : ftq'udem uox mÃ¼ndig qiteiii^^' Modum e^ dudum,hoc loco uiÃ¤um corpordlem,(^ rei fitmÃiÃ¤rk curam fignificdt i 4 quibus curit ftnÃ¢ui Calebs,quÃ d homo fit,prorÃn eR alienus, uis iÃ¼is minus occupetur coniugdto, lieque te dixcrit, tnaritum figt;^â placedi U - nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;quoinodo pldceat uxori,non cas re]^i(fâ^

launt, ey ornÃ¢ntfefe,dc mdgnd UMitdte corpus Hunt, ut uxoribus formd,uultÃ»que, ac muliebri plus comntendentur. 1^4 Â«ort funt ChrislidtionM iugunt, fed itifidclitun ,Â»iÃ³l}ium, (y lafciuÃ´rutÂ» corum. Sed Pdulus placcndi uxori foÃ¼icitudinew eut honeÃ¢dm,fanÃ¢a3n, prudentÃ©mque conuerfdtion(f^gt; qud iudis uijs pux coniugulis procurdtuf. Pten^â^' ru/m cauere oportet morofitdtem,nefit difficilif,^^^' nterÃ¨ coniugctn fuÃ¢m afficidt trislÃ id : curdre qtKXi^ debet,ut Petrus piÃ¨ tnonuÃ¹, ut infirtniori udfculo honorem defirdt : quod truximÃ¨ fit, cum in his, nefla funt,quseqÃ¹e de pietate nihil mminuuitt, Mt

DB VOTIS ET CAELIB. 117' hgnt,beneUoIentM coniu^ah affentitur tt^tori : qmt [Ã³Ub (itadotcum iMtlta quotiJie 4cddÃ¢t,guib. uniis coniugum fitilt alterum poÃit aiit imtttre,Mt affÃ®cere trifÃ®itu,ne(^ panu efl^neque teuif tnometui : non tarnen haberi debet tx itJo (ttrarum Hiintero, quÃ¦ Deo di^liceant^ aut inter pecciÃ¼a cenfeantur. tinÃ³ Ãob takiuitandat curat ^ni opus habet matrimonio, ipfum detreÃ¤aret, is ani-nom fuam Lederet, er Deo non leuiter diÃgt;Uceret dum-eiÂ»eex Ãde, utque Dfo pUrÃ¨ feruiat,fubit ilbs niok-^iat,magna Deivm profeqiiitur charitate,ac abudeum Wn uulgartm Init gratiam, Proinde ApoÃ¤ohts ml diuiaotuit, atquein matrimonio grauioreselJefoUici-ffdines, er circa uiliora, quam in ciclibatu : quad ma-niÃÃ¼iuspaulo infrÃ expreÃit,cum diceret, carnis tri-bulationein huii^modi habituros : nilq; pretereafubie-eitjUHik tu coÃ¼igas, maiora pramia deberi ctelibi, quam (oniugato. id autemfalÃo tu putas conÃci ex maiorifa-nlitateuacandifacris. Sedobfecro,mihidicito,Ãduus, tumopibm abundet, facilius eleemoÃynat largiatur, ciiioneft qaÃ minops,numeade caufa plusiÃ¼i mercedisafÃrma- maior nir-fcK^fSfrijÃu^moptj^w er paucat det eleemoÃynat, Crnulla cum facilitate, quandoquidem uix habet, unde quippiam interdum queat dare i Certe Domini tefh-ntonio uidua, qua tantum duo minuta obtulerat, plut laudis meruit, quÃ m iOi diuites, qui opulentiÃimat ob-lationes inferebant. lam uides ad qua principia ra -tiones tua refoluantureut femel dicat difÃcilioribus 0-peribus deberdmaius pramium : deinde tuioblitus,uelit mercedem potiorem reddi calibatui,quc)d expeditior fit, Crpaitcioribus curis dilirahatur. Audiuinonnunquam t^c quandam befliam,qua fe ipfam deuoret, fed earn nun quam nidi.At nunc intelligo, argumenta tua rÃf taÃ¹

128 .P,ETRI /Ã®A,RTYRrJ t^Ã ippÃ¹tn^cUm feipfd 'muicem perdant, atque di^ollt'i'^^ ileque mukum me mouet, (^uod Angufluium addnetiC^^' *centeK,ecniugesiediÃcarc lignum,janu/tn, aut pal('ââ'''â etlm cÂ£libes Â£dificcnt aurum, argentum, Ã§y lapides Pââ^' tiofos : quia omnes fermÃ© mtelligunt,quam Augufrif^^^ poÃtioiriiloco parÃ¹m conueniat. Agitur qutppei^'* de doÃ³trinÂ£ dinerfo gcncrc,nondefl:Ltu cÂ£libis gatÂ£ uitÂ£.VndÃ¨ cum difcedat inter pres Ã uerborum Locus Au- Jb)lifenfu,honnurumfierror 'm ceiÃigÃ«do accidat.Ã®gt;^'^ guftini. nbsp;nbsp;nbsp;AuguÃ, in loco quem adducis,defide er oper. t. ci.

tn fua expofitionc, quam (ut audiuifii) non admitto, cet coniugatos omnes Â£dificare faenum, lignum,autff tam,fed tantiim illos,qui uxores nimio,atque ideo uitio^ profequuntur affcdlu : ncque dicit,uirgmes ejfe, autt^ kes,qui Â£dificent aurum,argentu'm,crlapides pretiof^' Sedpriufquam definam, opus effieuideo, ul mctpfuiti^, quodam crimine purgcm,quod mibi,ut foies, iniuÃÃ^^ impingis: quafidefendam cÂ£libatumprÂ£/Ã¨rendttwi'gt;^â Quare cÃ¦li tfnnotiio,tantum propter uitÂ£ hums moleflias : quni/ j batus aut refers,opinionem Augufiintis in libro defandla uirÃ¿Â«^' ; uirg-nitas tatemanififiifi'imÃ¨confiitat.DcAugufiino autcm,CS'ââ^âÃl f quot;fcipÃ©da ^i^ilgt;iis,quidego iudicem fentiendum, prÂ£cipueâ a t. iflum quÂ£flionem,fiio loco exponÃ . iiam deercui quemadmodum fum prÂ£fatus, ea tant'um loca,fcu nes,quas ex feripturis fanÃ³lis adduxeris,traÃ«larefeorÃ'^ : acdiluercipofteÃ diilurus, quid mecum,uel quid coitlft me faciant Patres. It^uncad id, quod mihi afcribis,Ã habeto: menunquam cogitaffie,dixiffe, aut feripfifie/^' libatum,aut uirginitatem pio alicui fufcipicndam,joliti'i obhuiusmundi curas, Ã§rmolefliM {Ã¹giendas : nam l!0â effet procul dubio nimium fe amare, ac fua tani iim rere: cuifanÃ© propofito, quantum leges charitatis i^'

nerfentur, omnes planÃ© inteUigunt. Ciuis no uidcjt Ckri flum nplicatiÃime dicere, propter regnum cj-ioruin eu Mchos Euangel^ Ãefe caftrare f Sed eo loco regnum cte^o rum non accipitur, ut multi arbitrÃ¤tur^qaaÃ iÃi fefe con tinemtad obtinendam te ter nam uitam : aut,quemadmo-dum tu putat, ut habeant in ea mercedem opulentiorem. Hon hue ChriRus reÃiexit : quoniam er itternam uitam Chriftianiif potefl in matrimonioafjequiterfi prtemia beatorum Ãtnt imparia, eorum magnitudo noti pene! ldgt;iitum,er matrimonium funt metienda : fed,ut iam dp-ni,penes Ãdei atque charitatis exceUentiam.Sed locutus eÃ ChriÃuf depromotione, augmento, er amplification rteregni calorunti quam infer homines quotidie accipit, dun plures trtihiinturÃnritu, docentur uerbo DÂ«, orlt;lt;-honibui,crprecibu! iuuantur : qutbus rebta cÃ¹m cÂ£li-

cxpeditiia uacare poÃint,qtMin coniugati,ca can fis il lis qui UalentjGquot; 4 Deofiacultate continendi fiunt donati, uir^imtai, cMatuiproponitur expetendus. Qtiain ^riÃ¼i fÃ¨titentu fijc inteÃigcndam,Pauhis perjpicuÃ¨ coin snonflrat. Pramiorum enim ci/eledin nuUam mentionem facit,fedfolÃ¹m, inquit,uirginem curare, qutefiunt Domi ru,utfianÃ¢ afitamp; corpore,erfifi)iritu,er ut Domino ad-bareat, abfique ulla diflraÃ¢ione : qua conditiones atque uirtutes his maxime ufiuifiunt, qui perpetuis doÃ¢rinis, precibuf, er diuints fiunHionibtn ad regnum Åloru pro pagandu funtaddiÃ©li. Non quad er in matrimonio Chri fiiano efie non poÃint ilhe uirtutes : uerÃ¹m, ut diximtis, m cxlibattt atq- uirginitate er facilius er expeditius in-funt, Proinde non fientio uiro Chriiliano cÂ£libaturn tan-tummodo expetendUjob molefitias euitandas : quanquam uideamgregem, quern tufiequerÃ¼, impudicorum fidcrifi-lt;s9rHm,Ã§3'monachorum, tdgenus uitlt;e, non ad fimÃ©lita-

ip PETRI M A R T Y R IS tem, ueÃ®ad regnum Dci augendum detorquere : tiuf matrimoniofe abdicalJÃ¨,ut motiius atq^ diffolutiii^^^ I tunt. Cittomuii non fum adeo {iultut,utÃ ae^ confr itque propoÃto rÃ©gulant quam pij feqai debeÃ¢t,ftatigt;^ fumendam,quant duntaxat ex uerbo Dei trahi oportt^ Hoc haÃ¢niuf di^utaui tecum, concedcndo pramia Ã¢orum in^qutdia, de qua fane quaÃ¼ione nunquaÃ¼t iÃ ilimaui acriter digladiandum : citm Ã¢ludtanpuf tranquiRo expeÃ¢are ualeam,quo nos docebit expH'^ tia, quomodo res habeat. y num tarnen te monebo, tiam atq; etiam rogabo, at ilultam fuperfHtiofant^ ââf' nionem de meritis operum denique abijcias, qua riculofiÃimelabores,hincÃt ut 'm uotii,Ãlt;pererog^!'- ' but, er dijÃaritatepramiorum coinmetnorandis C fendendis ÃequentiÃime uerferis. Â£a tajnen diuerÃ^ mercedis haÃ¤enut tibipermifÃt, intelligereiamfaci^â1^ nihil in caufa tuaprofeceris.

TuquÃâ¬XteniiÂ«5cÃ¦lil)atuniatq;contincntiani'â'j tafti ex AthanaÃo, fuifTc quendam coriariiim AktÂ»â, rum amp;nbsp;maritum.oraculo diaino Antonio ntonach*? quatuinrhinc lt;Jecerpens,fed inÃ oÃÃ¨admodum Â£*jâ ; tum,aut tontinentiaia nihil prÃ¦ftare nuptijs, quo^/j uitat attinct perfeftionÃ©.Iftiid nemo pias Ã¤c doftm'quot;. ciatus eft unquam inempcpolTe efie,amp;rfui(re coniu?/' multos, quorum uita amp;nbsp;fanÃiinonia nihiloerat rior aitatontincntium,Ã¤:uirginUfn:acproptereaA'' guftinus ait, dc bono coniugali, capiteuigeÃmoqâ*'' to.Noneft impar continÃ«ntiÃ¦ meritumin loinne.q niillas expertas eft nuptias ; amp;nbsp;in Abrahamo qui genuit : namutloannes in opÃ¨re, itaAbrahara inlÂ® habitu continentiamcolebat.Melior eft autem caft'' tatlibuni, inqiiit, quira nuptornm,quariimunamAââ' bam habebat in iifu,ambas in habitu .â¢ caftÃ© eninii^^Â®. jugaliteruixit : haÃcnus ille. Hine liqiict, quamobH uira conitigiini queat a'iqnadoperniue grata Â«iTeD*^

DE VOTIS ET CAELIB. 23t Â«qiiÂ« cÃ¦libum amp;uirginum,non quod horum ftatus amp;nbsp;uicx inftitutum non prÃ¦Rct illis, nec quÃ´d cÃ¦libatus amp;Â«irginitas non debeÃ®t anteponi nuptijs : Ccd qui con iuni el^,poteritÂ£de,(pe ii charitace,atq- reliquis uir-tutibua penfare imd excedere aliquando cÃ¦libatum amp;nbsp;uirginitatcin,acÃinulaliarura uiruitÃ» chorum.Pro-indeniftoriailla de Antonio amp;nbsp;coriario, nihil prorCus muÃ¢t caufami ft lus Petri, contendentis nota piorumni hiladferre pefeftionis.Quum enim cÃ¦libum.uirginÃ», autcontinentium lides,fpes,cbatitas,obedientia, amp;re liquaiid genus uirtutes queat aequo Marte ccrtarc cum â¢jfdemuirtutibiis cÃ´iiigum, quis niiÃ®autimpudens,aut prorfus cÃ¦cus ibitinficias uitam illorum, horum uiia Staftabiliorem sP.e,atqueDco longÃ© chanoreml

^ulla unquam rgo laborMÃ cupiditate extmuÃdi do inter qua purtvm etittm cMatim aiinuinero. QutirccÃ¹inme traducemiuftÃ¨, tu ipfeinendaÃ j atquc potesiteeuftiri. In eumfinetn hiftorittm Antonij red taui^utuirginitdtcm, dut ctelibdtum perfefe, dc naturd, fud nÃ´ elJÃ¨ Chriiiidnd perfedionem oiienderem. Qud in gt;'eno exiRmo,uel 4 ueritdte,ucl d dodorit uirorum iiidi (io me di/JÃ¨ntire. Semper enim dudiui ieiunium,calibd-tum cr uirginitdtcm, fÃ¹d ndturd uirtutum rdtionem minimi hdbere, ni/i opÃ©rÃ© de re ipfd inÃ¼itudntur, esquot; diri-gdnturdd dliud bonum,quod fit per feipfum expetendu: id di,uel ad preces, uelad fanda {tudid, crc. QjtÃ d fl tu idem non fentis,pro tuo mflto flupore, in luce clarifliina edligas.Â£buccindimeindoiflÃ¨ ifla coOigere ex dilata hi-ftorid. Quid hoc dl iflflimma pcrfedio,ey tcqualis tant in coniugio.quÃ m in edibatu reperitur,nonne appofltÃ¨ confeÃ¤um efl, neque matrimoiÃ¼o, nelt;^ aelibatui perfe-^ionem eflepropriam i Si enim alteru illorum fua natu ra perfllÃ®io elfet,certÃ¨ ineoia quo reperitur, perfeÃ¢io nein aiigcref :(Ã¨d ilbim non auxtt in dintoiiio,qui edebs

1J2 PETRI MART YR IS fTrff, cr pricdicatui c{l lt;i DÂ« rcl^onfo ^quÃ¤lii coniU^' duare bene feciuitur,fua natura calibatum non effip^' feÃ¤ioneiH :Ã quo4 atliiiet ad fidem,(Ãem ej charitit^' qu^funtuera; perfeilionis Eua!tgelir.Â£ men furÂ£: Ai^^' niui cr coriariut fÃ¹erunt (tares, certc cofequitur,eteli^* turn non ficijfe Antonin Deogratioran.VerÃ¹in

, me laborare oportet, cum ipfefatearis quorundanf fâJ' iMgrftorMin uitam,pojje nihilo ej]c inferiore,uita Ãf uirginumiVnde mihi uidetHr,argumento euidentiÃ' mo (utdiale{liciloquuntur)Ã coiugatisprobÃ¨fequi'*^ libatus natura fua eil perfeamp;io: ergo ifte cÂ£lebs ed feilus. QuodÃrcÃ¢Ã¨hocpaÂ£iononargumentamur,t^ batuc perfe non erit perfedio ,fed iÃ¼am oportebit quierere. At ide homo LytKeus argutatur,ideo iÃoif' quaripoÃe, quod nonnutti coniugati, licet operecen^ gio fcruiit,attamenhabitu uirginitatem,feucÂ«elibii'i^ copkduntUKunde merito ac iure dicitur quandoq;tlt;quot;'' Jugatns atquari C(elibi,quia uitÃ¤ eins habitu,licet no oÃ re habet.Et Auguflinum,de bono coniugali,fententk^'â tus mihi products tedem, qui tequet Abrahamum in

. ptqs loanni,quiÃdt abfq^ coniugio. Qjtam ego AttÃ¿â^' ni fenuntiÃ¢ pro me accipio. Nonne depijs crfandistlt;quot;' iugibitsmodb agitur^ alioqui ifle coriarius non pojÃgt;^' quari Antonio, niÃpius fuiÃet,Atquinampiorumblt;n^ num,ÃÃnt in matrimonio, uehementer non cupiant el calibes, er uirgines habitu,Ãfacul{atem donumq^ cont^' nentÃ¹eÃ Do nadiÃnt, uideantq^fepojÃ uirginitate,^ cMatu latius regnum Dci promouere.lmÃ¶ codeMlgt;^^â tu Optant in ctclo ejfe, ubi fandi neq^ ttxores ducunt,n(' quefandtie ntt bunt. Equidem pro certo habeo, neinint^^, elfe,mod6 Ãt pius, qui feruitute coniugalium curarnfitt^' ÃeripoÃit,^/ Egt;eo placeat, liberari non cupiattatqn-in^^

Abr^hami,z^loSnif:iequatur Antonius coriario tielibatus itaq; nondtperfe Chrifiiand perfrÃ¢io. vic mi ^ittirfusoccurris.Acqudntur,qu9ni4tmquod uni dreft, ^uo ad uirginitatÃª,aut (d:libdtu,fupfgt;ltturÃde,flgt;e,atqHe fbdritatf/eu bonis oprrib. indf confrquentibus. Vlt; rubtg fflgt;frcStdbor,dn dfÃrmdrr dudrds,filusf.dei.ffgt;ei,Ã§r chd titdtis hdbuijjc Abrdhdmu,q io.Bdpttftdmfzttoridriu,^ AntomumtVide,quid d^ds,fi negrs,iam non eruntpdtrs: ^âlt;^fidcm,fpan,crÃ§hdritdtÃ« hdbt bunt lequdlent, zx dl-isri eorum, priefer iUds uirtutes,dccedct utrginitds,quÂ£ W tu decernis.prrfeÃ¼io cft Euangelicd.Qudre idm erunt ^^quabs^contrd teflimonium AuguJbni,Z3â dduerjus hi~ J^tidm,qH^)n trdÃ¼dmus.Sin uerÃ´ dlÃrmdurris,Abrdhd-wwn plushabuiffÃ¨fidci,CTâchdritdtis,cÃ¹mtotdrdtio me fÃKqumiidinodum tu,dtq;fcholdfbcoruimgrcx coÃiiuit) ^(bdritalepmdcatÃipcrdbit Abrahdinus !odnnem:cr quid plus habuit charitatis,plus oninino hdbebit mcriti. tguofcdthicmihiplusIcilor.Ã Ã Ã¼idcdrddmittcrc uoccm \ rgumÃ©ti 0ârdtionciKinmiâi:quandoqÃ¼idcin id non dccidit ,q,itd cfficÂ»cia. fentidm,fed quid iiÃ®os oportet ex fud hypotheÃ, dtq; fuis principijs couincere,et ad cd,quie injnifeilÃ¨abfurdd funt deduccre. ArgumentÃ dutÃ¨^quoiUu nunc prctno,itd fe bd bet:ucl Abrdhdmo tribuit iÃe pure chdritdtÃ© cÃ¼ ed,qu{ntt lod!tneshabuit,ucldiJ}gt;drent.Siparent,tum pcrÃÃ¤ior c~ ritÃ¯odnncs, quid iOi citrd chdritdtetn uirginitds dcce-dit,qudm per/Ã¨Ã¢ioneni Eudngelicjm hic e^e contendit. Sin hdbedt Abrdbdinus chdritdtcm mdiorem,tuc hdbebit plus nteriti,q lodncs:ndnq; meritum,ut illi teÃintur, non d uirginitdte/ed 4 chdritdtc petitur.At Augu^iinus, quÃ© ille adducit ,pdris meriti finfjÃ®- fcrtbit coniugiumin fcrubicnojcrco/ifÃ¹ifntÃ»iÂ« in lodnnc. Nozi dutcm potuil eÃe pdris meriti,niÃ pdr utrinque Ãscrit chdritds.

PETRI MARTYR! i QttrfwofcroÂ», ut arbitrÃ¤r,iam ap[)aret,Euangelic^f^' fi{Honi,tÃ coniugium,^uÃ m calibatum conuenire,fn^ merÃ¨,fiue,ut loquuntur,fgt;er acciiiens,cum in utro^; ridtur.Nr^ habet uirginitas per fefe,atijue ex naturiâK crinfeipfa,Himreddendihominem Deogratiorent,J' tantÃ¹m ex eo:qnod interdum illi coniungitur, nimirâ^ fide,at(ji charitate,(]uod etiam idem eH in matrimonii^ r tiendtim.Qjiemadmadum fe habÃªt paupertat,Ã§r fianinutragf.eonditione prr/rÃ¢io Euangelica rep(â^ ^ueat'.niÃ uelisfacere Abrahamum Trancifco minofH^' rum inÃilutore dÃ©tÃ©riorent. Quod^ofnnibusmodif^^' tendis,uirginitatiSfC?â Cielibatus conditionem,feuÃiiâ'!^, prÂ£ftare mdtrimonio,facilÃ¨ dabotat no eo nomine, Ãt Euangelica perÃÃ¤io:fed quia eÃ,quoad nonnuÃ¼olft cet non quoad omncs,uita expeditiorad regnum propagandum.Te uerÃ non fatis mirari poffÃ¹m, qni cÃ©das omnes uirtutes ex tequo poÃe in comugato, 0quot;^^' libe certare,qiiod eÃ,ut ^fe mtelligo,iequales eÃe, uirginitatem fltttuas efji Euangelicam perÃÃ¤ionem-rÃ³ÃpoteiÃ®utrinq; cumulusuerarum uirtutum eÃe,ii^^ fupereR matrimonio,auteMatui,niÃ utÃnt utt^Ã^*^ crconditiones,eiim quarumutraq-,Ãare poÃit eX Euangelica pcrÃ{lio,licet in una interdum facilius,fâââ^ in altera.Ciua de re iam me fentio plura dixiÃc, qit^^^' portuerit prudÃ«tileRorÃ¹quamuis ijli Smythao pro(^ lethargum proÃtndum, quo altifiimÃ¨ Ãertit, uix fatis diRum,

VT. O B I E C T V M. p Cur non tiouent,!nquis,utininiico j di bi reffjonfuni i!olo,Chriftianos iftud non facÂ«regt; De-prÃ¦ceptoadiilorumdileftioncm fint obftr'^'â^(| Nunquid pcrindc Dci mandato aliquo obflring^''â^| Cbriftjaiii fiioul uniirerfa* opes fuas cfFundercpaâ?

but, ic uKajp cxUb Ã© trÂ»niÃ¯gere,ac cetera pera{erlt;,que nufpiamprjecipiuntur,fed tantum confuÃ®untur?Quare te non.pudet tam futilir ineptie,ac manis nugamenti? lâuduiÃ¢Ãªtclt;rtÃ¨te,quilabeamp;Ã©tate pietatit uindex cu-pishaberi.accornicun oculos,u.t nabet prouerbium, configis,coram conferto,ac ftipato doftotum uirorR tonfertÃ®i.qui coaÃ´us in Oxonienfi theologico Jvtufieo teprielegentem contrauota audietit.tamfrigidiÃª, amp;nbsp;in dÃ®ftitcm.iUÃ¢controucrfamtraftareyfi non cxuifleao-rontiaprorfus pudorem,ad inf^ar merctricij,amp;e,

^uidntdedileÃ¢ioneinÃ´nicorunt non intetrogaui, qaonadmoiiM abs tefm{)liciter,imÃ¨fiigidÃ¨ ponitur. Sd qÂ«lt;/Ã®iri,cÂ«nj muttafÃ®nt iuxfd uejlramfententum confllÃ¹t ' ^^gelicÃ¢,ut bfnfftcere inmico extra cafu neeeÃitatii, Â»1Â« Olim laquimini, percutienti alteram maxiSam obuer tfroimurwi non perfequi:deÃÃere Ã litibus, cr conÃmi-^,^uareifiinon uoueatisi QÂ«KÂ«ttarneneaÃruattdo Ã Ko^ijfortgÃ¨ magirtediÃcaretur EccleÃa, quÃ m abÃiaen-doicomugibus'tantiimautcm circa tr^a itota pauper-tlt;itis,calibjtus, ex obedienti.e uerfanini quaÃ propria b'icÃt ChriÃianareligionis prora er puppis .}Ilt;cc fane Ãtit mea quieÃio,ut^arbitror,non abÃtrda,qMmuis tibi ÃeritingratiÃima.Vtautcm pulchrc te dc iHaexpedie-rifjOperapretiiimeflaudire. Si non uones diteclionetn wt!ntcorÂ«)n,^ttÃ´(Ã® ad lUam prlt;fcf{gt;to Drt ajlringaris, i]iÂ«d tf oportuit pauUgt; fapra titntopcrc mihi obÃrepere^ qui dixfriin non effeDeo aliqaid iiouendttm,quod omnirf qutfcuno; prfjlÃ¤re ualcmus iÃi ex prxccpio lt;lramp;fdntnr J Nonne ibi afferebas quÃ mfortifsiittÃ¨^Ã®icere ctidin iUa uo- Contrafei Â«OTjdMiCDcofnÃ¨ntdfamp;itd'dtofonhâdJMfuotnmldcobi P/ââ¢ - J t -L nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;-n- â I â'/'f f . nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â¢ thÃ¦usapec

pro(lucfbiB,(jui Dcmih uoutjfet in aeuÃbifore^ Magnoq- tifsimÃ¨ pu conatu nitebaris argumentatioiiem cUdJcrf,qi(lt;tgt;n dc le- inat.

13^ PETRI MA R T YM S fentisreJ^ondendo,eaHondeberenuncupdri uoto, lt;1^, fub pwepto codant,Uott arbitror te nÃ¼bi repente beneuplum,lt;tut furorem oppugnandx ueritatis depofri .. fe. VerHm,m banc fententtamdefcendis,ciuonidmdee)'^lt; ' ^Ã¹id dliud rej^lt;wdercs:ey' pptiut hoc loco uoluifli puÃ¿^^ re tecu,m,Vertnmnus Ãeri,zr ?rothcu5,V(^ drundo tis dgitdtd,(iud deÃnere menddcij! quocfuomodo p^tre^ Mri.DignusprofiÃ¼Ã´ et uotorumpdpiÃicorum dcÃi^'^'^ qnonondecuit,uelÃrtiorem,uel elegjntioran hd^eft pdtronunt-HÃnne fetttK dd meant quÂ£flioneM adhuc^^ non rCj^ondiÃelAnt nega illa,de c^nibus intcrrcgo, c^'*' Ãui 'EdtangehcarÃe,atgt;jUeitatuos omnes fophiÃd(igt;^Ã prouocabit:.(ut Ã§aufam dic,qtiare ilia noti uoucatif, f'*** tanti Ãnt ponderis,ac tantoperÃ¨ faciant ad Â£diÃcationclt;* lloit autem Opus ejl,ut modo tibi reÃtondeam, lt;juo cepto alirtngamur,^uando poÃuitfus,o~nidemi'.s adpÃ riainDeicortducerCjOpes noilrds in medium conÃttb cÂ£libes uiuereerc. Njw fatis,fuper^; id audiuiÃ¢i, ad multam nii^eam(ut ttereor) de eo cgerim:tu uefh terim audiendus^uiÃrmper oberras eadem corda. ÃepiÃime dicis Deuni confulere,ut opes noÃras relifÂ«}^^ mus,lt;iuum nullibi hoc reperiatur confultum in uniâ*^* fum,jed aliquibus priuatim eHi ChriÃ¤o prÂ£ceptum: iiiâ mirum adolofcenti,quo fuÂ£ cupiditatis prauitateiifgt;r latentem difccretAdem quoquerequifiuit ab ApoÃ¼oUb quum eos ad fe Ã¼ocauittnempÃ¨, ut jhtim Ãe fcqueretttUfi quad fieri no potuit nifi fua dcfercrent,nÃ¨pe nauiin,(ii^^ tia,quÂ£ tune teporis trailabant.Qupd fi ab ijs preÃtn^'* Honfiiijfi.-t,objk-inxiffintfiepcccatograuifiimo.Ã¯datitti* ucs in ccnfilqs no recipiendis,minimÃ¨ auderetis dieere:ifi qua opinioiie,ut errctis,quicuq; paulo attetiusreconÃi^^ rÃ¢tfi'aedÃ¨ intelUgunt. duis entm cu peccare no dicat, ijâ* bomi'

DE VOTIJ ET CAELIB. 2^7 homme in Ãbi prudenter,att]ue falubriter coit/Ã¹lentem m dirrnolitfne dum ipÃum umvm,Grfuminum DrÂ«Â«Â», pree tipuÃ¨ Ã poÃit,eiiquee ionfuluntnr efficere:ut uos de cieU-htu rflis perj'uaÃ,qui omnibus ilium poÃibilem arbUret. tiÃ¹ni.SedhocintÃ©rimomiÃb,id libenter fÃ re uelimfCur tnt irridttts,quod uideri eupium ldbeÃtileitÂ£ pietatis uin-iex,clm talemÃimetm,uel iflum tÃ¹uluin nunqueon etmbi-nerim,Quamuis inter alios,qui curant,zr admane.it, ut teliÃ¿o injiiuretur,operain dedi pro uiribus, ut no effÃ¢/t gt;nbsp;tofirrmuf.Hoc uerb quid obfecro eÃ¼ uitijiÃ¼Ã´nne omnes Â«fil Ã¼ lege Dei aÃriftgimur,ut pietatcm, religionemq^ far ^nmteilam uelimuslJgt;iequeuosipÃ negare poteSlis,in teligionetn perpetuÃ´ irrepei e uaria cr diuerfa uitia^ ^eexpurgarioporteat, Alioquiinuinea Domini quid tgerent i)perteiCiuare,Ã odiofa tibi uidetur, Ã§x arrogÃ¢s bac uocatio,teipfuin quoq; theologum effe nega.Cur no~ ntenproÃtcrisÃremitommis putas ridendami fortei-^0 me rides,qti()d hocproÃtear,cr non prieÃem. PriinS boctibireÃronfum habeto,id melius te poÃe lUos dijudi-^ate,qui me hoc loco efjÃ¨ uoluerunt. Dei cum primis ludi '^io,deindeiilorum quoad doiilrindm,autÃÂ».bo,aut cadÃ¢, nontuo cÃ¹m inuido.tum indoilo fuffragio. Preeterea ,Ã qtte doceo lureuis arguere,quaÃ ad religionein inliaurÃ¢ damminimÃ¨ ualeant,oportet fanÃ©,ut melioribus rationi-bns ag.Â»,quÃ in ilia; Ãier uni,quas hailenus produxifii. De btde f Ã¹m tefluris me contra uota iÃt qua refers dixiffc in KifaoThcologico Oxonij,coram fitpato^ztrconÃrto do Ã¤orum uirorum confeffÃ¹,quoinodo non es tui oblitus, ne que teipfum redarguis,qui paÃim in libellis tuis m/hi non vere aris inj'ultare,quaÃ frigeain, nulliq; aut pauciÃimi au dire inc uelint,nift iuuenciÃ¼i,atque idem impentilSed ut parles tccum,adco tibi eR familiare,ut id captarÂ» de in-duHria

iuSirii uidedrif.}nuiiÃ¹e,Ã¢t{j; odii},c}uo aduer/unt mfiH' lt;itiirif,aUqiim jinem,m9dum^ tandem ponito:cr Keris Opera mea non eUefadum^tloco tuo deieÃ¤usfiK' ris. Cum eium uenirem in Angliam,iam Ã¢ docenda thei'^ togia publice per maiejk/em Regiam eras amotus,G'i^ tniuria^cÃ¹m fanÂ£ do{lrinÂ£ pro uirÃ¼gt;us,(iucmuis inJodÂ« erimperitiSfUedixerim,inlanis,reÃÃeres.Qisid maM tuareÃert,anjtipatnmconÃrtam(i; habeam audisorin* doiliÃmis uiris,an exhauiium tantumc^ fresjuentJtut* ab indoilis iuuenibusliiic ego,ut omÃ®tes,oui mecutÂ« gunt^teÃ¼art polfunt,nunlt;ju4m detein^uijtui,nun^Â»^ frm percuntatus. i^oÃra intereÃ in hoc unum incumbid Kt Eitangelicam Chrifli doiirinam ijuifq- pro fua uirib^ net,er promoueat.tieque 4 nobis id reijuiÃturvs eji minus,ancorampaucis,ancoram multistcoram Jo^ an indoilis:iuenÃus,an fenibus docuerimus:fed an er falutaria:an [uperfiitiofa crpap^'ca.De his,theoligt;S'^ uenerabilis cogites,cjuandoij^t^i eÃeferio refpondfidquot; in eo,mquam, iudicio,ubi homintim Ãtmus, ambitio gt;nbsp;aflutia fophijkea nihil contra fiilmina,crtonitrual^ ualebunt.Atquetuncquisnojinim utriufque Ãt er uerecundia,quibus me paÃim blateras prorfns unitierfoorbipatefiet.

Qnod.inquât.fit et Lege,non fit ex fide,at uotlÃ'quot;'â exlege,nenitaque tK fide prodcunt.Hic tiiarn prââ' infeitiara in re theologica, ul qui oftendastcigno^âj quid fitPaulo,fieri exleje.Aiit ut uerius dicjm ,il'â' niifqusm apud eumlegi.Sub lege efieRoniinÂ£m,i^â* ' gc.epiltoln; illius habent;uult^ hominem Â«(Te fubl'?*' ex lege,qui iuftitiam feftatur ex opcribuilegis,âââÃ®j' cxfidc, Rom.9. Et quzrilfuain ftatuere iuftitiarn,' ' e!t,q:;am iaciit.amp;gloriatur et fefe fibi elfe,noneiP*ââ smncrtitam.Et Uei iuftitia.hoc eft, quam ille helt;n'!â^

iuftiticando elargitur.nen eft fubicftuÂ». Oeniquc Â«juif-, ^uis habet perruafum,reviribus liber i arbitrij poflc abf ^ueDeigratiaadmlniculatrice implere illiusiufTajCi-trapue Ãdem,amp;Chrifti meritum afpirare ad x'ternana falutcnjjteAÃ¨ dicitur Paulo cfle fublege,feu ex lege.Vt cernas Paulum UfuID elfe,cÃ¹m hare fcriberec,ancithefÃ®f dtquadam oppofÃ®tionc interfidem, gratiam, amp;nbsp;legem: Â«tapudeum elfe cxlegelÃ®t nonelTe ex fide,iÃ¨ contrÃ¢ Sed quomodo decebis tu illoi , qui uouent, hoc paÃ¢o cfTe rublegc.aut exlegelQuiscnimadeo carcutit,Ã´(hal-lucinatur, ut credat per iiotum, amp;nbsp;aliud quoduisilliua opusjiuftificari abfque fide,amp; gratia Chrifti,lt;amp; fieiufti ficitum,poffeDci mandata implere,uitam^ illam artet iMrafineOeiauxiiio,amp;Chrilli meritoaffequi {Qui eX legelunt,inquii,maledifto exiftuntobnoxij ad GaÃ¯a. J. VcrÃ¹mhuiurmod' Hint,qui uouent Deo,(Ã»ntitaque ma IcdiÃ¢ionijamp;execrationi obnoxij.ut fciainus.quim ira pii|fintuota.AlÃ®umptum iftius bellÃ¦ Jcilicct collcftio-Â«is,neinpe uotarios onincs oneexlcge,quÃ m falfifsiraÃ» tirc,uelidabundÃ¨luculentei'^, dciT!Onftrat,quod fupra diftum eft,de eo,quod eft,cffe ex lege,amp;fub lege,ut hic tÂ«petcre,e!ret adum agere,amp; in caflu ni fudare.Petat et {aillinc,quifquis uolethuicrefponfum.

LÃ¯frtiwrtrgttwcftfo meo rcfircnilo,^mcntiarit,Ã§ri9 MÃÃ¨metrdducdt,non tarnen in te reJarguenJo huiuf cri nÃ¹iis multim laborare Ãidni. Satis enim a/fertio, quam pttfixi trÃtltur ,me 'm fumma ex ro reÃttaÃe uo -(â¢tfijUotl Chriius uoluerit nos uel mortefua,ab oneribus if^tteymÃnitorum e/us ntandatorum ajjÃ¨rere: ciÃ¹us uo ^â('gt;tlt;tti,dc fiult;lio,{)ar eÃ,ut guif^uis pietate omatur,non fe oppoitat,imÃ¨ till ob/Ãªquatur.Sed qui uotient ea,quÂ£ li^ bera erÃ¼tjiamfihi obferuanda ex lege,dc pracepto conÃi t!tiint:quarefenon cxuunt oneremÃ¢datorum: fed fgt;otius de induflriafe mugis impediiint.Atq; adieci ex diuina lege.^qiiÂ£ reliqua e{l,nempe morali,/tquis no intclÃ®igat,fd-, Oi elfe prace^orum^eum minimÃ¨ legern confideralfe.Vtt

140 PBTRI MARTYR li de coUigrhdmfatiuf efje^ut homines eonferunrent fe ros,(y in ea libertdtejb,rent,^ua roÃ¯ Chrifbts donduif^ (Ã¼arentttr^ jide ddiunda chiirit(ite,ad omnid exeijuo^ pro uiribus,(juÂ£ agnofcerent,dd Deigloridm

' u OU tt nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;niÃ lege diirmgantur, hac boifO^

^Ã¨nnu ' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nolunt,fedecldrant/ublegepottuse/ffgt;J

uellÂ« nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Ciuodutfiteuitdndum,Paulus

fub nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Gal4t.inijuit,eos quifunt fub lege tnaledido %

olnoxios. Et ne i/U dicer ent Je ^uo^fide nouere,fuffilt;^^ huiufittodieis intercepLUoneniin fide,id condarefott^ quod non habet uerbum dei,cuipofiit inniti. Quart ex Euangelicis Uteris uotum adrui non pofiit,ad iSu^'â' cupandumhumanaratione,autfimalunt inflituto cit^' moniarum ueterii legis incitantur. Jfin funt adeo clari)(^ perfigt;icua,ut quicqd i^ fopbiftaotio fits adtterfius ed di cantillet(quod fanÃ© dico,quonidm in tanta caufa uidetur nihil ferio agere)fit dropha,c?'ftipulis, contexta.Sedfacito,me dixifiÃ¨,ut refers uota ifii qua (latis,non ex fide,fed ex legefieritquid hicpeccafiÃ¨iÂ»! Qult;efides in Chridum homines impeÃit, iam fub EÂ»^' geUo cofiitutos,cr facre baptifino tindos,ut cneremoi'^ ueteris legis iam abolitas refumanttCertÃ¨ dicebat ft circuncidamini,ChriÃ¼us uobis nihil prodefi. No pftt^ quifquam ex fide uouere,qtwm neque Chridus,nr^i^ fhli ufpiam uota probauerint.CÃ¹m itaq^ rationem ficprotuleritn,(^explicauerint,quicquidmodÃ´ tu adfi^ ras de antithefi inter illos,qui funt ex lege,(y ex fidtÂ» 40 non fufcipiam excutiendum:quia mihi non eftan'Hi'gt;i^â qutefliones ad caufam ifiam non neceffarias trahere â¢ Hoc tarnen unum dicam ,te adeo in controuerfia de lufi' ficatione Ã uero dijfintire,ut omnibus planÃ© pi/sfâ^'^â perjfticuufit ,te ne inteliigere quide,quid fit iuHfitÃ¤tiO'

DB VOTU ET CAELLBÂ» 241 Ex Umrn lt;lf re,quam fiinditiu ignore, non piiduÃ¼ te li~ bfllum/crilgt;ere,cui nonnulli uolebant, ut ego ref^onde-Ã¯tm^quibus 4dhuc uolui lt;ic^uiefcere,fgt;lt;irtim quÃ¨dnonar bitrer aduerfutn me nugjis,uel potius blaJ^emiM iÃ4( ejji tonfcriptas. AccÃ©dÃ¢t Prtrwf Mxrtgt;r, qui fÃ¹erit C/erthu -fianut,(^dicatur 'Vermelinus,ifque tibi fe xvrecyuviil^ii fxhibeat.Ego enim inter Carthufianos nufquam uixi, ut in ItÃ¤lia habeo infinitos teÃes,cr hÃ®c in Angliu non pau-(os.Ueque dÃ©funt in Gatlia,ubi tu nunc agis, qui hoc no-Kerint.VerÃ¹mipfe, quum fie mendaeiÃimuf, confituifU nfmberccuilibet,quicquid libuerit .Ã¯deÃ³que mihi non rs ncritus ajfingeregenus uitte, Ã quo ego uixi tant alienuf, quimtuÃ bonouiro longifiimÃ¨ didas.Dcinde, quÂ£ tua f!ifapicntiaiheffabilif,libruminfcribis,contra tuum il~ btmPctrum tAartyrcm,quemLucenfemfacts, quum ta-Â»ten ego fin Plorcntinus .Poftea ueri in progreffu di-fiâUtationis omnium aliorum ferme dida, crfententias, stque pro libidine citra indicium exagitas, cr nufquam nut fermÃ© rarifiimÃ¨,tuieius aduerjarij ullam facts men-tionem.Putadineadcobardos,fungos,Ã§r ftnpidos fire leflores, ut non inteUigant, quie nunc edididi, ea te ItngÃ¨ ante multos annos male confarcinajfc t Ciute ut es neptuf,atqueftuporcipfofiupidior,quum ilia ftitueres, contra me fcribere,non uoluifii uUo inodo transfirmare, utfaltemfiecian prÂ£ fefirrent aliquam, uel fimplici-bus,C:rmperitis,qud contra me fcripta uideri poffent. ias igitur,crtllum,quern finxifii, tcplteyuyifjif/ tibi quartu.Sed adprefens negotium iam redeo. Vis fir- ^arc taÃisexme audirc,quomodoki,quiuouent, fint exlege, tureft* qiKuepadoillisaccommodetur, quodPaulus habet ad Calatas,neinpe maledidisni effi obnoxios, quod fimt ex lege,quoniAm utipfe quoquefateris, ex Legefnnt, qui

2-41 PETRI MART TRIS LÂ«gfm ippÂ« Ã¤ggrediuntur exeijui fuis uiribus,ciii' ^ue fie pr^fÃ®ire nituntur, ut tomen ne^uegritiie,tt(gt; aue ChriÃ¼o hgreont. Atuotorios huiu/modi rfiÃ¨,Â» oppdnt,i]uodfide, out grotia non paf' fintoduouendum lmpeÃi,(juumin r.uangrlio tus locum non hobeot-.neque 'mJUgori poÃimus, uel gr^ tio,uelfide,od eo fociendo, tjuee Dms uerboÃuo non ip probot, Vnde,quumi{ii,guoadhoc,fide non ogifili fub nudo lege relmquuntur, e:y iure meritÃ´que 'miet Ã¼' los recenfendi funt,de quibui Paulus ad Galatos lo^i^â tur. Proinde iosn confiÃ¢t, iÃ¼um uitiosÃ¨ arguiidf' tum retulifiÃ¨,zj' uerÃ¨iÃ¼os,qui uouent,fub nudtlc ge, quoad hoc opus,relinqui,nifi dicere ueltnt, fe Â»n-thmhuntanam traditionem abfque firiptura,qmi^^ dgont,fe{lari. PofireinÃ´ ergo Legem plus ^quoH^'^ offici danonÃ¼ratum e{i,quod ea, qua: libera efie rant,z^figt;onteÃeruari,quum fieri poÃit, atque fitef^ dÃ¹time gloriic , neeeÃitate uoti fuperinduHa Â»B teptarum rerum naturam conuerterunt,

Porro quum niteris probire uotÃ¢ efle illicitÂ«, P*u1usait,quocinon eft Â« fide, peccatum eft,Lâtquot;* rum multarum hÃ¦refum Lernam egregiÃ¨ exprâÂ®''^ ac cum illo mifcrÃ© detorques locum Pauli, Ã fuo Â»ââ'j uo (cnfu.Mon enim hoc agit ibidem Apoftoliis, nosfomniatisrnimirÃ¹m quicquid no eft ex fidetlitââ gicÃ¢,quÃ¦jbafis, amp;nbsp;fundanientum eft totius Clirift^ nifmi.id efTepeccatumralioqui confequioportejct' gemMofaicam entpeccatum,ut quam illead pronuntiat,non elle ex fide.Audi itaq-, gcrinaniirniquot;. Paulini loci fenfiim.ânÃ©peidiierti injcrimenjacuerct^^ culpam morte Ã¦terna dignam.quod molitnrholUÂ®' nitÃ©te feu refragrate fua ipfius cofeiÃ©tia . DifTerit*quot;'( Paulus ibi ds efu carnium.qux erant iMolauctitÃi

i Jolis immolarar.Toltns pcrfuadÂ«rc Ko martij,ntilla ep-gt; fe omnino Ipeciem carnis per fe, ac fuaptc natura impu ,, ram:hoinini^-, ChritUano licere vefci quibusliber, mo di id fiat citra imbccillis proximi oiFenfionem, atqire fuzipfius confeientiaerenifum.l-Iinc cdiliud Agathen â¢ fis fynodi axioma : quiequid contra confeientia fit,atdi 1 ficat ad gehennam. QuÃ³dautem Ã Ã®c fitPaulinÃ¦ mentis gernianuirenrus, noncanthm ipfemet tontextus, fed optimiqiiiquc interprÃ¨tes duna cundein cdilTcrunt lo t cumperlpicuÃ¨ odendunt.Et mox : Qua; ibi dixit Pau-lus,extra illius fcoptim, nonfunttransferendaad quid-nis.Etmox:larn obfccrotePetre egregic nxf i'nfnasnt, lt;OTdi5^;cognitor,qui fcisan votanuncupenturDeorc â¢ Â«laniantibus hominu confeientijs fimo qua fronte au-/ desilludde quoquani pronuntiare i quuniquar funt ho gt;ninis,ncmofciat,nifi fpiritus hominis, quieftin ipfo, dtfolusDeus fit liominum cognitor :at confcienriÃ¦,in quis approbatie, velimprobatio, libetcnira tuis uti ( verbis,quibus tum diflerens vteb3ris,ex Dei uerbo tan I tiimpendet, lt;5ec. EtinoeVeruntamen donemus fidenÂ» I hot Pauli loco inca fignificantia debereaccip.i,qua Pau ' ' lusufus cftHebr.il. amp;quoties de hominisiuftificatio-i nediiTcrit. Quid hint,quatfo, confeqiii oportet ? nunÂ» , uotaefTc vitio danda,quÃ´d non fint ex fidefBellaprofe ftd cÃ³fccutio h.TC. Cedo mihi,ob(ecro, quomodo ton uiacas, uota non effe cx fide theologicaf NÃ³nne te pii-detut ex tua officina, qui in Angliamconcefteris, acci-tÂ«s,Ã©lt;inuitatus falario non exiguo, afiertum. Si vindi-citum Chriftianifiaum, tam elumbis, nee uni, Anticy-â¢ ris cligna,exiliat probatio bar:? Et moxrQuin hoe quo-' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;queadmonuiHÃ©nonpigebit, turpiterper infeitiamh.,!

Paiilinoaxiomate, Quodnon eft exfide.pe.ecatumeft, colligunt omnium infidclifi acpcccatorum opera, clTe I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;veri ac proprid in cri men vertenda. Nam inueracundÃ¼

ac frontis perfriÃ©fTsimx hominem efle oportet, qui ' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;erhniciini,aut alium quemuis peccatoobnoxium.pec-

elitantidcuita.ftipemclargiretur. Deindcuerbaifthie i* Paulo fieri quis nefcit,non de fide.quarprimaria eft vir ' tus theologica, ac qua; fiinJanientum ex extruendi a:di f nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ficijfpirituabs in hominis anima. CoT:nt.3.Hebr.n.SeJ

x44 pÃ©tri jmartyru, de fide humanerÃ» eperum, aut diftamine confcieiâ*/^ utafi'atim fuprÃ eft declaratum.Proir.de cfini cciâl'* incrcdulos 3cpeccatores multa ex fide,hoc eft,ex fe entia reftihonefti^;facer ejfalfum efle,eftnecefiy â mnia ipforum opera fieri non ex fide, id eft, adeÃ´ 0 refjÃ®ondentd, aceonfentiente'conicicntia, vt iilate^jl met. Recine itaq-, Petre Martyr, dum integrÃ» eft, â¢J'''* perperam,inconcinnÃ¨,acmalÃ¨haftcniis cecinifti.

QjMmuis hue multa uerbosc con^crat, utmeutu argumentimty nan tarnen cum his omnibus brvi^^. fiiaicmbustelgt;otesexplicare.Paulus apertiÃime hf' tw ; er quicquidnon ell ex fide, affinnat pcccatumf' Illius fgo fiententiÂ£ hanc alteram addo : fed uota nÃ¶oli*^^ exfide,igiturfuntpeccata. Q^ocunqi te tor^ueas,ii^ nolis, ratio ha:c perllat. Sed age, uideamus guid prr fophifmata, tides hlc, tnquit, non accipitur Ã Paubfâ theologica u'rtute,duÂ£ bafis ell Chriflianifini,e^fâlt;'^\ mentum totius ledificijffiritualis : fed hoc locofigâi'Ã^' confdentiie dillamen uel ajfenfum:cr ne pariun datur,addit rationes,quare incitanda fit huiusuoeb ficatio. PrimÃ¹m ^uia nififie interpreter, Lutherinnquot;^' tabor,qui efi omnium hÂ£refum Lerna, torquendo Paull Ã juo natiuo fenfu. Tanta fiÃ¢t pratllantia tas traiiandi facras literal in Luthero, ut hie meop^^^^ cinio non infigeat.Sed tu qui ei tam facile obUrepb'quot;^'^ tuo,fjc perfuafum habeto,ei non parum honoris tatis cx eo acccdere,qubd Ã Therfitis ey rabulis,qii'^â*^^^ turbo; tu uiliÃima pars connumeraris, conuicijs amp;nbsp;coaxationeprofcindatur. Eft iam eiits gloria, difiutnf^ ris heet,extra muidiam. Talcm profcliÃ³ uirum in . Papijmi ha'refi,/iunqtfam fol uidit, neque unqilt;aigt;i(lt;^^'j fcio) uifurits efi. lÃ¼iim tu diets pro fiurcitie tui tarumhorefiem Lernamtqiicm nos hand iniuritlÂ»'^ ,

't\

iÂ»

(â

lt;â

II-

de VOTIS ET CAELIB. 24^ Plt;^fÃnnui pelagianijini atq; ptipitui,quihiii duobus mort firis tu mpeitliÃime ielcÃ©ldrii, fÃ¹lmcti terriÃcum,z:r in-Â»i^unt mideum. At non patitur laciK^ut de ido uiro plutii dicain tlt;juem etÃ nonfequorin re ÃtcrMenturiJf

tumen iuÃdf laudes nuÃqMmobÃ:urMi.Sed tant re-K^rtur ad mHdtutum. 'Detorqueri Pauli locum Ã genuina Ã'ifu arbitratur IRe, niÃÃdeiÃgntÃcalioncm fequamur^ Sgt;Mm nonuÃi conÃnxerunt.Videas leÂ£lor,(iuÃ in Ãt Ã»s uir Pjrutrfi iudieiÃoui non putet uerutn fenÃim or propriit buberi pojjÃ¨, niÃ ab uÃtata uocuiit conÃietudine dcflexe-ââ 'inw.Ef guia nos per Ãde inteÃ¼igimus,quod fanda fcri-ptMrd zx Paulus mtelligit,contortores cr perucrfores lo (o^um diuinaru literarum ab eo uocamur. Vides, ittquit, ââÂ°âtfigniÃcat uirtuteni theologicam,fedconfcientbÂ£di-^âÂ»ten.HisenimfcholalUcorum flofculis pcrlibenter uti tâlt;t:f{d iuuat hoc loco Protheum noflrum Ãrtiter pre- â â lt;Ã¯-'^^â',qaÃ¶mecertiÃimumÃtciafdehacnoua fidei Ãgni-P^ationetnamÃ fcripturam non oHenderit euidentiÃi-wis locis hoc modo Ãdent ufurpare,Ãc opinanti etiam P babeat confentientem expoÃtorum turbam, qui, ut ho ^â''^terant,eylabi potuerunt,cr fepM lapÃ /Ã¹nt,nihil Â«'fdfiniÂ«. lieq- enim humani arbitrij ed,ut ide Ãbi peT^ 1âtâidet, uerba Dri Ãngere ac reÃngere pro libidine^ niÃ ofttnia mfcripturis uelimus redire ad Anaxagoras philo- , Ãbhiam, ut ex quolibetÃat quodlibet. Vbi, inqtiam, uir io{iiÃime,m facris libris comon{h'abis,Ãdein ÃgniÃcare (wfcientiam IuefÃcut loquerls, eius didamen ? Legos, quiefo te, priorem epidolam ad Corinth, odauo capite : ibiq; deprehendes Apodolum, cum agerctur de confcieil tia mfirmorum non turbanda efu immolata: carnis, nun-V*lt;^muocemÃdeipro confcieutia pofuiffÃªtuerÃ¹m dixit f^Ãisue,ac apertÃ¨tÃ§r nomine foiqaentue non femel eÃ

24lt;5 PETRI MART TRIS ufus. Ã¯nquitenim^nonnuUi uero cumfmulachri fcicnti4,ufq; ad hoe tetnf.iU'Sttan^uamfÃ®mulachrÃ» latum cdunf.zx cofcien tia iÃ¼ortim cmnÃt infirma,po^ tur.crpaulÃ pÃ´fi : Siquis conjpexcrit te,t{ai habesÃ§o''' fi:icntiam,inepulo fimulachrortim accu'mbentem,nÃ´'gt;'^ confeientia cita qui infirmiK eÃ¼,iedificabitur ad CT deniq; : fie autan peccantes in fratres,Ã§2- uulneran^ coficientiam illorurn infiianam, in ChriRum peccatb-^^ his agnoficere potes Ptalum uoce confeientia: cÃ¹m opus familiariter uti, Atq- hune locum prateipuÃ¨ addÂ»!â' quoniam fermÃ© ibi tradlat eadem qUÂ£ad Romanos d^â^ tabat,cÃ¹m ea fcripfit,dequibiis agitur in prtefcntia.(^ re cÃ¹m fint loci confimtlesficut iii uno no abhorruitâ^^^, ce confcientiitfiepius repetita:ita no efi uerifimile, in altÃ©ra pro co nomine fubftitueritfidan.Vnde qiioi^fÃ® inihinonprobabis Apoflolum taliconfueuiffÃ¨utiÃ^quot;'!' catione,fidem afjcucrabo hÃ®c propriÃ¨ ufurpatÃ .l^eiji''^, inouet,quÃ´d feribis effi cofedlarium,fi fides hÃ®c prolgt;fquot; fumatur, Mofaicam legem pcccatuM cjfi'tquoniaia Paulus dicitad Galatas,non efi ex fide. DÃ©clarai oppi^^ ifia connexio quam inducis, ut nihil inteiligas,quid P'iâ' ÃiÂ» li^gem }gt;on effe ex fide. Ponas tibi aliquantifitt^^ cum iSum quem citas ob oculos. Eo capite uoluit Apr tus dcmonUrare nos ex lege non iu^ificari, quoniÃ¢ {^' pketa inquit : lulÃ®us ex fide uiuit : cr Ã¼atim fubdit : autem non edi ex fide. Ac Ã diccret : Lf x nozÂ» propÂ«''^ I^e'Ã®uga-'* Iiobisiu{litiam,Ã§:r uitam exfide,ficut ProphÃ¨te, tiir Leg'm iamadduxitfcdfi Opera prxdliterimus, que in O'S non elle ex funt.Ã¯ufiitiauerÃ´^quamhabÃ§mus pcrChridlumtde}â^

Propheta uaticinatur, edi ex fide. At lex zr iudlitâlt; quampromittit,ex oparibus cdl,cr non ex fide.HÂ°^ luseo loco uoluit, coiiclufitq;, nos ex lege noniudliÃst'

DÂ£ VOTIS ET CAELIB, Z47 ^uÃ¨d ipft non Ãt contenta Ãde,Ãed perÃtÃ¤am abÃolu^ opcrunt 4 fe de/criptorum per^dionanreijuirit, tdinÃ¼itiamfuamobtineitdain. Qjtod nos pr^Rare cinn ininimt ualeantnf, id frperrfl ut ex fide iuftificemur, ^Â«emadmodum Prophrta dixtrat : Hie edgermanus lo^ ci ad GalatM,lt;}uem induxifiitfenfits. Â£t adhtec, liben-t(r dabolegem ipfain,hoc ed,opera ibi defcriptajfi tis ademeris fidnn in Chridum, ^uemadmodum turn â¢ ttmporis Judaei, contra ^uos Paulus dijfiutabat, ade^ Â»gt;erunt,(nam erant Chridi perfecutores) eÃe pecca^ U. Et eondantifiimÃ¨ affirmoj quod tu pro abÃurdiÃimo tnihiobijcis,meq-, cum omnibus mei fimilibus ineo flt;x~ diÃimebaÃ¼ucinariaÃeris, lt;juÃ´d omnia opera, gu^ abÃ-gueÃdemChriflumfiunt, arbiiror efÃepeccata. Quan-ioguid(momnisadio,cui deed conditio neeeÃario re~ QuÃ¦ (iimt giufita,Ã fcopo,ZS-li iuÃÃ¼fineaberrat,atgue ideopec-cstum ed:guod (Ã nÃ¨ definitur, non-eÃe aliud, guÃ m pcecitÃ 'â fie iberrare. Homines uerÃ´ aflringi sterna lege omnia * fui opera ingloriam Dei, cr Chrifii per fidem dirigere, palam fcripturatefiatur. Ouareoperainfideliumiure _ dieuntur, erfunt peccata. Negue folus ego, Ã§r mei pmi l(s,exillaP Ã uli fententia, Omne guod non eft ex fide peccitum ed,colligimus,opera infidelium eÃe peccata : Au juftitk. fedidemnobifeumAuguftinus contra lulianum maxime centendit, aefortiter confiÃ¢t. Heg^ te iuuat particula th lijpropriÃ¨ aut uerÃ¨ guam addididÃ¹cÃ¹m inguis nos ftlsb exidimare opera infidelium eÃe uerÃ¨, ac proprie in cri-mini uertenda.Etmim nos ea idcirco uerÃ¨ proprie^ dici mus pcecata/]ute Ã fine iuftitM in feripturis Jgt;popto aber rÃ¯t.OpÃ³rtuit ergo teprobare,operd ilia no dcficereÃ re do fcopo,cr ex neeefiitate regpto in aÃ¢ionib. humants, fl demondratu eupieb4f,nos,utfingis,adeÃ´ hallucinari

Sed interim Hcdeo tenonpojjÃ¨i menliendo temperOft' quandocjuidcm talia opera nufguam crimina,^edtaittiiâii D iIferunt peccata diximuf. Teuero tantum theoiogum Sifcriintf peccatfi amp;nbsp;interpeccatiimc^âcriinenlaterenondebuit.Ciuodf.K^ Â«nmen. uolucrK abuti uocibtit,guo magii grauaremur, litiam cyfraudcm fatis prodis. Niteris prueterea demon-flrare,fidcm in ifto Paulino contextu ÃgniÃcare conftif' ttam: lt;]uÃ¶dÃt ApoÃ¼olimens doccre,nullam Jjieciemt^ nis per/Ã¹am ipjius naturam immundam cjje, modo (j^e offenfione infirmorim comedatur, cr ipÃus cogt;iiâ' dentiSyUt eleganter locjueris,confcientiÂ£reniÃim.ffit Hiro non latet, ApoÃol-am uoluijÃe, ciborum quamlibetm turam ejje mundam, or cauendum ne inÃrmi offÃ¨nd^n-tur exemplo:et,ne quid contraÃdem agatur. ^equeÃ'â pter iil:a oportet utÃgniÃcatioÃdei trahatur ad coÃii^ tiam.PÃ enim Ãtcilis cr aperta interpretatio,Ã dixtfi^â quando credimus ex uerbo Dei ptrjuaÃ, aliquent cilgt;Hgt;'â ejÃe mundu/m,licet ip/um uÃtrpare. Dum UerÃ³ ita no dtmus,nequeuerbo DeiÃumus perÃiaÃ,comedendoÃâ cabimus,quoniam iÃ¼udopuseximpulfu uerjfÃdeino'* proÃcifcitur. CertÃ¨,ut paulo ante dixi, Pauli^ hoc M'

Aflanfuj'cÃ³ confcientiam ÃgmÃcare,uocabulo eins fcientie nÃ³ uÃistfedRomanosdocereZindebat,noiieffÃ¨fatisÃ¢df^^' eft fans ad catUM euitandum aÃenfum cuiuÃtis confcienthe 'â euicandum pemiulttefuntadmodumperuerÃe^cr ut uulgÃ¶nno^*^ f eccatunj. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;EtuideaspcrÃepealiquosnoniiuH^iÃ*

uacommitentes, quseprauaeÃeiÃ¼orum conÃcientUââ^^ iudicattnec tarnen propterea peccatum ejfugiunt-Ã tune reila GT iuSlaÃeri Ã nobis Paulus o^endit, confcientiaÃde uerbi Dci munita,Gr bene inilruÃ¼^ rÃ©clamai, fed potius ad opus efficiendum impellit. iafii,utarbitror,uides,ApoliolumperÃdemnoifini^^^

xiffe^confitenMtn^ fed ipfiÃimdm pdefn,qua cuiiuque no frumanimai,Ã§yconfcienÃM rÃ©gi oj^ortet, cumabquid ^acÃ®Ã¹nduin fufcipimiff. llt;!eque rÃ©pugna Agathenf.Con- AgathÃ©C rilio, dum ait, qÃ¹iÃ§quid contra cenfcieritiani fit, ad ge- âontiHâÂ«' tenant adificat.UocÃtenim philofÃ§phi CTethnici dice-fcnt'.ÃoÃ¼er uerÃ´ quot;Paului altiui philofophatur,cr cumfi nominat,fane confcient:lt;e mtamfinnamq^ rÃ©gulant imofirat,extra quant quicquid egeris, licÃ©t ntiUies con~ fcientiatuaconfentiat.peccauerK.QÃÃ´dfifatis effetno~ flrrf rationif, zy confcientiÃ¦ rÃ©gula,quid opus fuit legÃª, Ãdiuinamfcripturam hominibus darl ? 'SJonÃ d confci~ entiamfeu rationem Deus nos renÃ¼ttit,fed ad uerbum fu gt;im,quando confilium de fitgiendis, autexpetendis in no fris actionibus'inrundueR.Pro'mde tua metaphora.qua sÃ´n:endis,fide'fignificari confcientiÃ , nonillufiratur A-po^olifim:o,ucrilt;m potiÃ¹s obfcuratur,corrupitur,atq^ torquctnr.Quamobrcin^Ã´ro te,fcripturÃ¢ finas, natiua et Ãmplici uerboru figitificatione uti,quoad aitalogia fidei, f^aÃ¼afiripiurieloca non tead tropum adigant.'NÃ©q^fa eili'dimouearis Ã dilucido planoq;fenfu diuinoruferato-t!iim,.athoritate quorumuis interpretutn, aut conciliÃ¢t ritm. Duis pratereÃ na nÃ¼retur, adeÃ te cSfidere,atqj iÂ« folefcere'qâtafi optinidinhabeas caufain,ut mihi tefingac lt;lt;oÂ«urfjPuÂ«/ugt;n de tkeologicafide .quÂ£firibit, intedexif [e:atq;dicas,nihil iade adhuc haberi, quod pro mefaciat cum nonfnn l^c(^Jir!lyvws^Ht: Ã§r firiptura dicat, nentinÃª eanoffe,qua: funt honÃ¼nis, nifi (firitum hominis, qui efi intpjTo?PriniHin bÃ®cmoiifOjftil tetnihidonare, quad non prias rationeÃrmiÃima obtinuerimfidcm,inquam,pro-pric 4c JÃ®inplicitcr Ã PauldaccipÃ¹deinde ur coÃigÃ¢, VoM rxjÃ®iif nonf(Ã¯c,quidopiMfft,ut fmconfdus conittiw?

ad me, fed ad Deum pertinent. Vacito illos,^uiuoiiÂ«lt;^' ^nÃ¤mpulchcrrima,crJfed0/tÃimahypocriÃ,dumâi^ uent, funm animum compotiere, cptajÃ® ad id folo iep', rio nominis, Ã§y honoris Ãci, addncantur : anproptenâ ex fide Houebunti nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;rft ueftra pietaf,ut imhis,^

agimus, tantitm humanus animus, ratio, uel, ut dieigt;^ confcientiarp/fiiciatur,nuÃ®lauerbi Dd ratione tiosuero ubilt;)ue conÃ©aitt^imÃ¨ affcrimus, nihil exf' de ab hominibusagi, nifi, tjuod faciundum fufcipin''â^ fx diuma fcriptura commendetur. Et ^uia, ut iaitsp pifiimÃ¨ aixi, neque tu ualuiÃ¼i conirariÃ»m probare,P' pturafanÃ¼a intiouoTefitanento nufquain uoueniiâ^' tum tradidit, ideÃ , ^uotiesuouemus, id abfquefide

15110 Â«xi- f^gt;fdimusfieri.Athocita^ue,ut,i]uodagimus,criiâÃ'^, gunt ad no fit,t:xJ^eo phtceat, duo requtri necelfitriÃ´ inteHigtâ^ a- eib. PrimÃ¹in ut fcripturarum authoritate genus

ri luftitAâ ^pxrisapprobctur: deinde,ut animo fynceroacreileÃ 'at. Vtrum iÃ¯lorum ailioni defuerit, caret fide, cranigt;na,cruita did patcfi.Sed uos ab hac orthodox/if' ritate, plus^uant ab angue abhorretis : ztr didtis, td modo fcribebas, multa redÃ¨ fieri Ã peccatoribus,G'^^ ethnids, ex fide, hoc eÃ¼, exconfcientia, redi attpte Ã®â' nedi:itautfcripturÂ£iiuinittts infiiirata non Ãntuotgt;^ adredÃ¨uiuendumufijueadeÃ necefiartt, quibusidâ luti didt Paulus ad Timothcum reddamini adomneofâ^ bottum biftrudi ; poftquam multa funt bona opera, UtÃ uobis rede fiant,ut habeatis confdentiam redid honedi fujfidt,(juamuis nuUa fide, jfe, aut chariUHi in honorem crgloriam Dei nodri dirigantur. Op!' â PelagÃ®us. (luamPaÃ®agianÃ capita. Pelagius ipfc nonefi inficiatm airedÃ¨ agendum, faltem opus effc iUufiratione tncuti^ per!egemP)d,at(iuefcripturas,cjuagratiamappcllabii'

Iftw uerÃ´ Ã¢d hoc utcleanofyna iuÃ¼it fÃ®t cr reild/atif fÃ®t-pÃ©rlt;^ue f ft ut confcicntia boni 4tlt;jue hone/ÃfÃ®nt pricditi, Videbitis Ã¢liquÃ¢dojtnihi credite,atlt;jueurfÃ®ro gt;Mrf^no Â»w-lo/fnt(rtiÃ®,^Kemlt;Ã¯dmoduw opcr4 ueÃ¼ra fc tsteri pote-runt inDd iudicio ifÃ®a, confcientiarcM Ã§r honc/ti.QnÃ¢- C ^Â«ÃHt cr ipfe haud negauerim, grauiui ethnicos lt;y pcc-catores ddnjnlt;indoj, mfÃ® cam filtern fecuti fiterintjiequt WddRomdtwjgfHtÂ« accufintur,egerintcontrd ijuÃ itt Muricluminefdciundumiudicaucrmt. Hoctimm non tÃfitis ad euitandum peccatum, cÂ«m adfandÃ®itdtem no-ftiorum operunt, quitdLege Dei exigitur, altiuf priÂ«-c(pium,qÂ«4m fÃ®t humand ratio, aut naturalis confcicntU reijuiratur. Porro non potuilh efje tant hebet, (juin uide-fiiredif ftnis^ue iudidjsnon/dtKfadiuraeju^ dixeras. EtfiUm undiq^fcfe proiiurtt,(jHÃ in ififimtdfÃ®nt,cr pdrioÂ» ftna.QuareinopsconfÃ®lijad aliam re]fonfÃ®oncm Â£(juÃ¨ lt;irÂ«Â«di(icd te conuertii.ClUÂ£ ibi dixit PdÂ«lMi,iÂ«qiiiÃ®gt;noH extra illiiisfcopum tranffcrendafunt dd qHidMÃÃ®.HÃc dilu te prodis non ejfe dialeiiicÃ¼, fed ut ego, cT for-iatihominespaÃimmecum diftÃ¹ant,fopbt/ldm. Qno-modonoit dgnofcis,Paulum fult;e drgumcntdttoniÃ® pro-pojitionfHt priorrm conjlifuijjr, qHanddmodtHii opor-trt in Â«fro fyUogifmo,uiiiuerfdlem{ CtwndicÃ¹, Ointte lt;]uodnonrftââexttdcpcccdtuMt fftÃ® cui (Etini dite rd fu-bijcitur : fed iwjirmiÂ«, qÂ«t ddbuc non inukd cognofcÃ¹ fxfcripturis, jÃ® pxcmplo tuo conieddtdbfquc Jidf co-ftifdit, tgilnr pcfcdt. Verbd ucr Ã´ Pauli.funt^qui di-iMdicdt,ffdrrtt,condci)inrttiÂ« f3:,lt;3uonidin non edit ex ;, fide. In bac drgumcntdttonc minorent pulcbrÃ¨ bdbes pri 'I oÂ«locopopt{,m,crpojledmdiorcm :fttdpndbonosferi * I ptoresÃeri f(Cpif?imÃ¨ ccrnititr. Quarep debuit tlld nni-* I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Hcrfdlis propopt:o,Omnc,quod nS cjl ex jtdc pcccdtÃ®t cjl

ajl PETRI MA RT YR I 5 Mituto Apo^oli rÃ¨Ã¯Ã®Ã¨ ferum, neceUariuin cil,ut fempcrcotificiatur,(juoties atiquid lubijcitur, cjuod ac non fiat. Alio^iÃ¹crpaulo negari potuifiit)uÃ¢co^^'^^â J xio,ianquam non lÃ©gitima, ut tn cfua prppofitione iiiii' uerfali uteremr,qute re uera non ejfiet unluerfalis.^xit^' flo tibifintA{gt;ofioli,qui dum in fcriptii Euangelici^ tiobis rcliquerunt, uetus te/kmentum adducunt,fieââ^ââ flnnonia expcndantur probe, fiepÃ¨ illos depreheiidei/ Scrâptiirf hypothefi ad tbefin a,cendc re : nbsp;nbsp;qult;Ã© ibi deprtuM td

tcr ^l'hf ' quadam re inter.dnmpronuntiamur, ad, pothefi ad membraChriÃ¼iuidehisutilitcr,dtquepru^tnicÃ¯aci(^' â thefln aicÃ© modari. Interrogatur ChriÃ©ius de diuortio,CârreJfoiâ^^

per ucrbd,qu^ circa Genefieos initia firibuinur. E Smytâneu^, ZT dicdt : Domine lefu, iliafitit oratio, habuit Adamns deuxore fita Heudiidcirco non tct illam extra fcopum hiÃ¼orite trakere. RogatÃ¿^â demjeruitor noiler de refitrreÃ©lione, ait : Ego fiim Ot'

Abrahami, Ã¯faaci, iacobi. Dicat iÃi.fintihtd de illis tribus patriarchis quando fermo infbituituf â (Xuidtumdgifter extra propofitnm Ã§y Mofeos,Ctâlââ' {loriÂ£ iUiM applicdS hÃ¦c ad omnes defunÃ¢os l AtqHt ita nihilfirÃ¨ licebitex fcripturis conficere. Nam frâ'quot; per dicetur, iÃ¼e locus tantum inferuitifti rei, de q'd tumfcribebatur. O pratclaram theologiam. Si quid nd-dticatur dtÃ³ium Abrahamo,ApoÃLilif,dutDauidi,itÂ»t dlicui prophetÂ£, noÃ¼ris rebus id nihil infÃ¨ruiet. ni^t^ tandem, difce faltem iSta atatt, aliquid fanÃ© iudicate' Sunt quidein nonnuUa in fcripturis, quÂ£ non licet iÂ« xemplivm trahcre, aut alio tranfjirre : quod priudtifuut atiquidiuini afflatus, quorum exempla fi uelit aliusU' furpare, pugnaret cum mandatis a lege in uniuerfrio prdjcripiis. vbi uerp tale periculum non immiiieti

â'OW juam prÂ£jintemfacu,Ã¢ebft tx jcri-pturif dicere. Quanto magis hoc loco idfÃ ciemus, cjuunt A Paula propojitio adducatur uniuir^'alis, fub cjuatÃ®le fiiinit,!juod idem eft'/Ã¨rÃ¨,atciue id quod nos accÃ¯pimus ? Qui /Ã®tjHtÆ rejjionfwnes prioresjrigeÃ¨ani, hitc Â»iaconcretaÃt,atque tota frigore conglaciet.:Expr/)~ fâ'âUmibiadhiec,quÃ´dexmea officina tain clumbes'rd-hones prodeant. At ne pofthac erres, te nioneo ,fa-t^oithcolQgosnon o'pus habere officinis ad Ã¤liqUid fÃ¤-^gt;'tcandtm,quum in'drinainentario fcripturte* icideatitfd i^ftpirrque (elorumfÃ®bi eÃe ad hoftÃ¨s ueritatis Ã§onfiei^n. ^^ot^prpptereapÃ ratisdmiis Ã JÃiritu fati^o, lÃ»f'entÃ©ri^ twtnr. yobis,mquam, opus eil officina Vulcani, in Ã¨jÃ¹a Ã ui noi^Ã»que utiÃ cum Cyclopibus, qui idntÃ¹m uno ocu-titfonis humante uiuiitur , arma inuentionum huma-ââââgt;'um,fophifmatum,traÃ'tionum ,Jlropharuiit, z:}' ca-ptionum uobis fabricamini,dd mendacia tuenda, qute fu-Ãopiffis, magno cumuefiro dcdecore,dtque fcandalo Ec-(leÃa propugnare, peinde,quafifts Latini fermonis lt;âlt;:errimusuindex,itÃ me rides. At confcientilt;e appro-bctio,uel improbatiotlibet enim, inquis, tuis uti uerbis, quibus tu diffirens utebaris. Qj^id te hic offindit, appro-lâado,cr improbatioiAtiÃnrum uocuin apudbiinos au-thoreseil it/us.l^unquam egonuhi politam elegantÃªm-qKeorationemarrogaui,non quÃ´deam inalijs,aut ui-tupemn,aut improbem. Donum quippe Dei pr.eela~ ngt;n,z^inÃgne,quid ego damnare aufiml imÃ Ãepius ui-tia ntee orationis inculta: fum deprecatus,Ã§r dolui quait doqiid mecum.quod ea facundia,cr eloquentia, qua me-renturtra(lareÃacra,nonqueam.Tui tarnen femper a-dcofaciliscrgatheologos,ut ineisueritatcm,cumpri-uiis, cr pietatcmffieilauerim in ftcris literis interpre-

, 254 PETRI MARTYRTÃ tddis;orÃ¢tionis unÃ cultu,twddeo morJ^cr,frd intererdt,(juddo Um mdgniK et Ciceroniinus,^' uacum in aliÃ©na fermone captas,in tuis copojitiofii'â' quot;nbsp;_ uerbis non adeo lutulentum fluere.Sed quia pudetgt;i'â bis ttcum agere,unum tantum dicam,ut prias tuos , ns,eÃnibus Romanis exulare facias,ZTpofltd ciutt^' _ Ã»uospeUas ex urbe,fi CcnforibusuifumÃerit.PoÃti^^ fis Ã urrborum cxamine,ad feria,confutifque fatls , ter^ut dum integrum eÃ¼ recinam.VerÃ¹m mihi eÃ¢di^^

, jÃ rtafiÃ¨ doccri pofiÃ n,qui rccatationibus non fcmtMi, iÃ¹ili. PortafiÃ¨ dixÃ¹quoniam finjite recantandononi'â'''i erraffeJta,ut alia palinodia rurfusoptis fiierit.Atl^, credote adhortari alios ad recantationÃª,ut focios tosuidcaris habere mconfitjitie dcleuita^,noa Ã¯*â' tua pap^ca dogmata multÃ¹m tibifint cordi,ut^iâ^ PapamabAnglis,cradAnglosÃ Papacenties in ^ue horam fis paratus tranigere,modo firtuneÂ«^^' boris aliqua figt;es affulferit. Abeas igitur, qui Hiquot;quot;' es,cutn tuis recantationibus, ad quas neceffariv/m ut frequenter adigami)ti,quotquot hominum irad^^' nibus,qult;e inconjhntifiimie funt,nitimini. Qui uerbo Dei,quÃ d ^eterttÃ¹m durÃ¢t, adh^ent, nequaijiu''' omni uento doih'in/e,quemadinodum tu,atque tue fi rine homines, agitantur. Qisid autem inter pias V. guliiniretxailationesinterfit,atque tuas paltnodias,t!t iUo prÃ©texta,uel exÃ¨plo te defÃ¨ndas, liquida patefaeets, fi locus ferret,ut nue ea de re agcrc.Sed ffero facile aifi ros id effÃ¨ perf;ipfos,quifa^a poffunt Ã ueris diiudiciirt

lam illud Pauli ad ColofTenfcs Ã®. ubi appellat illeti' tus .MofaicÃ¼s GrxcÃ¨ ii nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;hoc Ã¯ft,fupÂ«rftitiÂ«'

â¢t nbsp;nbsp;nbsp;U(rfusuotaÂ£uangclica.. Quod de obfcruaijone ca;r^e' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â

J nbsp;nbsp;nbsp;Jtnoniarum uetetisLeÂ£;il,ilt;idebeac intelligi, uel folÃ¹toi

riaru|a,qux lunt umbra,inquit Paulus ,futuroruni , uc indofti,ac impij fuerit honiim's ca detorqUere, contra

' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;rlasrqnod fecitloannes CaluinvsÃ®iiÃ¯ao antidotoi.iiÃ¢Ã

(( Æninidixerit,umbras hÃ¦c elTe rerunifuturarum, qui fa-If nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;(ras liceraSjiieli limine falutaÃ¹erÃ®ilinquam? Ddinda

â ? quatduntqujdem rationemhabcntia fapientia:,infp-/ perftitiona. GrxcÃ¨ ctenim eftiquot; i nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Â® , hoc eft,

/ prodicrit in apriciiÃ¼i.perinde eft.iÃ§ filÃ®ne horum obÂ« Ã®truatione,neininipaterec in cÃ¦lum aditÃ¹s.qÃ¹id aliud

DttolÃ®cmihi'facleitdit uideÃ´,^rinti()Â»,ut Apojhli mÃª tm in CO capitejceutido ad Cotoffctifc{,brcu!ter dt^; fuc

â nbsp;nbsp;nbsp;(inÃ¤eatt{it^ain:deindcutdcaonÃrc!!taduataquoq;,dc nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;xpa

i nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;quib.nuncagimuSjiÃ¼Ã 'f^f^el^iÂ«cr}iÃ¢âefgt;^'brtinerc,dcqua ftoliadCo

Ã ChrifiopoffÃ¹nthotninesalicnarc.EaucrÃ´ non tantimt trant obferuatio utcrujfictercntoniaru legis Mofaicic/cd

, iiclfubindd.Philof^his^f^pimtil^ts^uiÃ¹i.muiiii^â eipirbat,Gr ab initio primicdpitisillius cpiftoLi profi'^, ^'^uic PmIuj noatdÃ¹tÃ¹in Ã§ircuÃ fionemiath'nÃ´s baberr,âÂ» 1, Â»gt;rfnÂ« fdddnt^uÃ§r'mn^^ indticm philofÃ´phiam deprf^

ri animost iccirco in proccfju epiÃDlte,utrunq-torum ^'ft^Ã¼ur^nonldtitRgt;ii,Ã¼tÃn^it Sfnyth(eu1,t^ernÂ»olli^ . f^teret ex^g/fdt^/Ã¨il/tiMn ^unecunqidlidÃ´ltrducrbÃ®! * hotmuum mueitid ddniÃ¼dt,quÂ£ pratextu ^iui/ti cultu^iK âJtÃ bhimtÃ¹r^ciÃ¹dmuK '^f^teiold,^ pulchra fint humÂ»^ I lÃ¹ffipio^S/i iilucidior^fi^tiffidd fitt^xli^â' â¢ -tiipitif pdites defcendamus, lt;}udi criifaiK. ^'ftt. lcdori ^âb.eitlÃ´sldtitntnbdopondmyijuidinillii fitdlÃ¨uidebit,^ . nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'iudiciÃ pfn;ltili non c'dret,ciute ibi dieu,ntur,non o^'

, nid efiÃ¨re^endd dtiucicris legiicuercmÃ´nids.Pritnin^^ â 'cit^Videte^neguii UO! deprtedetur per philofophiditii ' fiidnejn deceptioiiÃ©nt,iuxtd confiitutidrietii hÃ´minunt,!^ i xtd elcmentd mundi,Gf Chriflum.Ã¼tc riM^ â'i/tuntur per philofigt;phidminuedi,lt;]udm mdnifiÃiÃi'''^' quot;[ ijuOrÃ¼mndturdm^uiticlitintettigerey AugufiinuW DeCiuitdtcDeijUbiinuItd contrd Porphyriutn bxbdi ^uipurgdtionesperfdcrificid,cr fdniilidritdtes

' 'iitimi'nfiituebat:'tiecjuenosldtet,utfttis,PythdgordS ritnonuefi:icdrnihu^fdbiSfOuis,Ã§rc- Pofiedlt;}Xlt;â^â'â i r reprehenditMofiucdrumcdremonidrum obferudtioxf^ gt;nbsp;quum inejuittin ^uo circuncifi efiis (ircuncifion^yâi^^^ ' fitdbfguentdnibus,crc,Volebdntenimpfeudodpo/blâigt;^ trÃ¹dere cireuncifionem cfiÃ¨ necefidrio rÃ©tinenddin,xtf^' . cr dd Gdldtd^,cr dd Pbilippenfet. Abrogdtionetii rÃ´ legti,prtefertim, lt;juodd clt;Â£rrinonids,poded,bn dttigif.Deleto quoddduerfus nos erdt chirogrdpho,lt;ix'^ erdt contrdriuiÂ» nobis per decretd, illud fujbilit Ã¨ lu/fixum cruci,zr c.Pergitddbuc de cÂ£ranoiiijgt; :

DâE' VTOTIÃ'BT CAELIBÂ» 1^7^ ighur uos iudicttirt dbo,attt potu^aut in pard diet feÃi^ ' âtxt^tlunii,aut fitbbtttorum,lt;jutÃ© funt umbra rcru/in ju' Mirum,corpuitiuiein ChriÃiQuad uerÃ³ po/kafeijui-' minimÃ¨ ad ueteres caremoniof attinÃ©tjed potius ad fuperfitioiies^Ã¼elifcribis ,crpharifaii, in fuis traditio' ntbus mdu(lM,uel(utpotidScgofu/}gt;i'cÃ³r)ab Ethnicilt;Sâ,Ã§r^ pbÃ¼ofopbi{,utfuperiuf dic^bamJnÃ¹edax.'Dicit cnimt'iie ' gifff Â«obiÃ¯ palinam interuertat,data opera,pcr humSita-temÃ§rfuperfiitionein Angelorum,inhis, qua nonuidit, fitHuosÃ¨ incedÃ©ni,fru/ira inflatus Ã mente carnii fita, nee obtinem caput,cre.nie dicat nobis Smytbaus, quasfu-perÃitiones,ac humilitates Mofaica caremonia erga angelos habuerint.CertÃ¨ in tota lege ueteri nihil decultu an Ã¿lorumlcribitur.quarenÃ©ceffe eRhac aliud rej}gt;(cere, quim ritus ifraeliticos. Per^Ã¹ Â«ttibwe, zy mquit:Itaquefi lt;Kortuie{HscumChriJbgt; ab dementis mundi, quid qua-Ãuiuentes 'm mundo decretis tenemini i Nc tcfigo-w, nf ' ^uilaueris,ne contredaueris:qua omnia ipfo pereuntu-fitficundum pracepta,cr dodrinas hominutn,qua uer-fgt;otfnÂ«s quidem habent JÃeciem fapieniia, per fuperÃi-honon ac humilitatem antmi, oquot; laftonem corporis,nÃ³n p(Tbonornn aliquem ad expletionem carnis. Qjtis non intelligatbacomnia noti pojjcre/picere legales caremo-* niat!quandoquidem in illodifcrtmine ciborum MofÃ¤ico-nm nuOafubibatur laÃo corporis,ita,ut ei non habere-tur honor,ipfum fuflentando,aut carnem exhaujhm non rcplendo commodis,cr idoneis alimentis.Pauci enim ad-Kodum erant interdidicibiAmo dixit femd 'm Leuitico DrWjUtMrniHmMntumcoinderfnt, quantum defÃ®de-raret anima eorum. Propterea neceffarium eft ea, qua hÃ®cdicuntur,aliosritus,Ã§rinuenta foomiwiMn/Ãedare, Â«b qua corpus humanum 'mÃgniter laderetnr. Ht ca-

ro ieiunijt, crabitinentijs hypocriticisconficeretuf gt;nbsp;1* â¢ deÃ³^ue fÃ tendum eft,Paulum Ãmtd coniungere, fun^ue iibfijue ucrbo Dei^Ãue Genfef,Ãue ludtif lebant^dnÃ¼tti.crrecipitdb PzdcÃa ChriÃi,utritut,Ã tultui diuinos ^Uitntdcunque id nitercntur eloguef' tittfphilofophia,ey' ueriÃmiUr^itiotie, Ab bis oinndÂ»^ Ãmul Apofijlui rcuocAt^ut Chriflum unum utfiatun^ totjm,capÃ¼ti]ue noÃr^ falutif, priedicat. Neqiie P^i*' luf hiiuerbii Iz^i 4 Deo latt maledicitfAUtdetrÃ¤kUi Ãquidem Ãit fuo tempore necefÃirid: neque philofr' phiam honoreÃto,ey dignitateÃioUdt, ConteniiiC' dd^uippc non eÃ¼^modo fefe intra fuotfinefeontined' Df nlt;Ã¶Â«r4 diÃgt;utet,item de Deo,quantum ex rebtu ert^ tis mdeftiUem eiiis^zr uim mdagare poteit.

men ei non cottcedatur, ut pro fuo cerebro,eyiniii*' in, Dei cultum inÃituere nitatur. Solut ipfe Deus iÂ« e^t audiendui,colatdÃ¼fque,ut ipÃmet prtecepit, 10'' ut hominibus,Aut commodum,dutjpedofum uidetur. Vorrb ex hK,ut arbitror,liquet,Smythteuminimii^' rdfci,uel Cdluino prtefl!Wti,'nobillquenoÃrorunite!gt;l' porum Ãtcrarum literarum expoÃtori. Si kdc Ricii ieiunijs, deleiluique ciborum accommodit, mihi,licetalijs de cduÃseiodioÃm,ÃadVota,priff-timcMatut,crmonaÃ¼icit,quÂ£ in ea capite trddtintur,refiro : quum htcc omnia Ãgmenta Ãntho-minum, teÃ¯limoniÃ»inque uerbi Dei non habeant.

Deinde,Ã adco Ãiret fententia eins,de Mofaicisriti buiabrogatii ifluefje intelligenda ,cd caufa me repri' hendere non debuit,qui uauendi ritum,contendian,iii-â daicam eÃe c^remoniain, quÂ£ apud Chrislianos hodtt locum non habcat. Quocunque igitur fe uertat rito mecum de hii uerb/s Pauli digladiatur, Attainen, Â«t otitM

DE VOTIS ET CAELIB. Â±5^ emnM,quÂ£ibidÃ¹unturab Apojkla ,fci4( non tffÃ¨ ifh tdligtndadeiudaicis c^emoniji, iuuat Ã ltquos ex P4-tribus dfcribere,quibus itletantum tribucndumcenfet, ut fcripturam fandam putet ad iUorum amuÃim dime-tiendam,nonÃ¨diuerfo,eorumfententiM fcriptur(e nor-ma examinatidoi. Chryfojbmut iiÃ¯ic habet iuxta tradia tionem bominum, iuxta elementa mundi ,crnon iuxta (hriÃ¢um.Tandem correptionemattingat^propter obfer Udtiam dierum,Soient cfLunam uocans,quemadmodum igt;tea,i]UÂ£adGalatJ(eA,dixit:Cieomodo denaÃ´ con-umimini ad infirma, nbsp;nbsp;egcna elementa i NoÂ« dixit au-

iem iuxta dierum obferuantiant,fed totum omnino pr^e-fintem mundum inuoliiit, nt uilitatem ojknderet, ^ienim mundut nihil ualet^multo miaut ualebuntele-â^uta. Et mox : Coneiifiit primÃ¹m Gentilibus obferua^ iionibur, tunc crÃ®udaicat aufirt. Ã¼amplura obferuaÂ»

,cr Gentes, cr ludiei, fed iHi quidem ex philofo-ffâia,ijiiuerÃ´ ex lege,crc.tamifiAdeclarantfatisat^ue ^lgt;undÃ¨,non omnii,ijute ibi perfiringuntur,ad legales cg ^^oniaspertinui/JÃ¨jUtislefibifingit.lÃ®a'c habet Chry-fifomus^qua iam retulijtomelia fexta. yeriim poflea iÂ» J^ptiinafubdit,interpretanda iHudin httmilitate,cr fu~ f^fUtione angelorttm:Sunt nonnuUi quidicuntnon (âortere per Chriilum reconciliari, qt ad patrem ac-^Jlt;^ere,fid per Angelos, zrc. ifiamneopinionem tri-uetSmythxut Veteri Legi IJioifisi CÃ©dÃ¢t locum,Vn-Æ lantitm nephat coHigat, ouem fi dare non poÃit, j'Xeatur librrÃ¨,h!c reprehendi hominum iitueata,quorit-. ^i^nque iHafiiermt.Et mox idem Chtyfo^. ibidem, tn his

nS uidit ineedÃªsiAngelos enim,inauit,novidit,^a. iU ajfiÃ tur iUoru fitperfiitione,dc fi uidiffet,c;rc. AtOi â'â^â'fâ*t,tiixta priecepta,Ã§rdoiilrinat hominÃ¼^Qitid diÃ sÃ®

Ã¯Ã©O PETRI M A R T Y R r S inquit:'EtiamfiLcgemobijci(if ,eAtamcnipja tant â ceps huntatid doÃ¼rinit cft,elap(o uidelicet temporis ji'' prÂ£fcripto:t(ut hoc ideodicit,qu6d iÃam corrumpebA Ã¼ut traditiones Griecorum taxat.Totum, mlt;]uit, butÂ«*' num doÃ¿ntieÃ¼,^ c. Verbotenus,induit,non elpt^' ( cia,nontpftueritate.UaqueetÃ¹m Ã [ermonem the habuerif,duer/amur. Videtur enim talis reli^tolii^' ^uidan efftâ,crinodefliK,eorpi^guecontemiiere. NoÂ»â*' ÃgÂ«o honore,ad expletionem carnisiDeus enim coif^' ri honorem [uum contribuÃ©, ipÃ uero lUo non cum Â«orr utuntur.lta foletenmquando dogma attinet. tninia, induit, carnem afÃctunt, priuantes lUatn bo' nore dÃ©bita, CTpoteÃs,tem conceffam aufirentes:'^^ permittentes, utÃgt;ontanee iÃiimperetur.CarnemDd'^ honefliuit, HiCc ex ChryloÃo'mo retuliÃe fit fi' tis. Nmhc aliquid ex Ambrofiio licet coUigerejCfifO 'Â»â¢t' gis iÃe uel ex fuis ipfius te{libus,fefalfummteÃ¼i2Ã¢t.

Exponit iUud,in humilitateanimi, CT fuperslitione Aâ' , gelorum,craif.Qupdfitperiusfub nomtiiephilo/opbit cauendummonuit,nunc apertius docet ob-miandioiti db his,qui terrent fiapienti^e Ãudentes hÂ£c colenda 4quot; ferunt,lt;]UÂ£ obtutibus adiacent, uel apparent, ut boruit detentÂ£ culturis animÂ£ fubfirmamento teneantur cbb' gat(e,ne fefupra Ãrmamentum tendant ad fuperiorei cÂ£los,ad Deum omnium ddorandum,Ã§^ c. Die ob fin's VbinÃ m'LexDeipraicepit inVeteri Tejhmento,iitfiâ Ãbiles creaturÃ¦ ddorarentur,(^uod hic reprehcitiliitfi fer it Ambro finis l Ef mox : Rnrfum de tud^eis dicit,^fi^ amp;ipÃfub eleinentisferuiunt,non elementis. llocloit paganis. Etpo/t htcciyfus enim cultura ipfortint intf ritum gÃ©nÃ©rÃ¢t,ijuia prieceptd,(^dolt;llrtnie nS Dci,fedho mmttjuntfin qutbus uatiafpes eÃ ; ^uippe cÃ¹m taadun^

DE VOTIS ET CAELIB. ZÃ´l fuÃ® creatoreminurhit errorhununuiyUtprohihensab vnitu Del fide, inu/torum deorum fuperftittonem indu-tit.'Etmox:l\inclefapientiie rationemhabere putMt, guÃ¹ traditioni humante nomen religions applicant,ut ftligio appelletur,ctÃ® fit facrilegiÃ».crcEx hii iam ma â tiifiÃ¼Ã¨ apparetj^uÃ m i/icfine iudicio, cr infanÃ¨Calui-nÂ«w,cr me profdderÃ¹sum /ui indices facrofiandi iUum eondcmnent, ey eum locum Pauli non in uruuerfum de nibiit Mofaicisdoceant inhlligendum. 'Ignofcat hoc lo eomihileÃ¢or, guÃ´d prater infiitutum fim eitmremo-Mus inadducÃ¨dis Patribus, cds decreuerim certo (juo-dtim loco de his agere,niinirum, quando meam afiertio mot ab iÃo Tabula,ficripturiSfCy rationibus firmifimis, Vquot;folidis defindiffetn. At nunc uideor quodammodo no fiffiffÃ¨ paths : quod certÃ¨ fiteor non debuifie fieri, cusn filut fim prafituf Sed, ut uerum dicain, tcmperare mi -hi no potui,cu iflum fenfire adeo petulater de hoc loco Pauli nobis infultarei cic tarnen cy ipfum uerborfi conte xtuin,cr Patres contra fehabeatlQjsarefi uocauHdc

Vo ta uefira,rctlÃ¨ feci: quia ex uoluntate bumana, non ex uerbo Dei cultum ucuendi nunc ufur-patistcrperueftram paupertatem, obedientiam, ie-iunium,ey ctelibatum,quie uouetls, corpora ignominies ^ffi(itis,eyfuo deÃituitis honore,

NecminOriimpudentia, amp;nbsp;impietate afleritjObniti f. |.4cG4. uouenteslegi diuinÃ¦, quÃ¶ fuas traditiones obferuent. Nani quod attinct aduotorum nuncupationeni,hominis non eft traditio uoiicre , fed confilium Chrifti,amp; PaHli.Q^oadredditioncm eorundem femel Deo nun-(upatoruni,prxceptisDeiobftnfti tetiÃ©tur uouentej, ut quxuouerint,peifoluant;iuxta bos locos fcripturÂ»: CiinuotHiauÂ«NÂ«rii Domino Deetuo,nontaidabis

rtddtre.amp;c.RÃ®dde altifiimo uotatua; VouetCjA'^â' dite Domino Deo ueftro, ornnes quiin circuitu offcrtii muneti.Si quiduoueri; Deo,non moreris'*. derc.-dirpliccc enim ei infidelis Si ftultapromifsiO''' Â«^uodcunqueuoueris,redde. Celebr*ludafclliu'M'' tuÂ« J, redde uota tuj.Ruina eft homini deuoiareÃ^'â* Â«Si poft uotaretraÃ¨tare.FrÃ¦tcreo multos huius gÂ«'â*'' locos,qui coniiincunt necellarni debereuota Dcoâââ cupata femel reddi.EuatÃ®t fatis itaqjperfpicuuniiiKâ''* rc nonenereniti diiiinxlegi, qub contra cam ftÂ»'â*** turullxhominumtradicionesiamp;c.

Mlrtim e^jtjuonwjo ntgare duJe^t^uqta itÃ¼c fiUMt traiiidonef,ftrd ut tofÃ®lid ChriSi (y mes habÃ¨dttrcivin neq^ ChriflM,neq; Pautui uILtm sfttttio/K ufguÃ¢ fucut.Confulunt ijuidÃ«his, ut ctehbet uiudt,4M Mrgines,lt;td regnu e^lorum uendum.Voti eÃ»t neuter eorÃ uerbÃ¼ alicubi fecit-t'^' ta fanÃ© loce citÃ¢t Smythgui de uotis nuncupetis ter perfoluÃªdis : at ntdlun ex noua TeftamÃ«to de quo tÃªt um in prtefentia cocertemus.Quif un^ gauit /saffÃ¨ uote perfoluÃ¨da, modo iuÃa e/fentf^^quot;â^ facultas uouÃ¨difrit integfa Ã§j- rafione tempori(iÂ»^l manfÃ®t? Ideo autem ego dixi, eos,qui hoc paÃoo^âquot;^' fe diuiiue legt fubducere,quoniÃ¢ Ã uideris quetHpi^i'*r, erificum,aut momtchum impudÃªfer fcortantem,igt;âââ^' menuerii ut deÃftat,uel Ã non potefl continerr,l(t^iâ^'' rem ducat, iuxta prteceptum Ã Deoper mulgatum ,{latim rej}gt;ondÃªt,idÃbi non lieere,lt;lfâ^ etelibetumÃntaÃriÃ¤i per uotum.SirgohÃ®c quetalia reffo^a unq dantur bene monenttktrgid^l recufo.AtÃfiequÃ¯ter hoc accidit,Smytheunt rr oportet,ft pbariÃeum effe, qui bominnm tredit^'ââ Kelit plus nalere,q diuiitamlegem.CertÃ¨

DB VOTIS ET CAELIBÂ» leril,DfÃ¼ mandalje parentes bonwe tsfficiÃªdos ; Ãlios^ aÃ¼ringi dinino prtecepto, ut iBis otediant. Cuius mÃ¢d4 liÃ admonuerii iuuenem, c/uiparentibus inuitis nwna-ÃtriumÃt ingr^us,cr Abbati uouerit obedientiÃ¢,nÃ´n^ iierrjjgt;ondebit,cr^uidÃ«piÃ¨,fismythlt;ea credimus, iam uoti religione fe knpediri, nr patri obtcmperet {Qgi4 eÃ¼igitur, propter humanMiraditiones legem Dri con-tem)tere,Ã hoc nonÃteriti ProindehÃ®c humana tÃ©mÃ©ritÃ©s bis dccipitur.PrimÃ¹m in eo,quod iudicat uotaÃe hia nuiKupata, qun Deus prohibuit, firma effe, cum nuBo unquam tempore fiserintrata: (juemadmodum ef{,non obedire parentibus,c^ cielibem uiucre,Ã continere ne-lt;lâieis:Dcinde, tjuod eo tempore uouere audet,Ruanda iam genus iliud cultus diuini ejl abolitum,

Sidixerisinihi.quod.Lutlieri cum fis myfta, Ãrdifci-Pu'iis, difturumte nihil diibito , neminem abfque Dei c, haud vulgati dono polTc continentiam colcre, amp;nbsp;tiieri, tecumhoc nomine digladiari non libet : qiiando non ium nefeius libro Sapientie hoeprodi nobis axioma,amp; proloquium. Nemo poteft efle continens, nifi Deus dedcrit.At quid tum pofteÂ«?Nurn hineprobÃ¨ college-tistumpÃ©da efie uota cÃ¶tinentix?aut fas efte facrificis, Sijionnis mattimonia contrahere? Gerte indoÃ¤ifsimu Â«llc oportet, qui eiufmodi exeo loconcftere conctur fyllogifmumtNemopoteft credere in Chriftum,fpÂ«ra-re,relipifcere,Deum,lt;SÂ£ proximum diligerc,forti,amp; in-fraiftoanimo aduerfaperpeti, mandata Dei obire, aut denique quiequam peragere boni, citra Dei opem Ã¤c tuxiliura, ergoharenon fÃ¼nt, iuxta tuain ratiocinandi normam.dnobis fedulÃ¶ pratllandaXipis hoc paclocol ligitunqcuipeftus fapitiimÃ³,caput nÃ³ habet opus,ut h;lleboropurgetur?\th.Â«c,inqu!S,ad fahit: funt necef fariÂ«,atq; Ã Deo prÂ«cepta,amp;propterea Dei,qquot;Ã´ ea fer-Ucturnulli deeritpatrociniÃ¼.Hui'ifmodi quidda nÃ³ eft cÃ³tincnte; uiuere, pwpetuu^ uxoris catsre amplexu.

CÃ¦terÃ¹mimpudentein,amp;:pudere nefciutn cPcopOâ' tet,a|ui eat inficus reddÃ©da ene nota neccllÃ riÃ cuÃ®iquot;*â lt;jui eaOeo nuncupauciit, poftquam tottam^; confp'^ Â«ui extent de hac re in facris biblijs loci, qu'bocclÂ»â! doceÃ¢t,amp; magispeccet quiOeo , quÃ¢m qui homin'''j lcruct fidem:peccet^-, qui adulterium admiferit, fidem uXori prÃ¦ftitamnonliberet. VouerenÃ©cneÂ«*' litjcuilibct inregrvm cfre,nemo nefcit. At nonitenin* tapetfoluerefcmeldata,lt;Scc. QuÃ¶ducrÃ¶nulli defit^â' ftÃ¨ uiuendi facultasjuccunq^is ad libidinem lÃ®tprop'quot; fus , ucl illudrnea qui dem fcntentiaafTafm rcuin^ââ' qubdPaulus tÃ¯ftatur, Deuin ncminctn pati tentarifÂ®' prÃ¢id;qUodpotEft ferre, fed facere gt;inÃ cum tentÃ¢t'^ neproucntuin,uelcxitÃ»,ut qucat fuftinere. i.Corintquot;' lo.A quo nec illud.Gcnefeft alicni!m,nempe,fubKfâ* eritappecitus tuus,nimirutti fceleris defignand',3iitp,* tranda: cÃ¦dis fraternÃ¦,(Si; tu dom naberis illitis Naiquot;â mihi continenter iuxtauotum meumnonliceattraiiÂ®' cere uitam,finerer me Dcus tentari,fL pra id, quodft'' reliceat, nec facerettunC cum tcn;ationeexinini/'J prouÃ©tum,ut queattentationimcns meareniti,Â«âÂ®'? uincerc.RurfusfÃ®ncqueo, utmax mÃ¨ uelim, omnerf intenderem conacum contincntcm tranfigere uitaiâ' confeftariuni efl'et meinuitum acrcclamantein pctââ' re, neq; fubdi ditioni meÃ¦pcccatum, Â«ScDcminum illiuÃ¯ nÃ´ clTe,quod pugnat ex diametro cum GeneftÂ®' citato loco : neccumillo folo, fed cum compliirib'is*' lijslocis,qiia:pFoduntur in facris uoluminibus.ErU'â' icaque qui inficiantur homini non effe integrum, traducere cÃ¦libem, iScperpetuÃ continentem.Et mÂ®*, C. J. Quamobrcm da operam, candideleftor, non inÂ«'' genfer ut cafte uiuas.adhibelib'dinis defignandÃ¦anti' â dota;propellcprocul,que ad eam defignandamextii'â* lent .pelliciant,ad:gant:aut cum continentia fit. Ut ab* omnia bona,Dei munus, banc quoq; ardentibusÃ D*â efflagirauotis: detum demum non eft, quÃ¶d ambig*i; te tradufturfi quatcnus fuerit necefle uitÃ¢.NamCbt* ftusd'xit.Pet'te, amp;accip!etis. amp;nbsp;riirfus : QiodcunqÂ»* petieritispattern in nomine meo,hocfaciani Paulus citfe omniapofTeinDeo.qui eum roborat. Dcniq;ilb teftatur fe tcrÃ¼eum roga!le,ut libi a'jfe''rctur ftinwl*â carnis .ac Dcfi fibi relpondiil'c, fufficit tibi gratia Å*â nÂ»*'

DE VOTIS ET CAELIB. 2^5 namuirtusin infirmirateperficitiir.Indicant ifta,pofle hominem continenteruiueremodÃ³ uel dum fe-dulo prccibus Ã Dco impartir! fÃ®biambicrit.Noli ergo pofihac conqueri faifo de naturÃ¦ imbec41itate, feu de tamis tuÃ¦ In malum propenfÃ®one, ut Hanc ttiÃ¦ libibtni oStendas.cauIeris^uepcr eam tibi integrum non elTe, tontiiicter dcgereuitam, fed tuam potius inÃ§u(a,amp;; tra lt;lucfupinitatem,atqueinertiam,qui id noliÂ»:qiiod pof hs,modÃ³tuo uolucris fungi oft'icio, ut par eft,amp;licÂ«t.. CÃ¦terumbÃ®e conuenio,compeUo^; Lutheri afl'eclas,Â£l{ wnfcftaneos quid captarent confilij, aut quid agcrÃ©t, upoftquam tixores duxitrcnt.iiliÂ» non liccrctper morbos reddsre dcbitam beneuoientiam,aut fugam arripa 'Wt,aut den'q,aliter contingeret,ut cum bis rem babe fenÃ³foretintegrnm^Num caufentur hÃ¯c, nonpofle fe tontinenter uiuere . amp;ideÃ¶ uxores alias, prioribuaad-hue fuperfl;itibus,atqne aura ucfeentibus a:therea,lice-r6tfibidiicere,citra omnem confcientia: lÃ¦fionem,at-

pietatis iaAuram ? Arbitrer illos non cfl c ufque x-deÃ demsntatoSjUt boe illis uencrit unquam inmentÃ©, Bteunque fucrint in multis enfsifsimÃ¨ lapfi. Vernm a- Ã§;, 4 hÃ»dÃ¨ hafieniis de his locis d iTiruimus, nÃ¶c ad reliqua progrediamur; at que illud Chrifti Ã¢MatthÃ¦o his pro-ditumuerbis.br.'uiter expediamus.Non omnes.inquit Chriftus,capiunt uerbumhoc, fcilicet de (ui caftratio-neperperpetuam continentiam propter rcgnfi celorfi, fed,qu!bus datum Bit: Qui poteft caperc,capiat. Verba hicmiferÃ¨ funt Ã Lutheran's detorta Ã fuo genuino ac Â«iti'jofenfu, a.1 dogmatis fui aflert'onem. quod euul-garuntaducrfus clcri cÃ¦libatum.cum ilia huric ftaruSt, acconfirraent: tantum abeft , utdeiiciant.arqucinfir-ment eiim, ut Luthcrani fplendide , atque impudent er mentiiintur. Nam qubd non omnes fint capaces carliba tils,aut perpetux continentif-fed illi duntaxat,quibu$ datum eft Ã Deo continentiÃ¦ donum, nemo it inficias. Sed hinc poffc ftatui c'cricorum connubia cP.clicita, nemo germinÃ¨ pius unquam dederit: quippe qubd q ii taftÃ¨ continenter nequeat iiiucre.inueniri pofsit nc-mo.Et moxiAt id,inquiunt, qubd illicb appingitCbri-ftu.s.nempc.'Qiii poteft capcre, capiat, dctcrrcntis eft, ac dchortantis ab ineundo ac cape cendo hoc tamar-(iiiouitxmftituto.r.t mox'Non eft autem q'uodputct C. lt;â¢

DE VOTIS ET CAELIB. quifpiifn,iiiolÂ«ntins efTeattjiCoaftius inhunclocfiin' terpretamÃ©tum.quado pofle,amp;nÃ³poflc,proeo quoÂ® eft uellc,amp; nolle accipimus.lnpluribuj Â«niin fcripW* loeiÂ» necefTe eft ut ingcniiÃ¨fateamur, fiuelimus jHo'â jcnirinfi alTÃªqui fenlum, hoe genUÂ» expofitioniÂ» tere. Na en ait Chriftus,quomodopoteftit bonaloqÂ® cfi (Ã¯tis mali. ac rurfusrNon poteft mundiiÂ» odifTeuoSi pofte,amp;nÃ³ pofte, prouelle amp;nbsp;nolle ufurpauit. Vt Â«ft, nÃ³ potuifle illic Chriftft facere figna, propterco'quot; quiacciperentincrediilitatÃ©.Tn hanefententiam Cho' Kusloquutus eftillud loannis.QvareloquelammcaÂ«' nonagnofcitis?qutanon poteftis audire fermonÃ© m*â hoe eft, quianon vultiÂ»audire, cum liceat-Haudfcoâ accipi debet illtid loan.lÃ¯JProptcrea non poterantÂ«*' dere.Natnloan.Jâ.legimus Cnriftiini afcripfifteinÂ«'' dulitatein iftorumludÃ¦oriim eorumiioluntati.cmJ'quot;* citur,NÃ³ uultij uenire ad me.utuitam habeatis, teftis uenire ad me per fidÃ© amp;nbsp;refipifccntiam. Sed cfil'' eet, nÃ³ vultis. AlioquiquorfiÃ¯ attinuiffet ChriftÃ¼iquot;'â.â toties ad credendiÃ¯ extiinulare.li integrum nÃ³ fiiiltf'* hs credere^Adde (paliat in crime nonfiiiflet illiÂ» iicrt'* dum, quÃ³d non crediderint ,niiÃ¯iicuiftet illis credt'â' ?oftremApotuiftet illos credere, fed noluiflc, ueliHquot;â Chrifti eft argumente,quod prodit Matthaeus lui bis;Hieru(Ã¢iÃ©,Hieru(Ã¢lÃ©,quot;esuolui te cÃ³grcgarf.^' cut gallina cÃ³gregat pullosfuos fubalis Ãf noluifti^* it cÃ³gregari nÃ³ potuiftent hi,utlibÃ©tifsimÃ¨,amp;;nHât'â''* uol'jinÃ©t,Chriftus,qucm hoclatere mlnimÃ¨ potuilÃ^'i qu^ppe omnifcius eft,in quo Ã³coÃ©s thefauri fciÃ©tiielii'ââ recÃ³diti, niiq id operae infiimpfiftet, ut cos coPigU''' Proindc pofte,dinÃ³ pofte, prouelle, amp;nbsp;nollc.funii!''* lotis necefte cft,qucadmodumin his gHoq-^rNonpÂ®'* ro celare Abraham quae gefturus fum.NÃ³ potcro facerÂ» qiiicq,donee ingrediaris illuc.Quocirca quifquisiielâti ac fcdulÃ³ petat gratia amp;nbsp;donii continentiÂ«,poteftuitgt; traniigcre cÃ³tinentem, ut hoe telum, quo fuasnefariai Lutherifta: tutati funt nuptia,s, illorÃ¼ lam manibusfilt; prorfus cxcuftum.Acpropterca uidcamus iaro.q'-ibÂ»Â» adhuc in hoe certamen dcfeÃ©dentcs fedefendat ariniS' Paul m adei!nt,atq-,ex cius arraariopctunt,quibu5Â«' mati pugnÃ¢t. Pi opter fornicationÃ© unufquifq, fuSiUÂ® rem habcat.HÃ¯c immeritÃ¶ atq-,uanÃ¨ acclamatiftiutl'â' ti tc granit er amp;nbsp;tttl'tâterpcrÂ«fta,il]ad Ã¼uidianfi. Dlu'

DE VOTIS ET CAELIB. 1^7 ttiopxin,Ã´c io bis diciteparanjncidit in cafTes prardÃ¢ petita meas.Nam nihil dubit0,qiiin doftifsimas qmC-queauditisjfemel autleÃ´iâ,quÃ¦iftiin hunt locum cÃ©-minifcuntnr, depromÃ¼t^, ex iliius deprauato fcnfu di-fturttr. fit illaPlaiitina.PiiIhcrÃ¨ dixti, Oelle narras : qnÂ« dledere didtu uehemÃ©ter abftirda folebat ufurparÃ®.Va tÃ¹m bis mifsis,r5 expcriamur.Habct ifti perfuafum, a-lijs^ coniturperfuadere.Paulfi hoc loco fÃ©fifle.liberiÃ® eflcitq; intCjÃ§rÃ».cuilibet cÃ´trahcre matrimoniu,quan-Â«ioinfita libido efi pellexerit adVeneremrcum Apollo hisniliil eiufmodi uel fomniauerit, ut qui nuptiashis gt;ietbisnecpraccpit,n*q;cÃ´fuluit, quippc q, horum ii-^tunq^ex diametro pugnet cum his, qua mox apud cS ftquÃ»tur.NÃ´nnedifsideret Apoftolus Ã feipfojpugnÃ¢ nÃ´ iniiiria extulifle dicÃ©dus eflet,fi nuptias aut prÂ« Â«5piflet,aut cÃ³fuluÃ¼Tet, cum uirginitatÃ© cÃ³liilic dicens: Ãeiiirginibusprjceptum DomininÃ³ habeo.cÃ´filium autemdo. deinde optÃ¢t onnes fibi effe fimites, id eft, Utrgines.NÃ³nne ibidcmhortaturut mares, amp;lÃ³emine, quiliberi iSe foluti fiint sl uinciilis connubialibus,his no lintalligarilQiiomodo itaq;aut confuleret,aut iuberet ouptias celcbrari ?Cum dicit, propter fornicationem Ã¼nufquirq-.uxoremfuam habeat,lt;5cc?NÃ³nne ergocuiq; obfcuru elTe poteft, quam hÃ®c tota,ut dici folet.uia, to to^;ca'lo abcrrent ifti egregij ardeliones,atqueinfi-gneiChriftianorumEpicuraci.dum locum huncper ca pillog,utaiiint,renitentem trahunt ?Sed longÃ¨ aliud ftnfit Apoftolus,nirairum, non efte his,q^uipaganârmo dcferto,ruanomina Chrifto dederant, diuertendum i fiiiiuxoribus.quas duxerant antequam Chriftianifmfi hicrantaraplexi.Hoc enim multis perfuarum eratne-cefiarib faciundumrde quo alij hxferunt plurimum , ac proptereÃ perliterasPaulfl cÃ³fulebant.quid effet illis faciendÃ».cii caufa cÃ³tinentia: uelreligionis pr.rtextu, C. 7. dtferÃ©da: effent fuÃ¦uxoresan rctincndÃ¦:Qiiib.refpon det Apoftolus,bonu cff'c,hoc eft cÃ³modÃ¼ eflc, de elt;pe dire,mulierÃ© nÃ³ tangere hoc cft,Ã reddÃ©da dÃ©bita bene uolÃ©tia, ctia fiix ipfius uxori antcÃ duftÃ¦ penitus abfti iiere,at molcftia miiliebri amp;nbsp;follicitudine uacuus,quie tiusatq;cÃ³modiiis Deo infcriiiret.Ceterfi ne ftuprurn dcfignet,autadultÂ«riu patrct,habeat,hoc eft retineat, atq-, utatur duftaprius nxore ad eb ut hÃ¯c nihil prerfus

zÃ©s PETRr iURTYRIS fitfcriptum de ducendis uxoribus, fed retinÃ©distan*Â® amp;nÃ³ deferendis caiifÃ rcligionis illis cÃ¶iiigibus, lt;!â** ante fufceptum Baptifrjia,amp; initum Chriftianiftnfi lt;!â' xerunt.Et proindelocâsindu(ftus nihil onininofuftr* gatur Luthcrancnim exitiofo dogmati, quoconten' dunt Æacrificis licere iixores Gucere. Etmox:Qwâ j quÃ³dÃ¯x'-Â»â¢Ã¨ui qnohÃ¯cuerbov.tit'jrApoftolus nonhiy re tantÃ¹m fed taneercÃ¹uxtÃ efle,hÃ¦rere tenaciter,aâ' hÃ¦rere.aut conlunftâfn ede fignificat ? ut ucl eiusetV' mologia ofccndat uerba feciOe Apololum, de tcnact' ter adhÃ¦rendo uxoribus prius duft t, de^, illisnoni; bijciendis,non de ducendis.Poftrenabhot manifeft'â' mÃ¨ conuincit ucl ipfcPauli contcxtus.ut qui haicha^d i ucftigiopoftadduftam fententiamÃLuthcranis.Aâ* afierunt facerdotiiai connubia.Vxori uir deb-tumt'â)' dat.fi.ni'itcrautcm uxcruiro.Mulierfui corporispâ** ftatem non habet, ut nimirum ahfquc eius cÃ³fenfua^ ' ftineat Ã reddende deb to,fed uir.Similiter uit fui nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;;

poris poteftatem non habet,fed mulier.ut citraeii'sc** | fenfum no liceat iâli cotinentcr uiucre,amp;:c.nolitefrauquot; dare uos mutuo.Nonne mÃ³ftrant haecPaulumin etof dioillius capitis difleruiflc de habcndis.id c(l:,retinu'' dis uxoribus? Id quod uel irrefutabiliter conuinctti i qubd.Apoftolusipfe Sole clarius oftendit,fe dif ciuilis 1 di coniiigatis, qiiando prÃ¦fatam fcripfit fententiaiHi | cum hÃ¦cadiungit.Dico autem iionnuptis amp;:uiduis:bigt; num eft illis fific permanferint, ficut Ac ego, quamp;d fc non continent,nubant,amp;c. Etmox. Contcxiintrut-fui hunc.fi dijs placet,fyllogifmiim.plane clumbein,Â« betaccum.Paulus ait.X'nufquifque donum (bumhabet cxDeotVniis quidem lie, hoc eft, ut continenteruiuat, amp;; uirginitatcni tueaturralius nerh fic, hoc eft,ut ducat uxorem,cuin^; ea ducat caftamuita. crgo non licet om nibns continente! perpetuÃ³ uitam traduccrc.qifanoÂ« omnibus eft illud continÃ©tie donum impcnfum.utliic vult Apoftolus. (Tuarafutilisfit, amp;nbsp;imbecillls hÂ«cra-tiocinatio, oftendit huius Paulina; fententi,K natiuiis fcnfiistde quoiateor perquatn libentcrcum doftifsi* mo qiiouis interprÃ©tÃ©,uirginitatcni efte donum Deipâ riccratque nuptias,feu caftitatem coniugalem, ut vult hoc loco Paulus. Aftrunq, Ã Deopofcenduin, ncc dubi-tardum.quin illc, quaeftin omnes biuocantcs cam'i' ueritatc

Â«critatc'propenfione atque benigniiare, Vocis noftris,-annuctjuxu lÃ®lurf f hhlti.Fcritc Aacc-pietis, de lt;)i!O ftifiusfiiprÃ . Et mox: Scriiunt prÃ¦tercÃ mei antago-D. niftÃ¦, amp;nbsp;colluÃ©iatores rationÃ© ex his Apoftoh uetbis, Qabd fife non conf'nent,nubant. melius eftenimnu-l)cre,quÃ muri.i.Corinth.7.Locus ifte irr^f'tab lis ui-deturmeis aducrfaiijs Lutheri confeftatoribiis : cum procliucfuerit,atque facileref.itare contextumexeo qucmuisfyllogifmum. Nam vult ut muliercs nondura nupt.t.ac uiduÃ¦.quÃ¦ fc non continent,niibant,neperâ trahÃ¢turad fcortationem.Quid tum poflea?Num ideÃ conuincas,utuirginesDeocoi fecrat.vacniipta:,acque facrifici pofi nuncupatÃ»Deo Optirao max. uotii per-petuÃ¦ continentiÃ¦, matrimonio fele dedant.alligcnt, amp;aftringant?Non certÃ¨, eftÅ uerba PaulifolÃ mpett;-a tant ad nonpoll;citos,ncqucuoto aftriftos,Ã:c.Et a-l'bi; Aliumnobis ftruxit Petrus fyllogifmiini, oppi-f' diiquÃ ra ineptum,amp; indoftum.hoc padfo; Illud tantÃ» uouendiimeft, quod cft in noftrapoteftate fitem ; fed liuiufmodi non ell c.-vlibatus,uirg;nitas, aut continen-tia,ut quÃ¦ funtDei dona: eut itaq; uoucÃ¢ eaDco ? Cui ptimÃ¹mhoc refpondeo ,nÃ´ igno-afleprifeos illos in-tegerrimosPÃ¢tres.utriulque tellainenti, hatcDei mu-Â«eraelfe,baud fecus quÃ m omnia bona. Rogaigitur illos curuouerint, quod nÃ´ crat illis liberÃ» prÃ¦ftare, aut quodnon Ã©tat fitum in illorum poteftate.NunquidnÃ´ txigcbatabfllis Deusuotorum fuorum redditionem, Utfuprd diximusÃ®At exigitnc itle aut mala, aut quÃ¦ feit penes hominem non eircprÃ¦ftarciDcindeconfulitfcri . pturauota cum ait;Voucte,amp;rcdditc,thriftus,amp;Pau lus.At confulunt hi illicitalaut quÃ¦perfolui nulla parte ab homilie poflunt?Deniq;UO tum; quod nuncupant homines Deo,dura baptizantur,Â«Sc fides,fpes,chantas, acreliqinÃ¼uirtutes omnes, ut omnia piÃ¨ fafta funt dona Dei: non polfunc itaque prÃ§flari .1 nobis aut non eft penes nospoteftas iliaprÃ¦llandi.Nam fi pondus habe bitiftatua colleÃ©lio, eodem modo ilia mca noncare-bit.-quando neruns tuÃ¦ colledlionis in hocfitusell, qiiÃ d continentia fit donumDci,amp;: ideb non eflein no ftr.ipotefiatc pofita.Vcrum efl itaque , cÃ´tinentiamac uirginitatcm elle donum D ci, iuxta ici S.spictiÃ¦ 6 Et ut fciui.quonia aliter cÃ´tincns elfe non pofl'cin, ni fi Drus

T7O PETRT MARTYRIJ detjamp;hoc ipfum erÂ»t fumma fapientia fcirÂ« enÃ¯melfrt ltocdonufli,adij dominÃ¼iamp;deprecatusfumillufn.D'â' centh.rcuerba non BiodÃ³ continÃ©tiam efle donÃ¼D^'' lt;nbsp;fedetiam illam abeopreeibus Â«(Te atnbiendam amp;pÂ°' ftulandam.Id quifquisardenter, indeGnenter.acpic^ cÂ«rit,Bon patitur repulfam, fed exorabit indubiÃ¨iuiW illam Chriftipollicitationem,Petite,amp;c.Oninis quip* titaccipit-AcrurfusIacobusait: Si quis ueftrum indi' get fapientia,poftulet i Deo,qui dat omnibut affluequot;' ter Ãrnonimproperat.iSc dabitur ei Froindc licetcoquot;' tinentiaacutrqinitas fint dona Dei, fiint tarnen in nO' ftia fita: poteftate , quemadraodum omnia beneftd*' quatenus licct illaimpctrarcprecibus iDco, atq-jfÂ»*â tateiti obferiiandi eadÃ©, femel nuncuparo de hituotquot;' Bxcufium eft itaq; Ã¨ manib.Petri hoe telum,amp;c.

HÃHÃ¢fmnealÃ¼huiutqu^eliionisdf, in Entab^ta cotendat turbiifitti.Scd no fecut iUi ic{idit,lt;i^^ ahis quilabyrinthum ernnt. Ham quo magif pÂ®; ficifeuntur, to mapt er pertufidtur, fyfibi ipÃi exigt;* impediunt.Cum negiire no poÃit uvgimtittÃ¨ Ã§y tum dona DÂ« effc^uideturidÃ^onte, (y ultrÃ´ ueÃ¼eÃ^j rt.Sed.utuides,optime leflor,itAhiee dotu Del Â«jjf ce JÃ ut tarnen ea omnib. dari exijlimet neceiftrio, dÃ´ ea udmt,ey pftant.Semperq; clamitat ea pofÃ¼e ([' feiÂ» noSra poteilatf. QÃ¿are concludit : nemiiietlttj}^ iÃis fruftrandum,fi ca precibu! nitatur impetrare, Â«u *â¢ Ã¢s acquirendis laborem no recufÃ¨t impendere, nÃ¨ funmtd rft eorum,qute nobis modo fophÃ¼Hcd huinsl^ qudcitas proponit examinsndd. in-tmiim udde ddmii'O'' iÃtan parkm cSJÃ®deraffe inter dona Dei notiÃintum 0quot;

ncnorJ rlt;i i:^nodoimpcrfi:Ã¢Ã¨,utfokt pci ntâhs. dcoitttijialiqud don4 Deiadfalutem ejjk tiecr/pi'i^â Ã»iftinft.o. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Chri/Uitniscoinniuiik'-^^^

DE VOTIS ET CAELIB. X71 chctritM, patiÃªtia, cr idgtnui.'E.diuerfo ^Ã»tfÃ¼t ad faÃ¯iitÃª iw neceffÃ ria, ut propheti4,ge lingHaru,uit edÃ«di miracula/^nUdi tcgrotos, crc. Qita ut peculiarit fuitt, ne^; dÃtur omnib.ne^ omtdbut ^tdÃ¨tib. omniq; tÃªpore promijjafiierut. CÃ» ita^ ueri fi^cuSitdtÃ¨,lf fumdtur in uniuerfum^ut eft ciclibit,uirgi ^gt;zrconiug(itorÃ¼,neceUÃ riÃ effe adfdlutÃª,Qrptinere ââdprimu donoritge/ttu, ideb-tjuilibet pro ea impetrÃda dfbet or dre nutend Ãducid,quÃ¶d deternu^ pater eÃ¢ Ãtele ^itmcrjfunu:prout iUÃ¤ exiÃimdueritcoducere,aut in tdlibatu,dut in uirginitate,dut in itiatrimonio. N f e r^Ã® noflrii quieq Deo prtefcribÃ¨dum. NÃ ad quafcunc^ pffrffÃ¯ ueljjgt;ecies caftitatii iam enumeratat dcfcÃ¨derif^ MHd edru eft adfalutÃª necejjaria.\mcgt; uirginitat er libdtus inter dona Dei ftngiilaria ccfentur,quÂ£nequda oÂ»t'tib.couenidnt,ne(iiOmnib.prÂ£cepta(int.Propterea ft ijuised prccib.conetnrmpetrare, firtaftelabordbit incaffinn, illÃ¼ hominÃ© Deut^ ut fieri poteft,deercuerit fttndu colere mdtrimoniu,ut de ntultii patridrehif in ue ttriTeftdntÃ«tonegari'nopotcft. HÃ¤c diÃinÃ¤ione cum ^thttus nÃÃ®i didicerit,dut attiti cofidrrdrit,omniri di ftâutÃ¢do confÃ¹ndit, dtcf; paÃint turpiÃimc aberrat-.mul-' ta^referittur ab co logÃ© aliter, q ego unq uel dixerim. uel cogitduerm.Putdt me ita coUigere: CaÃ¼itai uirginÃ» tutcalibum eftdorvlDci,igitur rumpÃ«dd[uni uotatcii iineprorfiuf aliter diÃ«lufit nempÃ¨, ctelibatus eft donu DÂ« no comune omnib fidelib.nSad faliitÃ¨ necejjariu,igi turcMdtumnondebemua uouere. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;aillentip/Ã©

dicit me concludere, huiufmodi uota rumpenda effie, (lonoput fiierit, eciuidemnontwgarmex his omnibuf confte^uifinw.1 coniunÃ¼is. Vota enim dehis rebus nun cupdti , promittenda non fiint, haberi debent

17'*- PETRI MARTYRIA aoud Deum pro ir/itii. At iÃ»ntn huiui qu^iÃionisp^'' tent modo non agitaui:pofleÃ¤ de iÃit Ãiientt Deo^cjiif^ j tum neciÃdM requirit utdebimui. Sed ifte magmu iidi Ã¤icui cjult;eÃi9nem,(liilt;(nt appellant,^uia efi, camcfHt' ftione,an e{l,permi[cet. Primtim ego trailandum fufit' pi,an uotum inter ChriÃ»ianos dandum Ãt : pofleii,âi'' hec uotj cMatui nuncupafa, rata Ãnt necejjÃ¢riÃ´ fef' uanda.Quare licet id,lt;Juod ipfe in[ert,ex omr.ibuf pâÂ«â' tibutantecedentisiamÃ me declaratis,fedab ipfotvquot; expaÃtis, confecjuatur, ipfe tarnen bis peccat. Prinittfl quad antecedens,non totum, req; difitnilum, fed colt;f^ Jum Ã§r mti^ilatum arripit: deinde quod non in tenftit^ mibihtec obij:it,quum id,quod ab eo inducitur, nonÃ 4 me diÃ¤um,niÃ cum priui,qute modi trailantur, exfgt; fui,ac dilucidaui. EÃ itacf; mta ratio,Ã cuti dixi tCteli^* tus eX dontt Dei Ãngulare adfalutem no neccÃariK^' non omnibiu commmodum,neq} omnibus cammunejÃ¿' turnuditsipfum debet uouere,pr4fertim libÃ©rÃ©, ibÃlgt;^ tÃ¨,abflt;^ulltconditione:cum ignoretjanÃatushuiufinO' difalutifue conueniat, uel poÃ¼hacfemper poÃito'^' gruere.Deinde quam eHiBud extra oleas,cum dicit,tt( derein Deum,jferare, proximum amare,patientesef' feinaffltÃ³lionibus ,craliaidgenus ,abÃp Df/opfW'â poffumus, er^o iila noiifunt, iuxta meam fentetiamÃ du!o pr^Handa.Primiim uide,quomodÃ fe torcjtieat. E' go ex illo antecedete integro er perfeÃ¤o coÃeiodgittf calibatus non eÃ uouendus. Ipfe uero concludit, ifltt funtÃ nobis fedulÃ´ praÃanda. ProfeÃ¼o nunquam ego âio cui,cÂ£libatum,ab bis qui donum eius habent, ey eobc' . neutipoffunt,non eÃepr^HandumfedulotVertuatri' | dtdi non uouendum- Cur tu argumentaris, ergo iÃ¼a Â«of funtÃ nob'sfcdulÃ´prÂ£^anda,cuindicerc dcbtteris,non

DE VOTIS ET CAELIB. 27J funt uouendaf Fortaffe hoc dicere nolutt uir circtmffe^ dut, neftcum pugnaret, qui/uperiut dixerit, nos ideÃ´ non uouere diledionem inimicorum, quÃ´d Lege Dei ad iHa aftrbtgamur, fed interim niff hoc pado concludat, nihil contra me dicit, cum ego non de obfcruatioi:e,fed ieuotoagam.Quod/j hoclocopt ufuthacuafficieuet idutia^attamen infra fentcntiie fua; oblitusm'hi obijcit, nos in Baptifmo hicc omnia bona uouereiquo! citnSpnt in no/lr4 potefrate,non crunt,utc5c[udit,iuxta meÃ¤ ra~ honfm frruania.CiuÃ m Suite ifra confrruntier cumcÂ£~ iibatu!cum,ut liquida apparetfktec ad falutem pr.tne-(elfiri.i,(y omntbut, qui acre Chriflianifunt,c0munia, (^iideuincetpmilitudoeorum,qucetamdiuerfrfunt or diniflPratereÃ lÃ effatim docui fi perius,nos in Bapti- âon di fmopropric nououere,nippuotuintcBigatautpreces cimurpro-MarientiÃimu depderiu ca prafrmdi, quaadregene nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;uouÂ«-

Mum in Chnflo pertinent. ideoq;pdem,if}'em,ckarita-tempatientiam, zx conpmiles uirtutes, cum requiran-

J Ur necefptrio ,crpiit perpetui frudus regenerationis, omntspdeles pro uirili proâftare debettnunquam ta^ie, ntegoiuiko,uoto ullofunt nuncupanda fquidem ca,ue

I limiKjno'iiniMj Deo debemus. At contendit parem uoti quoq;deberccPerationem,quoniÃ redderc uotum nun tupjtM adfaluiem neceffariu rfr,utmulta loca feriptU' re attc/lantur.Btfi pdem hominibus datam uioLffe,cri mini uertitur, ut in adulteries, multo magis id efl, in his

I iamnÃ dum,qui Deo no reddunt,qute uoucrint.Sed quia 1 utaflenimui uota in nouo Teflamento locum non ha-1 btnt,quomodoptnt perfoluenda! PrimÃ¹m neceffe efl,ut I Â«Jiqwd extare demoflres, pofleÃ poterM progrciii ad 0^ 1 ÃrndfndÂ«, qua de iBo exiflimat credi oporlere. idcirco 1 tantiffer Urita erit tua probatio,quoad reliqueris Â«infci

i74 PETRI MARTYRIS ! guum, an uotu cScedendum Ãt EuÃ¤^clij tempore- i nÃ¼lfi probes id oportet honÃ¼iium uerbiiyCfuoniÃ¢ ritVf^ I eultits Domini,uerbo quoe^dimno co}irmandifiii'ât-^^. tutjjÃ¨muno uerbo etia rejpondere, uota ea m ejfeti^ nÃ¨^,quÂ£ de hts nuncupÃ¤tur, quje uoitere na licet, admoiuMjÃ¹it'm Legeueteri de prim^enitis, O'boi', funt,ueÃ¤er ctelibatus,pauptas,et obediÃ¨tia.Sed hoc in altera parteaffirtionii traÃ¢andÃ®c diff'ero,He'gt;'^, rejpofÃ®one,quÂ£ iÃ aUata eft,acquiefco: ninÃ¼rH,qnÃ¨i^*. noiiro tÃ¨pore, no Ãnt uota cor Ã Deo rata, ideÃ¶/rnllf de Ulis pj'oluendis agitur. Quad no ita eÃ de adultÃ^â Ã¤utdepÃdia in homines comiÃa:quia tÃ¼a Uteris fÂ« M,tl( ueteris Tefiamiti,et damnÃ tur,cr prohibetur-erdm ad ceremonialia ut loquittur,fed ad moralit cepta ptinÃ¨t.CÃcedo itaq; iio inuitus,eÃ¼ qui Ã Dw 7 cit,langegrauius pcccare, qua qui uxorÃªadulteiiojf^' Ut, VerÃ¹nt hoc, quid ad uotic Ãcitl Monent quidem diuina litera j^irituale matrintoniU inter Deu les eius iniri,queadmodu,quoad corpora, inter uiriij(/, uxorÃ«. At aliquidfub EuÃ¤gelio Dw uoueiiduniÃb^ hil prorftts habit. Et quÂ£cuqi tefiimonia SmythaiH'^ ' ducitjfemp ea ex ucteri TeUamito ad caufamderh^^*' ldi^,du citÃ¢t diiiin.is fcripturas,partim adducit elt;i âfquot;! cotra fe ÃciÃ¼t,partiin ea, quad caufa funt dretnol^', ina. Paulafcio ad Corint. pijs hominib. Ãpificerefi^â^ no permiffurUfUt ultra uires lentitur,iionquidctÂ»Pâ^' priiK: nSquoad eat tÃ«tatio quis leuiÃima nos ualetiliâ' co prodlemere.VerÃ¹m inteBigidus iÃ ApoÃolus de'^^, rib. Ã Ãiiritu fanUo coUatis, quoi /uppeditatiir copio^^ DÂ« eleilis, utÃipra modu no teiitentur : cr ipÃ | eÃquicutitatioiie Ãcitexitu.Qjiaij'entctiaitaproiâ'^, Ãcit,utad meÃ caufam nihil did potueritaccÃtneil^' 1

tiiu.QuSJgaliijuisiiiuÃªjo c^elebsÃctitaturf Ut aduH tapmt,uÃ¹ieat^fiuci(JiiMi periculÃ» immncre,lieM iÃ¼ifanÃ¢Z piir4tat matrimomUyUt ibi certu. crÃiele txi lu rtperiitt in tÃ¨tationr: nelt;^ patitur Dfin tÃ¨t4n eÃ®i,fit pris U4!eat. Smyth^ut intelUgit, quia donii largietur t4li94tut:ego ueri aller utrÃ» dico fÃ¼turÃ¼.uel ignÃ©s cupl iitttis noxios iÂ» ipfo Deusreflinguet,fÃ® eu cahbÃª uolue fil,ut infufcepto injUtuto ualeat pfeuerare,Cei gloria Ãr Suageliu prom0uÃ¨do,uel pace eins cÃ¶fcienticc in fan

nitrimoniocÃ¶cedet. Qj^d Nero hueÃciat locus ex Locus tn ^â (*p Genefeos,Adteerisappetitus eiuSitftu domina ^is illius,ne w Ãcite intelliget,niÃqut nouerit/ophi~ ftsshis uerbis abiitiad Itberu arbitrM aduerfus gratia ^^âflicoÃitHendÃ¼:atq; hinc eliciuoliit,ÃtÃ¼ eÃe in ma^ cuÃ®uslibet^ut appetitus^ et eupiditates peccati repri ^âhquoties,quomodo,cr quÃ¢do uoluerit,er oÃ¨s arbi-Â» ^lt;tlt;'turÃon{ines,pro ipfori(uolut4te,ac iudicio,domi~ J!Â®â tÃe innata prauitatis. Qjta ut ÃntÃlfa quilibct iÂ» f^pfo experitur. Veru quidÃª e]i,hominÃ¨ Dcigrati4^cr ipiritu iiregener4tu,fiepiweÃicere,utpeccatu, quod rx eifere no potefl, w in fuis mebris perpetui atiquid ââââ'lecÃ¶moueatfmortificctur, cr^quÃ¨admodÃ¼ Paulus di ff bat ad Korn, in fe m regnet.VerÃ¹m ut natura iiojlra ui iwaeÃ¼,^ corrupta hoc homini p feipfum no cÃ¶gruitt

iÂ«xt4 ingem^quod 4 fuismaiorib.traxit. Deus aut in GeneÃdoco abs te adduHo^natura humana uitii de-feribit, quÃ¤do inquit: Appetitus eius,uidelicet peccati^ ni te: fetter enÃ³n prauos iBius motus experimur,et uel igt;'gt;prudetes,4liud^ agÃ¨tes, prau^e eupiditates inuadÃ¼t: qua ttiÃ¤,Ãgratia Dei non adÃt per ChriÃu, neceÃdrii ^aualent : mÃ ueliinus^ue iÃi Pelagiani fentiiint, exi~ Ãimare henuaein adbue aea regeneratum , per feip *

' X7lt;^ PETRI M A R T Y R I S /mw p^lJÃ¨ umuerfdtn T::eilegemferudre-.cotra.quÃªpct' uerfumerrorem fcriptttra ubique rÃ©clamÃ¢t. DefcripH itaq; hominifnatura^quÃ©cpcrperuÃ Ã peccato,cr cuptditatib.agitur,fi:biecit DemlegÃ¨.z^ inquit, DcW* nlt;tberKeiuf.ita er.iinperÃiturictempuiindicatiuiinot^ ! Praice tij nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^)Â«' noblsproponi cofueueriint. Hoocdld^ (

ciund^Ã» {it. ^otnouÃ¨t. Ut nihil iant tt^HuS propriamq;ÃgnificÃ¤tiotf per eof uuleatrctincre. iÃii pinde eft, Tudomiiulxf^^ peccito, appetiiui eiui, acft diceretur, polestite^^

uclis,peccato doniitwi_,et ftimulos cim reftinguere.Hf' DeÃ¼ dilt^es toto corde, tot.i annna, ey omnib.uiiilgt; i^^ hts hotninib. acft dicat'ir,Potes modo ueln diltgere Pf* toto cordc,tota Mtgt;na,c:r omntb.uiribus.CÃi tatiten'l^^ prteccpta Ãc poi.atur, ut inteÃ¼igamus quid requitittâ' Ã Dei lege, quidÃciat ad homiiiu aÃ¢ionts corrigh^f NÃ¼ trfmcnfeqaitur, neq^ ftgniftcatur iHis uerbis,tiofri^ ' quÃªq perjeipjuiftapoÃe.KiÃ enim Dcmgratia Cbri' Ãi iutierit,uel minimu mandatii nnnq abloluitnti{gt;^ââ^^ ) eft lex ad cognitionÃ¨ peccitti,tttq; nos ad s. hriftu til dagogusadducattcr quÃ³lciimm,quid nobis deÃt,^igt;â^' Ã»eÃ DeoÃtpctendSf^orandupcrChriÃÃ¼Domini'^^^,, ftrii. Cuius gratia qui co^ecuti futtt in regenerationt/^^ quo modo peccato dominÃ¢tur,nS tante it a pcrfcdlÃ¨ admodit lex reijuirit. Atq^ idea fcmper clamÃ¢t, ttobisdebitdnoflra,(yc.Ã®lt;orÃ¼tq;illud{oÃ nis,q,â mus quia peccatu nohabemus,ipft nosfeducimiiSiCt''! ; ritas m nobis no cil. Sed redeamus ad pfcudcthco'ng'^' j Chriftianiis iÃ¢ rcgencrattts nÃ´ ex juismrib.nature li cato corruptie, Ãd per gratia leju Cbrqii habet, til

DE VOTIS ET CAELIB, 277 Uni adurenti domi.'tetur,ne fe perdat, Ã¼ut in damnaticnÃª prtecipiM:lt;juod in ijs facit,quos ad fcortationcs Ã§j^adul-tcria comittcnda impulerit. Hoc nos hbentcr damus : gui tnim uxom ducunt,nfgtidg libidini fraetut !axant,fed ha ndlo fandoq; rcmcdio coiugij diuinitus 'mÃ¼ituti fe tuen-tur:guod eu /iteiut Dfo parent prieeipiÃªti per Apofloltt, Qgi non e3tinent,nubÃ¢t:/{guidÃ« melius eÃ: nubere,g uri^ Quare Um loca ad Corinth, guerbaex GeneÃ addudla, itequag perfuddent in manu effe omnium ctelibatum fer-*^are.ârune,inguit,adigar inuitus peccare,Ã non ualeo lÃ¹ biditti re/iilere. QuaÃ ducere uxorem fit peecatÃ¼. Ad ma b^imortim adigeris^guando continere non uales, non ai peecandum.Sed obflat uotum : nam ei guiuotum nuncu-puuit^peccatum eÃmatrimoniu contrahere. Verum dice tesÃ modo liceret uoucre :Ã§^f uotum de re licitafiÃ f-fet nuncupattim :fed cum utrag; dÃ©fit coditio, uotum non obÃat,guinpareasneceÃitati. NeÃ§; adhiec tacendumeÃ guÃ ia in eo plurimumfallaris,gucgt;d cÃ¹m dicitur homines pcrfeipfos non poÃe mandata feruare,aut iibidini reÃÃe fe^aut pudicÃ¨ agere,concludis cueÃ¼igiÃ confegui, recla-inaiitem cr inuttÃ®t peccareiguod minimÃ¨ uerum efl. Qjd ^Â»iinfeortantur, inuitinon coguntur,fed uolentesGquot;ul- QniâTcortS (Â»â Ã´ffcont,igt;K(â4ntcr poÃ¼uuntinterdidla libidine.lmÃ fi nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;quot;Â°

tentareteos tmpedire,autreuocare, uehementer ira feerentur, Atg^ hiec iHoru peruerft atg- efframata uolun iigt;f,fufÃcit ad rationÃ¨ peccati (ut loguuntur)adualis con Ãtuendam,ad guam no reguiritur,utper feipfos gucant feusagereÃoeeib, pudicÃ¨ ercontinenteruiuere. C^uot terfacimuÂ» enimfunt,guelt;tnobisuolctibus guotidiefiunt, guoru ta quorÃ» opÂ» Â»!ntoppoptunonpoÃernu^eÃiceremullusfermÃ©eflgui nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;quot;Â°quot;

kbenter et cupide no dormiat, guÃ do 4 fomno inuaditur: giÃ¼uis negueat iUi nonpareere,nec in manib.eius pofltÃ®t

^7$ PETRI H A R T Y R 1 Ã¯ fit,ut uigilet.CiuÃ´dfi dixcr!i,hanc quant ddduco,ej]tgt;^â : turÂ£ neceÃitate,idfatebor. Sed intÃ©rim addam longÃ© . iori neceÃitdtenoselfepecMtofubditos,peruitiatÃ¤clt;^' ' ruptdmq-, origmem, q neceÃitatibm naturteÃmusobtiD' xij.Ciui enim fdnam theologiÃ¢perceperunt,ultra Ãtebuntur, neminem eÃe qui per feipfum Ã peccatif diri quedt: quiq-,fuK uirib. poÃit ed quÂ£ Deo grata filb ditt udcua peccdto prÂ£lidre:cÃ¹m tarnen omnes quie^igt;ââ i(gunt,uolentes agdnt,O' non codÂ£li, ed^ de caufa torÃ¼qui alienifuntd ChriS:o,ddtribunaldiuinureipf*quot; ' aguntur.P'q dutem,quoniÃ¤ reeldmdt,aduerfantur,amp;Ã©iiâ lent,ob multa quÂ£ in feipjls perperam Ãeri fentiuntA Chriflo adkÃ¦rcnt uoluntdte,ac ^iritu, ideo Ã peccata^' foluuntur : zx ca quÂ£ natura fua peccdta ejfent, afcributur,âfieindepeccatononconcedut,iiti}icorpo^^ fuo mortali dominetur. No cnimÃiiritu ac mente probant ea, quÂ£ cum lege Dei pugnare inteÃ¼igunt. itdqjequitur, utaduerfarii putant,ex infirmitateiieliÂ»'' potentia liberi arbitrij,quempiani inuitum,coail}un!,^^ recldinantem peccare, prÂ£fertm quoad externa faÃ¤at fdnili enim, ueluti diximus, quando naturali fe imp^ uincifenferint, commoueri, Graduri, non ita pmtiuntuf cupiditdtes in fe ttincere, ut ddulterijs,uel fcortatiottib^^ fefe^contaminent : fed propoÃtum Ã Deo matrbno/iij medium ampleÃ¤untur: al queitd Deivm fentiunt exitn^Â» fici/Je in tentatione, dominantiirque peeeato cjâ eiut ââP' petitui. Suadetuero SmythÂ£nt, c^alij fuaferiintaiite (' pfum,utcÂ£libesdd Ãangendum libidinum impetiif,G' flammas re^linguendat certis remediÃ utantur ; ncitip^ uidiuÃugaliÃimo,ieiunijs er caRigatione carni5,crptf 4, cibuf,quÂ£fine omnia utlaudabilia,(:^ excrcitÃ¹tpidÃ tii uebementcr probo. Sed ab eo quÂ£ro,cÃ¹m eaÃntvutbi biupi-oiiiâ

DB VOTIS ET CAKLIB. 270 propte crcxpoÃta, cur illif uotarij ficriÃci tio taan tttr^.cur,uti uulgo dicitur, ita fc turpitcr fubiade uinci ptt tiattluri AutmpÃ¨ na uoliifttutiretnedijs,gu^iflc propt natfi/ut nugM fionos ejp: iiÃ¼elligut (juÂ£ ue,â:dir,ati.]; cu. Kidcrit Ã hÃ pharmacii tjuandotj; paru proÃcijfe,potiult; cupiditatib (quemadmodu fanta eÃt)laxanl ha uclint intre coniugiu.tÃ®aDciK in reprobÂ» ÃiifMii cos tradit,quifc non rite coluiit, quiq^ fuamgra-fwtÂ«Â«, mere liberalem inijericordia in mÃ©rita er fu^ P^terogationii opera commutant. CertÃ¨/piritus[anÃ©liu nââfquÃ (qi(odego fciÃ¢)bi5 qui no contincnt,qui(^ adiirit iiir,talia propofuit remcdia:fed omnes iÃ¼os per Paulum ^ii-indiÃ»matriinoniu ablegauit.Pctite,et accipietis^e lââgt;t DoMinus:er,quicqd petieritis patrÃ¨ in nomine meo^ dabit nobis. Has ego jententtM ut Ã jpiritu faniloinpt-gt; cris literis prolatas, ampleÃ¢or^ ueriÃimas eÃefateor.. Qu-ss tante ut redÃ¨Ãaneq^ inteÃ¼igamtis, opus eÃ¼ ut alter bgt;ms ipud Paulum tn meittÃª ueniattubi dicitur, quid pe~ ^tniit^quenfadinoiÃt oportet,ncfcimus.Propterea ft quÂ£ pctmdifunt,ignoramus,fiâ¬ripoteÃ¢ut interdum roge-

â !W5 noxia. At Deus,qui bonus efl^ er noÃri amÃ¢s, mnn idc concedet ? Hoc ejft irati cr crudclis Dti, non hene.-pci cr dementis, dÃ¿um aufcm nondat quie funt no~ ^iât,eruidetnonexpedirc,quomodo erituerum illud^ Qutequid petieritis patrÃ¨ in nomine mco dabit uobisiÃ¼e ceffariardiporrÃ´diSlindio rerumpetendarum. Altqna fiitinjpiritualia funt, zr italt;firitualia, ut ad falutem re- {j'Ã¨o pÃ¨tÂ£ ^utraruur iteee^riÃ : ueluti e^ renuÃio pcceatorum, rur. Iiberatio ab ietern.t morte, atque uita felix deniq; per

' Cbrislum obtinenda. Ciue omntd eledis ft.dehbiisq;funf promiifa uni cum medijs^per qua Deus ad ia.t fiios per--''â rc't,utfides,fpes, chantas, bona opera zsr hiuifmodÃ¹.

HtecabfoluteacÃinphaleralffq; uHaconditiortepÂ»!^ lantur zy'clui ueraÃde in nomine ChriÃi ea petit, oiÂ»quot;'' à¥¤ Â«odMdÃMr.A/Ã¹werÃ´/MUtmtnimc ad falutem nece)Ãfâ^ j ut liberari Ã febri, quum laboramm : aut ditari, ^ituÂ»ir à¥¤ m;Â« pauperes- K^ec Ã Df o petenda funt, non guidÃ© ea tacrineoncuÃÃ¤fide, quÃ´d ea omninoÃnt nobis da/itl^â quamuiiperjuaÃÃiinum exÃde habere debeainuf, abfque dubio a Deo noiiro audiemur,nosq^ dira coÃ¯Kt^ uerÃam feruabit, licet no fortaffeeo modo quo ipfinun^ uebmtu,quejnq^ orando petimM. Fropterea quiefuntl^ iui generis,petenda juntea coditione,quam dotninufÃ¤D' cuit nos dicens : Fiat uoluntas tua.Vtautem ad cauÃttf^ deam,quando cislcbs petit, ut in tentatione libidiniiiti^^ uetur,crab aduBione quam patitur, cxitnatur,quoipgt; fiulat,no eÃ ex earÃ¼ rerum genere,Ãne quibus tetern^f^ lufiionpoÃithaberi. Ca:libatuseflgenus uitÂ£ in quot^ ftpius, ut Ãicile conceÃimus, maior facultas promoutti' di Euangeli!iin,pcr pricdicationem, doilrinam, lia, quÃ m in matrimonio : licet id nonÃt perpetuutitfCf j quoad omnia hominum genera : non tarnen eii ncccÃt' num, quÃ¢doquidem falus in matrimonio quoijf obtintti poteÃfCr regnum Dei per facrum miniÃeriu ampliÃt' ri. Froinde iHius donum minimÃ¨ petendu eÃ libÃ©rÃ©, uUa condttione. VerÃ¹m addendum e^l, Si Deus talestiol uelit,crÃ eÃicacius quÃ m in matrimonio eins nomenÃ mus fanÃ¤iÃcaturi. Atq^ ita inuocando ueraÃde certi ef-fc debcmus,DcMn precibus noÃris minimÃ¨ dcÃturu, neâ que permilfuriim,ut ultra uires tentemur.tmoÃ uoluerit nos in c^libatu uiuere,fuppeditabit ad ipfum purum ct- i Ã¼umqi feruandum robur :Ãn uero cÂ£libes eÃe noluerit, | elt;itw concedct pudicitiam.qua pacata ey tranquilly con-fcietuia m matrimonio uiuamus,quÂ£ etiÃ¤ proculdubio eji

CE vorrÃ® IT CAELIB,' 28t tidfingularc donum, guod nulluf habet, niÃ cut DfÂ«j ro/iceffÃ¨rit :cr de hoc in Iibro Sapientiie fcribitur juh no tnineSalomonistcjuinon cÂ£libum,aut uirginum conti nÃ«tiam Ã Deo petijt, uto^uie ncque fuo regto Jkitui,exi-pfo enim MeÃiat erat nafcituruc,neque conditioni Vete-fh populi conueniebat. Et,utfermonem paucii abjoluÃ¢, KimifeilÃ¨ apparct, ifla. !oca nihil euincere contra meant fnttentiam, cum ulla promiÃioÃngularis Ã Deo non ex~ tttdenoflro calibatutideÃ³que non poteÃeÃe firma Ã-qua nos credamuf omnino audiendos, de iÃo genera obtinendo. Quiqueremediumhabet paratum,cr f^ofitttm,fi conqueratur, Deum fe non audire, neque toncedtrequod petit, utÃ tentationibus, qute cMatunt Â»Â«pediunt liberetur, non euadit, quin iÃ¼um dicatur ten-tgt;in.Ã¯ion enim eÃ noÃrum Deo pra;ire,Ãed potiusiUim Excentern fequi:ciimquecÂ£libatus,crmatrin:onium, er tliagenera uitÂ£ fint in manu eius, tuum eÃ iHud inÃ'tu--ium ff qui, quod abeo tibi concediturfCritt eo conari pfquot;!) uiribus pure ac fanÃ¢Ã¨ Deo infieruire. Sed ibi putat fiiÃ¼e homo captiofus, me tenere medium, quando con-^ tugein opponi:, aut ggrotam, aut abjentem, aut alio mo lt;lo impeditam, ne uiro debitam beneuolcntiam reddat. ^iiibierit, inquit, faciendum uiro fii aduratur ? NwnÂ» uxorem priore fupcrfiite ducetf HÂ£c ita obijcit, quafi huic AchiÃ¼i mufearum nihil poÃit reffionderi.TSle-queprx furore, quo aduerfusDeum tnfanit,poteÃ di-fifrnere quantum fit difcriminis, inter c^libatum, que/tt uouendum fuadet,crmatrimoniu. De matrimonio quip peIntuit Deus,ut qui non centinent,illud ineant. Ipfum preterea uoluit indiÃblubile, nifi adulterium intercede-rit : e}' cuique prohtbuit,ne cum aliÃ©na mifceatur. Vnde quisquis m hos neeeÃitates fncidit,nequaqua illaseÃfibi

181 PETRI WARTYRIS^ fdbricatutlu/JÃ¹iijuippe fuitiDco matrimoniu ctm eo indigerrtxui ftituiyÃrgeneri uitlt;e hÂ£c pÃ©rit annexa. Non itacjue ipfcÃbi uinculum iniecit,P Deo talis necelfitOis continÃ¨di tune ei efi impoÃta.QS^ ÃfideliteriÃ¼um oi auerit oittninÃ³ audietur, cÃ¹mtdii H-tione faluin fieri nequeat. tsq; audaÃ¢er dicere pot^râ^ inhanc neeeÃitatem nonpr^cipitajjÃ¨^uer'tim inc'V ordinariam uocationem Ã Deo propofitÃ¤ fecjuendo. antem dubium efl,Deum his,f}ui fe uocantem feeuuf^' nunquam deelfe.Qui autem uouit cMatunttp^duf^^. crnoneontmeat,,pergatqi Deuin precibus temeftK gare,an dicere po terttfea Deo conieÃ¤um in haf tatest ProfeÃ¤o non potent. C^uiti potiuf Dm dixerit : Qjiis htec requifiuit de manu tuai Votum uoTfjkimento nuÃejuam pofui. Deinde ne^ in natUtquot;^ in VeterifuaÃ alicidfi, ut cMatum,aut uirgiait^'? guifuoueret. ideoi^uecumhoctuumVotumÃthoH^'^ irritum ey nullum eÃ. Pretcrea autem cum tibi triinonij refiigium patedt,quid me tentaiquotiâllt;^r Ãra obtundisi ii.ee ego in aÃÃrtione mea,ut loco Ão tur clariÃnne retuli.QuorÃim itaque ifle impoÃot,(liâ^'' nunquÃ¤ ea cuiquam in mÃ¨tÃ¨m ucnerint,itli5 gloriaWb^^^ cum ad meant reÃtonÃonem non habeat quid regttAt uiciiÃe quamÃultiÃime iaÂ£lat,z:x' expedlat, ut ui gumenti potius Ãateamur,licere fiortari, adultt^â^, TocusPau- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;iuflo matrimtt'^v

Ãhriflo,qui mecorroborat,nQn ait,fc omnia AnPaulus uelit,pojÃe facere:Ãepiuscnim cum Romainire omiiia po- uilÃt,prohibitusÃiituÃqueadtempus,quoadeos ep'r lueriv. , lamjcribebat. OptaÃÃct pretercÃ Ãbi.aufcrri lUi/iuiâ'* car ft if, quod tamai eonÃecutuf tion eS.Quin Cf iâfÃV HO)

DE VOTIÃ ET CAELIBk tgj non poteratfame ijuod uolebat, fed cogebatur dgcrc ^uod oderat : quÃ¨d 'm eins carne bonum minimÃ¨ habita-nt. Omnia tamcnpotuitin Cbrifto, qnitad faam ApoÃo beam nocdtionem O' propriam falutem pertinebant.Ad bacanimaduertere oportuif-^ tjuod priuc dixerat,fehis tontentâon effe 'm quibut eraf.Qrfenoffe ethumilent effÃ¨ Ã§r exeederete^y^ faturari, (y efuriretcT abundare.f^pe fiiiriampati. Nc fcoc uida-etur ex iaiiantia dici,adie-cit, omnia quÂ£ pojJet,femChriflopoJJc, qui feconfir-iHaiierit. At iÃ¼iPelagiani ubique torquent,crucifi-Ã¿tntferipturof. Ham quacuaque occaÃoiie modicula ex xerbis accepta,liberum hominis arbitriu uellent omnipo tns conÃitueretdcÃ quid gratis Dei unquam conccdut,, td itafaciunt,ut gratiam in natur am tranÃorment,quant fâbifnguntinilarcuiusdam habitus, aut ucHis uniuer^ falls,atque communis, qua;Ãt m acre penÃlis,ut qui uult indiiere, per fe ipfum 'mditere ualcat. Et eleÃ¤ioni diuine fermÃ© nihil tribuunt,cr quamuis id uafrÃ¨ diÃimu le!it,omnÃ¹t uiribus humants fcrmÃ¨afcribunt.iÃ®acfanc ieeaufanostam pctulanter infcÃ©lantur, quando uerba (IhriÃ¼fquibus dixit apud t.iatthMm: non omÃ®tes capiut tierbuin ijhd,qui poteÃ capere,capiat:Ãmpliciter accipi iiws afÃrmÃ¤tes munus hocfeipsu caÃrandi propter EuÃ¤ geliit, neq; omnibus hominib. conuenire, neq; omnib. in genijs cjfe utiletciuod hanc facultate Deus non omnibus, pro cuiufq; arbitrio largiaturAlU ucrÃ´ audent dicere neminem mneniri poÃ(â,qui caÃc,ct continenter uiucrc ne-queat.Et licet gratia Deifateantur id hominib.cocedi,e-am tarnen omnibus expoÃtam clamitant : cr eos tantÃ¼ di Ã©iitant,donu continentia; non habere, qui ipsu no uelitit CaterÃ¹in ab eis hoc libeter audirem, An omnia Dei dona itaÃnt comparata, ut quilibet habere poÃitex cis quod m 4

cunguÃ§ uotuerit^QuK ne/ciat dona Dei effe rÃ©gna,diniâ DonÂ» det tias,pulchritudinÃª,z^robiir corporisi^jutciameontK! noftra^'oquot; nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nofira potejbte no effe: r.epe utfmius nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;|

externaf,crciniead corpuicrcarnem attineant,c^i^â ! circo non debere con fern ffiritualibu^. Sed helt;c dicerf, eÃ nihil dicere,^uando(]uidem 'mÃiritualibui uideor wj hi deprehcndere,non fccu: euenire.An putabunt ifipop turn'mined facilitate, ut fcientiam legis, zromniutntt-rum diuitidi UiM tantam hdbcdm,qudtd 'Paulus fuit donatusiCertÃ¨ non eÃ. Cinamobrem non omnia Dci^âgt;â itd codocanda fuiifinnoitra poteÃ^te. Quia tauten funt hibriaeanguitlÃ¦, rurfus elabi conantur,dc diccref'' lent : L^a funt dona gratis data, feu gratuita : nos anttÂ«^ loquiinur de ctclibatu, ejui eÃ 'inter dona gratum facielt;gt;' tid codocandus. In erroribus iÃorum nullus eÃÃnis: per abyffus abyffum muocattquandoquidcm nulld opefi feu dona, excepta C'orijio,nosgrdtos Deo faciunt. ( potius quia fumiis Deo grati per inedidtorem,indeÃ ; ut dona ab eo nobis tribuantur. Sed iam operiCpretiinÂ» e^:iluindudire,quo}nodo uerba h^c Domini, nemft' Non omnes capiuntuerbum iÃud,fedquibusdatunteil' Quipoteid capere, capiat : quÂ£ plana funt ac diluent exponat, hoc eÃ,obfcuret, uitiet, atque comimpat. P'l' D e uerbis jÂ«M)w fingit, nos dicere,his uerbis, qui poteÃ capere c(ilgt;i Chnfti qui at,ChriÃum uoluillehomines deterrereÃ ctelibatu: pÃ¶teft ca- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â. â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;. nbsp;nbsp;nbsp;. nbsp;nbsp;nbsp;'k,,Â«

ChriÃu hor tan eos qui poÃut. Primu, inquit, no huius rei sut capaces. vbi oportet 'mtelligas Ã¨ diuerfo alu quos capaces effe,de quib.illicÃ fubdit,q poteÃ eapetect pidt.Ã®^b itdq;,ut tÃe inetitur,aioChriÃu deterrere,fedâgt;â^ hortari^nimiru iUosqui dotto huiuÃ»nodi prtediti frerint

de VOTIS et CAELIS* ZSf fioniam fubtiliÃimuivir animadâiertit ob^hre Ãbi uer cotendit,hoc loco accipiÃ¨dum efjÃ¨ pro, UC uthmc tropuin dffirmct,non rejpicit, ut dc-, circunjkntias uerborum Chrifli^non ad eu, lt;iuÂ£ t^Â£ccÃcrunt,netjtie ad ea,quÂ£ cotifeijuuntur:fed tantÃ¹m quidam fcriptur^e loca inducit,ubi ait,pojjÃ¨,pro ucl ^lt;'yâiccipi, Quod etiamÃ e^o d^re-n^non proptcrea con-^gt;ncitur^hancÃgniÃcationcm hoc loco cjÃe [ufcipiÃ«daA. ^âd enitnÃ alibi hoc modo futnatur, numÃs.ttm hoclo^ tritintelligendumlSi o/.Ã s uobii traiiÃibÃi.iitiatori-dixcrit in compluribus diuinieÃeri-ptura locis.Â£^,Ãumiturpro ÃgniÃcaticiuuin itacfue di~ corpm meumjn ÃacramentoBuchariÃiÂ£,ut ^Â°lt;]âlt;iniini,conficicndo,uerbum eil,pro ÃgniÃcdt,opor^ âiccipere,ontn es ibi cLimatis,omnes contradicitis,ne Ã 'lt;^^dimpanatione,ueltranfubjhntiatione difeedere co 2âânini:qumn tarnen uelitis, nolitis,ex antecedentibus,co Ã^Kcntibus.cr circumÃi,ntijs,hifloriie canÂ£ Dominidey fâf ueritate natura: hunianÂ£,qu(eÃdt m ChriÃD,ex capite Ãxto loannis,cr ex naturaÃacramentoruinÃriiiiter pro ^â^tur,uerbum cli,accipiÃ«dum ibi eÃe pro ÃgniÃcat. Pro gt;^dc,ciuod tu,ac tui Ãnulcs non patimini, ut alij quamuis ^tefaciant,curipÃtamÃacile,acÃne ratione uÃtrpatisi friintm uobis ex antecedentibus,conÃequentibtis,circimt flxiitiÃ^uerbis textus,cruiuisrationibiisprobÃ¤duÂ»i fitit hoc loco uerbum poÃeÃdemÃgniÃcare^ ^uod ueRe. Po-Ãta ne troput uideretur durus^coinodumfiuÃet alia pro-dnccre loca,m quibus talis inctaphora uÃurparetur.quoi Itos in exponendis Ulis uerbiscÂ£nÂ£ doininicie diligenter obferuauimus.Qnarehoc tibididlum habcto, quoad ra~ tionibus non cuiceris,ita hoc loco uerbum illud accipien-ium,etianiÃ mille alias mihi Ãententias adduxeris, ubi po

X9lt;^ PETRI MARTY RI Æ te R,ut contendis uccipidtur^nihil quod ad remltuÃ¢p'â ; probaS:i.b!arratio fanÃ© EuangeUÃ¢Ã¦ plurimum nbsp;nbsp;nbsp;j,

facit.Ã¼am fi rationem adhortaadijequatnur,lon^Ã¨tÂ»'i j ficatior adhortatio,fi dixeris. Qui pote^ capere, df^ ÃuÃ m dicendo,Qui uelit capcre capiat. Ã®bi e/iim adhcf^ itur omnes,qtti pofiÃ»nt:hÃ®c uero libÃ©rant uolentib-Ã»uet optionem,ut fac!St,quod libuerit. CÃ¹m feÂ£lerK,qui uolunt ibi Chrifiu dcterrcre 4 ctelibatu,t^^ iis potiut,DontinÃ¼ Ã¼lis uerbis adhortari ad uitamd^' cur non idgen ns adhortationis ampleÃ¤eris^ quod efficacius eUÃ¨Mtto,quod Faulus ait,Quen^ fuulgt;ââ^^j donum,aliuiKfic,al:uiHautemfic.EtChriÃiS adietitgt;r quibus eÃ¢ datum. Quibus diligenter hmc atq^ indtdr rÃ´tis,maximÃ¨ conuenit,ut pofi'e,hocloco pro fuaÃÂ»âr cifZT gormanafiguificatione accipiaiHus.NÃ¢dicitiâ'^â Chriihis,Non omnes efiÃ¨capaces.âdeindeuultadhott^ no dicere,qui uult capere capiat.Hoc enim effet ofi^, fia no refirre,crfibiperinde elJÃ¨,analiquis capdiÃquot;quot;'! copiÃ¢t. At fi dicat,Qui potejlcapcre, copiÃ¢t, o/kuddi adhortationefuo eos tantÃ¼ excludi,qui no pofunt. amp;nbsp;, mum fiibijcitfedquibus datum eÃ¯l,ubi diferiminis collocot in dante,non in accipientibus.'Deinde PÃ ulÂ»') inter pres accedit,qui oit,quenqftium habcrcdonii:Â£^â, libotum no uultpracipere,nonfigt;lÃ¹m quia no habettfi^ datum Domini,fedneloqueucuipiÃ¢neiÃ®ot.QÃ¿ii ejjÃ¨t loqueus Ã Poulo inie{ins,fi quicuq^ ucllct,pofftââ^ te qui polfet,zrnon uellct,laquemn fibi ipfi neficret,â''^.

ApoRolus effet accu fondus,qui iuberet, qua fent,modÃ uellent.Hacomnio tefiimonio reÃ´iÃ¨ iudicf fotis demonftront,ex uerbis induÃ¢is hoberi,noift)]^' â manibus nojiris calibatus obferuationem.Sed huttePf gianum od extafin mir or: qui quum citaffet iÃ¼ud

, quinto,Non uultis uet ire ad tne,ut uitam habeatif,defuo addat,Pcte{iisadmeuen!reperfidem,crreÃpifcentiam, d fcdcÃ¹mhccat,non uultK:alioquin ^uid attinuijjet Chri-, | fium loties Ã¢losad crcdcndum extimulare ,Ã integrum , ' nbsp;nbsp;nbsp;ttoii e/JÃ¨t illis credcTi iAdde,(juÃ d alias in crimen non Ãiif

( I nbsp;nbsp;nbsp;fetillis uertSdum:.lt;]uÃ d non crediderint,niÃ licuiÃÃet iliiÃ®

, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;sfeiere.Alq^iiiud Ihtim lAatthieiadducit,iÃ¯ierufalÃª,ilic

: nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;puÃosÃios Ãib alis,e^noluifiiiEt addittSi ChrifliÂ»

( nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;flut edomtiiÃius nouifÃetjllos no poÃe congregari,Ãvel

j nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ffirfttfro Pelagianum iÃum elÃe,no pudebit, (juia hodie a~

I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fod papiflas capit hdcreÃs Pclagij non male audirc.V.Ã¼^

I Â«O'O ab illo minime difcedunt,cim gratiam, cjuam ponut I nbsp;nbsp;nbsp;Ãciant omnibus communem,(]uam acciperc Ãt in cuiufj;

j potefiate,ita,ut hoc modo uel parum,uel nihil diÃet Ã na. if nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ittra.Pelagiani planeÃ cjuis bene fententiam illorum dif-

I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^nirat,minimÃ¨ talem gratiam negaÃcnt.Sed itlis nÃ¼Ãis,di

I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;casobfecro,(juis efl noilrum, (jui pofsit ad ChriÃum ue--

j itirc perÃdcm zxreÃpifcentiam, er ^uum id in manu I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fiafit,nolitlAn adeo gratia: ChriÃi es aduerjarius,tit non

Æ confirmes in manibus eÃe hominum,pri:iÃtuam ad Chri~ H ibtm conuertanturlSi hlt;ec in manib.eoru/m Ãtnt,ciir Deit f, j nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i'ogamus,ut Ulis mentem illuminet,cr cor aperiatllUi tÃ¤-

j nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tum rogandi cÃent,ut cÃmttnia ha'c,ct quÂ£ uulgo Ãnt om

priore,Animalii homo non perapit ed,cjuiÂ£futit Dei,neq; rnm pote^,guÃ¶d Ã¤ultitia iÃi lunt.Citm dum regenerati Ãiiritualia non percipii!int,(]uo}noâlâgt;' po/][tint credere f Cumq^ exfidcÃt iufliÃcatio,cogegt;i^^â., ni^i homo iÃt dicere,homines pojÃe iuflificare feipÃ^' ] ÃnonpoffcntÃncjuitJIUsnon pofÃet in crimenuerti-^^^ â cum Deo ipfo uult dijÃutdre:uerum iam ipfe reÃronÂ«^ â poÃintne inÃdeliumparuuli[eipfo$ ab originis liberareÃ®CertÃ¨ no poÃttnt.Cur igitur HIk in damnatioquot;^' non tantum in crimen uertituriExeo guod hoinint^lâ^!' cdtis oltwxij ÃtntÃRe uult efÃcere,illo$ poÃÃe feipÃ^ rdre:certe lt;}uif.p ualet femet ipfum occidere, cuw JefeamortuiinonpoÃitexcitare. quot;Voluit Chri^bifÃ^' Hierufdlem congregareÃpfd uero noluit:ergo in^tiitf' tieUepotuit.Hit funt abnegantium grdtidm ChriÃiir cherrtmiC argumÃ©tationes. tioluit KierufalemÃoc pid hypocritdru fynagoga id Ãeri,gud tarne inuitii,^^^' Ãm^ciuos uoluit, congregduit,neq; uoluntati eiut reÃflrre.Quii eil:,qui ad ChriÃ¼um uclit ddduci,niÃ Pâââquot; dominui uoluntdtem eiM immutarit, o' ex mdla boK^ ftcerit Æ Ciuoad eil in nobis cor lapideum Ã Deo Ãumus duuerÃ. Propterea neceÃarium efi,ut ille prin^^ carneum m/Ã¨rdtjqucmddmodum dicit Ezechiel, ceant nobis illius prteceptd,0'uoluntdtes,quie antetbjf^ cebant.Non labordt ChriilusÃuÃ,rd,qui feidtomnef Pquot;) fe congregdre,quos ille iuxta fuam clc{lionem,dtqi deflinationem dggregare Ãbi uoluerit.Ã¯nterim tatnenf^^ ftd hominis uoluntas iure dccufatur,licet dliter no po^ Quod enim aberrat Ã lege Dei,oetâ/m ed pugnat,^ii^â uis nequeat Ãbi ipÃ reliÂ£ld fecus dgere,c'um turpe eil,^â^ ab honeflOfCr iuflo difcrepdt.Quimautem iu{lÃ¨,lt;iut(âgt;'^ Deus dccuÃet homines in ed infinnitatedcitnbeciHiÃ^^

DE VOTIS ET CAELIB. Xgp poftto5,non cft priefentif loci excutere,dtq; iÃis, qui dili-^tiuer cpiflolam ad Romanos legcrunt, non eÃ¼ necejjÃ -â¢iHin'Srd tarnen hoc eR in Smyth^o admiratione dignunt ^uidutfalfa confirmet,ea producat,quÃ¦ longÃ© magis O' f^lfafmtjOabfurda.Quidin prafentianitebatur proba ftlOinnes potje,modo uelintclt;elibeselJÃ¨,quodut docui-Â»MSjiilienum eÃ¼ Ã fcriptura,ld,ut conjbibiÃ®iat,inquit,ho-Â»tines poÃe,o' credcre,oâ re/tpifeere, ita ut nemini non bac facultat.Clue fententia,ut hjeretica eÃ¼, ita 13 amp;nbsp;f ft abfitrdior,o'i facris literis alicnior,quÃ m eadec^e probÃ¢dam a/]umpferat. Nam clt;elibatus 4 U ffÃeneratis affumitur,qui per jÃiritum Chrifli receptum Â»âres aliqtiaihabent,quibus JÃiritualium poj^int fieri co-potfs.Crfdcrc uerÃ´ ac refipifeere, cÃ¹m prtmÃ¹in homines igt;!eipiunt,erantantea in morte, neque ad fiiiritualia uel âitelligenda quicquam uirium habebant.At his hominib, Â»Ãiuenit,quodetiamlapidibus,quiÃ¤ montibus altifiimis prtcipitanturihi enim primÃ¹m leui motu cadunt, deinde obtjiunto citatius rapiunturipoÃ¼remÃ ingenti ruina de-ddtint iÂ« uallem,aut in barathrum obfcurifiimum. Itrf lyS Wifoitur ab initio paululum quiddam fecus diccre, quÃ in teuera habeat,fed quo pergunt ulterius ad fiua uel confir fnanda,uel illuRranda,in grauiores errores dÃ©cidant, ut detique lapfu euidentifitmo,fefe in apertas herefes con-ijciant.Deinde quafi pulcherrimÃ¨ atquc appofitifiimÃ¨ lo-(ttm iftmn Matthie i traÃ¢arit,ac expitcarit,iaÃ¼itat je teln fcoc Ã¨ manibus mihi excuj^ijfi'. DicM,hunc ejJÃ¨Theologo-', rttÂ«Hfftorow,lt;jMÃd lt;tlt;i eius impreÃiones omnibus arma:-excidant.0 filicempapiRarumTroiam,quÂ£talem prÂ» pugwtorfin habeat.Telum quod mihi extortum gloria-tur,ciintdiuinumfitfi(lmcn ,jophifinatis nefeit cedere, fedmui{limi,o'injuperabile perjb.t,teternum^ durabit

Z^O PETRI MARTYRIA licet prit dolore atq- inuidict papiÃ¼Ã¤C rumpMtur. MU ro attendendum e]t,quoinodo Hercitleum ifaiu robur,^â liud teluni diuini annumÃªtarijjCiuod pro nobis acriterpf^ gmt^coneturfdcereirritum.PropterÃuprn fudin tixornn habedt,inquit Pdulus^cr quÂ£q^ fiium niruW'idf^ bidterdt SmythÂ£us,nos omnein ui^orite hdbere, qudglorieiniir,edq; non dmn partatneque Ãbi tentptâ'^' re poteB:,quin Ouidium poetum prorfus failuin di cdfiiÃmum Ingenium ddducdtdeArtedmdndt,c:t'iâllt;^ quoqiprÂ£ÃdMmfdnd;fuÂ£ theologie non contemneii^ Tdinen adÃerid uenif.QX ut demonÃret Pdulu his noluijÃe contmetuldreâuelprÂ£cipere indtrimoniu/i^oquot;* nibus qui Ãtnt in periculo,ne fcortetur,dit:Ã Paulus cerct,oinnino feciempugndret,qudndaquidetn potiusnU ginitdtem conÃilit,dicens:Deuirginibus preccpturnio' mini non hdbeo,Ãed conÃlittm do. AcÃubdit : Volo eÃe quanadmodum ego. Nozi f ft /zoc uulgaris dcu)itiÂ»ilt;_^ preuidiÃe tdntu periculu gt;M,cr cduere,ne mdgiÃerg^âââ'' d icdt pugndntid. Qjiis prÂ£ter hune tdntum muh uuluÃd duertere Hoc esl Ãtpere.SiquisdodliÃimus, diqueÃquot;^ iudicÃ¼ theologus dicerct Smytheo^ob tudmÃripiditÃ¤teiib dtij;Ãultitidin,quÂ£Ã) Ã theologicis queÃonibus trail^'^' dis dbÃineds,redie Uli proÃdto preciperet. At idepoÃ^^ Ã dliqud beneuolcntid,cychdritdte ditÃ¤us diccret,opu^^ Smytheo tdntum dodrine dc pietdtis in re theologusdif quxfliones eins fdcultdtis comodÃ¨ trdddrct,crquÃ©dibgt;ie-duminibic^concclÃim,ego fanÃ© minime iuiUcdrauÃâ^ dodum,^ piusn uiru protulijÃe pugnÃ¤tid. Prius eitiffi iÂ» bebdt id,quod reuerd iÃUis impentix couenire intelle^^^' deinde Uli bonu optduit,quo cd dcflitutus.PxÃicit itdqiu Pdulus priori loco comunem hoirunu imbecillitdte,a'ti^^ potiÃimuldqnitur^quib.dbddiilterijSyO'fluprisperitiib^ iwtxiâ

DE VOTIS ET CAELIB. 29t iubet^ut in matrimonio dÃ©gÃ¢t. Quod idÃ« in friqiioclt;; aprrtius prteci{gt;it,dicÃªdo:Ciui no continent,ntt ^tnt.PoÃ¼ea uerÃ´ dum laudat clt;elibtttu,ut flitit conditio-^^/rlidorem,ipfum omnibm hominibiK optÃ¢t,neque func agit,an fit eiuf obferuatio,nel pofibilis,uel impoÃi-lgt;ilii,Atclt;; huiufmodi eiui defderin ad magnam uehemen ftmij; charitatan pertinet,ut ad Ro}n.inquit,Pro fratrib. tlt;Ki{fecunhm carnem optarem efÃ¨ 4 ChriÃs anathema: ubi nonÃgt;edauit,an idÃeri po/fet. lam arbitrof ex his li~ qxtrelatiSjin nerbisApoÃvli nihil ejfcpugnÂ£, ad quant tuitanJain Smyth^um tantopere laborare oporteat, ^dgitatta}nrnnodos,ubioinniafuntpcrJjiicua,Gt'ipft luceclariora.Qu^re fuÃgt;icandu eÃ,eum tenebras obfcu-tiÃimas m oculis habere,nif Ãrte,ut vidcatnracutHS,quÂ£ /boni fuperuacaneÃ¢ infÃ©rÃ¢t de ApoÃ)lifcopo,ci'tanqip quÃ®i fnÂ«-ÃncgotiointerÃerit,nos,quosappeBat,fidijs placet,ar- rit ftopus ^^llones,docet,ouidnÃ¢m Corinthii per lit eras Paulo fcrip nbsp;nbsp;Â° *^.*â*â

lt;l^Ãcijfentipaganifmo,crChrillonomcndcdiÃcnt,uxo ad Corint. fts,quas prins habucrant, dimitterent.Cinibus rejfondct i^pojhliis,bonum quidem ejÃ,ac commodum homini mu lâtrmnontangere,hocell,uelÃ propri.i nxorc abfline-fc.Veriun ne Ãiipra deÃgnentt{r,quemlibet fuam debere, quam prias habuerat rctincre. Quare nos damnandot pT^onuntiat, qui hunclocum intelltgamus in uniuerfum quoad ogt;nnes,citm Apoflolus tant'um loqueretur de uxo-nibus,qutt iam duÃ«heÃiffent,nS aut de inducendis. Cluia quid ijtedicat de Uteris Corinthiorum ad Paulum, conie-

beant. Deinde,quum infra de his luculenter agat Apofro-lus,qiii ad CbriÃum conuertuntur,iubcatq;fr pars infrde-liSjCohabitare uelit cSfideli coiMge,nedifcedat, aiit repel

2.9i PETRI W.ARTYRI5 iaiur,ui(lclur ab'initio locjuigeneraliustt.empe nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;j

mnes,lt;]uijutit m proiliui,ut fccrtciur,aut adulterijt lgt;â'â luantur.Qjtod ne uidentur obfcui'Ã© dUlum^infrd idem dpertiu^,qui non contint nt,nub^:nt.Ã¯ion opm

nece/JÃ riÃ yUtfingatur, Apoftolusnb initto coniugati'5,ne fcilicet unus altemn dt'(crdt,quid,ttoi^^ââ^i turn, ut dixitnui, hoe deinde dgit de mÃdeli coniuge, quoad onmes ex Domini prtccepto iftiid indddt,titKâ'^^^ tnulicre non difceddt,neq^uxor Ã uiro.CÃ¹m itafjitikfi^^quot; ieÃ¢urd,qud ifliÃe opindi:tur,Ã§/ ddnÃ¹tti potcÃ,Cfgt;âdlâ' Nf g,- JMOtterf nos debet,quad Stnyto^ us dddÃ¹ deuO'^*â

, quod ÃgniÃcdt ddhd-rei-ejÃ¯rtiÃ»ter. tgt;ldnt habet Ã«;^;'rv,non Ã¨;)(_Â£alai.E.t uerbuM itpud boiugt;gt;ââ'â thores,nonfoliigt;.:ÃgniÃcatrempofjeÃdm ante fed etiam occupo,adduco,dcduco,^ applico.Seq^iâÃ' cris Uteris talia ÃgniÃcdtd defunt.Siquidein laeobt feribitur, iilt;Ai

tur hic ApoHolus de opÃ©rÃ© iam pcrÃdlo, quod qiiif^âââ! hdbuerit,retinedt,fed de co,quod uult,ut pij Ãbi per pattentiam.Et im.ad Timoth.cd. s. ââ'x k-Â«â

sHÃc quoq-non loquitur Paulus de tintore,f '' prius perciti Ãterint cbferuÃ¤do,dc retinedo/ed ittiÃr cÃ¹muidercntd Paulo fumptam ultionem. Pt loans tr/ivitiff (i f TOf) viÃ¨fgt; â^8 Æ XM viÃ¼/J. No exi/Ãiti-^^^^. eH is,qui credit,uitdm,quam prius habucritrctinere,r credendo iÃ¼am ddipijci.Me planÃ© tempus deÃccret,/!'quot;' cutiones huiuÃnodi uelim undiq; corrddere.QuU obÃAt,uirfapientiÃme,qum Paulus dicdt,cuic!(nq; culum imniinet,d jcortatione uxorcm ducdtiEAâ^ tcH hoc ÃgniÃcareloÃendmtis tam effe banc quoq; uerbigerinanam ÃgniÃcationemtcr fenfus cil admo''^^^ tonfentaneuSfCÃm ApoÃoliis di/ertis utrbis idc/it pr

DE VOTIS ET CAELIBÂ» iuiedt.Dcinde quÂ£ jcquuntur,minimÃ¨ Cectn 'mdicÃ t,licet iiSmythituf/Ã¹lsÃ´ pcrfuÃ¢dere contendat, cxeo quod j'cri buur:Vir uxori dcbitam bencuolentiam rcddat, quafi de KoÃreturhicdeconiugatishaberi [ermoni. Attmhi po tiuÃ® utdet{tr,ut, cÃ¹m propter/bmicalionent matrimoniu iufferic his qui uerjantur m pcriculo,flatmi dcofficto co iugitorum pr^cipiat, cr de eo prlt;efertim officia quo fcortitiouuertitur. Idcircomoxttdiecit^'Ã¼olitejrdudare inuicon. Vrtmion itaq^matrimonto eos copulat, deinde Mt qu^faciÃªda Jiiit in coiugio,ad cUitÃdM neffiriM co-tumAtiones. bJeq; intemperante5,crquidduruntur,fcu fcortÃ¼tur, ad uigiliM,ieiunid, preces, ut facit Sittythatuf, ibie^auit,qtiÃ´ 4 congreffiu muliertl temperare poffient.Si fgt;ot paÃ¢o,qucmadmodum nunc expofuiffienmut inter-pretati Apoliolum,cer[Ã¨ fmplicÃ« textum fequiinur,nihil Abiiodi admittimus, neq; ificertof conieilurax captatnia. Ne tÃiticn aut moroffiaut difficiles nÃ®nÃ¹u habeaihur, Smy d)iuni,zyqui cum cofaciunt, diuinajfffi cocedamusfqit/g ramiisqfnoflrat fententiee quid offifiat eorum conieÃ¼u-inferprefatio tcaufam eorum fatte minime facit me liorem, NaiÂ« ad cccludendum quod uolumus, ducendant jciucet uxorem effie ob periculum feortationis, Ã§y adulte tiffatis efl,quod ifti nobis ultra largiuntur.Si enim reme liium contra libidines eÃ,kabere,uel, ut uolunt, adheere-feteitaciteruxori, nonne idem pr^Rabit ea quam duxe-, fW/Ã¹m antea iSam non habuerisl PorrÃ´ qui retiituit diu 1 nbsp;nbsp;(Â«Â« pecuniasffi lUis utatur ad res neceffarias comparan-

I acquiferitlCiuis non miretur eorum fubtilitates,qui tain I nbsp;nbsp;multa dicunt,ut nihildicant ? Mitto,quod,ut dixi,Paulus

I difertÃ¨iubeat eos, qui nÃ´ c5tinent,nubere.Curfi ibi eum I (rrrepojfuntfhic adeÃ fctorquent,ne utemab iUo au^ I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;n

JwitÃ³ { Atium uerÃ locum, quo robuÃiÃime aiiuef'fâ1^^ rum 'mfania expugtuitur, ita molli brachia Smytho^^ tmgit,ut cum dicas ambulare fitter ariflÃ¢s. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;j

frium donum habet Ã Deo, alius quidem Jlc, pc. FoteÃ ex his uerbis aliquis, modi)Ãt alicuius elicere,cuique diÃribui dona, pront ipÃuelit Ã fanÃ¤o,crnonpro Ãio ipÃus arbitrio t OportetÃÂ»^^ inodum ejje rudcih,^^ hoc fibi perfuaÃrit : /Â«lt; in eadem ^piÃola ad Corinthios dicatapertiÃiâÂ»^â^ ritumÃtnÃ¼um dona partiri proutipfeuu/tsnoH^quot;^^' dicit,prout ipÃ ci prtefcribimiis. Aliati enim ditur ut pttdicc caÃ©tÃ©que uiuat in coniugio : ilii tuf non conucnit ; A.Ueri uero datur, ut abfqucindtf^^ nio caÃe fyncereque Dro feruiat : iilinuptix no'r necelJÃ rite : atqiie ÃortaÃis ad matrimonium, risfamilitsque regmen eÃet ineptus. i^on eniin leutt^^ contemnendim fJonm Dc:,ÃeÃ- in matrimonioâ'^ modÃ¨,fanclÃ¨,dcpiÃ¨ gerere.Clu.cgt;dÃ quisque | donum habere pro Ãsauoluntate poÃet, cur dixit f*â''' lus,proprium donum effÃ¨ cuique datum, uel aÃign^^^quot; Debuit potius dicere dona htcc^lt faucret iÃontl^ t^' poÃtioni, omnibus cÃÃe communia. i^emoauMitt^^^ uidetpropria opponicommunibus.AtnonitaloqÂ»'^^â cum tarnen ad perÃuadendum ctelibatwn in imiiiafi'â^ nihil jiiijÃet ualidius. Hanquain ci hoc excidit ' iÃ¼iperpetuÃ¶ inculcant. Omnes poteHii eÃe c.(lilgt;v uelitis : Dona iÃ¼a, nempe uirginitas, er ca-libattitot^' nibus communia Ãunt, omnibus liberÃ¨ propoiiunttttÃl quisq; modo uelit, capiat: Ãcadhortatio pcrfellaÃijÃ' Ã§r complÃ©ta. CitterÃ¹m quando er Christus ctâ APÂ®' iiolus uerba proÃerutit, quibus demonÃrant Hqtiilor non omnibus cxlibatum fuadete, cuod non otmutt

DE VOTIS ET CAELIB. Ã¢lumfa{{ifint,guid iSlos oportuit, eorum fcmiones t^nt miferc torqufre^ tJon erant iBi profcÃ¢Ã ant ^ipitct, aut trund, dut lapides, ut ht fuis uerbis non fenjcrint ilium fcnfum, quem nos lt;juoi]ue fentimus. Quicum iÃ¼is occurrerit, cauere debuerant, ne rem fie profanÃ¨rent, ut adhortJtio uidcrettir fi-igida: (juod dc-cidebat prafeferendo, c^libatiein non conuenire omnibus, cum tarnen omnibus efiet communis. Quod itaque tierba fie librarrnt, caufa fuit, quia de indu-^ii O'data opera docere uoluerunt, uirginitatent 'SX ealibatum ad quemuis non pertinere . Hoc fibi Kilunt ilia Chrisli uerba, Qt^i pote^l caperc, eapi -

: O'fmiliter Pauli fenteHtia,Qnilibet propter fin-pJ'iiÂ« fuam habeat. cf : Q^isque proprium donum ^â^bet.atqueiUud .-Hsce non duo,ut laqueum uohis Ã¹iijci '^n,necnon: QuÃ´dfiqiii indecorumuirginifiiÂ£piitet lipratereatnubendi tempus ,cgt;'fie oportet fieri, quod facial; non peccat. or deinde: Qui fint finnus in sarde fuo non habens necefiitatem, potefintem autem ha ^fits proprite uoluntatis ,or hoc decreuit in corde fuo, w feruet fuam uirginem,bene facit. In quibiis pofiremis ^pafioli uerbisillud eÃ¢ confideratu digram,quoddi-sit, Pt necefiitatem habet, aut non habet, l^^am inde col ligituraliquibus nuptias ejje neceffÃ rias. Haberi etiam âd) eodem, Melius elt nubere , quoin uri. An tu piitas, âÃª'gt;ota)fefigt;iritumfandlum,qui hontm uerborumftiitau l^ar, i^as loquendi formas , fi acccipiantur firnpli-pliciter, or iuxta uocum fignificationem, demonfira-nonnullis necefiarios effe nuptias fcr non pofie o-âgt;aes per infirmitatem uei aduRionem c^libes ejfe {

tur^ufqud ud femel ifta doceri curauit, quÂ£ SmythiU^i dut eÃplicei quaÃ notiÃimaÃnt, perpÃ©tua nobis oii/ dunttatfemper fx proprio capite, nunquam Ã¨ diuinisH' tcris.ConÃderet autein ledor, qiiÃ m dilute inrcrpreteiHf ac tradet ide nofler locu, quem habÃ©mui prÃ¦ manibiiS' Qttifq; proprium donum habet Ã Deo:fateor,dit,cii'igt; omnibui dodis dona hÃ¦c effe Dei,et ideo ejÃe ab iÃ¼o clU* petenda, tum etiam precibus impetranda, Sic ctrbitratut fe fdtis frdÃe, atq^ obit : eiq; fatif ed unum aut altertiso^ fus contorts intcrpretationis adhibuiffe tcdem. CurtK^ conÃdcrantur ea qus prsccdunt, ex quibus facile did poteÃ, quidnam uelit Apodolus ? Volo, dixerat, omquot;^ eÃe Ãcut ipfefum,quemadmoducrdccimoqudrtoiii^lt;gt; rinih.priore, Volo autan uos omnes loqui linguii,ni^Ã¿^ autan ut prophctctis.VeUetquidem Paulus ontnesh^i habere dona, qnum tarnen fciat non eÃe in manibut cd que poÃtum,utÃbi,quod uatuerit,eligat : quumÃidÂ«^ I laiidusÃcerit, qui alios pofuit apodolos, alios propbC' tas.alioseuangelidds, zrc.Quandoitaque dicitur,Vigt;ligt; omnes elÃâ Ãcut ego fuin, datim fubijcitur, quid objict, quo deÃderium dus non impleatur, nequeÃt poÃibile,iii quilibethochabeat. Qu,ia,inquit,propriudonumqnif' que habet Ã Deo,alius quidemÃc,alius autcmÃc :iicoii bet quifque contentus eiÃe propria forte, pnefcrtim cjd à¥¤ utrinque falus condat, of d Deo datusuterq^ approbÃ tur. V'on tarnen inÃcias eo qu'm,Ã quis exidimaueritjc tnagis sdiÃcaturum proxiinos, aut regnt^ DeiproitiO' turiimin cic!ibatu,Deum rogare debeat, utÃbi donutu eiufmodi largiatur.Ctuod Ã non impetrarit, icq- !abi ni' dent, etf aduri fenfant, itauteiiis turbctnr confcentit, etv Ã pietatis cHrfu,^^^ d fandis exercicijs impediatur, mi triiiioiiiuiii

de VOTIS ET CAELIB. 297 ffimonium ineat,atlt;j; illo Dei donoÃt contentai : c^uem-odmodum Donatm linguarum dono, quum inteÃ¼igeret f'^po/l'e Dei populum magii Ã¦dificare prophetando, dÃ©duit oritre,^uo prophetite donum impctraret : non enint omnibui Chrifltanis fiÃ¢t commune: ac,Ã non ualuiffÃ¨t ob ^nert,oportuit illum fuo dono linguarum uti : no tarnen

MEcdeÃam turbaret, fed opportuno tempore atijue lo(o,zr,ut iubet ApoÃ¼olut,prophetÃ¢ti cedere. Honfunt ad falutem neceffarid : idea noneflopui, utcuilibet toncedancur. EtfanePdulo uidemitino fuiffedetrailuni iimulum carnif, c^uum tarnen id tird Domino petijjÃt, ^^âftjuippe in hoc petitionumgenere fuos eledos non Ãâxperexaudit.QjiÃ¼d fi tantopere libeat aduerfarijs ejli pfttinacibus,^ htcc uerbd urgere, V0Ã0 omnes effe ficut t^o fum, dudidnt etidin eundon ApoÃ¼olum ad Timo~ tbeum Cd lolt;jiiendiforma utentem : Volo, inquit, iunio-fts nubcre: lUum urgcdnt, tUum interrogent, num con~ trariaprdcipiat: Ã^uibui rejfiondere poterit feconfcntd nea loqui,iion pugnantid : quid ex beneuolentid, er fitdte quaergduocdtos ChriÃ¼idfficiebdtur, eos uellet 4 xioleiliÃcuris liberos:fedquiahocfieri nonpoteÃ, V quifque proprium habet d Deo donum, ideo uult iu-niores, er quotquot de cailitate periclitantur, nubere. lÃ¼it (i{ntclariÃima,per/}gt;(cud, facilitt, neque uUa ex par-tepietatem labefadant. Qnid oportet nodumin feirpo querere l Exiflimant aduerfarij, er adntudum inepte, proprium donum referendum ad uoluntatem accipicn-tium : quod quifque lOud habeat, quod propriÃ¨ aefingu-Idriter fibi delegerit : quum Deo potiut quam homini libera diÃ¼ributio fit relioquenda . Vtri magis piÃ¨ fcti liant,'iudicet pius ledlor. iUi dicunt, (Quifque habet i Deo proprium donum,id fcilicet,quod fibi propriÃ§ optd

298 PETRI MARTTRIS , runt, er elegerunt. A Dfo quidan fdtentur dai,r iuxta cuiufijtie uoluntjtem, deledlum atcjue quaÃ frf donrf pendcitnt communiter omnibuf cxr' Plato, ta : ut Plato ad fincm dccinÃ¹ de Republiea ;

mos uenientes in hancuitam,propoÃttf Ãbi mitlliir tibus, pluribÃ¹sque uitlt;e generAus, ejuodmagii pbitif' rit expetere. tlle quoque fatetur hac dari Ã Dfo/'*** ea proponat. Atque etiam, ut fabulatur, adeÃ PfOr ta ejui Ãiadet, ut cjuifguc fapienter, quoi melint eligat. Suntne iRi pradari theologi, qui nihilo ChriÃo, aut eins gratue tribiiant, quam philofophil^ conccÃcrint, quan tenuiter aditiodum, er tantÃ¹iH f'' opacas umbras creaturarum nouerunt ? NoJ cimits DÂ« arbitriumrffc, dona Ãta cui uoluerit^^' bucre : er eum,qucm uultmatrÃ¤nonio iutigere,(llt;*\ ue ^atuit citlibcm uiuere :ad hiec expetenda ritu impdlit,eique Ã(ppeditat uircs ad uitam coneeÃeritypiefanReque colendam. Ecquis de btt adminiilrationc, er diflributione conqueri pattrit-Conqueratur etiant pcsin humano cor pore, qu(iilt;^^^ Ãt mantis : er )nanus,quod non Ãt ocubis.

tterba Pauli agnofeere ad Corinthios,ubiattrilgt;uit^^ lus diuino Ãnritui libtram diÃenfationem dotioruf'i er quenque oflendit debere contentum efje partiotiti dtque gradu concefÃo. Agnofcamtis, obfccro, fcntcliy* numen potentiÃimum,tani ut rebus que ad rcgcntt^' tionem er falutcm funt neceffarie,quÃ m in dotiisqÂ»^ Ã uobjs dicunturgratuita. ViciÃimque attendamui manarum utrium, er noÃri arbitrij magnam iitfrrtU' tatem, er attr:buamus Geo, qtiemadmodum par e^,Cl eledioitem er fabitem quam habcmtis per Chrillti^i er douorumfuorum ei libÃ©rant difiributionentpcnitl' tamtii

DE VOTIS ET CAELTBÂ» ' 299 tmiii.Si earn fatcmurautorein eljc,utquifciuelt;(ut di-ucs,Mtfortif, dut nobilis,dut fonnofut nafcatur, tto pro torim qui crantur/edpro fud ipÃui qui eos fingit, uo~ lun!dte,quidaml)igiÂ»tu{de kisquiedd falutemzx dond Ãiiriiiidlid/j}cilant,idm coiutderc: quum ifta longÃ© ma Ã¿i q;Ã¹in ilia noÃ®lru cdptuitt,i!oftrd{q^; uira cxttperait i Non pÃ©rit hoc pdclo,ftcut i^ti cldmitdnt, humanÃ¦ uolun Mit natura, quiti potiut cir rabordtur, cr confirmatur. i^MiDeusitd illdm fuis doiÃ¼scr gratia conÃrtnat,uf-^teÃ´,ut,Grillis quÂ£ Ãbi conceÃa ftint,dekÃ¢etur,il-probet,iHdDeo aJcribat,Gr tSisbeneutatur. QuÃ´dÃ qucreLu carnis cr humand rationii uelint fedataf, zr Querelis â¢âtquiefcentes diuinis iudicifs,in bis quiregenerati non humanÃ¦ra fâM, id fru{lrÃ tentant : quia nun quant id obtinebi- pâquot; igt;ir,itt DciM humand prudcntiÂ£ fatii^aciat. QjtÃ ue- teft fatnfie fÃ» ad pios, non ell ncccÃarium multum Ãtdare, Ndw iK/i Â«frÂ« pietatii rcgulainfcquantur,diuinÂ£curÂ£dt-

adminiÃ®lrdtioni fefclibenter fubijciunt. Scdad no-,ltrum reuertamur aduerfarium. Tandem uenit ad locum mitigandum, irnÃ´, ut reÃ©liM dicam, corrtmtpen-AoÂ», qucm maxime uidet contra fe facere, Ciui non continent, nubant. Mirtwi eÃ, quÃ m Ãtbdole conetur tda,ac ridicule euadere. iÃa, inquit ,mdndduit Apo iioluf non adbuc nuptis,c,~ uiduis, Qjais adeo cacut eÃ, ut de hoc ilium monere oporteat i C^ui en'mÃtnt alioqui apti matrimonio, niÃ qui ttondum Ãnt eo a-Uricfi i QjtaÃ nero ChriÃianui quiÃquam , nedim Paulu(,iubeat ilium, qui habet uxorcm, uxorcnt duce rclQuiiherclÃ¨non mirctur Smythaum tantum uidiÃe, patrimonium Ãdicet pr.ecipi, aut innupti!, aut bis qui funt in uiduitate i No; admodum itupidos, ac he betcs exigt;limdittt, qui de hoc cÃeinus admonendil

300 PETRI M A R T Y R I S Addit prteterea hmcnonfcijui,crfdcrifiÃ 5, cr hilf uotum cMatUi nutKupÃ¢timmt ,liccre matrimonm* concrakere: quÃ¨d Paului de iÃ¼istionlogudtur.Vnitiii^ exApolloio hdbcat, non dielt. Oportet lUi credcre.f^ commijjct eftiequitM, qua PapiR^e tradunt oportcre 1^' cTdf literM interdum moderari, dc regi : ut non .uerborum,ut lolt;jnuntur,j'ed fenfu PccleÃit inteDigdnif^' tjuie eÃ¼juperfcripturdi, er fitperc^luin er terrain, fuper lefum Chritium. Dicat iÃ¼e, quo unqudin locoPâi'' Imeorum mentioneni fecerit,qui perpetuum Â«oMfiiâ* cMirtumlQuos quum nunqua dttigerit, quoittodoiHo^ dieltexcipiiParte Paulus eratadeo ^upidui,ut ijnnâquot; isie locus eÃet nidximÃ¨ idoneus ddeosexcipiendos,nt^ ' cipc^enturmiferiuotifrdgi^ut tufempereosdceufn,^'^ no :fenferit,dutoblitusfiierit,hanctuam mfei-eren^if^ ' ranaam exceptionem : autÃ uidit, de induÃria, ut retj iÃ¼ppreÃit. Et neeeÃeÃait, ut Smytheuis,ernonni^^i quieum prtecejÃrunt, hune Pauli ntiÃeruni lapfum piiane Ãud qudin dcutiÃima corrigerend. Hunc uides, quo loco res htereat : t-ios tibi non ere dintus,tu probas. Quareargumentum noilruinuti ciepitÃniâ'^ ildt.ftÃ¤bitque eeternuin, cum uerbum Dei omnibus rebus pereuntibus perire nequeat. Ad hlt;ec utJtsb-ret, quÃ inego abÃirdum paradoxumque dogma tutai in noilra potelldte non eÃe ut prceÃ¼emus, idcÃ¨que Â«lt;â'* uoueiiilum,me remittit ad priÃcos patres ueterisPtjh-menti qui multd Oeo uouerunt. Interroga, infb eos, cur idÃceriiit, Ã non licuitl Addit pra-terea : Df' US nÃ³nne ab dlijs exigebat,ut Vota rfdderent ?

iuxta tuam Ãententiam rem iUicitam exigebat. Scriptutt coÃilit Votd^eÃ inquit,Vouetergt;eo,et redditeiet ftPdu'tus iUa cofuluerut.Ã¼u illi,quae no licent,cofultb^ââ

DE VOTIS ET CAELTB. ^01 UÃcadeo exultÃ¢t noÃer,htjearbit)e;M mepropina/JÃ¨ omnibut ex:biliindum,ne dum ridendum. VrmÃ¹muelm Dteminiffe lediorem,m aÃfertione me banc rationem addu xijje,necjuiiijuim uniuer/tdemj'ed utfingularia gutedam uo[it perrcrtngerem,ciuÂ£ dixi in manu noftra no ejjc prit filtre,priecipuÃ¨ JfieÃ¢ans uirginitatem,cr Cielibdtu,de qui lnKagmi(f,nonqucgt;d omnia qult;e ueteres promittebant, iti)uendo,reddere non potuerint. t^unquam planÃ©fumin fieiatui,m potejl2tte,uel arbitrio pif hommis iam regene-^ rati fiidre,uidiimam Deo piÃ¨ maÃ arc:oblationes aut deci ^Mofime,atq-aliaidgenuf.Erant iÃatumÃdei fanila (xercitia,i;y Ã pifs exerceri piÃ¨ poterÃ¢t,ut hodie tw quo ^iieÃonteac libÃ©rÃ© fitcpe accedimus ad laudes 'm ccetu fa-eroDeocelebrandas,e:^adcomunionem Eucharifliie eu ceteris fidelibus pereipiendam:Ãmiliter nÃ®tquam negaui, w manu ejÃ hominis regenerati,per ChriÃunt,quiÃgt;iri tifDeiiamagaturelecmoÃyam exÃdepauperi dare. Verum cur i/k. uouenda n5 Ãnt hac tÃ«pejlate, rationes priuf lt;tdduxi,neq; iÃ¼as nucrepetere oportet. Qjto uero ad hoc itrgumentuin,illa ego uota damnaui, pro qu ibus iÃi tan-iopm pugfiant, eaq; dixiextra no^ram poteflatemÃta qitodÃero exhis,qt.Â£diximi!S,iamÃattsapparere. lion aliud ergo coiiclull hac rdtione,quÃ m ca:libatimt,ZT uir-ginitatein propriÃ© non eÃe uouenda. Hec uideXe poÃiem, (juare nuhi Patres ueteres adhuc obifciattcitm ueteri Te-Hamcnto uota femper coneeÃerim. Proinde uideat ipÃe, contra quem ifiA dicat.Q^uomodo autemÃcriptura dixe-rit,Vouete,cr reddite,fuperius explicaui copiosÃ©. Illud item quod impudenter aÃumit,Christum cgt;'Palu uota co fuluiÃlâ,no femel negaui,ut nunc pernego. Cgt;uarc cS fein per idc canat,nec unq probet,re 'mÃfla deniq^abibit.Rur fus ut uideatur Deo muhu defÃ¨rre, caflitatis don ti ab lÃ¼o

}01 PETRI MARTYRI5 cjJefilrtur^quodhocScdomandixerit ialibro quem utcommemorMi,decÂ£libatuminme locutunf v eonÃatjfed (gt;otius de ciiÃ¢itdte coiÃ¹ugijyqud illi uehctu^quot;' ter opus erdt,edmq; neceffdrium eft, ut eoniuges i iiiftinterpetdnt, Quod ucro dicit,donu ciÃ©libdtiifi^lf^â!^ giiiitdtis precibus impetrdndum,pro ut Chriilus Petite O' dccipietis,dd rem prlt;cfentcm,ut inoftrdtwlt;t Q â nihil fdcittquumDeus hoc genus donidiRribudt,cui luerit.Non Umen htec obft;Mt,quin uti dixi, dliquii n fit pctere d Deo,ft iudicauerit ddgloridm eius conduit uirginitdtis,dut cdlibdtus munus, Quibus nunc addo, oportere,ft ddeptusfÃ¹eritjÃud purum cdftum^ obfti^ re.QUQdftnon.fuccefferit,0'incotitinenteruiudtur,^ confcientid turbetur^cum tanto dninttc periculo ng lu(ldndiim,fed potius dd nidtrimonij retnedium conftÃ¿^ dum. Ã¯tdque nuÃd teld,Ã¹t i/k pricdicdtjO uideri c ntdnib.noftris extortd,fcd itd robuRÃ¨ pro ucriutt gndt,uteius etcoftmilium erroresfÃ¹iÃ®ditus iuguletitA ut omnibus pdt(fidnt,pror/us euifcerent.

Tmpudenterquoq;inficiansillud pfalrni fic reddite,ad nos Chriftisnos quicqiiam pcrtinere,'*' ad ludxos tantfim,lt;Si:Iudaicauota ; qiiafi uerÃ¶ uoiiC Deo quippiam, cxrcraoniale quidda effet,ac ludx'S f culiare.amp;nonpotius morale,pcrtinens ad Dei cultâ*â,' ac omnibus proinde commune oranis xtatis, âshotninibus.

Nunc tdndem cÅpit iuguluin cdufa dtttngere, ftigidÃ¨,qudmuc pducis fdcile cognofti poteli.^t tioncm contrd me dttulit,nift quod pdtrcsdiftrit coWiÂ«^ pro ft/h,re,Votliego dixi,cÂ£remoniÃ¤ ftifte dittiquitcp menti,o fth lege.odnte lege ftrudtÃ¤,ftd qute Chrift uenientedbierit,ct obftlcuerit.I^'iultdsq^; dtâduxi robul^

DE VOTIS ET CAELÃÂ«. 305 Ãnnofq- rationef,contr(t c^libittuf, nbsp;nbsp;uir^nitatii uota,

5Â«4Ã® nÃ´ refiUit^neq; ad ÃtÃ¼ fentrntiam probandain, q, in xouo ftiiu euitngelij notiere liceat,quicq ex feripturis etf~ Ãrt'lAc iimrepreÃ®iendcbÃ¢t,quÃ dabfqiratione tneis di-udim Ãde ddkibm,quajl eÃfem Pythagoras, de quo ^iÃipuliaiebÃ t,ip(edixit,nee eius dodrinÂ£ aliÃ¢ rationÃ¨ f^ddendam ejjÃ¨ exi/litndbÃ¤t.Sed quis non uideat hancar-fogantiÃ non in me,fed m iÃ¼Ã¼ cddere^Qnomodo bic tan-^âââ gt;nrcm,qudproponit,cofirmduititduÃ¯lo fanÃ¨ ctrgumcn-to.Voia ego dixiad antiqnu tefknnenltvm pcrtinerciquia âÂ«$5 in facrislitcris,iuÃ ibi ea repcrio,c:riit itlic apparet (iâreauidiinae ob{ationes,o-cieremonias aliquai uerfnbÃ¶. iââgt;â,quÂ£0)nnid Chri?Mm ucnturuitdumbrabant.Vndecit fflt;^itÂ£saccefferit,umbrae intelUgunturccÃiffe.Dixietiam iUif opta non effÃ¨,qiicd per nota Deus Patres ertidire uo ^âlt;erit,utfu(t omnia iÃ¼i afcrib estent,et fefe ultra ei addiee-fi^tiquaptedagogiitfideles ChrifÃ®i non isidigent, cÃ¹m id fercopiamffirttÂ»sTÃ¢,uangelici,i::r literal Apofiolicas et-pertifimÃ¨fint dotULlIas ego rationes antea nonfolÃ¹m po fâd,fedimiltiseonfirmdtionibiisconli't,biaui.lfietÃ¢tÃ¹mdi- dici âon citjuouere non efiÃ¨ opus ceremoniale,fed moralcmeqi ui p ofs it m o det,qiiÃ dfimorale eljÃ¨t,rationcm prtecepti haberct.l^cq; ealeoput hoc dico,quoad reddendum, ne cauHletursucrÃ¹m de ipfo Ii0iteudiopere,quod ego c.eremoniain efiÃ¨ affirma. Ran contenditeffi' uatuin moratein,et benam. At nil ad bonos iiifiigt;s,cr fimdlos mores pertinet, quod lex Dei non prÃ¦ ceperit,autexprefiÃ¨,aut quemadmodutn ifti locuntur im plieitÃ¨.Quare notiere fi ad hoc genus reriim pertineret, fiiffÃ¨t pricceptu.Neqiin lege ueteri quicquam mihi demo Ã¤raueris mor ale,quod ad prÂ£ceptum n 0 pe rtineat. l^cq; utmonui,te oportet cofitgere ad uoti perfolutionc, cuin prdfentiadc ipfaeius niincnpatione eotc!;damus.QjuÃ¨dfi

504 TETR.T -MARTYRlS dixeris cteremonias quoque omnes Ãeb pr^eceptoÃijÃfi ! tebor,at non femper in omni loco,cr tcmpore.Non enif^ femper fifla celebrandd,non ubique clt;edenda uiditnn, wâ omni tempore,fed tantum odauo die circuneiÃo abhibe^ da.Jtd ego dico Ãsb prtecepto ÃdÃÃe ctercmoniali,ut boÂ«^' nes tnterdum quippiam Deo uouerent, nempe quiM 1 pro aliquoÃngulari beneficia ejjÃ¨nt gratite maxime rt)^ Votu qu o- rcnrfif.aKtquum dliquidardentifiimÃ¨peteretur.ldeeq;â^â modo ia citurÃ Dduide,Vouete,neq;tuexillisuerbis,utfupfââââ^ ge'Ã¯ub* rJ ^lt;^â^uillt;^iit(s,magisconfilium,quÃ m prteceptum demot' Â«ptum M {lrdrepotcris.Verumquidetnell,Deumneq;remuoiK'* dam,neq; tempus uouendifiAtuijJÃ¨:ideo iudicio humaH'^ quisob^mginonpoterat.SedcÃ¹m omnes inteliigtftK^ boe efjÃ¨ genus diuini cultus omnib.hominibus eomu/tt,^â gnoficebdt id ad fe quoq; pertinere,ut idud pra/hrÃ©ttlitf^ quomodofdut quando idfidcerct,minimÃ¨ priejertberetuf-

li tn ttniuerf im Uto de ftcrificijs ojjcrendii coinprehen^^ hantur. Nam dicere,Votum pertinui]Je ad legem ueterf'* crnon Ãiiffe prÃ¦ceptunt,efl dbfurdti,Ã¶âpugnttnM dm lex non ftt,niÃ prtecepta.TainetÃ in librii legit ijitt'' dot]; infertM ejfefitear aliquM promiÃiones Euiingelilt;^^ aut narrationcs.AttameÃ propriÃ¨ loqui uelimut, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;à¥¤

legii,non funt nifi prÃ¦cepta. Hoftn autetn controuerp^ ; flutuf hie eÃ,q,uotum ego cteremoniale antiqutt legit eeptum fiiijje affirmo.Smyth. uerb ztrctercmoniale Â«lt;â ,?Æ eÃe et prieeeptuin,fed legi illud inferit,ut confiHu iilq;ÃneuÃardtione.^tqua licentia idÃteiat, dieere no^ poterit,nifi pritter piÃ©lorum,cr poetarum, quorttmiÃ¼^ artes non proÃteturjicentiam bareticorum erfopbi)^' ritmfe dicat ufurpare-.quorum hominain genitt paratK^

tgt;E VOTIS ET CAELIB, 305 I tfitjuid UK fingere ne in uerum mcidnt.SubijdtjUofu co-I Â«unf effÃ¨ omnibus ftatibus,cr hominibus cuiujuis legK.

Hoccontra me,obfecro,factt f IQum fiortafjc obfeurum arcanum erat^nifi iain ifie reuelaret, c^e-tnonialia prÃ¦cepta in lege naturae pern!ultaextitifie,^UiÃ Chri/h aduentufunt dclcta,cr per ueritatis pra-fentiÃ¤ ab-fogtita i Mundoruin fanÃ© animantiu)n,cr immundoruttt ; inhifioria Noah fitapertamentio. Circuncifio tempore

AbrahanÃ¼ fiÃ¢t inÃituta.Et confuctudo madandi uiÃ¤imas fub antiijuiÃmis patriarebis ad cultum detect facros ritus pminebat,^Ute omnia cÃ¹m cÂ£rcmoniÂ£ fiterint sÃ¤dÂ£ pro ^tmpore,^grata Geo erant,licet uetuflute pracefiirint !/ioftticam legem,er tudaici populi conflitutionem ^at^ Keloi}tnibus,uel certÃ¨ multis Gentibus communes fiierint Nein CT Aegyptif er tfmaelita circun cidebantur,er Eth deianimantes deofacrificabÃ¤t.Sed hacomnia po/lChri ftiaduentum debuerunt facejjere: nifi dicere uelis, adhuc retinendum moretn facrificandi hofiias,quodfiÃ t comune omniatatibominum, er omnibus legibiK.Etenim Ã fan-Ã©lis patriarebis ijh facrificia boÃ¼, er pecudum,manarnt sd omnesgentes, licet infideâes lÃ¼is abuft fiierint, er ejua ^bantiijuiÃimis Patribus acceperant uni uerotj- Deo e^fe â¢)firenda,ea multis idolis,er fanÃ© dete/hndis facrificaue rint.lta etiam uouendi ratio ad omnes fermÃ© nationes edl ! dmuata,lt;jua interim nos minus atque inflituto facrificaii iifunt pefiimÃ© abufie. Conjht itaque ut argumentum ad I iuÃ©lum caufe tua malÃ© infcru:at:quandoquidan ex anti-quuite,cr ex eo,quÃ d latÃ© patuerit uouendi ritus, pro-iareconatus-fis, eum rem fÃ¹ifjÃ¨ moralem, er ut arbi-trorlegis naturiie,non tantum legis JAofaica, idcoq; pro-pterea retinendum fanperpro cultu Deixum fiert poÃit rem antiquiÃimam fiiijÃe,fed qua tarn in lege natura.

3Olt;^ PETRI 'JI A RT Y MS ^iiMi hl lege Ã®^lofaicit pertinuerit cjranontM chri' X ilunt ttdtimbrdntcs^zj homines deuitii perÃÃ¤iori iH' Ãituentes. Nemo iUque nonuidet, qudm pdrum Ãcerishoc tno mÃrmo ,dtquc leuiÃtmo drgumento,lt;igt;' fl qui uclit in turbd tuorum numcrdriver hi omnibtu dereÃPdirumfentcntijs,fidcmque fudtn homintm id^â bisconÃÃ¼iiilire. Qwdut non pdrftt,neque Chrillh' num decedt, cr partim alias dixi, GrfÃ¹o temperefum fifius dillurus,

JI Implldentius fanÃ©, amp;magisimpium eft, quod illi''â attexis,netnpe,nonideo nobis uouendum ciTe.qu^'^ fanlt;ftiuouerint,quianon funt,inquis, omnia faÃJ faquot;' (ftoruniimitandajnecprotinus faneftumpntaiidumdb quodfanÃ¢ifecennt.NamPctrusfubduÃ§ens fed Gt'â' tnim conuiftii Antiochia:,impellens eos ad ludaifoquot;quot;â nonreÃ©tÃ© fecit.nequeiiihacre eft imitandus.NÃ³nnceft hÃ¦c prodigioia inrcitia,amp; inipia malitia?Nunquid nifefta;ftupiditatis eft,inficiari Petrum in confittiââ^â Chriftum, amp;nbsp;in agendo pÅnitentiam imitanduwtlft, quÃ¶dis Begaueric Chriftum, ant faifto fuo impultââ,' gen tes adIudaifinum?Excordemprorfiis ne dum ttf'^ rem efle oportetquiafferitjDaHidis refipifeentianââ etfe ideo fcquendam, quÃ³d is peccauarit, defjâ'quot;â' do adulteriunijAc cÃ¦dem.NonfuntlioneftÃ¨faftadiuO'' rum imitanda, quÃ¶d vitia eorum funt fugiendaÃ®Dquot;' Imitatio Â«efipotes,deliquilFeillos fanftos uouÃ©do, quod nunÃ® Patrfi tiuo nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;cedeinus caufÃ¦,hcrbam4porrigemus,amp;â'

QÂ«hmÃ® primis dicendum cc!ifeo,de quibttsndin fuidif intclligerem,qutim hanc rationem aduerfariorunt Ira me in alfertione induxiJJem.Patres uetcris tejhanetttf non l^e{laui,neque Paulum^qui in AÃ¢is ApoÃtlieh W-braico more uotafufeepitfed eos poReriores,quifrlâ E' uangelio uouermt,prji:fertim cghbatum^obedienM mini'

DE VOTIS ET CAELIB, 307 minibus,quiÃ¨us alioqui communi ittre obÃ¼riÃ¼i non er Ht: Mr).'Bernardus,z^complureseiusdeingeneris,tiHi uel a,quÂ£ recenfui, uouerunt,uel eos qui uoMffÃ¨nt, latidib. miris extulerunt.Hos cquidem iitcunc^ uolui excufire,ftl iti nihilomint^ dogniatis ueritate. Dixi homines ^ijjÃ¨,ne iiw omnia illoruni faÃ©la in exemplu trahcnda, cÃ¹m non jiraper,ucl quoad opera,tiel quoad doarinant,aurivin,ar SentHm,autlapides pretiofos tediÃcarint:attamen,quilt;( abrijium /Ã¹ndamentum reiinuerunt,fieripoiuijj'e,utfiiit ÃruaÃnon tarnen in co,quod malÃ¨fecerunt, ejjÃ¨ imitan-^os.^adieciabbominibusnoneffÃ©benc uiuendi regttld Petendam,quum oninishomo fit inendax : z:rf exempla nircfum fanÃ©iorum fatis effent ad homines infrmandos, non infumpfjftfi-H^ra operam f.rendi legem per ^^ofen,!oquedi per prophetas,Grper Apoftolos.ifie uero ^niâlblaterct,fÃ¨rtÃ¨ nec ipfenouit.Bona operaDauidis,Pe ^â)G'Pauli,quÂ£bonae/Je, per uerbi Dei regulam in-tdligiinturego negarem imitandaiQuando hocunqMm

Omnia quidem opera dixi non imitanda, cr reÃÃ¨ âhxhtuuerÃ¨quinunquamdcfiniieffefophijbx^quod lini-ââei'l'alitir dixi, quafi particular itei- enuntiatum refirs. ^Jf^dftfiireueliS:quÂ£ opera Ãtnilorum imitatione di-Â£'â-âJint,cum ea legis in/Ã crahijhria,ucl oculis conian-lgt;laris,Ã¨ regione fiiedla DÂ« /egeÂ«Â»,Â©quot; fcripturse in/Htutio â'nuquac^ uideris ab his non difcreparc, cu ingentigni ^tinaÃ©lioneimiteris.VndePau.aiebat,imitatores wfi ^jkteiueru ut fane intclligas,adiecit,Sicut^ ego Chrifii, ^gt;d igitur cauillaris,me dicerefaila fanÃ¤oru fequi nda eljÃ¨,cÃ¹m ego de his tantudixerim,quie teflimonio fcri f^^^tefeu diuinoru prÂ£ceptoru probari nequeutlCli od ^quot;^fogas^uf olkndÃ¢ fanÃ¢os ifios uouÃªdo peccdfie,im[ or idaffatimdemonfirauerim.Â£t Mnum nno

3o9 PETRIâHARTYRIS uerbodicam,ilUomnef peccant, qui Deo cultamexiâi' bent,ab eo non requiÃtum,nequc in jacris Uteris batui/i. Vt autcm uotum cxl b.itus,obedientiÂ£, nbsp;nbsp;pâ'''

pcrtatis,quÂ£ uos tantop erÃ¨ deÃnditis, hue jÃelt;Uent,i^ fatis fuperq^ docui.

Nunc iam fecundo loco ui dendu eft,arl cu uota nuncupata fuerintjta feruari debcant,utl'â' ui non pofsint.Et primo loco infcitia amp;nbsp;inipudif tia quorundain occurrir.qui uolentes probarevâ ta cireindifTolubilia.itainquiunt : ucl prudenlÃ' uouillijUel temerÃ¨.Si prudenrer obterues,amp; rcâ' das piÃ¨.quÃ¦ prudenter proinififtirfin temerc Ãlâ' feruando pÅnas des mÃ©ritas tuÃ¦ ftultitiÃ¦ ate/Â®' meritatiSjHi ut funt imperiti, no animaduertiH'' ignoratione auferreuoluntariu.quod velipla'â*â ralis philofophia tcllatur.Et licet no omnis ig'â*â' ratio culpa cxcufet,nihilominusvoluntariÃ¼iiââf/ dit,quod in iÂ«rametis,amp; promifsionibperfpif'*, apparet : quia fi per ignoratione, amp;nbsp;imprudentÂ» re illicitam,amp;inhoncrtam fumus polliciti,eaf.ââ'' debemus prseftarc Nam Herodcs quod inalÃ© iquot;' rauit Pfaltriafjiniulle perfoluit; optimelati^*Â®' cilTet,audita immanipetiti one, fi dixiiret.Meo'*! ramento fum deceptus, qui te nunquampntâ^! petituram,quod fic iniuftum efTet.Ideo caputâ^^ nis non doâ.quod fi re putaflem petiturain, taleiuramentum mihi cxcidifl'et.quodnuc uf'â prudcns,ftultum,amp;temeranum uehementertâ j teftor.ÃtDauid piÃ¨ prudenterq; mutauit, QÂ»? incog'tanter iurauerat,de occidendo Nabalo;-. miliaque eius funditus delcnda. \'âerÃ¹in contemnentur Etc exempla,quod taniHenâÂ»^' quÃ in Dauid iuramento coniticucrunt, ie '' roiÂ»'â

DE VOTIS ET CAELIB, 309 rosiniufta:cuin,quiuoucntcÃ¦libatum,autuirgi nitatem,rcm uoucant natura fua non inalam.fcd quÃ¦ in facris literis coinmÃªdctur. Nullus autcm Ã¯ft qui dicere aufir,peccatum eflc cÃ¦libein uitam Ã®gere. ProptereÃ vt intelligatur, quÃ m adduÃ©lÃ» wgumcntumfirmum fit.lifeet quodain vtifimili. lacito aliqucm ciuein cuiufpiain Reipub.iuramÃª to inteiyofito proinififTe uicinÃ¦ ciuitati, fc datu-tuminfrÃ annum tela, fagittas, 8c anna quÃ¦dam termpretiÂ»: interim ucrocontingat inter iftius t'iri patriam, amp;nbsp;uicinam ciuitatem inimicitias a-deo graues excitari, vt bellum inde fecuturÃ» ap-PÃ¯tcat.Quis non dicat iftum ciuem impiÃ¨ ac fcc-leratÃ¨ aÃ©lurum,{Ã® ftet promifsis^'Licebitq; illi iu-timentuin non feruare,nempÃ¨,qudd rerum mu-tatÃ¦ fint conditiones, cum tarnen priufquam vl -lÃ¦turbÃ¦acciderent, nilpromiferit, quodhonc-ftum Sciuftum non eflet. Non autem alia de cau-exeufabitur Ã periurio, nifi quÃ´d pofterior o-bligatio non ualet priorcm, quÃ¦ validior dlab-togare.Maiori fanÃ© debito quifque obftringitur, nefuÃ¦patriÃ¦noceat, quod vinculum ftatim eu ligat Ã uitÃ¦ primordijs,quÃ m ut altcri priuato fi-dein data feruet. Ideo fi promifsio in exitium pa-triÃ¦uergat, irrita elf habenda. Ita fe rcs habet de VotocÃ¦Tibatus, quem cumaliquis imprudenter vouerit,rcs quÃ¦ promittitur,Sc nonefta eft,8c iu' fta,cuin in facris literis approbetur: atfiprogref-futÃ©poris mutentur cÃ´ditiones, Se ifte,qui vide-baturfiibifortis.incipiataduri,mente, ac cÃ´fcien tiaperturbari,labaturq; fubinde,nequc precibus obtincatjUt mundÃ¨.cafteq; agat in cÃ¦libatu, iain fi non ftet voto,atq; promifsioni.bcne facitiquo-niam iusvoti,autnouÃ¦ promifsionis haudpo-' tcft abrogate antiquiorc obligationÃ© illiusmÃ¢dÂ«

31 o PETRI MARTYRIS^ ti.quod perPaulÃ» jpmulgatÃ» eil,Qui nÃ³ cÃ³tinÃ¶ nuDat;Melius cft nubcre,5uri.Et ConciliÃ»TolÆ ConciliÃ© tafiÃ¼Ã³Ã©tauÃ¼apertÃ¨pronuntiatjCertis cafibusno Tolctanu. gjpg ftandu iuramÃ©tis: quod idÃ© Auguft-afleritin Anguftin. epilb.qua fcripfit ad Seuern Mileuitanumepifc?

fe quadoq; Ã iuraniÃ©to recedere.Quare cuproW' finius.quod poftea deprehÃ©dimus uerboDciÃ¤fl; ucrfan,neq; promifsio,neqi uotu, ncq; iurara^^^ poteft effe ratÃ¼,quia priusÃeo fumus obftridi^ vllishominÃ¼ inuÃªtis. Et duo in hoe gencreprâ' mifsionÃ» mala fimul cÃ³currunt, q illas irritas ciÃ»t.primum eftlgnoratio,quanon animaduerti mus id,quod poliicemur,aut efle tue iniuftÃ»,aut mutatis reb.iniuftÃ¼ fieri. Atq; hoe genus ignora-tionis tÃ¢ti elb in matrimonio eÃ³trahÃ©do.vt, putabatur liber, poftea dcprehÃªdaturfcruus.mâ trimoniÃ» ftatim irritÃ» fiat. Quare nÃ³ mirum fiat-cidat idÃª in voto. Alterum prjetereÃ malÃ» eftqâÂ® votum irritatur,quialabefaÃ©tamus hoepaftoiaâ Dci,quod ante omnia iura oportet loeÃ¼ habeÂ«' IdeÃ³ fi,vt illud faluÃ» maneat, votum imprudÃªtcr feu temere nuncupatu infringimus,nÃ³ furaus, yt aduerfarij voluut, perfidiÃ¦aecufandi.PeccÃ¢t ni-hilominus, qui hoe paÃ©lo teinerÃ¨ vouent, ex co, quÃ³d ni tuntur eul tÃ¼ Deo prÃ§ftare eitra fcriptura. 8c illapollicentur, quÃ¦ pofsint in ipforÃ»pcrnidiÃ® vergere.Vtq; in lumma dica, vel cÃ¦iibatÃ¼ fcruare potes.velfeeus. VtrÃ¼ volueris elige. Sipotes,iU' xta Chrifti ,amp; Pauli eonfiliÃ¼ eÃ¦libs uitÃ¢ agas. VÂ« rÃ¹m duo tibi eauenda funt;primÃ¹m,utcÃ»opus fuent,abfqivllahÃ¦fitatione,propofituin mutes; deinde,ne ad hoe,licet voueris, te arbitreris cogi vinuncupativoti.NÃ¢ Chriftus 3c Paulus iftavo-lunt CiTe libera.Neq; tu debes tuo cxemplo Chri ftianani

ftianam lib create vllo modoJabcfaÃ©lare.Ideoqj fi vbueris,licet pofsis in cÃ¦libatu viucre,videas ta-â âÃ¯Ã© pcrmultos faftu tuu in exÃ©plÃ» traliere, eosqt gt;nfirmos,quiqs adurutur,amp;labuntur,nollc ob id â â cmediu matriinonij vfurparejTte videat cÃ¦libc pront aliquido vouifti.debes errori occur ââere,ant cÃ³fefsione publice teftificadojc no face ft quod agis,religione fuperftitiofa voti, aut quo â â'crearis tibi Ã¦terna premia. Nec effet incÃ´fultÃ», Ã¼videres tuis verbis paruin credi.vtvxorÃ© duce â ''5s:cÃ» Deo lÃ¶ge fit gratior multorÃ» infirmorÃ» fa cÃ¦libatus cÃ»illorÃ»fcÃ¢dalo, autpfaua

P crfuafione. Quod fi nihil bine cft periculi dono bbi cÃ´ceffo libÃ©rÃ© fruere,atqi regnÃ» cÃ§lorÃ» pro vi billis adiuÃ®a.ExeinplÃ» huius doÃ©lrinÃ¦ pulchcrri WÃ»nobisrcliquit Apoftolus.Is eniin,cÃ» eo tÃ©po f^circÃ»cifioadhuc effet res indiffÃ©rÃ©s, eu viditfc pfrciiuuaiepoffe ChriPci EcclefiÃ¢.circÃ»ciditTi â ^otheum amp;nbsp;codÃ© confilio totondit caput,Sc vo-tafufcepit,qucadinoduin fab lege fiebat : qui ta-â¢uÃ«.cumvideret circuncifionÃ©Titi exigi, vt debi ad falutÃ© neceffariÃ¢, fortifsiinÃª reftitit, ncqi palTus eft, vt Titus circÃ»ciderctiir : ficut cpiftola Ã¢d Galat.difcrtÃ¨ habet. Ita qui cÃ¦libatÃ» voucrÃ»t, il vide rint fc in eo poffe pftare, atq; fie magis Ec-dcfiÃ¦prodeffe,in eo maneant. VcrÃ» fi iure voti, qualÃ®ratÃ»haberi debcac,illÃ»Ã fcaniinaducrtcrint 'dgi,omninÃ³ reclamct. EtPhocius Graecus in' t5rprescÃ»illudexponitPauli,devirgine,qÃ pÃ¢- , trcfeniaripotcffinodo necefsitatÃ« no habcat: p oc-us-pscefsitatÃ© exponit, nifi cogaturexiffitnare Dci legeillicitas effe nuptias. Ac fi dicat, quÃ¢do iudi â¢ 'ai'ct.Ã®utfuadereturhocnoininelÃ®liÃ¢nÃ´elocarc, quad nuptiÃ§ lege Dei effent prohibit^, tÃ»filiÃ¢ nÃ³ debÂ« at feruare virginÃ©.fcd elocarc, ne ffilicct luo

3V PETRI MART Y RI S cxÃ©plo falfum dogma cÃ³firmarct.Hoc ego dicÂ®i non quo illius cxpofitioncm probein, quoniain pcrjNecefsitatein.aliudeolocointcnigÃªduinpjf tcm.fed quo vidcas,iuxtal'entcntiamcius,nÃ³el' fc cselibatum, aut virginitatcm cum pcriculoftl-fi doginatis rctinendain. Sin vcro cÃ§libcm uitaW qukin quis vouit,feruarc non poteft,is non tantu vxorcin ducendo non peccat, fed ad id faciundu aftringitur,cum de inatrimonio contrahendoab bis,qui non continent,prÃ¦ceptÃ» cxtct. Quodc' tiam aducrfariorÃ» leges,pontificiÃ¦,inquam, no-bis confirinant-NÃ¢ per cas licet vxori Ã¨ monaftc-rio virum fuum repeterc, quantumuis oinniavo ta folÃ©nitur,vtloquunturuouerit.Ncqj alia ratio ncm adducunt,nifi quod in eius potcftate nÃ´ lue rit voucrc citra vxoris confenfum. Idq; cÃ»itafit, qua fronte negate audent,Deo amp;nbsp;legi ciusnonii ccrc,cos,qui vouerunt,cximercÃ votilaquco,cn aduruntur,Sc non continent,ncq; ob iniirmitato polTunt.Nonne Deus,amp; lex, priufqua vouÃ¨rent, illos habueruntfibi oblfriftos ad matrimoniuin ineundu^in nili continerÃªtt'CcrtÃ¨,hoc eft.piusho ininib.quÃ m Dco,amp; legi eius tribucrc. vxorina' ritum peteft ^uftÃ¨ Ã voto rcuocarc, Deus aute,amp; praeceptuinabipfopcr Apoftoluin proinulgatii tantundein nÃ³potcrunt:âFingito aliquÃ© cflcqul vouerit xenodochio, aut nofodochio fc ininiltra turÃ¼ proprio labore, fuiq; corporis officio. Sicu contingatin morbuin grauifsimuminterirainci dere, ut proinilTum jniniftcriÃ¼ nÃ¶ ualcat praefti-rc,an accerfetur criininis violatae promifsionis-Nc2Ã¢t.Etaiunt,cÃ» excufari,quianÃ³pofsit.Curi-dÃªânon lfatuunt,quido quis aduritur, amp;nÃ³ coti-net^cuin morbo longÃ© grauiori laborct,quiinil le,qui ab egrotantiu vcl peregrinoruin obfequio impeditur.

de votis et caelib. 315 impcditur. Et fi petgat degere abfq; vxorc, pÃ©ri-bit quoad animum, cuin Ã¦grotus illc,fi velit pau peribus minifl:rarc,quandoquidÃ© male valet, tan tÃ»modo quoad corpus fortaife interibit. Cur, fi-cuti aiunt.quÃ¢do ille aegrotat, neqs poteft, ut vo* 'ierat,xenodÃ¼chio inferuirc,apud Deum exeuf* lut,quia eius voluntate fit contentus: nÃ´ itidÃ© re fpondÃ«tdeillo,qui ob infiriTiitatein,amp;lapfus,nÃ³ Valet,quÃ©admodum vouerat, cÃ¦libem uitam du tcre^VcllcrquidÃ©Sc ille modo abfqivxore efle polTet.fiquidÃ« multis curis atq; moleftijs eflet li-beratus: uerÃ¹m obftat illius incÃ´tinentia amp;nbsp;adu-ftio.PorrÃ´ debuerÃ»t de hoc dicerc,Deum eiuÂ« VÃ¼luntate,atqi animo contentÃ» effc.Sed cÃ´fueue tuntinfirmum huiufmodi fie monerc: prcceris Ã Dco tibi dari uircs,pulfes,petas,Se impetrabis,ut cÃ¦lebs pofsis viuere, amp;nbsp;voto nuncupato fatisfa-ccre.Quare non idÃ© occinunt Ã¦grotanti,qui pau peribus vouerat inferuire;âOra,puira,pete Ã Deo firmam valetudinem, quo pofsis, qucmadinodÃ» vouifti,pauperib.miniftrare:atqi interim in ope-repergCjimpctrabis, nedefinas votofatisfacerc. ProfeÃ¢o debui t vtrinq; par efle ratio. Sed ideo i-ftinoluntadmittcrefimilitudinÃ©quÃ´dfint reuc raPelagianijamp;inarbitrijnoftri facultarepofitu exiftimÃ«f,utcÃ´tineamus:5cgratiam,cÃ¦libatusqj donuin res cÃ´muncs faciÃ»t, quÃ¦ Ã Deo concÃ©da, turomnib.modo fuo arbitrio cas eligant,amp;reci-perevclinf.quodeftjgratiÃ¢in naturÃ¢uerterc.At-queitidem dicÃ»t de ilia, cua iuftificamur, gratia, amp;nbsp;regeneramur, eamita propofitamefleomni bus,vt quifq; pro fua voluntate cÃ¢ queat adipifei. PrecumuerÃ´,authumanÃ¦ inflrmitatis vtcunqi meminerunt,potius ne vidcantur iftanegarc, quÃ´d re ucra illis multÃ¹m attribuÃ¢t, cÃ» totuin fit

Chryfoft.

Scholia GrÃ¦ca.

Axnbrof.

314 DE VOTIS ET CAELIB. pofituin,quantum exiftimant, in liberÂ« arbitriO' Vtq; feexcufent, incptifsimÃ© nobis obijciÃ»tPÂ«â lum,qui ter Dominum rogauerit.vt Ã fe ftiniulus carnis auferretur: quod licct Ã Domino nÃ´ obti' nucritjci quippe rclpcdit/urficittibi gratia meâi tarnenhaudquaquam deftitit cÃ¦libatumretine' re.Itaputantjhis, qui voucrunt, efle faciunduffl, vtDeum in tentationibus inuoccnt:amp;Ã DcoiW petrabÃ»r.vel liberationem, vel facultatem rcÃ¼ft^ di.Atiftisprobandumprius fucrat,ftimulumlt;^ nis,Sc angelum SatanÃ¦, illo Apoftoli loco fignifi care aduirionÃª.dc quanuncloquimur: cÃ» Cnr)'' foftomus feribat ftimulum carnis ibi fuifle dolorem capitis, amp;fcbo!iaGrq:caintclligant ri cathenas,vinCula,carccres,flageira,8c afflid^'Â®/ nÃ©s quas Paulus cuangelizando fuibincbat,idtii potilsimÃ¹m Ã ludÃ¦is, qui carne illi coniundie-rant.Neq; Ambrofius difsidet ab bac interpret^' tione.Sedjnterim.vtnos expcrianturhunianoS demus aduerfarijs,per ftimulum carnis,quodvo Junt,fignincari : quid fanÃ© contra nos exeo pfÂ® ficient f Nil fanÃ© aliud quÃ m Paulum obtinui^ gratiam refiftcndi,fie, vtnon laberetur,noniÂ®' continenterviucrct,neq; aduftioncs pateretoh quÃ¦ illius vocationein impedirÃ©t. ludicabÃ¹ntn' ifti omnibus promifeuÃ© dari ca omnia quai P*Â®' lo fiant cÃ´ccffaf Illi procul dubio multa DeuS gitus eft,quÃ¦ alijs minirnÃ¨ tribuit. Vnde fi aliÂ«!âÂ® fint,vt permulti re vera fiant,qui Ã Deo id nÃ³ o^' tinent,quod vos dicitis Paulum impetrafte,qÂ®âÂ® oblecro agerc debctCNum parÃ¨re mandate,4^Â®Â® dicitur, Qui non continent nubant f ProculdÂ®' bio fi nÃ´ obedierinr, Deum tentabunt, vt qui medium infirmitatifuÃ¦ oblatum contumac'âÂ®^ afperncntur.AcccditadhÃ¦c, quod votoruiurÂ®

DE VOTÃS ET CAELIBÂ» 315 figionÃªpotius PapiftÃ¦ fingere fint exiftimandi, âjuÃ m quod rc vcra earn faÃ§rofanÃ©lain vclint, aut rcipfa tant! faciant,vtprÃ¦ fe ferunt. Nam amp;nbsp;Pa-pÃ¦ipfi vota relaxant, atqueprÃ¦feÃ©lis monafte-riorum ea perinittunt irritare : quod tarnen, vt fiatexverbo Dcipati non polTunt. Idautemaquot; liunde non eft,nifi quod Antichriftus efFert fefe, prÃ§ Omni eo, quod dicitur Deus, aut quod coli-

fibi nititur arrogare,quÃ¦ verbum Dei pof-fcnegatpertinacifsimÃ¨. Quodvplucidiusexpo-natur,nonobrcura proferemus exem^Ia. Qui monachatum voto nuncupant.non folum tribus ilÃsvotis nominatifsimis fe obfl:ringunt,fede-. tiam vouent iuxta rcgulam Auguftini, Bafilij, BencdiftijfcuFrancifcifevifturos. Atpcrmulta funtin bis regulis, quÃ¦ ab ipfis portea immutan-tur,amp;longÃ¨ aliterfiunt; diciturque abiftis rc-gulas illas in manibus amp;nbsp;poteftate prÃ¦pofito-ntinfitas elTe, vt multa quean t relaxare. Iftos li-betpercunftari,cureadcmrationc prÃ¦fidi mo-nafterij nonliceat votum cÃ¦libatus remittere, cura ibigrauior fÃ¦pÃ¨ vrgeat r.ecefsitas , quÃ in inal;js,quÃ¦ab co relaxanturt' IlÃ¦c fanÃ© fpiri-tualiscft neccfsitas,amp; vita Ipiritus bÃ®c pericli-tatur-Rcfpondent vota efiediftinguenda,cum alia fint, vt illorum vocibus vtar , accidenta-ba,amp; alia fubftautialia.Nominefubftantialium tria ilia figjnificari voluut in vno ouoquc ferÃ© ordine vfitata , caftitatis , abdicationis facul â tatum.amp;obedientiÃ¦. RcliquauerÃ´ ,quxcon. tincntnr infingulis regulis,adaccidentaliapcr-tinere fingunt. Ideoquc ifta, feu minora fi-nunt relaxari, alia vÃ©rÃ´ pi Ã¦dicant perpetuÃ´ elfe retinenda inuiolata. PrimÃ¹m de iftis ve-, liin feire , vndÃ©nam certi fint, Deum banc

PETRI M A R T Y RIS fuain diftinÃ©lioncm admifTurum.cÃ» non tantuW illatria voueant.fcd fimul oinnia quÃ¦ contincn-turin rÃ©gula,quam profitÃ©tur.AdhÃ§c,fi quisino nachus.ut quandoqs vfu venir, efticiatur aut epi-fcopus,aut cardinalis,iÃ¢definit eflcpaupcr.deli-nitobedire prselatisillius ordinis.aut inftituti, definit, quÃ¦ continentur in rÃ©gula, quam vouit, obferuare : nihilq; fuÃ¦ profefsionis retinet,pri-terquÃ¢ colorÃ© vellis, que minimÃ¨ vouerÃ»t. QÃ¼â' re manifeftifsimÃ» cil, vota rclaxari etiain ca, qu* fubftantialia ifti appcllarÃ»t. Non eft itaq; firmad lorum diftinÃ©lio. Etreligiovotorum fermetoti rcuocatur ad cÃ¦libatum.quafi fit Ã monachis.Ã®lâ epifcopis,Ã cardinalibus. Scab ififo PapafidÂ«P*â rumbona prÃ¦ftandus. Vbiuero interrogant^^' Cur in CO vnico rclaxÃ¢do tanta morofitas, amp;nbsp;dif' ficultas adhibcatnr. Cum nÃ´ pofsint fe alitercX-pedire,ad ipfiusrci dignitatem effugiunqamp;Dtn aflfirmant, nil pofTc offcrri gratins, aut cÃ¦libatu, autipfauirginitate. EtncidtemcrÃ©uidcanturÂ»' Hierenym, fcrcrc,HicronymumfemperhabÃ©tinore,adEâ'. ftochium,quiait: Audafterdico,cumomniaplt;ââ fit Deus,'boc non potcft, vt virginem poft ruina fufcitet.Sed, vtprimÃ¹m dcHieronymo rcfpon-dcam, mihi parÃ¹m videtur curandum, quÃ m aquot; daÃ©lerdixcrit.fcdquÃ m verÃ¨ fpeÃ©landumefta'quot; tcntifsimÃ¨.Quod cnim attinet ad corpus,!!}''â'' pÃ¦um, Sc mcmbrorum gcnitalium integritatequot; Ãuas virginitatis clauftravocant, falfifsiinum r' gt;cum ilia non pofic refl:itucre,qui corporaino' tuoru extrcmo die Ã buftis, 8c cineribus fit eaturus.QuÃ´d fi forfitan intclligat,vt puto intquot; ' ligcre, Deum non pofic facere, quin pucl!a'u ' rit corrupta.quÃ¦ uitiumpafia fit,idfacilÃª eedam.Sed hoc virginitati cum infinitis al'JâP'j

DE VO TI s ET CA ELI B. 317 utis crit commune. Non enim poteft Deus face re,vtquiheri fuitebrius,omnino non fuerit c-brius. Imo poteft hoc ad omnia, quÃ¦ iam prÃ¦tc-heruntapplicari ; cum vulgo iaÃ©tctur.Deum nÃ´ poflehoc vnum cfficcre, vtinfeÃ©iafint, quÃ¦iain fadaftierint. Deinde iftos meminiire velim Ã veto cflcalicnifsimu,quÃ´dtam cÃ´fidenter affirmÃ¢t Deo nil prÃ§ftantius offerri polFc virginitate,cum Chriftusdixerit inaiorem charitatein neminem habere, quÃ m vt animam fuam ponat pro amicis. Weirco qui vitam offert Deo.ficut martyres, Ion gÃ¨plus dant quÃ m virgines. Quodfietiamiftis darem.virginitatem efÃ®e rerum omnium prÃ¦cla-tiftimain,nihil efficerent. Neq; ob idprobarÃ©t re hxationem in cÃ¦teris votis poffe cÃ³cedi prÃ¦tcr-^oÃ¯inin eo,quo virginitas, aut cÃ¦libatus nuncu p3tur. Quandoquidem vis votinonexpcnditur Ptnes dignitatem rei promiffÃ¦, fed penes obliga bonis vinculum. Nam quicuipiam promifit de-tcin, non minus caprÃ¦ftare aftringitur, quÃ m fi mille fuiftet pollicitus. Alioqui Saul peccatuin luumfacillimÃ¨ purgaffet, dicendo: Qux confer-Wi exprÃ¦da paucafuerunt animalia,quÃ¦ ad fa trificandum retinui, non ut mihi fint vmi. Vndc ocuinalijs conferanturquÃ¦ internecioni dedi, vt Deus mihi prÃ¦ccpitjfunt minimum quiddam Ã¢uod rcmitti,amp; condonari par cft,cum tanta prÃ§ iterim. Adamus quoq; potuiffet exeufare vnicÃ¼ Pomumfe tantummoao deguftafi'c,quod leuicu loin,fi rem ipfain cÃ´templens,vidcri potcrit.Sed quia in prÃ§ceptis res non attenditur,quam lex iu oet,fed tantÃ¹m vis obligationis, amp;nbsp;obedientia, quÃ¢debemus Deo,rcfpicitur,idcÃ´ futiles,amp; inanes hÃ¢bentur omnes huiufmodi prÃ¦textus. V cr-bumDeiÃ¢diunclumquibufuis rebus quantum-o *5

Â«is leuibus amp;nbsp;minimis pondus addit maximum-Itadevotis iftos cenfere oportuit, non vtdignitatem rerum promiirarum cxpenderent, ditcnâ do,aliaquÃ´dlcuiora eompleÃ©lÃ¢turrelaxari fercÃ¦libatus aiuntSc virginitatis votum perpC-petuÃ´ feruandumefTe inuiolatum,cumfitderÃ§ prÃ§ftantifsima. Sic d(cendo longÃ© fallunturiquii ÃromÃ®fsionis vis in omnibus exÃ¦quo eftefficaX-

quot;nde apparet,q Papa corruptÃ¨ agat.qui cuin re-ligionemvotorum vt facrofanftam odiofifsim^ vrgeat,attamen Ã§a relaxari permittit,amp; fibi qu2-dam rctinet,vtyotum religionis, caftitatis.pers' grinationis ad limina Petri amp;nbsp;HierofolymÃ¢: quÃ§, vt vult,remittit, non tarnen gratis,vel fine parue prctio.Et poftremo ne videatur nÃ´ omnia poft, quandoq; etiÃ¢legiturinbiftorijs cÃ§libatuSjamp;vif ginitatis votaremififTe. Namfecitolim exmoua choiamdiuprofeflb,quifufcepcrat ordinÃ©,re. gern amp;nbsp;maritumiitem ex monacha,reginÃ¢ amp;vxo rem,ad pace regnorum,vt prÃ¦ fe ferebat, cond-liandam.Quod cumitafit,curprohibet,neidein fiat pro falute animi cuiusq; cum Chriftusamp;vi tÃ¦ amp;nbsp;fanguini fuo non pepÃ§rccrit in eo rÃ§dimen-do^Sed gratia Deo,pij iÃ¢ minas eins cÃ³teinnunr, amp;fucos deprebÃ©derunt:' Quare no iudicantfibi opus efie vtpergant Romain,cum vidcant,quÃ´(l ille fibi tantum licÃ§re prÃ¦dicat,omnib. Chriftia-nis ex verboDeiparitereficliberÃ». Ex adduffis itaq; apparet^manifeftifsimÃ©.confefsioncquo-q; aduerfariorum, votorum vincula, non tam ef-fe ferrca,quemadmodum ipfi fingunt, dum contra miniftros ccc!efiÃ¦,aut monachos, qui vxores ducunt,prout fibi opus cfic viderint ad falutein, audacifeimÃ© fe opponunt. PrÃ¦terea qui honeih de caufa vxorem ducit, minimÃ¨ vereri debet, ne voti

DE VOTIS ET CAELIB. ^19 voti nomine coram Dco reus accerfatur: quoniÃ¢ kgcm irtam feruandi cÃ¦libatus ex voto ipfe fibi afciuit,cuinÃ Dcofibi nonefTetimpofita: cuius tanta eft bonitaSjVt infirmitatenoftraperfpefta, iieq; fuÃ¦ quidem legis baud intÃ©grÃ©,perfeÃ©leÃ³uc cbferiiatÃ§ nos,modo in ChriftÃ»credamus,cÃ´dÃª-net. CÃ» ergo remittat Deus quoad fideles de fua lege alioqui iuftifsima, curindignabitur, fi nos ipfi bene inutaucrimus leges temerarias quas vo uendoVobispraefiximusT'Deindeadrem adhuc inagispatefaciendÃ¢nÃ´ grauabimuralio teftimo-nio aducrfariorumvti'.Suis legibus ipfiftaruunt, VotainonafticaÃ©e fimilia,que nuncupatafuerint ante dÃ©cimumquintÃ»,vel dccimum oÃ©bauÃ»an-nmn, irrita elle : quodaiunt ideiredfentiendum. efre:quÃ´diilaÃ¦tatc homines adhuc iudicionon ''aleant.QuiddannÃ³n idem conftituetur.quando UouÃªtes,licctviccnarij fint,aut triccnarij, pÃ©rinÃ©e ignorant fuas vires,diuini cultus rationem, 8c iiaturi votorum, atq; illi qui funt vel duodecim, vcl tredecim annos nati^Paulus ad Timoth.prÃ¦ Â«pit,ne ad minifterivan EccltfiÃ¦ recipereturvi duaminorqfexagintaannorfi. Qjiidigitur iftis inmentem venit qui contra eius inftitutum quin tuindecimum,autdecimumoclauurn annu pra:-fignnt '! CertÃ¨ quoad viros, qui funt robuftiores iiiulieribus, amp;nbsp;in quib.calor ad procreandu ido ; neus tardius reftinguitur feptuagefimus uelo-fiuagefimus annus debuerat conftitui. Quo ctiÃ¤ tepore licet obferuatio cÃ¦libatus reddaturtacili-or,eu tarnen cenfeo nulla Ã¦tatevouendum.Neq; Paulus,vt fupradiftÃ¼ eft fufius,in eo loco fcripfit illa verba de voto cÃ¦libatus nuncupando. QuÃ¦ baftenus dicbafÃ»t,dilucidÃª jpbÃ¢t,Chriftianos ho mines votis huiufmodi, fi ea tortafle nÃ»cuuarint

310 PETRI MARTYRIS quod miniinÃ¨ committere debuerÃ¢t, fie non obftriÃ³los, quin pro fua ncccfsitate cÃ³trahereÃ¯* leant matrimonium. Sed vnum cxcuticnduinfu-pcrcft,quod Ã fuperftitiofis amp;nbsp;Papiftis nobis frt-quentcr opponitur. Si licet inquiunt mutare vo-tumjicebit Sc matrimonium pro noftro arbitno defercrc.Na vtrinq; promifsiofit, vnafanc DcOi altera ucro coniugi. Et par eft vtrinq; ratio,cuiHi iuxta noftram fententiam, tarn caelibatus, quÃ in matrimonium fint quÃ¦dam conditiones rauitÃ¦. AdhÃ¦cnos dicimus, inter ifta duo in2-''i â¢ mum efte difcrimen.Quoniam matrimoniuinno

efle refcindcndum.nifi iuftÃ¦ caufe intcrcelTerint uerbo Dei prsecipitur: De votis autem eiufmodi longÃ© fccus acciait. PrimÃ¹m fua natura cumfub nouoTeftamentodegamus, irrita funt. Deinde prÃ¦csptum vrget,vt,qui nÃ³ cÃ³tinet.nubat. Quire vota liÃ¦c li cet fo lucre, 8c fi aduramur,folui de-bent.Matrimoniauero nccefle eft, vt rataconli-ftant. Ad haec.falfum eft, quod fumitur,nenipein coniugio promifsioncm tantum ficriintercon-jugcs,cumaddaturiuxta inftitutioncm Dei nU' ptias illas iniri:qQÃ§ diuina inftitutio difiblutionc prohibct.Poffentamp; aliÃ¦ complÃ»tes adduci ratio nÃ©s pro bac noftrafentcntii cÃ´firmanda. SedcÃ» camiftafatis abundeq; cÃ´firmafic vidcam.abi' lijs corrogandis modo fuperfedebo.

t. VerÃ¹pergÃ¢ ad reliquaiftius Petri argumcM,quiliof paftonititur refellerearguinÃ©cumhoc catholicorum. Quifquis uouet,uolens amp;nbsp;fponte uouet; teneturigituf quod uouerit femel,faltcm piÃ¨.obferuare. Hic,inquit Petrus.deiÃ¯dero eorum , qui fie celligunt, prudente. Nam multi dumprimum uouerint, arbitrabÃ¢tiir fereiit gratiiÂ»

DE VOTIS ET CAELIB. Jil graum Ã»co inprirais promictcre,acfefe pares prÃ¦ftÃ®-doiioto ) fed falfÃ³, amp;ideÃ¶ ignoranter uoiiebant, non uoliintariÃ¨.Quis cft tarn acquis auribus,piÃ¨ IcftotjUtfe tattamincptÃ¨ argutantemiTollitne eiufmodi ignoratio uoluntatis confenfumiNiinquid Ananias amp;Saphy-tauxor eins rem gratampromifcrunt, cum pretium a-gri fui crogarent ApoftolisfEt raox: Sum adultioris x-tatiscumbaptiftno admoiiear.-do fidemDeo.rcnuntio fatanÃ¦rpoftealabor,nechbcro fidem.Nunquid nolenÂ» ac inuitus hÃ¦c fum pollicitus? Seruitus, inquit, ciuilis impcdit matrimonium incundum, ac dirimit contra-ftum.Cur itaque imbecillitas, amp;; inualcntia uiriumad tcfiftcndumlibidini non debeat impedire uotum edÃ©-dum,amp; editum dilToIucrc^Rclpondco paucis.crroretn (Ã³ditionis perfona:,qualis cft illaferuitus, prorfusad-iierfari confenfui quo contraheretur matrimoniwm,at fcruumnon cfle fui iuris,ut liccat ei fuo arbitrÃ¢tÂ«, cum 'itbt,inirenuptias.Sed imbecillitas uirium hominis ad relÃ®ftÃ®ndum libidini,atque cam fuperandam huiuimo-dinon cft,quÃ¦ remoretur, aut impediat hominem, ne gt;u'tuninuncupet,aut nuncupatum ne pracftct. Quiaut quot;ItrÃ³ ac fponte uouet, italicebit fibi precibus donum tontincnthÃ¯, ac auxiliiim euadendi inter certandum fu pcrior, impetrarc Ã Deo. VtfruftrÃ totics occurrant Lutherani orthodoxis,non pofte hominem caftÃ©, accÃ³ tinenteruiuere, quia dono continendifuetit deftitu-tiu. lurans, inquit Petrus ifte, contra Legem Dei, utfeccrunt HerodesjÃ: Dauid , adpraeftandumnoÂ» eftdeuinftui, imÃ³ debet rcfcindcrc iufiurandum. Ergo quifquis uirginitatem ,aut continentiara ab omni coituuouerit,acpofteÃ uri fefefenferit, non obligatur ad prxftandum , fed ad dirimendum potius uotum. Ktmo tamparum uidit, quin cernÃ¢t qudmparum con-fiftathic arguraentandi modus. Quandoquidem antecedens conftatefle uerifsimum, confequens uerbfal fifsimum. Quis enim aftriieret aduerfari alicui diuino inandato,ut uoueas,amp;perfÃ¼lua3 uotÃ¼ continÃ©tia: fi u-titc fenferis:quÃ©admodÂ«pugnat cum le ge improbe iu tarc,amp;improbÃ»,acnefariÃ¼pra:ftare iuramÃ©tum, cuius generis erant luramcntaHerodis Â«ScDauidis? At inquit Petru5,aftringita(ftumuftione,id eft libidine uiftÃ» cÃ³ trihcrcmatrituoaiÃ»,ctiaiaft uocU nuncupauerit conti-

ncntia;:qiiiaPaulus iubet,iit,qui fe non continent sno' bant.Proinde n;fi iilud feecrit,peccat, Sc idcÃ¶ dirimert debet uotum; tantum abeft,ut tcneaturilludpra.'ft.itt. (^noties fupra diÃ³lum eft,illud Pauhniim, juxtauetert Catholicorum dolt;ftorunifententiam,pertinere dunts xat adfoliitos Sc fui iuris,nÃ³ ad obftriftos uoto. Qnnd nifi iÃ¯cintelligatur,neccne eft, id omnibus locis fcr'ptu rÃ¦acuerrctur,qui docent aciubent, ui uotapiaomiii* prÃ¦ftenturUco bona fide,lt;Scc.

Ad premif Quoiic^oaccepi,nÃ¼nintidubitof)iosleÂ£ior:iÃci' fionisfir- lÃ¨d-ituros:nempÃ¨ quÂ£ ultrapromittintin,dut uoiicmitf) cpn'rVtu^nÃ³ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;rotitidinrequirerc, tam naturlt;e uoti, quai/tiio'

titra. Ãrarum uirium. Si citim quis ne/ciat-, an ad honontÂ« Del uergat, Ztr ad falutem fttain freiat, quod polk' cettir 5 iiÃ©inque i^soret, an queat protHare quod pro-mittitf non promiÃt uolens. Quandoquidem uoliin-tarium, ut docia, teftibiis uel ipgt;Ãs philoÃ)phis,rt' quirit notitiam. uÃ¯c tarnen uidco Smythaum ,qnD^ aÃumpÃ euidens, manifesÃMn conuicijs exagi' tare curn tarnen id nullis rationibns conÃttet. inteS' rogat,an ifla ignoratio confei/um tollat uoluntittamp; Confenfum ibi aliquemÃteoriatnon Uberum, cruolit^ tarium, cum dÃ©bita eegitatio CT feientia non intercÃ©dÃ¢t. Etiam qui ÃtuiÃuit, confenÃon uoluntatis adbiâ bent:fed cum iufla ratione,atque notitia,eyitidicio careant,nthilquod poUicentur, aut pacifcuntur,ellrt-tum. Sententiani aduerfarij conÃitare,ut iÃeÃcit, riii culum eÃ : qui tantiim una aut altera urget interrogn-tiuncula, quaÃ Ãnt, quee nos afÃerimuf, tarn perÃncui

DE VOTIS fer CAELIBÂ» 32J p/p: ut necratianibus oppugnari Meant, De Ana-Â»Ã¹i ZT Saphyra non addenda funtplura, cam fnperiuf fberrintÃ¨ Ãc demqnflratutn illot non uoni/Je, QÂ«o4 iJem rÃrej}gt;onfum de hit, c(UÂ£ tu perpetnÃ´ aÃÃeris.nos inbaptifmo neuerepatqueid nonprobas. Eeque ali^ foÃei te gerit, cun agitur de ignoratione Ãeruilit ^^ndittonis ^ejuÃ¦ matrimonium, licet initumfit ,diri-âââf : lt;]uod tu faterit iure fieri, cum ea ret iinpediat re-lidÃtum confenfium, Sed ignorationcni interim no^ ^âlimbecillitatisnon uitpoffeirritareuotuin nuncu-fââum,lt;]iiÃ¶d non itaÃmut libidini fubie{ii,ut ferui fxtemt dominit. Qiiare plurimum Ã uei'itatedifice- 1 cum longÃ© plus honiinet bis ajfcÃ©lihitt 4 natnrtt ^quot;Ãtit obnoxif Ãnt, ejudm omnibus externis tyramns. ^âlâflt;ngt;ijÃtinualtdu, quodaffumis,precibus not poffc ^''P^tTdre, ut Ã tentationibus liberemt(r,uel tit eat 'âini^mus, tarnen nunc non oportet de eo pluribus age,-^^jcumfiiperius multa Ãntin boc argumenta diÃ¤a. ^^per idem occinis, Lutheranos falfo dicere, âo/i PÂ°Ãc celibes uiuerc , qui diuinitus prtedili non fiie^ â'W dono Cielibutus, Verum tuam confittationem tan~ ^lt;lt;â¢'gt;1 conuicijs, non feripturarum teftimonijs com -quot;luiiif. Ã¯rrifione prÂ£tcrea tibiperfuades,teargumen-^'â'Â»ifoluijÃeÃ¤me addniium , ex collatione iuramen-iiOquot;uoti. Ktaitjeandemnonefie rationenhquÃ¨diu'-fanie/ita iniqua, cum alicui Dei mandata adtierfcn-â ^'lt;gt;',nonfintperficienda. Sed uouereac prÂ£ftiire uir-amp;'^itatem,uelcÂ£libatum,nulliDei prÂ£cepto aduer-blur,(^dÃ dixerim,Dei iufÃu non debere feruari (elibatum ab bis, qui non continent, er aduruntur, KtPauliis tefiatur,illicÃ³ ad ÃiÃ¼ figmentii conÃgit,dicitqf

iSx non ejje intelligenda quoxi uoucntes, fed tdnttiin ii ceeteris,qui liberifiint,hilt;igt;ere locum. Alquciiilquot;^ probatione,qua nis oftendere, cÃ¦libatum feruxre,ciââââ lxpÃbus,cr aduflione,minimeuduerftri cuipixmdiÂ«fâ no mxnddto,mifcrc delirxs,^^, ut cbfiieueruHtÃÃ'i^^ petis turpiÃime,quod in principio eratprobunduwÃ modo inter nos eS controuerfwm.Si ego dxrem, eÃeobflriilosuoto,qucmadmodiim tu tibi nuncÃwiiÃ mittrimomum inire nequeant^definita effet lis^C^m^^ fupercffet controuerÃa. Sed hoc dumnon prob^tibiÃ mis ut conccffum^ quodeS propetotiiK diffutÃ¤tin' mts cxput.lpfe locum oftendo,quo prtecipifuriquodiio affcro.'Tu Sdtim dicis. At qui uouerutffuiit excipieiiili' Cfquot; utfophiffa,exccptionem in eo fiicis^de quo contend' tur. Sic nullus error unquam Ã¨ fxeris Uteris reuitiUp/ fct. Et ne uideuris hoc non fenfiÃe, ad finem addis, Ãc intelUgatur,quod Paulus dicit, pugnaret cum ont/ii' bus feripturÃ¦ locis,m quibus docetur, omnia uotii pi^i bonaq^Ãde praffÃ¤da effe. Atiam centies diximus, qUiC tu cit.sSjCX uetcri fumi TcflamentOjÃ§y citremoii'^^ effe,qute uigcbant co tempore,ac noflro minimifuutfi' tinedÂ£. Deinde tibiaccipis uota ciciibatus effe nos nudtis nominibtu oflcndimus effeillicita.ldcircÃ¨nf Ãi meliores ,firmioresq; rationes habeas, tacendumtilf^ potius cfl,quim it a incaffumloquendum.

PorrÃ¶ quÃ³d ait,fi potes feruare continentiara, fe'Uââ fed uidc,neputes tcui uotiaftringi ad fei-uandfi,fcuÂ»li quid te Deo per uotii prÃ¦ftare,quodaliÃ¤s no teneris'l li facere. Que preterit q iftud fit Ã uero alienÃ¼lVienin* uoti obligari uouentÃ© euincunt loci cÃ³plures.quodlU prÃ tii exfcripturii,tÂ£) exprifeis amp;nbsp;optiaiisauthoribut adduxifflid'

ITE VOTIS ET CAELIBÂ» 32J idduximus.Deindeperuotumad continentiain aftrin gi hoininÃ©,quÃ¢ anteeditumredderc nÃ´tenebatur, fed UntÃ¹m ad eam feruandam inuitabatur Ã Chrifto,amp;Pau lo,apcrtifsimuin eft.Nara dicit Paulus, fe Domini prÃ¦-(ipcumdeuirginibus non habere, fed confÃ®lium dare, Ã¯alfiimitaque cft,quod ais,debcrc necsifariÃ cÃ¦libem iccontinentemeam ducereuitamper omnia,lt;uiconti gitdonum continentiÃ¦;uc de quo Paulus nullum ha-bmtdominiprpeeptum,fed confilium duntaxat fe dare aftruxit.

Ã¯iolonuncagere,lt;]Mm fidditer mca retuleris,qiio-riininhoc e^fet fruÃ¼ra tempus conterere ; pr^fertim ijuÃ¹ leÃ¢or ex aÃertionc prÃ©fixa,uidere queut htec, qutt moiiÃ´ nctrriK,quomodo dijjcruerim. Ad id uenio, quad âlt;i!,tccogt;npluribus ex lacis diuinÃ¦ fcripturÂ£ probajjc, kminesudigiiureuoti,ad idprlt;ejÃ®nndum, quaduoue~ tiat.Eu quum nuHa fint,niÃ ueteris inÃ¼rumenti, par efi, ntdeueteri tempore tnteUigantur. Idea, quum iUa loca perpetuÃ iadaf,adum dgis.Neque unquam ego fum inÃ wtitSjdecdibatunon extare tiUum prlt;eceptum priua^ te, vÃngulare : quandoquidem res eft, quÂ£ non omnibus in uniuerfuin,im(gt;paucis admodum, utuideinus, conueniat,fed potins Ã¨ dinerfo^matrimonium DeuS aperte pracepit iUis,qui non continentÂ£t abfque controuer-/iaquicunqne nonfentinnt fibi concejjÃ¹m dontmt cÂ£li-batus^neque nident fe per ipfnni promoturos magii, quim matrimonio regnum Do, legi commnni relin-quuntur obnoxq,qnam ab initio Dens promnlgauit^ s^uum dixif.'tion ek bonum hominem eÃe foÃ®unr CÂ£-libÃ¤tum nero iÃ¼i dixi neeeÃario prÂ£fiiindum, qui Ã§y ui-i resdiuinitus habuerit,cr per ipfumanitnaduerterlt./e poÃeCbriÃ¼iEcdeÃammagisqH^m matrimonio Â£cli-'

516 PETRI MARTYRIS ficarc.tiiimÃ hocprieÃArenollct^conuittcercMr Ã¤lgt;[f ulli tergiuerfationc,Deum non .tmare toto cordc, nimd,atque omnibut uiribus .Apoftohts uerÃ´ dicit,fc'gt;lt;â* haberc prteceptunf.cluid nihil inuniuerfnm dehocgi^ iiitÂ£,conjlitui potcÃ¢,uel cft con/iitutugt;n. ScdexiliK^''^ pgt;-lt;ecepto,lt;]t{o Geum djiringimur omnib.modis diligi^^â ijuodii ccrtos homines necejjiiriÃ´ conclnditiir, fub pricceptum cadere,

Vcrurntameninrebus promilcuis, qu.ilis eftuo^â'j dcrc Deo,libera debent cfl'e omnia.iiiqiiit.Ncc * cuiquain uouere perpetuam caftitatcm, feu contw'â tiam.nec tanq rem neceflâariara ad Ialutem,fcd adÃ®tP^ foluni,donee potueris prarftare,amp; tanquanareÂ» ferentem, Accipe iam candide leÃ¢or egregianâlââÂ®' probationem. Paulus inquitjcircuncidit Tiinotli'quot;''â] i non quÃ¶d neceflariain arbitrarecur circuncifio'â'Â®â | falutem,fedpromifcuam amp;nbsp;indifferentem nolcbat circuHciderc , quÃ d iiidaii id exigÃ¨rent ! tanquam adfaliitcraneccffariain. O tenebras Qâ'Â®'quot;* pcftus fapiat.hunc tam crafsÃ¨ ceciitienttin,prouinii'j* labefaiSatÃ¦ fidei, qualis uideri ctipit,libentcraoip'':quot; turlEftnÃ© Cbriftiane leÃ©tor, uirginitas ficreipiââââ fcua,quctnadmodumerat tempore Pauli citcunciiioÆ jTiothei,quÃ¦ficbatne imbccilles infÃ®dejudei ofrtâÆj rcntur,amp; offenfi refilirent Ã fide Cbrifti 1 f I fuiffetfaAailla circunciiÃ®o fpeaflequcnd.eiuftitiâ^iâ ; lu is Ã¦tcrnÃ¦jnon fuifict illi dÃ¯nabilis,amp;inaxiinÃ¨Gtquot;' tibusIQiiibiuPaulus dixit'poft celebratiim ab Apcâ*!' ' lis conciliuin Hierofolymis , Si circuncidamini, ehrt' [ ftusuobis nihil proderit. Hoccine fcntitdoÃ¢usd^pi''â â de ca-âlibatUjUirginitateautcontinentialVt fi hwuâ' i ueantur (pe confequendi amplius prÃ¦mium cilcIhÃ gloriÃ¦jfccutn ferent damnationem illarnÃ®Ã¼cindenl* j motheum non circuncidiÃ ctPaulus,quandoid (adtquot;' fuiffet citra proximi infirini fcandalum, nulluiu adoi', fiffet facinus malum,quod non cgiffet contra ullaaifi*' Icgcin. At qui editum uotum non perlbluitipeccatirtÂ® Â»aiitercontra uariaPeimandaCa.Ã®irgo'cQllatishitf'i

DE VOTIS ET CAELIB. 527 tri longÃ© eftalienaÃ propofitoillius, utcuiique obcam fibiblandiatur,d; cri lias tollat.

Morf tuo, lt;jiie dilttcijÃ¨ dc intÃ©grÃ© i tnediÃ©idfiint, (ijutniidinodu'M mAifertione patetyinnoluii ^mutilds. Tgt;ocv.iaÃ¹mlicm Ulli qui ctfiibÃ¤ttiinuoiicruntjicet non tfiSÃ¨ fgm'nf m uotonnncupando,cMes uiuere:mo- cÂ°i'hi dÃ Ã§rdonun/lntnaiHidd hocncceijitriim^Ã§^idintÃ¨lle- tpm quib. Xfrint (tii rcgniÂ»Â» Dci promouendum conducerc.

Scdciiutioiiesddijciendasrecenfui, quarun uni fiÃ¢t, ne ^^Ã®cant putirent iure uotiad id genus uitte adigi: HamÃ tincrc. (elibattuneccÃariiabciiexigerctur eo wnuiie, qtiÃ¶d ^ouerintjreclamaredehent^tyreluÃ©iarÃ¹ficut Ãcit Pau-bis,qui quum uidit ciratnciÃonem lt;cdiÃ:arepoÃe,it~ que non cxigi ut neeeÃariant, iliatn aahihuit circunci-doidoTimotheum. AtquwncxigereturquaÃui, cy^it(~ telegif^nobiit cedere,necpaffii^e{Ã¯,!itTitus circuncide tttur. Quid ob/'ecro cÃ¼ inijh coHationeabfurdif qiiid WfpftjW itateoportucritexclantarc-p.es cRutrinque promifciiauelindiÃvrcns,caâ!ibatuscrcircunciÃo,pro- . Wm tcmpc^iate fuit. Atquehac libera uclmdifÃrmtia ra amp;io icfirco dico,qu6d iÃ¼ispoÃinthomnesuel bene, uelntalÃ¨ difi'erÃ©tia . Wi.Et qua folenthuiusgeneris , hbera Ãruari dcbriit, Â»equefunt aflringenda neceÃitate,ut qui libet^utmagis eauideritad honorem Dci conducere,dut minus, conÃ-bum atquepropoÃtummutare libÃ©rÃ© uelcat. Etquodai fneattttiet,neq; dd tempus talia uaitaida cen!'eo,quantifii id tu mhi afcribas.Dixi quidem his,quiÃrtaÃe nuHomo (io (iddnei uclint,uteredant uoucndifacultatcm in TuÃ¢ge lioprcrfusextin0lamcfÃ',acfttnt prodines ad uota,utÃe falte iioncÃ¤tjUtfc liberos cfÃr arbitrabeturad mutadaqmi Deo fx xÃ¼to dicjrim,cH la niderint honore c: eionÃ Dn

exigere.Sedqncdad remdttinet,exmedfente/tM,iiiiKâ' ^uarÂ» dixi uoucndim. Atque in hac parte aJJÃ¨rtionisUÂ» twn docui^nt Ã poÃint, e:}- conducat, ctelibatum Ãeruet^t non dutem confultti ut uouednt,uel dbfolutÃ¨, uel ad teni' pus.Qjidre rideds, quantumuelis , ineÃ³mque pro^'ââ tiottem ironicÃ¨ appelles egregiam, qute ab exeinplo li deducitur, quando earn euertere non potuifli,Ãâl hue uelis, nota, perfltit : ac eiw totd uis in eoÃta eit, , dum res liberx funt,libÃ©rÃ© prteÃnripoÃint.

meneadeiH nonfuntdandie, quando requiruntur iteeef' fario, nempe ui Legis, dut iure uoti. Paulus ita fegeÃit, qui libÃ©rÃ© circuncidit Pimotheum : fed quaÃ coadtÃ¼ Lf' ge Titum circuncidcre noluit.'Videtur iili mirunt ginitM^aut oelibatus componatur cum circunci/loiie-, Veriim intelligere debuerat, in eo iÃn effcÃmilia, â1quot;^^ CrreÃ©lÃ©jCT' praueprteÃ:3,ri,feuÃeri poterant. DffK' tu ipfe nÃ¼hi aliudÃmile in iflA collatione demon-

{lras,quodegononddduxeram. Ndw dic/s circunciÃo-nem tune temporis faÃ©ldtnÃgt;e aÃequendÂ£ iuiHtite, lutis lt;eternie,fÃ¼iÃ'e dainnabilem. lUud idem ego dico dl (xlibatu,Ãquis eofferetfeiuilitiam aÃequi,qiMmlgt;'ââ bemus perfidem,dutfÃeret eins merito uitam ateriunti quÂ£gratis datur, proculdubio erit damnabilis. TÂ» ro quia Pelagij non potes obliuifeffemper operibtis,^ tuo potiÃimum clt;elibatui tribuis utm mereiidi iuHitinâquot;! uitamlt;etemdm,e:^ premia in catlo ampliora,necnoigt; propter opera, er cÂ£libatum,ChriÃum ipfum,dcmofâ tem eiusfacis fuperuacaneam. AdhÂ£c,Ãnem uideris eoi^ e^-^libatusmaiora premia inclt;elo. QuetnÃner ius ' * nemnequeÃ Paulo,nequed Chriflo didiciÃi-jeduelÃ bifingis^el mutuaris hominibus. Viide inter merceoi rios uerÃ© einumerari potes, qui nil aliud in fuis operibUi

DE VOTIS ET CAELIl. 519 fanÃ¼i cMatw eft^ 'ttdocetChriÃi(^,regnumcÂ£lorum,ntmpe mterrii am-flâficandum,cr protendcndum ad latiÃimos fines do-^^âiid,prÂ£dicdtione, attjue infiantifiimis preciigt;us,ad cMatus,his,quibus dtituieÃ¼,eÃ´ condueit, quoi ^ultis curisiÃ¼os expeditosreddat.Tu uerÃ´ mteUigis re-JNWÂ« cdlorum,quo fiudmur in leternd pdtrid : qttdfi qui ctelibes,ibi potiores pdrtes eo mÃ©rita fint hdbÃ¹u-I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Atque itd quid Chriftus per regnum Ålorum uolue-

^â^utmultddlid foies, mdlÃ¨percipis. Ueque Pdulus ,fi ilium reÃ¢Ã¨ infigt;icidt,dlium fcopum clt;elibdtus d Chri â¢ I^conHituit. Vtdenique rededm dd coUdtionem pro-fÂ°Ãfam,ddhuc in ed eR dliud fimile:quid uti tu dicif,Pdu-citrd fidnddluneinfirmorumfi circuncifionem Timo-^quot;^iODtij]Ãet,non peccdfiÃ¨f.itd ego dico, non peccdreil-qui ft uidedt,fe nihilo plus dedificdre Px:clefidm,zr ^Â°^r'mainpromoucreper cielibdtiim,qudm per mdtri-''âÂ°'âiâtrgt;i,imÃ¨firtdfiÃ¨ minus, clt;eltbattm omittdt, cr md-^^unonio iungdtur,quo uidedt fe melius rem gefhirtm. '^Â«nnotrein quum omnid bdcfimilid intercedant, dp -^'ÃimdÃiit colldtio,quam propofii. CdterÃ¹m malitia, cr Â°â^ââim,quo contra ine,imÃ contrd ueritdtemldborat, te uidere non pdtiuntur. QjtÃ´dque dfferis contra ud-ââ 'ââDfi mandata illum peecare,qui cMatum, quem uo-fâ'â^Abijciat,inane ac nullius ell momenti, quum man-' datum nuHunt profÃ¨rri pofiit,quod hoefadÃ®o uioletur.

^âtinfepius indicatuni ell,ad tefiimonid ueteris Legis ^i'^^tmjrullrÃ confiigias.

CititPhocium GrÃ¦c'.im enarrantem ilia Pauli ner-^iQui ftatuit in corde fuo frmus,lt;!fec. Quepcrftia-nm darctnobij,non efÃ¯'e feri:ar,di;Hi notum coÂ«tinen~

530 PETRI MARTYRIS tiÂ«, fi (ontinga,tuj autuioTentia Icgum nosad idad'* gi.NÃ´nnc te l'ebet pudere,Pctrc, illi'm Ã»riptorcinprâ te cfrarejqâfi adeu nthil fubleuat caufamtuam, uteÃ¢piâ nÃ¨ deprimat,atq',burn! dei)ciat?Habct enim is bxc 11Â« ba,qaa: amp;nbsp;f ipra c;tauimus,in iiliidPauli.Si niipferitu'f go,nonpeccat.Virgincm intcll'giâ,non ilUmlÃ®eocon-fccrataiHjfed tnnvptampuen3ni.Ã®llactenim,quaâiÃ¢(ltÂ® confecrata efi,finupfcrit,adiiltÃªnim inducit Cliriftââgt; cuinupta cft.VidÃ©snepiÃ¨ Icilor.qudin indigniis l.tift' Petrus,eut fidesbabeatur,qin tam dilucidÃ¨, tain^^ucii'â pudciiter in cnritut,illum feriptorem dfc ftarc, quiâJ' werfus cura ftat gr.auitcr f

Meut non re(irt,cjuÃ®d alibi dixerit i]k Pooeititfd nnncantniaducrtietimneDt'yUt pater non feruet virginem : guod ei alioqui facerc liatit,Ã neeeÃitif pÃÃrtaÃe imponeretur,ciMÃ per Dei Legern nitptii W eÃent licitÂ£. JmÃ³ Ã quis hanc iSi fententiam nitercturoi' trtidere,non debet ille^nquit,Ãliam feruare uirginen. Quidautentnuncdttinet,ÃinexponctidoPaulo que aberrctlCÃm Ã uero deuiat,eum non fequatnurqn^' admodu ego iiiterpretationcnt,quam adÃrt hoc loco, approboÃed id notaui reÃ¢Ã¨ ab ipÃ) iudicatum, quoliÂ»' terpretando attulit deneeeÃitate, quÂ£ poÃet oriri cx Pâquot;'^ ua opinione,qua exiÃbnaretur lex Dei coniugia nnpeo-bare. Atque etnn co idem eÃe conÃ¼ituo deneeeÃtUK, quÂ£ apiid multos nafeitur exuana cxiÃmatione, de bis uetts conceperunt.ihec fanÃ© caufa eli, curcumcie taui. Sedquii tenonmirctur adco multadicere de Pbo-ciÃ³,quÂ£ alibi diÃeruerit pro tua parte, quum nihil al reÃ)oiide.ts,quod ego pro mefaeerc hoc loco dcinonÃri^' ta l QJild aliud id eli,quÃ m pr^tereundo diÃiiniiUâ'^i quodfotuere non poÃisl At nefeio quomodo uideor Â«H' bi preeter ordinemÃciffe, qui cuin tÃ¼o loco non foleavÃ¼ fc.'-ip.'oris alicuiuf mentioitein faccrc,nunchuiuiPhocil mend

DE VOTIS ET CARLIB, 531 maniiterim. Sedcaucbo poÃhac ut ordo feruetur inte~ ga-,ideÃ´i^ue plura de iÃo Phocionondicam:quiuerba mterpretendo ApoÃvli, ^Uic ddduxiÃ»i,cMn alijs er-dliqud^ Hircines excipere audctj^uum neque Pdu-bu^ncguefcripturtt uliibi atiufyudm exceptionitmen-tionanfdciat.

SiabCqueuxorijiinquit,confcnfu Â«ir qiiifpiam uo-tumnuncupauerit contincntia:,irrjtum cft uotiim il-!ud,amp; rcuocandum, cur itaqiic non liceret rcuocare hominem Ã uoto, fi fe non continet, ac uratnr, quura id iuheat Appftolus ? O argutulum caput, Qjiem non. mifercfcat tanta: infcÃ®tiÃ¦ ?Qni^ non cicploret miferiX iUixrt rcipublica:,cui pr:eficituruÃ®r talis, ut Chriftia-â'âquot;iâ''hg'0ncm iScficcm ab crroribusrcpurgat, ac ucn dicctÃ®Sed excutiamus liominis huiua argumentum i-ftnd . Simaritus, inquit, uotum contincntia: ediderit abrqucuxorisfu.-econfenlii irritandum'cfluotum illiid Etgo reddi nÃ´debet uotÃ» hominis,qui fenon continet, iUturitur.Validum atquccflÃ®cax iftud eile argumentum probabit ad Calendas Gra:cas . Nunquam cpim 'omiincethÃ¦caVqnam inter fc habere fÃ®milituduiem, â¢utaflinitatcm .Nam marito nulli licet uotum conti-OcntiÃ¦Deo nuncupateabfque confeniu us/oris fuÃ¦, eo qubdisnonhabetpoteftatcmfui corporis,fed ilia. Ãt Paulus prgcipit, ut|uir debi tam rcddat bcneuolen-tiamuxori,necfe inuicem fraudent illo debito.At no-â¢Jerencmocogitur,fedcuiquclibcrumeft,libeto liltem foluto, an uelit,nÃ©cnc uoucrc.Se4Â«b edito femel iio to refilire fas non eft. Maritus noiftft fui iuris ut uo-Ucat continentiam abfque confenfuuxoris.Id cn'm ad-nerfaturlegi Dei Ã Paulo euulgatÂ«. Et ideo illud uo-tuni,quodfineconfenfuuxoris fit,irritari prorfius debet. Sed nunquid baud fecus incafiiim c.idere debet uotum liberi hominis, amp;nbsp;qui fit fui irris folutus ab O-mni ninculo connubiali, quandp fe non continet,amp;u-ritur ? Quuin Lex Dei diuerfum prÃ¦fcribit, quando iybcMitbona fide rcÂ«Ãdantnr uÂ«ta ? Piidiiiffet ergoPe-

PETRI M A R T Y R i S trum huriCjC non omnem pudorem Ã©xuiflet, tanÂ« ine-ptumac imperitutn nefterc argumentum, corani tanta hommum doftorura concionc, quanta tune Oxonij in gymnafio thcologicoad cumptarlegcntcmaufcultan dum erat congre gata.

Mm riittonis uis in eo craf.plus Ã¢ebere legent, c eeptum Dei ualere,ciudm ius uxoriunt ; fed ittud eÃ¢tiinti ut uotum abroget,fi guis abfgue uxoris confenfu citlibd-turn uouerit.Cur ergo idem non ualcbit Lex Dei,giilt;Â£iÂ«-bet non continenti,ut nuhat, cr prÃ¦dicat melius efenu-bere,gud)nurÃ¹ ideÃ³guenon oportet expe^are CaMsi CrieciU,ut drgumentum probetur,guod efl cffcdx, tyc-uidensdminoridd nidius.Si udlet uxor irritdre uotum mdriti recldmdndo', multi mdgis idem poterit prtet' I ptum Dei fecus iubendo. VerÃ¹m tu homo fubtiliÃ'nuc itl j guds ungudin Cdlendds probdbis hominem efe hberum, dutfuiiuris.itdutmdn^tisDeinon fÃ®t fubieÃ¢ust Semper hoc tibi fumis,guafÃ®grdtis id fÃ®s dbldturus.Dicis tered non effÃ¨ conftrenddm fÃ®militudinem hominis,tjuifÃ® inconiugio,cr quifÃ®t dbfgue uinculo connubidlis^^-'Ã ego hdcpdrtedrgumentumcoitneiÃ¼dm. ^on itd funtlâe' bes,uttilifÃ®ngis.tgt;ldmcdmfubieÃ´lionem qudm hdbeimÂ«

P^^^eeptd Dei,quum illd confÃ®ro, quam habent 'm-terfecomuges. Qupdd hoc fequutus Vaulumdd^omi-nos cdpitefeptimo:quifubieilionem uxoris ergd uirum, compardt noÃ¼rÂ£ fubieiÃ¯ioni ergd Legein. Sed guis to hdnc colidtionis rdtipnemin co argumento non feiftfÃ®} qudegodminori dd mdius fum progrefÃ®Ã¹s : ideo rds in tud confÃ®itdtione. Velfortalfe drgumenti uim it-prehendiftiicr quid^utdme.proppnebdtur, difficiliusut-fumcft,qudmut tUttd poffes Ã©luderc ,iudicdfti effe turbdndmn, lt;3- inuertendwin. NÂ«nlt;

DE VOTIS ET CAELIB. 5^3 ^fÃ¤tioitfmtrMsfi'rrc^niÃ leÃ©lofadhuc monendus effets ftt non ofcitÃ¢ter notet, guid 'm cake huim obieÃ©lionis ifle : magnant nempecondonem dodorum tiiro-âi^i^nmihidocenti 'mgymnaÃo thcologico adfitilfctcÃ¹m fantcn paÃim dcblatcret,pucros tantum, cr adoleÃ:entes ^^Â»teaudiendum conucnire. QnodÃtnenonproptereÃ¤ ^ââ'0, (juÃ´d id ticl pili facia, ciuot,uel qui ad fcholÃ meam ^^ccdant. Sed tantÃ¹m hÂ£c refera,utfluporhuiui uiri de-P^ebendatur,q uo fcribendo mcndacia pugnantia cr ua-Kfeipfum latet .l^ugatur etiam circa obiedlionis initia, ^tplorando Rempub. quaÃ â¢fniferam,cui ego pr^ficiar ad (^briilÃ¹nÃ religionem e^squot; Ãdeniab erroribuf repurgan~ ^^gt;n. Nefeio profedÃ´ quÃ m iilc fomnict, me hÃ®c habere, â^dalicubinunquamhabuilfe rerutn publicarum praÃ-linram : niÃ miniHeriÃ exâ obfequium TE.ccleÃte,at{t fcho~ ^â^,iÃi bominiÃt praeÃeRcipub.fcd hÃ¶r um mendacioru, inepta locution^ magi^iun habet fobun 'muidiam.

Tandem exhiber nobis exemplum,quo conuincat,li G. 8. 'Â«t uotafoluere propter imbecillitatem noftram. Si Ã¯grotus,inquit,aliquis uoto fefe obligaret,ad fcruien-dummorbislaborantibus, Â«Staft'eftis inualetudinario, *utinlt;irmario,atque contigcrithuic quoq; morbo affi tbnÃ³nne aflFeftahfCualetudo Ã uoti folutione libcrum tumreddet ? Cur non itaaduerfa iialetudo mentis ad 'iincendumlibidinemlibcrabit hominem Ã debitopra: ftandi uoti i ArgumentumIcuc, amp;nbsp;folutio facilis.Nam taiquibus ifta depromitur collatie,nihilo minus funt difsimilia qudm quf funt difsimilima.Quod enim prio tiponiturloco,impofsibilcefteftu elVnon iteraquod pofteriori. Quiamente nemo adcÃ³ imbecillis eft, aut â¢ eflepoteft, ut nonualeat, modo uclit liberate fidem, Â»tqueprÃ¦ftare quod promifit.Quiapetentibus datur facultas pr.iÃ¯ftandi,ut Chriftusaic; Petite,amp;aÃ§cipietis, amp;c. de quo fatisfuprÃ : amp;nbsp;Paulus ait, Fidelis eft Deun, qui non fÃ®net nos tentari (upraid quodpoteftis. DÃ©ni-

Ãlut quemadmodum Deus Paulo pofcenti *uferretur ftimulus carms dixit,fufficittibi gratia namu)rtus in infirmitateperficitur : itahaud dubiÃ¨ls' ccisitisadftuprutn.fufficitDei gratia,utfortiter qu*' ant refiftere, roodb cam fedulÃ¨ amp;: piÃ© pofcerent. Cuj inquitPetrus ifte.noniubentÃ¦groto illi,ut pergatcquot; uite extremepericulo miniftrare egrotis, amp;nbsp;ualetuJi; narijs,atq;intcriniprecib. falutcm petit ? quÃ©admo'^â impotent! fe continerc Ã coitu prateipifit perfiftere W eelibatu,'atq;aux)liri continÃ©teruiuendi i Deopred^ poftere non ccfletfRelpondco hfc duo nihil habere in' ter fe adÃ®nitatis.QuandoquidÃ© corpore egrotiisfalte'â cumuitÃ¦maximodiferimine,nequit ullo paftofflin'' ftraremorboaft'eftisjacuotu preftare,nidmÃ©tetann' i amp;affeiÃ¢u,quod proiniiÃ®t,quod illi fatis erit. Sed inudi' dusamp;egrotusaniinopcrbelÃ®epoteft uotnexolucreDeâ inodb uelit, Ã´tfuo non defuerit officio. CÃ¼ iicrÃ¶iwn' tit,nec infiminominis theologis,illudPaulinfi,qgt;isâ'â garit.auferri Ã fe ftimulÃ» carnis aliquod incitaÂ»Tientngt;Â® carnis adducitur,quoprobet,confugiedu effenobisnâ. diuinÃ» auxihÃ» poftulandum.quotiesad libidinÃ© tainur,quÃ´ uirtiitÃ©, acfacultÃ¢tcuincendi tenrationÃ©aj fcquamur, illc conaturitalocfi hunccludcre,utn!hilni dcatur eis fiifl'ragari, fedrefragari potius.NÃ© eniniin' tellexit,inquÃ®t,Paulus,ibi per ftimulÃ» carnisaliquod'â citaHientÃ» ad ftuprÃ» aut fornication?, fed perfecudo' nei,affliÃione5,carceres,liincula,cathenas,pljgaS|hp' dationer, quemadmodu grÃ§cafcholia, inc^uit,interpre tantur.Refpondeo.has omnesferÃ¨ interpretationes*' pud OecumcnmjChiyfoftomÃ»jThcophylaiftÃ legi''* ractfÃ® loanncs guida Grecus.amp;Tlieoderctus Ã®ntellexe runt per ftimulu carnis,laborÃ©,amp;negotiÃ»,quolt;l illÂ« h' dem cÃ³cionati exhÃ®buerÃ»tAlexandcr,Hymeneu5, lij fidcihoftcs.Hicron-y. libre Ã®. in epiftolamad GaiÂ»'-grauifsimfi exiftimatfuiiTe capitis dolorÃ©, que fubin-Â® erat Paul. perpeffus.SeduliusHiberniÃªfis uircxiiu'?â'' rudicioni$,ac uenerÃ¢df antiquitatis nomine fufpicrâ' dus(erat enimannoDomini4}o.)non dehistantii,'ââ de lege mÃ©brorÃ¶ luculÃ©tcr intcrpretatur.PriinafiuiD' Auguftini difcipulus alios afferit intelligere titilliuâ' ncs carnis,licet ipfc mauelit,ut deiugib. affeÃ¢ib.in'* li gatur.CÂ£Ccru,quid opus eft ta multisiNo cnimretâ'

DE VOTIS ET CAELIBÂ» lerit qiiicqfÃ®ue dcli!s,fÃ®ue deillis intcnigatur,Ã§^ad no-ftrÃ»inftinjtÃ» attinct.QuÃ¢doPaul. docct oporterc affli dos.ijualiÃ»unq-jfucrit ilia affliftio, cÃ´fugerc adprecÃ» prefuiÃ».EtproptÂ«rcÃ dicÃ»tthcologi maximi nominis 'lUotiesprouocamurad libidine, omnib. dr maxime iio toobftridis follicicndu,acfarjcandÃ» efTcDeÃ» precib.ut 'lliiis auxilio i obcratieuadÃ¢t fuperioresin eo certami iX.^liinccoronÃ©tur.CÃ» Petrus iflc aHcrit locÃ» hucPavi liÃ¢ fuis partib- aÃ´tra nos ftarc,eÃ´ Ã§, Pxul.DeÃ» intcrpel-lansnÃ´ crat auditus.t'cd rcpuliapaffus, errat toto cado, terra. XÃ¢ dclÃ¯nÃ³fuerit auditus, ut ftimulus ills tiprorfus auferretur, quodpetijtter, qtiiiid illi m.txi-â¢Â»opcrc crat incSmodÃ¼ cft tamÃ© ei tanta gratia data, ut plr luorit omnib. infultib. rcfiil:cTe:ac uirtus illiusbinc âblolutior eiÃ®efta eft,acDci potÃ®ntia illuftrior rcddita ^iUârefiqtijspetituslibidinisprouocamÃ©to.DeÃ»prc-Hrctur aufcrriid fibi,forfitÃ¢nÃ´ exorabit,q)CÃniodo fÃ®t JpturaillitÃ©tatio ea.Dabitur tarnen Ã Deo auxiliÃ» ut fuf ^oatrcfiftere,ac uiftoria reportarc iuxta illud Chrifti, ^Â®J'tt,amp;:tabitut Ãec.Q^are dÃ» hocteftiraonio ficindo fttabufiH eflPetru5,non opcrSfolÃ¹tnlufIt,fedfu.^pro 'liditaiiditonbusimperitiam.

Simile ijuod adduxi,iit non ignordre uideris,in eo Ãtu ^flilt;inÃ dfdltÃ¨tequdltshabÃ¨ddeji rdtio pcriculi etfalutis Wmit^dccorporisAdel} Ãmorb. corp oris Voticxecutio gt;iiceÃirepdtitur,multomdgisadt(flio rtldpÃus,qui con-tbi^unt dono cdflitdtis deilirutis, nuptids iÃisÃdciunt zx licitdset neccÃirids.Hic tu neminÃª eÃe contcndis,dni no poÃituotum ctelibdtusprtefidre^jodÃ¶ uelit,crofficio no dcÃt.Tu hdc dicendo grdtid uertis in ndturdm,qud ponis omnibus commime,qudÃDeusnon(!t qui eÃxcidt,i(tdb eo petdtur,cr ut oÃieio no deÃtnus : quod fanÃ© mdniÃÃÃ¼ eÃ,ut nof^in omnibus efficidt. Seduos dicitis,fdcidt homo,quod htÃ;efl:Dcus no poteritno ci e/Ãpropitius.At que ita ucÃrdfententidÃomo cÃ Dcus,crpoteÃ feipÃtin Ãluumfdcere,modc)uelit. ylt;e dUtekominLÃÃdcidt quad lufccÃ^cisniniljilinfehdbcat, quodÃtbonÃ¼.Juxtd Pauli

TETRI MARTY RIS fententum 'Sein ^uÃ¨dnon habitat 'm me,hoc eji,itt mea bonum. Et licet conettÃ¼ni ueflragratia praueti^^^^ hÃ®c fiÃ®cum facere, urjlrtvm pelagianiÃnum oculis no ualetis fubducere. Quis enim non uideat iÃoSfi/Miiii^ uolunt fuam gratiam prauenientem omnibus ade/ff,lt;^^âf id,utloquuntur,fuffÃ®cieHtcr, eos 'm libero arbitrio re falutem {t^o enim reduiritur,iflorum iudiciont pofsÃ»t ttQluntatemnoflram 'mÃc{lat,ne^ opus eÃ corde carnd Ezechiel:Ãtjuidesn licetcuiili^^ atrntumY f^ÃfpÃ^gt;^corcarneumÃbifacereg^atiam reeipienda-

Necunquam explicantiÃi homines, ^ussdetaninto Ãroutueht, utadmittat,utrecipiat Deigratiam. CÂ«'â? tagt;n mfeliciter circa iÃa errent,identidem errant de ris JÃiritus fanÃ¤i donis,ut eÃ uirginitas et clt;elibatUS,QÃ¿ libet,iftquiunt,btecpoteÃ,modo uelit : fatis'eÃ,utoretÃ petat Ã E)eo u'tm reÃÃendi tentationibus : quaÃ Dens omnibus eandem uim orandi ey petendi qualibet effess^ ter. l?ratereÃ undÃ©nam hauÃ thane doÃ¢rinÃ¢. CertÃ¨ Cbrn Ãus non dixit, cum apoÃolis refÃonderet, Ã®ion otnnesd piunt uerbum iÃud,orandum efÃ hominibus, ut uerbwnt huiupnodi capiant.Simpliciter extulit ,Qui potejlcape' re,capiat. Tue fane fiÃ¢t locus dicendi,Ã qui uideant Ã ne poÃe capere,Deum precibus fatigent. Paulus non minns uidit quim Smythaus,licet ftbi uideatur totus Lynceus.^ cÃ¹m diceret. Qui non continent,iungantur matmtottie. CrsiAelius eÃ nubere quÃ m uri.cr:Pater,Ã no habet ne-ceÃitatem,feruet Ãliam.GT: Eion htec dico ut laqueuvt ne bis mijciam,Gr deniq;:Propter feortationem, quilibetbe beatfuam:hac,inquam,omnia cÃ¹m Paulus diceret,nn[-quamadiecit,utiÃefaeit,Petiteylt;:yaccipietis:precescen tratÃªtationes huius generis, remedium idoneum funtldi mquam,Pai/(us non dixit, fed matrimoiiium iitilcnt amp;Ã

DB VOTIS ET CAELiB. 357 iKfitrcw portum ab hit tempc/laUbia demonftrauit. Et 4 pij^procutdubiÃ³ Kerum dcprehenditur, Deum non Ãne^ â'f los tentari fupra id ^uod poffÃ¹mus. Qjjia uel dat uires *i^altb^tumpureferuandum, bisquos adipfum uoca-'^â^^^nelmatrimoniu cisconfulit, quodittidebent arripe ^f,qui fe labi uident,c^perniciosÃ¨ aduri. Aegrotati/i uÂ» *Â® Â«on fatisfaciat 'mpeditus morbo, no iubent, ut pergat **'iu)tiptri'ecutione,ordndo Deum pro fanitate ac uiri-adipifcendis : aiuntc^ iÃi (ufficere defiderium. Cxlibis *^0 mifcrÃ¨ aduftijCrfrequenii fcertatione uulnerati nS quot;^ffrenturjOretJnquiuntjCrpergatmfuo Ctelibatu : e-^^nliteteriuon pereat, non iungaturtnatrimonio, quo-^ââtmfentd uouit : nelt;p iSi ualeat in connubio reÃ©lum de-fiieriuin,quo cuperet,ntodÃ³ uires ad/Ã¼iffinttabfq^ u^orc At quamuis ita rigidi funt,patianturmeuel unum '^^^â^ogare.Quoinodo dicunt impoÃibile fadu,ut agro mniflret in nofodocbio ? Ã¼Ã³nne prccibus cius conce-^â po/JÃ¨iit 4 Deo uires? Arbitrer,id non negabunt,cion ui multi ab horribilibus morbis repente fuerint fana ^ââ Vnde,fi fieri potcft,eur non imperatis icgroto, qui uo~ quot;â^fipauperibusinfcruituruin, ut pergat ipfein opÃ¨re, ^eum oret,ut fibi det uircs. Aut,fi remittilis huic, citr tionmagK citlibi,qui fiuccumbit oneri,zÃ¢â de ^eterna falu-^periclitatur ? Hic iam fuum uirus pelagianum ulterius irlarenon pofiÃ¹nt, uidentes non pofifie fieri, fcilicet na luraliter. Nam,fi Dei potentiam JfieÃ¢es, nuHa e/t hÃ®c im-pofiiiilitaf^ ut agrotus al'qs miniflret : fiocrus enim PÃ©tri fibri uehementer laborabat,furrexit, cr minifira-

Lucasrefiert.QuareiÃ¼iquum dicunt eljÃ¨pofiibile nulibet ut fianilum aelibatum cuÃ¼odiat,quafi Pelagiani, boc naturaliter mteDigunt, Nam fi potentiÃ¢ fiueÃ¿ratiam DÂ« refigt;iterent,eam quoq^ in ifgrotÃ¢te corporaliter ffie~

eÃe cdtijam : quid tam 'm i^io, quÃ m in ilio eft mftnnitiH: tcim ifte, quim iUe p ateÃ¤ fanari precibm: tain iamp;e, Ule uoto eÃ¤ aftriÃ¤tm. At isit^qn^illorumeil prdpoSeri , iu^itid,!:^ charitdf, unum finunt^dlteriem urgent, Ium fttnÃ¨qui uerftiturin grauiore pcriculo. Qn,Ã¤reft-Ium idiÃ¼is relinquitur,ut dicantyfeopimri bdtum i quolibet natur aliter feruari pofte: tegrottnttiÂ» ' wro ftbi ipft ndturaliecr non pojje reftituere uiresdittf^ ; niRrandumftcuti uouerat. Hoc rft iUud arguinentutn/âiquot; j tile,ad quad rc/^onftonem aiebds efte tMnÃacilem. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;:

fdcilit eft, utpelagianifmu tuum, quod niterit oceultttG prodiderit. Cum Pdulu citarent, qui ter Dominu rondrit pro ftimulo cdrnis,dixilocÃ¼ad ran uonfacere,^Â«^â!^^ [ amp;i)fiuluin carnii Paulus logÃ© aliud 'mteUigat,q adujiimit) ! de qua in prÂ£fentidloquimur.^eq- SmythÂ£us,lie(tftlgt;tr i fit menddciorÃ, homo natus ad perdendas faeras litt-rds,id negdre aufus eft.Totus enim Ã Patribus pcndct,!!Â»' quodego dieo,nondiÃitnulÃ¤t.Sed mdeputatroburfeâââ'â' gumento cociliare, quod ex iSio loco falte codigannif^ iÂ» | omnib.afftiÃ©lionibus,qualcfqualesfi,erint,precib.clf^^ Deum conftigiendu, quo iÃ¼as poÃimus dbfiÃ dÃ¤ito

Afflietxonu Pb(cetmihih.ecreguld:uerÃ¹m diuerforugencrufr^ duplex ge- dfftiÃ©liones. QtiafdÃ¤cniin ipÃnobisdccerÃmus,neq;tf^ gimur edspati,n!liuebrnus. Cotra qudsparatu prcp^ reinediu d rieo kabe:nus. Talis eft cÂ£libatus,qui adufti^ nes Cf Idpfus habet eoiunilos. âHon iubetur hocgenitfH^^ tÂ£gt;fed quifq^ prout uult,illud ftbi dccerfit:quod quÃ¤iloivt efttutum,mdtrimonMnon folumdDco eft propoÃâ',ii( rumetid eo cafu imperatu. Qjtareft no obtinemus traK' quiUitate in ctelibatu,ueUmusq- pergere, dc Deunt, littÂ» prÂ£cipis,fatigdre nottris precibus, eum tentabtinustqu^

in re grauiÃmta f ft culpa. Sunt autan alia affUdionet rt aduerfÃ® cafus,guos Dem ipje nobii infligitfÃj' firedos im forut, neq; nof iÃ¼os ultra afeifeimm. Hie eSl orandu, hic promiÃioties hdbanui,hÃ®c exÃde preces ualemus Ãtnde-re.At calibatu quando femel aut iteru petitm eÃ,neeji pu fu(,aut callui impetratur, qua Ãde orabiiycutibinonÃt promi/fusiNefeis an Dem te uelit 'm numero coiugatorÃ®i eMu. Imo cum tibi no dantur uires,adureric,z!r labe ni,uidcs fatis maniÃUe ad matrimoniu te uo cari,Paulus ^iitur 'in hoc poHeriori affliiiionu genere uerfabatur,

eUgrauia pati ob Euangelij pr^edicationÃª, cj-Ã Snata dotnini noÃri Ã¯efuChrifligeflAre 'm fuo corporc.id ^'rco orubat, cz data eft illi gratia, ut ferre pojfet quie DfWi im ferenda impofuerat.Promde uide q rationabili-^etquot; ego dixerint,Paull locu adduau,minimÃ¨ ad noÃ¼ru in Ãitutuftcere.Praerea diim tribulationes,Ht umcula,car (eres,corporis morbos, atip alia id genus pq uiriferunt, nirtus Dei magis declaratur:quÂ£ iÃ¼os 'm his aduerfts con fiÃ¢tes efficit,Ã§^ feruatmeq^ iUorÃ¼ mens ob hec po'duitur, eÃ¶taminatur,fed redditur potius er mitocentior, Ã¶* PÂ«rior. At q obftinatÃ¨ durÃ¢t in aelibatu ijnmudo,ibiqi in feliater aduritur, et labitur,neq; in uirtute proficit,tieq; DÂ«potÃªtiaquÂ£adfalutÃªeil,ineo declaratur. Quare/i uideat feaDeo no audiri,debet in portu matrimonii ^tantonaufragioferecipere. Ideo fumteÃ¯latus,quodft Paulus de hoc genere ftimulicamisloqueretur,de qua i'fodo agimus,cotra meos adurrfarios,no contra me face f^-Cittia Paulus no eÃ¼ auditus,ut Simulas huiufmodi ft-biauferretur.vt itaq; iHiprecesno proÃierunt, ad id nÃ¢ proÃierut ut liberaretur, ita nec alijs proderut,Ã ad c^tt batu no fintuocathlmo ait Smyt.proftterHt,qa data eft il ^^^^atia,usftrrepolfft.Duqftoereftgt;odet,no a'iaduertit fentionÃªno eftÃ¨injlitutu de leiii tÃªtittione,fcd de aduftioe

340 PETRI MÃRT Y R I S turpi (JUÂ£ incntem fiedet^turbet, impfdidt^ A nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;r'^

dlis exercitijs, ut funt prccei^ inuocationcs, dia.,cx qud ctidm lapfus frequentes oriuntur, quie lo Paulo tribuerenefas oirtnino ejfrt. Et in funtmAdebo^ homitiu genere agimus, qui dono calibatus deitiiAtifrâ^' liifi[einel,iteruin,dc fiepius orauerint, cum uidedntiKâ^ fuceedere,mdtritnonio iungdiitur nece/fr ejt.Noit AiAtÂ«^ ^audbor ddre,illos qui uocdti funtdd ctelibÃ« uitÃ, (ââÂ»â9, cumfruHu regni cxlorum agunt, nondebere inde dimouerijuel ob qudmuis leuein taitdtionem reÃltrtdp itduocdtis ordre licet, cum tentdtionemfenfrrint, ex fide agant uerbi Egt;ei,qui neminem in fua uocationedt ferit. Cutufinodi etiam concederepo/frm fitiffr Paulunijr iareueltm,locumiAmdddu(iumde hoc Simula cArnigt;gt; de quo modo agimus,accipiendum. Veriim tuncApoÃ^^â fadium non ejfrt in exemplum omnium trahendiiitt, non omnes eadem habeantdona quee illi cocejfr frefrUj' Sed,ut dixi,locus longÃ© aliter eft inteUigendus. Veriiquot;gt; tereadumprofrcuti fumus aduerfarioru expofitiottdÂ«) ledlor cognofcere potuit,de qua loquamur aduHioe,^'*'â ue de tentdtionisgenere,propter quod no amplius in efr Ubdtuperfijlendum cenfrmus.Quibusaddo,quÃ©d,cifâ^ nemini pofrit ejfr certum,nifr reuelationejjngulAri,de^'â no cÂ£libdtus,itn ipfum perpetuo, an temporis aliquojlgt;^ tio frthdbiturus,ideo nemo fr debet uoto perpetuecdHi' tatis obttringere. Apparet igitur euidentifrimÃ¨,qu.Ã¯optâ' mÃ¨ quadrare propofito frtnile addudlum de agrototty^ cum ApoHoli uel nibil contra nosfacere, uel potim uerfarijs qui eum produxerunt,mirificÃ¨ obcjfr,

Cur,inquis,difpen(ant ( tlio enimuerbo libentet tor, quod multi inhacre ufurpanc) abbates,epirtop,'' AcrcliquiEcclcCepic-fccti cumonacnisutisiuniafoluâ' proini^^quot;Â®

DE VOTIS ET CAELIB. 54t J)romifcuÃ¨,ac titra deleftii uefcÃ¢tur quibnslibct, alia^f. multahuius generis, quÃ¦ipforÃ»ordirns amp;inf!:ituti rÃ©gula prÃ¦fcribit.omittant, idq; foeiunt ne corporis pe-reatincolumitas,authomo de uitapericlitecur,aut ob Ituiores caufas. Cur itaq; no dilpenlÃ¢nt cÃ» uirginitatis aut cÃ¦libÃ¢tiis uoto, quoties homo aduritur, amp;nbsp;dcani-mÃ¦periclitatur falute?Re(ponfio eft facilis,obuia,et irt promptu;nÃ´ quanitn inter dificrendÃ» attuliftirnempe difpÃ©lare dos folitos in rÃ©bus leuiufeulis, ut quas nÃ© uo uerintmonachijlicet preferibÃ¢t illorÃ» rÃ©gulaharum re rufnob('cruationÃ©,his qui eas fÃ©ruarc citraincomoduin queunt.Atmonachi ac monache folent polliceri fefe ui tamdufturosadregulÃ¦ illius prÃ¦fcripturn.Sedin illis, ntmpe uirginitatis amp;nbsp;cÃ¦libatus, atqjcÃ´tinentiÃ¦ uotis, ââÃ´di(penfarc,nccpofle,fimaximÃ¨ uelint,nt ad que per petuÃ feruaada fefe ultro obftrinxerint, quorÃ»^; obfcr âationetnlex Dei fubinde cxigit,qÂ«emadmodÃ» eft uo-tupaupertatis 8i obedientip,ut aitD.Bernardus.Quod tum tu conftanter perneges,quid aliud facis, q quÃ¨din Itntentialonge ablurdifsima manespertinaciter?Vtin tt dicÃ¢tur uÃ¹lgiydetritÃ¼ illud adagiÃ¼,Cuniaqua fauces ftrangulat,amp;c.Et mox.Purrb (jgt; ot(ijcis folui obedien-tiÃ¢mmonachi cÃ» fit abbas,Ã¹el cpifcopus,acpaupcrtatis uotÃ¼jcumquis exmendicantib. creaturF.pifcopus,aut prouchiturad cardinalitiÃ»: cur ergo ob falutem anima: tius qui uritur, nÃ´ feinderetur uotÃ» obedientiÃ¦ amp;nbsp;cÃ¦li tâstusillec c Lutheri officina profeÃ¢a (unt,mÃ»ltarfi hÃ¦ rcfumfÅdifsimaLorna. Sed ccdo,mi Petrc,quaobrcm hrcincogitantius Â«Scinconfulthis cftutifle l'athabueris, intÃ©rim nullo uerbopenitus interiefto de probando, Nitnquid didta tua nulla necratione, nec autoritÃ¤re fiib luxa titubare, imb pro uanifsimis nugis haben, ut par tft.necefTe crit?prÃ¦fcrtim quoties falfa pro ueris affirmas, amp;nbsp;confeflÃ ab omnib.catholicisimpudenter diffi-tCrisiProinde nos hÃ¦c quÃ¦ pro ueris obtrudere cona-ris,cii fintfalfÃ®fsima, intereatÃ©poris donee tu eaproba lictis uel faite pro tua uiriliconatus fucrisprobarc,di-Hillefat habebimus. Quan do id feceris, mut os nos non roperies : nec putes beftias nullis cÃ³munitas cornibus. tertÃ¨ quifquispoft editÃ»paupertatis aut obedientiÃ¦ UotÃ» fit abbas,aut epifeopus, aut cardinalis,non libera abijs uotis,fed man et inijfdem loluendis artriftus.

AtjinquiSifnonachis amp;nbsp;fratrib.non tcnetur moit gerf* re, utiabbati,uel prÃ¦fÃ®di antÃ¨ tensbacur ;ac loto piUquot; pertatis ei iam (uccefsit opulencia. PcrbellÃ¨ tu qtiiJeÂ® philofopharis.-quafi uerÃ¶ qui ad illiufraodi afpiraritdi-gnitatein amp;: opulentiÃ¢, nÃ´ pofsitdeinccps paupei'Mtt amp;nbsp;obsdientiÃ¢,ciiin iitrunq-, dco uoi!erit,colere amp;nbsp;Ã®xtt* ccre.NÃ´nncpoteft aliquisin maxima facultatu copia rcijcere ac abdicate otnninb reriim proprietitÃ© mcntCi ac animo fuo.acpcrinde res fuashilariÃ®erÃ¢clargiterero gare cgÂ«nis,atq; fcccrint illi quibus in cxordioEcclcnÃ ommafiiifle cÃ´miinia,amp;nihil proprium Aiftaapcft.te-ftahtiir ?Deinde qoi abbas crcacur, aut alius quifpiÃ¢fi' praÃ®fectus.nÃ´liberatur Ã uoto obedientiÃ¦, ut qui De* uouit foli.Ã§}, effet fc abncgaturus,Ã: ChriftÃ¼ feciituriiÃ¼ id quod implere potcftiam liber ab obedientia fratrib. praiftanda,quia iam ei parent. Breuiter quifquii uoUft obed'Cnti.iDeo,amp; ciusuicem gerenti prarlato incÅi'O bio aliquo,id facit lUKtaprÃ¦fcriptionÃ© fuÃ¦ rcgiilÃ§.*!quot;* nÃ´ exigit Ã quoquani pr.rfefto obedientiam, fahÃ©qu* cÅnobitarum ulli pr.vftetur.Et proindeuotum illui^ obedientie non propt er ea dici ciebet foluijquÃ³dabba! qui fit,non obcdit fratribus.

Dixfrdm PcipiÃ¼itru potius ejjÃ¨ hypocriÃn cired uot^, q religioptm coruin cbferuiitionÃ©:qutindolt;juidÃ«,ubiuii( tur,coruperfolut:onÃ¨ relaxant, cr,utuulg() dicitur,fitc^ le di/p enfant,uno uoto cÂ£libatui excepta oruir^initiitif' 'Hicmctii aduerfariutciuiturpiÃ'ma barbarie alio^iââ^â* in feribedo m loquendo lahorat,Ãngitfe non ufiirÃ¼ bodiffenfandi,niÃ q,-/neillo audiuerituti. DicereieuiÂ» eu magna eloqucntije fiiis iaÃ©lura ueUe Hylufuirnidm^^ tere ad uerba paru latma, quibuf mea fluit oratio. VetH eu hoc lette Ãt,ulteriui nolo pcrfeg.Quis hic no animad-uertat, in uarias cr multipliÃ©es figuras fefe tort/iieatiHC nota relaxarifateatur en Papifmo sâ Printit cauiSaturelft res leues, ciuasq^ monachiuoto minime nunctiparinf.Q' ideo circa eas illoriitn abbates Ã§y prÂ£l(itospati,Â«tfl^'[

ittdecrttiiMtregulii ccxnobijhabeatur. Quid xttigii coiunÃ©lu cr propriu inÃ¼itutis Carthuf. ex quo ^^fimilia iÃ¼e ine/Ã¹ijjÃ¨ auduÃ¢er metititiu eil, q carnes nniederei Si tame ex illiÃ® aliquis efficiatur Epifcopus

â¢W Cardinalis, ueftem ÃrtaÃe retinebit:at reliquit firtnÃ¨ ^nniaqute adeiuÃnodiordinÃ©pertinent, reijciet. Quid â^â^^^(iÃanis magis propriu, qpecuniaf4ie quidÃ¨attitt ?'ââ lt;inedueiiutipoÃint.Quod tarnen per Pont.Ro.paÃ-/['quot;âdJeinusrclaxari. Quit nggarepQtcÃ¢eofdÃ¨ Fratici-Ãitnos notiere obedieiuiasn prÂ£latii ordinis D. Francifci

fill mortÃ©^Dzcdt nunc iamp;c quandofiunt cpiÃcopi, aut ^âgt;^iiiitalcs,an id a!npliusprÂ£ilÃ¨ti[lli KrrÃ´ eu Ãnt prÂ£ ilo

SinythÂ£o acuti,rclpondere folent fuo ipforu uoto ne l'^^^potuiffÃ¨ fe fuhduccre Ã»bcdientiÂ£ PapÂ£, quem aiunt ^'âinib.iure prfcÃc m EccleÃa Dei. ProptereÃ Ã ei uiÃm

Ã liherare ex Ã¼lii copedib. adflriÃ¤os eÃc,ut iÃ¼i fu 'lt;gt;trrobediat, Sed tarn cotra eos q cotra Smyth'^Ã¼-adhuc

argument u Ã meaÃatu. Cie facial hÂ£c nota paÃe â¢â fKiXijn' narijs de catiÃs,cur in nehbatu funt adco feuert, tarnen ibi perieulÃ¼ Ãtmaioris rnomÃ¨ti,et grauiorii ia~ ^âraiCauHlatiir itÃ¨ me no probare quÂ£ dicoiet no uidet tasÃ¨fuieffl maniÃÃa,nec egere jpbatione.Qui no ÃitRo t^^ÃriaÃe no uidit et ditiÃisnos zr potattiÃ.cardinales, ttinFrancifcanos,tÃ¼ Dominicanos,tu RencdiÃ¤. Vtar igi tiir cuiHo tÃ¤ craÃo hominefyllogifmo, que uulgo appel lautexpoÃtoriudn his hominib. obedictia erga prÂ£lato s Ãi ordinis,er mendieoru paupertas relaxatur : hÂ£c funt ab eis nota nuncupata,ufq; ad morte prÂ£ilÃ¤da: igitur ua reLtxantur.Ã¯Ã®is rgo nefeio quid apertius dies poÃit. Ex enfant fe tenen obedieniia FapÂ£, lt;t quo Ãc eximuntur ex iHis uolis. Itidem ego dico cÂ£iibcm, qui non continet, 0. bedu'iitia Dsi Uâ;;Â£Ti, ist mammoruo copuiecur : quant

fÃ¨ruitutemfÃ®ue obcdientiÃ¢ ergd Deumper fuumt/oM non potuit excutrre, dm fcrmo Dei Â£ternuinmMt, W dubito mirari IcilorÃª^cr forte iidufeare,qubd bÃ¢e prdcc ptum de matrimonio cotrahendo rcpetdmddcÃ´fi'e^ueit-tcr.Scd nÃ¼rdri dcfuict,fi huvx anmadua'terit cfciiido-rite campum, in lt;juem non modo non Smythieui^Heruni partie gnidem infcroru prteudlcre queant.iiini^ non ridcat,dim audiat kunc noQ:rÃ¼ dicentem, montuboi (luifunt cpifcopi,ctutcdrdindÃ®es, non dbfolitinbobditn tid: uoto,quonidm,inqutt,dd edin Dfo pricfldndd fn/iti' Ã¿riditQjtid distHdncnc illi,cÃ¹ni inonachi fieren t, uoni' rnnt obedicntiÃ¢ ? Non drbitror. OmÃ®tes qtiippe bciitim^ obslridifuinns dd pdrendum Dco. vbi efi illd tud ftrdlis reguld,qud fupoius contrd me utebdris,ncn!p^^^ fdlutcm neccffdrid non cdderefub rdtionem uoti iili dicunt profedÃ´ fe uouere obcdientid,nimtriimprdt!d tisfuiordinis, ztrregulx : iiqudeucdfiitloquunMr,id mdiord per bedtifiiinum abfoluuntur. PrfCforrt id etidin ek Smytheicd theologid dignum, quÃ´d confiÃ¿b iÃ¼os purpurdtos in tdntd opitm dfiiucntid,benepofiefiâ'^ mo cr defiderio pdupcrtdtem retinere, qudin tempcrdtÃ¨ tdudnt,cr egenis opes fuds diftribudÂ»t:utinre diuino omnes qui ddminiSlrdnt Ecckfiiis,dd idfideietidnttf fint obligdti. lnterrogd,qutefo te,doÃ or cruditifii'r-i,'^â'' dinum mdgifiros,qudndo hxc ignords, don fis tantus^^ mdliel-inlegcPdpifticd, num tdlempdupertdte!n,fidiid duntdxdt mentis Ã§y dnimi uouednt,qui dd fodetdtÃ©Â«t(âgt;â dicdntiummotidchoruredpiuntur. t^Ã³nncuides fffugid cfjc mei drgumenti robordiQudre no ftdtui^P^' ri eddemq^ rdtione, iÃu qui non cotinet, cr uriturftm ' rimoniÃ¼ eotrdhdt,poffe dtiimo cdÃ¼ifiimÃ¨ uiuere,dtqilt;âl fiÃ¢u zy' mente defiderure, ut Geo td mdittulsÃ¨ ddh^ti^b

regnu promoueat, q quilibet uirgo feu cieÃ®ebs; Ibi fitffieit tibi pMpcrtM animi, cr ob edientiÂ£ comunii quie Dfo exbibenda efl. Ea diÃ¢s fÃ¤tisfieri uotis: ilht prÃ©dicat

e^e contentÃ¼. Cur idem non dicii in altero qui ob P^lt;lt;^ccptu Deinon cotemnendu,fefe iungit matrimonio Ã¯ ^Â°cexofficindEutheri clamitiis effeproÃÃ¤a. CertÃ¨ni-ifigratiii effÃ¨m,fi per ilium uirÃ¼ Dci me proÃciffe ne ^'^quot;m.VtinÃ tu quoq- didiciffÃ¨s ex eo, neq; fiÃ§uerfareris ââ^fopbiflitrit perÃratii cifternis, quÂ£ uerbi dei aquas no 'âolwcontincre.. Inde tibicomparas adeÃ infana CT deli ^^i^litibus inÃ§itaris,ut tantÃ¼ uirum nominare audeas mul ^âgt;nm bicrefumfcetidifiwÃ¢ L ernÃ¢, quem omnes pij pro ^'^âflriÃimoEuangelq Chriflihabentinftauratorc. Dem antiquÃhoc eft fophiflictim obtines,ut cum non poÃis certis fcripturtc tcflimonijs, aut fanis rationibus ea âtitle prolata funt refiÃ¼ere, muidiofa tantÃ¼ eo nomi-reidere coneris,qucgt;d Ã Luthcro Ãnt inueta. Equident l'fKauelimpremere uclligia, luculentiÃime poffem 0-fi^i!lt;lere,nil in utroque tuo li^Ão firÃ¨ habere,quod non * ^Â«cblieis^Â£c':gt; qs,AlphonÃs,Eighijs,ca;terisqi buiufmo-^âptilibufÃeris fuÃfuratus : crfccdiora reddideris, quiÃ iHi minus male fcripfcrunt-Aliena itaqueÃ tibi adimeren ^^r,nudus ut cornicula,ridereris, qua: plumis n 0 fuis an-^ta uoluerat effe con/ficua.

VIII. O B I E C T V M. G. Non admitto.inquit ifte Petrus,uirginitatÃ©, aut con tincntiam Ã re Venerea, tanti efle ducendam, ut non fit (luodilb ex Ã¦quo refpondeat.Perbelle ille quidem amp;nbsp;fitisarroganter. Q_uidfiisnon admittit uirginitatein amp;nbsp;continentiam tanti cffe ducendam, ut non fit quod tumca componi pofsit, nunquid illud conuincct,non tiieca eiufccmodi^At age, candide leftor,amp;accipe uct baSalomonis cadere. Omnis, inquit.ponderationon tft digna animx cÃ³tincntis. DifpiceiamfeduliS,piele-

Ãor, nfi hic 1 OCHS per6jadcit, tjiiod Petrus h cait fe ac.mitrcre.Citerilt;rn finge continentia non elle rcbÂ»â alijs oniinb.fuperiorÃ©acpreilantiorÃ©. Quid tÃ» pcftW' Num hint colligas diCpenfan pofl'e d quoqua ciiiu uoiientclaut uotum pontinctie ob aliudabquod coiquot;' modum rumpendu clTeiStupidÃ¼ (Ã nÃ¨ oportet efle hÂ®' minÃ©,quificargumcntatUr.AbundÃ¨ fuprd euift'jn'*lquot; perfolutionÃ© uoti pii exigere utriusq;inftrumÃ©ti fÂ«'quot; pturÃ¢.Proinde pcncs honiinÃ© fuerit nulluni rigorÂ« '^'1 us iurislaxare.-tantu abeft, ut cuiqua per fe liceat ill'-'â dirimerequodPetrus Klefecit.amp;alibi.Pro tenihilpiÂ®' fusfacit,quodai5tandÃ©,nÃ³txnaturarei,aiitd'gn''s'* eins pÃ©dcrc obligandi uim fed ex promtfsionefaÃ¢â â' ! patetdcAdÃ¤amp;Saule, inquis,qui ob reculas mininÂ«â' cerbÃ¢sdcdcrÃ»tDeopÅnaSjUtprodit fcriptura.H?''quot; , qua nihilprorfus iuuÃ¢ttuÃ¢ causa, fed catholicJpâââ' prouchÃ¼t.NÃ¤idebiiotauirginitatis dccelibatusobl'P* Tcaireucramus, qgt; qui promifernt Deo ca prsftÂ»''âÂ® pcrfoluere,obligent ad ftadn promifsis .EtideoiibÂ® ligÃ¢dipÃ©detÃ¢ ^pmifsione.nedu apmilfaircidigud*quot;â

E4 Je cdufa fui pertraHui, ut dicn-rm uut cMdtum non efji tdnti, ut nihil ei pofsit ri, c/uoii cum aduerfarij nrgare non poÃi)it,pe^^'â^' ta genera uotorum,uei relaxari, uel conunutdri,!âquot; re quis tmretur,(iuare in uno uoto cÂ£libatus duri. Et mihi ipÃ dunt hoc mirarer, ^uorundÃ¤ rc/lâÂ»quot;â'' Oppo fui, gui di~erc aufi funt,ideÃ in hocgcnerc hilre)nitti,guÃ´duirginitiis,autc(elibatiu omnibus' praftentgu^Ã nobis DeopoÃintofferri.QuodfjÃf'^ fum in afÃcrtione mea luculenter demonÃrani,nei]iitd modo repetere oportet. QeterÃ¼ SmytheiK modi nitiH'l

Ecclefafli confinttare,niHnueniri,guod uirginitatemaut eus nÂ»c cil icguct.Etuerba,utdicit,Salomonisadducit ijiCanGne, nbsp;nbsp;capite 16. Qud in re non femel bisÃ»e peccatÃedfbl'

m ' ccon- guamteriuJtercprehendipiJteft.Primum ex ubroir feriptuc. non eÃ canonicus,uult dogrna conÃnbilirc,guodutp boni tbeologi^^lj^; iitdicandum relinguo.Deindt

de VOTIJ et CAELiBÂ» 347 Ã®âÂ«ncyrcitSitfoiÂ»onWjCMjn HieronymiMCquem (tUoquihit bct(gt;ro DfOjCr priefertim m hac de VotK quififtionc)di-ctit jÃ¹iljc confcriptÃ¼ lt;i Ic/wyÃ®Zz'o SirÃ¤ch : quod etia ex ipfo bhro poteR 'mtcÃigi,cu in prolÃ´gp,tum in cdp. nbsp;nbsp;Quis

prietfreÃ® no itideat, no pojjeiifcribi Salomoni, cÃ¹m adÃ nein ibi tnentio Ãat Simonis fummi facei-dotis,Ãlij OniÂ£, qni circn tempora Machaba-oru uixit. SedomonÃ« autent iotigÃ¨ eam Â£tatc prÂ£ceÃijj'e,netnine latet.Tertio errat, ibi putat agi de uirginitate, aut clt;elibatu,cÃ¼ loquatur au-iorde uxore prob a, erudita et fanÂ£ia,quam maritus cuin nnHa alia re,Ã fapiat,unquain coinutare uolet. Quod uel lt;tiiio Tyra difcere potuit, quado non tantÃ¼ habet ingenij ntpoÃit perfeipfum di]Ãicere,quid in eo capite is.quod titit agatur, aut quid paulo antÃ¨ Ãt dilt;Hu,quidue inox di eititr. itaq; deceptut, ex locus adduÃ«lus nil pro co fa-citÃ¹mo pro me robufliÃtme pugnat^t^am cum agatur de nxorecotinenti et bona,dicaturq; nuUÃ¤ ejÃepoderationi iHiiCqu-andÃ¤, uideatSmythÂ£US,niÃÃitprorfiK lufciofus, quid jequatur. Ego no died,ne tantii hoitunÃ« in/b-iiere ui dear.'E.it aut calainitas multu deploranda magttlroru no Uforum, qui,Ã contigerit,ut Magifler fenten. aut Deere

aliqs anteÃgnanus papiflica; aut fophiRiae faÃ«lia nis,in adducendisferipturis facris errauerit,quÃ«admodu fepius errÃ¢t,omnes ad eudÃ«fcopulu impingut, et locie ex feripturis citatum ab infilicibus iÃ¼is autoribus uÃtrpant, nihilJpcÃ«iantesan itainÃnteIrabeat. Quareiureacme ritÃ pecudes diet poÃitnt, quarum Ãuna Ãaltarit, aut ali-qui) deflexcrit, omnes eam abfque ullo deleÃ©lu Ã¨ ueRigio fequuntur. Attamen ut ne illu difÃutatore timidu arbitre mur,quin ualcat abfq; oinni periculo concedere,uirginitate no pricflare oinnib. quÂ£ Deo 4 nobis offerutur,illud, qwduicr certarationeadduda exuerboDei extorÃ,

(iltrÃ´ dicit fe uelk dctre. Tdcito,dit,itd efje, num ob id koÂ» tum calibdtus irritdbitur^qudÃ ego itd concluCer!m,cmn db initio ufq^no dliud urgedm,nifi eos qui tdmfdcilcs in-ueniuntur in dUjs uotis moderdndis, mirum ejjecurinn-no iflo fint ddeÃ´ morofii zr ajfieri tyrÃ¤ni. Adhuc no Ã¤jfir tur cdufid-tÃion enim confiitdui, quam uulgo ex dignitJte cÂ£libdtuf,dut uirginitdtis ddducunt : primum deeldÃ¼do, iÃ¼dmnonefiererum omnium prajldntiÃimdin : deinde quodobligdtio cuiuficunquc proiniÃionisd dignitdterei promifid; uimfiidm non(brtidtur,fied ex uinculo cfinf^ promlÃioni5..Ad hoc iStedicitÃd pro me nihil fdcere/d pro opinione catholicd : qudfii uno uerbo meÃdcint bdrc ticum,cr fiefic cdtholicum prtedicet. Sed bene hdbet,quÃ¶d quumeiut iudiciumÃ¨ fcripturiinonprodedt^interpiof nuÃiui f monte nti.Cur pro te iÃ¤d ÃdciunttQupnuw,igt;* quit,ei(iaumidm e^ fcripturdrum teRimonio,perfibâ' tionem pij uoti exigi,zr ideo,ut tu dicii, obligÃ¼di uh det d promiÃione. Si pendet d pronÃ¼Ãione, dicebum eÃ¿t, quid tu mihi opponis,in uoto cielibdtui nihil reldxdri, nt reldxdtur fiepiÃime in dlijs uotis,prÃ¦ter rei prontijfi di-gnitdtem l Htc mdgis piÃ:e te mutum uideo. Alid uotd re-IdXdri non potes negdre,uel,ut diunt,permutdri.

dpud uos promiÃionis ius non e^ inuioldbtle. Et dd pronÃ¼ffie dignitdtcm confiegere non poteHis. Primut^ quid uirginitds non omnibus rebus pne^ldt : deinde qnh ex dignitdte rei uis obligdtionis non pendet,fi qud ihipo nendd fit : quod idcirco dico, quid nos modo fub Ettdnpt lio in uotis nullÃ¼ uim ponimus. Vos dutem qui uim tdtddt fit uotis efie uultis, nuÃu debuerdtis uotum remittere.V^ rum cÃ¹m uotd pdÃim commutftis, reldxetis, dutn po^ed impldcdbiles efiis in uoto ctelibdtus, ue^din eutÂ» fiypocrifim,tiim tyrdnnidem retegitis.

Rex Aragonum fantftitnonialem.autmonacham fum-mopontifice relaxante , atit difpenfÃ¢nte cum ilia, du- 5* xituxorctn.ad conciliandam,inquit,paccmregnorum Curitaque non difpenlÃ t item cum uoto contincntiai obftriftis Ã¼t contrahant matrimonium, cÃ¹m maior fit hibendaratio lÃ¢lutisanimorurn,qua: per uota percli-clitatur,qi)Ã m extcrnÃ¦,amp; ciuilis pacis Æ Hic ingenue, quodfcntio dicÃ¢,perpera egifie EpifcopÃ» Romanfi, cil hocpafto ills relaxarit,ac copiam fecerit rÃ©gi nonnam duceHdiinuxorem.Non cft enim faciendum malum, utindc ueniat bonum ; maxime cÃ¹m incertum fit, an Jndefitbonumillud confecutÃ¼rum,necne.quod genus tftpaxciuilis,ad quam conluendam ac componenda m fount,Regem Aragonumnonnam duxifTe uxorcm .

Vtquein fumma dicam,quis dixeritpenes hominemef femortalcm,in his laxare ius,quÃ¦Deilex cxigit ,qua-liafuntuotÃ¢Hnnocentius tertius Romanus pontifex capitulo.cum ad monafterium , ncgat penes EpifcopÃ» Romanum elle poteftatem difpenfandi cum uotis con-dnentiÃ¦,paupertatis amp;nbsp;obedientia:.

Bine uotiuirginitatisrelaxittioncm cum 4 CxleÃina tfrtiofdÃ¤amjcirem,t}ui Conjhntidmexmondfterio Pd-nomitdno Dpo dicitam eduxit,c!r Hoin'co fexto impe- reUxatio. fitori uxorem dÃ©dit,(juÃ iure doti5,regnum Sicilite ultrd ^hirum obtincret,merit() dicebdin hypocri/im ejjc, qud idÃ¢dnt pontificij,nÃ´n iuflÂ£ religionis obferudntidm,qud.

Ãngunt uirginitdtis uotum tdnti fdcere : fi guident dlud;quumuoluertnt,nonfolliindicunt reldxdri pojjÃ¨, ed etidm rcipfd dijjÃ luunt. Hoc non tdiitÃ¹m in exempla lt;tdduÃ©lodliquispoterituiderc,fedindlijs hiflorijs idon reperiet non femel dccidijfe.ldeo non inepte colligo,con trifuperfitionum definfores,uotum uirginitdtis non cf~

fe oinnitto indiU'olubile,c'uM fui Romani Epifcopi^^f^^ henJintur quandoque illud uotum remiÃjfc.Smyth. gt;ui( femihi opponitf diffinitque fortiter, Pontificem num indignÃ© ac iniuftÃ¨ fecijjÃ¨,quidicatainDeouirÃ¿' nem matrimonio copularit. VerÃ¼m non habet omna i' lios Thcologos, licet fute farmte ,fibiconfentientes. N4WpLeric^ucfcbclaflici faÃ¤um probant, i/uandopÂ«' blicÂ£ falutffeu pad regnorum confulitur. At Smytb^'^ ftc uideatur fine ratione loqui,addit nonefiÃ¨frdetd^ mala,utcueniantbona:quafi conRet malume^e,f K^' to alioc^uin obStridi matrimonio iungantur.

hoc c^fcmper id pctcre,guod efi in principio I nitio ufque noflra dijfutationisprobanduml Addd, j Â»o/( effe penes hominem'mortalem ea rclaxari,lt;iâ^^ iiM,GrLex Eteiexigit. CÂ£teriimhocprobanduniidt, ius er Legem Dei talia uota exigere,quod utfupd d(quot; monfiratumus ,exfacris Uteris fieri non pote^-Si'â^quot; tem quemadinodum ait, Ã¯nnocentium Tertiunt dicet^Â» hoc non eSl in poteRate Romani potificis,ut uotacen-tinentiie, paupertatis, Ã§y obedientia relaxet, quotidiÃ©fit ,obedientia faltem, cr paupertas remittitur in Epifcopis eyy CardinaUbus,qiti ab ordinibus meH-dicantium eximuntur i Uic quidnam re/fondeat Ito-teus non habet, nifi rurfum nobis obedientiam Deum obtrudat,eiyâtninii paupcrtatem,ad qua i^of hucaStringi contendit.Sed hoe,utfittilefit, ey ineptum paulo antÃ¨demonÃ¼rauimus.Q_uarepatet,ut arbitrotâ papiilas,non effe tam morofos 'm uotis relaxandis ,uti' pfeeosuidere uoÃ¯uit,quum uotumnuUummueniatui'i

eiiam ex his,qute fubfiAsttialia uocant, ab eis quan doque non remiffuin, aut commutatum

Alitid argumennim iftius Pctri,non minus ineptÃ»,5 q prieraiudi.DeusnÃ´ imputÃ¢tnobis,quÃ¦ cÃ´tra illius fi untltgÃ©jCUritaq; ilia iniputarctnobis.quÃ¦noftraftul titia admittimusjdÃ»iiota nÃ¼cupatnus Deo,ac foliiimâ poftealiftiusargumÃ©ti majorÃ©,quÃ¢ uocant.fic probat. Pau. ait,nÃ© quod uolo bonÃ» hoc aÂ§o,fcdqi'olt;l odi ma-lÃ»,illud facio.Vbifatetur fc,inquit, Petrus ifte,peccare amp;:tamÃ©initio cap.proximijaÃ'eritniillÃ¤ damnationem effehis qiiifimt in ChriftoIcfu,iSt no arobulÃ¢t fecundÃ» carnÃ©.Id^, interprct.atUr,quod Deus nÃ© imputet,quar a lioqiii funt ucre lt;Sf propriÃ¨ pcccata.Hic error logÃ© tur-pior.eft, amp;nbsp;luculÃ©tior priore illo cÃ´tra uota,fi quid tut piu8,amp;luculcntius cfTcpofsit.Quis enimuerÃ¨ pins, amp;nbsp;doftuB mcdiocritcraircret,Paulum peccafle,faite mot taliter,quum ogcrit,quod nolucrit,hoc cft.qiiando 110 lucrit,non concupifcere,ncc pr mas illas titillationc s Ãcprouocamenta carnis ad peccandum fentirc : amp;nbsp;ta-inenconcupiuetit, amp;;ea.s fenfent cxtimulationes etiÃ¢ niuitus,acrcnitensmente?Eftne cuiquam iiitio dan-dum,qnod uolens,nolens,acrcclamans admittitlNÃ´n-ncHoluntarium omncuitium,prÃ®efcrtiiB aftuarium,amp; perro-nale,acfola uoluntatc peccatur fPotcr'itncDeus rniuftus ac erudelis,abfit bla(pliemiaucrbis,mcritÃ ui dcri,(l id ucrtcrc iiellet mihi in crimen,illius^,nomine de mefumerc fuppliciura,quod ne ipfiusquidÃ©auxilio amp;nbsp;gratia munitus queo crtugerc,qu.ituncflq; uclim,ac annifusfuerira?NÃ´nne in calce cap.7.h3betApoft.hunc Â«pilogÃ»,Igitur ego ipfe mete fcruiolegiDei,carne aÃ»t ItgipcccatilCuiusfententiÃ¦hiccft fenfiis germanus iuxta ucnerÃ¢da:antÃ®quitatis feriptores. Ego ipfe Paul, incuis at fimihÃ» perfona diflerui haftenus abeo faite loco,Lex ijjiritualis eft,Ã;c. mÃ©tc feruio legi diuinÃ¦ iu btnti,ne concupift.i,quia nÃ´cÃ´fentio cÃ´ciipifcentie dÂ« lÃ®derijs,nÃ´ lino peccatfi,id eft,fomitem peccati primi tumpÅnÃ¢,tÃ¼aliorum fegetem.acfcmijiariÃ¼ regnarcin corpore mco mortali, ut obediamcis. Carne autem legipeccati.id efl:,quod adinferioris anim.u portionÂ«, acuimattinetjhabco amp;nbsp;expcriorinme fomitÃ©peccati ac ftimulos carnis,qu.x follicitant me ad dciignÃ¢dÃ¹ali quid fceleris acuiti), Lex membrorum rÃ©pugnÃ¢t legi mentis mea;,hoc eft , uires inferiores non parent ui-ribus fuperioribus,hoc cft,diÃ´laminj lationibus ÅÂ«,

EtEucrarriiis Bilichius uirimpensÃ¨ doAus, ac ingenio pcrquÃ¢ feliciJnterpretatur.NÃ³ne omnegenus admilTo ruin,atquc culparum harret in mente ? NÃ³'nne hare (oh ut pcccat,ita benefacitÃ¯Caro e ft officina (piritus, ut re ftÃ¨ ait Cyprianiis.Qiia: ergo Paulus tunc adtnifit, non crant contra Dei legem ullam, Nam quumlex cauet ne concupifcamus.id acc'pi debet de mentis, acuolÃtatis concupifeentia,non de carnis primo affeiftu, amp;nbsp;infultil quemfenfit Apoftolusinuitusjamp;ideo ml contra lege Dei patrauit.Et mox.'Harc autem fententiaPauli,Nulla ell damnatio his qui funt in Chrifto lefu adRomâan.8. adeo nihilpenitus PetriLutherani fuft'raga'-v.r opinio nijUt illirefragetur uehemcntar,amp;: perfpicuÃ¨. Si enim aut concupifccntia in recons baptizato harrens .autih liusprimuSjUt uocant,motus.cui mens libÃ©rÃ© non ob' fcquitur,fcd renititur omni conatu , ac molimine,ue-li at que prefsÃ¨loquendo fit pcccatum, Uerum non eh fet tunc Pauli hoc axioma,Nulla eft damna:io,amp;c Qâ|5 enim effet condcmnatio.fi proprie quod culpa cft,non fitiSi dixiflet Apoftol.Dcus nihil imputÃ¢t,his qui funt amp;Câ res effet extra omnem contrqucrfiam.Sed cbm ait nulla eftdamnatio,his, amp;c. indicatapertb, necipfam quÃ¦hÃ¦ret in niiper baptizato concupifcentiam,nccaf fefttis illius inu.oluntarios,,quibus menshominis non acceditjcffe eondemnationcm coram Deo Chriftianis baptizatis,ucrb crcdcntibus,amp;non ambulantibus fe' cundumparncm.id cft,non obediÃ©tibus illis carnismo tibusjfcd cos mortificantibuSjUt uiuerent in a-terniim Roman.8.DeniquePaulusaftruit Rom. 6.peccatum e-xiftentibus Cub gratia, non dominaturum.Et quidhoc fit,refidentcmin baptizato concupifcentiamcffcpro-prib peccatum,acprimos illos aft'eftus ucrÃ¨ offe petca ta renitentibus pro fuauirili, (inon fit peccatum illis damnariiVcriim faceffant hÃ¦c,atque cxcutianiusafsÃ»-ptumhuius argument!,quod eft hoc.Curitaqueiropu tarentur Ã Dco,quar no (Ira ftultitia admittimus, duni uota edimus,iSc poftea dirimimus^Hlc defidero ctiam huius acumen ac indicium.Nam ut demusilli concupi feentiam in baptizato,acaft'eftusilliiis , quosinuitus fenfit Paulus effc ucrÃ¨ peccata,non tarnend Deo irnpu tarsnunquid hinc confequi oporteret, ilium non im-putare uotorum d:remptioncm,que uoluntariÃ¨ ac fp6 tÃ© con-

contra illiuslcgem committitur? Quis enim dixerit Pcrinde iudicare Deum illa inuoluntaria atque hÃ¦c uo Iuntaria?Quorfum citauerit illudpfal. i4X.Nonintres iniudicinmcum feruo tuo domine,quia noniuftifica-tritur in conipedlu tuo omnis uiuens,non planÃ© uideo. NamfitplanÃ¨ uerum, ut eft uerifsimum, quod pfal-

(ts regius illc habet : fed accedat oportet commoda e-iU8interpretatio,ncmpe,quÃ d mortalium omnium nc Wofit cumDeo ita compofitus,in cuius confpeftu ft el eft,angeli,funt impuri, iuftificabitur. Vel, nemo ttaducens hanc uitam mortalcm comperietur abfque Â®nini genctepcccati,ut carcat Â«tiam quotidianis,amp;ue â¢âialibus culpis,iine quibus hanc uitam tranfigit nullus

Pheiain ilium fer ip fille u er fum,qut)d nemo dum hÃ®cni *'ut,aflÃ©qucturpcrfe(ftara illam,amp;omnibus numeris â¢wcilutam iuftitiam.qua diligitur Deus prorfus ex to-

Corde, de Cota anima,amp; c. citra quoduis genus remo ^lâutimpcdiraentijUt caro non concupifcat aduerfus *Piritum,ncc ullafutura fit penitus concupifccntia car âââ s.dequa Apoftolus ad Philip 5. ait:Non qubdiamac **Pcrini,aut perfeiftus fim,fequorautem, fÃ® quo modo 'Â°niptehendam,in quo de comprehenfus fum d Chri-Â°Icfu.flKciuftitia,non ad hancuitam,ubi cognofei-

Pquot;'âex partei. Cor.75. amp;idcoex parte diligimus,quia âP^ognituranemo diligit unquam fed ad futuram per qua cognofeerausDeum facie adfaciem,ficuti ' tdda:c feracceptaD. Auguftino,cx cuius lucubratio-ca mutub fumpfimus.

PoffÃ¨in loc loco,z^ non iniurid, conqueri de mutiÃ®d'^ conÃi p mei drgumÃ¨ti rrcitatione.Sed ciuid ^^â'^uitittiÃiideo,cr hoc pdÃimfit,uel infcitid,Hel mdlitid. '^Â»1^0aduerfdrio,ideo flutuifuperledere nuncd ^uere~ ^â ^octdmenleÃ oriconfulo^utfemperin hii obieÃ©lif, â^iffertionem meditt recurrat. Non inficiortme dixiÃe, non mputdre fuii^qute contrd legem, fnbinde co-

â 354 * P I'- T R. Ã¯ W A R T Y R !Æ mittunt.Qtiii jl cm rccjuireret 4 fanÃ©lis,lt;iiim hic uiuSt, ungiteiti obja-uari,nuÃ¼i u^Ã§iam ejjÃ¨ntyqui fabitÃ« quereitiur.Q^Ã¶dÃ de lege fua qu^e alioqui JdttÃ«li/linii e^yÃ¼eus pÃ¢titur,ut altquid reldxeturtCr condonetur iÂ» uiuftinÃ«Ã®orti:n,etrtÃ¨ longÃ© minus inquiret in fuos les,Ãi lege deÃexerint, non Dei, fed quam ipÃ per tCâ tnerarÃ¼ uoiaÃbi impoÃuerunt.Arg^umentum eÃdm^' iori ad minus, Longe enim Ãtnflior eil Lex diuiM, qu,im ca,qttam ipÃ nobis adinueniKins. Sed i/be priintnit negat, Dcnm non imputare Ãan{lis,dum hic uimt, qux alioquinÃia natura funt peccata. Id ego conf.r' maui,quia Paulus in (eptimo capite ad Romanos,eV' piditatis motus licet incogitatos, tiinatos eins itnpe' tusÃmcitationeÃqne ad peccandum, qiwm appellaU'tt, quemadmodnmfnntuerÃ¨ peccata,ciÃque ollendijfctÃ detineri,qucmadmodum Oquot; fanÃ«lis reliquis uÃi uenit-ut poilea demon^aret, ChriÃi bÃ©nÃ©ficia nos inM-ri,atque inde confoLttionein acciperemus m noilrisniil-lis, ad principium o Ã¤aui capitis, inqu it, NiZ f/)f dta-C'jpidita- nationis his,quifunt in Chrilto lefu . Quod autntt ÃuiHtquot;''*â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;peccata,non tantim ex eoliquet,qiioi

|gt;câ^ rji; 5 ue P^^wZkÃ® Cd itu tiocat, ,fed ctiam ratione conÃtLt, quoniam eÃ¨ funr pte Legi diuinÃ¦ reludlantur,contra iÃ¼am injurgnnt, Zf â nos impellimt. Et cum. toto corde, e:^- tota anima, (f omnibus uiribus Deum colcre debea;nus,Ã§;rnequaqiiam (oncupifcerc, obPeant hi niotus, er hat mcitationrs, quominusidprÂ£Ãenius. Quarc Ã peccatorum nume-ro eximi non debent. Sniythaus uero fophtÃicaâfuicnoif poteÃ¼obliuifci,^neminem inquit, aufurum dicm, Paulum pcccalfe mortaliter ex eo, quod ageb.it,i]iit noluilfet. Quis unquam Ã nie audiuit,Paulum ibipec' caÃemortaliter f Es!neÃMÃ¼in argumentum,peccat,i-

DE VOTÃS ET CAELIB. 555: titurmortaliter pcccat {Nonne hoc eil 4 genere ad for-^,uelpartes eins defcendcre affÃ®rmando? etuis non Â»Ã¼tiÃ¼ foediÃimum hÃ®c admitti pardlogifmutni tJiultie fgt;nÃ¨ func peccatoruin ÃnnÂ£,prmMU habemus iiatu- Â«tomm f^torruptionem,(::r inÃtunt uitium db ipfd procrÃ©a- OâsÂ«Â»Â«*' quod peccdtum originale dicimus, idque niÃper ^riftum condonaretur,iit ipfa morterclitiqueranur *itrna,demde ab ilhnatiiia comiptione, quant ex A-^lt;otto contraximui, er nobifciim perpÃ©tua circumÃ-fonus,prauafempercupiditates,motus,er incitamen-^^^halant ad peccandiim, qutc er lt;lt;nbsp;peccato naÃun-^ââiamp;ddpeccandum impeÃunt,er peccata funt, quiitn diuinte, ut dixi, aduerfentur. Sed credentibus in

^^âriÃ¼iimnon imputantur: quia utditPdulus,NtbileÃ ^mnationir bis, qui fiait in CbriÃo lefu - Tertio lo-^Â°wens,autuoluntdscedit hisprauismotibus,erpec-, qiijt fuadentur ab illis,approbat, quod eil pecca-

^quot;f^'egnare in corpore mortali : atque hocgenuspec-fÂ«Â« uulgo appeSantur mortalia, eradualia. SÃntque ^boegenere iÃ¼a peccata,de quibtts Paulus etiamdi-quod qui taliafaciunt, nonhabent partem in re-

S'^o Dci. Pojfim etiam inter partes /ficciÃ©fiie pecca- ' ^bud itla,quiedixi, recenfiere prauitatem confiuctudi-â^ Ktl habita confirmatdm,er prteterea peccatumiH l^iritiimfamHum. Vnde quÃ¼ibetfacile intelligit, quant '^finita fit ijkicolleiHio. Qui primis moiibus prauis agi-^Wur,peccant, ergo mortaliter peccant.Non aliter cil, *gt;quefidiceres,Smythieus eÃ animal,ergo Smythatui iifinus.Fateatur itaq;,niÃ uelit eÃe aÃnus,argitir.cniii qâlt;od in metorfit,rMÃiuselfe momenii. Quodq; m4-Ã¿t tnireris, adeo uidetur ignariit,ut pcccalam agno-ftre nolit,nifi quod uoluntate, ont elciUione corn-

356 PETRI M A R T Y R I S mittitur:lt;juod,ut oftmdimufyctd tertiam fÃ¨rmam,feli/^^ dein prccati pcrtinct,nanpe quandomcns alfentitiir,if peccatum rcgnat in no^o mortali corpore. Audebit^^ gdre uitium originis peccatum c/JÃ¨iNon arbitror,i]Kâ^ licet reuera fit Velagianui,tamen uideri nolet Pelagifi^' ilator. tdeoq^firtajfie hoc noluit cauere,c!{m dixit, efi peccatum aÂ£luale,fieu perfionale,oportere ut Ã uelu'^ tÃ¤te profidficatur. 'VerÃ¹m hoc quid aliud eÃ¼, quHntpot' tenta uociimfingerelCumq; peccata qu.edam intro^'^' cit perfonalia,uidetur innucre,alia in!teniri,quieno[flt;^ in aliqua certa perfona. Qj(ad haud e^imirunt.QJiiâ'^' nim accidentia ftccrunt in P.uchariflia fine fubieÃ©to ,fif' tajfic qdÃ« aliqua peccata conflituunt extra perfonaf-Ptt' catum eÃ¼ in bomine,quicquid Legi Deiadutr/Ã tar,fiâ^ prodeat Ã uoÃ®untate,fiue ab alijs ciu; ttiribuc: qui totui ad id fit conditus,ut Dewni reftrat,eiuiq; fit quaquauerfum ab dut uo!untate,qute fuinmtLexeÃ»f* difccfiÃ¨rit,peccat.'E.tquum peccatum tiariotbabeaiiui' turM,Gquot; partes,ucluti dcmonÃ¼rauimus,non licet,ut fus ell Smythieus,cx qualibet cariim quancunqueÃ¢lhtu infÃ¨rre.DeusiÃ®liuidetiir crudelis,c:r iniuÃ¼Ã¨ agere,fiiit peccata uertat hominibus,quiie non poffÃ¹nt efiugere. Gquot; quÂ£ uelint,noUnt,illis accidunt.CluerelÃ dus fi fet,'Dcum oporteret uidere,quomodo fie dcfinderet,ult;iii peccatum originis in quodnolentesincurrunt,grauitet piiniat.CertÃ¨arrogans efio'fuperbus,quihÂ£cloquiÃ¢i( det,quafi alter \obus cim Dco diJfiutaturus.Deusinqiut erit crudelis,fi nobis ifU uitio uertat. At nÃ³nnedixfauiÃ© d qui crediderit in ChriilÃ¼,talia non imputÃ¢t in peccata nonquafi natura fua peccata nonfint,fedqiwd ni Chru (h nobis condonentur.Duo proinde inducis,quortmu-utrunq;falfiim dt.Primum , Deum ejfiecrudelcttifib^t uteri-

DE VOTIS ET CAELIB. 3^7 incrimcn uertmt,aut peccatum. uti iuRÃ¨ pecca~ (Â«7Â« originis 'm paruulis, qui nequeunt iÃ¼ud cuitarc, Aigt;mnatur,ita iu^Ã¨ coram Deo hac habenlur, ut pccca-tÃ¢,quuii! etus legi rÃ©pugnent, Ã§r damnationem tnduce-lent, ntfiper ChriÃ¢um non imputarentur. Et quia Pau-rutadfinein capitis lÃius dicittEgo quidem mente feruio Lfgi Dei,carneautemlegipeccati^exiÃimat iÃe acutus Werpres Paulum fe Ã peccatoeximerc,quaÃearclu-Hatio mentis peccatum au ferai : quum tarnen adÃnein siipitis duntaxat ChriÃo acceptum refirat ApoÃvlus (ondemnationis ablationem : neque propterca dicitin peccatum non efÃ:,uerkm dÃ©clarai uifidei, qua mens communita,Ãeri,ut peccatum compefeatur, ne ferait latins,neue tam graue reddatur, ut partem non ha-iifiiiiiMs in Pegno Dei.Non dixit ad Pomanos peccatimt ''Â°Â« ft in uelh-o mortali corpore, fed non regnet. Pro-'Â«dc peccatum non eo fitnditus tollitur, quod illi reÃ^ Ãtur fpiritu, fedÃangitur, e:^-debilitatur : affequimiir-^xe/firitu cr gratia, ut nihil fit nobis damnationis, ^amfententiam rurfum Paulus cautc profirt : neque *lt,in nobis nihil eÃe peccati.fed damnationis, qute pec-lt;^atum jequitur, nifipcr ChriÃ¼um condonetur,fiuc ut ^âxi non imputetur. Htec ut pia funt,cr menti Pauli-x^cQnÃrmia,italt;^gt;eÃ dodlrinaPelagiana ^lftintndeÃ³quc nollro Smythlt;eo placcre non poÃiint.

etiam non eR audiendus cum Ariflotelico more, ptiinos iÃ¼os motus prauos attribuit infiriori parti a-xiinÂ£,quafinonhabcamusinmente,feu 'm ratione pri-xios motus 'mfidelitatis, fuperbilt;e,inanis glorhe ,cr a-lia id genus uitia,quÂ£ ad partem animi rationalem, non xd mfiriorem Jfedlant. Sed in SophiÃico capitc nun-^xamhererepotuitfpercarncmin facris liter is toium

358 PETRI martyria , hoi/iinetn qtilt;intuflt;iHantuf eft intelligi,m uerfum,^!^ hucnone^rege!terdtu^,ne^;per ChriÃ¼um D,f IÃiicrardo Tiillichio,non e{l,guod ego tibi

Bucet jÂ« {JhÃ¹d. 3ucerus,cmtequdmnobistndgnimjuideÃd^ reiinqueretyfdtii w Ãio libro de AÃ©iis te/htmnfecit, qudm iUc d fcopo diuini ultiird abemrit.Sed^nid ego uirian tamprj-claruÃ¼t tit'! ptt^' pofui,c!Ã¤ tetntumodo fcriptd illoram qui tuÂ£ farinerquot; rint,prde cÂ£teris pldcent^qudntumuis dodliÃimii dÃ¼iÃim.âs. Q^uod no eft mtrumtnÃ¤m e:^ aftni pluriffr^* pdlcAf^qudmcinndmumft ei'SutrunqÃ¼e appoÃta^tiÃt rit.^iteq- 'mterim is uides-epotCil, qtÃ¹iit nil pro ft

CypiiÃ¢nus CypriattidiÃ¤um,quo dit^cdrnem ejfteJÃiritus oftieâtââ^â'â' Quoniani ft Â«ro ad hoc ell deputdtd,quemcldntodiiititââ tus homo,ut ftt ftiiritus officindftdeo uitioftunt ell,amp;tââ'^ cdtumqi:icquidmeoftt,e^moueturcontrdftbri[a!lt;fâ^â tÃ«.Sed operie protium ell^prietcr htec audire, ^ftdelit^ priâceptfi nobiiinterpreteturprÂ£ceptum,ilt;oit concupiftrt-t!^'^^^' non concu Ugaidum, inq!tit,iftudelldecupiditdtibus uolnntdtit) non de carnis primo aftvilii,cr inftdtu,liiecftinÃ¨iftiitâtt terpretdtio,tdm eH Dei pr^cepto dccomadittd,ut ipftt* euerM,prorftnsq^ inane^dc fuperudcaneum redddt.i^'f^ de eolibenteruclim intelligerc,cum qiiis idtn cocupift^ uolittdtc uxorem proximi,quÃ³dndm prjcceptum uiohf-Certe ft Chrisium hiterpretcin judidmus, tUe docebit, d ad mandatum,quo prohibetur adulteriuin,attinere. Nlt;lt; Â»n^ttifjDjiffuÂ»nfmcechaberii-.ego antem dicoU!gt; bif,qui uiderit alterius muliereni ad concupiftendainiU^ iammoechatus eH in cordeftio.QuareftiallatamaSnft fequamurexpoftitione}n,prieccptuin, tlt;ton moccbiiberitgt; Gquot; ^on concupiftccs,idcm crunt inandatum.Jtem,fiqii!â cupidt opes proxiini animo,ut dicut,firino,G' dclibera-â to,b

DE VOTIS ET CAELIB. 55-9 to^ peccdt contra mandatum,Non fitraberii. Quorfunt fr^opracipitur,Non cocupifces rem proximituiiSiquis â¢Ion fÂ«pMt deRinato animo ultionem fumere de proximo,quod eÃ: irafci ei,nam ira definitur uldonis eupiditas peccatin mandatu,Ã®ion occidcs,ut ChriÃ»m expofuit.

^are eu iÃd omnia ad ekdionÃª uoluntatis,aut ad oput ^(fTuntiir,fingularia De i habÃªt in lege mandata. Viide mÃ uelimus,prteeeptum,iioit concupijees, ejjefupcrua-iHud aceipiemui latum contra omnes prauos ho mims motui,quos Dok in nobis odit,fua ipforu natura, f^^perChrisiit credentibus condonat, C^uemadmodum pffKendatum itlu fummitm legis,Diligasdominum deu pixeeptÃ

fx to;o corde,c/c.omncs motusrequiritm nobis, diligesDe-^Ãmi!ios,Qr lcgi,ac uoluntatifuÂ£ conÃrmes.i^is duo- um ex toto /â¢â¢Wiinefdf/Ã® teneiitur homines Â«Ã¨ Dfo ]nedij,hc ut nemo quantumuis fandius negarepoÃit, quin fubmde f^â^^et,cum neq- omnes bonos motus pneflet requi/itos,

â¢^â1 fâab:tur,quomodo iÃt primi ad peccÃ¢du impetus pec ^ÃââÃ''t,Ãue peccatiÃ© proprie,Ãue ut iHe dicit, preÃe co /â'â¢eraueyij^^ quomodo Ãt inteHigendiem, quod Paulus %^i/}i! cfji damnationis his,quifunt in Cbrilio lefu,

Heet ilia fua natura fint peccata, tarnen credenti-quot;On imputantur,qitia non tamgrauia funt, utfident Ãââ â^/hficamurjaut prorfus excludat,aut ita dÃ©bilitent, Â« di(W adhuc habenas retinet,neq; finit iflos motus hominibifs approbarferper Chhiflu habet,ut qua npeccita non imputentur,nasq; hocpadlo condenatio-quot;â^Kadamtis.PriuoluuerÃ³ admodu eflquod iÃ¼eafiÃ¨rt, non fcribere,ut nos dicimus,Dcum uidelicet ae ^ââdb-nonimputaredÃ nationÃ«,fed bis,qui funt in Chri-I i^fu,nullam effi condemnationÃ«, quod ipfe intelligit.

PETRI MARTYRIS . quonUnt ab iÃ¼is abeR culpa, condemnationÃ©in^n^ pit,quafi fit idem, quod peccatum.Sed hiecgrauif lucinatio. tJam condÃ¨natio fiequitur peccatum, e/l ipfum peccatum.Pecatum 4 nobis proficifcitnr:clt;^''â^^ natio Ã Ã¼eo iuftifiimo iudice,qudmillepro fuangt;ifigt;'â^^'^ did fuffiendit in his,qui perfidem funt membra Chrii^i quos Paulus ab inttio capitis oilaui confolatur. Cu , antea cfiendiljÃ¨t miferias or cdldmitdtes,quibus uelnoif tes adhuc fubiacent dtvm funt in corpore mortis,ut .fint deniq; animo iubef.quod licet hÃ¦c habeant peccata Cf quidem ucre peccata,ut Paulus ea difertÃ¨ apptHitu^tâ damnationem tarnen iUis non fint allatura. Quod nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;j

fii beneficiâtm quotquot ignorant,non paruain parte no , ftriCredeptionis obfcurdt,ceabrogant.Vndend efibaa quÂ£fiio,ut multi nos ridct,de lana caprina,fed quabeim explicata nobis mortis Chrifli benefidu maxime eonttÂ» dat.pt licet Pau.hic peccati no imputandi baud meud'it' rit,tamen difertis uerbis in quarto capite mentioitetn tO' ties eius ficit,ut de co nemo iam, qui uerÃ¨fit Chrifliannt pofiit ambigcre.Quierit poflea,quid fitpeccatuiftin no bis non dominari, ft primi motus uerÃ¨fint peccata^ hacincpta quiefiione oflendit,fe no poffe intelligete, pto catum inefiÃ¨ homini,cr ei non dominari,cÃ¹tn ex iUbud' bis Apoftoli coÃ¼igatur nobis ineffe peccatum. Quoffr^^ enim prohiberet,ut non dominaretur,fi nobis noinqr SienimabejfietÃ nobis,nihilefiÃ¨tpericuline dottÃ¹nart' tur,Sed quum infit,magna femper nobis imminet lab' contra ipfHm,ne.cedamus, erfitnamus ipfum dominate quod fit illudapprobando,er eiusplacita confedandO' 'fiione[t dominatus cxtcrnus,de quo nunc agimuSjfid tO' tusadanimum, uircso- illius,er membra corporis pf' tinet. Vnde licet quifpiam tyrannus,aut rex dominari

DE VOTIS ET CAELIB. 391 po/]Ã¨t,in quibtts non beer et, peccatum tarnen niÃ nobii mfitfdonunari nobis non poteÃ¼. Pingit deinde noRer, Ã dare bos malos tnotiK,!2rprauasincitationes eÃe pcc (ata,er Ã Deo no imputari crcdentibus.Atindc fequi ne gatÃcum pariter uotorum non imputaturum uiolatio-gt;gt;cin,quÃ¨d hÂ£c non Ãt inuoluntaria, quemadmodum iUi Ktotus abÃque rationis arbitrio in nobis excitantur. Sed ^oeobijeiendo rurÃisin idem impingit,quaÃ nos dixe-tinus,illos primos motus,uel impetus prauos eo nomine Â« Noa imputari,qu6d minimÃ¨Ãnt uoluntartj.Ã¼oc certÃ¨ no â PÃamus.'Ã¼am ctiam non uoluntaria imputantur, ut de ' ofiginis pcccato Ãatis liquet, fed caufa non imputationis à¥¤ ^krifiuseSl, tarn Ã credentibus perfidem apprebenfus. ^ââque paralogifmum bic admittit,dum accipit non cau-fampro caufa. Redit ergo meumargumentum,erma-ut ab initio. QuodÃremittit de fua lege ob infirmi-^atemeredentium, er multa eis non imputÃ¢t, qute alio-peccata effent ,'cur non patietur asquo ammo le-2â¢ illam uotorum In/ringi, ijuam nobis ipÃ temerÃ¨ pficÃximusi Ambigit quorfum ame fuerit citatus lociÂ» (Pfalino,Rle intres in indicium cum feruo tuo Dami-â^,quia non iuftificabitur in conffciilu tuoomnisui-

'ffHÃ¯.QMKjn^Uf pfr omiiidÃthypocrite, ita fehÃ¯c^uo-^âiefingit dubitiire,c]uu/mre uera noiiignoret, ^uÃ³/pÃ¨sent. Quod quia probe intcllexit, idea primo loco uer- ' lâartauidisÃ meo fcopo uoluit defledlere. Sint, inquit, fa uera:fed accedat commoda intcrpretatio,qucc lutm ilia fft? Homo ,inquit, cunt Deo coUatus iufliÃcarinoit poteÃ.Quoniam in conjÃeÃ¤u Det ucl ipfc {IcUtcfunt im itiMtidiC, Semper ci placet ad Pelagianos diuertere tan-quamad hoÃiitiabene Ãbinota,cruÃtata.HominciÂ» qmppe [entit ita iuÃificari poffc.quÃ³d omn w nbsp;nbsp;nbsp;[Â«nt tit

\tge Ã¢d ungtiem fcruet,utÃ Dcui ex lege cum illo difc(' ptet,UitleatÃtbÃÃvre.AtÃ cum innocmtU ipÃus firitur,ttm futctur cum non poÃe iufliÃcuri,^ Ã tie Tiei plurimum diflct.Sed nobis dict(t,(jUMdo rc^uip-uit ufÃium Df (W nbsp;hotnine,utÃbi pur eÃet, uut

ltd ut tuntd eins eÃet puritM,iuÃ¼itid,z3âinnocentid,lt;lii^ td e^ Geii CertÃ¨ hoc nuÃamm poterit oÃendere i( DW, fiiiÃe prdfcriptU'Qjidre non erdt,lt;]uÃ¶d pr^curctur t.-to pe]-e Dauid, ne tdle iudiciufubiret.tExlege nobiÃu tur in iudicio Dei, cutnea declt(raucrit,cjuid db hoiniM prd;Ãdri uellet. Gauid dutem qui probe intcllcxit,miiii' nein qudntuinuis itiRum fdtiÃ©lum in huindiio conÃt^ Ã u inueniri,quiprieceptorum diuinie Legis non fit quum dd iudiciimt Gei cdufd fiierit deldtdÃdeo riin dtttÂ» tÃ¨ precdtur,ne feueriter dgdturfecum ,fdtetÃ¼rijiie in tit contentione,neminem eÃe,qui poÃit iufliÃcdri. ExploÃ itdque utdbfurdd priori expofitione,dlterdm qMigt;tâtâlâ Ãrt,(:^ eÃ AugvÃini, libenter ddmitto, qtid iÃtituxiiin eonÃcitur,quum ed iudicet fepoÃi releudri. tJnno, in-quit rcperitur dbfque omnigenerepeccdti. Sultein Icittt

qiiotididnas ciilpM in unoquoquedcpreheitdcs. tfii Ãiiit ucriÃimd. Sed reÃondeut SmythteusidgilihotÃ^t-liumÃngulo quoque dieÃnitneÃbi peccdtuin dottÃ¼ndri. conÃcntitne perpetuo,i:::r'dpprobdt mulos inotusiÃ®^onuf bitrorhoceumueÃ¼c dicere,quumhumdnus uires plnrii fuciut,quÃ¹m conueniutorthodoxo.QuÃ´d Ã Dduid rtÃit xitueiriules,utisleloquit!tr,c^quotidiundsculpiis,Ãiit quibushHmunduitdnontrunÃgitur,uerbu eins pro itit fucient,qucgt;d quum ub bis occultis,ncmo Ãbi oinnitio cd-uedt,nemoq; lUu undiq^omniq- expurteuuleutco^no-Ãccrc,merito pfultes diuinit cxumcn deprecutur. Aamp;ec imprudcns upertÃ¨ diÃccdit in meum firntentid}n,qudtt

de votis et CAELIB* ^6^ quot;Â® âformat neminem efje^e^ui dum i{iuit,afjequdtitr per-

dbfatiitdmÃ©ji iHÃitidin,itlt;i ut caro non concupifcÃ¤t 'â'^i^gt;âfus/piritum,cr omnino prahlet id,quod manddto i^gcdi beum toto corde,cj-c.prdtcipitur.Et addit,hcec *^(iiiuftitia,qtMmPMlutperfequebdtur,quuinadPhi ^^Ppi^nfes dicit,n0n quad perfiÃ¤usÃm,fequordutem, lâ ^ino modo apprchendam: fed iiiquit non eÃe banc iuÃi

prlt;efentis uitÂ£,fed alter ius,ubi uidebimu^Dcum fa-'â¢f âtdfadem.uÃ®c me non poÃum continerc,quin ad ccc-^'*Â»igt;nant(s toUam,^ quodammodo exclament. Ã¯am tan-

SmythÂ£tK bene loquitur,reilÃ¨ fcribit, ZX bteris,dtq;At(guÃ¼ino cofentidSi enim utfdtetur nue toÃ¼tra perÃddm, GT dbfolutdin iuÃltiam ell,^ edro con ^'^pifeit dduerfitsÃgt;irittim,cur non concedit iÃtim cupidi (^tein natura fua eÃe peccdtum,qudndoquidem iuÃitiie, ^qdiemperÃila: aducrfaturlSi feribit nonimpleriÃ ^obis dÃ®t bÃ®c uiuimus,prÂ£ceptu ut diligamiis Deiiw toto ^tirie,Qâc.cur no conÃtetur nos in eo peccare, eu pecca gt;iÂ«nÃt Ã prtccepto Dei recedereiSed ijki, non Ãint,mquis ptÂ£Ãntis uitie.Ãiuid ad me? Eion reclamodex tamÃ«exi-gif 4 me banc iuflitiam,bÃ¢c illo proâcepto pcÃuldt,o'qui ^b eo deficit,dut dbcrrdt,peccdt. N4gt;Â» pecedtu apud Gra: W dicitur nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tIk, ctTts ^^v Ã¢iHXgTXvetf) ,quod cli d~

berrareÃ ficopo.Qjtemadmodvm mm,quinon attingit fiob!t,in dUquÃ partent dberrdt,itd qui no per/Ã®cit nbsp;nbsp;ab

Ibliiit pr^eeptd Dci,dbcrrdt crpcccat. No eÃe aut huius tiitii banc iuflitiÃ¤,cÃcedQ:fiedquÃ¤doabittadeficimus,no peccare nos,uel iUÃ¢ Ã lege Dei no requiri pernego.Q^a omnia cÃ®t melius,q Åleri homines'Dauid pcrjfiiceret,ela mabat,No Â«zfrej in iudieiÃenc. QuodÃno e^huiusui tetÃ¤taiuflitid.ÃqiiterascurcÃ¢Deufpr(eccpcrit,AuguÃ. nosdocetjimo Paul.ipÃe.Pro'cepta haec ideo ejjÃ¨ poÃta,ut

quÃ¢to bcnejÃ®cio ChriÃ¼us nos affvcerit.'Deindc ut fciantnl quÂ£ et quanta iuflitia uotis precib.roganda lÃ®t:utâjiâlâ* opera bonafacimus,uideaimis quo fit eollintandumd!^^^ ge enim declaratur nobis,quodgenus opei-u Deo proit tur,Qr de uolutate Uhus reddimur certiores.tÃ¼ 0 itaqf^ Ã¼ra data funt praicepta,licet in hac uita perfidie abjolu' teq- no obferuÃ«tur.Ã®Ã¯Ã¢c e_go coronidÃªhuic defcfiotu

Friuoltim eft illud huiiis Petri Martyris,ncc dignuiâ rcfutatione.cjuod aitnon elle intcgruni uiris, .lUtfÂ«' minis, ante quintumdecimum, ucldecimumotoâ'''â Ã¦tatis annum nuptias inirc.quÃ´dnon ante cxpcÂ«â'quot; babere queant.quid ualcac humeri,quid ferre reculÃ©'â' Quarc ergo non liccret,ucl,prouelt;dioris atatis uiris Â» lÅminis uota continiÃ©tia; folucre,qui ea ediderfit,ptr' ufquam probe habverunt expericntiam uirium Cui amp;nbsp;procindtÃ¼ eft d medioej-iter doifto,quodreifâ' deatiir.Nempc nec hÃ®c permitti.iit quis uoueat ,antÂ£5 dicat,fe explorafle uires fuas.ac pcfitcaturnih'ldiib'' tare, fc pofte quod uouerit,Deo bona fidcprÃ¦ftarc dâ quod cbm feceritjuoto ultro fcfcalligat, amp;nbsp;efficitn^quot; ccat,quod antca licuit.Vt non babcat quod conqiif^' tatur,nec in qtictnpofsit.pr.Ttcrquara in ipfuin,âUâ' hÃ¦c,ut dicitur, faba, ft refilicrit ab incepto ,necfidel'â libcraucrit unquam.

Quia meam rationem inuertit,eamq^ perturbatÃ¨ rtci tat,iljlÃ¢priinureponam.vfus fum aduerfariorutcjHino-^ nioiÃ quibus decernitur, ut uota nuncupataante ficiitin qumtum,aut decimumodlauum annum irri ta fint : neq^ad eamietatem homines adhuc rerum finit adinodu imperiti. Hoc ab eis, quumita conflituatur,Ã§rcaufÃ¢Ã©e' creti fit imperitia.quarc non debeant iUorumuot^

DE VOTIS ET CAELIB. 3^5 tffÃ¨ irrita,qui pcriuJe humanoi uires ignorant, cr natu-Ã¯am uotorumnonintcÃ¼igunt,cx t(dhuc ucri cultiuDei omnino ignari funt,atq; puerorÃ®Ã® tredccim,aut quatuor-decim amorui Si potciiinipcritia,iuxta iUorum decretÃ¼ quÂ£ per Â£tatm accidit,uota in-itare, curnoÃ§y iUa igno ntio quÂ£ fx ruditatc diuinarÃ¼ rcriÃ¯ inuetcrauiti Sic ego tnem argumentum induxi. Audiamui nuncquidcStra iHuddiÃeratur. Dicitiftc infuafeilapapiftica hunceffÃ¨ Â»iorem,ut non priui uoueant q dixerintfe uires fuas ex~ ploraffÃ¨.Uoc ut luculentum fit mendacium, duo probare poffÃ¹nt.PrimÃ¹m nufquam ab epifcopis de hoc interroge ^ijiibdiaconos, qui funtpropÃ©modum adolefcentcs ,cÃ¹nt oriinÃ¢tur : quibus tarnen ex uoto ibi Ã©dita nuptias irntcr-iicunt.Tuam tpÃiM appelles confcientiam, cr qiheras an te qtiij^iam requi/iucrit, quum ucl fubdiaconus, uel iiaconus, uel presbyterficres, ut uires tuas cxplorares { Alterum quofalfitas affÃ¹mpti demonlÃ®ratur,cÃ¼,quod ta l'tetfi ab hominibus pietatis ignaris quique facras literof traÃ¢arunt,cr per letatem fcfe uix norunt,dica tiir,quÃ´dfe explorduerint,id fatis critiQuid ilii noffÃ¨ po terunt,etiamÃ uirginitatis [eruandte facultatem ad ali-quod ljgt;atium temporis fe Ãrtafje uiderint habere,aut ha biiijj'e,num illud donum ipÃs perpetuÃ´ fit concedendumi QKitrf quum neque interrogentur,nequefeipfos explo-ratos habere poÃint, partm quod pietatis uertefimtigna ri,partim quod Ã nemine dira reuelationem fingularan fciri poÃit, an perpetuÃ´ danum calibatus Ã Deofit habi-tiirus,apparetnoncfieueruquod inrejfionfione pofita efiaHatu.'tJotabit praterea leÃ¢or, quanta arrogantia di eaturisqui uouet,profiteri fe bonafide praHare pofje

1 Dfo quod uouit.CertÃ¨ hpc quod ifle dicit, nusq ulli proft tentur,neiUiquidÃ¨quifuntinmonafierijs. Deinde cÃ¹m

PETRI MARTYRIS ifin non fint ad ftlutem necefÃ ria, er Deui tttoiioti concÃ©dÃ¢t, modo non Idrgiatur, ejuid homo profiten poteÃ¼, fe fiÃ¤urum, quod non in fua,fed amp;nbsp;P*'' manu pofitum feire debuit ? In mea prictercd rdtioK leges Pdpiiticiii reprehendi, quÂ£ decimumquintam,^Â»^ decintumoÃ©lctuum annum prlt;efiripfcrint, ac ed ititt uirgines dedicentDeo, in Ecclefiamadmittiinteiui opibui alendas, quum Paulus uiduam nolucrit nÃ¹no-rem itatu quÃ m fixagenariam admitti. Ad hic i^enil affert,fed magis quÃ m pifiis efi mutus: ut qui neSââ' re non poÃit fuas rÃ©gulas quas uocat Apofioliciii,(jfâ potius Ã facris Uteris apoflaticas.

Quanquam tertiaquÃ¦ftio ex iain didis facile dilTolui pofsit, vt ex quibus apertÃ¨ confequatur, uotum cÃ¦libatus non eÃe per Ecclefiafticos prs feÃ©los exigendum, ne que ab Iris qui facris ordim bus initiantur,neq; Ã cÃ¦teris quibufcunqs-CN^in finon eft Chriftianorum vouere,vt primoloW ftatuiinus : etfi licet huiufinodi vota iam editair-ritare, quod altera quÃ¦ftionis parte probatÃ» eft. confiÃ¢t perfpicuÃ¨, quod tertium erat, votahtiius generis non elfe Ã quoquam extorquenda.) Nihi lominus ad rci planiorem euidentiain,non grauÂ» bor ad hoc idem confirmanduin, Scalia complu-ra argumenta proferre, quÃ¦ tarnen attingam bie uifsimÃ¨,quum ad eorum pondus perfpicienduin nÃ´ magnum lecloris indicium requiratur, quod fatis perfe dilucidafint 8c perfpicua. PrimÃ¹mre-ducere in memoriam oportet, Paulum, qui funi-ma cum pietate,atq; adeÃ´ vera doÃ©lrina ecclefias plÃ¢tabat, ad Corinthios dixifle, nolle le euipiam laqueum inijeere. Sic enim cÃ¦libatumlaudauiÃ®, vtilluin

DE VOTIS ET CAELIB. ^67 vt ilium Ã nullo hoininum extorqueret.Nam fi id fccilTct.iudicabat laqueÃ»hominib. inijci. Qnod, vtApoftolicapietateprÃ¦ditus erat, indignuinfa ftuexiftimauit.Dicancicaq; nofirorum temporÃ» epifcopi,num alio confiÃ¼o velintEcclefias regere,quÃ m ab ipfo Apoftolo plantatÃ§ fuerinrcâDuqÂ» Votaexigunt lioclie in Ecclefia, quÃ¢do miniftros ordinant.fÃ¦pÃ¨ illos adigunt ad idpollicendum: quod efTc polFer contra Dei Ã®nandatÃ». Nam cÃ¹ni noncontinentibns,Schis quiaduruntur,prÃ¦cc-ptuin fit matrimoniuin, ab iftis videntur exige re,vtpolliceantur,fe Dei prÃ§cepto non obtempe Wturos ; amp;nbsp;vota quÃ¦ poftnlanr.aut exigunt, non Poffuntappellari nifiteineraria. SicÃ¯ephthe ma-vouit.Potuit enim fieri, vt qnod fibi redeunti Ã '^iftoriaprinnun occurrerct, animal effet diuino f^crificio non idoneum,fientilii vfu veniflehi-ftoriafacrarefert : quandoqnidemprimam om-nimnfdiam obuiam habuit. Qnain fi Deo facrifi-tauit,vtftultÃ¨ promifso ftetit,fictemerÃ¨ac'ma-l^vouit.Extorquendo prÃ¦tcreÃ votum cÃ¦liba-tus Ã iunioribus , difeeditur ab inftitnto Pauli, ^ui viduas non minoris natu, quÃ m fexagena nas recipi voluit. IftiverÃ´ Ã monialibus adhuc pnellis,amp; ab adolcfcÃ©tibus tam monachis, quÃ m clcricis taie votum exigunt. Proinde quumtan-tus Apoftolus iuuenes ob Ã¦tatem lubricam ad matrimoniuin ableget, quando ait,Iuniores vi-duasvolo nubere,quoinododicÃ»tifti,fubdiaco-nos,autdiaconos,quantÃ»uisiuuenes,Ã matrimo nio volumus abflincre.Se vouerez D eberent ppr ro epifeopi Paulos inEcclefia agere,atq; cÃ» donu cÃ¦libatus nemini pofsint clargiri, votÃ» eius Ã ne-mine quoquam deberent exigere. Patrem non vulcPauluSjfiliÃ¢fuara innuptam fcruare,nifi eius

^^8 PETRI M A R T Y R I J potcftatem habeat voluntatis : amp;nbsp;oftcndit poflc nccefsitatcin vrgere, vt illain nuptui clocet, quz intelligenda eft, fieam deprehenderitnupturirc, itquc in ipfa vel aduftionis, vel incontinentie aniinaducrteritindicia. Necvideo qua confciÂ« entia.quaÃ»e fronte audeant nuptias rem adeo laudatainin facris literis prohiherc generi vni-ucrfo miniftroruin EccleliÃ¦, ordinitam amplo, atque tam latÃ¨ difÃ®ufo, in quo veluti fatis nain ni non fuerit, illatum, amp;nbsp;monachos, amp;nbsp;mona-chas adiecerunt, Epiftola vcrÃ´ adHebreostho rum coniugij appellat -rimcv svnxai

Ncq; fatis illorum prudentiÃ¢ queo mirari, qui cÃ» nuptias interdicant ininiftris Ã c cl efiÃ§.illo s aiunt oporterc carnÃ© inortificare:perindeueluti prÃ§ce ptÃ» inortificationis adconiugatos nÃ´pcrtineat. PorrÃ´ qui faÃ©la carnis fpiritu nÃ´ moriificÃ¢t, Ã§ter-nÃ¢ uitÃ¢ nunquÃ¢ poterÃ¼t viuere. Vnde aÃ©tÃ» eritci tra controuerfii de parentÃ», auorÃ»,iuxtaqi maio rÃ» noftrorÃ» falute.Ã quib. per inatriinonialegiti' tnafuinus procreati. Ifto Pauli teftiinonio Syrici us papa eft abufus qui primus, vt videtur, decre-tÃ»apertÃ¨inftituitde perpctuo cÃ§libatufacerdo-tÃ»,quÃ´ d fpiritu faÃ©la carnis mortificare dcbeant. HÃ¢c ille fentÃ©tiÃ¢ pro argumÃ©to adduxit fui decrc ti:cÃ» tarnen Paul.id omnib.fidelib.pr^cipiat,fiad Ã§tcrnÃ¢ vitam pertingcrc vclint. Alioqui moriÃ©tur qui fecundÃ» carncm vixerint. CauillÃ¢tur aduerfa rii,inatrimonia, vtPaul. ctiÃ¢ tcftatur.multafccu traherc impedimcta, quib. neq; fidelitcr, neq; fe-dulÃ´ miniftratur Ecclefijs. RefoÃ´detur, baud ne gÃ¢dÃ» effCjVt Paul. inquit,moleftias aliquas,amp;oc-cupatiÃ´esbaberc inatrimonia:fcdillavicifsiraco fiderarc oportet,multisalijs cÃ´pcnfari cÃ´modis. TollÃ» tur Ã clero fcortationcs magna ex parte : amp;

DE VOTIS ET CAELIB, 5^^ fi quÃ¦ cotigerintjiuftiori po te rÃ»t ratione puniri, cuhodieridcÃ¢tur,velabhis quividÃ©tur honcftio rcsjolerentur prÃ§textu humanÃ§ infirmitatis. Ad hÃ¦c fÃ¦pÃ¨ fairta periclitatur pudicitiÃ§ minirtrorÃ», quosin hiftorijsfÃ¦pÃ¨ legimus fuiflecoaftos vti Canonica purgationc, aiit depofitos Ã fÃ¼o mini-fteriojcumfe purgare nonpoiTent. Athonertate Watrimonij facilÃ¨tolluntur huiufmodiprauÃ¦fu fipiciones.PrÃ¦tercÃ cÃ» magna diligÃ©tia cducatur Ãcclefiaftici paftoris familia.filijque amp;nbsp;vxor eius piÃ¨fanÃ©leq; continÃ©tur in officio, difcunt aliqua 'xparteminiftri.quomodoEcclefiam quoqjdc-lgt;eant adminiftrare. Atq? hanc rationÃ© Paulus no oiiiifit.quÃ¢do dicit,nÃ³ elfe idoncÃ» ad EcclefiÃ¢ be Â»eregendam, qui fuÃ¦ familiÃ¦ nÃ´ _ffierit prudens gubernator.Cumqi tandÃ© oporteat EpifeopÃ» ho 'pitalem efle,nÃ´ incÃ´modÃ¨ poteft per vxorc,ac li beros obire officia:quÃ§ omnia fi femper velit per fainulos agere,fepÃ¨ minus reftÃ¨ curabÃ»tur:amp;gre gÃ®magno famulorÃ»,atq; amplo patrimonio erit opus,quÃ¦ vt feruum Cnrifti pofitÃ» in minifterio Deccan t,aliorÃ» efto iudiciÃ».Mitto,quÃ´d fi conti-gfrit pia amp;nbsp;prudes vxor, non modo illi erit adiu-toriÃ»ad familiÃ¢ regendÃ¢, fedetiam iÃ¦pÃ© iuuabit ^onfilijs non pÅnitendis'ad reÅcclefiafticas ge ââ^ndas.Quod qui mihi nÃ´ credit, GregoriÃ» Nazi Ã¯nzenu lÃ©gat, qui matrÃ© fuÃ¢ narrat in Ecclefiafti-tis curis pattern fuum EpifeopÃ» fÃ¦pÃ¨ iuuiffe. Ne que debet quifquÃ¢ fufpicari ex his,me ftatuere o â¢ â¢unes Epifeopos amp;nbsp;paftores debere elfe coniuga tqs'Non eejuidÃ© fie doceo.Quisq; vtatur dono fi 01 a Deo cocefib cum eratiarÃ» aÃ©tione.TÃ¢tÃ¹m rc

cenfere volui,quibus cÃ´modis Deus recompen f'tfidcliÃ»paftorÃ» Ecclefie coniugia; que alioqu

370 PETRI MARTYRTÃ afFerunt. Qui locus Vt euadat clarior, atqusadc^ certior cÃ´feramus quÃ§fo paftores couiugatoscÃ» his.quihodieiaftitantfuuincÃ§libatuin. JftÃ¼S vi-debis otiofos.muitisfaccrdotijs oneratos.dedi' tos uoÃ®uptatib.luxu Se fallu fumptuofifsimos,tacites Sc mutos.atq; nÃ´ rarÃ´ facrarÃ» literarum im-peritos.Non cÃ´cionÃ¢tur,fauiu gregÃ© oonpafeÃ»^ in quenq; annÃ» ter quatÃ©rue fortaisis inagno cÃ¼ honore,g!oria 8c ornatuMiflaiB faciunt.quotidi* autem boras nefeio quas Canonicas mursitit,amp; hÃ®comni pietate fibi videntur pulchrÃ¨ defun-fti.Vita vero funt itnpurifsimi feortatores, adul-teri,ebriofi, atque per omnia fermÃ© contaminati. Ita fe habere maiorcm partem Romani cleri, amp;fe ftatorum eius, omnes fermÃ© inteJligunt.QuÃ¨dfi qui fint paulÃ³ honeftiores, quoad ciuilem exter-namq; conuerfationÃ©.licetpaucifint.tamen illos ipfos baud uideas carere vitio facerdotioruaccu mulatorUjSc otij. NÃ³ enim afsiduÃ©, uti debcrent, populii fibi creditâj pafcunr,8c docent: fed,uti ia-ditare ipfos non pudet,amp; fibi amp;nbsp;Mufis, nonautc EcclefiÃ§ viuunt.Ediuerfo autem permultospof-fumus oftendere paftores aftridos coniugio,qui non foliim caftÃ© fanÃ©f eq; ac purÃ© viunt, fed etiam omnibus bonis attib. inftrufti funt, perpetuddo ccntinfchola, autprÃ¦dicant in Ecclefia,amp;fep^ vtrunq; faciunt : babent familiam piÃ©acfanttcin ftitutam, frugaiiter viuut, benefici funtin quoi; cunque pofl'unt.afthclos confolantur.xgrotosyi fitan,amp;infumma,quÃ¦ Chrifti funt,Seouium fib* coinmiftarum, ea diligentia fummaquÃ¦runt,atque adeo prÃ§ftant. NequehÃ¦c Ã medicur.turin iniuriam cÃ¦libatus atque virginitatis'.verÃ¹ra m cumfinein folum commeiuorantur,vt vel iplaeX perientia dÃ¼ceam,nÃ´ efte tanta impedimenta ma triinonij

DE VOTIS ET CAELIB. 571 trimonijjVt quum EcclefiÃ¦ ininifterio fÃ©liciter obeundo non pofsit coniungi.Sed vereor,nc qui Paulo non crcduntjiftis quoq; cxperiinentisnon multuin tribuant. CxterÃ¹m quicquid fenferint, nonrefcrt: quandonulla ex parte deinÃ´ftrari po left,quodprÃ¦tcxunt, videlicet nuptias ordini la^ Wo adueriari. Iltis addainus, Paulum ad Timo-tbeumnotalTe vt doÃ©trinain dÃ¦moniorum, pro â¢ bibitionem nuptiaruin.Neque funt audiendi pa-piftÃ¦.quumaiunt.feininimÃ´iudicare nuptias iin puras, vt ManichÃ¦i.St quidam alij hÃ¦retici feÃ§c-yunt: deinde feillas non prohibere, nifi tantÃ¹ra lllis. qui font Ecclefise miniftraturi. Animaduer-tant obfecro^Paulum,quum dicit, nuptiarupro-^ibitionein doÃ©lrinam efle dÃ¦moniorÃ», nullam Wcepifle caufam,nullum ftatum, Sc nullum gra-â¢^uin hominum rcmouifle. Ideoq; omni humano g'neri,fimundÃ¦ funtSc purÃ¦, concedi debcnt. Paulus tertantÃ¹muidit, ne plus dixerim, quÃ m ifticognofcant. Etfividifletalicui generi liomi-nuin iuftÃ¨ nuptias poiÃ¯e prohiberi, id nobis pro-tuldubio indicaflet : at ia neq; in illo loco aa Ti-[Uodjeum, neque quum matrimonium prÃ¦ccpit 'ncontinentibus, amp;nbsp;liberum alijs fecic, ad Corin-^hiosunquammonftrauit. Quisigitur volet per-âUadcre,ilium quofdam exceptos voluilTeC' Mani thÃ¦i q^uoq}, licet malÃ¨ fentirent de nuptijs,nÃ´ ta-Â®en illas omnib. prohibebant, fed tantÃ» fuis ele-Â«js,qui erÃ¢t in Ecclefij s corÃ» ceu miniltri: illis ve fo quos auditores appellabÃ¢t cÃ´celferÃ»t.Neqi de bet ecclefia, quÃ¢do hinÃ©lionÃ© ccclefiafticÃ¢ patto-fibus.presbyteris, aut epife. mÃ¢dat, ab illis horre rccÃ´ditionib.quaÂ» inter cÃ§tcras diuina feriptura uÃ´ excludit, fed inter alias quÃ¦ probantur, enu-uierat. Quis aÃ»t ignorÃ¢t Sc adTimotheum, fle ad

PETRI MARTYRIS Tituin, epifcopum defcribi vnius vxoris uirum, qui domui RiÃ§ bene prÃ¦fit, amp;nbsp;filios habeatfubic' Ã©tos cum omni caftitate Æ SÃ¦piusetiamufu ve-nitjUt ad Ecclefiam regendam, quÃ¦ iam ferÃ¨ ubi-quelatifsimÃ¨patet.fitneceflarium iuuencsinitiÂ» rifacris. Quomodo illis Ã¦tate lubricacÃ¦libatus prÃ§cipiecur,cÃ¹m Apoflolus iuuenes uiduasteftc turfeuelle nubere,acfiliosprocreareC'Etneino eft, quantum arbitror, qui neger Ecclefiam magno numero miniftrorum hodieopus habere. Cumq; pauci fint qui cÃ¦libatum reuera pofsint amplefti, fatis conftare arbitror, male faftum, ut uotum de illo prÃ¦ftando,tanta obftinatione,atq; adeÃ³ violentia cxtorqueatur.Nam cx hoe peruer fo dogmate,quantam plagam accepcritEcclelia, illi non ignorabunt, qui fibi ponent oboculoS quÃ mplurimos viros, amp;nbsp;prieclaris dotibus orna-tos,qui admodUm eflentidonei ad Ecclefiam regendam, nolle eÃ³ fe transferre, quÃ³d laquuÃ¼ hu-jufmodi, ut fine vxoribus efie cogantur, minim^ patiuntur fibi neÃ©lÃ Atque ita EcclefiÃ¦ Chrilh multis optimis amp;nbsp;pijs ininiftris deftituÃ¼tur. Vn-de poft illos primos aureos paftores, quib. licuit cfTe coniugatis,pefsimis quibufq; hominibus adi tus patefa^lus eft ad facrum minifteriuin, qui nil penfi habent ea vouere, quÃ¦ nunquÃ¢ in animutn induxerunt, ut bona fide prÃ¦ften t. Hoc fanÃ© malum Legi illi de celibatu miniftroru acceptum de bet referri.Quam tarnen homines impurifsimi at que obftinati, eÃ´ vfq; tueri ac defendere audent, vr dicatfatius elTe clerico autmoiiacho, poftqua vouerit.fcortari autadulterium cÃ´mittere,quÃ in cÃ³trahcre matrimÃ¶nium. O vocem horrendaWi ab oinni pietate alienam, amp;nbsp;inter blafphemiasno vulgare. Vitia,imo fceleraamp;flagitiaprÃ¦ferrcau-deiit

DE VOTIS ET CAELIB. 375 Jent mandato Dei.Rcceptum inorem,amp; vctuft* tem nobis obijciunt : quum tarnen EcclefiÃ¦ pri-mitiuxtemporibus innutneri. deinonftrari pof-fint Ecciefiarum paftorcs ScEpifcoui fuifle mari-ti.Quidqucd ScGrscaEcclcfiaJino penÃ´totao-rientalis adhuc ad iftas cÃ¦libatus leges noncft idaÃ©la. Mitto de Germanica Sc Anglica quÃ m feto admoduin inirtuminorem conceflerint : id. ^uepotius per vim quÃ mvltronco Sc volenti ant Wo. Qua in re vt ponlices Romani',tyrannide in-to!erabiliufifucrint,exeoapparct,quÃ³d efle vo-luerunt dominofuo (cuius tarnenvicariÃ¶S im-pudenter fc praedicant ) aulleriores.Is iugum le-quot;e nobis rcliquit, amp;nbsp;fuaue : non tantiim eo nomi â¢âs, quod gratiamSc fpiritum fanftum credentials aiHat, quo amp;fpontanei rcddimur.Sc ukronci ea facienda quÃ¦ prÃ¦cipiuntur,,fed etiam ca tiufaquddiugograuifsimo infinitorum prÃ¦ce-ptorum legis quibus tenebanturveteres,nos exe wit.Ideonondecuit, vtprÃ¦lati Ecclefiamillius tain graui Sc importabili iugo votorum onera-tent : prÃ¦fertim quum hoc Chriftus ab apoftolis non requifiuerit. Nam qui diuortiÃ» mirificÃ© dif-luafit.quomodo Ã fuis apoftolis cos vocando re-quifiuilTct diuortium^Iufsi quidem funt vt fc prÃ§ dicantein fedarentur, quod facientes ad tempus vxoribuscaruerunt. Atillis nufquam legitur in-terdiclum ne vxoribus comraifccrentur. Quin pqtius eas circumduxerunt fecum , vt epiftola prior ad Corinthios teftatur. Et Eufebius in Ec-clefiafticahiftoria commcmorar Petrum RomÂ« fuam habuiiTe.quam, quum ad martyrium duce-retur.adhortatus cft,vr eflet memor Domini. Ne quePaulus interconditionesepifeopi Sc diaco-ni reccnfuilTefjVt cITcnt vnius rxoris viri,ac filieft

374 PETRI JMARTYRrS habcrcnt fandÃ¨ inftitutos, nifi xudicafTet Eccicfijsplerunquc coniugati praecflent: Hoquidem leges de his ferunturquÃ¦ plcrunquf accidunt, non autein de his qux rarÃ´.Qupd fi c* libatum putaflet ex maiori parte feruanduin anÂ» niftris EcclefiÃ¦, nÃ´ de vxore tainepifcopi quâquot; i diaconi, tam difertÃ¨ fcripfilTet, fed potius de fi'Â®' rutn uita cÃ¦libi. Sed ab hac Pauli defcription' lantÃ¹mproceres Ecclefixdiffcntiunt,vtmaritos ordinÃ¤re in Epifeopos prorfus noluit,nifi exyxÂ® | hs confenfu, u quain fortÃ¨ habeant, Ã coniugÃ¿Â®' lu prorfus difeefferint. DicemÃ»s ne hoc elfe apo-ftolicÃ¨agerc, an de induftria regulis apoftoHÂ®*Â® reluÃ©iari Soient iaÃ©lare idco fe nolle homines cÃ´iugatos ad facra promouere, partim quodwa-trimonium quantumuis purum, facrum ininifte-rium impediat, partim verÃ´ quÃ´d nuptiÃ¦ fiy^ infirmorum, ScadEcclefiÃ¦rcgiinenfortes adhi-beri oporteat. De primo fatis antÃ¨ rcfponfuw cft. De altero verÃ´ quoad infirm itatein, non Â«fi quod nobis fucum faciant : quandoquidem uide musantiquos patnarchas,apoftolos Chrifti,^ martyres complÃ»tes, neenon bene multos epifeopos magno fuifl'c animo, amp;nbsp;viros fortifsimoSi quum vitam fÃ¦pÃ© a comnia pro nomine ChriÃi. amp;nbsp;diuinis legibus conftantifsimÃ© pofuerint : qui busnihilominusfucruntlegitimÃ¦atqueiuftzv- ' xores.Neque hÃ®c,fi propriÃ¨loqui volumus, redÃª fit jnenrio fortitudinis, quum ilia verfetut cire* erauiadifcriminaiufta decaufafubcunda: ptÃ¦-Ã®crtiin vt Plato inquit, de Republica, vtrefta ri-tio amp;nbsp;fententia conferuetur. Potius detemperan tia fuit loquendum, quÃ¦ in abÃinentia ab hoc vu luptatum gencre propriÃª locum habet. Sedcuin eaderain matrimonioquoqs locum habest, fru- I llrÃ il- 1

DE VOTIS ET CAELiÃ. 57^ ftra illius raeminiffent. VerÃ¹m his don emus ut dcfonitudtnepro fuoarbitrio,licet indo6lÃ©,lu-fjuantur. Gerte adhuc non potcrunt inficiari.per multos fuiffe athictas Chrifti, qui tarnen non ca-ruenintnuptijs. Sed ifti cos videntur appcilare fortes,qui licet alijs grauia onera imponat, ipfi ta men nedigitnlo quidem eavolunt coinmoucre, quiqj ne tantilluin quidem ferunt ob regnum cai lorum propagandÃ»,ncdum aut vitam.aut faculta tesventatis Chrifti caufa velintponere. Etfi mo do quÃ¦ras curfuam iadent fortitudinem,refpon debunt,quod vRores non duxerint, cum interim Â»durantur,fcortcntuf, amp;nbsp;praceptum Domini de mitrimonio ftrenuÃ¨ contemnant. Neq; fuum ca libatum eo rcfcrunt, quo Chriftus Sc Apoftolus mlTenint : nempe,vt regnu Dei proinoueant. St-quidcliterasfacras non difeunt : non docent poÂ» puluinverbÃ» Dci,neq; illum,vtvidetur,vnquam mntdoÃ©luri, cum citra nomen Sc titulu ob omni genereminifterij abhorreant: tantum aliquando miflant, atq; propter tarn grande opus,dicunt ne minem ex facrificis oportereefTe cÃ³iugatÃ¼,quÃ³(i Chrifti corpus in mifta confidant.Nulqua verius ÃuÃ mliÃ®c, licet imprudentes loquuntur. Nam in mainiflafacrificirerÃ©conficiunt corpus Chrifti, quod eft Ecclefia: quatn perdunt, lacÃ©rant,deftru unt 8c cucnut,quod eft cam conficcrc, Tantaquo tdigine iam tenentur obfufcati,vt fc non putent, autdicat inftitutos miniftros Ecclcfix,v'tpafcat, vtprÃ¦diccnt, vt doceant: fed tantum ad corpus Chrifti conficiendum, amp;nbsp;miflandu.Nam h Ã®c pro* Mmamp;puppim totiusrcligiocis cofiftituunt. Po-ftreino autemloco clamitant Ecclefice parendÃ» tlfe, qusE non poteft crrarc. Sc Ã multis hincan-uisauemirconiugia miniftris. Atfibi fumuntid,.

PETRI H A R T Y R 1 Ã® tjuodfimpliciternon eft danduin : nimirum.ÃÂ«' cleÃim nunquam errare pofle. TunÃ§ non errat, quÃ¹m quÃ¦ decernit, ex verbo Dei ftatuit. Sed Â» aliter in fyhodis ab ea definiatur,quÃ in habetfer* ptura ChriftijOues talianon audiunt. Nequevfl' quarn accidit, EcclefiÃ¢ in vniuerfuin errare.Seni' per enim multi fut mut pij 8e doÃ©li viri,qui tradi' tionibusrcclainarunt, quas verbo Dei Icnferunt aduerfari. Etenim in fynodo Nicena, quuin iain tentarent Ã matrimonij vfu arcereininiftros,qu* vxoreshabebant, reftititPaphnutius virfanflÃ¼' fimus.SealioquiÃ§Ã¦lebs. Et quuin eainlegeindÂ«-monftranetiniuftam , oinnes denique patres m fuain fententiam pertraxit. Videbat planÃ© uirlan Ã©lus ex diftraÃ©lione coniugum Ã fe inuiccinfetâ* turam efle feortationem. Sed quod tunediabo' lusobtincrc non potuit, poftca tarnen euicit,^ nuptiÃ¦ funt adeinpta:, enm minirtris, turn etiaW ' inonachis,amp;virginibusDeodicatis. Atquetquot;**' Ji ordinantur.ninvxore.fi earn babuerint,fcfeab-dicarint : 8c ordinati qui fuerint in coniugio fiatÂ» vxoruin vfu,quantumuis Icgitimo, non difeed^' rint,Ã gradu fui minifterij deijciuntur. Quare ilÂ» non funt audiendi,quicotenduntPaphnutijlen-tentiam nequaquam efle contrariam decretisde cÃ¦libatu, quÃ¦ poftea funt induÃ©la, quod ille 'âC' tuerit folÃ¹m diriini ea matriinonia, quÃ¦ iam toâ tracla erant : deinde fuiffe tantÃ¹in prohibitum, ne contraherenturab bis qui ad munus ecclefiÃ¢-fticum effent allccli.His quippe refpondemus, priraÃ¹in, diferimen hoc tantÃ¹in non efle.vtPa-phnutij fententia nÃ´ (let Ã noflris partibus. NaiÂ» ex ea doceturEcclefiÃ¢, matrnnonij ftatuineius generis non efle,ut cuin facro minilterio pugnet. Nam fi hoeprobari potuiifet, veritas fuiffetprÃ§fe

DE VOTTS ET CAELIB. 577 renda pcrfuafioni Paphnutij.Deinde ratio,quam adduxit,ncconfcquercnturfcortationes,tÃ¢ci eft momcnti.ut perfuadeat his, qui funt in eiufmodi periculo, vt ad matrimonium confugiant. Nam vtilli obhocmaluinvxoresfuas retinere dehne runt,ita,qui non habent,eas ducere poterunt, ne in idem malum incidant.Et deniqs.vt d xinius,eÃ´ Ventumeft, vtfuum graduin minifterij retinere nonfinantur, qui proprijs vxoribus vti voluc-rint, Sed, vt redeamus, vnde fumus digrcfsi,Ec -defiam dicimus vniuerfam nunquam .errarc, in quafemperfanÃ©li 8c doÃ©lirepcriuntur,qui decre tisimpijsnon confentiunt: quamuis interdum, inio frequenter pauci fint, ac numero impiorum obruantur,sÃ¨vincantur. EliÃ¦tempore resin Ifracl adeo erant corruptÃ¦, amp;nbsp;quoad principes f^gni, amp;nbsp;quoad facerdotes, amp;eosqui propheta-locos occupaucrant, vt Elias iudicaret fe v-ââuin relidum cfle.quiDeum verÃ¨ colcrct,cum ta *Â®Â«nvitrafeptem milia fuperefient, vtDeus mo-qui non curuafTcnt genua idÃ´lis. Et Anti-Ã¯briftus nonne Ã Domino Sc Ã Paulo demon-ftrÃ®tus eftadeÃ´ nrouebendus, amp;nbsp;potcntia,amp; pro digijs futurns illuftris,vt clcdi quoque, fi fieri poisit, fint feducendi, Sc rem eÃ´ peruenturam, vt l'lius hominis vixfidemfit inuenturus in terrai Etcumiam tempore Pauli cÃ¦perit myfteriumi. niquitatis opcrari,vt habetur ad Thefialonicen-fe.haudmirumeft, fi non folÃ¹m exadio voto-rum cÃ¦libatus, fed etiam quÃ m plurimÃ§ aliÃ¦ fu-perftitiones cÃ¦perint abhinc multis annis,imÃ I WfubipfisinitijsinEcclefia gralTari. QiiÃ¦ ma lÃ¯nififalce verbi t)ei amoucri,amp; repurgari non pofTunt. Quodoro Dominum noftrum lefuin ChriftÃ», vt bcneficio fpiritus cius quÃ m primÃ¹m

57Ã PETRI MARTY RI S fucccdat, Amen. Patere iamfatis exiftimo/quid in hacdifputationc fit, quantum iudico ex lt;iiui-nisfcripturis, dicendum. Exquibus demonfilÃ® tum eft, primum ad Cbriftianus homines non pcrtinerc vt voueant. Quod licet in vniucrfuin e-intcJlexerim, Scfortafi'enon omncsita exifti-mentjUeqs cum illis nimium pugnare ftatueriin. Attamen omnino deVotis illis tribus vbiq; Papiftas celebratis, vcrifsima eflc quÃ§ docui aÃir mo.Alterum.quod fccÃ¼do loco probauimus, elh Eiufmodi Vota,fifuerintimprudcntcrcdita,no clTe rata,fed quem Ãbet CliriftianÃ¼ opÃ¶rtere creÂ» dere fe liberum effc, vt id cxpetat,quod magis ad fuam falutem, honorem Dci, ac mÃ¤datorutn eins obferuationcm magis conducere aniinaduerte-rjt,quantumuis impij rÃ©clament, amp;nbsp;votoruleges importunÃ© obtendant. Tertio ac poftreino loco manifeftÃ¼ reddidimus, neq; ab Epifcopis, neq; a prÃ§feftis EcclefiÃ§ talia vota debere vel extorque-riveladmitti.quÃ¢doaut ordincs facri conferun-iur,aut quis prÃ§ fe tulerit, fe veile aut virginÃ©, aut celibem viucre.Nunc vero iuxta doftrin? ordinÃ© quem auditorib. propofui, fuperefletvtaduerfa-riorÃ¼ diffoluerem cauillos.amp;obicdla.Sed quonii recitando, que mihi Smytheus oppofuit, omnia ferÃ¨ iam funt amp;propofita,amp;foluta, ided fi nÃ¼c idÃ© quoqs tentarem,iuttÃ¨ pofiem videri aÃ©him agere. Qttare fi defifto.nequc illam parte adiicio, leÃor nulla iafturam facictiquem rogatÃ» vclitn,vtqux haftenus diftafunt, boni conlulat.

* nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;I, O B I E C T V

At laqueuânon debet inijci hominibusfait P.iii1d6 fedperVotrm inijcitur laqueus.Jâroinde continentia ncn eflr vouenda.gt;JiifquÃ¤ caiictPavlus nc laqucusiiiij-ci3tur,fcd priinaCorinthiorii fcptinio,Porto hoe adv, til.cateH

DE VOTIS ET CAELIBÂ» ?79 tilitatc ueftram dico,non ut iiobis laqiieum Ã®nijciÃ¢, fed * Â»d id quod hone ftum cft,amp; facultateaiprÃ¦beÃ¢tfine im pedimento DominÃ» obfecrandi-Senfusuerb Pauli eft, ipfiim nolleinijcere laqucum,hoc eft neccfsitatÃ© conti ncntie lut celibaatushis,quos hortatur.atÃ§g inuitat ad telibatÃ» amp;: ad pcrpetaam cÃ³tinentiam.Quid enim hoc effet aliud, qudm pra:cipcreca:libatuin,amp; arcere bornites Ã rentedio,nt illaqueeiiturinfirmi amp;adVener?pro penfi. amp;c.Et mox.-iam quis cogit quenquam uirginita tem,aut continentiam Icruare, nifi is fponte earn prim toiieritDco, qui exigit illius redditionem ? Hoccine eftlaquciwn.utinterpretarii indoiftc Si impie horninl inijcere,cauerc ne ineat connubium, poftquam feVoto â¢ftrinxerit, amp;cx re licita fibifecerit illicitam ? Nonne hqueumfibi potius inijcit, quisquis Votiimrefcindit? Qpadereaudi SalomoneminhÃ¦c uerbaeriimpentcm: Daqiieus fortis eft uiro aliquid de fuis (anftificare, amp;nbsp;poftcaquamuouerit,poeniterc. amp;nbsp;moxsTenon putet âfttuerelaqueum homini V oto alligato inijci,cuta arcs ânrÃ nuptijSjac cogitureffe Ã§arlcbs.

Ciwn ratio aiduilafjt ejfxdciÃimit, conatur Smy -â l^wuiiriji modis eldbi, fi poÃit.. Verkin quo ptura nodum arÃ©liiK neÃ¢it. PrincipiÃ dicitPauhi'm '^xfquam prohibui/JÃ¨ cuiquam ittijcilitqueuin. Ã®Jeque ) in aUdtoargimento non affivmiaPdulo. id prÂ£

^pi,fed proponi fdnUum eim inorem,pidmq; modeflidm initdnddin pdfloribu! cr Epifcopis noÃri temporii in ^egmdd EccleÃd dicdt,Ã dudet, Pdulum non eÃe imitdn-dum. QuodÃncÃdiehdffinndre, cuinipfednuldo fbi-iKhominum cÃ¦libdtus, dut uirginitdtis Votum requi-fiuerit cur noilri tdntd inildntid id exigunt, db his, quosordindnti Ã§y niÃt precStetur, quenqudm non or-dimnt t Ad hlt;ec in Lrge diuiKd hoc mdnddtunt conti-

380 PETRI MARTYRIS neri,quisnonintclligdt, Ã¼udnctoquidcm proxinorumli lutem iuudre dcbemus,noimpedird Ciui uerÃ´ Lqucoi inijciunt ,bcnc multos aucrtunt 4 falutc confe^uetidti. QndretncritÃ¨criureCeilegcm uiolare dicentur. liquet igiturr,on ejjÃ¨liiqueum inijciendum,ex diui/u !(â¢ geccliigi. CoUigiauttmf Imo paÃiminPfahnis, criÂ» Prophecis diÃertis uerbis reprebcnduntur impif, Ãmplicilfus, O'fanÃ©Ã®is hominibus relia o' laqucostcn-Ã¼ant. Deinde ipuod maxime optabain,ultr6 dat la^ueutÂ» iPaulopro necrÃitate, atlt;jue pr^cepto fumi:cri^iâ^ fatetur noluilÃcirdicerelaijueurÂ», neuidmlur pracipi-re calibaium,oarcerekomities Ã remcdio, ut iHa^nt' entur itÃrmi. Uis guie dÃ©dit probe animaduerftsjÂ»-cilÃ¨ f^uaiitumuis hebesÃ¢ntelligit, ut i^i pecccnt, qui uo-tahuiuÃnodi extorquent : quando quidem iHineceÃi-tÃªimponut clerici;,monackis,et^ai.Ã¢iuiotiia!ib. utÃ nu-ptijs abflineant, eÃ´sque lt;t ranedio Ãepc neceÃario ar-cent : quod e{i, utSmythÃ¦usfatetnrJaqueum iitijcere. Paulus dutein id facerc noluit, o lex non patitur, id qulsquam ita falutem proximi impediat. Ã^ua itaque audacia id modo in con/uetudinem abi/t I Sed acutus homo ft bi uidetur inueniffe rationem, qua pra-Ãdes Ec-cleÃarum tueatur, cum ait, nullus eorum cogere quern-piamad uirginitatem fcfuandam,nifi prius ipfcfpoti-te fua uouerit. A t isla dicendo, nihil dicit : quia qitoil ego conqueror,eSl,noÃ¼ros'E.pifccposhodiein papatu nolle admittere ad PccleÃteminiÃ¼eriumuÃ¼os,qui prius non uouerint.ofe ad id exi/liment cogi,ut c^elibatum [er uent.C^is adhortabitur aliqunn impunÃ¨ uel abfq-, culpi utfeipfumfu/fendat, autfe in ardente Ãammam conij-eiat, quaftpofteÃ fe ualeatexcufare,quÃ dnonipfeillurÂ» aut fujÃenderit, aut in ignem conieccrit,cum ispotiiu

DE V0TI5 ET CAELIBÂ« 38Â» heper feipfum,quctmuis iilius hortdtu admiferit^ impij faccrdotes perfuafiUhitÃlijf! ,fubtraila dÃ©bita Â»lintonid pdrmtibui,qute in cis jufltntdndis fiiiljit im-pnijcndd,templo ed confecrdrent : ChriSius buiufmadi ^ââgt;^f^^Ãionesnon ipÃ5filiii,qiiitdmcn crimine hand Wuerunt, dfcripfit : ucr'um faccrdotes ipfos qui fÃ¹e-buius K ali caput, acerrimÃ¨ cdfli^auit. ita cqui-licetiftos, quiuoucntaccufandos elfe arbitrer,dt~ fometi citra ha-fitationein affirmo contra Epifcopos Romanos,cr alios autkores iftirum legum, iniurid^ agendum elfe, quod laqueum infirmisiniecerint, poflea aditum haberent ad matrimonij remedium, ^gt;gt;Â»1 eo fenferint fibiopus elfe. NdmÃ lÃ©gitimasinie-^ntnuptias, decreuerunt cleri,Ãue ChriilianieE.ccle-lâ^jbi noui Phdldrides,ut ignonÃ¹nid notcntur, Ã fuis ^^ijciantur miniÃerijs, cr ad extremum ignibus cre-^^ntur,quo magnocrucidtu,uitdmÃniant. Quisne-^ââtepoterit,hoc elfelaqueum iniÃere inÃrinisiII-

Chri^ianam labefailarei PorrÃ´ nutlns,ni-r^niinumiuxtaatquc Smythteus,crplumbcum,critn-Pâgt;^cntemhabuerit. Adducit locum ex uigcÃmo capi-^^^ouerbiorum ,Laqueus Ãrtis eiluiro,cito aliquid ââ^fiiisfani}ificdre,Ã§y pofleaquam uouerit pocnitcre. QSfflÂ»/ociÂ«n aptid Latinos uulgata receptÃ¢que tranf-latiofc habct.Ruina efl homini dcuotarc fan{los,ey poft U Ota rctra^are. HebraicÃ¨ ucrÃ´ cÃ.

^^unlkrus ita reddidit,oÃendiculum eÃ homini, qui de-iÂ«gt;rat rem Deo fanfiiÃcdtam , poil uotum quÂ£-dt reddi liber. Septuaginta uerÃ´ interprÃ©tÃ©s, ^xyif nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Tl iJl'iiiâp lt;iytciaix.t,p.nK yÃ .^

3ÃX PETRI MARTYR 15 celcritcr ^uippiam propriorutn fattilificave, ijuid poS-^Utun uotum fiterit cditum paenitere contifigit â¢ PoÃeffi^ ^uc^liii ie hdcfententia referrcjÃ¨d nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ledaran con^

^tui dut onerarefuperfluK ideo cocejjÃ´ uerboruiufett fu^quemSmythceufcitduitjiiuidifceÃiffe uidetur tentid Jeptudgintd interpretu,no g, ipfe hoc dtiiindJutf-terit,fed qd expoÃtio Cyrilli, in qud incidit ÃrteÃrtusi ittumeÃ´ deduxittii enim c^uum Gnecushomo cdm editioiiem, non ldtindm,neque hebrdicam eÃÃtti!' tui,eotdmen,utdixi,conceÃ'o,nihil contrd me dgM, fcÃ®Ã´ pro noilrd pdrte locut ijk for titer pugndt. Si Sdtomon docet in uouei:do,qudiido tempore legii iiÃ' cere licuityCduendum ejfe [dqueu,i!e fdcilÃ¨fe homines di ed obflri ngerct,(lUÂ£ pojied detreildrent pr^eildre, ijnii nuncfdciendum eil Eudngelij tempore, fub cjuo uotd, id demonitrdui,minime conueniunt i bonite mdgis uotorÂ» ibi cduendi funt Idquei.Ab initio itdlt;iue,ium. t/lebunclo cumddduceret,duo eonÃderdredebuit.Primum,^Ã^ t^uum hoc in Vcteri TeÃtonento fcribdtur,dd noUra no-tdcomprobdndd nonfdcit.Altcrum,lt;juod Lu^ueum jnii' dcteÃe cdumdum,lt;iucm ego noÃro tempeiv toUcniiiim contendo.Latlueies tune erdt,fdÃ§ilÃ¨,citÃ©,inconÃie^'^'^â feu temerÃ¨ uouere.Vnde Ttdbbini uotum noluerunt rdtum,niÃore dedifertisuerbis pronut!tidretilt;r:lt;]iÂ«s^ tÃ»ntis leues fdcilÃ©squeÃnt cogitdtiones dnimi, men eo tempore,quteuoto nuncupdbdntur,non perpetud,fed tempordrid,Ht uiÃ©limit obldtioiies, obÃââ' udtio Ndzdrteorum dd dliquot dntto$.Ã®iunc uero W' {lÃ¨ Idqueum dicimus, uouere certum genus uitie,pgt;'âf' fertim quoi nonÃt in nofird poteflite, Hintte itd po^^' ceri,utperpetuÃ´ÃtreÃnendum.Vnde^ui tdlid exto^â ^uet,dc certis hominum generibtis, euddere'tion potÃâ

U^ueum illif miferii inijcidt,(iuo(l Paulus utaniÃ-tcllatus cÃ¼tfe noÃ¼e facere. Ãtgue Ã nm no^lri ta-miniilris obtrudunt,monacins,c^lanÂ£limonia~ ^Â°â^snondnimi(duertunt fein Euttn^ello facere, quoi inter ludaos antiefuitus,utfieret,licetonere ^^gt;^lgt;remrrrntur,iDeoeoncelfiimcÃ¤.Iiton enim ab genere iKiiÃ¼nuin extarguebatur , tit uouerent, ^â¢tittuis ufus uotorum tum teinfgt;orisfrecjuens fiterit.

tolh-i ccclrfiam ruere polius uolunt pati, qiMin abfqucuoto aelibatus adnÃ¼ttere. liuerim ttonen Wer neglt;(nt,fe cuiquttm inifiere laqueum.

|,IâorrÃ tufÃ®ccolligi5 contra nota,quiuoto exiftis al-S^tgt;ls,cius^ue uiolati rcus.Iilc non debet aliquam le.-Ã^mcondereiquipoteftatcmidi faciiltatem implendi *â'nnequitfuppcditare.At Epifcopi, amp;Ecclefixpro-â^'â 'bnonpofluntcuiquam dare facultatem implendi â*libatiislegein;nondebent itaque de eo ferre legem. âCUIS eft relponfio. Nam tu ipfe uouens adimis tibi

ineundi libcrtatem. Et Deus ipfe fett legcm,ut femel noueris,pr.'eftes,inquient,uoiietc,amp;reddi ^'Domino Deoueftro.Namhiclegeperftringeris ad P'rfolucndum, quod uoueris, amp;nbsp;Deus illiui legis au- . ^horpoteft.et uult,nifi tu tibi dcfucris uim ac faculta-*cnicam implendi elargiri.QuoduerÃ¶Epifcopilegem dccÃ¦libatu tulerunt.id fecerunt,ut metu fupplicij adi gJntur uotarij ad ftandum promifsis, amp;nbsp;ad prÃ¦ftandÃ» *gt;ota(ua,quorum DeusexigitinLcgc fua impletione. Non quod aliÃ¤s ibi obligati non effent ad perfoluendit ciyoduouerunt.nifi epifcopi legemcdidilfent ciufmo di.amp;mox: At quanta cflhatc,Petre, tua infeitiafquanta cacutientia?Qnis enim tielitideo aftruere proceri-busEcclcfÃ¯Ã¦jproptcreanon li cere Legem ferre de fer-uando cÃ¦libatu,poft nuncupatum de illo uotuin,Ã§j, illi titqueant luppeditave uim amp;copiam tmplÃ©di ciufino-

dl fanftionem? Quin baud fecus colli Ã§at,fas non efli regibus, amp;prÃ¦cellentioribu5 magiftratibus ciuilihni leges condere, quandoquidein necilli poflunt nobil fuppeditare faculratem feriiandi eas femel ab eiilatai: Q^od aduerfatur Paulo ad Komanos tcrtiodecimo, artruenti nos deberc morera gerere illis, non obiram fotilm ideft,ne fnHlftemur,autpleÃ©baraur ab eis,fed cc ara propter confci en tiara,hoc eft , ut ilia nonUâda-tur,n6sue excruciet ob admtftuin fcelus. Deinde Salomon ftc habet, per me reges regnant, dcleg'ira con-ditores iufta deccrnunt. NÃ³nne Apoftoli (inxeruni Legem , ut Gentes abftinercnt ab efu idolothvto-rum, i (4ngiiine,fuft'ocato, amp;nbsp;fcortatione, quiim tarnen hi nequiuerint dare facultatem implendi LegeÂ« earn? Quis inficiabitur Paulum Leges tuliftc, quum alils,tnm prima Corinthiorum capite undecimo.cÃ¹m necilli licueritimpattiriuim aut poteftatem eas fer-uandi ? Suffundi itaque rubore debes Petre , qnbd tamindoiftÃ¨ contra uoca fis ratiocinatus,

Quun Mor audit Legem Ã nuUo fÃ¨rendant, re non poÃit facultatem iUam implendi, duo per fefe gnofeet afcribenda. Vnum,Ã homines nonhabeant per naturam poteflitem huiufmodi Ãbi coUatam, Aite-rum,h^cdehomin^uselfe diÂ£la: fiquidem non poteH euiquamfanoinmentemuenire,iflndeLegcÃ Deo data e/JÃ¨accipienda, quum Deus arbitratu fuo queat bo-minibus uim concedere,ut nihilpeccenttZ^nuUiMde fuis mandatis tranfgrediantur, quanquam hadenus id nonfecerit,neque ulli tribuerit,niÃ Chrijh, quem unutit femper exceptum uelim,quum hacde re quicquam pro-tulero. t^eque uUa extat promiÃio ,qu()d tanta copia gratis cuiquam fit concedenda. Omnes quippefumut edoi}i,ut oremus ,Remittas nobis dÃ©bita nodret. Ita-quequumdidum de Deo non intelligam, nihil adme attinet,quicquid SmythÃ¦us obifciat de Paulo, quile-

DC VOTIS ET CAELIBÂ» ^SjT ges tulericpriefertim ad Cor'mthios e^ifioLt fgt;riore ca* fite undecimo : Qttia quum iCliis leges non minus 4 Dfo latM eÃe iudicemus,qu4in per Mofen ludaica, male iÃicadit,quod mihiallatrat per hoe legumgenus. ids.Ã³dautemannotaui primo loco,libÃ©rÃ¢t magiilratus ab hac rÃ©gula. Ã¯^am illi quum leges tirant de rebus ex* ternisduÃ¢Ã¨ fuas leges, quÂ£ conducant ad pacem publi-san,fÃ¨rre poÃunt,ut de ue{ligalibus,deannonainÃ* ffitda/eu exportanda.de monetis,contradlibu5, ey fex-sentis huiufinodi,quÂ£ poteflutem uoluntatis', aut quem* aiuntjliberi arbitrij non fuperant. Atcahba-lits quum requiratur Ã Deo,mundus,purus,cri'mpollu* j nbsp;nbsp;ab his non prlt;eÃAtur,qÂ»i aduruntur,crfubinde

^buntur,non debet cum his conÃrri,qux ad ciuiles, erÂ» quot;^loquuntur,morales adliones pertinent. Vnde appa-leges latas Ã Paulo, crclt;eteris Apoflolis,quÂ£ coHi* ^untur 4 facris Uteris,me non aÃernart, quum fint fiiiri âttfanÃ¢i leges,neque prtefcribere magilbratibus ctuili-fuas leges non firant,qua tarnen ad calibatum uf-I'tefenon extendant. Quia neq^ Paulus erga filiam po-âejhtem huiufmodi concefiit parentUut qui non permit-iHum feruare filiam uirginem,fi necefiitas urgeat,etfi poteÃiitem uoluntatis ei us non habeat. Qua tameu duo ji aceeÃerimt, non,inquit,ad uotum illamadigat,fed eant feruare poterit.SempereÃ´ figt;edlauitApoÃ¼olus,ut quoad ^^libatum liberi feruarentur homines.Quod fi neque pa ^entibus conceditnr hac poteRas adigendi ad uota, neq-^^Sâ^atibus,neque proceribus Ecdefia dabitur. Hue '^^indeaccedit,quÃ´d abfq- matrimonio effie, quandoque fÂ°JJetmandata Dei aduerfari,nulli autem potefinti crÃ©a

Heet aliquÃ¤ lege firre,qute diuinis mandatis repugnet enim uerum femptr aÃipulatur HFro,ita iu/iu,cum in

38lt;Ã¿ PETRI MARTYRIS ÃÃ¼ frnpfr oportet confeitÃ¹re.Proinde ÃiuolÃ¤ [unt, de legtbus p^uli Ã§r ApolklorH,ijUÂ£cii de legib.Â»flt;iÃ¿^^^ tuunt Siiiyth.Ã¢dmoduimfophi^icÃ¨ eauiSat/ir.QÃ¿o^l pfutn uidiÃe non dubito,ideo aUa utitur siropha Ã¢d me!tinfirrMm,foUdd^; rationein corrtonpenditm â¢ mquitjUon epifcopihuius legis Ãeruntauthores- IpÃ^' nimeÃ,quidixit, nonete,Ã§rreddite. Deindeepifcopb po^t(judgt;n Kotdrij,nt eins uocc Htdr,fe obÃ¼rinsierint, gcs de Cielibdtu, condiderunt.Non ^nÃ³d dntea iSiifonT feilt ob^riÃ¼i dd prieflrtndnm lt;jHod uoucrdt^fed ut incutercti{r,^nÃ³ne rcdderent diligentiai,(juad uoto nini cupafÃnt. Siijtiis attendat his,qute modo dÃvruntHT, femper lt;i popo orflatii pr^fentis qute/hoius arumddu^' tet aberrdrc.Non enim in prtefcntMgenuturfCf deploâgt;'lt;f titr tyrdnnii,qud exignnt Epifcopi,qni pertinent dd RÂ® rmmdtn eohortem, nt uotd imn Ã©dita feruentur, quaiido qnidemdckacuiolciitia,cj-iniuÃHiafuperiusin altert parte huius diffntationis conqueÃi fuinus. Verti contf't Ã¼lud impium decretÃ nunc dicimus,qiio fki,tueritnt ficrlt ordiiiib. adiiinHumejJeuotiiin cailibatus, necunqpdtlK tur no uouentes aut rÃ©clamantes initiari. eademdi dacia uolunt priefiÃ¢i ntonafleriorum,cr abbates, td Iâd monachi uoueant.Alioqui in monaÃ¼erqs eos non Ãrunt idemq^facerecogutfandimoniales.CtnerirMrita!^

bis generib.hominumuota huiufmodiobtrtidatur,cit ea ebriftus ab Apoftolis no excgerit,et abfq; i!lisd^{gt;lt;^â floli fua tÃ¨pefh.te mini^os ordinaucrint.QM igitnt po tejhte ecclefiafiici tyrÃ¤ni facrum minus conceÃiwi adit' diÃcatione potuerut oncrare fuperÃitiofa iiouÃ«di necefi tatet Adhjec non reffondet Smyt.licet meÃ¤ rAÃoni fuft' perit cofiitandÃ¤. Alibi caufatus e(t,facro miniÃ¤crio mt-ximÃ¨comctiirect(libatu,tymatri!!ioniÃ¼parumdecere-

Sed ibi(iuoiliUtcadatc4ufa,i}}firius,Deofauenteaudic~ nus.Vnu tamÃª obliuifci nolim,quod hoc loco debUterat Ã¯ieum nÃª[gt;e authorem Lcgis uoti rcddâ¬di,et (gt;ojjÃ¨,cruet lefuppeditarc uires ad ceclibatÃ¹pr^flÃ¢dÃ»,Qjiod ut et ca trdamutjdMnis uerbifdebebat oÃ¼Ã«dere.At id nu^faciet cÃ¼in fanila fcriptura nuj^ia habeafur cicltbatu ejjÃ¨vouÃ¨ du,nc^ itidÃ« ucUe DeÃ¼ omnib.uires cocedere ad perfeue f^dncaÃ¼Ã¨abf^; nupti/s.CluaproptercÃ¹m ha:c duo non fmt demonjlrata,par eÃ¢^ut deÃnat tandetn fuis Ã^en~ ^is ueritati obÃ¼repere,

Ã®rinolura prorfiis eneriie,^ ais uxorem amp;libe R. 4. *osplurimuni faceread colÃ©dam hofpitalitacÃªjad qua 'MrcitandaEpifcopi,amp; Prarsbyteri obligantur,ut i.ad TiinotU.j.Non enitn oinnia,quÃ¦ liuc conducnnt, funt lâciti.Cur furari hoc nomine,aut fcortu aliquod nutri H non liccret.Die, fi potes,cÃ¹m bine nonnihiladiumÃ© tidimanarec,quo exerccatur hufpitalitas.

Qjianciuam ego etiam hof^italitatismcntioneÃcmia comoda rccÃªfui,(juib.matrititonij refarciÃ¼turmo ^flie,attainÃ©ifle hocfolÃ apprehettdit, cÂ£teris omttibut Pâ'tteritis. QuoniÃ¢deindiiltria nofolÃucradeprauat, Ad etiÃ integra CT perfeiila,quÃ tu potc{l,muti[at.Ciuod fnmmo Ãudio Ãnne ubiq; faciat^no tarnen eins cau^ kwl piloredditurmelior. Duo quamhifumpÃuera ^^itegare non potuit,ab epifcopis zx pajioribtis requi â''ktt Ãnt hoÃ)italcs,quoniÃ¤ id ApoÃ¼oli Pauli teÃimonio ^io conuincitur,cr ad hanc humanitatÃ« exhibendam bo quot;âÂ«ââ Â«m uxorÃ¼curam z^-diligentiÃ¤ plurimÃ¼ coducere.iÃx ^'^expugnare no potuit,nideantus, quid tÃ¤defophiÃi ^^gnificus aduerfus nos afjÃ¨rat. Cur,inquit,fitrari hoc ; âÂ«Â»nine,autfcortumalerenonliaeati Et quaÃ captio-

ta. Hf c di'aÃ¯ prrindc,qu2/i non omnes uiJeant, ri et Ã¢dh^rcfcerc ad fcortaÃut fui faciunt)etgrauepeett tum effe,zx ea lege diuina prohiberi. Demonflret auteiti ipfe nabis uieiÃim^diuina lege interdiÃ¼Ã¼ effCjUe minif^^ EcclcjheÃat mar-tus: atij^ tune exempla fua ad pr^/Ã¨ntf caufam,ut uolucrit, applicct.Sed ille ut cÃ¼ cgregiusptt^ tor prineipiffempir hoc fibifumit, minigt;ierio jacro al' diÃ¼os enormiter peccarejl uxorem duxerint. niinquam ab eo probatum Ãt^quiequid tali primipioaf' fuat^rumofo Ãridamento nititur.tlt;ol}mprÂ£terea,ut'gt;(' Ã¤orem lateat,quomodo ijk femper Ã flitu controticrfi^ defieclat,(]uod in hoc tertio ariiculo agitatur. Probat^ nos annitimur,idmalefailum ab Epifcopo bullar'Mi,^ eins creatuns,ut decerneretur,ne miniiiri eccleÃ^f^^^ gui cÂ£libes eÃe noluerint.Ploc tollendum eÃe modo tenditur^uotumq; huiuÃnodiab ordinatione nÃ¼niÃrora disiungendum. Atifle qualinonaudiat,femper peccatuin eÃe huic honunum generi fi matrimonia iw^^ tur,quia uouerunt.Qttod Ã§y ut demonilrauimusÃlÃ^^ f ^jCr etiamÃ daretur,ad id,quad modo agiturminitat^ pcrtinet.llle contendit obligationi iam contradhefiiâlâ nos aÃirinainus,?^- oflmdimus cum rationib.tum feript^ ris obligationes huius generisnon ejje itjferponendasâ¢

Illud Paull eft iftis ueluti anchora, ut uulgodicil'â' letjtotius domus,ut cui in.iitunturjCuiufq-jfiducianH' ximÃ¨ fulciuntur,quÃ³d is habet primo ad Timotheufl* tertio his uerbis .Oportet Ep feopum efle i niusiÂ»â'! ris uirum Nam hune loeÃ» accipiÃ»t,perindeac ficreafj Epifcopiis,a'Jt faterdosneq leat quisq.nilÃ®fucrit Â»1'' tus uniusvKoris.ut exiftimÃ¢t feioli Sc iiidoÃ©tifsiiui^^'j IcscÃ©tcSjclero prÃ¦ceptas elEe hoc loco nuptias,eii ill'â' fit cÃ³mentura uauifsimu.quemadmoduinrtatiiapa'^' feet omnibus,non prorlus carets amp;nbsp;ftupid'S, qui redâ ac fuo ipiurummerito dicdtur lÂ»lio uidicare.Et

DE VOTIS ET CAELIBÂ» 38^ Quamobrempaucis difpiciamus , quifha fÃ®tlocihuitit natiuus ac gentlinus fenfus, iuxta antiquorum amp;nbsp;ma-xiinÃ¨ idoneorum fcriptorum interpretationem, amp;c. Poftquam autem commemorauit prolixas interpretÃ» fententiasjitaconcludit; Liquet itaq; Apoftolum nihil D, minus fenfiflehoc,quem diflcrimut loco,quÃ mpEffcri bere utnon eligantur in epifcopos nifi mariti,nec epi-fcopis aut facerdotib. pcrmittcre uxores ducere,fed ca nerene quis digamus creetur epifcopus ant facerdos, dfc. Etmox:Nemo eftquinon libenter dabitnoftris E. t, â¢duerfarijs temporibus Pauli ex laicis coniugatis, qui Â«irgincs duxerant,nec gemino connubio fuerant copu latiadmiflosfuifle,amp;fubue(?tos adfaccrdotij ordincm ftdnon itabigamos,aut qui prius facris erÃ¢t initiait ot dinibus,perraiflb$fuifle uxores ducere,fimulque facer dotalifungi officio. Etmox: AdTimotheiim Â«SiTitÃ» I nihil prorlus difl'erit de presbytcris Ã¢c facris initiatis, f'dtÃ¢tÃ¹m exprimit qualesfÃ®nt eligendiepifcopipreC-hyteri,ac diaconi.Vt bigami non eligantur, fed aut cÃ¦li hts,aut uniiis uxoris mariti, ut fuprdabundÃ¨ dcclaraui mus.QnidhocadpcrfuadÃ©dum,licerehis quiiam funt Â«pifcopiiprcsbyteri, diaconi uxores ducerc ? Eftne idc dicere,eligatHr ihÃpifcoputn, facerdotem,Ã¼el diaco-nuin,quiunius fuerituxoris maritus, nÃ´ itempluriumt Ã ducat uir uxorem unam, qui iam creatus cft cpifco-pus,presbyter,aut diaconus?Canones ApoftolorÃ¼pra: upiunt,nequi iameft epifcopuspresbyter, autdiaconus uxorem ducat.Paulus cauet ne i$ quiplures duxe-tit,eligatur amp;nbsp;ordinetur, quemadmodum fuprÃ fufiuÂ« declarauimus.NÃ´nne ergo meritÃ¶ puduiflet te, lâetre, illosrepudiarc Canones?caufaris cos aduerfari Apofto lo,tumnihil minusfaciat.Exorbitas rurfusPetre, cum Â»is,Paulum uelle prima ad T'moth.3.amp; ad Titum l.in-guientem.-Opotet epifcopÃ¼ efle uniui uxorisuirÃ¼ ,uc presbyter! ducant uxores amp;nbsp;de coniugio eorfi ferrele-gÃ©.NÃ¢ quo modo uult ibidÃ© Paulus utpresbyteri ducSc uxores,cum l.Corinthiorum y. uelle fe dicat oranes fi-tut feipfuni,ideft,uirgines, interprÃ©tÃ© Hieronymocon tra Hcluidiu.Et loties hortatur ac inuitat ad cxlibatfi. NSquidexuno eius ore frigidu amp;nbsp;calidum^Deinde qui fieret qusefo i/t i,adTimot.3. Ferrel legem de facerdo-tum connubio,ut tu airetis,cumtantÃ¹madmoBeacTi-

590 PETRI MARTYRIS motheum quinani amp;nbsp;cu'ufmodi inailgiirareturepiT^Â®'' pi,presbyter! amp;nbsp;ciaconi?nulla interim penitus inculW' ta dehis qui anted Ã©tant epifcopi,prcsbytcri nel diaco' ni mentione?Nec minus erras quÃ¢doais uclle PauluWi ciim dicitiV^oloioniores uidiiasnubere , ut adolefcen' tulÃ¦uiduÃ¦nubanc, nihil obftante uoto edito, amp;ide^ tollenda elTc uotaiuniorum iaccrdotum, quia non eÂ» fcrino illi ibidem,ut fliprd dcclaratÃ» cft,dc illis uiduiSi qua: uoucrunt,amp;;uotumfoh!erunt, fed de fÃ®railibusÃ¢' l,)s.Nec id limplicitcruoluit, led illud farius efiâeindi' came, quÃ maucpollnuntupata uota refiiire ,autftâ' pfum committere.

Si noRra luuls ancfjortc uerbi Dd,ut c^tije cÃ¼, innitittur, rndmÃ¨fluHuabit: : udufi, Cr traditionibui hominum inwt-uritur,fempÂ»'iÃ¢^ââ'â'' turfupcrjlitionum (empedlittibus. IdeÃ ^quÃ d no^ram de honeflo miniflrortim coniugioyfÃ¹leidWifi*^ bii Apoftoli ad Timotheunt adTÃ¹um^prudoitii^K^'^ li drbet,iio!i uitio. Vt autem id iure meritoq;Ãd, ui^^' re ledorÃciU poterit, modo intelligat, nos coÃigere, ut Sinyt hautfingit. Equidem rttinquant locum fieacccpi.quaÃ PaulusibipruecipiatomrtstPâ' fcopos,omnesqi miniÃros EccleÃte^maritos cÃÃtpÂ°^^^' rrJ pcrhide quaÃ eis aliter eÃe non liceat. Oinnes auditores,quiaderant,uoco teflesteraffÃ¨rtio mlt;a dÃ´ aperit,quidtiam fenÃerim. Alibi extant de inatriâÂ»quot;' luo prtecepta,ut alias retuli.PrimÃ´ quidem iHiteÃ cenda uxor, qui fe non fentiunt ad cdibatum uocatob neque uident fe in EceleÃa opertcprettum Ãduros, aul regnum Dfi magispromoturos ,Ãaelibes mati/etin^' duoniam hi contmunilegi fubiacent, No.âi cÃ hominem ejÃe[olÃ¼, crefeite atq^ midtiplicantini. nbsp;nbsp;bitt

\ n[crif;tur!iinuenituritlc]iiilt;mcxce(gt;tut. CiÃ¿arc cuiuf^ ifui.qj/Ã®t ordinis,fpip:opiÂ«, prejbgt;ter, aiit diÃ¢conw, il-lifubidcct. Â£x.hii Ãntihus cr confmilibui matritno--â11 pTifcitptn colligunl-ur ti nobis: non, ut ifteÃbuhtur, ucÃ®'bw Â«d Timoibf uWjCr ti(iTitum:ciiis tlt;imfiib4uÃ®

f'iifirtt frinnatiliterfitnHJtW. Dieuitt enim pronobts ffJlinMmum contr.t fos,qui arbitruntur, cotÃ¹ugiutn

1 t'ftopUM maritiim admitttt-.uos nuptiÂ«Â« procul .-t mini-omnino tffe uuUis. Paulus dat epifeopum effe pof-^

1 Rinlt;lt;ritÂ«m:aos id non patiinini, cr maritos bodie ordi narcnonuulti5,m(] abuxoredecreuerintMiiieto.AU

\ i'am ab ro, cil ordinatufÃeril-,iuÃepojjcrctinlt;ti? Qnt fÃgitur.df bf t clJcfobrius,neque uino deditus. idem iiÃ´n-\ nslicebitpoflquam Ãcrit cpifcopusfÂ£tim anÃ¹ei opor-'j tftHon e^e pereufjoran: In eo certÃ¨ perfeucrabit etiani

MwfpifcopiH. Ã¼oj^itÃ¢lii eligiturttwnne item nw-iiebithoÃitalis Ã® Et c um de omnibus lUisconditionibui it^dicendam tiidetu,quid uojilliwn,cagt;n ordinaturddi-gitis,Â»Â« ampliusÃt maritus. Et ittud,antas uxoris,. non,quemadmodam tu interpretaris, interpretandnm EpifeopMÂ»

1 mÃoiquaÃ pnriori uxore definiÃ©la, alteram ei IegitimÃ¨ iucere non Uceat. duippÃ¨ fecundoi nuptias in millÃ¹ poteft ahÂ« 1 Cknflianorunt ordine damna, licet Patres quaneoque Ã®Ã» dÂ«Â«Â«sÂ«. I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;t 1

991 TETRI MARTYRIJ uiJetim 4 feciindif nupÃ¢js epifcopunt prohibere: CiÃ¼H M nenPattlat iÃ¼is uerbii tria alia poÃitinteÃ¼igiuetiijfe-Vnurn eÃ¢, ne epifcoput uxores phires eo/iem tempore habest,(juemadmodam multii Hebneif Ã®icuit:lt;}uifitti Chrifliatiifmiim Ãiiffent conuerfi, ut tune fapÃ¨fifb(it,ob muttitudinem uxorum non ehgebanturrpifcopLAKjut huitÂ« expoÃtionis Chryfofiomits mtin nit,ne me corin' xiffe illÃ¢ puces: crita niemnit,ut non improbet.ld^;:liâ fertÃ¨^tetur, adeÃ´ nuptus effehonorabiles, utcumiUif ad Ãndum epi'copjtmihronumlieuerit aÃumi,lt;juoi nos non pcrmittitii.Altera interpretatio efl, ut ah epiâ feoporti or dÃ®ne arcexntur, qui diuortio dato priori Ur xori,quod apud Hebraos, et apud Ethnicos leutÃimis Ã®le cauÃs ficbat,aUeran fuperinduxerint. Taies enm Â«o:t poterant eligi: Etrationem adfert ChryÃoÃomus, niam ifi meÃearn uxorem, qua diÃreÃit, abi/t^pâgt;tiâ^ proÃtquicharitate,quiÃcabiUa uoluerit feparari.'li Graei ChryfoÃomus habet Â«Â« nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;quod male ah â

qui interpretantur, mortua. Tertio loco his additur 0â alia non eontemnenda expoÃtio, quod epifeopun deli-â gendunt obpudicitiam cajiitatemc^beneaudirecpor' teat,ita,ut,Ã Ãut maritus, unius uxoris Ãia Ãertt, eum alijs muheribus per Ãortationes,uei adulteria coM mixtuf, ueritnt fua contentas uxore uixerit. Bai tu terpretationes eÃripturx uerbis oppugnaÃ potes.l^d aliud certÃ¶ feio in medium poterit adducere, quam tres:qut utinhoc rediÃ¨ fenÃerint^alij uideant. Certe dui rum mterprctationum,quaiS primo loco retuli,ChryÃâ Ãomum habeo authorem, Qjfod etiamÃ non eÃet, a^' buc eas proferre auderem, quoniam dum in ip/a coute^ tione de dogmateÃimus,hon oportet iadare, aut uoeiÃ ran Patres,Patres,niÃ quantumiHi ex fcripturis lo' quuittutâ

DE VOTÃ®S ET CAELIBÂ» 395 ^Kuntur.SeJ ukS adhuc rejlare uideo,(iuod ex hif Pauli uerbu 4 quoÃ¹fi pio debet coUigi.Si Paulu't epijcopivin nmtum efje p^titur, quid eim refert, anfcÃ¢ite, anpo-ftfiduxerit uxorem quÃ m epifcopus fÃ¹erit conHuuiUit iquiJem non uideo, curÃt ntaior culpa uxorem poflei ÃKcere, quÃ m retinere ac uti ea, quam prius habuerif^ NÃ¢w quicqutd iÃi afjingunt immundiM ntammonioji tti ^IfÃ©.Ã§^graui cum eiui iKiuria,totum id ft tum effet itreddenda bereuolentia dÃ©bita. Qua res. cum Ã Dea Pecipi4tur,etmundaell,cr pura. QutppeD^jm cwZ-piiHi/fH pfcc4fKW nufquam iubct. Proinde cum epif-j fcopo concedatur, etiam duin infuo cÃ¼ordtne, uti ma-tdnuiiio,quid per uerbum Dei poteH obtendi,quÃ´ non litejteidem mttrÃ»noitiumcontraherei Sienim perle-concedatur alicui fÃ¹ndo uel pradio uti,certÃ¨ mÃ difertÃ¨ caueutur noua emptio,nuilus non dieet eidem li ftrefitndum Ã§r pradiuin emere. VndeÃc urgebo fophi ^4$. In ordinefacro concedit feriptura diuina nunifirit quot;fxin connubiffCr nufquain prohibuit,ne uxores duce-^^xtdgitur id eis per diuinat literas licebit.Qjian cr ip^

I )gt; Cattonifla inficiari hoc non audent, ex PcclefÃ®aflica ^[if,lt;lUimpoÃtiuam appcllant,dimanaÃe, qaicqtiii

I lâicefiprobibitionis.EtdenitjiSmythaus,quanquama-i ^fÃ¨ eÃ¼ferox^ Uinen concedit Pauli tempeflate licuiffÃ¨ ââWfitoÃ¯ ad epifeopatum affumi: quodÃ intelligat, mo-j iorelinquerent uxorum ufum, quid noui nobis conce.-1 nbsp;nbsp;? QÂ«id ewm oportet Pauli temporÂ«* commemÂ«rÂ«tre,

1 turn hodie quoque id uju ueniattCfabfque uÃ¼a contra-1 ^iflionr pcrmittdtKr^Sin uero itjtelltgiÃ®tj ut par efl,Pc-miniflrot turn temporis habuiffe uxorumfuarunt iitni fupereÃ huinana traiitione contrdrtum pofi-

394 PETRI H A R T Y RIÃ , cr itnimirlt uer^4t,Ã¢c uerbo Dri jpertÃ¨ repu^iut/ Â»Â» bisnieritÃ tiixatur crrcprehcrtJitur. Neijtie funt, qua Sinytha;ut adcÃ´fingit Jiftare, m'tflirÃ¼ illti,(!iii' eligitur epifcopuf,hÃ¶herepo(fc uxarentiCT'iÃ nonhd-bucritjicere iÃ¼i earn dncerc. Cu,fÃ®cilt;tidem9iijirituiimii tantaÃt inter iÃjeonexio^ut qui habere pote{Ã®,ei duc^ reqttoq^liceat. Ã®gt;iuptiteÃquidem quando fuperiteniiin^ nil immundititc ajferre poÃunt. Ob Cttnonet ApoilohrÂ« grauiÃiine tumultttatur, Ã§j- tne uche:nenter aceuÃt, i eÃ³s publice doceiido,ut ApoÃoloru Canonesrecipei'Oi^ luerm.Sed iielitn miht dicat.an ipÃe iBos recipiat'FâÂ»^^i ut eft inco?itans,reÃjondcbit,Maxime. At incapittHO' no ibi pvtceipitur^ut epifeopm, er quihbet exÃctrdo' tali cÃ¤ta!ogo,qtii dÃat adintmÃratiom Ãterotu inyStrio rum,Ã non coinmunicauerit, uel dient cdufjin,ittl muniectur, C erft' Ã ndmiÃerit hanc legem,iiiiHici (titÃ fe excoiKtTMnicatut,cii ÃequetiÃimi adÃt fuÂ£ lolati'icie ,er nreji comunicct, neijsrationtibtlt^f' fam dient,cur abÃineat i cÃmunione. In i o. eapitc ibi mandatur,ut omnes fideles, qui EccleÃam ingredtun tur.fcripturas dudiniU:,perÃeuerit m ratione cd âiliÃ,0' cotmnuniceiit, alioqiiin communione pritientur. Dic^tl ifle,nn ecclefi^Ãin; PapiHica ennonem hunckodieÃt' uum uelint, nedurecipiant, Canonefexto matdalurnt quis epijeopns,aut presbyter, uxorem propriampri' textu rehgioniiabifciat: er Ã nbicccrit,ut excontttâit' cettir,dcinumq:,Ã perÃeueraiterit, utdeijeiÃ¤tur. Locui iÃenÃ³nKC fntis reutneit, eos., qui tiocabnnturad EptÃo' patumpot({i/Ãe licite fuirfi uxoruin conÃortium retint' reâAtq^ bine rurÃuf patet m.itrimonium non ndei (ut iÃ fingunt) fncro mimflerio repugn-ire, quodi-imdeiiioii' sfidtun: efi ex Paulo, ideÃ³queddconÃrxini:d::in

^Pufe^hiSitpocryphiscatJQniluft.vtrÃ¹m aihtic propre : nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ulteriu'ituideamufq;, nam ifiicanones tifj; adeÃ

^^ythÂ£ofgt;lacettnt. CapÃ¹cÃ® s.habetur^ut Concitia cfgt;i-Poporum bii 'm anno cekbrentur,tem pore nimiru Pcn^ *^(ofte{,(^O^obri menfc, uÃ®c fcirc uelim^an cccleÃa PââpiÃica recipiat ifta Canoni. lion recipit cÃ¼ wrfÃnt

epiÃoporn concilia. Vie Gregorio li.'iziâinzcnoJi ââ(ruteÃetifte canon, elui nontantu fÃ¯ibterfÃ¹gicbatCon ^lium cpifcoporu,fedfcribereaufiK c^l, ut habetur in 'Jxj'iain eins epiÃola, fefere nuÃum un^uam uidiffe bo~ ^nexitum epifcop-tim Conciliorit. Canones profeÃ¢Ã´ ^iÃ lt;tbApoflo/is,ut iÃ¼e ueÃetme credere, fÃ¹ijjent con-f^ipti, non minus in cenfu diuinaru literarum habendi ^â tiit,at^. Apoflolorum epiÃolie. Qtjid enim priuilegif

aÃignari pojjet epiftolis^^uÃ m canonibus,fi Apo-fioÃ Ãiiffeiit authores ex tegiio, utriuÃj; generis fcriptu-â^^iAt^uisunquam catalogofcripturaru iflos Canones 'â'Â»nimerauitiVerÃ¹m adhuc id libet addere,^uÃ¨d in s.ca quot;one fcribitur:Si quis epifcoptis,auf presbyter, au f dia-I WNÂ«j fandiiin PafchÂ£ diem ante uernale ai^uinoiliurn 1 ^'âigt;tltfdieiscelcbrauerit,abijciatur.lflecanonfi lt;lt;b Apo ^lis fkiÃet conditus,(^is locus rclincjui potuit conten-^â^gt;ii,(juÂ£ tempore 'ViÃ¤oris,Polycratis, nbsp;nbsp;Irentcicon-

EpheÃni more iudacram pafcha celebrabat, pro-ducentes loanis ApoÃoli traditionem. {eomani Ãecus,ia dabantij- Petri fui Apofioli uetus inÃitutuin.Sane Apo.-fiolorum Canoneshanc de lana caprinaqiiieSÃ®ionem iam dtfinieratÃ nati fitiffent. Perniulta quopii in cis alia pof ffÂ« indicare c^uibiis cominccrctur, tarn ÃtiÃe tÃ,t decre ab ApoÃolts c.'lita, t^tiÃ m Smytkecum ejjc u'Ã©rum ^âeleiii ,cr confsantem theologtm. Proindemihi defnat peilhac tamÃitili de caufa obikeperemeque me rÃ©pÃ©tÃ©

PETRI MARTYRIS re cogat,^Ute ipfenut wilt admittere. Vt dutem ucfvt* fit,me dixtffe boe loco,ApoHolum ferre legem,^ud cpââ fcopii liceat uxorein ducere, tam audiuifiii, o' ^UÂ£attuli,confi(tdtum e/l.Potuit c^uidem StnythdUfi^ cxmeaudire,PaulumhÃ¯ctulif[e legcmdeconditioni^ bui ad cpifcopum requifÃ®tis: inter quai iÃ¼am rcceiifiiifgt; utÃt unius uxorii uirtex qua robuftÃ¨ cotÃcitur, ut {lt;tpiiKdixi,matrimonium cumfacro mimfteriotiniipÂ»' gnare,fed cum iÃo pulchrÃ¨ confentire.Lex uerÃ´,lt;juÃ ii^ bentur uxoref ducere, cum optu habuerint, aliunde,Â»^ pdulifupertui wtauiydccipitur.t^ec tamÃª ratio, adducis, uerÃ¨ confinnat, non potuijfc Paulum decon' iugio ineundo legem uÃ¯lam ferre, qubd ad Corin â tbios dixerit,fe uelleomnes homines effÃ¨Ãcutfe, ^uod Ã®iieronymiis,utdi5,interpretatur,uirgines- Paralo^ip tntis enim hÃ®c adnÃ¼ttitur ignorationis elenchi, QJ^d (' nim adducis niladuerfum me Ãeit. Ex eo enim (}uod^â( fipoflolus,'Volo omnes eÃe,Ãcut egofum,tdntuin etici' tur,eum uehementer deÃderdff'e,ut omnes coniugio rerent. Sed quid hoc inteÃ®ligitur cum exceptioneÃ fit' ri poÃit,ut declarant quÂ£ fequuntur, ideo cu hoeft ont tribus impoÃibile,nihil obÃdt,quo minus lege ferre pof-fitde coniugio,ut incontinentes,cr quiadurunturidud ineant. NoluiÃetquidem omnes aut uirgines, aut citli' bes er nihilominus prÃ¦cipiebat, ut mutuam iniiicein bt tteuolentiam redderent. P.tÃÃrmam loquendifedlart uelis,ab iÃ¼o audis ad Timotheum ,Volo iuniores uiduit nubereiÃ¼quot; ad Corinthios,Nolo uos omnes loqui linguiit quawn dubitdmMinteUigenda,Ã detur,er Ã opusÃt' rit.tJeque nunc ad propoÃtum Ãeit, quiequid ife de M nioribus uiduis cauillatur : quia negare non potefl, idst ibi Ã uoto abÃ¼erreri, cumfubdatur caufa, quodlabat' â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tiir,

lt;Â« uMÃ¨ dbfurda ne detejlnhiliaincidant'Vtue-rÃ´ Hieronymut nunc in exponenda ilht fententÃ» Pauli, N olo omÃ®tes ejfe fi eut metpfim^fibi fumÃ¢t, iÃ¼um fitiffe wrgigt;um,Ã¤lijs iudicandum relin quam. Pquidem tÃ¹p esc feripturis mihi aliter probatum fÃ¹erit, nonficilÃ¨ dabof t}ult;imuis,utnunc,de co contendam, non efiopuf. Nm edmeam conÃ¼abiliendamrationetn tantundem eÃ¼, u-^ Irumduorumponatur.

Qui cÃ¼uxore eft.follicitiis eft qu*: funt mundi,quo- B* Â»â¢ modo placeat uxori.Ã¢: diuifus eft.Expcndc iara candi-deleftor, quÃ m noncongriiat cum fÃ cerdotali funftio ucalligari nexibus uxoris, coniugis, libcroTUin,totius familiae, acrerum domefticarum diftrahi curis,amp;c. Et B. mox.xumBedam citaflet, inquit,duo ex bis Bedae uer-bisanimaduertifle crit operÃ¦pretiumralteriim femora lia ilia linca quÃ¦Deus prpcepit, ut Aaron amp;i fui filij cum clTentin tabernaculoÂ«amp; fanftuario miniftraturi indue tentiadiimbralTe, acprÃ¦fignafleperpetuam continen-tiam miniftrorum noui TcftamÃ©ti,qui Deo eflentiuei ter in edibus noftris (acris operam daturi.Alterum eft, Chriftiim.quando dixit, Qui poteft capere,capiat,inui tafle,ac cxtimulaflTe Apoftolosalios^, omnesad feruan damtiirginitateraperpetuam.Tantum abeft,utab illo uita: inftituto quenquam deterruerit, utaftruit Lu-thtrus,amp;c.

Ã®amuirtu tnaleficum incipit firpens euomere^eufn nititiirprobare nuptias minifierio fiÃ§rp baud conue-^ nire. Principioq^ lt;i pauU teftimonio incipit,lt;jui dixerit, tos cjui etm uxore funt, de ntundo fallieitos e/fe,cy' cogi tlt;ire,^uomodouxoriplaeeant. Etcumfit GrÃ¦carutn

UterÃ¤rmn imperitut, Latins uerÃonis errorem Ãtjtii' titr,m ^â(4 legimui, Et diw.fu^ eÃ, Qijlt;e Â«crtrf, ut Pdtt' tmo fenfui parum congruent, o^uilibet doÃ¤tif per ft' ipfumfutts inteUigit. ^{Icj^tumucutiuifte fophift4,ut hecfuoargument0 non folÃ¹m nos uulneret^fed etÃ¹iit Vauto, Ã§rfuis Apoflolorum Canonibns iialdÃ¨ft contU' metiofue. Nam f tain partmt, imo nikil, ut dcditcit fX

Â»Ã¼niÃerio Ecclefecoit' fentit, imprudenterfedt Paulus, ^ui ad 'Timotbeuin, trad Titian inaritiepifcopi conditionem inter cetc rat annumerauit.Et Canones ApoiÃ¯olorumguidma/t' Ã©tant epifcopo,cr presjytero, ne uxorcs fuas abijcM, aUotftii deponanturiCauittatur ife, me fepÃ¨ adigere A-poflolum ad contraria,quado alfrno, ilium certogent rihonttnumpriecipere matriinonium. Nam,intuit,twit potuiÃct alibi dicere, Voloomnescffc,fcut tneipfunt* Etnur.cnon uidet,f ex iilo loco, cfuem citÃ¢t,uerÃ¨fc' quatur,nuptias cum faeris ordinibus non conueiiire,^^Â« turn pugnarefecum, c^ui epifcopuin maritum^fed unint uxoris defcribat. OeusiÃ©H detfaniorem mentem. uero mterim locum interpretemur, quern contra no-' {tram fententiam adducit, quamuis^ de eofuperius aliquadiiitijÃ¹erint. Curare quiefur^t Kuindi,crquoquot; modo quit uxori placeat, non efl, uthoc loco acdpitur tb ApoHolo , peccafum. Alioquin omnes coniugati rf ilatu falutis excluderentur. Quique funt in con-iugio non improbantur Dfo, quod rerum pertiticH' tiumad bane uitamaliqua tangantur cura. Id enim aliter fieri non potefl,cum uxori atque familie fit pro â¢ /fiiciendum. Nequeetiam Dfo diflgt;licet,fi uirproui' dcat, ut intel-fe atque uxorem diledio ey- amicitia be' ne cobtcreat, QgÃ®Ã® boc fludiunt neget Clmflianis ho' ninibiis

DE VpTIS ET CAELIB. 399 minibuii Ã¯^uUitiphnÃ¨^qui coniugij leges Ã¨ fcripturis didicerit.CÃmque htecaliquamcuram cr diligentiain exigent, non inficiahor en afferre quippiam diftra^ dioiiis,utne totirebus diuinisuacemus, quod in uir-Ã¿niMe aut ctclibatu facilius liceret. IdeÃ´ dedimus tlje beatiores in praniouendo regnoDei,quifunthis cnris tique niolcÃ¼ijs utcui, qiiÃ´d uirginitutis aut cÂ£~ libtiit!donum habeuntAdcÃ³que Paulus,eosquificÃ,^ Ã¤ifunt, ut ita maneant, adhortatur^ Veruntamen bine non e/jicitur, matrimonij hjtc incommoda Ec-tlf/Ã®ic mintjierÃ®o repngnare : cum etiam fuas matri-^ monium babeat utilitates, uti fuperius recenfui, qult;e WÃ¼^fÃ®o bono eÃe poffÃ¹nt miniflris. At quis iÃos non nirctur,quificfingunt, fe curare, miniÃros ab omni-biif curis extra diuinas fieri aliÃ©nas ? Et boe prÃ¦te-xtu eorum matrimonia fuÃ¼ulerunt, cum intÃ©rim fi -nanteos magnam fimulorum turbam curare, magnas opes, tir ampUÃimas diuitias, aulis inÃruire, ad -tnini/irare beÃa, tradare mundi negotia, Ã§j- alia ii gemu, qua maxime ah eorum munere fiint aliÃ©na. Vtn, quafo te , pie ledor, magis animam Ã re-bus diuinis aliÃ©nant ,hiec ,anfiandi matrimonij quÂ£-dam leues inolediite, qute tarnen interci multum ba-bent commodi adiundum ? Taceo alias parÃ¹m bone-fits curas, ne turpes dixerim, quas miniÃris relin.-quunSfUt perpetuarum uenationwn , ludorum alÃ©a conuiuiorum, exadionis, lupanadum funt, cr nihil prorfus dicunt nofiri Catones. Tantum honefla er fanda matrimonia in fedantur, qutela-craliterÃ¦inuUo Pcclefix ordine remouerunt. Mari-tutn,inquiuiitÃtidere,t'.t uxorip!aceat:athÃ®c nilpec-citiir â iSi uerÃ quotidie ticbilibas^CS' principibus infer-

lÃ unt extra fuam uocationem.imÃ´ fefe inJittMui, amp;nbsp;ritrÃ contenjuntfuieamiciejeu concubine turpiÃiÂ»^ ftudio effe grati, at^uefaediÃimiplacere. Et dumhie grauitcr peccant,nÃ³ttne deberent hac 4 fe pr^cidere,tt fanflum inire matrimoniumiVerum fua uitia palpant, cyhicfuntplufquam Mitiones,tjuitarnen acerbiÃimt profcindunt eccleÃailicorum connubia,atc^ iÃa ontnicÂ» tutu prohibent, (juaÃ EccleÃig miniÃerio dedecoroÃÂ» Vides itac^i ApoÃolum non taxare coniugij curat,ut uh tioÃaetÃ¤tunt dicit, lUis non nihil Ã dtuinis amtnum diÃfi hi-.guod idem poÃis dicere de occupatione prandij, cx ' Hde,dutÃjmni. QnodÃreÃonderit, nonpoÃenosi^ih ^uid natureÃnt neeeÃdria carerefitebor : led idettti' dem regeram, multos eÃe ad miniÃ¼erium EccleÃabe' neappoÃtos Z3' idoneos,quimatrimonio,Ãdebeantbo neÃ¼Ã¨ ictatem agere, carerc non poÃint. oÃ¤endit Paulut bis,quipo/Ãint, qÃ¼anam uita Ãt expeditior : non tamen faerumminiflerium matrimonij ufu expoliat^ Hum i^ Ã facris ordinibus hominem arcebunt, qui propter imlâi ciUitatem fui corpufeuli non poÃit ieiunare, aut dÃ©lita' tioriuiHupotuejiOpui habuerit,Ãalioquipietate atij; doÃ¢rinaplurimÃ¹m ualeatt Hon arbitror. iÃais nihilomi uns curas fiequenter edendfbibendfatq; Mendt modio' ribus prjeÃantioribus alimentis, atq^ huiufmodi de' ficiasnan negabunt Ã facris meutern er corpus inter' dum non leuiter diÃrahere. Quod cumÃc habeat, cur inmatrimonio exagitandoÃntadeo uchementes era' eres,non poterunt defendere. Sed iamuideamus altera eins rationem ex Beda colleÃ¤am in locum ExodiJemo raha linea, qu,e Deus mandauit facerdotibus ut indue -rent,Ãgnificant perpetuam continentiam miniÃroruni MUS Tefiamenti. dÃ¿ore eis non licet uti matrimonioÂ»

DE VOTrS ET CAELÃB. 40t Hi me rationes buiufmodi affÃ¨rrÃ¨turtquoirifu^iquofÃ»e ticbitinos SmythfUf alioejtÃ petulantiÃimut exclturett Drwuj tawf/j Â« aUegoricant hJe interpreMionem ef-Ã ueram, utfeinoraba conttncntiam,feu caÃ:tatetn[ii-ff^âdatum fignificent, Nonne ab eo ufejuam efl animttd-in coningio tjnoq; /uant ejje caÃitate fnamqi ^'â^(ntitim^Qoninges pracul dubio ab adulierijs, eyua-bbidmibtÂ» debent fibi temperate. Q^are nihil ida f^oralia caÃitatis, qua nunquam ne in fenefia quidÃ¨ ^ythteui induit,elericoru matrimonia fmpediunt,quan dotjuident iUa,Ã qua alia, debent effe caÃiÃima. At di-%^edam fcribere,absq; hac perpÃ©tua caÃitate nemi-uelÃcerdotiamÃufcipere,uel ad altarii minilie poÃc confecrari,id cÃ, fi non aut uirgo permanfe-^â^,lt;tut contraria cumuxoreconiunÃ¼ionis faderaÃol-'*^ât. Beda,licet quandoq; non male feribat, non tameit n contra ueritatem quiequam dixerit,debetaudiri. Ce ^ââ^oportet Paulo,qui nequaquam dixit,uUu debere folâ *^^^flt;edera initiconiugififi fit ordinanduf epiÃoput. ^fiiiat er Caitonet ApoÃolorivm,quos naÃer Smythaut P 'finifacit,in quibiu pracipitur, ne religionis caufit ^i^pifeopuf,uel presbyter uxorem abijciat. Sedante chriÃui eÃ¼ audiendus,qui facros ordines inter ea ^quot;^fuit,propter qu^coniugiu dinmipoÃit. Itaq^ iant quot;quot;ifeÃum eÃ,locum Exodiadduflumnon auferrecle^ coniugium, etiamfi detur quam poflulant, allego-^gt;^tlt;tfemoralia perpetuam caflitatem adumbrent.

fernen fjgnificationem,Ht necefjartam,quii me da fâÂ°2eret inuitumÃ¼n huiufmodi umbris cuiqs licet pro f '^to ludere. Ratio ucÃiinenti huiut in contextu fit J^denioiiflratur. Noluit quippe Dominits quicqu.ita turpe, autobfccemi aecidtrt dum mmiÃrabatur

4Oi PETRI MARTYRIA in tabtrnÃ¤culo. Propt erei cum multa Ã§r lt;i teuitis,CJâ ftcerdotibui Ãcicnda effent in hofiijs mnÃ©landis, exco' ri.tndifJiiUiindis,/iruendis in altlt;iri,cr incendendis,ci(' uit Dem, ne unc^uum carnii eorum turpitudo reuel^C' tur:Ãc enim fcriptura loquiturN nde potitu ex hocloco fitiffet deducendum (p.iceBcdiedixerim) in opere ft' crorum omniaeffecum decorohoneÃ¼iergrauiteri-genda. AthmÃttisdehocinepto atq^ridiculoargunen to. Quod Ã¤ulem pofihiec adifcitur,Cbrtffugt;n,qu.indoii xit,QtÃ¿ pote/Ã® cdpere,c.ipijt,4 clt;elibatu noabÃ¼crridÃ fe difcipulos,imopotiusddhortcttumfi(iffead eitmcÃ¤pe ffenduntjiieq; aduerfum me quicquam Ãcit,neqi âtduft'

l'u$ noÃ¼ros.'Vtrunq-, enim uerum tft. lUis quip-pe uerbis eos adhortabatur, qui bus dn-tumcffet uiciÃim illos,qui-bus dutii non erat,poteil dici Ã cxlibatu deterruiffe.

AfriiÃibus, inqiiicPetrus ifte, CiÃ¯libatus kgcigno* fcÂ«,uidcÃcet Ã fcortationibus.adultcrijSjfornicationi-busjamp;id genus slijs. Quorlum bÃ¦c Petre? AdeÃ¶tibl f arum eft l'ali5,aut bon; nientjs,ut uelisideo reijeidtquot; here legem cjbI barns,qubdmulti ex ca:libibiisgt;amp;uoM rijs delÃ®gnarunt fa-pnis qiiÃ¦reeenrueris criminai Quin non rtijeiseodem nomine diuinam legem dceatogi. cum contra earn tocies qnotidie peccctur? InfirmuiÂ» certÃ¨ oportqt efte, qui bis capiatur, irretiatur,aut illa-quectur retibus, qiiaiaranearum telis liint iinbecillio-ra.Caufaris obftare legem c.'elibatus,neidonei ininiftri prÃ¦fintEcclcfijs Chrifti.pcrpcramid quidem.Narafi tales defint EcclelÃ®Ã¦, non eft lex illaciiipanda, fed ho' minumprauitas. Et habet Ecclehâa (laus fuperis) idogt; ncos niultos,qiiiprobe orficijs fuis deiunguntut. Aitl binon

bi non nidenturidonei, nifi tuo more concionentut,amp; pr*legant,hoC ciljâediilÃ´atque totisuiribus concntur pia quÃ¦iiis Â« medio funditus tollere, ac furrogareamp; lubftitucre in ipCorum locum impia dogmata.

ReguIamegofumfecutU{,^Uie in Irgthifhimiitiis amp;flincienJn, cr ap^robandii retinetida cjl ; in lt;jui-IfKiprMpuÃ¨id/peÃ©liitur, an augcdnt uiiiatCr iÃisdent occo/ioiiein: a ii uirtutcf confirment,cr probiMan fta^ lgt;iltdnt. Proiit fchabere in his deprehenÃe Ãterint le^ ab homirdbuf feruntur, aut confirmantur,aut 'â¢brogantiir. Nfc d'wm ratioticm polJutnut adduce-gt;'c,ctirfi(bindcin Concilijs multa conÃ¼ituantiÂ«r,quo-Â«d ritui, uel obfei-uationef illis admodum contraria, ÃÂ«Â« anticiuitiit Ãebant, niÃ quad uetufliora ideo Ãe-^Â»nt abrogata , quia EcclcÃa inde accipiebat detri-âââ(Â»turn. 1/iiie fublata eÃ fcelerum admiÃorum con-f^^Ãio publica, qu^Ãit primiitemporibusmufu, Pau-lii^iJHoquemorem aboleuit admittendi uiduac iuuenet ci EccleÃa tniniflerium, non alia de caufa, quant ^uod incontinenter uiuentes denique 4 ChriÃa alie-^ Â»areniur,er po^lSatanjinirent,nonferuando propo-^ /âtum aut pdÃ um cum EccleÃa inituim ChriÃus e-tim Â«ffcmni traditionem taxatiit, qua fuadeba-turÃl^s, utfud bona templo confecrdrent,quoniam eX ^0 fequebatur miferoi parentes dÃ©bitÃ©s alimtntis, er ftceÃariafuÃentationedetiitui. Vides itaq^meinfiatn njitatam^ rÃ©gula induxiÃe,qua leges hotnifiÃ¼,Ãue trlt;lt; â¢iilionÂ« uel probantur, ucl tmprobantur,cÃ¼ de neutrit tâtbiuagitur,dequibus uerbu DeinilcÃ¶Ãituerit. Atijf iencmedocuit Paulus obfcruationem,quandoin Ec-

tleÃa. inc^uit omnia debcreÃm, non folÃ¹m cum decorf Cr ordinc, fed etiam ad lt;ediÃcationem. Qjiare cum eri hac lege cÂ£libatui 4 tyrannis EcclepÃ¦ lata,multa uiile^ tnuf ^uo tidiÃ¨ nafeigrauia malayeam iure contendo Â«b' rogandÃ¤, CumuerimihiobijcK, identidem faciendum de diuina lege,cum in earn lt;]uoq; uarijs, muUipUcibuii^ tnodiiquotidie{gt;eccetur,delirare,ne tnfanire dixerim, te ofiendis, qui hominibus par ius tribuat in leges ijegt;? pslatas,Gr'meiis,quaf Deusipfecondidit.

rat humanus leges po(fe pro arbitratu hominum Ãi' cr reueHilat nonitadiuinas-.qute adfalutem neeeÃarm co tineant,cii humante folitm de medijs cr neutrif rebuf ferantur. H(ec difcrimina extra te, utmihi perfuadeOt ttullus ignorÃ¢t. Conilatitaq^ in legibus ferÃ«dis ab Ecclc Ãa canonem^quem adduxi,deillarum utilitateuel damâ no Â£fiimando iurenonpoffeimprobari.Adiecireuera, neq^ me pudet,per haclegem calibatus accidere,ut per multi,qui effent alioqui idonei miniflri, Ã munerefacro capeflendo abÃ¼erreantur,ut qui non facile tolerent U' queum flbi inijeiâ-e^ plerunq} uidere ejfe lUos ad uonen' dum prÃ©cipites,qui de caUitate bona fide pruflanda ni hilferio cogitant. SmythÃ©us negatita effe. Experieutm rem doceat-.rogentur^ complures cr doiJi cr re animum ad eccleflailicam fitnilionem non appellantâ Si,quod efl,flteri uoluerint, ut plÃ¦ruttq; fatentur, non reperies mcfalfum teflem. At quia firtaffl uiditÃc haâ b ere,ad aliud re flonflon defleiltt dicitqifl Ecclefla mint Ãrts bonis cr pijs deflituitur,neqi lex cÃ©libatus eSaC' cufanda,fehominuimprobit.-K. Prauitatis rninilhorum (ulpam itniuerfam in legem cÃ©libatus non reijeio.

probe noui,cr aliunde iÃ¼am oriri po/fe.Tuuero quomo do interim mibi ofiendes banc legem non efle bona par'

DE VOTIS ET CAELIB. 405? tm'cMfe defiilusiÃiiKiQuod quumitafit, quid ek ^t(od tÃ¢toperÃ¨ ainiiemini eam abrogureiittHuf Deigra efiÃ¨ ecclefiiam bonis mini{lris,uerÃ¹m id mi-nonuideri.Vtinam ita efiÃ¨t,tibenter uelim caufii cade ^t,modcgt; mhi (blidÃ¨ probares ecclefilt;e,non deefiÃª bonos Pâgt;fÃ®!gt;res.Qt}otumquenque reperias, qui populum fiedu-lo rudes,uel plieras catechiz^UÃ¯mÃ ne legib. Suidon ad ijÃ®a facienda tuifacrifici hodie pofiÃ»nt addu-^â ^in ueÃ ris miniftris tanta deprehenditur imperitia, ^nelegere quidem pofiint,qu(efuntmaterna Imgua co f^ipta. Mitto,quÃ m uita Ã§y moribus parum Ã¦dificent, CmultÃ¹m lÃ¦dant Chri/h membra. HÃc profiiilÃ´ dÃ©claras ^^papijliruomniu impudentiÃimu,quiecctefiÃ¤ crepes 'âIn bonis abitdare miniaris,cÃ¼ itli,qHi tuifunt ordinis Ã©rfarithe^no uereatur fuoru tempora infilicitatem,quoi lt;âlhancpartepublicÃ¨deplorare.Calumniaris prÃ¦terea mini/lros docendo, uel, ut ais,priclegendo, uelim

PÂ« omnia tollere, atq^ pro illis impia dogmata fubÃitue ââ f-At quid aliud perpetuÃ´ inculco,q ut Cbriflianum uul pafcatiirfacrisUteris^nonhominu traditionib. qtae quot;^bu Dei oppugnÃªtfldco mea dogmata infedÃ®aris. Sed ^jfam nunc fado ijhm contentionem. Dcmonftra tufi P'gt;tes,ueÃrarum ecclefiarum minijlros diligentes eÃe iÂ« ^gt;'âtdenda populo faltem fua doi^lrinaf!gt;iÃ³nne aides pafio iÂ« Â«tHMcr/o papatu, licet ab ecclefia percipiat ampla Ãâpedia,nunquam uel faltem rariÃime populum fibi cre-ditum docerc Nionachos habent mercenarios ,quosad nnciones babendas conducant.Curant fibipratcrea fa~ 1 mÃculos,qui uno aut altero obulo dietimaccepto in fuis parochijs miÃent.Verum,quid ego ifiud accufo ? Bene P^teejfe ecclefilt;e,populum Dct benÃ© curare, bifuaues bo nines totum in mijja ael cantanda, uelfacieda fitum eÃe

406 PETRI MARTY-RIS uolunt.QÃ¿pd quid fdciÃimÃ¨ Ãcn f)oteSi,?^d quouis ne-buloiie,[gt;rteÃiri,proptcred Smythdu^tantdtn copÃ¹tn bonorum miniÃ¼rorum idÃ¢dt bodie inueniri.

Iftis eniniperfiiapjm eft,Pauhini eorumfiifFragÃ¢ti opinionijCÃm hÃ¦c refert.Spiritus autemmanifsftÃ¨di-Â«it,quia in nouifsimis tcmporibus difcedent quidi Ã¤ Ã dsattÃ©dcntes fpiritib js erroris.d: doftrin.-E dÃ¦moiiio rum in hypocrifi loqucntiunj nicndaciiim,dc cauteria* tain habcntium fuÃ¢ confcientiÃ¢.prohibentiu niibsrââ Exiftimant enimin crimen hoc loco ucrtipncrcriptu ecclefia; de fÃ¢crificorum cxl;batn,perinde acproccreiÂ» amp;pra:fcfti eccleSÃ¦ Chrifti prohibuiflcnt nuptiasclC' rOjUclutt Ã®x fefepcnitus illicitas amp;nbsp;inipuras.(4titÂ»â'^f' E. Â». rorcmEucratitÃ¦jamp;horuniantcfignanusfeuprÃ¦iulTa tianus tutati fÃ¼nf,amp;c.Et moxrVidcs ergo mÃ©tcni Pauli fuifle nofÃ¢hÃ¦refeos innrereManich.-eis,Eucratis,amp; MarcioniftiSjthriftianos omnes Ã¢matrimonio , tanq d reimpuraarcentibus .Quod ciim nullus proceruinec clefiÃ¦ nnquam feccrit,cÃ´ftat,fruftra abuti aduerfario* noftros hoc teftimonio,quo fuumillud conftituÃ¢tdo-Â£ gma,quodaduerfus clÃ¦ricorum cailibatum tantoper' moliiinrur Chriftiano orbi obtruderc,amp;c. Etinox: Num quifq ex proccrum ecclefiafticorÃ¼ cÅtiiaftruxit uagnamimputas cfTc nuptias,ac ex fefc illicitas penitâ cÃ¼ ianxerint,ac cdifto uetuerint,ne ex clcro quisqdft fceptis facris ordinibus alligetur uinculis uxorijsiNÂ» ne alia fuit iftis mcns,alioq; oculos reieccruntfiiogt;,cu tulcrnntillamlcgemiNimirum ut der ici, qui ultrorc-nuntiarunt iuri cÃ´trahendarÃ» nuptiarÃ»,deo^;fpÃ´te ftitatis nÃ»cuparÃ¼t uota,quoÃ¼eo mÃ»diusac trÃ¢quilliâ fernircr,preftÃ©t data illi ndÃ©,necpfidie dÃ©tacerbaspÂ®

I. J. nas?Et alibi .'None eiÃ¯rontÃ© acÃ§xortÃ©pudoris,teprodi deraSgCÃ intcrprÃ¦lcgÃ©dd diceres prÃ¦feAosecclefiar?3 lacis Icgib.cauÃ©tne quis continenciÃ¦perpÃ©tua: obftti-Â«ftus uoto nuptias contrahat,dar.arenuptias? Deqiiib. Pau.I.ad Timoth.4.. mcminit,dicens, illos,phiberenil berc?Otcnebras,eftne id dÃ¢nare nuptias,doccrc uoto alligatos debcre necelTariÃ¨prÃ¦ftare, ac pfolucrequod , uouerint?Tat!anorÃ»,jManicnÃ¦or'i,MartioniftariiinbÃ refis cft dÃ¢u.ire nuptias tanqimputas,malas,flt; oninib.

DE VOTIS ET CAELIBÂ» 40% ilUcitas.amp; niox: VidÃ©fheiÃ¢ Petre.quos traduxerÃ®tApo ftol.iUoadTimoth.pronÃ»tiato^AtManichÃ¦uSjinqiijeÂ» nÃ´intcrdiccbatomnib.nuptiasjfed tanti'i fuis elcÃ©iis . Vbihabes?dicamabo,tuum ,id eft uanum cominen-tumnulliu! fcriptorisprobatiauthoritatc fubnixum. Quis nÃ³refpuet? VerÃ¼ fi donemiis id tibi.quJd hinc rc fetesadiumcnnad tuÃ» dogmaalÃ¯erendft^VetucrÃ»t tfti nuptias in fuaiuratisucrba cÃ¢q matas, Cfe,prfiis illicitaÂ» fjucmidmodiÃ® dÃ©clarÃ¢t ucterumauthorÃ» teftimonia.

Lf^ decielibiitu latam excufas ,jjuÃ¨d nofiÃt ea de (Mft [iroinutgat(t,guiiÃ eccfeÃteproctrcs nnptiM ut illi (itm pcrfefe ddnarint.blÃ¢m inquis,cum tietuerÃt,ne quis tx ckro 4fuficptisficrif ordinib.iÂ»Ã®ligrtur u'mculis Ã¿gt;xo ris,eoÃgt;eÃarant,nepe ut clerici,qui ultra renuntiarunt iuhcontruhendctrum nuptÃ¹ru,uota^ caÃitdtis nÃ¼cu pa tunt,prte/kut ddtÃ¢fidem,nc pcrfidiie dent pÅnas.Vt bre KibuscapleÃ¢ar dicend.i,de duob.opcrtepretiufn duxfi le-iiorÃ©manere.PrimÃ¹m quids uerbisiflos dicere nuptius Â« frfe nÃ¢cffÃ¨ lUicitM, nbsp;nbsp;mmundcu,ne eu .MurtioniÃ¼is

^ucTittitis^et^ Manichteis dÃ¼ntntur,fed re liera exiflimarc Â»uptias aliqud cotaminatione atq^impuritate no carere, CiÂ»od.n.fanilu ejl,honordbtle,atqj impoButÃ¼,curcertagt;

hogt;mn!i,ei^no (blÃ honefli}'iimo,fed etiÃ¢amplo,et loti patÃ¨ti negantiSi dignu eÃ¼,atq}honorabile,ut loquu dtr,Ãcerdatiu,nuptia certÃ¨ eu mudÂ£ Ãnt,et fanita^iUuii nÃ¶ dehoneflaiut.Quare cum miniÃ¼ris eccleÃa matrimo nid probibeÃ¤t,Ãipfos produt,cpÃ¼as non iudicÃ«t udeo pu fiti e/Ã cttq^ bone^as,utÃngunt. AddÃ¢ quoq^ id,eos plus

PauluAs dÃ¢nat doÃ«trinÃ¢ quÂ£ prohiba nubere, ijÃ hubere quosdÃ prohibÃ«t:cur no eiuÃ¨fentÃ«tid codeninÃ tiir^ipfenuBosexcipif.iÃiquaÃerret, eins uerba contra hÃ¼t,et quodÃ¤modo corrigut,ueluti ipjÃ« oblitus Ãerit jua lege clcricÃ»s excipere.Atqui hÃ¢c exceptionÃ« ejÃe itdktbÃ« dÃ¢,ex Ã¯Bius ftript is nus^ probant, C^uarc ip/1 t(.!!ii p abri-

4o8 PETRI- MARTYRIA Citifunt,ne^ Spiritumfanilum,uel A{gt;oÃvliclt;lt;^ rititem habent,qud eain tueantur. Hoc MteW dgere licedt,neque ullutn Dci prieceptum,net]lf^ . h tamÃnna mtinfli[utio,quam honÃ¼nes deant. lingentcnmifemperaliquodhominuing^â^^ cipieiidum,ueldliquod tempus,aliqucm item ttd pro Jud libidine uim diuinarum legum,dtquegt;'^Ãªââ^ einoUient.QHti''gt;nitdquePdulusiÃ¼dm do^lrinttifi nibus prorjus dlcribdt,nibil excipiat, neq. uUift ddducdt,qud deÃndi poÃit,mdniÃflu , uosfrnfl^'ââ ntque tdiitd conÃngere.Alterum,quod adinoneit^''^ Ã^gt;^Ã,morefolitÂ° ^'quot;yehÃ¦um plusqudm fopfââÃââ^â,quot;quot;âif ^^^ejtAtumdiJ})utââitonis.j^oneitim qu^ritur

edibatus reddendd finf-nÃ¢m de eo fdtisfup^Ã®i ^amp;mus:Ãed dn debeanteceleÃ^Cut iÃ¼e dicit) d'inibus facris taie uotum ddiungere. Sifdltem reU(Ã¿gt;^l integrum his,qui ordiiuntur protclb,ri,dc rdnnis minusfÃ¹ifjÃ¨tintolerdbilis.t^dm per AncytÃ Syno diim conÃitutum fiiit,ut qui fie recldmafiixbl'' pofied duxijjÃ¨nt uxores,defuo honore,uel^ilt;^gt;^'â^ ijcerentur.Proinde,quim ifii ord'tnes confirenaop uelint ordindtos obÃ¼ringi uoto, quoit. odo Je deÃttdet^ quod inagno zx dmplifiimo ordmi hominum mÃ¢truÂ»^ nium non prohibejnti Subideednt ituq; ddmnÃ¢tiotii â li,cumexecrdbilemdoÃ©lrindm,feu quemidniodmit ' dicit,dtemoniorum ecclefite obtruddnt. Vis omnem Pduli dceufidtionem m hteretieos deriudreidc inter dliob dum huius criminis damms Mdtiicheos,me perUrin^'^â quÃ deos dixerim fie pofie defindere eddem rdtione, pro uobis ipfi ddducitis:quid nuptids non omnibus, l^is eleftis tdiitÃ¹mmodo prohibueriint.Dniteqtidrib''^

DE VOTIS ET CAELIB, 409 (go id habcÃ¤mxdlitmniamq- meum hoc eÃecommen tiiiit,^uod nuÃius probdÃ¹ authoris teftimonio poÃit oiiÃ« ^i.Ciuilgt;ui Thrafonicis ucrbi5,prÂ£ter id cfuod mentirii, i( declares Au^u^inum obfcitanter admodum legifjc. 'Vnd(fujpicandumrclinquis,cjuÂ£ teflimoniafubindeci-'Plt;ttrum,non cd te ab ipfis fintibui hdufilfe,fed corrlt;lt;-ÃSÃ db Eckijs, CochlÂ£is,crhuiufmodihotninibui tuig fdrine.QuÃ tdmen uidedi^me nihil Ãngere,Augnflinum ^âtdidi^qunn licet in multii locis potutÃem ddducere,td-Wftt fx jKotui tdntum ero contentu^ mpudentem cd-btmnidin tudm refeUere.Primu^ locui habetur, in fecun-do libro de AAoribia MdnichÂ£orum,cdpite decimo oiUd-f^ftubihec leguntur. Hicnon dubito uosejjecldmatu-â^Â°!,inuididmquefdlt;!luros,pcrfeÃ«ldm cd^itdtem uos ue-fxntenter contmendare ,dtque laudare ,non tarnen nu-ftidi prohibere.Qudndoquidemauditoresue^ri,quorum apud uos fecundw e^grdduf,ducere, atque habere Â«on prohibentur uxorc5,c^c.!.m clarÃ¨ uides, quidnam ^gujbniK deillii dicdt,quiiUos per nouem dnnos audi Kit,ittipfede feteftaturAdemposUllam ManichÂ£orum (xcufaiionem,non inde conuincit eos de nuptijs male fen lire,quod iUas Ãmpliciter prohibednt,fed quoflÃliorum procreationÃ¨ ddnent,edqi in fuis matrimonijs qua maxi nÃ© caueant.Hoc itaq^nomine accusatur ManichÂ£i qui ta Â»len alias fuis,ut ita dicS,laicis,uxores cocedebdnt,eas tÃ¤ tÃ¼inodo ab eledis remouendo.Sed idc,ut fecundu locitad itcam, clarius hoe tradit in epifiola 74-dd Deuterin Epi feopu ubi ait, Auditores aut,qui appellatur apud eos,Ã§y' carnib.uefcuntur,Grdgros colunt,ct Ã uciluerint uxores babÃªtquoru nihil faciÃ¼t,qui uocatur eledlLUoneanimad U(rtis,quod inlcÃ¤ioneretuli,nonÃijfe uaiwmmeunt (omtnentum,fed Aiiguflinum me habere, cuius nitar au â¢

4lO PETRI MA R T Y R I S thoritcftd Ne fis poftbdc adeo pivccps ad iudicddÃ¢,iliiÂ£ nefcis.E^o itsrÃ´ ideitt,lt;^uod tue dixi,modÃ quoqidffinno Vt iÃ¼iptis eleilis tiupÃ¼dÃ¢ prohibuerunt, exteris uerÃ´ eo eefferunt^nempe auditoribusiita uos uxores d elero fÃti' hÃ:is,reliquis intÃ©grÃ¢t crtiberM permittendo. iÃ¼i detcjb bantur minatrimoiiijs prolem, etconccptumiVostiiiin talcs curÃ¢t adeo aj^ernainini,et h'aducitis,ut ininillcrio facro indignas putetis.Atcj^ita in matrimonio atifrÃªio eleilis,ucÃ¯ elerojUtric^ contra uerba Dei peceatis. Ndut habet feriptura,homines per matrimonia deb ere crefe-re,^inultiplicari,ita eadÃª habet eonnubii landicurs!, rf facris ordinib. non fie difidciT, (juin utia iungi poÃbit Ã®ionexcufauilAanich. quosniihiconfia,tbotnines fijf pefi/Ã¨rosifed tantÃ¼ hanc tua definfonent, ontniii^; pâlt;f jhrumcofutaui, qua i:os putatifs abfolui,ut ne doUt^ ucÃ¼ra uideatur 4 Paulo profcifd,unÃ eu doÃ¢rina deino niorÃ¼,cy hceretieoru, ideoqs parum te iuuat,quointox aiebasiFac ita ejfc de M.aniehcis,utfnxit Petrus^nihil fcÂ«c habebit hinc adiuinenti,cÃ¼ iUi nuptias uetuerintfibi iuratis tanqtnalas,cr iÃ¼ieitas.Nlain ut initio dieebaiÂ»,tt intcrrogabojcurvos iÃ¼as prohibeatis clerieis,nift pro iHi citisaliquo modo habeatis,corÃ¼ faite ordinilNonopor-tet,ut hinc ad uotum cofitgiat,c'uin tantil nue d^utenuÃ de lUo decTeto, quo uultis abfq; nota huiufinodi ntmino ordinari. Quadftitutunon pertinetad ius dittinÃ¼cuitt PauLmaritum patiatur epifcopusn,ct Aneyranafyttodiis abfq- huiltfmodi uoto j miferit aliquos ordinari. Elrrif:;) quireclainando erproteÃindo fiiijfent diaconiordinati jipoÃ¢caduxijjÃ¨nt uxores, ut antea dixi,nihileisfaHdt erat,q, eptfeopus licentiÃ¢ eis dediffÃ¨tjatq; hoc ht lo.etip-eiusCocilij habetur.Proinde eu tÃ¢tus laqueus ab kumatta praisiiptionefiterit ortiH,illÃ¼ dixi uerbii Pau. ad Tintot.

DE VOTIS ET CAELIBÂ» 411 Ãdlfe tlt;txatum,quib. prahibentes nuberc per^ringÃ¼tur.

Scortari malis,inquit, q matrimonium contrahcre. Quid Bain mi Ã®gt;oncIHoccc probat tibi,quivoto prÃ¦ftS Â«iojobftringerisjfas efie nuptias inirc,ggt; alius fcortetf Quis dixerit lÃ®cere mihi furttÃ® dcfignare,aiit cÃ´mitte-rtadulterium,fÃ® alius maudit mÅchari,q fandum co-^tahere niatrimoniÃ»,atq; furari.q abfq; ullo flagitioui Um tranfigere inopem, amp;nbsp;piÃ¢fVtrilq-.uitio dat fcriptu UineutrumitaqJieet.Sed difpiciamuSjnÃ» minus pec-tetÃcerdos,aut uoto obftriftus quilpiÃ¢,cÃ» fcortatur, aut fornicatur,an quando aCcifcit fibi in locum uxoris folutam foeminÃ¢?Minus peccare,qui prius illudadmit dtflagitium.qquihocpcfterius, uelhinc maiiifaftum Euadit,q, quifquis uoto obnoxius ftuprum cÃ©miferit, fuiitttis eft,ac integrumeft illi,utcÃ»mlibuerit,definac tiufmodi tranfigere u)tam,amp; cam in caftam commuta Ujquod nonperindc illieidcmlicet coniugi.

Dum lego,quie iHe mibi nue obl}re(gt;it,exiRnncire no polJÃ¹m^tUum^diint tdlidfcribcrct, non hdbuijjÃ¨ cerebri pMeSjUel ut dieitur,uentriculos inuerfos.Equidein illos igt;uiuxi,qui mihi re/iflerent,!n koc dbfurdÃ¼,uf potita uel lentfcortdri miniÃ©rum,q mdtrimonio iungÃ¹etfdteretur iÂ»inus peccdre fdcrificum,qui firnicdtnr, q qui uxorent ^udt.Et nune ijle me intcrrogdt,dn uelim contrdhere nu ptid(,q, abus fcortetur,crdn liccdt cuipidmfÃ¹rdri,quo-nidm dltermachdri uelit.Qiiid hitc dd remfdciutf quor fÂ«m tu diuerfds per fond,: mihi mem ords,cÃ¹m ipfe de uno fodan.]; homine loqudriDico enim potius efjÃ¨ mdtrimo niuiii expetetidum,q fcortdndum. Et cÃ®Â«iÂ» itd fentio, Ãe-qtlt;orApollolu!n,qui ditdungdntur mdtrmonio,/i no co ti!icnt,ifledutem audet dffirmdre^potius clerico fcortdn iÃ»/j no cotinedt,q ut ducdt uxorem.Vter noftru reiliiÂ» loquiturydutfentitfNunqudm dixi me uelle inire md~ trimoniiiineonomine,ucledcdufd , quid dltcr feorte-

4Ã®i PETRI JM A R T Y R 1 S tur,fed ne ipfe fcortetur.'Cinid mihi tu nunc obÃrcph' filtero i Alter fibi ipÃ cdue4t,ego mihi cduerc debeo. QuidprxteredfÃ¹rtimentionem fdcii,qtiaÃdixcrim KC uelleÃtrdri,quonidm Ã¤lter comittit adulterium i Siintnc tfla pdrid,lÃ¹rdri,cr uxorem duccret Si pdrid iÃgt;.feccrii iamexcufariito pefei,^um dixeris nnptidf naturd fudcf femalds or iÃ¼icitdf. Sim dixeris non cljÃ¨parid,fednii-ptids eÃe fdn{lds,uide qudm dbfurdÃ¨ dtque fophiÃ¼icÃ¨ ilt; gumenteris. At dieet, funt mdlÂ£ nuptitc pofl uotum: MiÂ» ex illd promiÃione redduntur illicite. Audio et hle tetigt;â dium teneo.Cur uosiÃd promiÃionefeuuoto,^uod ordinandis exigitis,tdntdm iniuridm cf eontumelÃ¼fÂ»' ptijs dlioi^ui fanÃis fdeitis,ut poRed ueilro iudieiOib^^^^ non naturel fud,malie,et iÃ¼icitlt;Â£ redddnturiSifar.dtÃ'^^ 1}oneflee,dc puree,cur aliquoshomines uultisfeilliiâ^â^â ueÃrd impid lege,illos eÃ¨ddigititgt;'^â poft uotÃ» poÃedÃueilramfcntcntiamfcquiuelint,fciudiecntÂ»iâ' feortari, 4 ntis peccdrefcortdndo,qudm uxorem dueendofVelbiÂ»^ ttxorem du nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;apparct,qudm iÃd ueRra. lex crimpia Ãt,C'Mââ^'

dd,undc tantum oritur monRrum, ut fcortatiotietti dareeogdmini,priematrimonio.'Hoc tdndÃ© cxpâ'^âquot;â'^!t erdt Ã Smyth .ut fua hdnc no uereretur profirre i^on erit adhecc inutileÃ)eÃ¤dre,ut uerba iÃ®lius pdrujgt;^* confentidnt.PrimÃ¹m dicit,clericum,qui ne fÃ§ortetiir,Wit trimonio tungitur,dfciÃereÃbi loco uxoris folutantflt;^' tninam.QuÂ£ forma loquendi cum indicdtfentireeotiâgt;f' Ã¢ionem lÃ¼am noneffe mdtrimonium .AtpoÃtlt;t ^â^^â eum qui uoto obnoxius fiuprum commiÃt,fuiiugt;'i^ ut cui fit mtegru,cu libucrit,definereXyM Ãt, ut Ã©lus uoto,fl uxorc duxerit,iuxta hanc fententiattt noup fui iuris, neq- amplius iÃi fit integrum, cil libeÃ¤tdtfÃ re:Dicdti^e,quiÃcloquitur,quarcnoÃt ampbutfrt^.

DE VOTIS ET CAELIB. 4IJ ri{,qult;irenoÃt illi amplius integru deÃfitre.'tio poierit ftinÃ© alia rationÃª reddere,niÃ quia matrimonium cfi coÃ¯t tradu.Sienimmatrimoniu nonelfet quodinitur^utiÃ¼e uidebatur innusrc,adhuc fui iurÃ¹ effet,eiq^ effet integru ut defifleret. Ne autem me effugere quippiam fuJpicerÃ»Sf tuaipfiusuerba recognofce,quibusadfinÃ« diets:Quoi non perinde iÃ¼i eidem licet coniugi. Coniundiionem iUi bÃ®capertÃ¨ uocas conitigium.Difas itaque aliquado cÃ¹m [entire melius, tum magisconfentancaloqui.

Addufti funtprifc)EcclcfÃ®Ã¦ procercs,pieledtor, no modo facrorum uoluminum teftimonijs, ijs^ue illu-ftribusadmodum, fÂ«d rationibus quoque nonnullis. Â«cc leuibxis quideni ipfÃ®j, ncc contemnendis, qua: ex feripturafucrint petitÃ¦, ut legibus cauerent, ne quis cÃ¦tu coniugum facrificiis crearetur . Nam facerdo-dbusuxores ducere nunquamufpiam licuit. Tarnet-filt;)uianteÃ cÃ´nubia inierunt, quÃ m in den album e-rantrelati,pofteÃ facrisfueruntinitiati.lt;Scmox; Non Ã¯ftrccens carlibatus bis obtrufus, ut multi impuden-termentiuntur . CÃ¦terÃ¹ra quorfumhis fubnixus con tendo perfuadere calibatum facerdotibus, epifcopis, amp;nbsp;diaconisV, on effe nuper iniunftum aut demanda-tiim, cumin promptu fÃ®nt teftimonia longe uetuftio-rahis, quibus facile atque dilucidÃ¨ fatis reuincatur. Canones enim ab Apoftolis proditi luculenter docent, uclillorum temporibus nonlicuilTe facris initatis u-torem ducere,ut qui fie habent :Innuptis etiam qui adclcrumfunt prouedti, prÃ¦cipimus, ut fi uoluerint, Mores ducant, fed leftores cantorÃ©sque tantum modo.Conftatne ex bis coercitos fuifle (acerdotes epi-feopos, amp;diaconos ab uxoribiis ducendis, etiam A-poftolorum etate,id^ue illorum autboritate, qu.xâ omnibus ucrÃ¨ pijs facrolÃ¢nfta Ã´i fiiipicienda efie debet, nedumparhabenda craffb buic Lutberano errori, mot j. talibusanimis penitus exigendo, exturbando, ex^tru-dendÃ´? amp;c. Neceft quÃ¶d nobis obijeiant facerdotes Orientales,quorumnonpaucos tempore epifeopatus fui ex lÃ©gitima uxorc liberos fuftulilTc proditur. Nam

ipfis non parum'rcluftattir, quod Socrates Conftan-tinopolitaniis memoriÃ¦reliquithisiierbis . Ego quo que cognoui inThelTÃ lia confuetudinemaliafn.Cum quidam clericus ante clericatum lÃ©gitimant uxorcm ha buiffet, quia cum ea mixtus fuiflet.abdicatiis cft.cum I in Oriente cunfti (pontanea uoluntate,amp; non aliqua necefsttate etiam epifeopi feipfos abftineant,plurimi etiameorum epifeopatus tempore ex lÃ©gitima uxore Elios babuerunt ,HÃ¦c Socrates ille. Vnde liquet, quod nonfiierit mos in uniuerfÃ®s regionibus Chriftianis, Ã®n omnibusEcclcfijs earundcm,ut quiuxorem duxe-rit, antequamafeitus fueratin albumclericorum, con-cumbere cum fua uxore illi Ã´c licitum fuerit.ae fi* â¢nul muitere cleri fungi.

5i procnrs ^cclcÃteadduÃ¤i funt,titdis,tc/li}nonioÃ-crurum literdrum,z^rationibus inde petites, ut rint, non eligendos miniftros Ã¨ clt;etu coniugdtorÃ¼,uicija-non cfl, quÃ¨d dtnplius tecum rixuri uelim, de bac areni tibi ctcdam. Sed prins hÂ£c teÃimonid feripturarii, quibas txcipitur,ut ne mariti ad facrum mini/kriÃ¼ eliguntur, 1Â« mediu producito.Si Paubdd Timotheum Ã§^dd TituntniS ritos ddtnifit, quomodo iÃi docebunt unqudmÃ¨fdcris li-terisjndritos excludendos i Ctuiddamndt iÃt itnprudens fdnilos epifeopos, qui tempore epiÃopdtus Ãn fuds retinucruntt l^Ã³nne hoc vR illos ddmndre,Ãcon-u'mcdntur Ãci(fe conlrd fdnila Ã:ripturÂ£ tcSimonidl tJon eH itdquc d proceribus Pcclepie conflitutuM tx uerbo Dei tdlcdecretum,ciim iuxtdidem ucrbum Efi ÃntddntiÃi, quotquotconiugdti ÃdcrumminiÃcriuobit-runt. Sumis pr^tered tibiÃdcerdotib. nuncjud licuijÃ res ducere: quod tdmen noÃi, me no ddturu, niÃ fortittf et robuÃe id probducris. At iflt mos eÃ perpetuus noitrs fophiÃ^jUt tdqud mdgnus principij pctitor,seperidÃbt

DE VOTIS ET CAELIB, 415' fimtjt ^uaÃ uera nbsp;nbsp;nbsp;conccf.N^quoÃ¢ illi quÃ¢maximÃ¨ pro j

bÃ¤dumÃiit.Cumqi ml profÃ¨rat exfacri-s Uteris, per quod oltcnd(itur,mim^'os non poÃemaritos eff'e,iitm petit fuppetiiti Ã temporis uetuÃ^ite, Ã¤ddudisque nonnuUii conalijs,d!itiquiint eoncludit fiiiÃi' c^rlibatum clcrico-nm tn EceleÃa . unqucon negÃ¤uit ipÃum fiiijji Mtiquitus obtruÃum Ã¯mÃ nos hoc ntdximÃ¨ dolemus, MinufÃ³ ziz^nid fiiiffc fuper dgro Domini dmdlo uel inimico bonUne fuperÃeinindtd. Cito, keu, pimium cito inualueruntpernicioÃc leges, dut potius tyrannicdedi-Ud. Sed meminiÃc oportuit Cypriuni teftimonio, unti-(jUitn conÃuetuÃnem,Ã uerbo Dei non confentidt,nil fffÃ¨, qudm uetuÃdtem erroris. Scripturis itdque pitg-nes,non temporum diutinu confuetudiw . Alioqui Ã KetuSdte deleiiarii, ignorure non debes, diuinds literds omnibus dlijs con^iitutionibus humÃ¤nis eÃÃ antiquio-fes. Pergit i^e, dtquc mihi Cdnones dpofiolorum addti-. % qui fdcidt Ãudem, nonlicuiÃe ntini^lris uxores duce-ff â CiÃ¿. tdinen Cunones contrd illos proceres Eccle-iitias mdximÃ¨ Ãdciunt, qui Ãdtuere dudent, ne dd fd~

cnsordines muritiddmittuntur : quum apolbolorum Ca canonesA^ nonesntdritos non ÃolimdmpleÂ£ldntur,(yr i)i Ãdcrisw- poftolorfi. dinibusÃndnt, uerunietidm imperent, ne mini^let' cdit~ {drcligionis d, Ãtduxore diÃceddt .Eligds itdque tibi Â«-fram uolueris : dut Cdnones iSlos udlere pronuntid, ud Ã¤dtue irritas. Si udlent, mdrUi inter mini^rosÃun-to, zx uxores Ãuds rctinento . Neque Ã¼dtudnt tui froceres, ut ne mdriti ordinentur. Sin uero bis Cd-noaibus nos minimÃ¨ teneri drbitrdris, quid eos mihi obtrudis,qudfi nÃ¼bicrtibi non Ãt pur ins in iHdquie^ ÃioneiMitto quidÃiperius luculenter ofiendi eÃeper-aultd dlid in quibits noUes ipÃe Cdnones iÃos adnÃ¼ttere.

Sed nunc ad illa id mihi uenit in mentem,^uÃ´d, ut ipfe citÃ¢t,er leilorum, er cantorum mentionanfaciant, ^uÃ¤fi apoiiolortim tempore inter ordinesfacros aut ledores, aut cantores recenferetttur. Sunt, mihi crede, or dines i^f pofiapoÃ¼olosinduilitnufquamÃtin facrislittris notii Quos ordi TeÃ¼amentihorumordinummentio.Epifcopos,presby' nes diuinÃ¦ teros,didconos reperias : cÂ£terij funt afÃ§ititij, er ab ho-^noCiint tninibut inuenti, Non quÃ¶d apoflolorum tempore non ejfent qui logÃ¨rent, aut rccitarent quippiam in facro cÂ«' tu,autquialiquid eanerent. Verum hac ad facros orii-

poftoloru ordinumtui Canonesapoiiolicimeminerint,feprodiiiii commenti gij'g commentitios, Mitto pratereÃ Zepherinum epifco-

pum Romantmi in fua epiftola decretaU facere iamp;os apo Ã¼olorii Canones feptuaginta cu tarne folÃ¹m quinquagquot;^ ta recenfeantur. niimeri tanta diuerÃtas detfoÃ' firat illos elje adulterinos. NamÃ propriÃ¨ dc legitime ab apoÃ¼olis fuiffent editffumma diligentia conferuatos h^' bercmus,erdeillorum numero eerto conkaret,Pgt;â0â*â

CanonicÂ£ apodoloru extant epiRolte,neque de idario^ SocTÂ»tis hi numero ambigitur. Quauerb Socrates refert in[M bl' ftorii. fioria, nonparwn pro mefaciunt. Primiim ipfefatctiit plurimos epifcopos epifcopatus fui tempore liberoSr ftulilJe. QuÃ¶dquumiUi fecerint,er nequeiniUa hif^' ria,neque in facris literit taxentur, quare uolueriintpto eeres Eccleftlt;e,quos commemoraf,ex fuo capite,fiiaq; tra ditione fancire, ut nuÃut maritus epifcopus aut mini^^^ tligeretur ? Quoduerodicat,clericu/minTheJJÃ¤liafr'l' fe ^dicatum, quod ctem uxore, quam ante ordit^Ã®^ne duxerat,rem habuiffet, peÃimum refert exemplu, etiÃ Paphnutio autore, de quo dieetur,dainnarif^ tuit.Js enim omnino fenfit,non e(}e abducendos

DE VOTIS ET CAELIB. 417 facris emnt iÂ»itidti,Ã¼t nefcortationib. ueladtd Afrijs omnia implcrÃ«tur, Demumq- cÃ¹m narrat in Orten â¦f Â«laximam partem facerdotu, aut epifcoporum ab uxo

fuii ab/linuiffe^nil contra me facit.'Nam addit,Abf-uda neceÃitate,fed Ã)ote. Quii enim ignorÃ¢t ex Pau-^o,coniugesali(iuando poffe temperare Ãbi Ã ^trimonij i(fu,Dcimq- darealiquibuf, uthocdiutiÃimefacerepof-fitti Vtinam ha^c lib ertof quam itte refert, nuncP. ccleÃÂ£ gt;'flt;ideretur,nempe ut neceÃitoi! O'nota effent ablata, ^mobrem ex his quÂ£ funt nobis obieila, nudam pror fus accepimus plagamtfed tu potius^tuaq; fuperfiitiofa 0-finio efl non parum labefaÃ¢ata.

IÂ»m quando dicis iugum Domini efle fuaue, Aleue, â¢cproinde non debereid infuauc amp;nbsp;graue iftis tradi-tionibus hominum reddi, quisnegac iugum Domi-liefleleue amp;nbsp;fuaue hisqui uerÃ¨ credunt amp;nbsp;diliguntf NecilludpiÃ¦ fanftÃ¦que traditiones, qiiales funt om-nes, quas Catholica ampleÃ©litur Ecclefa, rcddunt aut iiifiiauc,uttu perperamac falsoquereris, aut graue, fed fuauiuspotius amp;nbsp;leuius, quando conducunt uel adeiusintellcftionem, uel impletionem omnes. At doncmus rcddi iugum Domini hominum mandatis accrbiu5amp; grauiiis . Quid bine erit tibi pafoeinij contra Vota ! HÃ¦c ex humanis tantÃ¹m pendent tra-ditionibus laut ut edantur, aut ut prÃ¦ftentur? Quis efttamcÃ¦cus, Petre, prÃ¦terquamtu, ac tuÃ¦ farina: a-11), utdicat uotorum nuncupationem, quam Deus in fcriptura conlulit toties, feu redditionem eorÃ», quam Deus prÃ¦fcribit a( lubet, hominis effc conftitutio-ncml Deinde cum uis, iugum Domini nolTe tantÃ¹m mandata, fiiugiuocabulo complcfteris totam legem Dei, cÃ¦cutisplanÃ© Ã´i turpitcr nallucinaris Coryphc -iim amp;prÃ¦fiiltorem ueftrum Lutherum intelligo imita tus. Nemo enimnifi Libcride cÃ¦cior aftruet defertio-nem dcabdicationcm omniumnoftrarum facultat-.m,

4lS PETRI MART Y R IS ac canin Jem commiinicationem ciTe prarceptum nufqiiam exigatDcusinfcripturÃ¢ ut Chriiliani difcc-â dant Ã fuis facultatibus, nt nullas orrtrlino pofsidcanti fed utique fcrÃ¨ earum dominos cfl'c permirtit,ut his pro arbitrio cleeraofynas elargiantur. InAÃ¢is tarnen Apoftolorum legimus illud in ipfius EcclefÃ®Ã¦ rudimen tis fecifl'e non paucos. Vt breuis lÃ®m, ac multa operafÃ¼' pererogationis niiflafaciam, quia de hisalio libelloe-gÃ¯ abundÃ¨, quis cÃ¦libatum prÃ¦fcriptum elfe fatebitue cnmhoc cflet amoliri uellc nuptias,acicas damnare, Jaqueum^iiehominibus inijcere? Quanta igitur eft hÃ¦c impcritia, quanta^ue impictasaderere legemDei nofl'e duntaxat mandata ! NÃ³nne in iftos nugatores plusquamnugacifsimos compct t illud Apoftolicuni, profitentes fe elTe fapicntes fttilti tafti flint i Rur-lâu s, Vol ente s cflc doiborcs legis, non intclbgentesque loquiintur , neqiie aJÃrinant. CÃ¦cus es, Perre, amp;nbsp;dut cÃ¦corum, erras quÃ m turpi fsimÃ¨ nefcius genuini fcri-pturarum (enfiis. Sacra ftrÃ®ptura tibi eft Lcfbia rÃ©gula), ut quam cog s tuis fubinde inferuirc dogma-tibus, non contra dogmata tua hiiic accommodai.

Mf'rori/Kopo^worenrgrfre, Domini ttSSfil-unri ea coniiitutionc, ^ua ntinislriiuotumperpetuicf libdtuidecreuiftKfitnut neiniiiem ahCqueillii coniitio-ne pntinmini ordituri. nd id a^rinxit ChriÃ¢uf, ucqneufqunm Apoflolicts literÂ£. Vnde cum uo! iÃM feriiitutem nddideritii, iurÃ¨ mcritÃ³ciuc nccufantiiii, Â«t (jui legan Dei tradUiotiibus ueftris reddntis grauiorein. Chriilus nutem iugum fuum non hoc tnntÃ¹m nomine uoluit e(p: Icue, quod uiJjiirituildnÂ£liÃdes, jjgt;(S, ritM afflentur, quibui uolentes alncrcs cfficinmttr ad cn obeundn qua mandnntur,uerÃ¹m etinm quod nb in-finitisnosab[olucritlegdlibus ritibtif, quo! proems Uli tui EcclefiÂ£ fuie traditionibus no tantum numtro fi etii pondÃ©rÃ© him ferine adnequauerunt.Qiia de reAugnjii-nnx

ââiw CQiiqucrcbatur dicens, iwsferÃ¨ conditionÃ aeterio-^'^âifeiios^qudmunquam ludacifocrint. InÃituluin Chri y dr indu^ict impcdiunt,ut ne locum habeat,fcd potiut ^P^fuitnt tyrÃ¯nidem coflabilidtit. Ad bitc affirmais omna ^â^ditioneSjquas EccleÃa catholica fanciuit,quam procul

Papijiicam 'mtclligis,iugum Domini potins redde-^^biaiutacfuauius. PoffianhÃ®crurfus de te quterere,fi

ita habet,ut tu dicis, quid AuguHinus de fuis temport lamentabaturiNum cicrnnoniie ritus, aut traditiones

â¢'Jâ iSius (Ctate ufque ad nos imminutie funt,an auila:? Cer dlo iant deffinilo concilium Chalcedonenfe habitum

^^i^onftiiitinopolitanu unum atq; alterum,Eateranen-r/Â«fgt; IHBocrnh'o, Gralia multa:mf,nitieqi conÃitutiohes RoÃ®n^BorÂ«Â»! pontificum funt adieÃ¢ie. Quie omnia fem-quot; f'^wcragrauiora multiplicauerunt. Quum n-go fart-ide uir de fuo tempore conqueitus fit, quid effet

fi^una^ obfecro te, fi nofirahac letate uiueretl Sf4 ^ocÂ«ifcjprlt;ftfrf4 dicito, quinam ratione adduceris,ut a(,traditionef,quie hodie retin(ntur,iugumDomini

leidere fuaiie ac leue I Hanc niteris affirre,quÃ´d turn ai *Â»teÃ¼izendum melius, tum ad melius implen^n iSiud iti i^nconducant. PrimÃ¹mabfqueiniuriagratiieGrIfiri- TradÃ®iÃ®o-^non uidetur poffe dici, ut, quod illorum efi:,hu- nÃ©s huma-*â4nw traditionibus aferibatur . Deinde fi Lex Dci oxaiiprx-Kon facit ad boc, ut mandata impleantur, fed potius ob tranfgreÃiones efl pofita,utq- delidlum abundaret,at- g eiida 'quot;n e! ^ne idea gratia GT ffiiritu Chri^i opus fiÃ¢t, quomodo prÃ¦ftanHa oancuim attribues humanistraditionibus,utconducafit â

implendum iugum feu legem Dominic Plitris igitur e-tunt iuxta tuu fenfum bumanie traditiones, q lex diuina. Qgbduero dicis traditiones facere,ut iugum feu lex Dei melius intelligatur,ncquaq tibi facile cocefferim, citm ku

Irdditiones uerbi T)ei notitiÃ¢ obfcurcnt:lt;]uod Chri fium non latuit^qui ob id fcribM cr pharifgos uchanm-ter increpduit, quod fuii traditionibu^ DÂ« man JrftKm i'' ritiiTnfdcerent.Et hodie 'm EccleÃd id inoleuit, ut,dum ri tibuf,cÂ£remonijs,cr figni^s humdnitÃ¹s 'muentii populunt occupaM, pr^iedicationem Euangeli^Ã§^r publicum fcri-ptururum mtcrpretationem contemnatis. Atquetandert eÃ uentum eÃ,ut, cÂ«w jignificationes rituum dtq; Ãgno-rum Ã populo ignorentur, et fÂ£pij?imÃ¨ 4ÃtcriÃcis qui en utuntur,plebs infulsc Ãupeatad Ãgna et charuilcres, ele mentis mundi affigdtur, tÃ quot; omnia un bis occultiiycruci-bus GT geÃiculationibus tribuÃ tur,ita ut noÃra faliK ele~ mentis mundi prorfus uideatur aUigata. Gicito qui[o, quid ad intelligentiain uel obÃeruationem maiidatorum Dei conducit,Ã pafcha magis uno die, quÃ m altero cele-breturi Qiut de re traditionibus tam uchementerultro ci troq;aÃ©iumeSl,utea contentioneorbis terrarum pene concuteretur,Qu()dadolefcentulÂ£,acpenÃ¨pucllseinin9 na^erijs receptÃ¦ perpÃ©tuant uirginitatein uoueaiit,0' EccleÃÂ£ ilipe alantur, quomodo ex uÃa fuit ut melius lex Dei 'mteÃ¼igeretur, aut impleretur? Lex Dei planÃ© pro-mulgata per Paulum non unit ab EccleÃa recipi nif Ãxa genariasÃ nunc Ãat contrdrium,ut re ucraÃt, certÃ¨hoi nihil facit ad legem Dei intelligendam,niÃ ÃrtaÃ'e,ut nb gr um album reddit maniÃÃius, utqÃ»e tenebric magis lu-cem declarant. Ita 'm prtefentia cum uos cenfeatis Ã¨ diuer-fo faciendum quam fanciat diu 'ma lex,ue^ra impia irait tione monÃratis, quam reiiumÃterit mllitutumÃiritus fanili. EtiÃaconfecratio iuuencularumtanmadina-iorem obferuationem mandatorum Dei conducit, quantum demonfirauit Paulus,ckm diceret eas contra ChriÃu luxuriare.lmplentur fanÃ© omnia fcortationdgt;iis,cj

De votis et CAELIB, 42t Mk pofc fanMitt itur, ut ApoftolMÂ£tute fua fieri uide ^lt;^t.Ctuid rurfiK ad mandata Dei uel implenda,uclintelli ^mda conducit ea traditio, quaftatuitii, ut ne facrifictti ^^deat mijjdm facere,nifi tot ac talibut ue^ibus prim fiie â¢â 't injlruÃ¤uf i Ilt;\oriar,Ã uel ipfe facrificui quid propriÃ¨ f'n^ula quaqi idarum ueftium fibiuelint,intclligat.Dent ^ne quid ad legem Gei u cl implendam uel intelligendain iuuamurji is qui uiduam uxorem duxit,uel priujqua or diiietur ad minijicrium, uel ante baptifmum, eaq; jit iain nortua,non poÃitad facrum minifterium ordinarii Hoe habet uejira traditio. Et rac print temputcf J}gt;iri^ fin deficcrent, quÃ m omnes ueHrof traditiones recenfere ndeain, qua; hodic in PapiÃiea PcclcÃa recepta: Ãmt, zx lt;^bferuatitur: ex quarura uÃu neq^ meliores efÃcimur q'iia lt;!lt;) uitam,neq; illu^'lramur quoad intell:gentiam :Ãd potins percaspietalis impeditur curfus, er doÃ³irina qu^ fitmnum debet in EeeleÃa locum habere, ab 'qcitur, Go-ttisprÂ£tcreÃ ,uttibi uidetnr,fdtis liberaliter,himandf

I tfiidittonej iugum Gamini aggrauare : Sed inciuis,id nil 1 prorpts facerc contra uota,cÃ¹in ilia pendeant a iure diui 1 no,(]Â«oer fuadentur,er reddi pracipiiintur. Non poj?Â» 1 Â«i'cdcre.tf d(JfÃ¶ eÃe obtuftim,ut non uidcasquomodo con 1 trj nota faciat rÃ©gula quam adduxi: nempe iugum Chri-l ^i)lt;JKod nie uoluit eÃe leue,Ã pafiorib.EccleÃlt;e aggraua-1 ttSi Df(K,(}HfmrfiÃ®modÂ«Mi tu dicis,uotaÃolÃ¹m confuluit, 1 curuos illlt;t prtccipitis i Cur ipfe modo noretines pertin4 I eiter tua diferimina inter proâccptum erconÃliumlGettf 1 tum wotuw, qKonddmocÃM tuaÃirmat,tantuntodo(onft( 1 IttfritjccrtÃ¨ Unto iugum eins uos aggrauatis,quÃ¤tÃ¶ prf-i frptHin drbitrnmintgrnnins conÃlio.QjiÃ¶dfi dixeris,nH 1 Â«imc Hotit priCcipimiMjCMr igitnr legon twIiftWjUt nuHits 1 lt;lgt;pj woto CffiibntHJ fwÂ«icHplt;lt;to miniÃer EcclefiieÃatsHe

gare hie non pote^K,qnm fdciatis necejjirium, i^uoi li' berum Dens uoluit, id non quoad paucos er ignobiâ * ks,fed quoad ainpliÃimiim ex nobiliÃimum EecleÃa; or-dinc}n.ÃrÂ£tereÃ quod Ãeribis me afÃrmare, iugum Domi ni eÃÃe^tantum nojÃ mandata, er in hoc ii:e imitatum Dt therum noftrum,ut uocas,prÂ£Ãubtorem,utuerumfatear, non mtclligo quid balbutias.Sacramento planÃ© eontende re poÃem, nuÃquam me talia protulifÃe,neqi te ullo in loco apud Duthcrum,uerba quÂ£ adfirs legiÃÃe.Quareapo-logiam de huiuÃmodi Cententia idcirco prÂ£terco,quod il-â lam neq^ dixerim,neque nunc bene mtclligam,neq; arbitrer id Ã¢me requiri, ut diuinationibus utar. Scio quideiii me in Opera Ãupererogationis non Ãemcl inueÃ¤um : ut quÂ£nonpoÃunt abÃque magnaÃuperbia, er' nÃ¼Ãericor-diÂ£ ChriÃi contumeliauelidilari,uel deÃendi. Pro Hilf quidnam tu alibiÃcripÃeris,neÃcio :Ãed tantum uideo quÂ£ modo attingis, infirmiÃima eÃÃe ad illa conÃrmaitda. Et quoniamdehis latius dixi ('uperius,me nunc uno uerbo Abdicatio cxpediam.CÃin itaquepropriorum bonorum abdicatio-hono riiin ,ifjÂ» quÂ£ris,an fgo prÂ£ceptam efÃe con{lituam,dicolege an fit pr.-E nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;quoad omnesnon eÃeprÂ£ceptam.Adole-

ceptuin. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;conÃulebat, impe

ratam fiiiiÃccontendo,atqi iÃu peecaÃegrauiter,qui cant CbriRo petenti er iubenti non prÂ£Riterit. Aio etiamci, qui uideritÃllam ad honorÃ© Dei conducere, erÃead Â«iÂ» uocari non dubitet,prÂ£cipi iure-uniuerÃalismandati,Di liges Dominum Deum tuum ex toto corde, ex tota atÃ¼-ma, omnibusq^uiribustuis.Quomodoenimaliquis hoc prÂ£Ãat,qui,ciim poÃit, id non uultÃacere,quod uidetÃ-rf Deo fuo gratii er honorificu I Quod idem er deeali-, batuÃentio,ac de uirginitate, quandift ad iflauiresDeiis elargiiur.l^eq; obÃatmeÂ£ÃentcntiÂ£, quÃ³dPaulusdicat,

DÃ VOTIS ET CAÃLIB. ,4i^ pfiiceptli Domini fe non habere. Quanta id 'mteÃigit in ^uiuerfum. No cnwÂ» omnib. ifta genera uitie prÂ£fcribun ^âii'tjed iÃK tantu qui pojfunt, quiq^ inteÃ¼igunt, per htec DÂ«nomenjÃ¨iÃ¼ujiraturos. QMcÃnonÃnteademino-Â»titibuf, idea Paulin conÃliu dat, ut quify} uideat quantu quid honori Dei magis co^ucat. Atq; itafta-^xndg nuptias tninimÃ¨ codemna, neq; cui^iam laqueum 'âââjoioiquandoquidÃ« nupfiie funt ogt;nnib.licitic,atq^ ab o~ âââ¢1 bominu ordine poÃunt contrahi. A quibus tarnen ab Ã^^bit^quicunq; fe uiderit,cr Ålibatin donu habere^zjquot; âVqsooniugio regno Dei magis paffe prodeffe.Laquens âfiâÃ³ inijcitur Ã uobis, qui cÃ¦ltbatu ab his qui ad iilu apti funt,nota nuncupari, zyuotofaiio prteilarico-

CigÃ d uerÃ´ Icgan ipfam melius quÃ m tu, intelliga, 'ââ^^âlt;pparet,quod ego pricceptu fummum, Diliges Do-quot;â*'gt;Â«1Â« Deu)M tuum toto corde, tota anima,cr omnib.ui ^â^us,unde.tota lex pendet cr prophette, omnibus modis ^ueorxÃ¹nt tu illud miris fophifmatib. coneris diluere atq; ^ââ^uare.QuifnÃ uero ad htecfitfcripturie fenfus genui-'ââu,tain tu potes ex meis diÃ©lis colligere, quad ego igno^ â'go ex tuis uerfutif mteÃ¼igo,ut fenfib.illius tu ab '^l^i'is. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;allegorias etiam confilas dogmata quÂ£

âf^d,probare niter is. 'E,tquÃ¢falsÃ meinfmule5,quÃ d ^bfamfacras literas,ut Desbiam regulam,id fatis docet, omnib. iam manififliÃimu effejfero,nuÃ¼os ejfe, qui ^^Ã¿^qnos,genuinum fenfumuerbiDei rimentur,nos ^â'â^fniperÃ traditionib. adfcripturas prouocamus, ut us maxime uelimus obedtre,atq^ Inde corrigif quid ^â^UtisrcfÃ¨ dixiffc couincamur.'Vos aut fanila fcriptura 'â^Ãfneabutimini ut Lesbia rÃ©gula. Nrf quicquid tradi-'^'^uetrituuipf uobis cofinxiftis, id ex Dei ucrbo cÃfir' 'â^^^minirnÃ¨ curatis.'etÃ ^d interdu ÃrtaÃis inde petitiSg

4X4 PETRI MA RT TRIS tant ad caafam ueiirÃ¢ facit, terra cum clt;elo habet com-merciu.Sathabeti5,modÃ´ una uel alterauoculauideatur ^dt ad uejÃ¯ra contenta, lt;:y impudenterfiiia nendacÃ¹.

ProditExodi codex, nemini Ã¨ turbaludcoruliciiifle carnib. agni pafchal s uel'ci, niiÃ® qui rÃªnes accinÃ¢osha-buifler.hoc eft,cafte tiitain trÃ¢feg'iTet.Annon jgnur ci caftius debeant noftri (Ã cerdotes uitam traducere, quo facrolÃ¢nftum noftri feruacoris corpus,qiiod cÃ´ficiunt, atq-, confeftum edunt,prÃ¦ftaragno illi typico!Ciiifuc Â£init,quod Achimelech i'acerdos nolueritpriusDauidi amp;nbsp;fuis panes propofÃ®tionis comedendos (ijppcdifarcÂ» quantumuisinedia aborantibus ac f.une, quiintelbti nierint (c mundos fuifte Ã fuarum coniugum amplexi-bus.nedu alienariim.Quid ergo nÃ³nne par eftfacrificoâ huiustÃ©poris maiori cÃ´t'nentia cÃ´mendari.atq;rcdiini I rl, ut qui non typicos illos panes contreftant atque ne fcuntur,fed ipfÃ®fsimamrem per hofee adumbratÃ¢, nem pe uerum Chrifti corpus contingunt, confecrant,olfe-runtDeo pro uiuis amp;defunftis,prÃ¦bentaliis.denique edunt.HortabatÃ¹rne PaulusCorinthios,uc abftinerent Ã cotnmercio connubiali, quo operam darentprecat o nibus perindeaefi cÃ´cubitus quantumlibetlicitus, amp;nbsp;infra nuptiarum cancellos coercitus prarpedimcntoil-lis foret,ne pre dignitateDeum comprccarcnturlCnm itaq, huius etatis (Ã crifici nunquam non obftringuntur elfe idonei,ut Deumfatigent precibus fÃ®bi cred'.ti gre-gis nomine,qub ilium eis propitium reddant, atq-, quo tidie dcuincianturEuchariftiÃ¢ confecrare, acconfccra-ta uefc',quis ibit inficias,debere eos perpetub excolcre tfitÃ¦ concinentiam,q'iÃ´ Deum femper follicitent.cum precationibus ijsqua;populum illi commendent?

ldiÂ» boc bco Sntythieiti nititur ex facrK Uteris oSeit-(lere,non conucnirecim 'barris ordinibus matrimoriiuM.

nuÃum teÃ¼iinoniu po!fet uffiam inuenire, quoii aperÃ s tzr explicatis uerbis dicatur, aut ex pro^lfo tra^ Ã¢etur,quÃ¼dfupereji, tentÃ¢t ex diÃ©lis aliorfwn If eilantU

DB VOTIJ ET CAEL'B. 41jr id coHigere.Primum argumentquot;, deducitur ab Ã¯fraeli ^ii,qui iubebantur acÃ nÃ¼ii renibut agnum typicum He gt;âf.Qiiid certiefidei,dut folidi roborii hoc babct^Eic aUe-^orutotduii rationii conilat : lt;]ult;eutinfinna/it,nun~

putaui Smythieum cclcbcrrtmum theologum, ut ft Pgt;'ofiteturinlibclli kuius inferiptione latere. Qjtoad it-lââm hgbitum nil ex hiÃvria coÃigitur aliud, (judm Deum 'âÂ°luilfe,illo5 paratos cr expeditos ejje ad iter faciundum fiotim,ut ex Aegypto exlruderentur '.e^uodeanoÃ©Ã®efÃ¹-^âtnm probe feiebat. Vides italt;]ueuno uerbo me dieere P'^fâfijfe,niltuam allegoriam efficerequum alio eilet ^â^oria.Sedquiafcio multos CT pergraues autores dele-^âttos iSa fgnilicatione,quam tu adducis,ut rents fuccin

eafiitatan re)Ã¨rant,hicfigo pedem, CT.qutero, eo po-f'âoatqueconceffo,quod a/jumis, quid inde fisajjÃ¨quu-^lNÃ³nnc,utfepc dixi, eoniugium quoque fuam habet ^o^itatem : quandoquidem iHic cy uaglt;e reprimuntur li ^idines, ej aduLeria uehementer damnantur f Deinde ââ¢ââWf rnffÃ¶igM omneÃ® Chrifiianos oportutjje iUis au-

Ecclefie timporilus, quando legimus, fideles quoti-die communicaffiâ,matrimonio et nuptijs prorfui caruif~ f^Ãtuahiecargumentatiorobufte concludereti Sedad â^^Ãanientum ipfunt urtusredeo. Nonne Aaron familid-^ntfiÂ«Ã®,Mxor,inqMaÂ»n, c/filij crfililt;Â£ facrificiorum car ^ilâus,Ã§yaliis oblationihus perpetuo uefeebantur l qua onnia fi{eruntfacramentaueterislegis,ut iÃcpafihalis ^^nus,de quo tu loqueris.Et tarnen abfque nuptijsetrma ftimonio non uiuebant. Ad hac quando Aaron ipfefolue filt;ngcbaturfacerdotio,atque ideo quotidiemini/habat, Ãquidem non erant adhuc uices per Dauidem Salomo Nein in/litutf, quomodo obfiecro te, quum haberct uxo-oper^in liberit i Non cjl Icuw qwxftio, ut iÂ«

41lt;^ PETRI M A R T Y R Ã® S AÂ»gu ftin. qua plurimÃ¼ LtborarÃ¹ Aitguftinttf, quÃ¦ftione Â« i.

teuiticum: Ã§^inca cum non uidcretur Ãbi ipfe planÃ© Ã tiiÃciÃeinfecundo ^etrailationum cap. ff-deedrur-fMagit. QUarecumpotucriiiuxta Augulhnifcntentia, fummiis.iÃc facerdos, qui quotidiÃ¨ ingreÃttruf erat tabc naculum ad iuge facrificiutn manÃ¨ acue/Ãeri offerendum, atque ad Ãiffitum faciendum coram Domino, libe-rii operant dare, cur ey noRri miniÃ¼ri tempus non po-terant inuenire, aptum uÃui matrimonijt Quanquant hic non dicam quam Augustinus, er alij quidamÃntbal Â«'s cum'quot; nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;putantes concubitum cum lÃ©gitima uxore in

xorcinue- 'VeteriTeflamento,ffijÃe interHla, qua:hominem red-teri lege derentimmundum,ut feriptura loquitur ufque ad ue-non redde Iferam.VerÃ¹mdehocpaulÃ´pÃ´ftfortafisnonnikildi-cam, t^unc uerÃ³ ut rem propoÃtam aoam.ex tuo ar-gcsifnmiin nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;-i i,- â nbsp;nbsp;nbsp;. nbsp;nbsp;nbsp;Â° nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;c aâ

dos. gumento aio, nibilaliud elici, quamoportere propectu ros in c.elum, quod maximÃ¨Ãdelibus conuenit, dum p-cramenta percipiunt, mens enim illorum per fidan in ciclu fubleuatur,omncs coercere fuas prauascupiditates, quoiÃpropter uoeem, Lumboru,ad Venereascontrahe re uoiueris, nihil habebis hinc aliud, quÃ m effeneeeffa-riumut non diffluant,neque uagÃ¦ ffnt,feduerbo Drt conSlriihe, quoad coniugatos intra iuÃi matrimonij fines contineantur.video te prtetereÃ ,duplicem collationÃª in hoe argumenta facere, Prima eft noStri facramenti ad agnum pafchalem, in qua licet concedam,facrainen ta Euangelica prÃ¦Stare quibusdam prterogatiuis cr eon ditionibus facramentis ueterum, utAuguflinus non fiemel dixit, non tamc patiar,tantam contumeliam patribus ne teris Teflilmenti abs te irrogari. Videris enim /bituere,ii-los tantummodo habuiffe umbras : cum re uera,i)itereos quififiritupr^diti erant,ipfum eundem Chri^um fide perceplutit

DE VOTIS ET CAELIB, 4x7 perceptumfÃ¹iffcconftet, quem cr nosipfiÃdefumimuf. ÃiHod mibinunc obiter dixiffÃ¨ fuffÃ®ciat. Nam qult;ellio~ nem banc modo plcnÃ¨ traÃ¢are,plu'; temporis require-ret,^' plus prolixitatis,quÃ¹m nunc adhiberi poÃit. Venn boe tantum died,non eÃe me folum,qui hoc tribuam fteramentis Veterum. Nam Paulus ipfe priore ad Co,-wh.cap, 10. ait,illos eandem'efcam manducaÃe, quam MsmanducamusÃfirituale.ttem nobifeum eundem bi-^âÃ^Ãiritualtmpotum. Etneambigas, adiecit difertis gt;lt;erbis,illospcrccpiÃeChriÃ¼um. Namait:Bibebant de /lâirituali confequente eos Petra : Petra autem erat Chri-fius. His cum nihil apertius did poÃit, abunde,Ã fapiat monitum puto,nc poflhac ueterum Ãaeramenta ita co-temnas. Altera tua collatio cB, quad mini^ri prlt;e cte-tcris debcant eÃeeaili,quÃ¶d corpus Chri^i non foluin fdant,fed etiam, ut uerÃ¨ dicis, conÃeiant : non enim ^ptiuspotuit ÃgniÃcari tanta corruptio, atque perdi-tio,quantam in Ãtas miÃÃ¤s peri^am confecrationem, ffu excantationem fecrctam panis Ã§^uini inuexerunt. PrbnÃ¹m non negabimus, miniÃ¼rosEccleÃa:ca:terisde-lgt;^nfdndiorcs,ey'caÃiorescÃ'e,necnon omnibus uir- Miniftros magis ornatos, cum doccant alios : unde non folÃ¹n uerbo ,feduita etiam illos oportet eÃe formam commiÃi gregis . Sed id,quodtu uiderisper iRa in- esteris ef-iiuere, minime dabo,fummam dignitatis minifirorum i^^ oportet. in eo Ãtam, ut pancm or uinum , quemadmodim tu diÃ s, conÃeiant . Pinis utique facramenti eR Eu -chariHiie, ut edatur, bibatur:quum,ut rem non Abufus EÂ« fxtr4 ufum non Ãt facramentnm : neque a- chanftiÃ¦. liter Ã¨Ãacris Uteris unquam poteris euincere. Vos autem idei ifticonfedioni, ut loquimini, tantum datis, quoni-ain inÃnita lUic miracula per uedram mendaeiÃimam

4i8 PETRI H A 1 T Y R I S trdnfubftÃ tiÃ®tionÃ« fingitis: quÂ£ ontnid, ut mcduciÃ¢ [unt, nosqudtnlongiÃtmeabducuntÃ¹ucritate. Qttidcfinliiid, quiefo te,Ã facras literM uelis coitfulerc^ddntiniP.rdreÃ-cydmeiitd,qudinucrbdEudgclij recitdre 'm fdcrocxtu, f^fdcrdinenti pdrtes, hoc eji, pdnem uitiun dd iitdii-ducdndum bibendum ÃdchbiK proponcre, tncino-ridm JiominicÃ¦ mortis repetcitdo f QuodÃobflrepds etidin propter minifleriumhuiufmodioportcre iUosqid fdcris priefunt, dbfque coniugio eÃe, ut fud cdÃ¼itdte cÂ£' teros uincditt,rcj'Ãondebo,tctuldliudcx illorum jÃ¹n-Ã¢ione de prdemineiitid poffccolligere,qtlt;dm pareffÃ¨, utipÃcictcris temperdutius dgant : non timenuiomni-nÃ´ Ãnt dbÃque coiiiugio, quum Paulus ad rimotheum ddTituinmdritosquoquc admittat ad fanÃ©lum ntiniÃe-num. Atque, ut pauds dicam,cÃ de coniugio, ut deopi-bus diuitijsq- buius mundi,ut de cibo Ã§r egt;otu, dtque alijs id genus. Clericis quidein concede, mortificandds e/fe cu^ piditaies circdhacpric ctcteris : non tarnen dabitur,eÃ fe cogendos ut abÃque uUis opibus cr facultdtibus de-gdnt : decetque non Ãslum ut d crapula, ebrictate )tâ bi teinperent ,fed etiain ab mtempe^iiuis cr comeffÃ tio-nibus, compotationibus,utque feieiunijs tate cxcrceant frequentius, in matrimonio ettam ttmp^' rater degant, ut patitur iUorarn natura: conditio, non M m en co prorÃus,quum opus habucrint,abÃ¼ineant.SecuÂ» do loco raaonem adducis ex uigeÃmo primo capite pri-tni Samuclis, ubilegimus Achimelechu faccrdotein, cum diccret liauidi,fe non habere niÃ panes propoÃtionis ad nidnum,quos iUi efuriÃ«ti dare pofÃct,cos tarnen Ã datum tcrcabdtur,Ã pueri mundi eÃÃ:nt a muliere. Sacerdos, nt' quis,i^efanÃ ospanes darenoluit,niÃcertior fieretde mundiiia illorum Ã coiugum amplexibus,neiÃ¼ aliemriu Ã¼Ã³itne

DC VOTIS ET CAELIB. 4x9 KÃ¶nne itaque par efl,fdcrifiroSt gui ipÃÃimam carnem Chrifli comeduiit,cr pro uiuis er mortuis ofjirunt, nta-iori caflitate ornaniQjttd iflÃ¤. diferimina nunc ita opor-tuit exaggerari inter laicos g- miniilrosiÃ¼cnne utriq; comendunt lziichariÃÂ£ idem facramentum? Ctjeodfi lai-ci hodie non faciunt fingulis diebus,antiquitus tarnen co iitedebantiprtcfertiM in RcmanaeccleÃa ut AuguÃ¼inui tefliUur,er Hieronymus,G' PcclefiaÃica hiflc'Ã¯ia. Quod ueroais carnem ipJamChriSid fÃ¤aifictsojJvrri etiam pro defiinilis,peÃin:um refirs ueÃ¼rum exemplÃ¼,G tarum maximarumqi fuperflitionu/m Ãmentum.Chriftut ipfe obtulit femetipjum,neq; eR,quod alium facer dotent quo patri offiratur. ipfc facer dos eft Gâ hoftia, Cutin epift.ad Bebraos legitur,una hoÃa consumauit winia. Quod ft per oblationem feu facriftcium intellexe ris nteinoriam lUius hoftiÂ£,quam ipfe in cruce obtulit,G' pro illa gratiarutn aÃ¤ionesÃiba non funt propria mini-fris,cÃ¹m etiam per tineant ad omnes fideles,qui unÃ cunt tilts communicant.Prteit quidem uerbis tnini{lcr,fed non ftlusillam memoriam celebrat.PrÂ£ces quoqueftmul ab omnibus fiunt,qui funt eiusdem menfie participes. Vertt quipietatem uUam ftgt;irant,G'fapiunt,nequaquampro iofindis orant,ne purgatorij conftriiiliÃ¤t errorcm, quÃª tuflidtÃ¨ deftndedo,nefcio quie aufus es deblaterare in do tninum Pioilorem Coxum regia maieRatis eleemofyna-ti^m,Qxonienfiis Academia turn temporis moderators, tÃ; uos loquiminfcanceUarium. Qua ab Ulo cum uir fit Sruu^piuSjdtque doiliftimus,ego nunquam audiui pro Ãrriiquum tarnen omnibus Ulis dijfutationibus, quas tu '^ommnnorat,femperinterfieerim.Quare,uel illa tibico finxUH,quum fis Vulcanus mendaciorum, uel faltem ita ttarrido inuertifti,ut pro uerbis lÃ¤ius uiri,qua tu refirs,

430 PETRI MARTYRIS quantum ego arbitror,Ã netnine haberi dcbeant. Jgt;lecpotuitjanÃ¨ille,quumundiquete fit longÃ© doÃ¢ior, ita loqui,ut tu ilium loquentem facts.Sed ab 'tngenio deduct non potes^quod tibi cum HarpÃ¿s commune eH.

Vt enim de illis dicitur,ita tu deuoras, qutc potes:alia tie Cito Chri fÃ¨gt; foedas,polluis, contaminas,quatcunqueuUo modo at-fti non po tigcris.t:iuncfipotes,uel unitm tefiimonium profiras, tell Ã facri aut exEuangelio,aut cx Apoftolis, unde didtceris,car-tuVf'oiÃ¯br- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Chrifti hodie Ã fitcrificis ofivrri pro uiuis, mor-

tuis. Quod Ã fieri nonpoteil,deÃne tandem inenttrt. NoÂ« quidem me latet,confiueuifie antiquitus in eccleÃi dum communia celebraretur,pro omnibus'Deo grattas agi,qui 'm religione prÃ¦cefiifient,quÃ´d dignatus ff-et ufique ad finem iÃ¼os confiantes in fide firuare. Viautem Ã panisuUis,de quibus 'mcertifiuinus, rentur, pr Ã©cart nunquam uetuftifiimis illis ecclefii tetn-poribus ufiitatumfiiit.'VerÃ¹m his omifiis, ad ÃchÃ®nte-lechum ueniamus,de quo tu, tuique fimiles tot ac tanM iailatis. Qjtomodoexeo lococoncludis tu,illum que-

Ã®liftoria

Dauidis amp;

Abimcle-

shi.

fÃ®uifiÃ¨ de Dauide,anpueri eins mundi effent ab uxoruitt fuarumamplexibuslÃ¯d fcripturanondicit, ipfeboctua 'mterpretatione aÃuis. Domo aberant, neque uerifi' mile e^,fecum habuiffc in itinere uxores, quum Dauid facerdoti dicat, fe expeditÃ¨,ac pcnÃ¨ occultÃ© arripuijfe^' ter,puerifque certum locum condixifiÃ¨. Fingebat etiuu regem fibi clam aliquid mandajfe faciundum â Promue nonefiuerifimile deuxoribus magis quÃ m de alijs mtt-lieribus fitifjÃ¨ quÂ£ftionÃ«.Dicesfortaffe Dauidis iiite^'^^ mores no uifos finffe pati,ut de illegitimo coitu,fiuefioââ tatione quÂ£rcretur.Facitaeffe,nonfolÃ¹m pxo Daui e interrogat,fed etiam pro eius puerisiquos ex uerbis Uidis intelligerepoterat,toto itinere non iuifie cuin

DE vons ET CAELIBÂ» 431 lt;}uoi:bfcnte,aliquidÃrtaf]e peccare potuiffÃ¨nt.Praterea ^U(id etiam de d/w inimunditid cjitÂ£rerc potuerit,guÃ¢ de cÃplexu IcgitimÃ¦ Hxoris,cx co licet coijcere, q, mulieres lt;IUÂ£ fluxum menÃ¼ruum patiebÃ¢ntur,m lege fi;erunt im-nundie,i((i- itd igt;nmÃ¼dÂ£,ut quicuno^;uel illM,uel uefiimÃª ti,uel jellti5,uel siratum earum attigiffent,mgt;nundi effi-cerctur. Quod idemconÃitutum erat de mulenb.quÂ£pe perijjÃ¨{it,quoad abtjfjÃ¨nt dies Ã partit in lege definiti. CÃ®i itâiq;totaline contaminationes4 mulieribus elJÃ¨ poÃmt, qitare tu,quÂ£ diciitnr folÃ¼inodo ad Icgitimum congreÃu toniugum detorquÃ¨siPrtefcrtim cti ex lege domini certit locum oflcnderc non italeds,qao(Ãt hcbraicam iieritatem ffquaris)probes matrinonij ufum rcddidiÃe coniuges im Gundos.Scio te uiÃ¹ citin multis ex ueterib. in eo efÃe hal-lttcinatum,quÃ¶diÃiusreiputarist'nLcuiticomet]tionent ficricap. ly, Veriim quÂ£ ibiÃcribunturyCtuifafuntmiil uiticide-tis hue pertinere,deÃmine dicuntur,qiiod ex dormiÃ«tib, claratur. Interdum efflnitAndcuoluitlex, uthomines redderentur Immundi. De coitu autem cwm uxore,ne uerbinnquidein licet uerÃo Latina dus meminm-it. Sed ibi translator po dus egit paraphraflen,q mterpretein: quÂ£ addidit ex fuo, minime fenfui uerboru legis coueniunt. Atq; de hoc tibino addued idles cometaria Hebraica^ut poÃe, neq^ MunÃ¼ertijCr VaulÃ¼ PhagiÃ¼,uiros liebraica: lingiiÂ£ pe-ritiÃiinos-.quoniam telhmonia huiuÃmodiÃortaÃe conte-neres.Moncbo tantÃ¼ Cardinale Caietani{,Stetichu,et Va dplu,quos nos potes diccreLutheranosÃdc uidijÃe^ac in dicaÃe.QuodÃ me roges, quare deus in lege uolucrit so nialcjUt ita died, feme homines immudos rcddere,no aut lÃ©gitimÃ©e eu uxore cogreÃu,reÃ}odercilicet id in prÂ£fen tia explicare, ut res poflularet nimis longum eÃet) uno uerbo: CaÃts ille,de quo loquimur,quum in fomnis acci'

PolhitiosS ditnobis,ingudm,crmprudentibuf,cruolentibuf,res finemdfj'equitur,Ã¢dciuanjÃ¹ititb mÃ»dos red nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;conditd.NecfZJfwfernen homini ed decaufa eR lt;tt

tio legitimd fequi non poÃit. Deinde bine dppdret noÃrd inÃrmitdfindm quinoiirdrum rerum deberemtuejfe lio tninfedfq; itd in noÃ¼rd potc/kte bdbere, ut nobis nolm tibus dut imprudentibus non exciderent,propter pecci-tum eÃ¶ redddi fumus,ut multd quec noUemus,inuiti p'i' tidmur. duod uleildb humdttd perÃÃ¤ione alienum, ft( dtim immunditid legis notdtur,extimuldt nos, ut liberi-tionem ex corpore mortis huiusuehementius optemus, Bdiidemqi rdtionem immunditiei mulierisd pdrtu,cr fiuoris tneni'irui poÃuntus dÃigndre.Hdc fditÃ¨ ptedego-gidueteresinlegedocebdntur.aisetidm dddere potf! cdfum illum noilurnum fepedccidereob turpes c'ogitd-tiones^quie interdiu prÂ£ceÃerint,dut ex mtemperdntid, ucl cibi,uel potus,quÂ£ culpd non funt udcud,ldeo hdcint munditid in lege demonÃ¼rdtd, Deus nos uoluit culpsru huiuÃnodi ddmonitos. Hzc dutem uitid,ciim dd coinugd' le Opus non neeeÃdrio ddhÂ£refcdnt,ideo inter iminttnds non rccÃ«fentur.yerÃ¹m tu quum Hebrdicd nefeids, ejno folusÃmo cum multis erraucrisÃdcile quoddhoedtneue nidin impetrds. Adhuc tdineii uideo drgumentum ,quod ex fdÃ¼oAchimelechfuel fx i/ld /fgc ddducis,quie teÃ¼dri uidctur,congreÃÃ¼m legitiinum cum uxorc immunduxt reddere,nihil f^Ã¨dd tudin cdufdm hocnoflro tempore pertinere.Quonidm fdtedris,neceffe eH, legdles immM ditids ChriRibeneficio, er grdttd minime nunc bdbere locum.Dic obfecro,Ã forte Ãrtund murem dttigeris,dtit cddduer, nu tibi ed de cdufd iudicdbis db EucbdriÃiit pe^ (eptione temperdndumlld tdineninlege ueteri reddidit homines

DE VOTIS ET CAELIB, 433 Cur Ã®.irer kainiiifsimmundos.QuoÃ¤Ãhtecper Â£uangeliumfubia facerdotcs lifuntjCtiamÃ durent congreÃÃum legitimunicum uxore nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;âj.

w/fgfiw)nÂ«ndÃ ion peperijjÃ¨, curhdcunam interalitis ce, huai -nif idhuc uigere,nimirum,ut noRro teinpore coniuges ftranoÂ». fo{t lÃ©gitimant commiÃionem reddantur immundiiPro-Ãtli etiamÃ olim Ãtb lege Ãc ÃtjÃt, tarnen hodie debere Â»luscenferi liberi. At cum fub lege,ut dixi,no Ãterint im inundi,certe nunc multo minui pro immundis haberi de-ket-Ex Dauide autem,ciim in itinere eÃÃet,potiÃmu quÂ£ lâuit facer dos de immunditia multerum^ciuÃ¶d ea dornt Ãa-^luiscaueatur,quam dum peregrinando in diuerforijs komines efÃe coguntur.lbi enim facile Ãt, ut mulieres ob Pvorem mcnllruum immundie,aut non dum, quantu lex lÂ»âÂ£cipit,Ã puerperio purgatÂ£ miniilrÃ¤do aut ipfos, aut cibos attingant,unde qui peregrinabantur,im

quot;utnJireddi potuerant.PoÃ¼remo uehementer admiror lt;}nontodo ipfe non uideris,hanc ipfam rationem, quam Pâ'igt; ff itdJKcw,gt;n4xtmÃ¨ contra te Ãtcere. Si enim dum ha-ki^n-untfuam uim hte legales immunditie facerdotibut '^^^lÃ¹itÃ matrimonio ab ftinendu,hodie ckm fublatteÃnt ^âloi'eminiliros EccleÃicÃc arcetis Ã coniugio l Nc mifcÂ» ^âxeris,quontam ucteres habuerunt fuas uices,zr diu po ^^âintÃ facro miniÃ¤erio uacare: qaod noÃris non acei-^i^quiaflringuntur quotidie minillrare.Ã®don uos abfol quot;âl kec reÃonÃo.Primum quoniam fera fiierunt illte ui-^^tfacerdotumperDauidem ei' Salomonern inÃitutte, liquidem antiquitus cogebantur fire quotiiiÃ¨ facerdo- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;à¥¤

[^tminiÃrare. t^eq^uices illte facerdotales ideo fiterunt â'âÂ»tdit^qunjiadmodum uos Ãngitis,ut miniHerij tempo â^ffacerdotes ab uxoribus abÃinerent. id enin f feriptu-f^uerbisnufpiamhabetis.Sedpotiusid uideturÃailum 'âf ititer miniilros Dei certus ordo Ãruaretur.Vnde qua: .

ItbctfamÃ®lLi corum ad honorem nÃ¼niftrudi Deo inferdtt ddmttmtur:quodnonÃ{iffit,Ã perpÃ©tua units aut Ã¤lter in tÃ¤beriMculo faerd peregiÃet. Omnibus uifum esl, ut honor hdberctUr,Ã§^nuÃd fdcerdotdlis fÃ¤iniliderÃ¤t prietereundÃ¤,mdximc ciim ex obldtionibus e:^ fdcnÃcijS dliquid emolumÃ¨tifemper HU fdcerdoti,qui miniÃrÃ¤bÃ¤t cordm domino,dccederet,cuius omnes,cum efjentper tfi cesdidlributireddebdnturparticipes. ConducebÃ¤t prÂ£-tered htec dlterndtio fdcri miniHierij dd hoc, ut far,ulii Claque ddretttrÃ)dtiiim,crquies,ut rem ÃimiliÃ¤rcm fi-cerdotes poÃent ddminiÃ¼rdre.Ncq; uideo quoinodo Ã¤bs te uerÃ¨ dicdtur,noRros miniHros debcrc quotidiÃ¨ ficris fuiHionibus incumbcre.Te ipÃum rogo,quÃ¤do eras Oxo nij,qÃ-cqueiiter populo Ãterdmenta minUlrabÃ¤s f Quod ft tibi udcdbdt conuittifSjCr compotationibus, ut cetefi tdcedm,firÃ¨ quotidic intcrelfc,dic quaifo,quoinodo tioti udcdÃet uxorem legitimÃ habere fCertÃ¨ quilibctextuis congcrronibus,dum h^c ttia leget,facile dieet fecum, ai populum 'Phalcras,ego te intus er in cute noui. Sed iitÃ¼ finemfaciam de hoc argumento plura dtccndi,quÂ£ attu-li,paueis coUigam.P.'imum accipis Achintelechum inter rogaife,dn mundi eÃent ab uxoribus, quod in facrotex-tu non habctur,quum finipliciter dicatur Ã mulieribiis. Sumisprtetcreaiuxta legem ueterem fitiffc iminundtiDi legitimum congrcffuni dtm uxore,quod nufqiiam patc-ris deinonllrare.Vis deniq;conficere propter hatte im-inunditiaindebcrenoHros miniÃroseÃeabfq; cottiugito cim potius iflA de caufd ueteres facerdotes debuiÃet eÃi eielibes,quoru tepore ille immunditilt;e legales habuerut locu,quÂ£ noÃ¼ra tempelbate funtper Chriflum fiiblatii Ad hijlÃ³riamAchimelchiadijcis Pauli ucrba,qua:feripfi( in â.ad Corint.ed.7.l^efiaudetisinuican,ntftftquidai tetnptti

DE VO TIS ET CÃELIB, 4351 tempus ex confenfu, ut uacetis ieiunio,zr precibus teilte in ii ipfum, cr c. Ã®iinc tu fumis coitum quantian

nil legitimum impedimento effe,ne Ã¼eum pra dignitate wemust^ quuin noÃ¼rifÃ¢crifici debednt parati ejjÃ¨ ai windum pro populo Ãbi commiffcij ure meritÃ´que de-

l(ireueiim,quod/l de communibus et uÃtatis precibus h ^MmurjÃ§Ã¹m iÃ¼Ã¦ debeant db omnibus CbriÃ¼idnis perpe

t^t,nullus Chriflidiiorum licite pojjÃ¨t Ãua uxore unqudnt 'âtiDicitCbrillusin is.Luc^eiOportetfcmper ordre, et

dcfdtigari.Et Paulus habet prioread ThejjÃ -^nicenfes capite quintotSine intermiÃionc orate.

I tenone^dicendum,intellcxiÃeApoSlolumpreces coin tinnes,Ã§xquotididnds,quando ait Corinthijs,licere'ut a-liquando uaceiit ab opÃ©rÃ© coniugij ob preces:fed loque-

. ^itnriehis,quÂ£interdufummdreligioneindicutur ob tliijudm neceÃitatein populi,uel eccleÃa:, quje magni Ãt tn)ntenti,Atq; ita eÃe patet ex eo,quÃ d iilis ieiunium c6 'nn^t.Scimus autein, cÃ¹m apud Hebroos, tum in Eccle-f'nnoÃ¼raconfueuiÃe aliquas preceseruchementes,Gr ferias interdÃ» ÃiÃcipi:in quib.ieiunabdtur:ibiq;propheta ''innebat,utÃ)ofadethalamo fuo egrederetur,uolebatq; ÃntliÃcari ieiuniÃ,et ad cinerem,et ciliciÃ» oinnescoÃtge te,^iiÃ inagis ad Dominum inÃrtitudine clamaretur. ^oeprecum genus haud quotidieÃt,neq- ulterius, q ai igt;!wndiem,uelddbiduum,Ã:uad triduum Ãimmumex-trahitur. Pit etia ut quÃ¢doq^ priuati homines, ob aliquas caufas inÃuafamilia preces inflitudt,er ieiuniÃ ad ditjuod tÃ¨pus,utEflher domi Ãta fecit,Dduid 4 Nathane propheta correptus,et Achabus ab Elia reprehenÃts.De bisitaqiprecib. credendu eHiPaulÃ¼ tu egiÃe.NÃ¤li decS mumbus er uÃtatis ibi loquerctur,oinnes,ut diilum eÃ¼.

430 PETRI H A R T Y R I S ChriÃuni dcbcrcnt uxoribus citrere,cum ointibufiUtÃ' (la fcriptUTii priecipit,aÃidue fit orandum. Dmo prÂ£le^ rea in illis Pauli uerbis debuerant annotari-.unum, id ab Apofislo non iuberi,ut lt;t coiÃ¼ugibui fiat, impmt ijuidÃª ut fie mutuo ne lraudent:deinde monet,pojfie intercedert alit^uam intermifiionem,aut uacationem ab opÃ©rÃ© coin-galiyfied qua: non fiat nifii confienfiu mutuo: Ã§y addit parti culam,fi quidjfiubijcitq; ut ad idem rcuertantur:quÂ£inii cant nonfiÃ ifific diuturnas iUas preccs, de quibus agebat. Alteruin,quod prxteriri non debuit,edi, quod additur i( iuniuintdicit enimt'Vt ieiunio et preabtis uacetii.Siquidc utabjHnentia ab opÃ©rÃ© coniugijÃc etiam ea,quÂ£ efiÃ ei-bo crpotu,iuuatpreccs,iÃ¼asqiredditcontÃ«uores. Viide cÃ¹m Paulus ijh duo iungat,cur SmythÃ¦us creius compli ces tantinn Ã mini^ris aufirunt inatrimonium, non autÃ© cibum nbsp;nbsp;potuml Ptenim fi ratio ualct,quam ex bis Apo

Jkli uerbis adducunt,ita de ieiunio eft tntelligenda,ut de fieparatione Ã complexu coniugum.Prit itaque fiacrificis ita perpetuÃ´ ieiunandum,ut perpctuÃ´ carendumuxori-bus.Si autem rcjfiondeant id human tin naturam miniinÃ¨ pati,ut fiemper ieiuneturfidentidem nos diccmus, nonpi ti candem hominum naturam,utfiint omnino ablque Â«-xoribus, Qjtod nimis,proh dolor,firmiter probant, fa-crifiearumaÃidui lap/its,cr continua adufiiones. Proiit de ficiantdoÃ©iipijq-miniilriquuin habuei-int contuses, tempora captarc, fiuas adlioitesad fitnilionem iniun-Ã¢am fie adaptare,i{tcr' non fit uxoribus perpetuÃ´ ca-rendum, neque Ã fiuficepto minifierio defitfkndum. Patanur quident coniugalc opiis,cibu et potum oniiiesq; uoluptates corporis,quantumuis honefixs,,mentcm naÃ®t nihil diflrahere ab attentivne atq; contencione precÂ», fum tarnen inde no fiequatur ab his perpetuÃ´ abÃinendu: quoi

DE VOTIS ET CAELIBÂ» 437 iUoialioqui iMerdwin lt;tdunMÂ»âtutaltetU)n diemÃcri ^ebet,ntntirutn quitiido mauviÃudiouidetweffc oran-â¢Ã®iiw. Hoc nwdo WHcnrÂ« Deuinpgt;teccpiÃe iiiExodo, ClÂ«Â« nbsp;nbsp;nbsp;defcenfurtÃ¼ in montan Sina,lt;y legem latwruf,

^onÃiciaidusq;, ac audienduiab nnitierfo fopblo, ut ^[raelitie uejies laU4rent,atqi triduo ab uxoribut abfli-quot;'frent.Argumentatui eÃ¼ itaq; Smythteiit d fecundÃ®t quid lt;âlt;lfimplicitcr,tit ainntdiale{li:i.Ex eo en'mi quÃ´d Apa Ãolus monet,ut aliquando abftineatur, itte colligit fem-f^â^e/fe abftinendum,c^cimnino matrinionio carendÃ», ^âiWiocinari putat fibi licere.Bt ex eo,qubd facado* ut dicit, prÂ£ ceteris debeant eÃe ad preces perpe~ tw mtenti^ab uxoribiK oportere jemper arceri. Ef Â«ort *ââdet eadem ratione,ut demo nÃraui,fiiiÃe Ulis perpe-^Ko Ã®ffÂ«Jwn(/M)n. PotuiÃem hic etiam commetnorare in~ fimtum eÃe numerum tÃ¼orum, quo'^iÃi dicunt faeerdo-^Â«i uixter, aut qtiater in anno publie.ts preces corÃ¢ populohabent,nec^feaiiintadida/hvigi Ciuatcopoir 'fbit Smythieumuelillos exalbocleriexpungere,uel 'â^natrmionium concedere. t^am fummota caufa, non ^ÃueeeÃ^triunt ut retine.itur eÃeÃ¤ui.Sed quoniunt tHe ^ibÂ£c lam occaluity^ prÂ£ Ãlice obduruit, eajattiori-expendenda relitiquere flatui,

tandem aftruis,Eccle(Ã®ain catholicam (qudd ea K, i,-lâonhoctantiim tinim dogma, fedreliqua omnia dam-âll,aberrate atq-jamplefti errata fubinde,qiiod facit in ââc,inquis,controuerfia de ccIibatuclericorum.QuÃ in II'erres hÃ®c Petre turpi ter,uel quxhÃ®ccompcndio fub-l'eftunturreuincunt.NÃ´nne promifit Chriftus, qu: ue l'Os eft,portas inferorÃ»,hoc eft, hÃ¦refes amp;nbsp;iiitia lÃ¦ti-*cca, qutbui itur ad inferos, non efle prxualituras ad-

438 PETRI M A R T Y R I S ucrfus Ecdefiam fuam?Quomodo itaq; uniucrfe fÃ®mul Ecclefie aberrabunt afide Chrifti?Quid enim eft Eccls fÃ®Ã¦ portas inferorÃ»prÃ¦ualerc,fi id non fitiDeindepol-licebatur Chriftusfe futurum cumEcclefia ufq; ad fine mundi. Quomodo liberafl'et Chriftus banc fidcm,atq; ftetiflet promifl'ofierrauerit,atqjadbiicerretEcclefia uniuerfalis amp;: catholica ? Poteritnc ilia Ã fidei ueritatc tota rccedere, cÃ» quaperpetuÃ´ eft ipfa ueritasiAdhÃ¦c promifit Chriftus Apoftolis fuis,fe his demifl'urumrpi ritumueritatis.qui omnia eos do caret, at que maneret cumeis in Ã¦ternum. Hoccine eft fpiritum ueritatisad-efle indefefsimEcclefip,pati eamlabi in fÅdos crrores, totam^ue Ã fide amp;nbsp;picrate defleftereiPoteruntneilluc irrcperc , ibique graflari funefti crrores contra fidein Clirifti.ubiueritatis (piritus prÃ¦fÃ®det acfedet Ã gubcr-naculis?Accedit his,quod Chriftus, ut author eftPaulus tantopere dilexitEcclefiam fponÃ»m fiiam, ut pro ea fcfelitaret Deopatri. Et tarnen paflus eft eam tam multi s retro annisadeÃ¶ crafsis amp;foedisimplicarierra-tis ?Eftnehoctam fiagrantis amp;rariamoris fpecimenl Poftrcmo Ecclefia,ut aitPaulus.cft columna amp;funda-mentum ueritatis. Qui ergo fieret ut illauniuerfacrret amp;prÃ¦uariceturab ipfa fidei uericate?Quin critnefun-damento ueritatis fupcrftrui hÃ¦refis,aut columna;,amp; bafi ueritatis innitiimpiiis amp;nbsp;exitiofuserror quilpiamJ NÃ³nne inter fe ueritas amp;nbsp;falfitas pugnant ac diuerfa runt,utinuna fede morari aut confÃ®ftere nequeant? NÃ³nne fefellit nos Chriftus,cum dixerit fe fore in medio duorumuel triumin nomine e,ius congregatorumÃ® fi ut fynodiin quibus multic fucrint congregatÃ¦ccntu turia: hominum Ã fideaberrarint, quandoqua: tutuiÃ§ fimiles damnatisjdecreuerunt. Precatnfne eft Chriftus pro Petro utnon dcficcretfidcs eiuslExoralfeeum quis ibit inficias poftquamipfedixeritpatternfuumfefein-peraudite, amp;nbsp;Paulus nunquam non exaudiriprofuare uerentiaiProinde die mihi,quomodo catholicÃ¦Eccle-fia;,pro qua Chriftus orauit, qui non eft palTus repul-lam , fed femper impctrauit quod petijt, totcenteniÂ» annis fidcs defecifletiEt mox; (^uo igitur ore fueris,qui dixeris cÃ¦libatum (Ã cerdotum, monachoruni, amp;nbsp;non-narum, quern ab ipforum Apoftoloriira,imÃ¶ Chrifti temporibus hucufque'Ecclefia approbauit, amplexa

Â«ft, exerÃ§ait,bonx uitÃ¦ mortaliÃ» adiicrfarifNunc cxcU Ã¯iamusPetri iftius tcftimonia, quibus fubnixus aflc-^ niiterrarc catholicamEcclefiam.Allegabat illiidMat-thÃ¦i uigcfimoquarto. Sargent pfeiidoprophetÃ¦ Ã´t pfeudochrifti,'Ã³c dabunt figna magna, prudigia. ita utinducÃ¢turin errorem,fi fieripoceft,ctiÃ elefti. O ho Â«gt;'ni5 cecÃ¢in{citiani,quiqiiod de temporibus Antichri ftitantnm,deti, tune tuturaperl'ecutione,Ã´c tentations diftum eftjUt Chryfoftomus optimÃ¨ interpretatur, [mÃ´ contextusdpfc palÃ m edocet : it id refert ad noftra Â«Ã¦c amp;nbsp;propria tempora, cum tarnen fi fpeÃ´atet ad hoc ttmput,nihil hinc habefct prorfus futf ragi j ad fijam cÃ´ ftuuendam opinioneinplufquam impiÃ©tifsimam.Natn Ã¯ageiam tain magna fieri figna amp;nbsp;prodigia ab impijs pfeudoprnphetis, iScpfeudochriftianis, qualis tu,Pe-âtSiCs,utfifieri poteft , fcducantur etiam elcÃi, quid â¢umuishincinferre, cathoÃ¼camEcclefiam errare infi-JefQuam fpecicm, quÃ¦fo, bonÃ¦ amp;nbsp;iuftÃ¦ colleftioniÂ» quot;abetnÃ¦c ratio tua? NÃ³nnehis uerbisuoluit ChtiftuÂ» fignificarc eleitos non po.Tculla ui tentatiOnum fcdu-dÃ®Et ideÃ´ docet hiclocus totam Ecclcfiam non pofle trrarc. Diuus Chryfoftomus cnarransillud Pauli,Nam â â'yfteriiim iniquitatis agit, lt;5Ã§c. quod tu allegafti,quo probes EcclefÃ®am uniuerfam errare, fie habet; Nero-ftetnhic dicit, tanquam typiim Antichrifti gerentemi nam ille n olebatreputari D eus. IdemhabetTheophy hftus. Primarius Auguftini difcipulus intelligtt Anti-thrift! pra.âcÃ»rfore$, quia iam Antichrifti funt,ut ait loannes, multi. Adde his qliÃ´d Sedtilius Hibernienfis fit,hoc dixiiÃ®e Paulum,quÃ´dAntichriftus opereturpet membra fua myfterium iniquitatis qui falfis doiftrinis pÃ¨ruiumfaciuntiter eius.lam die mihiPctrc, quonam paftoliceat tibi ex hoc Pauli contextu colligere catho licam feuuniuerfalemEcclcfiam errare in Cnrifti fide? KunquidprobÃ¨ fie collegerisiNero typum gerens ^n-tichrifti operabatur tempore Pauli myfterium iniqvi-tatis, ergo catholica feu uniuerfaEcclefia errat in fide? Vel Antichriftus iam agit per fua membra myftcriuirt iniqiiitatis,igitur tota Ecclcfia aberratÃ fidciQun un-ijuam audiuit autlcgit huiufmodi argumentum uel Ã nediociiter doÃ¢;o thcologo contextum?

Ciim ia.lt; obifc!f,(tpertÃ¨ dcmonftrdf, cjuid pefEcclC' flam intellÃ®gM,nimirutK coÃ¼uuiem Rontanorum ponti^ Ãcum, cardtnalium, epifcoporum. Gquot; magiÃrorum no' Ãrcrumjynodos quafciinc^ cr abÃ^; utto difcriminejcri pta Patrim, addof etiam coufenfum aliquÃ¨principum, er popeÃi, feu plcbecuU parum 'm uerbo Dei per ue^ Ãram,tiegUgetiimne an malitiain dixerim, doil^eace-ruditÂ£. Klin intt'tituditum hominum 'mdigeHam euw Hcclefiam appelles, non pateris eam uHo modo htÃn'tt' lari ororis, pKiefertim quoad fidem, gquot; ea quxfuntad fa lutem neccifaria. QÂ»a in re ut uehemenfer erres per^ multa Ãeile demonflrant, quÂ£ in bac tua Ecclefa fhe' hn EccÃ¯e- runt fepiiii Cir dÃ©crÃ©ta cr fecepta. Per cam purgato' ha pofsit conÃ¼itutum,cultits imaginuin confirmatus,igt;t^ uocatio mortuoriim conflabilita/acramentum Euchari' Site mutilatumjyrannis PapÂ£ adnÃ¼ffa, idololatria de-teflabilis erga panein itinutn 'm euchariÃia itiduH^ miÃarum priuatarumabufus,G' dentq^ me tempus defee ret,fi ueÃ¼Ã¨ o mnes eius fÅdos Gquot; turpifiimos lapfus cotit memorare. Atqi cumfÃ¦pe Concilia pugnent cum eonei' lijs,cr Patres cÃ¼Patribus etiam in bis qua; adfidematte nent,quomodo aberroris labeabfoluesEcclefiÃ fipe^ iÃos tuas Ecclefiampergas ml eilige ret At fi per Ecele' fiam accipias uocatos per Chrifi:um,qui uerbo Dei ut fi lido fii-moq-,fiindamento innituntur,Gâredlamfae^â^â*â forum adnuniftr-tlionem retinent,nei:p dtfcipltnamZ'lt;*'* gelicam coittemiiut(quÂ£ fanÃ© congrcgatio non loci^}^^ catbedrispteq; buius irMtidi rebus eS alligata)ea reu^^ ita nonpoteft errare, quin Hatim Ã ffiritu peruerbutu DonÃ¼nireuocetur in ui.tm.Cotifiatquidcmipfâfâ}â^âââl^^ ex bomiiubuSjCui cÃ¼ adhuc grauentur carne, faifiists a

de. votis et caelib. 441 ^Uctintur i ticro: fed id non eft pcrpctuum^cr ubi conti nonmu'topoÃ einendatur. AtcfiitafrcilÃ¨ concedo

PâX'tMinferoriiinaducirfufhitnc DÂ« EcclcÃam non prit '^ââ¢dfre.QuÃ dÃearn tium EccleÃam, quampotiuf Ec-dicitf,reÃiiciamut,niinquamipfam uide portis infei-orumnon fuccumbere, tant in dogmatii prau:s opinionibiugt;quÃ m in corruptione nbsp;nbsp;turpitu-â

^âlumorum. CiupdnoniKodÃ¨ R.on:Â£bodieapparet,cr '^^cclefij!,quieÃ E.omanaptndent,ftd etiam inEccle lâââÂ«Ã(in efi, quÂ£ olimÃiit inter Ã¯udteof, Cuiutextema Pwqujrn pontificcs,facerdote!,fcyib(e,pharifti refe-Afbant admodtmfadata erat.ClUic enim ^it religio^ er ^xinutcnltiif ita deprauatuf,tit idololatria, hy pocrifit, P^ÃeutiofaniÃ®orum prophetarum ubiq; ferme ob-^ââ^xeritftii^is er piÃ,qui uera erantEccleÃa, ubique ^^preÃit, CT coficÂ«/clt;tfK) Nonne f4 EceleÃaÃtit qutc abiecit, dantmuitq; ipÃUS do^rinam, hoc eil, er ApeÃolos Ã fe adgentesui per-rcâiiio :ilt;m proptikti Qko tarnen tempore fanÃ¤i fterut purum Dei cultuin retinere coiatt funt : neque ^efin-uat prophet^, qui er t orrnpfos reges, er uitio^

Pontifices, mahsq} facerdotes gr.iuiÃimis increpatio âââ¢iâiK DfÃ®jioÃ¼Ã®ifjf exagitabant. duod zr noÃristeinpo ^âbiiscucniÃe, quis non uideat f Cum emm plantata' ab ^poftolis/uiÃentperorbem paÃiin Ecclefia, diabolus^ hper feminaÃetÃatim tiÃzania, uarijq- ac multipliÃ©es ororcs ab Antichridli minidlris ubique Ã\irgcrenturf fia ut maiorem partem ChrijiianiÃni occupauerint, quemadmodum apud Hebratos minima pars homiuMtit fique abiedla er contempta mundi tudicio Ãtnam pfo/iffbjtK)- dodlrinam : ita noÃro tempore qui bene Ãnferunt, er impijs abuÃbus dum augerentur recla-

442- PETRI M A R T Y R I S tnjb.fitt,cum pituciorct cflent, numero, o' tÃ¤te mundana ÃepiÃime utncebÃtur, HuncjtiÃ¢ t.^metidf-' fiit-Ã»t,(jui reÃ©lÃ¨ fenferintyOquot; nbsp;nbsp;nbsp;puram Chrilli doÃ¢ti'

nam uel ufif^ ad ftnguinem cr mortem defenderint- Nf' inter lUos o'bypocritat aliunde poteftdifcrimÃ¨itc' cipi,nip ijuÃ³d ut ifli uerbo Dei,ut uniÃ§o folidoCjiÃi^^^' mentofemper nitebanturÃe iÃ¼ifemper conatifuiitbii' tnauM traditiones, o literii diuiiw repugnMeS deftii dere. non e{l,cju(gt;d ebonites ChriÃum nonliberÃ¤f' fe fidem, jj Ecckfiam tam diu permipterrare. Id fÂ«'ââÂ» titfoles.fÃ lfÃ nobisaffingis, quodueram Chrifli fiam m erroreiÃ¢cereaÃeramus. C^Ã¤i enimpoteÃ inf' t ore manere ille fanilorum catus, efui nihil amplt-Ã¢i uultut ad falutem neceffariumjO (fuap Dei cultingt;t ^uod ex faeris Uteris non decn-patur{ Erras etUin, ^uod arbitraris nos dicere Ãmul uniuerfas orbis E.ccle' Ãas erraffe, ac nunc in errore uerfari, tjuod eontrouer'^ flam de uotis ciclibatusclero tyrannicÃ¨ obtruÃs, ctMÃ nobis hoe non dicatur, neejue uerÃ¨ dieipoÃit. Sii^uidtili imuimerjehodieperorbemfunt EccleÃain Gracia, fit AÃ.:,in lndia,o' alijsprouineijs,ubi nÃ¼mÃris licet UXOâ res habere. Tu uero per catholicam o uniuerfalem EÃ¼ cteÃam maxime mtcUigis PapiÃieam: ejuaÃ omiies,ijiii ettmeanonÃciunt, abEccleÃa ChriÃiÃnt alieni. ^cc tarnen Deus EccleÃam Europa noÃra credendits (Ã dei'eruiffe,cum femper in ea permultos excitet,cjuire' Ãlit impietatifirtiter clamant, fcribunt,O coiicio' nantur Quin o in tpfa TridentinaÃynodoÃeruntpO' ilremo IempÃ¶re, cjuibus ca non probabantur ,lt;}iia iBic aUa fÃ¼llt. Beami etiam,c,ui partes crant EccleÃaRo-muUa lÃ¼i reÃiterunt, crreclamaruitb Germahi junt fubÃecuti, o Dani o inÃniti peite aÃ¼j principatus.

DE VOTrS ET CAELIBÂ» 445 prindpjtus Inclytiim pofieahocregniwt Anglilt;e Rd-fuper^itiond atque tyrannidii it^nm fÃ©liciter obiccit. Per uniuerfdm Ualiam CT GaUdm funt in-numrabiles catui piorum atgue fdnilorum homir-lâKittj^uireÃ©iefeittiunt. Et ante noftra tempora Grufti Pcclepa, hoc efi, Conjiantinopolitana, in nudtis Romanis epifcopis reftitit. Sedciuianimii Ã®ongum effet omnia recenfere , ^ute hue pertineitt, idea mihi temperabo,ne Jim ninÃ¼um prolixuf. LeÃ©lor in hi-liorijsmultaperfeipfum frcilÃ¨ poterit obferuare. Mi-biuerÃ´ nunc fatiserit uno uerbo dicere,Chriftumli-^eraffefidcm fuam, net^ue pajfum ut porta inferi con-**â lt;lt; ueram EccleÃam praitalerent, licet in hypocriti-externa paÃimregwut triumphcnt ubi zi-Zlt;titta uincunt bonum fernen , qt palca funt plures, grana tritici. Cumfuii nihilominui eÃ¼ Chri-Â«j^Â«c adfinemmundi,quemadmodum fuit abA-iawo ufquead ea tempora, qutbui Ã¨uirgme digna-txf eÃ¼nafci. EccleÃam ueram nunquant deferuii,li-eet hypocriÃs phariÃeorum eyr feribarum, humana tra ditiones pontificum, cr idololatria in populo ac externa EccleÃaficie palÃ m gra/faretur, obtinerÃ©ntque emnes illa peruerfa legii interpretationes,quai Chri-ftitt iÂ» Matthao prafertim quinto fexto capitibu! V alibioppugnat. promiÃt ^^iritum fanÃ¢um EccleÃa â¢itque fuis fidelibus, iHitmque dedit,Ã quo diriguntur tÂ« omnettt ueritatÃª, quando ex illo agunt.Sed quia no fein per iÂ« omnifenfu er aÃ¤ione,ne pij quidem illo Jpiritu a-^untur,ideÃ¶interdum errant. SiePetrus efl iapfuicr Pauli correiltoneoptK habuit.Ita Cyprianus de baptif-tno repetendo, quado fiiiffct da tut ab harcticis perperÃ feiÃt,ey nece/faria Ãit aliorum fanilorum emendatio.

Aliaq- permultd huiM generis fi.ciiÃ¨ occurrunt, (jua C' witto.Sed hoc pro cn-tiÃimo habendum eftjicros Chri-ftt catui, elefÃ®cjrum, tne^uatn, fanÃ©iorum, non deferi, ut uerfentur in erroribusnoxijs. Ita cummultee Ecclc' Ãte penÃ¨ tota Ariana' effent, quoad tuimcrum hominM cr epÃcopor/{m,fub \fatente imperatore atq; alijs qui' biffdam principibuf, attamenfemper EccleÃa Cbri/li agnouit,ey- confeffa eÃ¼ ueritatÃ¨. Coltmna uerÃ´c Ãu datnÃ«tum uei itatis lt;i Pd;lt;Zo dicitur,quia ffiritui ChriHi er ucrbo'DeiÃrimÃiineinhieret. Hinepetendumeffui I iam diximus, apertutn CT certÃ¼ diÃertmen inter uerM EcclcÃam,cr hypocriticam. Vndeucflrapapiflica ff' nÃ goga.cum uerbtim Df i paÃhn auerfetur,er abroget, qualii Ãt^ manife^Ã¨ feprodit. Miraris,quomodo ff per fiindanwnto ueritatis htereÃs fuperffruatt{r,avt exitio' fus error : cum nos hoc non affirmemus, adiÃcari poffe, hoc efl,uerÃ¨ conÃci,concludi,autinfen-i hterefes C f%gt; tiofos errores ex uerbo Dei, quod eff foUdunt Eccle/i/t Ãindamentum.l.icet inteidnm fuper ipfo chrifio, idÃi, ab hominibus^qui credunt in iUum, er ipfftm profitetur, aliquiC doÃ¤rinie nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;infrudluof^potuerirt tnd'

lÃ¨Ã¦dtficari. Et Paulus priori ad Corinthios dicit, alios inueniri,qui auruin er argentum, nbsp;nbsp;lapides pretioffs

tedifcaiitâ.alios uerb qui ligna foenum, c7 ilipuLnÂ» eX' trtcunt Sed tufinem utriufq^ ecdiÃcij cogites, qui Hidc' fcribitur, er inteÃiges,quÃ tn malÃ¨ uobis, ac ucllris do' Ã¤rinis confulatis, quotquot ita contentiofÃ¨ fupcrÃ¼itio' nes defenditis. NoJ Â«ri'o iKw ijÂ«i nonnthil errant adiff eando,er ruhilominusfitndamentum, hoc cfl, Ckrifiuiti, feu uerbum Et ci retinent/altem quoad prima noflrieff' futts capita, Dei mifericordiqm non nrgamiis cum Eau-lo,Hcruntamcn ita, ut lUee prault;e lt;lt;c inutiles illorum do' {IriM

DE VOTÃS ET CAELIB. 445 ffrr (f ec opiniotus ignc diidnie reuehtion^s, dtq; iudi-(ij con^umanttir. Attamen nos, cjui dauern fcientit tuli-

, cr ipp non itUratii, nea; ali/i intrare pernuttitii: tmÃ´jr-ciuÃ¨tcr ueritatein cogmtam oppugnatis, noncÃ¼, nifÃ® jententiamnuttjueridi, guodita falutem uobis pol-Itceamini vdh-a ignorantia runuum cÃ¼, gt;nihi crÃ©ditÃ©, inexculabilis.Veritatem cr jilfitatem.uttpfetibi acci-pii,plmmÃ¹in inter fe pugnare concedo.An uerÃ´ in ea-detnjede eomorari po/iint, quoad eiui diuerfas partef. Bonnegauerm. duemadmodumin Ecclepd quoad ex-' ternum af^edum multot e/Je,qui decipiantur,dabo:cr ^xrfiu alias proferam, ninÃ¼runi cledos,quiab errorefer gt;i'intur:et/i,quonidm funt homines, perinfirmitatemld hantur interdum in error es,ufque in finem minime defe-' â¢â ânfur.E/l fanÃ© Chriflus inter fuos ut obijcis, prlt;efertim Ruanda in eiui nomine conueniunt. Atfynodi,quds mihi ^onmemorM,nonfemper quoad omnes partes innomine tiominicongregdbantur.lbimulti fepÃ¨ exagitabantur â^5 fynoÃ¢i pflt;Â«Â«w affedibus, quodnegarinonpotefi,cuinlegamtn conuenifit igt;if)nodo Nicena quÂ£ habetur fanÃ¤iÃima, epifeopos, in nomine conuenerdnt,adeÃ¶fit;Ãe impotentes,ut,quoddmmo- Oomim. iorelida eaufa, propter quam dcceffÂ£rant,fefe mutuÃ ptojcindere cÅperitit libellis aceufatorijs Conflantino priticipi optima,qui praÃdebat,oblatis. Et in EpheÃnd fynodo CyriHus Alexandrinus, cr Ã®oÃ nes Anthiochen.ui patriarebÃ¦ ita inter fc rixati funt,ut fe inuicÃ«deponerÃ«t ecexcomunicarÃ«t. nicÃ©sne,quicquidinhisCoctlqs eÃ Ãiii(,habeniit eÃe ut Ã Chriflo decrctÃ¼fdÃ¼iâf potins re-uocM,quÂ£ ibi adafunt, ad uerbti Dei, ut illo tanquam LydiolapideÃcile deprebendas, quÂ£pnt adulterina, qult;e legitiina^Putauit fe Cypnanus cum fuis epifcopis in HoitiineDowint conueniredd fynoduunqua tarnende-

44^ PETRI MARTYRIS finitum eft,t^uodpoÃ¼oportuitretraÃ©lari. Secundd Epbe Ãnafynodm ex^intabcttur in itomtne Domini conÃ¤dÂ» er tarnen Eutychetis errorem confirmauit. Quidir cam de Ariminei^fynodo ,qult;e cum Ariofecitidefe-tlindaliicena,ubi cultus imaginumturpiterefidefeit' fits} Ojias ita fynodos erraffe quandoque ideo contigit, quod non omnes qui accedebant, femper confenferint, er uerÃ¨ conffgt;irauerint, idq; in nomine Domini : quod illifoUfreiunt, quibus nihil aliud eÃ¼uiuere, quÃ m ipff 'Dominus. Quttrelocus quiabs teadducitur, maxima flat Ã nobis, quia numerus nÃ¼nimÃ¨ ffeilandusefliuut dignitae illorum qui confentiunt er petunt. Nlt;Â«w tiamff duo ffntaut tres,modo uerÃ¨ credant,zrinnoini' ne ChriÃ¼ipetant, audiuntur. Propterea cum fetnper aliqui boni lint,pij,fandli,ac eleili ,quiÃ Domino pc' tant, crinnominetllius conueniant,etiamfÃ® damnentut ab exteriori Eccleffa numeropÃimd,er ffle/ididiÃiind, noncontemnuntur i Deo. Scio Chriflum pro Petroo' raÃc,utfides eius non defiÃ§eret,quÃ¦ tarnen non ita fem-' per fiÃ¢t conffans cr folida, quin interdum pt lapfus-proEcclefia itemorauit Chriffus,Gr edlauditunquo'-niam,utfum teffatus,uera Chriffi Ecclepa elciHorum ctff quandoque offufeatur , nunquam tarnen relin^ quitur in errore : quod in Petro, quern commemoraSi, liquido apperet. Quod uero ais monachorum, no/t' narum,cr facerdotum uota cÃ¦libatus,a temporibus ufque ApoÃ¼olorum cr ChriffifitiÃe probata,cerl(gt;fci'â to me tibi non credere : ideÃ³que uel probes,quod iaÃ¤as, ueldepnostamfittiliaeyTihrafonica blaterare. DttW Ecdepamhanc externam errarepoffe o{lenderem,fi locum ex MatthÃ¤i u igepmoquarto citaui, non id iniu-ria feci : cum ibi dicatur ufque adeo inualituras effe tentatioiies.

de VOTIS et CAELIB. 447 tentationes gt;nbsp;ut fedticantur, ft fiet i poÃit, etiam eleÃ©Ã®i. DeMe adieci, fidein .ideÃ eÃe liibei!tÃ³l4ndant, ut Cbri Ulf dixerit, Qu^indoÃlim hominisueniet, putdfne Â«JfiÂ« inueniÃ©t fupcr terrami Etc mihitua Ãbrilia fo-phiftica obitrepiSfCt iil.i contendisreijcienU in extre^ nlt;t temporu ^cjuando Aiitichri^iui app^truerit quaÃ Â«Â«HC nonÃtextrem.1 h.ora giiod tune mlt;iximeÃct, Â«Â«Hc bona ex pafte non poÃit acciderc. llli iJJem Pa--tresj^uosut fententije tuÂ£ Ãuentes adducts,fcribunt ^'itichriÃiim fuos habere pfteewfores, nbsp;nbsp;fua mem

bra,per (ju/cagatfCr coepiÃcopusfum iniquitatisab ibpoÃolicis temporibus cxercere , cum multi pfeudo-^poftoli,crpfeudoprophetie, atgue Ãllaces priedica-tores EecleÃam tum temporis turbariiit, Ã§r Ãmplices uitiofadoÃ¤rina feduxerint. In me clamas ,guÃ´d ipfe fin pfeudopropheta, crfcdti^lor. Verum utlis noÃra fi!iiatur,ad communem iudicem adeamus, netrtpi ad fa~ eras Itteras. Cupio equidem explorari diligentiÃime, stnubiUa uerbi Dei certa recula abarem, nbsp;nbsp;ibicorri-

gitionrecufo. ycrÃ¹mtu,cumad traditiones erhomi-r-um commenta fcmperterecipias,cuiufmodiÃsÃcile t'rodis,Chriftus,in^uis,illis uerbis, ut feducanturfÃ Ãe^ ri poÃit, etiam clcili, manifest' oÃendituÃ¼a ui tenta-tionumeos nonpoffefeducitat-jue itadoceinur,Eccle-' pamtotamin ÃdenonpoÃe errare. Quid hiecobfecro, Ãciunt aduerfum mc,qui utrunquefateorl Ele^tos enim aio, licet, ut homines, t^uandoque labantur, non tarnen inerrorc dcferi,faltemcummo}iuntur:extrema nem-pÃ¨ ilia hora non deflituuntur mifericordia Dei, Ã§f Ãeiuid errauerint, corrigunt, Ã§r agnofcuitt,quid ad falutem Ãt neeeÃarimn. idq^ nondubito Cypriano e-ueniffe,cum deniclue pro ChriÃ¼i nomine uitam poneret.

Lit enter etiam coneedo ,MamEccleÃlt;imnon enviffe. t^amfeepâui dixi^permultos eÃe bonos er faniÃ®os, gui ue ftra horrendte fuperflitioni je opponunt,er, nt poÃunt, uehenuntiÃime reclamant.'V tq^ pÃ¤ucis dic4in,gnteeunlt;p citaui.aut ex tJilt;Ã®tthlt;eo, aut ex epiiio'.a ad TbeÃaloni-cenfes, quÃ´ probarein EecleÃam, ut de ea tune loque-bar,extertorem errare poffe,guicquid ipfe cofingas, er reÃ¢Ã¨,er appoÃte adduxi.Qjite tu dum accÃ®pienda eÃe tantÃ¹in de extreino teinpore,cum Antichriflus ueneiit, affirmas,ÃuflrÃ¤ labor as. Uam fi tune bona Ecelcfiie hu~ ius externa: pars, imÃ´ maxima fitUi poterit, quare nunc prÃ¦fertim cum ad ea tempora quotidiemagis aceedS' mus,non poterunt feduci multi,qui uerfantur in Ecdc' Ãa,imc) eorum maior pars. Eas hodie in Afiicam,Epbe' fum,Smyrnam,'tiierofolymam, erquot; uideas, quomodo iUic habeÃ tEcclefit ChriÃ¼i. Videbis planÃ©,quÃ m bene mul taparsearumfÃ¹lli ac feduci potuerit. Si Nero tempore Apoiloli crudebfiimÃ¨ ChriÃ¼ianosperfc0uebatur,qii0d hodie fiicit Papa cum fuis fatellitibus,fiquidem is nonne igne,ferro,fiammis, erquot; omni poenarum er eruciatuunt genere in profeÃores Euangelq feuit i t^ero uoluit ut Deus coli-.hodie Papa ut Deus adoratur : iUiq^ ad pedes ofculandos in ipfo templo Dei homines prouoluuntur. NÃnnepfeudoapofiolqpfeudoprophette, acmali concio natores tune omnia conabantur uitiareatq}eorruinpe' relCurhodieidla negos poÃefierÃ¼Si dumuiueret Pan^ lus Galatarum Ecclefia pene fedudla erat,qua diu bene eucurrerat, quare hodie bona pars EccleÃie nonpotud eÃe deeeptal Si Paulus dieit fe timere, ne Corinthiornm Eeelefia,quam illeeupiebatChrifto,ut uiro eotungere, uirginÃ« caÃ¼am,0 ferpenteut Heuafedueeretur,quidiUi ritmÃ hodie, quolt;i Apoflolits tintiiit, bona ex parte nÃ uetuu

DE VOTIS ET CAELIBÂ» 449 BenÃ¹fNon ego tant infulfÃ¨ coUigo, quant ipfefingis. Ko iico,Kero pcrfecutus cÃ¼ Ã¼cclcfiam ergo iÃa quÂ£ eÃ ca tholica,feu uniiierfalis errat, 'Vel,AnticlmÃui iÃ¤ operator myÃeriuminiquitatisperfuantembra, ergo tota tcclcÃa Ã fi ie aberrat.Ã¯pfe mihi bac impingis:quÃ m ue re Dominus iudicabit. A t dixi^cum ChriÃta nos monue-rit,tantain Ãre tentationcm,ut Ãeducantur fermÃ© omnes etiam eleÃ¤i,ÃÃeri poÃif.cumqi ab eodem fit dii{um,Pu tasÃliiu boniinii cum ueneritfidemfuper terrant inue-niettcÃe manifeÃ¼um,bonam Dcclefite partem, imÃ³ maia remÃ externam refigt;iciiis,cy non contrabas ad eleilos, rrrare poÃe. Ndin (/Â«oJ Chriflits pradixit Ãre,non tan-Ãm poÃibile cflfied omninofiet.Et ne iÃa,qua: adduxi, reijcerentur prorfits, quemadmodum tuÃcis, in extre-Wâ1 tempora,oÃetidi tarn Antichriflumoperari ccepiffe KySeitii intquitatis ufq; Ã temporibus Pauli, Quad qua ratione tufolum ad Keronis perÃecutionem reuoces, no Mleo:cum loannes agens de malis dogmatibus, qua: de ^hriÃo Ãargebant pfeudoapoÃoli, dixerit fua temperate multos Anticbriflos eÃe, duamobrÃ¨ toto hoc tua tonatu,quoadrauim uÃq^ inme clamafli,i:ilaliudcsco f(cutus,quÃ mutmÃ©dacia tuamagispatefcccris, QuÃ¤-^aamutnoii ignores,locumillum adUbeÃalonicenfes ttiaximc ÃgniÃcare PapiÃicam tyrannidem,hic te mone iio.Qjud enim uoluit aliud Paulus,cum diceret, qui tenet,teneat adhuctid efl,uigeat adhuc aliquantifpa Ro-Â»innam Imperium, quod modo rertim potitur, donee de gt;itediofiat,cr inclinettquod tune contigit,cum impera-tores deferta Koma, ConÃantinopolim caperunt colerequot;, deinde maxime, cum imperium ad Germanos translatÃ© tÃÃaltem quoad nomen,tÃ¼ filins lUe iniquitatis erper-ditÃ¹nisfefedecLarauit m templo Dei,Pdpa inquam,qui

4$0 PETRI MARTYRIS tapit ibi federe, atq- pro Dro coU er ador^ri. Myfle^ rium (juippe miquitatis dpromt temporibut eapit opt rariyfed occultÃ©: uerÃ¹m /ub Phoca uerejefe manifeÃ¼it' uit. Videitacji Smyth^ce, utidubetie conjentijtttuerbii Apofioli. Quod fj achuc ii:tcU:gire non potes,Deut tibi cordis oculos dtgnetur apei ire.

Neciftoiuni canfam qu'cqiiam .uuat, quÃ dPaphnÂ« tiusfÃ¢nÃ©tiis ille epife ipiis dinur.ferit lynodo NicenatÂ» ne interdiceret epjfcopis presbytcris,amp;diaconisu(uin fuarumconiug'im, qujs iluxerantantcquam tacrisini' tiarentur ordinibus. Nam ur fynodus illa nÃ³ conabatut lege caucre,ne quis iam faciis initiatiis ordinib. cÃ³tra-hat matriinonium.itaillc huiufinodi quiddamnS fua-fit,fed tantfi ne clerici arccrÃ©tiir ab ufu dk: cÃ³nicrcio fua-Tum cÃ³iugum.quaspriusqinclericorÃ¼ cÅtiimreferrÃ© tur.duxerÃ¢t.EtproindcadtierrarijS quod ifte fccit, nihil omnino fuffragatur. Hiftoria fic habet, nc quister-giuerfcturdicens,nie renÂ»banc bonafide non atrigilÃ®e. Synodus corrigerc uolÃ©s hominum uitÃ¢, amp;nbsp;in ecclefijj cÃ´morantium,leges pofuit,quas canones appellamiis, in quorum traftatu uidebatur quibul'dÃ¢ legem introdiX cere,ut epifeopi,presbyter!,diaconi,amp;: (ubdiaconicuni coniugibus,quas ante cqnfecrationÃ© duxcrant.nÃ´dor-mircnt.SurgÃ©s alite in medio Paphnutius confelforcÃ´ tradixitjhonorabiles confeSus nuptias,lt;5k caftitatÃ© efe dicens concubitu cum propracÃ³'Ugejfiiafit^ concilio nc talcm por.erÃ©t Icgcm, grauÃ© allerÃ©s efle caufamquaÃ® autepifeopis, aut corfi coniiigib. fornicationisoccafio exiftcret.Ethec qui dÃ© Papnutiuâ,Iicetnoptiartim effet incxpcrtus,expofuit,fynodusq, laudatrit (cntctiÃ¢ eius, amp;nbsp;nihil ex ha c parte fan ci uir,fed hoc in uniufciiiufq;ult;r luntatcdimifit,nÃ´ innccefsitatc.HaftenusCÃ´cilijuet ba,unde liquid Ã confiÃ¢t, nihil omnino dixiffe huncepi feopum de uxoribus Ã clcro ducÃ©dis, qv.Ã¦ tes mine cou trouertitur inter Chriltiaiios, fed tantum de cÃ´cubitu cumantea duifiir. quÃ m erat clerici afcripti atqjaccerll ti inalbii fÃ¢crorum miniftroruEcclefia:. Atprepterei in cafiim adducunt adtierlarij mci hanchiftoriam, qub pcrfuadcrcnt nÃ´ eflenefas feuillicnft,ut cpifcopiipreP b) ten

DE VOTIS ET CAELIBÂ» 45! byteri amp;nbsp;diaconi matrimonium contrahÃ¢t.Qjjod ntin5 licitumftiilTe uel GrÃ¦cisipfis,atlt;];adeÃ eccleiijs Orien talibus legimus.Namdehacre CÃ´ciliuin Ancyranum,

I quod primo Concilio Nicenoprius erat,ut author eft GratianuSjfic meminit.Hoc diligcnti obfcruatione eu-fto dit Onentalis EcclefÃ®a, ut poft adeptum facerdotiÃ» defiiniftapriori uxore cÃ» qua facerdos faftus erat,fi alteram duxerit deponatur,amp;:c.Etalibi.AbuterisPaphnu G. ygt; tij fententia, quo ftatuas impium dogma tuum contra uotoru obferuationÃ©, qua: nihil tibi luftragij porrigit, Egitenimiftcin co Nicenoconcilio cÃ» coaiftisinillud Patribusjut nÃ³ cauerent ullo edifto aut decreto,ne fa-cerdotesredderÃ©t debitÃ» uxoribus, quas duxerÃ¢tante ptiusqfacris initiarÃ©tur.Dixerat enimhoc effe laqueos 'llis inijcere,ac uelutiin prÃ¦cipitium eos dedcre,quod prohiber Apoftolu s. i.Corinth.7. Sed quid hoc ad rem â nter nos cÃ´trouerfam, cÃ»litigemus ac difputemus,an S't'iam funt facrifici,arccri debeÃ¢t Ã ducÃ©dis uxoribus fftne. Sunt etenim hÃ¦ duÃ¦ quÃ¦ftiones longe diuerfÃ¦, Anfacerdotibus permittÃ©dus fit ufus uxorÃ»,quas duxe Mntantcq facris erÃ¢tiniciati,qluod fynodiilliperfuafit Paphnutius; amp;, An liccatfacrisia initiatisuxorcs duce tt.'quod cÃ»fcripturafacranegÃ¢t cath'olici omnisftatis,

HiÃoriam Paphnuti/ cÃ©lÃ©brÃ© ait SmythÂ£Ui,nibil pro-^^lfc}KftrÂ«e cauficquÃ¨d iÃ®le non de uxoribus dnceiidit J faertficis poÃ¼quam effent initiatifacrÃ©squippiam ege-

' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ut ne arcerentur ab iÃarti ufu, quas priai habae^

* f^^o miniÃ¼erio Æ quod iUe prias nitebatur probare, ^^dudisrationibus ex habita filioruni ifrael cam pafch^ ^debant,quos oportuit accinÃ©ios efferenibai: argumÃªtÂ» ftetnarrepto ex hifloria Dauidis, cui non funt datipa-^^^propoÃtionis,niÃ mundumfeÃ tmlieribui pro/Ã¨f-effet,Item allato ejlab eo probatio, quodPaulm, ââ^^^âicetur ieiunioGT precibuifdixitfficere cuiugibia ali quantifier deÃflere Ã reddenda beneuolcntia dÃ©bita.

Oimrt iÃ¼a rationes cjuorfum i noftro tkeolo^o fuiK aJJuÃ©ftemÃ³/tne utdemonftmret EcclefiÃ¦mtmftros de' bere uxoribuf carerci QJiÃ´d ninÃ¼rum uÃis coniu^ij inu nerifacrononconueniat. Nhmc audimus Paphnuciuin longÃ© fectisdecernentem-Nec ego in pra-fentia curo,â)it Icqtutur de uxoribiis duÃ©lis, an de uxoribus ducenditlt; quot;lantiim colligo ex eiitf didis cotugale opus non re cumfacriÃ® ordinibus,neq; Â«b tUis ncceffariÃ´ effedtffo' ci.tn.lum. y^Ã´nneuideSthac fententiataos illoscrteruii' ri a; ietes.c^uibus putabM,feomnino euidurum cos tuos, cum pe/-peluÃ´ debeaiit conÃctn e, utloifueris, corpus ChriÃi dcbeatuq^pcrpeiuo orarepro populo, ac miinjtrarefacramenta oportereprorfusab opÃ¨re cou iugii abftinereiVerÃ¹m ifla c}uÂ£ uif.t funt te nwuere, ino uerunt Ãrtaffe aliquot Patres illius t^ict ni Coneilii,0' proptercÃ uoliuffcnt illain feueram Icgem promul^are,-Sed ut tiides,cf3,tei is,PaphnHtiusreditit. Vnde fequi' tur^illas tuas rationes non fÃ¹tfje ualidas,lt;2- firmas, âjuÃª' admodum tibiperfuades. H/Â«c tioftracaufa releuatur, licet iÃ¼el'uauls hontoid inficietur. Cumqipt ut aÃnus, qui portÃ¢t my^eria, cr ea non mteUigit, ucrb t hrtius (aniii confeÃoris adducit, quibus trÃatiir, caflitateitl eÃe cum propria uxore concubitÃ¼,e^ non fentit quditl ttelhoc ipfum contraÃeÃiciat, qui fuperius coten-eb-d, nonpotuifjedari Dauiii panes propo/itioniSy niÃmuil-dus fÃ¹ijjet uel Ã coitu cum lujla lÃ©gitima uxore. Ca-Ã¼itacem id dicit eÃe Paphnutius.iÃe pronuntiat iirnuut ditiem.Ad hate non ''entit, dum ijla narrat, aliafe mihi dare^quee fuperius nunquam je daturum clantabat. Pj â¢ cebam emm id effe laqueum mijcere,p cogantur,qiiio-pus habit uxor lb us,ab illis abblinere.At nuc de Paphitu tio inquit,ut eins utar ucrbis, dixerat enim, hoc ejje U-queos

DE VOTIS ET CAELIB, 455 lUiinijccrc, acueluti inprtedpitium eosdedere^ ^^od prohibet Apojl. i. Cor'mt. 7. Aiebam ego eu Paulo ^^âteÃnon elfe inijciendum,quod idem ijknuc affirmÃ¢t, fâtphnutium tueatur.Superiui uerÃ´ prorfus negabat, lt;}ui uotum cafiitatis introdHcunt,e^ neceffÃ riÃ coniÃ¼

eum facrii ordinibuijaqueum inijeere cuipiam.ldÃ© *^ââquenegat,et affirmÃ¢t,ut conuenirefbi animaduertit, '^'^fVertitmnusiufiiÃimepoteilappellari.Atque ut in ^ÃndaeiÃ confingendis,nufquam fibi ipfi dÃ©ft,lcripturÃ¢ RcÃ¯rfjn cÂ«m omnibus catholicis te/kitur affirmare,nunq initiatis facris uxores ducere. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;hÂ£c sut huiut

^lt;fb:aniportentalQuandoexfacrisUterisunq hocde-^Â°n^rauit,aut demonjirare poteritl Admittunt faerte U

Waritos ad facros ordinesiquid reffrt, an prius, an PÂ°^(afiant maritil Votum dicis obÃ¼are.At uotum p ef-Ã'^Ã¤iuino iure ordini facro annexum,nonliceret ordiuii ^â^utifuisuxoribus.iiam uotumfufeeptum cum ordini-impedirct. At cu-m initiatis liceat uti uxoribus, ut di-^t'Paulus,ut dixit Paphnutius,ct ut ipfe quoq- affirmas, tââttet,dum ordinantur miniÃ¼ri, non elfe neceffarium ut Â«otum edant. Ã§^uAre nihil impedit, quin ordinati Girant uxores'ducere. Atque quod ex Concilia An-'^Ãano adducis, deprehendes non pc habere, uti re-J^!,p canones eius probe difculferis,imc) uehemefer con tepugnare.Sic enim habet canon decimus. De diaco-'â'i,quicuq; cu ordinantur,p 'mipfa ordinatione prote-l^tifunt,diccntes,uellele habere uxores,nec poffefe co-iinere,hipollea,p ad nuptias uenerint,maneÃ¤t in miniffe tioypropterea q, is epifeopus licentiÃ dederit.Quicuqfa Bf tacHerut,et fufeeperut manus impoptionÃ«,proppi co tinentiam,p poffea ad nuptias conuenerint, Ã minifferio icIJare'debebut.Ex ^0 eanone,probe potes intelligereâ

454 PETRI MARTYRIÃ de iure diuino,aut fcripturarum authoritate, ut tu falso iacidbdt,non e(Je coniunilos facros ordines cum uoto et tibat!is,quMdoquidÃ¨,ut dudis,pofÃtnt diaconi abfq;iHo confecruri, o' epifcopuieis poteÃ¢ dare LicentiÃ . V udefi nuptias cotrahant,in miniÃ¼crio mancnt.Audisnepoitfit croÃ® ordincs fufeeptos potuiffÃ¨diaconosuxores duceret et in nuptijs perfeuerÃ¢do ininiÃ¢raretQjiid tibi uidetur ! Si poteRepifeopus dare licentiÃ ,hoc nos qu.erimus, ut fiat.Qnando per iHud conciliu,quod adducis,hocliceit, quomodo tu dicis id no pojje fieriiatq^fcriptura jÃ¨cus de cerncre,nimirii his qui facris initiati funt,no fit fus du cere uxorÃ¨tdeinde quis Ãrinentu,uouendi ctlibatu iaiit obrepferit in eccleÃÃ¤ eo tepore,conÃdcrandu ell tarnen, q humaniter iÃe canon loquatur.Qtii inquit,proÃÃijite r:nt,oâ non reclainarmt,fi poÃ ordinationÃ« ita fufeepta ad nuptias trafiu erint,deponantur.Solu priuat eos iitini Ã{rio,quod quidÃ« iniuÃe facit,Ã ex uerbo Gei uelitnus iu dicare:attamÃ« illa matrimonia non dicit no effe matrimo nia,neq;iubet ut dirimantur,quÃ«adinodu uos clainatis.TÃ«t inCanone i;,. habet idÃ«concilium,quotquotuir^initatÃ« poUicitam prlt;euaricata; funt,proÃÃionc confÃ«pta,inter digamos,idc{l,eos,qad fecudas nuptias trÃ¤Ãerint, haben tur. nie quoq^,no dicit,h as coiuÃ«iiones no cfÃa matrmo nia,no dicit effe diueÃ¼enda,uel no habenda rata.Solu co flituit,ut qui ita contraxerint,inter digamos habeantur. HÂ£c de Ancyrana fynodo,quoniÃ¤ tu iÃ¼Ã¤ pro teadduxifli dicere libuit. Ã¼itc ad Paphnutiu redeo, de quo ftmto fie rat mflitutus.Prudens illius oratio caufain attulit,ne mini ilri cogerentur 4 proprijs uxorib.abflinere,fcortationu euitationÃ«.QuÃ¦ Ã tune ualuit,nunc etH ualere.debet,ne uota ccelibatus cum facro tnini^lerio coiungÃ¤tur.quonia lUoruin occaÃone omnia turpibus libidinibus implÃ«tur.

Ãfifldf ii Paphni{tiut,^uoniÃ¤ ut ipfe fatmi,reÃ³lÃ¨ fane^j Tel}gt;onJit,ut epifcopi,prejbyteri,dittconiqj no iuberctur iproprijs uxoribui,ctudf antea duxerant,fepardri ,dbs tc libcnter petcrÃ§m,ut falte conciliorum tuoru tnconÃa^ tiam agnofeeres. Nain fententia Papbnutij,(^u.e tu laudA ftit,zs' probata in Nicena(ynodo, po/lea refeiffa eÃ¯b^ ^pore,inq,Syrici eptfeopi Romani,et Innocetij.Papb tmtiuf autuerÃ¨ reffoditidut male. Si male,quart Nicenii nncilium prabuit affenfumlSin ucrÃ¨,cur poÃra mutaue tuntlCertÃ¨ in Concilia Carthagin. f. cap. fo. mandatur fâictrdotibus,diaconis,cr fubdiaconis,ne fuis mifeeantur ^xoribus.Ã¼tcc certa certius dÃ©montrant, neq- fynodis^ ftf lt;Ji Prftn'fciÂ« effe conÃdendum,cim inter fe frequentiÃl ^epugnent,i:^coÃ¼idantur.Confitgiamusidm tandem ad f^ipturasiin iÃ¼is fiindamentum folidum ac flixbilecaUo-lt;^^us.QjMd It uel unqfaccre Smyth aus in animu indu-^âIftjCehas horas, ce hlt;ec uerba non cogerer ita perde

Vt autem nan obliuifcatur letor,quare huius confif Ãris Qhrifi fententhe mcminerim,non me pigebit denua â^epetere.Conflitucram demonÃrarc,totam ecclefiam no ^erare,qnod femper boni uiri Ãierint in ea,qui rÃ©clama^ 'â âW aduerfus abufiis,ce leges tyrannieas, quit quotidie P^omulgantur per AntichriÃimembra, aut in fynodo ^icena iÃeÃcit,ce iUiÃlicitercecidit, quoniamÃtit au ^itus,licet alijsinterdum non tarn commode accidit, qui er numero fuffragiorum,et potentia impioru uineÃ¼tur.

Q^ando ueroallegas illud Dei oraculuiÂ«, cjuod He prophets fe folum relichum conquerenti fiebac,Re l'tjui mihi feptem milia uirorum,qui non curuauerut ?enÃ¼a ante Baal, quo perfuadeas catfiolicam,amp;Uniuer â¢Â»lern errate ecclefiam,quidaliudfaciÃ¢,quÃ m quodte ^'ridendum,autpotius deflendum omnibus uel me-' â¢liocriter cruditis Â»nre theologicapr opina s' None hifi

PETRI MARTYRIS locus eft.trito illiadagio,fuoipfius gladiohunciugit* lo,fuoq,tclo?Namifte fuis iplÃ¯us diÃ©tis rcuincituropti mÃ¨jUt quÃ¦fuuminftitutuinadeo nihil prouchanc,aut fubleucucnt.ut illi exdiametro rÃ©pugnent. Nam hoe pafto licet nobis colligcrelt;CÃ»m temporÂ« periculofÃ®f-limo,amp;: quando ferÃ¨ omnes defecerantafide Chriftia na,ac Helias propheta fuerat conqÃ¼cftus,fc folum de-reliftura fuptfrftitcm.qui ucrÃ¨ crederct,ac coleret dc-um.Dcus reliquic Cbi feptemmillia uirorum,quiidc-iutn Baal non adorauerunt,crgo toCaEcclefia catholi-ca nunquam errat in fide lt;nbsp;Quando enim tota erratet, cÃ¹tnnc tunc quidem efret,quando maximÃ¨ fÃ¦uit ten-tatio , amp;nbsp;pet(Â«quutio ? En Petre, tu tuo ipfius laqueo captus es.

Ilim 'm noflrdm fententidm,licet impruÃ¤enf, iHf aJmi randuf diideiliciK difcedit:cr ita difeedit, ut idmi pror-fui affinnet,quodego dico.'t^unquam,utaudiuilli5,G' 'm dfjÃ¨rtionefZX m deÃnÃonibus aUaM, ego docui, totd ecclcÃdm 4 Ãd( dberrare^quum 'm ecckÃa quoq; cantine antur fanai,Gr cleiti Dei,qui pendent Ã uerbo eins pifâ riÃimo.Atq^ hi nÃ¹nimÃ¨Ãc aberrdiit, ut m erroribus re^ limqudntur.Licet iÃ¯Ã¯d eccleÃd Idrudtd comutorum,rlt;tfo^ ram,un{loruin,ut funt pdp(e,cdrdindlet,epifcopi, mond chi,er mdgiRri noflri,ldmiÂ£ Ãnt,ululÂ£, piloÃ, er ono-crotdli.Tdles erdnt Eliie tempore,in regno decent tribuit fdcerdotes, leuitie, doilores,er populus,qui eif aÃentie bdtur. Adco uitidrdnt Dei cultum prdUd dolt;ilrind,erida loldtrid,utidmnilfdnifupereÃct. PublicÃ¨ receptuserit cultui uitulorum dureorum : fdcerdotes ex alia Ãirpe, qudm Leuiticd elegebdntur:interdiÂ£lus ernt cultus d dea prafcriptusmequecuiqudmerdt tutum per crudelitdtÃ© regum,^}quot; fdcerdotum,tllum profiteri. A ttdinen feptent miUid uirorum intered fupererdnt integri,er fdnÃ©li, qui tdmen ldtebdnt,no dgnofcebdtur d prophetd,folui D fM iffoi

PETRI M A R T Y R I S 457 Â®05 nouerat. Die ^Utefo Smythtee, tjuot hodie tu ejjÃ¨ pu ^'^Â»^Utindo extcriufadei E.ccleÃteÃc eSl corruptd, qui

uefiroi mifÃu priuatM deteÃÃ¤ntur^idololatriÃ¤ ima amp;num,facrdmentum ruchariÃ¼iÃ¦ mutilatum,mortuoru Â»iuocationem,cr dlids huiuÃnodi peÃesiSunt procul du ^âonulta centend gt;ttillidhofmtium,Ãomnes recenfere tâÂ°lÃs,quiÃntinAnglid,Genndnid,Gdllid,itdlid,Scotid ^ngdrid,illyrico f:s'c. Qui tdmennoiidgnofcuntur,^ P^itUdlct Bdbylonicd eccleÃd,mifere decipiens, ZT inÃli ^^tfdeecptd.Hincdis,concluditur,totdm eccleÃdtn non ^dre.Fateor: qudndpquidcm pij,GT deÂ£li,Gr qui uocÃ©

dudiunt, ueftros dbufui dcteÃdntur,ucÃrd uo teijdunt,Grfuperlittioni unit!erfie,qudntum pro inÃr

cdrnii eis licet,udle dicunt. Neq- mordntur exter-' W eccleÃÂ£fdcicm,aut hominum inuentd ,feddd uerbi

feguÃ omnid expendunt. At uideor mihi dudire Smy cldmitantem:ÃÃc pergas eccleÃdm nobis confli-inuiÃbilcm,cuinonddbis certum locum, neq^ certos

Pâgt;fipres.ReÃ)ondeo,nDS quidem feirehomines, quiuerÃ¨ â fonteccleÃd,ejÃe de uerÃdri in mundo, dtq^ idea npn uiue sVâ ^^Ãne loco:prtetered twtds habere certds,quAus inter-^lt;^(1 poÃitit,ab his,quiÃ}iritu dei, er uerbo Budngelij 'â¢on ducuntur.tion eÃ uera eccleÃa ut drbitrdmini,cathe ^â'is,titulis,perÃonis, er locis dUigdta ,Ãed in omni loco ^Ãtyideo cdtholica dicitur. Quando poteil libentiÃime tttiturmitiiliris,tdntÃ¹m dbeÃ,ut iHos contemndt ,Ãdcra-gt;nntd purd,GrÃmplicid maxime cupit:eudngelium de-ââKjue dcDei uerbum nunquam non Icgit, aut audit, aut loquitur,neej- diÃciplinam,Gr cenÃiras,quÂ£ proficifcan-turexuerbo Dei,contemnit.}n quocunq; catuiÃi,licet zruigent eccleÃam Dei eÃefatemur,dc tali congregatio

gis EcckÃ((m inuiÃbilent,qudmuisdicamusno pofÃcer tosÃciri,cji(i nÃ¤mucreÃnt ecclefiÃ¦ membra,guÃ®uefifiÃ¨ in ea uerfeiitur: notÂ£ attamcn eius congregationis, qult;t dici potCil cccleÃa,ut eas recenfuimns, ZSquot; uiÃbiles funt, era pijs benÃ© diÃcerni pojÃint. ApoÃ¼olorumtÃ©porepO' tuiffetuidericcclcÃainuiÃbilis: nam templo deflitutae-rat publico,pet domos Ãdelium clam conueitiebatur.ct-remonijs multis caruit,ornamentisÃacerdotalibus,catbe dris,erprÂ£claris locis:guum tarnen eo tempore foerit Â« clcÃa ualde nobilis, er illuÃris. Similiter cim Patres in Aegypto effent,uel m Chalda:a captiui,non defhtitinter illos ejÃe Dei eccleÃa limo Ãcut Ãdt Ãab Apo/blis clariÃi-ma,ita in Hits captiuitatibusÃrtafje Deo magis placuit, ^uÃ m m domcfiico luxu,cr apparatu. Nonne tufateris iliam conqucAum cÃe,quÃ¶dÃolus eÃet reliÃ©ius, qui ue-rÃ¨ crederet,zr Deum coleretiNon potuit fanÃ© id fuÃHu ri,mÃ tum publice obtinuiÃÃnt religionis uitia,queiitad-modum hodie quoque inualuerunt. Opto itaq; tibi Smy' thÂ£e,atqucid ex animo, utuiÃtationisdiuime tentpusÃ riÃ¶agnojcas,iamnonunusmiÃÃtseÃlElias ad arguenda papiÃicÂ£ÃynagogÂ£ uitia,erÃc arguenda,utÃalce diiiita xat uerbi Del eametant. Quare deÃnas,obÃcro,Ãbulis argutijs,Ã¼rophis,erÃophiÃmatis ueritatiiam rutilanti reÃflcre,aut allatrare.SepoÃtis afÃ'dlibus,oro te,aliquÃ¤-tiÃ)ercauÃa!nexpendas,er redeas adÃacrarumlitera-rum iudicium,quod ita uideris hadlenus abiecifÃe. Atq^ Deumprccare quam diligentiÃime,ÃÃrte dettibi locu pÅnitentiÂ£,quam ego cumomnibus,qui ChrisboinÃi-rituÃeruiunl:,ÃynceriÃimo corde, cranimoÃaterito tibi ' cupio, DeÃ¹mquc rogo, ne te im tenebris iacere diu pa-tiatur.

DE Â»VOTrS ET CAELLB. 4^9 Ãcutinunc de Uli'S dif^utumus, O' pr^fcrtim monafliÃ§Uj fm ciÂ£libatiis,nulld habere fcripturarum, aut folidarum rationum firmamentd,quibus nitantur,o' aÃirtionem meaÃ¼atatn fatis definderim,atqi no^lri phrcnapafic ina teologicj; SmythÂ£i obieila confittauerim, poÃem uidcri pijs honÃ¼nibiis caufeÃ me fufceptte, abundÃ¨ Ãattsficiffe. Herum quia in eins rationibus diluÃªdis omifi Patrum fen tentias,o' Conciliorum dÃ©crÃ©ta,quÂ£ ifle pro fe adduxit, hac quoque parte illi uidebiturfatisfaÃ©lumfirfan Â»elipfe,uel eins amici clamabutit,me bonam dij^utatio-His huius partem uafrÃ¨ uoluiÃe diÃimulare. Igitur uolui âânticrimintscauereinfamiamto'tnodÃ¶ conflitui de Pa ^ihus,dc Concilijs,de I)ecretis,de Decretalibus, o' po-Ãeemj de Scholafticis dodloribus perÃiicue fcribere, ^Hi(luemecum,quiduecum illo faciant.Qjtorum ego di illt;tnoluifuperius refirre,prout ab eo paÃim recitdban- Obferuate ne mihi f^pitis idem efÃet rcpetendum.t^am partim i

^Â»ty thieo eadem alicuius Ãententia Patris,bis, terue addu elinr,partim id,qttodab uno ex Patribns didlum Ãiit, in

quoq- idem haberi teflAtur.Et cum eadem opera uni â^Ã©q^aliis rej^onderi poÃit, non comittendum putauÃut ende reÃionÃone ledlor eÃet mhiÃcquctcr obtudcndtcs.

nifum eÃ iequu,ut grauis oÃanila pugna,qua pri 'ââotoco efacris Ãripturis dimicatu e{l,perm!Ãcerctur at cbÃnderetur admotis O' PÃ¤tru et conciliorti acieb.

enim quum humana fint, atque illa diuina,longÃ© piwÃ fe inuicem diflant,quÃ m ctclumÃ terraiEuncor-âliuem fcruaÃe uideo Augutlinum quum aduerÃis Pela^ ^^â enos diÃutaret.Priori eniin loco, quÂ£ dicenda erant iÃcris Uteris probauit,et dcÃndittpoflea et Patru Ãentc (toproÃadduxit.cyuin o'aduerfariusmeus Ã princi-plo fui priini lib.uidetur hue Ãbi ordini prÂ£figere.Veru

Ut f/i impotÃ«s,m fentÃªtict, propofÃ®toci^; non mÃ¤Ãt:ctcnin Duo decla nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;dtuina tum humdndcomnufcuit.Ego tamÃ«pri

rSdafufci- uf^itdm4duniuÃ:umsq-'PdtrisduthoritdMn examiMn-piuntur. ddindcceddm^pÃ¢ucuLi priefdrippertcprctiumduxi.Pri-mÃ¹m quidcnt quid cduÃÂ£Ãierit,cur db ApoÃvlo^^* temporibus uirginitdi tdnto in honorefifcrit. Alterum^ dutem qudntum tribuendum Ãt iudicio Pdtrum.^t de pri cri qud:Rione,Cur tdnto in pretio uirginitds Ãerit,\cÃ¤iir-fd und efÃ: potcÃ, quod ChriÃus dixerit,cÃÃc quosdd EÂ» nuchos,quiÃe cdÃret propter regnum c^lorum.Et in cd fententidm,perinultd Pdulus hdbet m r.cdp.prior.epiÃ-dd Cor.HtecfdnÃ¨ Pdtres femper hdbueriit in ore.ScdÂ«f cogitdre oportuit,quemddmodunt ejjent inteÃ¼igÃ©dd. PrfÂ«/. Iduddt quidem uirginitdtem,et cdlibdtu: feddddit cdutiones,ex quibus inteÃigi poÃit,quidÃenferit.PdtreS^ dute uerbd quidem dccipiunt,fed cdutiones^c^tcperÃ¤ine tum non ddmittu nt. Ã¼dm Pdulus (ut de iÃ¼o prius dicdin) prudentiÃimecdutiÃimeq-ÃcripÃt. Bonum eil, inqidb homini mulierem nondttingere:fed dddit exceptionein, Attdinen dd uitdnddm Ã:ortdtionan,quiÃq- Ãidin habedt, et quaq; fuum.Poiled coniugibui Ãtddit,ut ordtionii cM fd dd tempus Ãecubent,interim tdmen ddiunilo tcntperit~ mento. RurÃm dd illud ipfum conuenite, ne tentet uoi fdtdnds propter intemperdntidm ueilrdm. Ait prdtered, uelim omnes elÃe,utego Ãumttemperdt tdmen fermonein: QjiiÃque donum Ãtum hdbet d Deo,dliusÃc,dlniSdii-temÃc.Porro uirginibus cruiduifinquit,dicobonunt ea,ÃÃc permdn/crint: fed Ãitim dddit edutionein: Qui non continent, nubdnt : Et melius eit nube-re,qudm uri : Solutus es dbuxore, noliqudrereu-xorem . SubijcittSi nupferit uirgo,nonpeccduit. PoftronÃ¶, 'Vciiffn^ inquit,uos eÃe Ãne fbUicitudine: fed di'

DE VOTIS ET CAELIB. 4lt;J1 fed adhibet rurfw cautionem : Nolo uobisjdquetim inif~ eere. Si Patres has cautiones urfiÃent, non ita incitajfent homines ad CiClibatu. Chriilns etiaiÂ» cÃ¹tn dixijjit effÃ¨ qui fe ca^rarcnt quÃ´ latins propagarent regnum ctelorum ; ^âtimadditexceptionein : Non omnescapiunt ucrbum hoc,quaft diceret, id non omnibus coucnire. Si Patres ita flsiffÃ¨nt loquuti, teitiperamenta orationts no reticuif-ftnt, nunquam fecuta fuiÃÃ¶t ea mala in cÃ¦libatu quÂ£ noi xidinus. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Altera eau fa c^,cur tantÃ¼ datum fit caliba

^âti, quad iUo tempore omnibus in lacis graues er ant per fecutiones.Chri^HanierantplcrÃ¼q; mfitga cj- ocinKroi quodammodojornnibusq; bonis euertebantur Minus au^ Im molefin ek in perfecutione,ft quis folus figiat,quant f (ogaturfoUicitus ejfe de uxore GT liberis.

Tiertia caufa eft, quia illis temporibus ChriRiana reli-^â0 graui labor abat infanÃ¹a. CÃ¹m enim horis anteluca-âi^et in tenebris metu principum ad hymnos or fynaxes eonuenirent,populus coepit fufticari iHos uti inter fe pro tnifcuo concubitu amp;nbsp;nefaria libidine,ut autor eft iuftinus Martyr in i. Apologia. Atq; dehac infamia ueteres mul ^tradiderunt. tmoÃ¯uÃ¼inusait,iuuenemquendam Ale-^itndrinu huius fuftiitionis delenda caufa egiffe cum chi-turgo^ut ab eo lecaretuntllc reff ondit,non licere fine ar hitrio magiftratus aut prafidis. At iUe noluit.Uoc autem fÃ¨cit iuuenis, ut populus intelligeret, Chriftianos quiduis potiuscogitarequÃ mlibidines. Atq; eagratia magnum numerum alcbantuirginum ex c^libum.

Ctuarta caufa eil, quia bona pars eoritm qui accefft. tunt ad ChriRum, erat ethnicorum. At illi maxime fem-pcr fitfficiebant uirginitatem ex edibatum. Pontiftcent enim Kiaximum oportuit unius uxoris maritum e^e, 'Ãªlamitiicam 'Vniuiram.Sacerdos Cereris abdicabat fe cott

PETRI M A R T Y R I S iugio, fed amice e^affcntienteconiuge,ita utabÃ¼inC' retprorfusabomniuirilicontallu ufque adofculumji' tiorum.Ã¯ii Digejl-de DonationibMinter uirim cruxo-rem. Lfge Vitricui : Facile diuertimus ,fi facerdotiiM interueniat. Qjiit nefeitapud Romanos in honore fuiffi Veftales uirgines, zs- uirgines lunonis Achaicf,cr Du-nÂ£ScythicÂ£,(;XAppollinisPythij Hlt;ec habet Tertul-lianus m libro dePrieferiptione contra ha;reticos,de Mo-nogdzBMjCTMÃ¯ adhortatione ad tJionogamiam,^ Hiero nymus ad Gerontiam. Sed addit hieropha/itam AtheniÃª-pum euirari folitum,ut [acerdotes etiamCybeles. llÂ£co-mniaÃ nuÃ¼o ix mplo diuinarum legum profeÃ¼afunt. aihilenimeÃ¼huiufmodiin facris Uteris 'Veteris Tejli-menti. Prant autemhÂ£c omnia in ufu apud Bthnicosey ab iKs traduila funtad Chriflianos.

Ciupdadalterum attinetde Patrum iudicio, ijuonii aduerlarij noflri, nbsp;nbsp;in hac caufa, Ã§y in alijs controuer-

sijs,femperprouocare folent ad eos:pronuntio^hi non uideri hominis elj'e Chrilliani,adhominH indicia prouo-h feriptu- c4rf Ã feripturis DeUlioc enim efl iniuriam facere j^iri-ris non eft tuifanilo.'tiamfidesejlexauditu.auditusautÃ«exuerbo, prouocan-^ \ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;r _ nbsp;Â» nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Â»

Suraadpa- Dei,nonexPatribus. EtadCorinthios,vtfides,inlt;iutt, tres, Â«f/Ã®rd pt,non ex fapientia hominu,(ed ex uirtute DÂ«. Et adTimotheum, Omnis, inlt;iuit,f'cripturadiuinitus in ptirata utiles efl ad docendu,ad refÃ¨llendum, ad increpa-tionem,Gr ad inflitutionem,quÂ£ eft in iujhtia, ut integer ftt homo Dei nbsp;nbsp;ad omne opus bonu inftrudus. Hiec uer

banotandafunt diligenter. Quatuor enim funtindodri naEccleftaftica neceftariatut doceamusuera:utreftâll4-mnsfal/a: ut injtituamus ad uirtutes: ut arguamus uitia, Atcf^htec omnia petendafunt Ã¨ facris literis. Etutiftadi-eamapertius, quict^uidjttinifter agit adpopulumftd uel addoginata

DB VOTIS ET CAELIB. 463 td dogmatit pertinet, uel ad mores. Et dogmata, uel ue~ fa docenda funt,uelfalfa rcfiUendatmores autem uel boni nilituendifunt,uel mail corrigendi. Ua pcrjÃ¨dlus erit bomo Dei, ut nihil ei deÃt uel ad dogmata, uel ad mores. Eft etiam locus alius in eodÃ« capite:Literas facras didtci-fiftex (juib. habere potes falutem.ElÂ£c perjÃictie docent, non ejje prouocandu Ã fcripturis ad Patres, id enim eÃet f^ouocareÃ certis admcÃ«rta,Ã clarisad ohfcura,aÃr-

ad infirma. Patres enim,(iuÃ¤uis erant fapictes ztr do~ ^fiot multa uiderÃ¼t,tdmÃ« homines erat,et errarepotue-^nt.Etillud potiÃimZlfieflandÃ¼ eÃ,Patres non seperco-Ã¿'nere inter fe,e^interdu ne unu c^uide ipfum conuenire fieit.Sed htc aducrÃarif rejfiodct : At audiÃ«difunt cÃ¼ om-ntsinterÃe cofentiitt.Idosautdicimus,non idcireo audi-^ndoseÃc^ inter Ãe coÃentiant,Ãed quad coÃentiÃ¤t cu uer bo Dei:ut did poÃit illis,quod didÃ¼ eÃ Samaritanie muli ^:lÃ¤ no credimus propter fiermonÃ« tuu,Ãed quia ipfi ui-dinus. Ela etfi omnes inler Ãe Patres coÃenÃerint, tamÃ« no ficionushÃ¤ciniuriÃ¤ ÃiirituiÃando, utiÃ¼ismagiscreda-^ns,quÃ¤ uerbo Dci.lmo patres ipfi nunquÃ¤ ita fibi credi *âoluerutidÃ;ÃriptisÃuis tcÃitiÃunt,nolieÃe eu honorÃ«Ã biÃed tantuCanonicisÃcripturis tribui.Qjiare qui Ã Ãcri-pturis prouocat adPatres,prouocat ad Pa tres contra Pa

IdAuguÃinusmultis m lociscofirmauit:Vt, cuobie AuguÃ. dins eÃet Cyprianus de BaptiÃmo hÂ£reticoru,rcÃfiondit fino habere Cypriani EptÃolas pro Canonicis Ãcripturis fidiÃudÃetantu tribuereuerbo Dei.Et Ãaquot;pe reprehÃ«dit fos.qÃcriptisÃuis plus Â£quo cocedcbant. Etcu Hierony.

âhaÃet tres'aut quatuor Patres de reprehÃ«fione Petri, re Ãgt;5ditÃequoq; poÃecitarc Patres,Ãed malle prouocare ndÃacrasliteras.BaÃUusin Nloralib.suma so.ca. it. ait: Si onine quod non eÃ ex fide, peccatii eÃ, fides autem eÃ

tx auditUyÃ¤uditM autem per uerbum Dei,ergo ijuie^K'^ non eR ex uerbo Dei,peccatu eil. crin oratione Deco/t fiÃione Ãdei:Ldpfui,mquit,ejl i fide,cr crimen maxim^ fuperbiie,uel 4 fcripto rfcrderc, uel non fcriptum adnut' tere.Et addit prob4tionem:Qui4 olies melt;e uocem nielt;^ audiut. Nec ailringimur,inquit,ut alios audiuinus,!)â^''^ paHorem.Vt^ magis etiam confirmaret fententi4ni,ii^â' duxit locum ad Gal4t4s:Teilamentum hominis nemo mit tat,dut fuperordinat.Quodft hominis teildmÃ¨to,itgt;qâfâ^gt; tantus defertur honos, quanto maior defirendus ejl te^'^ tnento DeiiEt in expo/ttione fymboli, qu^ afcrihititr Cy priano,poil recitationem Canonicarum fcripturdtf*-his,inquit,colliguntur,qua;cunq; funt ad falutcnt rid Et cotttra AquariÃ§isfemper prouocat 4 confuetusi' ne ad facras Uter4S,crdd ea qud Chriflus ip/egeÃit.Et m epifiold ad Eompeium multa habet in candem fententid^ Hieronymtis etiam in Hieremiam cap. 9. Maiorcs,inquit, non funt imitandi quoad errores:fed fides petenda eH Ã¨fi cris literis.Chryfojl.ad Hebroos cap.7. Sicut quireguM tr4dunt,non habentopus ut tradant mille uerfus,fed pan cd quddam, unde rcliqua inteUigantur, ita fi nos teneremus tantum literasdiuinas, non tantiimnon laberentur ipfi,fed etid alios lapfos reuocaremus, idq; probat ex eo, qubd Chriftus dixit, ScrutdnÃ¼ni fcriptur4s,in quibuspu-tattseffÃ¨uitam Ã¦ternÃ¢. c^:Erratis nefcientesfcripturaf. Et citÃ¢t locum Pauli: Qudcunqi fcripta funt, ad noflrant dpi^mam fcripta funt, utper patientiam cr confolatio-non fcripturarum fitetn habcamus. PoftremÃ³ adducit ea locd omnid qute 4 me citata funt paulo ante. Et in oratione de profiÃ¢u Euangelij,in iÃum locum Pauli ad Philip. Siue per occdfionÃ«,fiue per inuidiam etc. Si hdc uerba,in quit,teneretis, po^ctis hdreticis occurrere. Scd in epiÃ.

fÂ«Abraham rej})3det, Hiofen habent,cr prophetat.HÃc nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Ijj;;

fcripturÃ¹, quÃ m fi quK refurgat ex mortuK:et addit, â0Â» tantÃ¹m uerbo Dei mastii credendum efjÃ¨, quant ho~ ^ibui mortuis,Jed etiam magii quÃ m angelii : ut ?au~ monuitâ.'EtiÃ ft angelui de cÂ£lo docuerit uos aliud EuS ielium,quÃ m quad nas docuimus,anathanaÃt. Ad h^c^ eil EccleÃat libertatem fuam eripiendam no e/feÂ»

At Ecclefta femper iudicauitper uerbum CTfÃiritum.Sic etiam nue earn lt;equit eÃ¼ libÃ©rÃ© iudicare.QiÃ¹d enim l^^eruntÃ¤ntiquiÃimi'iÃ¼i fcriptores,cÃ¹m nuÃ¼i adhueeÃet ^Â«trestSi tumEcclefia iudicabat ex uerbo cr fÃiritu, cur ââWc quoq^ ita non po teil iudicareiNÃ¢ Patres iuuare cer ^e uotebant EccleÃtam, non earn libertate fua priuare. Sei Ãlentdiccre, Apoflolorum temporibus infantiam tantS Ãi/Ã EcclcÃtie; earn autem poileÃ magis magisq; promo-'Â«jj'e.liec non reÃUendafid ridenda funt,ytinÃ¤ en'm na liceret ad iSorum apoilolicorum,dico, temporum pe ^esinfimos accedere. Verum,ÃteriteaEcclefiÂ£ infantia nultis. At Ã illi tum promouere potuerut EccleÃa uer ^0 zrÃiiritu, cur non etiam nos nunc poffumui earn eo-^eni pailo promouere {Multa enim femper funt in Eccle ÃÂ« qua uel milaurari,uel toUi debeant,iudicando perfpi titum diu'mof literaa ea, quÂ£ Patres conÃituerunt,uel iHis confentiendo,uel ab eis difjentiendo,prout in adultio fe atate iam Ãimus EccleÃÂ£,quÃ¤m iUi Ãterint.Sed iÃi qua ^io aflimant PatresiSi lt;etate,nos etiam aliquando fittu gt;^ifiimus Patres: os' fcholailici iUi qui fiteruntante quin-ientos autÃxcentos annos, nunc erunt Patres : Ã§y ita Petrum nuSus unquÃ¤ erit certus numerus. At dicunt,fcri-pturaa obfeuras effe, eoq; opus eÃe Patribus mterpretib.

Sed Patres ^uoq- obfcuri erattatq^ idcirco opus erat AÃ¯lt;f-giÃro fmtentiarÃ¼. CÃ¹mauteinMdgiiieripjÃ¨obfcurusui da-etur,opus eratmÃnitii propÃ¨comentar:js.Atc^bine natte fuut complurcs feilte opmionib. inter fe difidentes, ut alif ScotiÃe,alij 'rboritiilÂ£,tilii Occt(inille,alij dlif na ntiiiibus dicerentur. Nr^ Â«ere negari potesl/epÃ¨erraf Patres con fePatrcs.Cypridnuserrd-tsitde^aptifmohiereUcarttiVef d^no^cVeÃ¯- delAonogiimidt^'y^dUter.Conciliaetiamfe-rant. amp;in- pÃ¨ erraueru!it,utfuprdplurib.docuiinus.Traditiont5po terfe quan ftremo intcrdu errant,O'inter fepugndt. Ephefna tra^ â^nant'^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^bri^iianipafcha celebrarent decimaefnartd

LuiiacumIudei'S,edmÃ³/;ddloanneinEudngelilldCt'dpa ilolÃ¯i refÃ¨rcbant. Contra Romana trdditiofÃ¹it,ut ne Chri fliani celebrarent pafcha nif poil decimamquartam Lk-* nam, ne uiderenturciem tudeis conuenire. Atejue huiut traditionis autores faciunt Petrum Oâ PaulinÂ». Vtracjite f ft ApoHobca : tarnen utraque probari non poteft. Ipfr Â«erÃ´ Panormitanus de EleÃ®lionibiM, cap. Signifieafii, Magis, dit credendum idiotÂ£,ffcriptura/s afferat, ciuant Pdpe O' toti Concilia ,f{dbfque fcripturis dgant. Homa Canoniftd, qudmuis in alijs multisfepÃ¨ errduerit, tarnen hoc uidere p otuit. Paulus ait,quum aliquis prophetdt,fe-deant cÂ£teri,O' iudicent. PrffrÂ« quum interpretaturfri ptura, nonne prophetantt Nos ergo quaft federe oportet,o' de iHoru diiiis iudicare. Sed tum faltem,inquuint. Patres probandi funt, quando omnes inter fe cofentiunt. PnÃ ne tum quidem femper.Nam Ephefini Concilij ^.con fenfum fuiiulit confenfus Concilij Chalcedonenfis. ln[y-nodo Conildnimopolitana, fub Leone imperatore erat confenfus de imaginibus toUendis. Sed ille confenfus inÃ nodo Nicena i.fub Ã¯renealio confenfu fublatus efito'd^'^ ipfe confenfus pofteÃ etiam fublatus confenfu Germanica fubGt-

DE VOTIÃ ET CAEDiBÂ» 4^7 fub Carola Magna. Sed addam probationÃ« per induiho-itemnonfempfr efjÃ¨ie fcripturisiudicandumex Patri-bui:fed Patres potins ipibs iudicandos effe ex fcripturis. fdij Patres dicunt iuilificationem eÃe exfide,non ex ope ribus : alij ad iuRificationem multuin tribuunt operibus, Ciuishanccontrouerfiam difceptabiti Verbum Dei.Pau bn ad P.omanos aif-Ae^iimamns hominem iuflificarifine operibus legis.tÃ¼ec dici pote^,Paulum eo loco tantii age tcdt cÂ£remomjs.Agit enim deea lege,({UÂ£ oilendit pec-

c/Uieq; iram opcratur:amp;' addit nos iuiliÃcarigra attingit decalogum : Concupifcentiamjnquit,non ^ognoui, nif] Lex diceret,non cbncupifces.Pctrus repre-benfus e^ Ã Paulo, cfuÃ d fimulafjÃ¨t, cr fe Ã menfa fubdu-^Ãet.pÃ¼clitigatUieronymuscum Auguftino. Hierony-ââââf Petrum cam Paulo ait ÃcegiÃ'e,quafi decompofÃ®to ^^(a fiiiÃetgeSla,utexreprchenfio!icPetri,Ã¯ud!ei qui *ierant,rem omnem melius inteUigerent, AuguÃinus no poteUÃmulationem aut mendacium admittere in fcriptu

hic erit iudexi Verbum Piei. Paulus ad Galatas^ ^W,inquit,reprehendendus,Ãuc rcprehcnfus,quia non pede ambulauit ad ueritatem Puangelij. In hatc uer ba,Tu es Petrus, cy juper hanc petram tedificabo Eccle-Ãow mcam,alij intelligunt,fuper petra, id eil:,Ãuper Chri

fuperfidem zy confiÃionemPetri : alijautent fiperPetrumipÃim. QuishanclitetniudicabitlVerbum i^ei.Paulus ait, Pundamentum aliud nemopoteÃ pone~^ â'^,t!iÃquodpoÃtumeil,Iefus ChriÃius.ScCpemortui in f^ipturis appeOantur dormientes. Id alijad corpus re-Ãruntjulif ad animum.Quis hic erit iudexilVerbum Dei. ^briftus dicit latroni :Hodie mecu cris in paradifotet Pait blt;sait,Cupio diÃÃ¶lui,eteffecu CbriÃo. Daniel cofitetur fnata fra. loco Origenes ait, eumfuiimere non

4^S PETRI MARTYRIS fuamperfonÃ/edaliorum. AuguÃ¼inushunclocÃ citÃ¢t cotra Pelagianot, ut doceat,netninem cffi miiocÃªtÃ©-Quii iHa iudicabitiVcrbum DÂ«. Paulus ait: Omnes cauerunt,cregent gloria Dei.cr loanttfs: Si dixmmtit, quod peccatii non habeniui,nofipfos dedpimtK,^^ ueri-tof in nabis non efl.Paulus ail: Ciuis Itberabit me de cor-pore hoc morti obnoxioiÃ¯d Ambro/ius ZSquot; Auguit. inâtr pretantur de Paulo regenerato. Alij de alijs non regetU' ratis diiÃ¼u putant,nec poffe conuenire inPaulu.Quif fententias iudicabit,nifi ucrbum DeiiScribitur eodein loco, Niente feruio legi DÂ«, At non regenerati mente non feruiunt legi Dei .cr Ã¢ddit :J:^on quod uolo bonum, boc ago : at non regenerati non poffunt ucÃ¼e bonum .CT dif.Gratia Dei per lefum Chriflu dominum noilru. t^on rii hominis non regenerati agere Deo gratias. mÃ¼eM-ri]â putabant Chriftum rediturÃ¯i in terras, nbsp;nbsp;inter homi

nes regnaturum mille annos: Ã§y in haefententiafuit P-lt;-pias,Lalt;ilantitis, Apollinarius,irenicus, luflinus,CXlt;tlijâ EoÃ® Hieronymus nafo fiiffgt;endit,ey appellat fabulain IÂ«-daicam, Hanc controuerÃam facile dirimit uerbuin DÂ«-PaulusaittRegnurnDeinone^ efea^potus .cr^bri-flus ait: Regnum meum non eil de hoc mundo .Gquot;, in te-gno patris mei neq; nubent, neq; matrimonia cotrakent.

B. J. Cgt;prwÂ«i Gâ Auguft.temporibus Euchariilia tradebatur infantibus:id hodie non fit, Vtrum autem melius fiat,lier hum Dei iudicabit. Paulus ait iProbet feipfum homo, G ficdepaneiilo edat,^quot; de calice bibat. At infantesfe pro bare no pofiÃ¹nt. Multa pofifim praitereÃ commonorare, in quibus Patres inter fe diffentiunt, ubi neceffefit, indicium referre ad ucrbum Dei. Ã^Mpropter uideat Smy-thatus meus, q prudenter feribere potuerit:ad korugno-tnonem Gquot; amufiim fenfum Riblioru exigamusfacrofan-

DE VOTIS ET CAELIB, 4lt;?9 {{orugt;n:horu in edijjÃ¨rendis facrii uolunÃ¹nib. tudiciÃ¼ fe~ demur.Sed uduerfurij noÃ¢ri, dum Ãc Patres obtrudut,ni hil (juterunt aliud q ut doininenturfidei noSlrte. Id autent Paulus noluit:!:iolutnus,in(fuit,dominari uobisnomineÃ dcÃ¹hoc eÃ fo nonune, quÃ´dfidem uos docemustnolumus iominari uobis auferendo ueib'os fubflantias. a^re Pa trÃ¨s ob id,(juc)dÃdem in PccleÃa docuerunt,Ãc donÃ¼nari p4r non ed,ut lt;]uiclt;juid dixerint, aut Ãerif)forint, non li-mt contra [entire, id enÃªm non donÃ¼nari ejjÃ¨t,fed tyran nidem exercere. Augufiinusad CrefconiumgrÃ¢matictvin lib.i.Nos,induit, nuÃ¼am Cypriano facimus iniuriÃ¢, cÃ¹tn Ã¼usquaslibetliterofÃ Canonica diuinarumÃripturarit ^utoritatediRinguimus. Neg,- fn/wÃnecaufa tant falu~ fâti uigilantia Canon PccleÃaÃicus conÃitutus e^b,ad que ^irtiprophetarum cfapo^olorÃ¼libripertmeant, quos omn'mo iudicare no audeamus,cr fecundum quos de cie^ terts Uteris uelÃdelium, uel inÃdeUum libÃ©rÃ© iudicetnus. l^Cbdantinus 'm fynodo l^icena hortatuseÃ epifcopos, M dÃ©cideront oinnes controuerÃas fxferipturis Canonic '^i^ipropheticis er apoiiolicis,cr aiycoinjÃiratis,ut quot;Pbeodoretus in fua hiÃoria teÃatur. Pt AuguÃinus con~ traPauÃ¼um Manichioumlibro ly. Â«p. s-Scriptura, in-^âlt;it, tanquam in fede quadamfublimiter conÃituta eil, euiferuiat omnis Ãdelis er pius 'mteUeÃ¤us.lbi Ã quid ue~ Ixt abfurdum mouerit, non licet dicere, autor huius libri xon tenuit ueritatem : fed aut codex mendo fus eÃ,aut in-terpres errauit, aut tu non inteHigis. In opufeulis autent pofler!oru,qult;e librisâmnumerabilib.cotinentur,fod nul

tnodo illi facratiÃima; Canonicaru feripturaru excellentie coaquantur, etiam 'm quibufeunq^ eoru muenitur eadem ueritas,longi tarne eÃ impar autoritas.Itaqi in eis (i ^uaÃrti proptereÃ dÃ¿Ã´nare putÃ¢tur 4 uero, quia no,

ut diÃ©la funt,inteÃ¼igutur, tarnen Uberwm habet ibi leÃ¼or auditÃ³rue iudiciu,Mo uel approbet, cjuod plaeutrit : nel improbet, quad offenderit.'C^ cnÃ©la eiufmodi nifi nel eer ta ratione, uel ex iÃ¼a canonica autoritate dcfindantur,ut demÃ^lreturtfiue omnino ita e]Je,Ãue fieri potuifiÃ¨,^nod uel dilfiutatum ibi eft, uel narratu,fi cui dijfilieuerit, aut cedcre noluerit,non reprehenditur.'E.t ad Hieronymufit in epijiola i^.Hancmgenuam debeo fin-uitutem fcriptu-ris diumis,(iua eas folas ita fe^uar,ut cofcriptores earuiit nihil omino in eis erraffe, nihil faÃ¼acitcr pofuijfe,non dn bitem.Ã¼ulla autem antiquitas-aut dignitas peffoute tanta e/l,ut pofiit prÃ¦fcribci-e ucrbo Dei. Siue nos ipfi,inqnit, Paul, fiue angelus de cÃ¦lo prlt;edicauerit uobis aliud^an gelium,q nos prtedicauimus, anathema fit. Ataduerfarij noflri femper clamÃ¢t,annos cr tempora er fiandlitatÃ«P.lt; trwM.Sed hÂ£c omnia nullu momentu habere debent contra uerbum Dei. CbriÃ«lus nbsp;nbsp;apo^oli nunquain citabant

Rabbinos er Patres, quamuis multi effent doÃ«lifiiini : fed omniadocebantÃ¨ legeerprophetis.Hicron.(Â«Pfaun^^ lib.is.cap.Sf.Vt nequaÃ¶ fiflinent abfq^ ratione credere, fed imitentur t^athanael,quidomini uoce laudatus efl:Ee ce uerÃ¨ tfraelita in quo dolus no eft: qui Chritiu autorita te fcripturarii quiercbat, er de prophetis cupiebat agno feere dicensidc Nazareth potell aliquid bonieffelZTtamp;^ fen[us : Quomodo mihi MefiiÃ adducitis de GalilÂ£a,Ã´âi Nazareth, que ego de Rethlec luda fcio effe pr^emiffuin I Apofloli igitur er apofiolici uiri ita filiosgenerabut,ut de feripturis fanÃ©lis inkruant. idÃª fuper i^.cap.Mattb.in iUd uerba : Ef uenietfuper uos omnisfanguis qui effiujut efl Ã fanguine Abel iuÃ¼iufij; ad fanguinÃ© Zacharia-Aglt;^ de loco cotrouerfo,quifiiÃ¢ iHe ZachariasfÃ¹erit occifus^ JertcmplÃ¼ eraltare:erinlirtilloruftntentiÃ¤,^gt;*l^^

DE VOTIS ET CAELIBÂ» 471 flHÂ« fÃ¹ijjÃ¨ putrem 1oan.B(iptiihe,gui fÃ¹erit occifu(,quÃ i Chri/lumannuntiajjit. Qjia de re itd inc}utt:Hoc quia de fcripturii no habet autoritatÃ«,eadem facilitate contemni nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â

tur,qua probatur. Et his uerbis occultÃ© perlÃ®ringit Bafi-liiim,quierat 'mea fententia.Ã¯ta ir.cap.AÃ. cÃ¹m PauliK itpud Theffalonicenfes priedicajfet ChriHu, illi no ilatiftt habueruntfidein eins uerbitjfed cofuluerunt fcripturat^ ^nitafe res haberet. EtadCorinth.cÃ¹m dixiffet ; Eunda^ tnentum aliud nemo poteÃ ponere, niÃ quod poÃtum eÃ¢ lefusChriÃus,addidit, alios fupei-xdiÃcare,fed no omnes Â«urea^argentea, aut lapides pretiofos,fed alios fÅnu, Â»liosÃipulain.Cionlego AuguÃinumlib.;. DedoÃ©lrina CbriÃiana plurtbits locis,ubi agit de interpretationeÃ ri pturarÃ®t, uideo eum nunq Icitorem remittere ad Patres.

^i quidyinquit, occurrat in fcripturis obfcurÃ¼ et difficile, id confer cum alio loco fcripturaru uel apertiore, uel Ã-ttÃ¹li. TumÃ fx uno loco plures fentetitc poÃunt clici, lÃÃ¤ ^agis amplcÃ©Ã®cre,que magis uidebitur Â£diÃcare. Tertio fite,inquit,ut Unguis inÃ¼rudus accÃ©das ad interpretatio Â»em fcripturaru. Eit enim fepÃ¨, ut quod in uno idiomate Ito mtelUgisÃnteÃ¼igas ex altero.QMtto ne pigcat conÃf lere uarios interprÃ©tÃ©s: na quod unus reddidit obfeurius, id alius fepÃ¨ expreÃit planius. Quinto cbÃderande funt diligenter onines circuflantite. Sexto uidendum eÃ, quid anteceffierit,quid fequatur. Sed in primis,inquit,nunquÃ¢ oculos dimoueasÃ fcopo fcriptoris. Hac ratione cfuia piitauil Augullinus facillimÃ¨ ad fenfum et intelligentiain fcripturarupoffeperuentrL Quanq nihilimpedio, quin iuucnes confuicre etiÃ¢ poÃint uiros doÃ¨liores,et interpre tes.noc tarnen meminerintteos quicÃ®iq; Ãnt,et quantÃ¼uit doÃ©ifnon poÃe pr^eferibere cotra apertu uerbu Dei.E^ pulcherrima cpillola Cypriani ad Cteciliu lib,2.. epiÃ.f,

N on ciirctndu eft,mquit,ciuid bie aut iÃ¼c fenferit,fed clitid Cbri{dii{ frcerit er docuerit.Agebaturco loco contra A-quartos,qui 'm cclebrutione cÅnÃ¦ dontinicÂ£ aqua utehÃ¤-turpro iiino.EosCyfiriMits reprehÃ¨dit,q, facerent cotra uerbu Dei, Hodie Papi/lie non quidÃªaqua ututur pro Ul no,fed lacÃ©rant nbsp;nbsp;mutilÃ¢t facramcntu,^^ alteram parti

populo eripiÃ¼t: neq; cogitÃ¢t 'interim quid Chrifttis docue rit autfccerit, fed tantÃ¼ quid aliquot homines contra tier bum Domini decreuer'mt. It a prifeis illis Ã¯udaoru tempo ribus,cu omnia expcderÃ«tur ad feripturas,omnia erÃ¢tft na cr mtegra, Cum aut cotrouerÃÂ£ reuocarcturad Rab b'mos,qui fedebÃ¢t 'm cathedra Moft,omnia erÃ¢t uitiata et corrupta. ÃoÃ©j; pharifei reprehÃ«ft funt Ã Chri^lo, q, ptO' pter traditiones fuas uiolarÃ«t mandata Dei. Ad htCcquH aliud quÂ£ritur,q ut animus poÃitacquiefcerelAcquiefee re autÃ« animus no potent niÃ in uerbo Dei, Sed uerbuw Dei,mquiunt, obfeuru eÃ¼. EÃo ; nbsp;nbsp;Patres ctiÃ¢ fepÃ¨furi

obfcuri. Quapropierfemper uacillÃ«t oportet animo Gâ c5fcientia,qui ancorÃ¢ iflÃ¤Ãbi aujÃ¨rut. Hune ordinÃ« ethni ci quoq;fcriptores fecutifunt. A notiorib. enm,mqtiiÂ«b proficifeendu eil adignotiora. QuÂ£autÃ«ad rcligionÃ«at tinent'Ãde tantu nota funt,no fenfu. Atfidei feriptura no^ tiorcs funt q Patres. Pides enim eÃ ex auditu,autÃ us aute ex uerbo Dei,no ex uerbo Patru. Sed 'm primis animad' uertendu eil,quod habet Paulus in priori ad Corint.Spi' ritualibus,inquit,Ãgt;iritualia coparantes. PiÃ¢ animalis ho mo nÃ´ percipit ea qute funtJfiritus Dei. PaciÃ«da eÃer^o coUatio, utffiritus naÃerffiritualib.confirmetur. QJiii autem tam eÃÃiirituale, q diuinÂ£ literÂ£ i ProÃ{lÂ£ enbo sut immediate,ut ita dicÃ¢,Ã Ãgt;iritu Dei. Sed Patres quoq;t aiunt,funtÃ}irituales. f'ateor:erÃ¢t enim Ãdeles cz recette ratiiSed quoerant ffiritualesl CertÃ¨no quatenus eratP^ tres,fed

DE VOTIS ET CAELIB. 475 ^(^!,fedquatenuserStChnÃ¼idni. UocautcomunecÃ ^nib.fidelibtK. Et ut fitermt PatresÃgt;Ã¼ales:n5 tarnen ita P^'orfui erÃ t Ãuales, ut nihil haberet carnis, aut afjiÂ£t:it ^KWditi: no enim femper aut loquebÃ tur,aut fcribcbant^ âlt;â(t fenticbÃ¤t exÃiritu. Pugnant etia interdu inter fe:ita ^ofaeiunt facrtc literÂ£.Addo,in Chrifto no eÃ maÃultis^ ^^qifcemina,neq-Ãruus, neq; Uber,fed tantu noua crea-^Ufa.SpiritiK enim Dci no aÃ¼tgatur perfonts,ut in hocÃt S'fÃ¶d fit rex:in illo,qu(gt;d fit fubditiK:eÃ en'm comunis 0-^nibus. Habet PaterÃiiritu Dei ,fednoeo nomine, 1^fit P^ter-.habet iuuenisJpiritiiCei,no tarnen idcirco q, fit in ââ^itis.AuguÃ.cotra DonatiÃ.lib,i,cap.3.Qu,is nefcit fan fcripturÃ¤ Canonica tarn ueteris q noui TeSiamenti, ^^tis fuis terminis cotineri, eamq; oinnib. poslerioribus ^pifcoporiÃ¯ Uteris ita praiponi, ut de iUa cmnino dubita-Uetdifeeptari no pofiittPpifcoporuautliteras qiitepoÃ ^ofirmatum CanonÃª, uel fcriptie funt, uel fcribuntur, zr poquot;fcrmonÃ¨Ãrte fapientiorÃ« cuiuslibet in ea re peritio-tis,zrper alioru epifcoporumgrauiorÃ«autoritatÃ«, do-^iorumq; prudentta, CT per cocilia feimus debere repre bendi,fi} quid in eisÃrte Ã ueritate deuiatu eÃ.Et ipfa con silia quÂ£ per fingulas rcgiones,uel prouincias fiunt,ple-^artoru cbciltorum autoritate qutefiunt ex uniuerfo orbe ChriÃano,fine uUis ambagib. cedere : ipfaq^ plenaria Ãpe priora poÃeriorib.emendari,cu aliquo experimeto teru apei'itur quod claufum crat,cr cognofeitur quod la iebat.Et cotra Maximinu Arrianum epife. Nunc,inquit, Â»ec ego Nicenu, nec tu Arimincnfc debes tanq prÃ¦dica-turus profirre conciliii. Nec ego huius autoritate,nec tit illius detineris.Scripturaru autoritatib. non quorucunq-proprijs,fed utrifqi comunibus te^ibus pugnemusnit res cum re,cdufa cum cdufa,ratio cu ratione coneertet.Et dt

Bono Viduitatii.Qjiid ego amplius te doceam,qua tjuoi tipud Apo/hlum legimuf i fanÃ¢a enim fcriptura noftrie doÃ¢rinieregulitmfigit,neaudeamwfaperep}u[qudmo-porttat j'dpere:fed fapiamU'!, ut ipfe ait, ad temperatt-tiam,Ãcut unicuiq; dominus partitus eitmenfuram Ãdei. Sed obiiciut nobis, Paulum in Epi/hla ad Timotheum ap pellare EccleÃam columnam Veritatis. Fdffor : eR quu dem columna Veritatistfed non femper : Verum tjuando nititur uerbo Dei. Et EccleÃa dicitur Ã GrÃ¦ca uoce KixKÃ ^xt : exeitatur autem er euocatur uerbo Dei : Gâ ^uÃ¤ diu ex eo agit, tarn diu eÃ columna Veritatis. Quid, ergo abijcrnusPatresmihilrninus. SedminuimusÃuper fiittonem multorumde authoritate Patrum, ^uiiÃ¼orufU uerba eo loco et numero habent,guoÃ eÃent uerba DÂ«. Ululta Uli guidem fcripferunt,Ã§y inuenerÃt, qu^nos for taÃfenuncjuammuenifÃemus. Non tarnen ita omnia feri-pferunt,guin oporteat nos iudicare atc^ expendere (luid feripferint. in iudicando autem de rebus obfeuris duo no-- bisproponenda funt nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;quorumalteruminteT'

num cÃ, hoc eÃ¼ ffiritustalterum externum, hoc eftuer-bum Dei.Tum Ãadh'fc Patrum etiam authoritas dcceffe rit, ualebit plurimÃ¹m. Sic 'm cauÃs ciuilibus oratores, Â« tarn conÃrmata, addunt argumeta alia Ã iudicatis,e.tqttr interdum plurimÃ¹m habentponderis.Iudex tarnen fecun dum ea non pronuntiat. Legibus enim uiuitur, utinijuit DemoÃhencs, non excmplis.Hinc inteVigitur illudAU' guÃ¼ini contra epiÃvlam Fundamenti.Non credereinfm-quit,Ettangelio,niÃ me authoritas EccleÃ^e commoueret. HicfemiriÃce ia^ant aduerfarij,csâclamant,mdiore^ eÃeauthoritatem EccleÃte,qudmuerbi Dei. Et proÃ-runt regulam dialedlicam : propter quod unumquodque eit talc, iUud ipÃum efl magis tale.Sed propter Ecclefu/i^

DE VO TIS ET CAELIB. 475 ' fft^uiunt,cretiimus Euangclio'.crgo multo mÃ¤gis creden-^UiKe/i Ecclefiit. Excutidmus lUÃ¤m regHlam,Gruidc4-â nm quantum pro illis faciat. PrÂ£ceptor in caufa /Ã¹it, ut ^(Tgilius effet poeta : ergo praeeptoriBefiÃ¢t magii poe itiquamyergUius. Propter uinumaliquiieftebrius aut fiiriofui : ergo uinum ipfum magis eft cbrium aut fimo-fum.Curiffi,non fequunturiQuia 'm cauÃs efficicntibut rÃ©gula non tenet, niÃÃt er tota cauÃa, er proxima, nonreinota,dut'mflrumentdlK.EccleÃa autem non eft to tâi caufa,cur credamus Euangeliotaccedit etiam ffiritm, fne quo nunquÃ¤ creditnui.Conferuantur quidem feriptu flt;e'mEccleftd:er'db epifcopo dutmdgiftrdtu coferuantur tejkmentdffed ed nee epiftopuf nec magiftrdtm mutare poteft. Etotarius dut tabellio feribit dÃ¤d er contradut, Cr'mterdum feriptd apud fe retinet. tÃlon tarnen maior ft des habetur notdrio,quÃ m te/htori, aut contrahentibud. Sed diccre folent:hÂ£retici non credunt feripturis. Atqui id ipforumftt uitio non ftripturaru.Et ludÃ¦i obftinati ne tibrifto quidem credere uoluerunt,dutApoftDlis.ld autÃ« ipÃsuitio uerti debuit,non Chnftv, nec Apo/hlis. duid quod ne Eccleft^ quids uolut crederei Nam poft NicenÃ¤ fynodum Ariani etplures erat, et pertinatiores,quÃ m un quam ftiir ant antea.Sed qui EccleÃÃ¤ftAtuunt fupra fcri~ pturjf,eant ipft ad Turcos,ut EccleÃÂ£ duthoritate ac nomine eos mducat infidcm.Cypridnus de Ãnguldritatc cle ricoru habet locum pulcberrimu. Si totum, inquit, quod gerimusadhoc tantÃ¼modo gerimus,ut domino placea-mus, profedo hoc folu erit iuÃ¼it, quiequid uoluerit, er iujferit,et probaucritDominus,cui placcregeftimus. Ni ctt p.rÂ«t no poÃmtofemetipÃsfcire,quidfuisdominis pla ceat,niÃ dominoru fcquantur imperia, er utiq; homines hominufnniliu Ãbi non ualeant utilitates agnofeere, niÃ

47lt;$ PETRI MARTYRIÃ\ ticce[)mnt,(]uod obfcruÃªt, multÃ ntdgis mortales nelciut immortalis Dei iuftitÃ¹tm comprehendere, niÃ ipfe tÃ¹rum fuarum dignÃ§tur iudicid detnonRrare. QtiÃ¤inob^ rem iÃ¼i gui Ãigiunt fcripturof, ey colunt Patres,mihino uidcntur theologi did pofjc,fedpatrologi. Nojdutniidi cemui,guod guidam ohm ethnicuf re)Ãondit,non curÃ¤re Ãe minutai Mos Geos, modo louan hdberet propitiu ; id nos no tantifacimus Patru fentetids modo fcripturie 4 no In templis bis fdddnt. Quamobremuidemusolim laudabilemÃiÃb non funt le conÃtetudmem, ne guid legeretur 'm PcceÃd prÃªterfcri-pdtrds Cdnonicds: idg; condlio CdrthdginenÃ tertio de--CanonÃ®^^. lt;^lt;^tum eÃ. Pt 'm fynodis guu/m controuerÃie eÃint ultrÃ´ Concilium diÃgt;utdtiÂ£,epifcopipoflremoÃententidmpronun-Carthagi- ddbdittÃ¨ fdcrisUteris. Cuius rei exemplum luculentiÃi-tium mumhdbemusdpudCypridnum.JÃ¼dmguumcontroueT' teretur 'm condUo de Bdptifmo hicreticorum, epifcoptis guifguefententidmÃidm probduit tefl'tmonio fcripturd-rum. Deinde guum uolumtis 'mfldurdre EccleÃdm,hi gu4 ddtierfdrij ipÃmultd deprdudtd ejÃe cofitentur, nihil con fultius cSl,gudJtt omnid reuocdre dd primd EccleÃ^ prin dpu,zy'religionis primordid. QudndiuenimconftlH-mus in concilijs e::r Pdtribus,uerfdbimurfemper 'm iff-dim erroribus. Itd in RebujÃublids ubi dliguid colld-pfum e{l,boni dues ddiit operdm,ut id reuoceturdd pri-nid initia duitdtis Ã§y- fiinddmentd,Ãbondfiierint. Sed ne longius dbeumus d propoÃto,dduerfdri/nobis per-petuo obijdunt uotum. idprimÃ¹m uidedmusdnex uer-bo Dei obijddnt,dnÃne uerbo. Siidobijddnt exuer-' bo Dei, omnino cedendum efl ; finÃne uerbo operdpre tium eR uidere,in guem Ãneohijcidt,et guid uehnt.'Ãdin Ã uotii Ã¼dtuunt zx cultu Dei,guo homines iufliÃcctur,et cteltflia prtcmid mcredntur, eÃdpertd mpietds,necÃrri ' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;U nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;poteÃ.

DC VOTIS ET CAELtB. 477 poteft: iuÃiÃcamur enim gratis,cx fide,non fx operib.et fternafilicitasgratiiilatur. QuodÃdicent,feinuoto tdiÃcatione tantum cjUdn-cre,nc id ^uidetn audiri debet. Certit eÃ enim ex eo fccuta eiÃe nutgnam piorum hotninu fuerÃonem. VerÃ¹mÃ contra uerbu Dei uotum obtruda ^HfjÃrendum omnino no e^.Supra ante pluribut uerbis iocumm, uotum cÃ¦libatus inueÃ¤um effÃ¨ contra uerbÃ» ^ei.Qj^obrem uideant lUi cfuemadmodum tolerari de-beat.His iam conÃitutis,uenidmus adÃngulos Patres, ut pjtfjs pluÂ» Wiiedmiw quid illi deuoto c^citlibatufenfer'mt,Certe,ut Ã¦quo tri-^âfoduerumefifateamur,eosinhaccaufa habennts ini- buerunt ^Mores.Statim enim ab ApoÃoloru temporib nimiutri-^âiceptumeÃcielibatui.QuibusautemdecauÃsidfaÃ¤Ã¼ tui. Ã^ifupra multis uerbis docuimus.'^on tarnen huiccauÃe da prorfus iniqui Ãant Patres,ut omnes contra nosfaciat

enim potenseiiueritas,utetiÃ¤abinuito interduex oftoij tofqueatur.SumemusautprincipiumabApoÃolistnam magna ex lt;jâlt;odammodoÃtntPatres Patrum.Ã¯lliautemprimu,quis parte con -ÃÃnt fanÃ¤iÃimi,tarnen no ajÃernatifuntconiugia. bnÃ´ P in-edimus AmbroÃo omnes babuerÃ¼t uxores,praeter Io Â«Â«Â«Ãª er PduZijDi.NiÂ«Â« in iUa uerba Pauli, DeÃ)ondi uos dni uiro uirginecaÃttm exhibere ChriÃo,hlt;Â£c,inquit,re-Ãttnda non Ãantad corporis caÃitate. Nam ita exclude-Remits ApoÃolos ab eccleÃa ]i)ei,qui omnes pra;ter loan-iKnt Qr Paulum habuerunt uxores,cr tarne pertinebant

ecckÃÃ¤.Paulus ergo inteUigit caÃitatanjÃiri(us,ne ec ^eÃa inÃeiatur idololdtria,aut adulterio hlt;Â£reÃim,et pra ^âtruopinionu.SedÃ)lentdicere,ApoÃolos,po{iqueniÃ-Ãntad Cbri?lum,repudialÃe quodÃ¤modo uxores,Grab il btrum confortio abflinuijJe,Qui iÃiX dicunt,Ãta tantii di-cunt,nihil probanftmo abfurdÃ¨, er Ãne ratione dicunt. f^niÃ mterceÃijÃet adulterium nuRo modo licuitdifee

478 PETRI MARTYRIS deredb uxoribus.UecChriÃ¼ut ucnttinmundum ut fr' ceretdiâMrtid:fedpotiiKmonct,ut ^uos Dem eoniuH' xit,homonefrpdret. Qudnqudm itd ArnbroÃum d' tÃ¶hoc loco,non utprorÃts conceddm in edm feitteri' tidnj.VnÃ¤c enim friebdt tlle,Pdulum non htdttiiÃe uxor^ Nicolaus nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;PdfrÂ« eo longÃ© dntiquiorcs putdnt hctbuijfr-

a iaconus nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;dicemits de didconiiiHicoldtis didconm btt'

habult vxo buit uxorcm,ut apparet ex Eufrbio er Clemente.Sed de tem. eo poÃ plttrd diceinus,quum uentum erit ddChnentent^

Philippus didconm er uxoremhdbuit, er filidf.dÃ¿^i^i Ji^ctmuT nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;rÃ©fÃ©rant in numerumApoflolorumyerÃ¼tit

Eabuit vxo nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;multum refirt.Hoc certÃ¨ ex bis exnnplis intcBi-

Ttm. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^us,^unus nee Apoliotijnecdidconiabhorrered Â»he

Ignatius nbsp;nbsp;erjÂ»Â«oâio. Iârlt;r reliduos Pdtres primus occurrit tgMtiue

Cuius epifklte erÃ numerentur inter apocryphd,temen eds diligenter excutietnus. Prat epifcopus Antio-chenÃs uir fdnlt;!l!Ãimus,er conÃ^ntiÃimusmartyrâ¢ R cum ChriÃi cduÃd condemnatus efÃet ,er obijeere-turbefiijs, magnd uoce inquit : Ãumenttm fum Chrt-Ã¼i,oportet ut bcÃ¼idrumdentibusmoldr, utiÂ»ue/uÃ¤r mundus pdnis Dei. In epi^old dd Philddelphienfeb Nort detrdho, inquit, de cueteris bcdtis, qui nuptiÃeo-puldti fiterunt, quorum nunc memini. Opto ettiÂ»t Dfo dignus dd ueÃigid eorim in regifo Dei inueni-ri: Ãcut Abrdham , tÃddc, ideob, Ãcutlofephus, E-pi4Ã®, er ctetcri propheta::Ãcut Petrus,erPdulus,amp; reliqui Apofloli, qui nuptijsÃteruntÃoeidtitqui nonli-bidinis cdufd ,Ãd poB^critdtis Ãurrogdndit grdtid con-iuges hdbuerunt. Primitm ditÃe commcnddjÃ uirgint-tdtem,Ãed non itd tarnen, utquiequam derogaret mantis.tmo optat,ut ipÃ contingdt, ad iUorum accedm ueÃigid. Q^rematrimonium nihil impedimento eii ed iterudtÂ»

PETRI MA RTT RIS 479-, ^ternain falutcm. rnumerat 'patriarchof, quifantilia-fittr cum Deo locjuebantur jacie ad facicm, Ã§r Pro-phetM,crAlâOÃolos,lt;juicrÃgt;iritu fanfJo erantprÃ¦-diti, ^populo proponebant uerbum Dei. Stillos iionmpeditbat 4 janiia fiinilione malrimonium, cur Â»line cum facro nuniÃerio non conueniati Sed dicunt fe fiieflare oportere diuina : (y ilii diuina fjieilabant, ut ^ui maxime dicunt fe pra:dicare, atgue utinam pruedi-went : illi tarnen pr^dicabant aÃidue. Sed mitto Jgna~ luftinus I nbsp;nbsp;fiMW,Â©- uenio ad luÃinum MÃ¤rtyrern. Is iÂ» fccunda A-

pologia, cjuam dedit Antonino imperatori,lt;juum male audiret EcclcÃa propter Gnoilicos, O' Carpocratia-nos,^ui uxores habebant inter fe coinmunes, ita rejfon Jff. Sunt multi in ecclefia,ciuife ca^rauerunt propter fegnum ctelorum : uerÃ¹m Tfoc non ctiiuis datum ell.

Siijuidem o ^ui iure humano duas uxores ducunt, pec-catoresfunt, iudice prÃ¦ceptore noÃro, o ^ai/Ãedlant tnulicres,ut alant concupifcentiam. Et mox : Et multi in titroijuefexurcperiuntur egreÃi annum fexageÃmum, ic feptuageÃmum, lt;]ui Ã teneris difciplina Cbrifliana imbuti perpetuam caflitatem conferuauerunt. Htc de ca-flitate uoluntaria mentionem facit,nuBam df Hoto. Imo â¢W(}Â«if$,rtMm uotum nommÃ¢t in ijuaÃione 89, fateor: Sed uideamus, quid dicat. Tradlatur hiÃnria deÃlia le-pbtbf. Verba autem eiiis funt hate: PermiÃt Deus il-Idin immolari, non quaÃ humano fanguine deleÃ¢are-tur,fed quo documentumÃ^tueret polleris, neunquam (mprizdrntcr Dfo Hotd nuncuparent ' Multa eiiim me-tuenda funt abfurda in eiufmodi uotis imprudentibus: quÂ£ ne eucniant, projfiiciens Deus, permiÃt immolari filiamiepthe, Quod quidemnon fiiit antegreÃi conÃ-lij uel Dei, uel ipÃus Iephthe,fed accident imprudentis

KotiHiec uerbaÃaducrftirij cxpendercnt^nonitdhom-nesadigerentaduotdjUnde uidemui tot maldincccle-fidin rcdundaffc.Sedobijcicnt: At ^Uteflionc uige/tntd prima addit etiain infuperdemottachif. Eftotfed pri-mÃ¹m eo loco nuÃa eÃ¢ mentio de uotii : deinde hoc adio illcts interrogationes non elJÃ¨ tuftini. Ã¯d nifi probauero, nolomihiguifquam credat. Ã¼am quaetate uixit Ã¯ujÃ-nui ! Anno Domini 1S4. ÆÂ«amp; Antonino. Ef MmeÂ» quÃ¦Rione n. Â©â so. citÃ¢t Origenem quiuixitfub A-lexandro Mammte^ Anno in. Videmus ergo Origenem longo pofl tempore fequutum eÃe luftinum. Hic Atmen quifquii ciitcum ita citat^ac/imultoantÃ¨ pr^eeÃiÃet. Adh^ecmentionem facit de Manichdis. At Kanes author eins fedhe multo poH uixit fub Aureliano , Anno 160. ut etntum anni omnino inter-fÃ¹erint,inter eiim,ey' Ã¯uÃ¼inum. Et quteflionc quinqua-geÃma fecunda ad Orthodoxos negat iÃiiÃe uerum Sa-muelem,quem maga excitauit.Atin colloquia cum Try phone Ã¯udÂ£o, qui Uber Ã¯uitini eflÃne omni controuer-Ãa, ait ÃiijÃ Samuelem. EuiÃfe er non fitijfe funt con-n- tradiÃ¼oria. Quare liber ille Interroaationumnonui-Uionyiius nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;o .

Corinthio Â«Â«Â«ââ¢ ejje iustini. Proximus fft DionyÃusCormtbio-rura epifco rumepifcopus,quiepifloUmfcripÃtadGnoÃos,inqua Pââ monuitPinytum iÃ¼orum epifcoptim,quiiamtuinc(x-lt; nbsp;nbsp;nbsp;perat eiufmodi quippiam meditari, ne lugtem caÃitatis

Ã-atribus imponeret, quodiÃ¼ifirrenonpojfent,ereiâ tatur ab Eufebio, ern Hieronymo de uiris iÃ¼uMus, ittnxMt hune fequitur Irenieus. iSe hac dere neutramin partem multa feribit, Aliqua tarnen habet,qutenonni-hil pro nobisfaciant,libro primo,capitenono deMarco quodam, quem ait fÃ¹ifjc maleÃcum,crmagum,zf praedHgiatorem. Efficereenimfolebdt prteliigiÃgt;gt;^^â*ââ

DE VOTIS ET CAELIB. 481 fww in calice ruberet,dc Ãfanguis effef.e^ de paruo calice cum magna Jj^edantium admiratione magnum im-plebat-DecepitetiammuliereSjCrcat iÃ¼exitadadulte-fia. Vnde (juumuenilJitinAfiam,zrdiuertiffÃ¨taddia-conum ^uendam, eiuc uxorem corrupit mails artibus, CSquot; abduxit. E4 pofl-M lt;^uum egiÃet poenitentiam, re-fiituta eHecclcÃÂ£. Ex hocloco coÃ¼igUur, illiim diaco-num non folÃ¹m habuifjÃ¨uxorem^jcd etiameam domi fitÂ£ habuliÃe. idem lrenÂ£us Itbro primo,capitc trigeÃmo pyÃ³no,Ait,'ratianum (^ucndam diÃcipulum iu^lini, lt;jui ^uandiu preceptor uiuerct,(juum Ãe continuijÃet in offi-^ioypoÃ¼caelatumÃuperbiaeequajÃe matrinonium fcor-tlt;ttiont.Et quid aliud noflrifaciucaduerÃariÃimÃ¶ ifli ma-^inonium miniHrorum fl).tuuntelJÃ¨adulterio,Ã§jâfcor-latione deterius. Quid eil conÃentire cum Tatiano^Ã iâocnonefll Et utne hoctaceamjibro Ãecundo,capite ^âidrageÃtmofexto,idem Irenaus Ãcribtt^quum uniuer-f'iÃcriptura ^prophctica^ CT EÂ«lt;tngff(cic in aperto ÃKzrÃne ambiguitate,crÃmiliter ab omnibus audiri pcgt;Ãint,^r f. V/dMzit hcec uerba pro nobisne, an pro ^^iiÃaciantilllipopulo eripiunt Ãcripturas, Irenauseas ^ult ejÃe in aperto,cr Ãmilitcr audiri ab omnibus.âVenia

nunc ad Clementem Alexandrinum. lÃ® iÂ« Ãecundo , ^iiâi'opadagogicapitedecimo,Ãcribit in huncmodum:

fwnmd oportet Chriflianos,aut matrimonium contra nus. ^fgt;'e,aut,Ã qui non contrahant,munde ac pure uiuere, Ãac oportuit papiHas adÃuosÃacriÃcos accommodare. NÂ«Â« Ãi pure er munde non uiuant, Clemens monet,tu contrahant matrimonium:illi autem contra Ãbstuunt.

^antumuis enimÃgt;urce,ac impure uiuant, tarnen eos non patiuntur uxorem ducere. Sed ueniamus ad apertio

KX! nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;l7rXri^,!7rt/9^X,V , Et de philippin

TiCS d'JyiXTifXS' tivJ[^K;ill Â£^ilt;Aunl,V. EtÃ¢llO loco,PM hit inquit, cfuoque non e^ ueritus in cjuadamepifiol^ nomindre coniugem CMm.Ed autan epijiola e^ad Pbi-lippenfef,in ijua Ãc aÃatur uxorein fuam: nbsp;nbsp;nbsp;rÃ ae ai-

yy^ffie, Qjtjin alio loco ad CorÃ®niinos,ait,finott circunducere, quainutsalioqui liceret..Sic enimatt: tJon habco poteÃatein Â»â fi.tKfHp yvi/xtiix circundU'^ cendi,Ãcutcrcieteri ApoÃ¼oli,Ã§y fratres Domini,C Cephas f Clemens ergo tedlis edi, Paulum habuijÃu-xorem. Sed bÃ®c aduerfarij occurrunt, dicuntÃ¢-lios Patres idnegare. Et in earn fententiam citant Am-broÃum, ChryÃoÃomum, Uieronymum, Augudlinant, Theophyladlum. PrimÃ¹m ^uÃ´d ad autboritatem atti-net,nemo unquam exploÃt Clementem, guaÃ uirum malum,aut non reHÃ¨ fentientem. Deinde quaro, qiiuiÂ» tgnatius , cr Clemens propiores Aposlolorum rem-paribus fiierint, c?' rem omnem fcire facilius potue-rint,cur non illis potius Ãdes habendaÃt,quÃ¤mhis, quilongopodt temporejccutifuntiCertÃ¨quandoiitlde fÃ¹rto Uelde hoinicidio teflimonium dicendumedl,ma-gis iÃis credttur,qui propius adÃcerunt, niÃ impro^ bi,autmalitioÃ eÃÃe arguantur,quÃ m alijs,qui fcire non p otuerint. Sed hic Smythxus meus clamat, locum ilium Ignatij impoÃura alicuius hatretici ejÃe depraui-tunt quo facilius perfuadcretur,licerefacerdotib:isiii-cereuxores. Ã®iam Oxonij inquit,in bibliothcca\A\i~ gdalenenÃ m libromiris uctujiatis,non excufotypis, fed manu perpulchris charadteribus exarato non iK-uenitur nomen Pauli. Pulchrant edl,quumaliqHiio-bijeitur ex Patribus, quodfoluerenequcas,re)^onde-re,io-

DE VOTIS ET CAELIB; 48J rejocunt ejjÃ¨ dcprauatum db hlt;eretico. Et nonnihil mi~ Ã¯or cur Clemcntem quoque non ciitfui Ãtdicere, de-prdudtum effÃ¨ eodein modo, Uunc dutem crrorm m Igndtio, cur dnte hune Ariftirchum uidit nemo i Tumille hÂ£reticus,quonomine,ubi.dutqudndo fuit? HjcfdtiseftSmyth^o dicere,fiiiÃ'edliqucm,SediUe d-liquis unde tantum naiitU'S eil potejhtan in libros, ut unus omnid excinpldrid , quÃ¦cunque ejjcnt, ubi-que terrarum potuerit corrumperei Veriim ut Ãte-rrit dliquii omnid exemplaria corruperit quo ed conÃlio corrupit i Vt facilius, inquit, perfitadere -tur,licere (acerdotibus uxores ducere. Elt;lt; cdKp inter-pofuit nomen Pauli. Eidiculum. QttaÃ minmÃtpon-dtris in PÃ©tri nomine, quÃ m in Pauli,dut quaÃnobis non Ãt fdtis , ut docedmus matrimonium non abhor-tfreafdcro miniiierioyÃ probari poÃit,Petrum uel folum habuijfe uxorem: dut, quamuis toUas nomen Pauli, quaÃ Ignatius non apertefÃ§ribat,Petrus er cÂ£~ teri Apofloli domini. Sed ut intelligas, ledor, quanta dehinc Smythdo fides habÃ©nda fit, ego quum ejfient t^xonq,uidi in bibliotheca Magdalenenfi librum ilium, quem ide ait, mir tÃ© effÃ¨ uetufiatis, er multale-^i,er multd cum alijs exemplaribus contuli.Qjiid quie-tis ! Inueni librum non modo non ita mirÃ© uetuftum, ut Smythdus prÃ©dicat,fed etiam multis locis corruptifii-ntum. Sed ut redamus ad inditutum,quamuis inquiunt Ignatius er Clemens fint magna: authoritatis, tarnen uer ba Pauli iÃ¼orumfententiam non probant,ElamÃ in epi-Ãold ad Philipp.uxoremfuam inteÃ¼igi uoluiÃet, rfÂ« ain dixiffet potius in feetnineo genere,qudmygt;'Ã©atgt;, HÃ®c fgo non poffum non mirari utUe idos eorrigere Grtei

fcripta,(]uuin cr nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Clemens Ãterit Grlt;eciK, (Sâ

prÂ£fertiin Clemens gr^cÃ¨ doiUÃimus, eSquot; in oratoribiis maxime uerfatus, eSâ tarnen Pauli diilione no fit offÃ¨nfius.Proprium enim cR Atticorum mafiulino genere uti pro fioenÃ¼neo.Sed dirent Ãrtafje,Paulum coiit muni potius lingua ufum efifiejquÃ m Attica.An ucrÃ´ eâ pifiolam Pauli ad Titum non legerunti Naminilltte-piJblaficficribitjApparuit nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.^zs'c.

Modern prorfius modo,quo hic uxorem fiuam-dicit ffiota.PtcertÃ¨ Paulus fi uirum aliquemeo loco tutelle'' xifiÃ¨t nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;eum potius appellajfiet,quÃ m sriâlvycp.

IPiufiquitmcnimfi-atrem av/vyof/fialutauit. Adhtecquo-tiensfialutat aliquem,eum ueluocat proprio noimne, uelitadeficribit,ut intelligit poÃit,quem uelit. idM-temhoclocononfit. yxorem autem fuamita appeSat tv^vycfj, ac fi earn fiuo nomine falutafiÃ¨t. Alterum au-â tem iBum locum ad Corinthios,Non habco potefljtdeiÂ» fororem mulierem circunducendi qtc. fuperius ex-plicuimus: Scd dicerefiolent,illa uoce,yv^x/aa,aliain quamuismulieremfigntficari,non uxÃ´rem. Cur ergo Ambrofiu s nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^âtuluf fororem mulieremiCiuid erat opus, ut ad-

deret mulieretn^ Qjtafi uerÃ´ uir aliquisfoleatdieifo' ror. Effet nug(,tio,ft ita fenfiffet. Scd uideamitseiui loci circun/ktntias. Qjice erant itla; mulieres, quas PaU' lus dit,fibi licuijfe circunducerelAmibrofrcÃÃ¶detÃiÃe diuites matronas et pias,quÂ£ de fuis facultatib. uidit fib miniflrabant Apofiolis.Quid ergo agit Paulus eo loeo ! Ait,fepoffepro fuo iurepetereab ecclefia, utres fibiai uiilumnecejjÃ riafuppeditentur.Ncqueidfolum ,fede-tiam ut mulier,quam pofiÃ¨t circunduccre,fi ucÃ¼et,ab ee-clefijs aleretur. Ã¯ta enim projfieilum erat alijs ApoÃolis.

DE VOTIS ET CAELIB* 48$ mulieres iU^ it4 erant diuitet^ut ApoÃ¼olot alerÃ«t omnia iUis neceÃaria fupptditarent, quomodo iJÃA ^Ã¶fentiuntcum inflituto Pauli- Quare nonoportuit tant ficdtClementein condemnareterat cnim cr pius uir, cr ^tiquiÃimus,cr iUis temporibus,ut iflifacilius fcire po fuerit.Sed obijciiit^Quid ergo dixit Paultts^Volo omnes fffe,Ãcut ego fum {Nrfni Æ marituf fuit, uideri poteH ai ^Patrimonium pottut hortari hiiuerbis, quÃ mad cÂ£~ ^batuin.pacilis eRre/ÃonÃo.ilabuit quid^ Paului u~ ^orem: fed cam reliquerat Philippis ex confenfu, ut fxpeditius prtedicaret Euangelium. Ã¯taque habuit u-^orem,quaÃ non habcret,ut quamuis effet maritus, ta-Picn uideri paÃet ctelebsi eÃ´quefeproponit exempli ^oeo,quem imitentur. Sed quid re/fondent Clementii ^âunt,Patres quumfcriberent inhareticos,uiolentius ^Â°''ÃjÃferipturas. Ita Clemens, inquiunt ,quum contra Tatianos,^^ Eucratitas fcriberet,quacunque ratione il-los uolebat opprimere,Accipio libenter,quod dicunt,G' (âcto,utmihiquoquetantundem concÃ©dant alio tempo-ffjKt mihi quoque liceat dicerc, Patres interdum urÃÃc Ãripturas uiolentius, Sed redeamus ad Clementem Â» De tlicolao citÃ¢t hifloriam,quam etiam narrat Eufebius. Ait Â® epim,cÃ¹m haberetformoÃÃimam uxorem,c(iepiÃe mali *iiiiire,quaÃ laboraret Zelotypia,eum autem,utfe pur-garet,adduxiÃe uxorem in medium, dixiÃe publice: falt per me,er nubat cui uolct,acÃ iUi dediffet libeUum-fepudif.Htecautemeius uerbaalij perperam intcllexe-runt,quaÃ iUe fenÃffet uxores communes eÃe oportere^ AtqihincnataeÃfedlaillaJ^icolaitarum,qui tuebantur kxorMincojn)Â«Â«Â«jf4toÂ«. Excufaturtarneliicolaus,quia Ã§olaitÂ«/ iHi eum aliter acceperunt,atque iUe fenÃÃit. Eoque uxo rmretinuit, ati^ exfaÃlwpr0(reauit,qua,utait Cte,

4SÃ PETRI MARTYRIS tnen!,uirghes permanferiint. Idem Clemens rÃ©futÃ¢t iHo' rum argumentum, qu iex7- capite Pauli ad CorinthÃ¹ts probare uolunt, non efjccontrahendum matrimonintiu Ita enim colligunt:Bonuin e/l i^lierem non tangere,er' go malum cil tangere, ld reÃitat Ã fÃ®mili. Paulus,inquitf, oJlauo ad Corinthios ait,Bonum efl noncomedere Ht' nÃ©s. O' non bibere uiiium. Qj^are ft ex altero loco imfe* dire uolunt matrimonium,ex hoc,inquit, impediant,nt quis edat carnes,aut bibat uinum. Ntq; doceat, nihilef' fe obfcoeni in matrimonto,citÃ¢t k^c uerba Pauli,Sanlli' ficaturmulierinfidclisperuirum fdelent. Quare ma' trimoniurn nihil mpedit,inquit,fanHitatem. iBiautenl dicebant,f e noUe nubere, quid iam faÃ¼a effet refiirre-Ã¢io. In refurredione autem, inquiunt,neq; nubunt, contrahunt matrimonium.'Verum quidem eÃ,ir:quitiie: Sed hoc etiam additur,P.egnum CeinoneftefcaofO' tusio'efca uentri^o' uentcr efcaiÃ§j- huncohancdt' ilruet Dominus. QuoretquoniamiamfaiiaeÃrefurre-Hio,nec edant po{ihac,nec bibant. Addit prÂ£teTeafiaf' fe maleÃcorum. O' magorum,0' eorurn qui angelos (f dtemones colerent, abÃinere Ã carnibus, O' uino. orf Venerca lo'oHudit ad locÃ¼ iUum Pauli ad Colcffenfesquot;. He tetigeris,neguilaueris,qult;e pereunt ipfo abufw.quit funtfecundum priecepta O' dodtrinas hominu,qUÂ£Ãt' dem quidem habcnt fapienti^ tn fuperÃitione O' htaid lita!e,o negldlu corporis,non in honore ad expletiottÃ© carnis. Qui deteilantur matrimoniii, chriÃum fibi pfd-

Qntte ponuntpro exemplo.ChriÃ¼us,inquiunt,nonduxituxo chr:ftm rr Wjf rgo nobisno licet uxorem ducere. Paremm eÃ,iit non Aiixe- pc,.Chrifli uitain imitemur.Belpondei Cletnetii, rituxoremn c er r ,â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;. .

iuxta c:k- ChriÃo Ãeijje caujas pecuiiares, ne uxore duceret, mentein. quienobisito fiit. Adfcrtautcintres. PrtinimChriflunt ' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â mijlt

DE VOTIS ET CAELÃ®BÂ» 4Ã7 fci/fr matrimonium c!t EcclcÃa,eo^i Â»on curaffe Qwitrf fjMM Plt;Â«p4 ÃX efgt;i/copi uocant feJponfosEccle-Â» fiÂ£,abutuntur ea uocc, cjuie proprtÃ¨ ChriHo conuemt^ Chr^iu enimfoliu eÃ ji'onfiMEccleÃ^e. Et PdÂ«/tÂ«ait^ dejjfondi uos uni uiro uirginem caSam exhibere Chri~ 8o:Mfi diccrct,Ego (um pronubus t^ntÃ¼,aut parttnym^ pbÂ«f, nonÃon(uf. Et lo4HÂ«rf B:ipti8lt;t fe uacdtamieun HâonÃfKonÃonfum- Alter a eau fa erat, guÃ´d nikil effet iniperfeÃ¢ioms in Cbriflo,utopuf habmet adiutorio.V-Xorautem adiutorium efl uiro, non tantum ad propa^ Sandamffbolem, ucrÃ¹m etiam ad multos ufus kumanne Â«ifÂ« TtrtÃ¹ autem caufa ff.it,lt;^uia uxores ducuntur, ut piTentibu^ morituris furrogentur Itberi. chriflu^ autem uiuitin leternum-.^uare noneratopus utfibi liberos forogaret, Et nos, cum erimus in patria, non ducemus UXoresâ.i^uoniam uiuemus in leternum, nec opuf habe^ bimus lÃ¹feris,aut uicarijs gui nobis fuccedant Addit Cle ^ns pnetereÃ -.Apoilolt feripferunt epiffolas ad Eccle^ PâU,eas^ plenas omnium rerum ad falutem neceffaria-tum. At iÃi nufguam prohibent nuptias, imÃ¨ potins do-I ^ent guemadmodum colendlt;efint. Ã¼am aduerfar^Ã-itbantur, in ueteri TefiamÃ¨to licuiffe eontrahere matri ; Â»âonium,fed nonlicere in nouo.Quapropter ducit argu

Kitiitum fX eptflolts ApoÃolorum. Ad htec, mariti, in'quot; guitfdeliguntur epifeopi, presbyteri,cr diaeoni in no -Â«O TfÃ´rfmtnto. l j tHiÃtebantur: fed hoc addebant, eos gui ita creati Ãiffent miniflri iÂ« Ãccleffa, fiatim repu-diajfe uxorestid guod PapiÃ¼ie etiam hodteÃeiunt. Cle me/isautem,imÃ´ uerÃ´, inguit, Eccleffa admittit epi/co-pos,presbyteros, diaconos utentesmatrimonio citrire j prabenÃonem. Vtentes, inguitgt;matgt;imonio, non tan-; tÃ¹m gui uftfint, Qj^ibus uerbiirefellitur iÃorum Ãti-1 , nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;M Â»

468 PETRr MARTYRtfâ le commentum. CitabSt porrÃ³ UlorciomllieyTatMÂ», O* eiufmodipeÃef Ã¯-uigeliumfecundum Aegyftios.Q3lt;4 qujle^crit, Naz^rteorum/tean Ebionitariim, an aliud, ne/cio.Sedin lUoSalome(Ã¯c affatur ChriÃium. Quandiu nobii m9TS dominabiturfChriilUi- re/j:ondet, quandiu uoi mulieres parietif. Ergo,iÂ»quit!t,ut mors ne ampliuf do tninetHr,tollenda funt coniugia. nlcpofjumui UerÃ¨dice re Euangelium iÃud effe fuppoÃtitium. Sed Clemens aliter rejpondet. Chridlus, inquit, his uerbis non prohibet part urn, fed tantum oÃendit euentum, mortem donwii' riÃ mulieres pepererint. Q^ia qui ortum habet, ne-ceÃe eÃ,ut en interitus conÃcquatur.Atq; idÃet, ini^uit, uÃJi ad tuUcitm. Sed redit ad Euangelia recepta. Hico-bijciunt parabolam. Citii inuitabatur ad conuiuium,re-Ãgt;ondit,Ãe,quod uxoremduxiÃÃet, nS pofÃe uenire.Ergo, mquiunt,non licet contrahere m4trimonium,quia auer-tit nos Ã conuiuio clt;eleÃi.Kefiiondet Clemens:ille,qui di-eitur duxijje uxorem,Ãgnificat hominem mundanis cu-ris,crcogitationibus implicatum, quiqueob uoluptates recufatfcqui uocationem Domini, lila nos moranturi conutuio Dei. AlioquiÃ ob earn caufam non licet uxo' rem ducere,eam ipjam ob caufam non Itcebit uiÃam aut boues e)nere,autterramcolere. JSlamilliquoq;feexcU fari uoluerunt, ne uenirent ad coenam. Sed obqciunt a-liud aliquanto in JÃeeiemgnuius ex Paulo. Qjji Ãue uxoreeÃ,cogitateaquieÃint Domini, quomodo place-at Domino: qui autÃ¨ duxit uxorem cogitat ea,quiefunt mundi,quomodo placeat uxori : diuerÃe enimÃintnM-Her er uirgo Qtia; uirgo eÃ¼,curat ea quxÃint DoniitÃ¹, utÃtfanÃ¼a corpore er Ãgt;iritu:qu-e ueronuptaeÃ,curat ea,quie funt mundi,quomodo placeat u^ro. Ergo ntu trimonium^inquiunt,prohibet, ne poÃimusplacere Do' mint'

DE, VOTIS ET CAELIBÂ» 489 â¢Â»Â«O. HÃ®cfciredebemui exhiiuerbis Pauli nihtlaliud foffÃ¨ colligi,niÃ maiore qnadam cura impUcari mari-I foÃ®.gwm cÂ£libes,Scd cum onuâ.ibui nonÃt datum,aeli-lgt;cm uitam uiuere , multi fatiits eÃ hoi (jualefcitiiq; cu~ Ãtbire,guÃ¤m uel uri, uel aperfÃ¨ fcortari. Duobut fniittpropoÃtis incomm^dif, id eligendum cfi,(]uod mi ledit. Nam necquigrauiter uritur, poteÃ animum ^ducere,ut Ã)iritualid cur et, Ã§r ea (juÂ£ funt Domini: ^uandoquidem diÃrahitur, ziquot; uehementer anime per-turbatur : nee qui aperte Ãortatur, er idcirci laborat fÂ»Ãmia,poteÃ ^diÃcare EccleÃam Dei.ClÃ¿in er mari' fjn habet quidam nutnera,quie ey Domino placent,Gquot; reiuntadgloriamDei ; quale eÃ¼piÃ¨ educate liberos, inÃ¼ituereÃnÃ¼Uam. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;aiitem Paulut di-

rnaritum follicitum eÃe de mundo, cogitate Jebe-quot;^tiMundum infacris Uteris bifariam inteÃ¼igi. Inter-enim accipitur in deteriorem partem pro peecate: Sed ita hoc loco non accipitur. Interdum pro cura qua-de uiftujcr alenda Ãmilia. Atc^ hic eÃ ÃnÃuPau-li. Hac autem cura damnari non poteÃ, modo ne cum diffidentia coniunilaÃt. NerÃ¹mdicent.atminiÃ¼etab Â°Â»snibiK,nedumabtÃiscurisfolutufG'liber eÃe delft- linÃ´,inquit Clcmens,non eil neeeÃe. Nlt;tm iÃt cute matrimonialesfunt quadam meditationes, (T quaÃ pteparationes ad regendas EcdeÃas ; er ideirco eligi-tur epifcopiu maritus,quife exercuerit in alenda Ãmi -lia. itaque cura iBa non eÃ tanta,ut poÃit aueUere Ã co gitationererum diuinarum, gquot; d cura EccleÃte. tdq; ex Luca mteBigi poteSl. Zacharias g Elizabetha Ã©tant coniuges : G tarnen Ã©tant iuÃi ambo coram Domino, erambulabantÃnereprehenÃone. QuarematrimoniS aonimpedit piÂ« cogitationes.Et addit ClemenstQui eÃ

Ã¹t matrimonio non poteil Deo gratitu agere! Non po-tefl foUicitui efje de his c^Utefunt DciiPotcjl, inlt;luit. muiternupta non poteÃ¼fnnÃ¢a effc corpore cr j]gt;iritii( CertÃ¨y intjuit,potefl. Nam ambÂ£ fanÃ¢ie corporeac jjâirt tu effe (fueunt, led pro fua portione, ut htecÃt nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ut

ttxor,tila ut uirgo.Sermo autem Apofloli non eji in md' teria neceff tria, utloefuuntur diale(iici,fed tantitm it hii,c{ute ut plurimum contingunt. Nam cjuod Paulus di' citÃominum uitio accidtt mterdÃ¼^non nuptiaruni. tits' mines enim non femper prudenter contrahunt matri' monium. Ducunt enminterdum uxoresnon ChriHÃ¹i' tiaiÃ¹nterdum oculii magisducunt, ty digitii tjuam iU' dicioautratione. Indejuntdifirafiiones CT foÃ¼icitudi' nes^ut mundo er coniugiplaceant. AtÃ guif i Dro piÂ» fantluinj; matriinoniim petat, nonitafuperfluiscurit onerabitur. At Clemens libroj, Strom, aperte mentions freit de uoto,ubi ita definit temperantiam.

t^i !rclt;i,uxTis vwi^D'l-lac natTiX ler iiiv aiati'Kiyiail, nxTx Ttjv i^MXayicuf.inquit, hoc eÃ, ex profeÃione,aut ex uoto. H;ec autÃ« continentia, inquit^ no tantÃ¼ eHin re Venercat'Xgt;xÃ nal 71t{gt;1 rljV yKHsossw^KK'iTTi^l tÃ¹r aif HXÃ ejsÃ§i rill'Quem locuin primiscogitare PapiHas oportet,cum tantopere urgent uotit caÃitatis. Verum bis locus euitari utcunque poÃetefed eH alius in fecudo libro multi clarior.Sic enim citÃ¢t ChriSi uerba, quatubiferiptaÃntnefeimus. isrxAti/

yÃ³.uxs l-iil (ici.rfO^Sri^ t nxi i {Â».y yxiaiffus^iali yX;aÃTj;. t KXrÃ c Ti^dÃ¢miv 'cjvav^ix! 'i)/.isX0yijitxs (.tÃ¨ ySftxt Â«yx.-JiIX(0.1 veria. QjiiprofcfÃis eÃ¼fenon duflurum uxo gt;'ota ro nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;maneto. Erant ergo Clementis ^tate pro-

gtcÃ¼hmÂ° f^Ãiones cafticatis,c;y uota.Pateor.ncc ero difÃcilis.linn uj toruni. turn inceperalit hominesdeflederc Ã uerbo Dei. EwnJ primis

DE VOTIS ET CAELIBÂ» 4^1-pfimisillii ApoHolidstemporibui.t^ui cum donum h t-i(rent caUbatUfyuiucbjnt cÃ¦ltbesfed fine uoto. Poftei fgt;'ant ijui profit er entur etiam coram Ecclcfiafe ueÃe id ^frectehbes. Adhuc tarnen nota non exigebÃ tur 4 quo -fjUitm ; into f! quit iÃoru, qui hoc paÃ¢o uouiffent,pofte.i ^âxifiecuxorem^non erat ei fraudi.Erat enimlegitimÃ®i ^trimonium. PofleÃ tarnen ccepit male audire, utBa - Bafilius. filimhoc genui matrimonij inceÃ¼um appeÃarit.QÃ¿an-

AuguÃ¼inus multii rtttionibia docet,huiu/modico Augiiftia. itaÃ¼us elfe lÃ©gitima matrimonia, quamuii mterceÃijjet Xotitm.Ettemporibmlufliniamtmperatorii,utapparet fxeiui ^uthiticis, minillri,qui pofi uotum duxiffent u-^9te5,deponebantur tantum 4 miiÃ¹Heriomon diÃ¼rahe-^itnturÃ matrimonio.t^unc cy exigunttir uota^Ã§r ma-

fflt;non di/fitebor etiam tempore Clementis apud pau-cos quofdamcaepiffe confuetudinem uouendi. C lemÃ¨s ta ^cnaddithanc cautionein: qui fufcipiunt uotum caÃ¼i-iaiiStUideant ne per impietatÃ¨ fufcipiant-.hoc efi^ite ob -fcoena patent effÃ¨matrimonia,neue alios contemnatuqui Â«xoreJ dwxerwtt. Vtruno;in Papifias conuenit: namÃ§r Witrimonia fada amp;objcana effe clamant, Ã§y fe, quia celibesuiuunt,multb putantfanÃ¢iores cy meliores ef-' le,qHimaliosquiuiuuntinconiugio. ClemensautÃª ma Â»et,ututerq;agatgratiaf Dcodedonofuo. Vtrunq-e-nim,(y calÃ»)atiK,Ã§y matrimonium eji domm quot;001. In 7. Strom^.tfit, Petrum adhortatwm ejfe uxorÃª fuam, eum lÃ» t d 'ceretur ad martyrium, lt;y earn his uerbii com-peÃ»affÃ¨,Heus tu,memento Domini. Talia, inquit,funt Apoflolorumconiugia,utfibi mutuo fintadiumeto, Gquot; mutuofe cohortenturad martyriii. Nunc uenioad Ter- Tertull. tumanam.Hic cduerfarij noÃ¼ri multa inueniunt tfed ut

49i PETRI MARTYRIS forex,produntur indicia Ãuo. QdÃ senimfidtitle Tertul Uanuf^CertÃ¨ presbyter CarthdginenÃs cinitdtis, ut^'p' paretex Hieronymo de uiris iÃ¼uÃ¼ribut. Etcum eÃet presbyter hdbuit uxorem. Df co Ã guis dubitatjc' gdt eiiu librum cfuent fcripÃt ad uxorem Ãtum. Ergo il b tempore presbyteri hdbcbdittuxores. Sediwiinimii tndgnd fides iUi hdbedd efiinhdcre: Idpfusenim eÃ dd Montdniflds. In cxÃ®?or^rflwwlt;tjfdffÃ»d/cm, guein libru Hieronyinm dit,fcriptum effe contra EcclcÃam, GT iti lib.de monogdtnid damnat fecnddf nuptias. Veteres an tem etÃ multum trÃ¼iuerent uirginitati, tarnen libeifter eoncedebant primas nuptias. SeeSdas autem uix grÃ¨ dabant,idg;Ãguisfe noncontincret.Uas auteinnu-ptias Tertullianus nuÃ¼o modo dabat. At Montanifhe IS gius ettÃ¢proueilifunt. Damnabant enim in uniHer/tm omnes nuptias. Argumentum autem, guo TertiiHianut fecundds nuptias damnabat,inane eÃ,z^ Ãiuolum. VU' de,mquit,eligunturepifcopilEx monogamis.Ergo ont' nos ldtcos,inguit,oportet eÃe monogdmos,nt impediaiit eletiionem epifeoporum. NdmÃ omnes laid fitertntbi-garni,non erit, unde eligantur epifeopi. Hoc argumentii fi Pdpifi^ urgere ueUeitt,prohibÃ¨rent omnino oinne nut trimomum. l^amapudeos epifeopi non eligunturnifi ealibes.Sed utitur aliodrgumento no magisfirnWi^uam ell illud, guod modo retulimus. Oportet,inguit,onmes Chriflianos efiÃªmonogamos ,guid omnes fumusfacer' dotes.Sacerdotes autem oportet eÃe monogames. Chri-^ Ã¼ianos autem eÃe facerdotes,probat ex eo guodfcriptu eÃ: Veciflinos Deo noilro regnum CT facerdotium.Sed in libro de uelandis uirginibus, ait,fiiiÃequafdam in clefid uirgines Oei. Etinlibro guem in fcripÃt, Exhof' tationem ad caflitatem,appellat guaÃdam uirgines ordt nat-lt;f

DE VOTIS ET CAELIB. 493 Mm. !(Æ Pipiflte ita interpretantur acÃ effent ab epifco poconfecratic. VeriimiÃemos non eapit ante tempo-^ Â»â lt;Â« Ambrofij, cum Ecclefia tarn otium er pacem naÃ¤a fffet. Certum autem cii, librum iUam de uelandis uirgi ^buf nihil minuf ffeÃ¼are, quÃ¹m uirgines ab epifcopis ^onfecratM,lt;]uod ifli putant. Hoc enim eft eitu libriar-Z'tnKntum. Nirgincf Cdrthaginenltuâtnuent(rcintcm~ piuntaperto capite. IdfatÃ¼um cumi guibiffdamrepre-beitderelur ex Pauli uerbis ad Corinthios,Carthaginen fts reffonderunt, locum iÃ¼um Pauli intcUigendum e(Je fontiun de nuptis mulieribui,non de uiginibuf. Tertullia italt;^ probat uerba iHa Pauli pertinere ad omnef, er uirgines, ^uam nuptaa in ccetu facro uelari oporte~ ctiam in codem libro, quad pro nobis nonnihil MAnuita,tnlt;juit,er coaÃ¼a caffitas ingrauiÃima mala P^otrudit:hinc enim fit, utfanÃ¼nÃ¦fatpÃ¨ debeÃent itifiin ^^tyirgines,mlt;lutt,ciuÂ£ inuita er coaÃ¤te uirginitatem ^olunt,nefiicinui prodatur,f^pÃ¨ curant aborfum.Hic Pa piÃa negare non poffunt,multo5 effe ex facrificii er fan ^intonialibuifuis, qui er coaHi ita uiuant, er fiepe 'm iÃafcelera er flagitia labÃ¤tur.lnlibro deMonogamia âââIpfychicos (ita enim uerÃ¨ Chriftianos,quafi animalet M carnales,uocat,quÃ¨dfecundaf nuptias tertiatq^per^ WiHornt) ita ficribif.Apud uos epifcopi etiam fiunt di-^anÃ¼-Ex quihus uerbis hoc poteÃ colUgi, uel ueteres no itaintellexiffe Pauli uerba ad Timotheum, ut ea hodie tnulti 'mteHigunt, uclcerte cum aliqua Ã¨Tritnida nbsp;nbsp;tno

drratione intellexiffe.lta cum Paulus monuiffÃ¨tjtu neo-phytusdcligercturepifiopus,tanKn adhibita modera-tiogt;u,er Ambrofius Mediolani,er t^eÃ¤ariu^Coniianti nopoli,utcrqicatechumenus erneophytus creatus eÃ epifiopus. QtÃ¿sd ante ad fiecundas nuuptias attinet,,ui. â¢

quot;494 PETRI M A R TÃ¯ R I S duTertuUianuiaduerfaripbi PauHlocuad TinwthcS, ubi ait fe ueUe uHu4f iuntoreÂ» nubere, Ãlitu procrÃ©Ã© re. QÂ»irf a uerba ad hue moÃ®um interpretatto-.Ad f4lt; dingit,incfMt,(iuales fupra denotauit,iuuÃ¨culaf uiduof, ^ult;e in uiduitate depr^henfe, nbsp;nbsp;aliguandiu affrdatie,

poflciuam in deliciji habuerunt Chriflum,nubcre uolÃ»t babrntes indicium,^uÃ´d primam fidem refciderutjlbtui utdelicet,4 qua 'm uiduitate 'muentÂ£,proft:ljÂ£ earn, nen perfeucrant. Propter quod uult eat tuibere, ne primM fidemfufceptÂ£ uiduitatis poflearefeindant. Et hisuer' iis alterutrum horum omnino 'mteUigÃ¨dum e(l: uel P^u lum ueUe eat nubere,quamuis uout[Jent,idq; magis TcT' tuÃianui uidetur fentire-.uel,fi no de uidÃ¹is, quÂ£ prof^' fÂ£fint,fed depmihbus agatur,tamen Paulum cas lt;luolt;^ ueHenubere, nepoÃ¼eÃ fidemdata refcindÃ¢t.HÂ£cquo^ fententia contra aduerfarios noflros ÃciLHam iÃi iuuÃ¨' culat eyâ penÃ¨puellatpernÃ¼ltunt uouere, cr m pericu-lum incurrere. Qjfare in utramuis parte fentÃ¨tiam Ter' tuÃ¼iani acceperint, contra iUoruiit 'mftituta fÃcit. idetit TertuUianut âm libro de Anima, ait uerba iUa Domini, Crefeite cr multiplicamini hucutq^ durarCjCr confecra rematrimonia. Nihil ergo turpeaut fadum ellinnu' ptifs,quÂ£ uerbo Domini confecratur. PapiftÂ£ tamÃ¨ ets, ut impurat,lt;y' fpurcas damnant. Venio nunc ad Orige-nÃ«, qui uixit fub AlexÃ dro MammÂ£Â£,cr prruenit uf^ ad tempora Philippi. Eum nimio quodam laboraffejiu diocaÃ¼itatis,ieftiinonioeil,qucgt;dfe ipfum cailrauittid enm eum feeiÃe,author eÃ¼ Eufebiut-.quod perperam fd Ã¢um inulta poÃ¼ Cocilia damnauerunt cr prohibuerÃ¼t, ne quis fe ipfum execaret.Qjiare mirum non eÃ,Ã quid Origenesde hac renonredÃ¨ fenferit. Uomelian- if^ N'Ãnte;-. aitÃugefacrificiujn non niÃ Ã uirgine aut ctlt'

DE VOTIS ET CAELIB. 49$ ic^i-JlanpoffÃ¨. Per iuge autem fticrifidum intcÃ¯ligit prrces;quj/] duere uelit,neminemprecaripoffc mfi c^-^em.Qontri ChriflutapudLucttm iubet, utfemper

Paulutad 'IhefJjlonicenfes.StneinternÃ¼Ãio-induit,orate, f^tq^htec uerbaadomnes ChrifiÃ»not pffnnent,non tantum adcielibes.Quarc Ã Origenesre ' ^Ã®conigeret,Hulli ChriÃ¼idno liceret coiugtum inire.Ve 'â *gt;â15Â«idÃª eÃ, Paulum 7. ad Corinth.monuiÃe coiuges^ Wptecationis (y ieittuq caufa temperarentÃbi ad tem Pw fx confenfu. Non tarnen ita monet,ut Â«i Æ? inui( Ãªdi-f^fdant, quaÃ eu Ãnt in coiugio precari non poÃint. De l'fiyiuaÃ¼t precib.eo loco egerit iÃ¢ Ãtpra docuimui. Itii-aMcm tolerabile eÃ,qtiodhabet idem Origenes ho~ ir.in Lucam. Primut,inquit gradua cil ab omni co quot;âÃ¿o abflinere/ecudus unat tantum nuptiac experiri-ut 'Â®âiiilt;nx apudfe uoueat ey Ã¼atuat,Ã quid coiugi huma contigerit,nolle Ãe fecundas nuptiiu inire.Secundte ''ââiÂ»Ãnquit,nuptiie ut excludunt Ã miniderio EccleÃie, excludunt irfgno cielorum. Sed adhibet mo--^^Â«iionemttJon quidem inquit,ut proifcientur in igne, tantum ut neÃnt in regno Dei. Ita meditatur tertiit, quem locum nonfatis prudenter, nec ex authori ^âtt uerbi Dci.Sed 'TraÃ¼atu ].sgt;.in MatthieÃ»,cÃ» expo-JW c uerba Pauli ad TimotheÃ»tSeruabitur ante per fi ofii generatione,Ã pÃiterit infide,Atl,hiec uerba non f^ff^inteUigi/ecundii litera.Necji enim mulierÃnqitit, l^uatur propter procreationÃ«liberoru. Qiiarei/ta tor ÃJlt;ff d aUegorii^ut animut qvi pepererit, ey produxe Optra bonj ,fcrueturper ea quaÃ per procreation^ fi^ioru.iÃ®oc uerÃ´ferendÃ»noed.QvidenimtandÃ¨indi-

I IâÂ« ejl in uerbis ApoftolilEgerat ante de mulierib.uel-âffecafincatu tacere,nec poteflate exercerein uirot.

Quonijm,incj!lt;it,mulier feduÃd fuit nonuir: cf AdM prior Ãrmatus eÃ,deinde Eua.Tatnc ne mulieresfe coÂ» temptdt er fpretiU putarent/eruabuntur,induit,perÃ Horum procre^(tioaeiÂ»,crCâQiiid ergo eÃ Ãliorumpro' creatio c4ufafttutiii Hon ; ChriÃuf enim rÃfolui, ^uem iuflilieamur,cum fide Ãerit apprehei^us. Libero-rumnutem procreatio medium tantum efi nd fulutetn. Tantum enim abeÃ,ut id mulieribm obefje poÃit,uthoe medio Dekt utiuelitad iÃ¼arum falutem. Uaoperabo-namediaguiedamfuntaduitam eternam. Hon^uodeÂ» uitam aut falutÃª promereri poÃintjed quod tnedia tdÂ»' tiim Ãnt,in quibui oporteat uerfari. HaÃ quic uelitpif gradui aÃcÃ¨derc,gradua iOi media tantum quadam funi afcenÃonii,non cauÃe. Ham cauÃe Ãunt uires motui,Ãgt;i' rituf. Ita inteUigendtis eÃ locus iUe Pauli, nec eÃ optu ui confingamut aÃ¼egorias. it certÃ¨ no paruin cÃ,Ã mdter patienter ferat dolores, f iflidia ciborum,periculd tÃ¤te, labores in edueSdis Uberis: nam earn per hdcc Deut per-ducit adÃalute,quÂ£ tarnen partubut ey educationi libc rorum nen eÃÃcalligata utÃertlibusty'orbit modo Ã' dem in ChriÃum habeant nonÃt conferenda. QuodaU' tem Origenes ait abÃurdum Ãre,Ã hac ad liter am intcl ligantur, quod pace tanti uiri dicatur, ipÃ mihi uidetior abfurdui eÃe- fed habet alia bona,neq^ enimÃemper er' rat. IÂ« it.caputadRomanos inhiecuerba'.ObÃecrouos Ãatres, ut exhibeatis corpora ueÃra hofliÃ¤ uiuamjÃan-Ã¤amiDeo placcntem,erc.Hontanti(m uirginum corpo ra ÃtnthoÃia uiua er ÃanÃaÃmquit: namalioqui exclu deremut aliquos ApoÃolorum, qui habuerunt uxores. Ham qui uiuunt in coniugia,Ã orent Dominum,er moderate uiuant,poÃunt illi quoq^ eÃe hoÃia uiua. Â£t uir-ginesÃ impudetUere^ auare ,ac diffolutÃ¨ uiuant ,non peÃunt

6e VOTIS et CAELIB. 4^ poffuut nbsp;nbsp;nbsp;hoflia uitu cr fanÃ¼a, quetmuis fint uirginti.

enim in tÃ¤dintii non tdntlm ÃteÃ¤abat facerdoStnn ef-ftt ex genere mundo, fed etÃ¹m num quid uitij aut mMu effet in pedibus,aut in aliqua pitrte corpora : iU non f^tii efl uidere,num quis celebs uiuat, fed etutm uiden-e/l,un in eo ftatn munde uiunt.Et idem in h^c uer-

lt;(d Rom. Ne quit plus fapi.it, qudnt oporteat fopt' ^^'â¢^^Jfld4m,inquit,plus fitpiUnt, qudm oportet, de qui -

Paulus loquiturad Timotheum: qui difcedent Ã fide ettendentes ffiritibus erroris, habentescauteriatam co feÃ¹ntiain iprohibentes nubere, ^c. minus autem ftâ Pâunt oportet, qui fcortuntur, Ã§r uiuunt in 4.-^ulterio. idem in Matthteum horn. x4' exponmÃ® uerba de phariflt;tis,qui f âdebant in cathedra tJiofir,de jxtbtis a ft, eos coUigare onera importabilia ,crea im~ poterehumeris aliorum, ipfos autem noHe ea nedigi-to ijuidem attingere,fic inquit :Hodie qui non habent ra tionem humanarum uirium, intponunt hominibus onera Ã¿rauia er tntolerabilia:Sunt autem iSi, qui cauterio in^ Â«flam habent confcientiam,prohibentes nubere,cr co^ ntdere cibos quos Deus creauit : Ã§r aggrauant iuguin Domini,quod ipfe lene cr commodum effÃ¨ dixit.lpfi ue to interim,inquit,ingurgitant feuoluptattbus,crnecc4 fiÃ© agunt,iiec fabric uiuunt.Et traÃ¤atu feptimo, in htec tlt;erba,Quos Deusconiunxit,homo ne feparet,Matrimo xiton,inquit, ita efl bonit, ut uocetur gfatia Dei. Ham Paulus,inquit, Volo omnes efjeutegofum:fed unufquif. i donum fuum habet Ã Dro.Qsod Paulus Grrcf dixit ):âtejafta,id interpres Origenis reddidit gratiam. Nlt;w fi uir omet uxorem fuam,ut ChriHus amauit Ecclefiam: CT ttxor obtempÃ©rÃ©t marito, ut Ecclefia Chriflo, ea efl xtagna Do gratia: non enhn fit fine fingulari beneficia

498 PETRI MARTYR! S Dfi.^fÃ®i^ÃªTraÃ¢iitu u. inhifcueibci, Kcddite quifuii ÃÂ£farif,Clt;efari:zrclU!eJyeifv.n(.Ticoyait,hominÃ«con' Jlare ex diuerÃs patiibur.ex corpore, aniina,^ inferio ribuiuiribui dmmte:cy dddit,komin'' poffe reddere ^utt . Del funt, Deo,cr tdtmn feruire neccÃitatibut naturce^ Vt cum colimui DeiÃ®,reddimult; cjuod debcmus Dfo cÂ«Â»* euramus utilum,igt;eflitum coniugiuin,reddimus ^ute Ct' farii funtXdfari. Sed funt ctuidum pharifeiintjuit, lt;]Ki Molunt nos reddere ueÃ©ligal Cceftn, hoc efl, feruire nC' eeÃiMi natur te Et htcc ciuidÃª haHenus bene. QuÃ´d tem Trailatu 7.ait,quadam effe bona Ãmplicit er,f^^' iampermiÃdadduriti^mcordis, t^in eogcnercponit matrimonium,probari non poteÃ¼.Jtiam bonS cÃ¤^nejuitt mulierem no tangere :ueruntamcn propter durif id cot' dis additur : propter feortattonÃ« unufjuifc^ fuÃ habeat, fuum. EonÃ¼ efi, ejuod Paulut ait, Nolo oinwt fÃeÃcut egofuntâ.ad duritiam tarnen cordis ftibdit,llt;âic' tins eÃ nubere,^uÃ in urt.Hlt;ec nec bene dieu tur, necfet ri poffunt. Ex bjÃ® inteÃigtmus, ejuanto iudicio in Pufrwil feriptis uerfandum fit. Quod tamÃ¨ poÃ¼remoferipft Ort , genes de nuptifs,eas bonum eÃe, non fimpiiciter,feddi cordis duritiem, quaÃ fint ahoqut malÃ¦, ft natura earn ffe{letur,inde poffet uideri origtnent habere,^uÃ¶i Itu cum priori ad Corinthios luÃtffct, ut coniuges,^ui ai tempus Ã tnutuo congreffufibi temperaÃent iciunif ef prccum nomine,ad id ipfian redirent,idÃ ait,non ex M periomandaffe, uerÃ¹m iuxta indulgÃ«tiam. VijuseÃijS uerbis Paulm aliciuid peccati aut tÃ¤tij nuptijs inurere, quando earum ufiii putauit indulgentia opus eÃTe. AtÃ genuinu fequamur fenfum,res longÃ© aliter habet.t^am uocem nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;non redlÃ¨ aecipiunt.Vtenim AriSote

CAELIBJ 49^ tfl,re^lmn ludiciu f^ui:idcirco svypufiiet'ixslaudamut, Cr To tTiieni!! lt;rvy),vu/iinoi/ dicimui. avyyvKfjtii ueri ngfrinvigdg Tttf/ Ã©jr/fticutâf. VerfjturtN^ tirca itquÃ¼^cf fummit im remirtit, guod fepiÃimefum' ni efi imuria. Hon ergo pcccato conniuet.tantitm id tu-iotur (luod cjhsquu, NÃ¶ cogÃ¹ PdÂ«/jÂ« coiliges utfibi tent pfretÃed tequu dicit,ut id ad temptts lida)ft,ieiunif er p^feum caufa.Ã®iS item iubet necefpiric priccepto ut ad opM coniugij redeant,fed KÂ«rx avyyvÃ¼i^iiiâ, quad re du f^naqi confeientiaex eequo poÃint faccre. Si DfiÂ« foÂ» finentite donumÃt elargttui,uideantqj iUiiK ufu regnu iuangelijÃe poÃe proferre^no impedit Paulus, quin ita nmeit.Sed intereiÃ nolint,aut no poÃint, oÃ¼Ãªdit quid Zierat,er itaUceat,ut durittem eordif n5 oporteatprie-ifxere,ut Qrigenes er Ãmiles eiuf Ãrte fomniarunt.Sed nrm miÃumfaciimut, er iuxta atatis at temporU *^dinen,uideamui quid Cyprianut aÃerat. In Zifc. gt;, epi-fiola ât.qute nomine cÃ¼ primii eiut.Ã§r quorundÃ¤ aliorii ^pijeoporu ad PompomÃ¼ jeribitur, de qutbufdam Ãacris *^tginib.agit,qug cÃ¼ marib.mmiÃ¼ Ãnuliariter uerfaban furiquia nÃ¶jalÃ¼ und degebÃ¢tÃub eodÃ© te{{o,uerwn etii toiÃ© ledo cubabÃ f.nec tarne lUieob iduolebÃ¢t minuihtt lâen uirginef.ldeÃ´ in EccleÃia oricbÃ tur uaria Ãcandala, ^voduir Del CyprianiMiiÃ¶ ferisinbiec uerba tandem ^itpitiQjiÃ´dÃ feÃ: ex fide Chrilio dicauerÃ¼t,pudicecr fine uUafibula perfeuereni fi autperÃeuerare no-lgt;uit aut nÃ¶ poÃunt, meliuf eÃut nubatit, q ut in igneni fiudelttqi caJat. Hisuerbh indicat, quÃ¤doq; fieri ut ae l^lgt;Â«tnsno feratur,uelg, nolimut uelq,nÃ poÃimui. Er-Jo nÃ¶ eÃ¼ tarn clarÃ¼,ut aduerfarij uolunt^oÃ©s poÃe uirgi CT celibes maner eÃ uehnt.iiamquandoe^ fieri po-^^Ãqitemadmodum uiquit Cyprianut,ut non ualeamut.

Deinde ilUs qug r.oltnt, uelnonpoÃint, fi(aditttupti4i,e((fq' docei longÃ¨ magis cÃ¶ducere,quint ut ob delitiitrunt laf Ã uiam iÂ» igttem ceijciamur. Atqi ut intelligamuhiUum node quibufuis loqui uirginibus, ent nomina tm alloquitur, qug uirginitatem proÃtebautur, dicendo: Chrifim,cum uirgirumfuim,Ãbi dicatamfGquot; Cr |â¢ln^lit^ft^fl!g deflinatam iucere cum altero cernnt, qudm indignlt;itur,cr irafcituritiioxqi addit,QUM qu^ hoc crimen adnuÃt, non metriti fed Cbriflt adultÃ©ra eS-Atc^adextremwn idmagiipatefacit. Qugfe,inquit, femel caÃrauerunt propter regnum cglorum, Dw ptt omnia placcant.tigcfatis indicant iÃ¼a diila effe de uir--ginibus^quae tum temporis pro facrishabebant. NoÂ»f^ wen aduerfarij cauiÃari definunt: PrimÃ¹m inquiÃ¼t bac de nelatis nen effe inteUigenda. Qjiid iUi norunt eo teni pore morem Ãnjfe, utfanÃ¼imoniales uelarenturl quanto pofiea indudum fidffe arbitrÃ¤r. ScripÃt quident T ertulianus olm de uelandi^ uirginibiis libellum/edin quem fcopum,iam fuperuu expofui, neqi hic opus eflre pfi rc-Certum id omnino e{i,Cyprianum hie ueli nuUi facerementionem.r)icuntpoftea,nondeijshiecfcrpuH tur uirginibus,qug in monafterio degerent, 0quot; uni cu' adg infacro coetu uiuerent, Qttap EccleÃa, cumnoH dum pacem haberet{ub Valeriaiio ey Gallieno,quib^ unperantibus uixit,cr mort Utes eÃ Cjprianus,uionajlt ria adiÃearet, ubi tiirginum caterug Ãmul concluderet tur.iion Ãc agebatur: fed Ã qua eratuirgo, qufÃ eonfecraffetÃn fuis manebat gdtbus,cr priuatim, uel a' pud fuos cognatos unam aut alteram eiufdem uoluntt'^ tis fecum habebat. Verum facito,monaÃeria ÃiÃe. Si uo tum editum erat,quid refert, an in monaÃerio,an m pt

DE VOTIS ET CAELIB, Joi fcrt.SuntprtetereaquidititntÃ Cypriano folÃ¹m de illii Ã¹rginibusagitquienonhabita ratione fuarum uirium^ temcrÃ¨ uouerant. Hoc quod nob^ dant accipimui: cr qiiU}nctnteaprobaueritriU5,nuUumdefuo dono certurn rlfe,quint diufit prrft ueraturus,(ciant^ omnesfuis ui~ ^ibus^fenon po(fe cor habere cailum, fatis liquet cteltbit tum atque uirginitatem non ejjÃ¨ uouÃªdant.f^d enim c5 ditione ijlof fiulJÃ¨ dicunt^non omnes effe manififtÃ¨ probtt ^imus.CiuareutuotumiÃ¼arum Cypriantteftimonio aÃ¯ hritKm,iyÃ nolint,autÃ nonpoÃintirtuirginitate du-^lt;t!'e,priecipitur eis ut nubant,Ãc aliorum uota hoc tefli-^onio abrogantur,tjr ipÃs nubere.Ã opus Ãterit,conce-ditur.Sedmiiltodehismagis miranduni elt,quiblate-^âtnt,duo hÃ®c Ã Cypriano inÃitui uirginum genera, qua-fitarunt quasdainfaciatunÃ iactrccum mafculis,quas SXAuiter coarguat: alias uer6 nubere pofl uotum,crillas

'mceaas,tumChriÃiadultÃ©rasuocet.QuxÃitliolo-sam non potefl habere. Non cnint de uirginilus,qute nu fÃnnt,loquitur Cypriattus.NamÃ nupÃÃent,utidface â'^'tt,monendte non erant. Cur dixiÃit ,aut perfeuerent *^lque fabula,uel Ã non poÃÃ¼nt,aut Ã nolunt, melius eÃ nubantifuaderÃ©tne id quodÃbi uel mceÃus,uel adulte ^nin uideretur.Ex uerbiseius id folum coÃ¼igitur, quaf-dam ex illis uirginibus iacuiffe cum diaconis, uerÃ¹m inte fe pr^dicaÃe uirgines,cr exhibuiffe fe'obÃetrici-^nsprobandas or inÃiciendas.QuibuslicetÃrtaÃiscor (gt;ore,neque corruptie, neque uitiataÃerint, his UerbiS ^yprianus fuccenfet.Si fuperueniÃ©s maritus Ãonfam fui niderit iacentem cuni altero,nÃ³nne indignatur etÃemiti IM ChriÃus cÃ¹m uiderit uirginem fuam/ibi dicatam, cy ftnÃ¢itati fuie deÃinatam iacentem cum altero, q indigjta

^OZ PETRI MAR T Y RI S bantur,((c turpibus coniunÃ©lionibus fe poUuebtint, adultÃ©rai 'mceftas appellat, no matrimonia contfii' x^ntjfcd quiafub nomine Chri/ti,ac pro/iÃioncfand^ uirginitatii fcortabantur. At Ã matrimonium iniuijÃtntf jÃ§ g ncq;incc^liis,neq-adulteriaconiimÃ©lionesillM appfl^4

fet,Ã quidem ipfat fuadet. C^nid uerÃ´ de illis dicejnus,qi^f uotuin non propriÃ¨ nuncupaÃe eiuÃnodi uirginesÃedÃ turn propoÃtum decretÃ»mue aniini, ut non matrimonio uterentur,quod tarnen propoÃtum mutari poterat,amp; deo Cyprianum itaÃtifÃe de illis loquututPrimu dicinttu eos diuinareÃlloruq; comentum parum uerbis Cypriani confentire.DeindelUos rogamus,utÃtblatis uotis, tait propoÃtum uirginum facrarum in eccleÃa hodie quoÃ; Ãnant,ut libera maneat uoluntai,zy' mutari poffet, cunt uel adgloriamDei,uel ad animteÃtlutein magis expedit. CauillÃ¤tur po^emÃ´ nonnulli eas publice in eccleÃaÃd tantum apud feipfasuouilÃ.Qw hocÃciunt ? An adÃe^ runtlEÃfacile quiduis fingere. Sed e^o, ÃcÃ{erit,ut di-cunt,uotum Ãue apud feipfum quis nuncupetÃue publice,quoad obligationem perinde eÃ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;dominui in lib.

Humerorum cum de uotis egit, huiufmodi fubindicauit difliniHonem,Scio quidemCanonifltts difcrimen inter uo turn folennzatq; priuatum pofuiffe,uerutotumid cÃ³mÃ© tkium eil. Sciendum tarnen,hÃ®cCyprianum in iÃ^ epiÃ. expreÃis uerbis non memintffe uoti:quamuis in libro de habituuirginum mentionem eius faciat.Exquo tamÃªlibro apertiÃime deprehÃªditur,non fitiffe uirgines illiU in monaflrrijs. iJam grauiter ibi reprehcnduntur, quod ai nuptias irent,cfconuiuijslafciuisintereffÃ¨nt. Ã¯nlibeHo u'erÃ³ deÃngularitate clericoru,Ãue Cy priant fit,cuius in fcriptionem habet,ÃueAuguÃini,inter cuius opera circa fifturÃue cutufuis alteriusPatris,ita difertis uerbis ha

rgt;K VOTIS ET CAELIBÂ» jof ^Â«Â»r;St quii habet matrem,uelfilidin,uelfarorÃª,uel c3 ^gem,uel cognatdnt,Ãc hdbedt,ut nuÃd dnciUd interfÃ®tt

dliqud ingredidturextrdned.Cii/m coniugeiflelocus elericum hdbitdre cocedit,uerbdq; td dpertd funt, ut ne^ Zlt;iri nequedt.Sed quid uotoru uirginitdtis dut cdUbdtus publicoru,cr folenniÃ¼ cum dliqud epi/coporu cSfecrd-^ioneidin pdulÃ dntementioncmfeci'mus,oper^pretiu)n ^uco dentonRrdre,qudndo conqcidÃUd capiÃc.Cipmor ^fdÃ©ium fub Confantino.Utenim k lege feucra correxit MEufebiui Ciefdrien.teÃAtur in uitd eiuf, lib.4..qud cdue ^itturdpud PriÃcos,neflerilis,quiq^ libcris cdreret, effet h/tresfcecudi.Vidit enim pius imper, dliquos effe,quio-ptdrent quidc liberos'.ueru ob ndtiirx mbeciÃ¼itdtÃª iÃ¼is

fuccedere.'Vnde iudicduit mdignu,ut ueluti delinque Ãspunirentur.Etdliosejfednimdduertit, qui dbflinerÃ¨t

eÃ¶iugij$,nS quid fucceÃione librorum detreildrÃ«t, fed uehementÃ« philofophhe Chriltidnte dmorc. Vnde neq^

^ot puniendos,dut mulÃ¢dndos illd lege putduit, ut heere ditdtÃ«ddire no poÃent.Hoc ubi ndirduit Eufeb. illico fu lâiecit,mulieres dd perpetud uirginitdtÃ« fe deo cofecrdffÃ¨ xecno dd fdcerdotiÃ¼ Dei:dc fi diceret publicÃ¨ in ecclefijs gt;'ecipiebÃ¤tur:quod no eit credendit dnted permultdsfÃ¨cif fe,cu lege non foluÃnffent notdtlt;e,fed hÂ£reditdtib.dlioq. âidfepercinenttb.expolidtte.ConieÃ©lurdttiedproponere volui,utcddidile{Ã¯oresdeilld,utuisufilt;erit,iudicÃ«t.Sed ** AthdtidÃum producdm:Is in libella de PdÃione cruce Domini,quiecuq-,inquit,prontiÃmus Egt;eo,id noÃrd non funt,fed in Â£re Dei:ddeo,ut ft quid inde fubtrdxermiM, hdudqudqidfdcidinus,ueluti quÂ£ noÃrd funt ufurpdtes, fed ut quÂ£ Dei funt,fdcrilegio deprscddntes. Cur ijht dieu turde qs noinindtim,quÂ£ Deo prontiÃmusi Nonne dbf-que noÃ¤rd promiÃione omnia qua: habemus in ^re Dti

504 PETRI H A R T Y R I J funtfCertÃ¨nihil cft tjuod ab co non acceperitnuf.Quare omnianoRraiSiabfolutÃ¨debcntur. Quid hÃ®c facit^no^ amp;ra prottnÃio-j\n indicat.,non promijjÃ no pertincread DominumiSi fie rcs accipiatur, quid Paulo rc/bondebi-miK,qMi omnia, inquifnoÃra elfe,nos Chriftfet Chriftu Tiei.Quarc omnia quoq^ noftra Ãue promiferimus ,fiue nonpromiferimuis,T)ci erunt.Subdit praitereatOmncs proÃÃi fumus,c:r omnesdebitores fumus proÃÃionisa-deo ut neceffe Ãt perfoluere,uirginem quide uirginitatÃª quamproÃiÃt eil,continentes ucrÃ³ continentia^cÃiuga-tos pudicitiÃ¢,mutuamq; inter fe charitatem, cr honorÃ©. In fumma omnes necefje e^l ut perfoluÃ¤tfidem ergaDeu religionem,iuflitiam,Ã¤cfirtitudinem,nenosuclutingra tos cj- 'miurios AnaniÂ£ SaphyrÂ£q; exemplum oceupet. Omnes nos effe ait proÃlJbsiÃrtajfe putat, in baptfmo quemlibetnoilrumuouiffe.QuodÃitaeÃ¼, etibi omnia noflra ChriÃo uoMmui,nihil fuperefinobis,quod poÃea uoueamus.Ã®^omÃª quidem in baptifmo damuf Chrifoifd aliqua ibi nuncupari uota fcriptura no dicit.Concedo ta men omnes qui baptizantur,proÃteri ChriAi Ãdem, amp;nbsp;wtam Ãdei fufeepta confentancam. Veriim licet iÃi non proÃtercmur,ncq; unq poUiciti effemus,ad ea tame ueh mus,nolimus,lcgc ftmus aÃridli. ReddatvirginitatÃ©,qit^ illam proÃjÃi eA,reddat,fed libcrÃ¨,cy'quÃ diu in coÃita fi(erit,caAc uiuaf.prÃ¦tcxtu ChriAi autuirgindatisnon abutaturlibertatelafciuiendo erfcortando. Virgotna-neatpura cyâftnAa,quandiu ferre conditionem iSampa tcA.Quod Ã non ualcat,liberum Ãt cifanAuni coniugiiu Coniuges quoq; reddant Ãbi mutuÃ´ pudicitiam,ehartta' tem,er honorem,ctiamÃ hÃ¦c difertÃ¨ non fiicrint poSiei-ti. Ab ipÃs enim id lex coniugij exigit. Quod idem aÃr-mo deÃde, rcligione, iuAitia, er firtitudine reddenda

DE VOTIS ET CAELIB. 5âoy Dfo.I/b owâM iÃ¼ideb(inii;,ut ut non fnnuÃ® ea poUicitÃ®^ ipfi uouerimus.Atq} ita efjÃ¨ uerbii,(jue fubdit, oHÃ« dunt. Nam eyhancob (dulitm prius Apoflolicus iÃe fer~ Â»10 conÃrmatiK eÃ¯l'ReJdite omnibus dcbÃ¹um,cui ueÂ£li^ lil,ueÃ igid,cui tiinorem,timor(m:cM honorem, hono-tem.ljbt que PmÃ®us iubet reddi, an /umus antea poUici-ti,uel ea uouimus! Quifque debet officium facere, quia DnÂ«,Kt fieret f mandauit. Quare fie ffii placuit profif-fwnesautpromiffÃ âmterponeref Adhec omnia fatiser plusfatis ex tegis imperiofumus obitriUi. nbsp;nbsp;idem de at

tarnationeuerbi.Q^unquam hooiinum uirginitatem feruare homines docuit,eamcfiuirtutem putauit efiÃ¨ pofii ^dem^Hecfi de populo Hebreo dicÃ¢tur, uerafunc-.quut uemoanteChrifium iniÃ¼agenteuirginitatem aut celi-fgt;itum fuaferat.Atq; hoc permultum ad meam interpre-titionÃ¨ hifiorie lephiheÃscit.Solus Chrifius hoc uitege-'tuslaudai'it.SinucrÃ´ idinuninerfumde omnibus poptt capiatur,baud facile adnÃ¼ttetur. ^am apud Rbmanos Mrgincs uekalcs in pretio fierunt, crapud Aegyptios, O' Atbenienfes taie genus uitÂ£ Ã nonnullis colcbatur. Se ^uiturmox,crait:Scrnator errex omnium Cbriilust tamita humanis affidlibus infinuauit^ ut cr impubÃ¨res pueri,banc tante excellentie uirtutein ffiontc gefliÃ¢t totaanimi alacritate profiteri.Hocitcm cautifiimÃ¨ legen dum ell.Nam zx ipfi canones pontfficij,cr concilia non nuÃ®la prohibuerunt uotum ratum haberi,quod nuncupa ium effet ante pubertatis cr mature uoluntatis atque iu dicij annos.I^on enim minoris momenti,eam prom fiio -Â»flÂ» effpe duxerunt,quMt teffitmentafint, cr ceteri con -quorum firmitatemcrconffuntiam tuÃ¼um Ã¦-tatis tempus requiritur.Sed Ole idem Pater ut libi ode ^irginitate quedam feribit duriora nempe ; Quemad-

^6 PETRI MARTYRI S modum enim per mdritum corpus poUuitur,fic Ã§y Ã©liones mundMÂ£ anitnamÃmul zr corpus continentis, polluunt. Gicit, ut dudimus, corpus coniugts lt;i marito poUuÃ¹dt non ita diuinÂ£ liter Â£ docent : imo hdbent ittÃ-delent coniugem dfideli fdnÃ¼iÃcdri. Propter ea, ijuum opus coniugij fanÃ©lificationcm interpondt, multum i-beÃ¢, ut contdnÃ¹ndtionem, dut poRutionem inducdt, Proir.de his pdter,quumdliter loqudtur quÃ¹m Apoflo-vs, noncÃ: hoc loco dudiendus. Virgines dutem fdcrds tum temporis hdbitdÃe ÃeorÃm,neque ÃctÃÃetdliquo loco cldiiÃds,dutcodÃ¤ds, td o^endit, quod is Pdter mox fr-hijcit-.Si ords , dut pÃiÃ¼is dut legis fold fcdeto, ne quis audidt,ntÃ tu fold, dut- niÃ hdbucris concordent undin, dut duds uirgines. auod idem mdniÃÃius indicant, quÂ£ aliqudnto poÃed fequuntur. Si fdnUus uenerit indomumtudm,Ãc illumexcipe,utÃliumDei. Dicit cniniDominus:Quiuosrecipit, merecipit. Si itigre-didturuir iufius in domumtuum, cum metu, er timorÃ© occurres lÃ¼i, er procumbes ddpedes iHius interrd: non enim ilium ddordbis,fed Deum, qui miÃt iÃ¼um. Hine uidemus iRds uirgines minifkrium hojfitÃ¤litdtis hd buijfe,dtque Dez' uiros confueuiffe fufeipere, qui hue er iÃ®ZÂ«c ob Udrid ecclefiÂ£ negotid difeurrebdnt. Quod enim aliud nÃ¼niflerium uel uiduÂ£,uel uirgines, tum temporis hdbuerint,non facile poteÃ eognofei.^irum uero eÃ^ in eodem libella habetur. PoÃea enim qudm continentÃ¼ proÃÃd es,corpus tuu fdndtiÃcatum eÃ¤,templumq;Dei fdilum. Quid ergo,Ã non proÃffr eÃet uirginitdtein,uel continentiam, ZT'ChriÃo tarnen credidiffet, in frndo coniugio,dn corpus fuum non habuiÃet fandiiÃcdtum et Deitempluin ? CertÃ¨ ApoÃolus in fuis epiÃolis corpora ChriÃunorum ctiam coniugdtoriim tcmpla DÂ«

DE VOTIS ET CAELIB* 5'07 lt;ppfUduit. NoÂ» rnjffÃ® dlicubi coniugdtos excipit, (^u'm tripÃtemplum'Dcieff'entfZ^fdndificati. Quod ^ue omnium ChriÃidtiorum cd, cur uirgmum pcculid-yiter ejjÃ¨ dffirmdturiEt quod mdgis cd ddnÃ¼rdbilc, tdn-dem ftndus ii uir exclumdt: O contincntid gdudium ^ophctdrum,ApoJklorumglorid : 0 contincntid An-^clorum uitd, amp;nbsp;fdndorum hominum corond. sunt hucchypcrboU'S plend,nequedd dmuÃim ueritdti'S con-Ãflunt. ApoÃolifdite coniuges hdbuerunt,Gr prophetic. Qupmodo ergo uirginitdt efi iÃKgdudium glorid^ ^orri) cum hoc uitÃ¦gcncre cdruerint, triflitid potiuf Ã§y deiecore funt dÃcdi. Quid prdftered cum uirginitdte co tuunc hdbent Angeli,quddoquidem corpore cdrenti Vn de non mdgis illi uirgines qucunt dici,qÃ quis Idpide cie^ cumdppellet.VcrÃ¹m ijs omiÃK,clduÃild cius libeÃ¼i dudid Â»ius.lie declines igitur db ijs Ãermonibus,neq^ dd dextrd ueq;dd Ãniflrdm.Quifquis enim hos fermones duditos co tmpjcrit, condemndtio mdgnd eritilli.aicÃdlud Pdtris huiusreuerentid,fuiedodrintedtqueÃennoni tribuit ni-tniiim.HocDeiÃermonum eÃ,utÃcmordicus retinedn-tur,neuelddÃnidrdm ,uel dd dextrdm declinemus. Quis prtetered mortdlium commindri poted, dut debet ddmndtionemillis,quidÃuisucrbis reccdunt/ Si d-diedum eÃet, qudtenus propono DÂ« uerbum, di-uiiios fermones,dc fdcrds literds uobisdÃiroftolerd-biliter eÃet loquutits. At qudndo fuis id fermonibut dfcribit,non poted piorum ledorum dnimos nonof-frndere. Sedqudttdo idmde AthdUdfto fdtis diximus, SdÃliuseddddHcedus,quidodrind er eruditionc di-(luseÃmdgnus. is libellum fcripÃt de Virginitdte, tibi proÃÃionis^diferlememinit. Sed dgens de uirgine, quiÂ£ in eoÃ},tu pdru Chrido intÃ©grÃ© feruidt, Ãtq^ curis

mun(li,cy prduii affÃ®Ã¢ibut contdminatd,itd fcribit.HJÃ¤m p dbieÃ¤o uiri iugo, nbsp;nbsp;dd ititdin dd qnd conjerudndit dcf

miu, et proo-ednaoru Uberorumgrdtiafd^ld efc,inutilis et pro/Ã¨/Jdâ uirginitdtâ pudeitdd fÃ¹tura eÃ, totd res dttmii plena eP, dum nbsp;nbsp;ineruditis cogitdtionibus anv,nu,ey

fttiÃts cxultdtionib. corpus corrumpit. Et longÃ© fanÃ© pr^ {Idbilius eÃetÃpfdm uiro coniunildin ad iiitam gubemd-^1,0â qtiod ad opciti rei domeÃ¼ica: Ãrenddin conducit, td lionii uice pro pra^ÃHura ipÃ rependere, er liberos fe-num nutritoresdd generis fuceeÃionem bonos produce-re.'tiilpro nobis did potuitdptius. NondiÃentitiÃ uer-bis Ã Cypriano, quando longÃ© prieÃabilius inquit ejÃe tiu here, quam ita uiuere. Hortatur poÃea uirgines huiuÃ tnodi,ne uagenturÃequenter, neue accÃ©dant ad nuptds, er per omnes diÃeurrat angiportus. Deinde,inquit,(l uir go Dei curat,quoKiodo pldceat domino, nihil ^uod ei no pldceat,debet fdcere,neq- palam,neq^ clanculu : quin fuos ipfius cogitatus caÃ¼iget oportet. Nam qua hoc non ficerit,neq; Chri^o ÃionÃd eÃ¼,nequeho.riiui uxor:fedin oculisÃgt;onfi opinionetn uirginitatis captatuirgineo hd-bitu,quo fe per pompa uenditat. Ã¯mo ChriÃunon leuidffi citiniuria,cÃ¹mmagishominÃ¼ qeiusocutos reuereaW-Coram homimbus pudetiBain non dgcreuirgtnefn,cunt tarnen clancultl multÃ³ aliter fe hdbeat.faltem quoad aÃi' Ãus et cogitdtiones. Atq^ mox,ut feuerius admoneretutr ginem,fid occulta et motus aninÃ¹ baud latere, ilia uiden dit,nonfolÃ¹m Ã Deo,uerÃ¹m er ab inÃnitd quodaimnodo angelorum muliitudine qui pijs hominibus perpetuo ad-fun t,er Ã Deo ^nittuntur ad uaria miniÃeria. Â£t addit cu qs er Patru/tti fandos ÃiritusmuUus enim horum efl, inquit, qui non ubiq- omnia uideat, non oculis corporalt. c^nis,ucrÃ¼ incorporali uifu uniuerfa in cognitions com

DK VOTIS ET CAELIBÂ» pft})er.dens.Certehocde/}gt;intibufbedtis,ut obiter di~ flt;un, non debet concedi. Siqnidem in 'E.faia dicitur : A-braham nefciuit nos,z:r ifrael nos ignorauit: ideale il-reliflis ad inuocÃ¤dum Deunt Ã piisâut narrat prophe ^lt;gt;,eÃ¶Ã(gicbatur..Solentdiccre, fanilosuidcre, lt;]ult;ehic *guntur in diuina ejjentia, qua:Ãteeulum fulgentiÃimu ^fi,in quo apparent omnia.Sed ipfmietfatÃªtur SchoÃ®afli-^kÃgt;eculum iÃ¼ud no elJÃ¨ nature,fed uoluntatis. Nam ibi fanÃ¢t uident,quantu iliis Deus uoluerit ofltndere. ^lioquin non diccreturad EpheÃos,notamfaÃ¤am prin ^ipib.i^poteÃ¢atibuscIfemultifirmÃ«Dei fapientiÃ¤ per ^^clefiam.InDei enim cifentia ilia potuifÃnt contÃ¨plari. ^fd ad ui)^inesredeamus,de quibus inquit ^afÃ¼ius quo-dÃ©moda eorum oblitus,qua; primo loco reÃ¢Ã¨ dixerat, ad uoluptatetn carnis dÃ©clinÃ¢t,ueUc nuberetfed prte ^^^ere nuptiof incajjum,cifin inceÃ¢u coniugium ampliut âtire nequeÃ¢t. Ad quod probadum rationÃ«geminam ai ducit. c^arum prima eft,quia inuero legitimacy conifi-Ã¿o ftituit iudicium rationis anteuerterc debere cupiditit ârÂ»tuoluptatis,quod iÃis non accidit,cum defiderio uoltt ptatis uiÃ¢te nubere uelint. CÃ¹m itaq; ubi fie agitur,iuiia fbnubium non pofiit intercedere,ait iftAru, nuptias no ef fs nuptias.Et ad confirmandu quod dicit,afirrt locim ex ââ¢âÂ«J Corin, cap. 7. ubi de uidua,fj uclit nubere, dieitur, tubat,fed tantic in Domino.ld iUe interpretafur,prieeu-fsiudicio rationis,no cupiditateuoluptatis,fuperante,at que anteuertente. iudiciu hoc rationis effe pu tat, ut quis prudenter apudfe confiituat expedire at^ honefium efiÃ¨ procreare liberos,iÃ®los educare fan{lÃ¨,atqi pie familiant infiituere.At non ita fenfit PauLquando ait,meliits efi nu bere,q uri,cr qui no continet,nubat, erpropterfeorta-tionÃ«quif^fuÃ¢habeat,lt;:^qutccy fuuin.NuÃa cÃ¢inhit

yio PETRI M A R T Y R I J uerbis liberorum procreandorum mcntio. Attjue prociil Ã ubio fi hac reguLi uteremur,infinite matrimonu refcin derentur.Nubere ad hlt;ec in domino minimÃ¨ fie aceipitur, fed ut fidelem uirumacapiat^neq- tali copuletur coniU' gio ,propteriji(odÃ fide ChriHi faciledefeifeat. Altera eiui ratio efi, quia,inquit,uiuente priori uiro, malrimo-nium quod fubfequitur, fit irritum,quoniam muiter lege coniugij tenetur quandiu uir eins uixerit.Chrilluf au tent nonmoritur,uirgo ergo, qute iÃ¯li ejl deffonfata,nunqua foteft akeri nubere, qtium dominuf nunquam moriatur. Hoe argumenti genut ab aduerfarijs /requeiitifiimÃ¨ iada tur,quum. tarnen fit admodumfriuolunt. 1^âiatrimonium ^uippe inter nos er Chriftum metaphoricum nbsp;nbsp;er

rituale, atq^ uiuente uiro ChriÃ¼o non licet nobis aliu ui-rum fuperinducere ineedc matrimonij genere: alioquiÂ» fcoriaremur, ut Deus fÃ¨ciffe coarguebat Ã¼ebrfos, qui deos alienos fibi ficerant.Atmatrimoniu altenas generis^ ^oad camem minimÃ¨ prohibebantur co/ttrahere. Certe Chriftus non folitm uirginum, fed omnium credentiu uir e{b,qui tarnen inire matrimonia externa po/funt. NÃnw de omnib.fidelibus Paulus aiebat iDeffondi uosuni uiro uirginÃ« ca^iam cxhibereChri/loiEt ad Ephefcitin dixif fet exlibro Genef.Propter hoe relinquethomo patrÃ«fuu â ermatrÃ¨ fuain, er adharebit uxorifutfioc addebat ejfe myfteriu magnum in Chriftu er in Ecclcfia. Quibtts uer-bis demonfir at inter Ecclefia er ChriRumatrlmontÃ¼cf-fe,fed myfiicti er ffirituale. Qum er in eadem epifi-firi-bitur.Eiui adha:retfcorto, unu corpus effKitur,qui uero Ã¼dhÃ¦ferit Deo,efi unusfigt;us. At omnes perfidem Cbrifo adhteremus,no tarnen prohibedafunt matrimonia.Siue-ra effet ifioru argumentatio, confequeretur ChriHu fieri adulterÃ¼,quod longÃ¨ abfurdiÃimu cfi. Facito duos coiiiu gesex

fx mÂ«^Ho cofenfu arguere caftititÃª. CertÃ¨ inter Ãc uo ^ntes,ut ifli uolunt,cu domino matrimoniu initur.Ergo gt;Â»ulier guÂ£ Ãc uouit, efÃcitur jÃofd domini, ut iÃ¼i uolÃ¼t. ^^re eu prior maritta uiuat, needumÃt mortuiK, Chri fiui ijuod dbÃtrdiÃimu effet,cr blajfhcmum, efÃcerctur adulter, ^uod nouÃ¼ matrimoniu cum alloua cotraxerit, priori uiro eiiM adhuc fuperfiite. Hoc argumenti genere

eÃ Augu^. ut poÃea eu ad ilium uentu Ãterit, demo ^uguftin fi^itbo.Quid eÃ quod addit no multo pÃ¶Ã:ilt;ullu{ adeofit riofuf Ãt fdcrileguf,ut impoUuta facerdotÃ¨ petulÃ¢tU).ma~ fgt;ibus cotingat. Sacerdote uoedt uirginÃ«,qua: uoto fe ob-^nxerit.Locutio iHa uerbif apoÃolicis aduerfatur. tu-

fnimPaulus,utmulierinÃlctio diÃcat,neq; autoritatÃª uirum exerceat. iiullut uero ignorat,facerdo tiu ^au

^oritatÃ¨,e^ poteHatÃ¨ non uulgarÃª haberc,aos unÃ¼ habe rillt facerdotÃ¨ ChriÃu lefum, quia unicu etiamÃacrificiu riuf mortis agnofeimus. CumqÃonorc hunc nec facriÃcis ^niiePapiÃicis nec nollris miniÃ¼ris demws,quÃ¤to minus rii'ginib.aut mulierculis dabmusi InÃeruifÃe primo tÃ¨po-Â»â f uiduas amp;nbsp;uirgines EccleÃte,no dubito. Erant hofÃita-faniloru pedes lauabÃ¤tmon tarnen proptÃ©reÃ facer

dotes crant.ldeo Patres cu nec ex EuÃ¤gelto,ncc ueteri ex l'ellamento hÂ£c hauferint, id fupereÃ, ut ab ethnicis in ^ccleÃam introduxerint, apud quos etiam mulierculis Ãt ^i^dotiacredebÃ¤tur. Stalim poflea uirginiscorpus tÃ«plu lt;^ppeÃ¼atP)ei.QrquodomniuChriflianorueR,uideturad eerttigenus uiticÃoc eÃ ad uirginitatc cotrahcre. Sed au diamus,quÃ m mox adferibat coÃ¼ationem. Sieut Adam fe Ken per nuptias pra:fentis uita; fuit, ita fernen fÃ¼turi fecu liper uirginitatis incorruptionem Dominus ÃÃ¤t. An ita dillumhoc intelligitur,qubdclt;Â£lumnon rcplcndimt Ãt niÃ uirginibus f Hoc niÃ uelit, qitorfum isla diciti ,

ViJetur pofl aliquot uerba correilioncaddcre. NoÂ« pââ^ cepit Dominut,fnquit,ullibi uirginitatÃ©, neq^ u^quit)^ ptiat interdixit. Eft nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ilia fmnonis aUati noiiuHitcof

reÃ¢io,fcd tarnen ea deberet ubiq^ addi:cr quod ipfenune facit,d nobif ubique deberet priefiari. Qu^it pr^tered, quomodo eotuingat uirginitatem acquirere : uc re/lgt;ofgt;' dendo uerba ufurpat, qu^ ad Romanos ex Mofe habf^ tur. Ne dixeris 'm corde tuo, quis afcendet m calum, bo( efifChriflu detrahere: out quit defcendet in aby[fiM,bot eJl,Chriamp;u reuocare lt;i mortÂ»trfVfrÂ«Â»i quid dicit iPrope teuerbum efl 'm ore tuo,cr w corde tuo. Iion,inquit,0â portet ut de uirginitate ita dieas, quafl uel 'm clt;elu, abyflitm,uel ultra mare fis ituriu,ut iUam adipifcaris.pft prope tejjoc efl/ecundum naturam tibi mgeneratur uir ginitat : amp;nbsp;in teipfo fecundum naturam occultatam repe ries : at^fi uis earn apud te manere^fiahbatu age, maneas id quod natus es, neq; moueas manum ad taÃ¤um uiri,

Htc defidero aptiorem doÃ©lrmam, uirginitatÃ« ficilicet eflÃ¨ donum Deccr neminÃ« Ã¼lam capere, nifi cui data flc rit. Atq; ut mquit Pauhu : Quifiep donu fiuum habet proprium. iiÂ£c,inq,defideraui,ne quis uirginitatÃ« ipfamhu manlsuiribustribueret. Oportet de gratia rieiluculeti-tius ate^ amplius loqui,non fiic aridÃ¨ ac ieiunÃ¨, quafi Ã no bis tantii dona i{ta penderent,cr omnib-indiffcrÃ«ter fint expofita. 'VerÃ¹m in fuis quÂ«e^ionib. nimirum quail, u. quarit de ijs qui feipfos Deo deffionderunt, de'mde pro-flfiionem irritamfacere conantur.Talem, rejfiondet, ui-rumJfieilare oportet, uelut eum qui peccauerit in Deu, Crquis orabit pro eofAdducit iUud, quod primo Samue-lis cap.i.habetur. Si qui uir in uirum peccarit, iudicabit, uel arbiter erit ei eloh'tm, id efl, iudex. Aliquis enim po-tr^ fe ut arbitru interponere, at^ ofltnfo perfuadere,ut

cliqua honeHa fatisÃtÃ¤ione pt contmtut. At ft ^uKm ^rum peecauerit, lt;juls interponrt feipfum i Nemo enm Potfft Dfo pr^fcribere, ut ojjrnÃm animÃ¯t deponat. ^9

ibi ucrbii bis difcrimen 'mter peccata coflituere. NoÂ» famcn proptered deÃierÃ¤dum nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;quif 'ut Deum ipfitm

pn(lt;irit:fed ibi morehominu eft loquutut. Quando agi-ti^lub aliquo prmcipe,Ã quis 'in proximum peccet/aci-patronum 'muettiet,qui profe apud principe agat : fei , Ã crimine befa maiejlatis ipfe princepsfit ojjÃ¨i^ui, non ftcilÃ¨ 'mueniuntur,(jHi dudcÃ¢t pro eo principi loqui.Vo^ fumma BaÃliwiftoi gr^uiÃimi criminii t^xare, Ãfwd non reÃ¢Ã¨ iudicauit. Nam huiufmodiÆ urantur,aut ^ortentur,potiutdebentnubere:neijue [unt reprehen-^^fidi quum uerbo Domini pareant. Pergit i{le,atlt;j; iOos Kccatfacrikgos'.netiueuult utÃresfratrumiÃis ampliut *Plt;riantur,neqi Ã acceffcrint gratia teÃ¤i ob frigw graut ^^ttrgens. Vehementer fatis hÂ£cdicuntur,Ãd uereorne Â»oÂ» multiÃ© ChriÃ¼ianÃ¨. QuidÃ Ãigore,Ãtme aut Ãti pre--^iitur,iÃ¼os non releuabisi ProÃÃ¤Ã¶ ChriÃiana charitM aliter ÃtadeLDicitur quidÃ¨ ab ApoÃ¼olo *. ad TbeÃÃ iâlt;]uen(j^deberefe Ãibducereab omnifratre 'mordinati *Â»ibulÃ¤te:fed no priecipit ne laborantib. extrema neeeÃi no Ãdjueniamtti.PudeÃaciedi quidÃ« Ãtnt homines hu^ ^âftgeneris,qui ambulant 'inordinate, ut 'tn uiam redeantt uerÃari cum iÃ¼is debemus anitm cauÃtifed officia cor t(^ionK,precuzy'opitulationi5 quoad neeeÃitates iÃ¼is gt;^0 debemuf temcrÃ¨ Ãtbducere,cu proximi effie non deÃe-I gt;'âtt,De'iÂ»dequieR.tf.detcmporeflatuit,quoadmittendi [â'n ad uirginitatis profiÃione iuuenes: er maturÃ¤ ^tatÃª, Criudicif confirmations expediari iubet: quad hodienS *biq;feruatur.Exigit prittereÃ utqui funt'm poteibate

PETRI iÃ®ARTYRlS offirentibu!,amp; jÃ¯ib aliquot probatiitcSlibut: cunt U* men ctduerfarij tioilri parcntibui ignarii GT nolentib. ii fepÃ¨ numero fÃ¤ciÃ¤nt.Nam uiolaremandMDeipro [uii tradÃ¹iohibui nihili pendant. 3aÃlio adiungendm uide-tur Gre^oriiis t^Ã zi^n'iienuiJs in oratione habita 'm Gregorius nere Ã¶orgoniie fororiiitafcribit.Induo diuifaeÃ®luitd, NazianÃ¯c - nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Qruirginitatem.tttec fublimior eÃ ac diuitiior

curiores. Et mox.'Nf Â«trÂ» horu uel Deo penitu^,uel mutt doconiungitrurfusq;di(foluitita ut hue propter natura propriam peniiusfuitfiigiendÂ£,iUa autem nimis laudan da. Ã¯hec reÂ£lÃ¨ fcripta funt Ã liazianzeno,neque nos quic quaniltedunt, imo pifceptam caufam maxitnÃ¨ iuuant.Ã¼e que minus Ã noftra fententiaÃant^quie poÃ hjecÃt^Ã¼m Ãi bijcitiVerinn mens efl qute nuptijs cr uirginitati rede do tninatHr,zTtanquÃ¢ materia rationi opiflcih^cadaptat, ^aduirtutem operatur. iÃn quoq-probantur : nentpe nuptias er uirginitatem materiam eflÃ¨ uirtutisÃta ut neu triem iftoruÃt uitiofum,acmentem po(fe utroq^ iÃ¼oru rc HÃ¨ uti, Hoc duntaxat in ijs uerbis dcÃdcro,ut doni dei,Ãi ritus,autgratia mentio faiia effet, ne 'm potefhie mentis h^ceffepoÃta uiderctur.Sed quod mox additu efl, omni no dâ citra ullam exceptionem^fecipimus^Carni enim co glutinari nequaquam feparat Ã /firitu: neq^ li qua caput habet uiru,ideÃ¶ caput primu ignorÃ¢t, fed parumper mu do }niniflrat,et naturaâ,quantum lex exigit carnis,feu iBi potius,q carni legem hanc tulit,Deo.Ã¯llud efl notÃ¤du,Ãe ri poÃe,ut mulier,quÂ£ in matrimonio efl, duo habeat cd pita,ueru non eiufde ordinis,Chriflu fpirituale quoad ui tarn ctelefle,ermaritu ut ceconomicam regat.EccleÃaue ro non potefl caput habere papÃ¤.liamEecleÃa, quiUc~ cleÃa efl,ad uitam aternafÃeHattquam ab uno capite in flut

de votis et caelibÂ» 51^ fliiifibi,cr non ab ullo mortaliu expedare debet, Sed ai ^fegoriÃ¼ redeo, qui in oratione habita in JÃ¹nere patrii, ^â(iÃ®iazianzifueratepifcopt'ii,eiuf uxorem, hocefl,)nd ^^fuÃ¢ hoc nomine laudat, quad patri fuo magno fitilJÃ¨t *iiHmÃ©to,n5 folu in re domeflica regenda, uerÃ¹m etiÃ¢ in b-cclejiajtica. In oratioe fitnebri de BaÃlio Ãcribit: Res ma efi uirginitas, angelis aggregari, ac abfq; iugo eÃÃ^ ^^ituneq- folitari(e:nÃ Chrifti itlÃ¢ uocare cun{tor,qui cum deberet ob nos natos,ex uirginc naÃcitur,ut uirgini lege Ãanciret. HÃc ctiam non facile admitterÃª uirgini-^ââiehomimcsangelisaggregarij.Nam etcoiugati queut patria eu angelis coniungi, tÃ¼eq; Chriflu noui fanxiffÃ¨ uirginitatÃª,cum ilia non prÂ£ceperit:niÃ forteÃgni-jicetur poÃ ebrifli aduentu uirginitatÃ¨ coeptam ejjÃ¨lau-'^^ri. QjiodutÃtintelligendÃ¼ fuperius expofuimus. Ai ^â(cin oratione ad uirginÃ« exhortatoria : Materia uerÃ´ ^orporalisadmixtionÃª corporu inÃ¹enit:nÃ¢ femper fluidii

certis difereuit Umitib.lege nuptias fancies. Quid Ã peccato Ada perfeueraÃet,neq; materia fluidaÃiif-Ãt,morte ac uita Ãbi mutuo fuccedentib.an proptereÃ de fijlfemus inter homines omnino habere nuptias i Adiecit ^eindettjuptia: funt indiciu perturbationis,ca{litas ueramp;. Ãledoris.Hoc quoq^ in uniuersu no efl ueru-.qHÃ¢doquidÃª Ã^ipoteÃ¼ut aliquisnon perturbato,fcdintegro fanoq; ^icioad comugiuadducatur,atqâ prima hommi dattg ÃntnuptiÂ£,priufq prauis affedib. cocuteretur.tdleq- caritas indiciu cd fpledoris animi.i^o enim folu cupiditate wnis accedimur,Ã'd metu,dolore, inuidia, nbsp;nbsp;ira moue

^ur.'PoÃea,mquit,olim cu lex eÃet et umbra,tu primatu babebÃ¤t nupthe.'Poflq cmigrauit litera, fubindudusq^ eÃ Ãus,tunc affiilÃt cadimonia.iÃ®Â£c nSÃc accipi debÃªt,ceu Ãtis crlitera cadÃate ac uirginitatÃ¨ difcernÃ¢tur.Virgini tas er matrimoniu cujfu eÃe poÃut, nbsp;nbsp;rurfus cu litera.

Seduiienturqurtndoq^ij PÃ¢tres oinna qui fiter un t unie Cbrisli aduentum fitb licera concludere'-omnesq; uiciÃm qui posl ChrtÃ¼urn uiuuntfiib /fiiritu. C^tiÃ´d ut 4 uero fit AuguH. alicnÃ¼ Auguftinui in UbeÃ¼o DeSpiritu zxliterapulchrÃ¨ acutilifiimÃ¨ declarMit. Vertun mhomelia feu orutione quiimhubuitdetcntutione phurif^oru crferibdrii,qut rogttrunt,ct!i qualibet de eau fit lieeret alicui dimittere it-xorctn,dum ea uerba illi occurrerent, quibus ApoÃ¼olut ad EphefÃ®os aittMagnum hoc fixeramenttm, dieo in Chri HumcrEcclefiiantfinquit, uidcturmihi fiermo bicfiecutt-dos reijeere nuptixf. Si enim duofiunt Chrijli^duo etix-tM riti,dua quo^ uxores.Si autem units ell Chrifius,unu cd put EcclefiÂ£,zrcarouna,fiecundte nuptiÂ£ ref^uuntur. Quad fit fiecudas prohibeo, quÃ¦ ratio erit tertiarumiPri' legis fiunttfiecundie mdu!gentilt;e:tertiie uerÃ´ pnuxri-cationister quod ultra htec fiuillutn magis, q aliud quicq. CertÃ¨fieiitentia ifta damnanturfiecundie nuptilt;e, ac tertue apertifiimÃ¨ mprobanlur.QMd eu aduerfiarij nofiiri non fint concelfuri,haud nobis irafici debent,ft aliquxndo P4-tres nos quoq- repudiemus. Veru in eadetn oratione habet : Non omnes capiunt uerbum iflud,fied quibus eH da-tutn.Hatc audiens,inquit,nihil hteretieu patiaris,ne'ue nd turat inducas fiue terrelires,fiu^irituales,fiue medias. Sunt enim quidam adeÃ´ male a(fiÂ£li, ut arbitretur quof-dam omnino ejfie natura peritura,alios autem fialuande, nonnullosuerÃ itahabereficuteosliberu arbitriumud ad meiius, uel ad deterius impeUit, aliuq; alio plus minut^ ue idoneu effÃ¨.Hac in Marcionitas uel Gnoflicos citraco trouerfiam dicuntur,qui taies natur as fingebant fie boini nÃ©s partiendo.Nos uerÃ´ quofidamfiatemur pradeflinatos qui fieruabuntur : alias uerÃ´ coneedimus reprobos. inter hos nihil eft medq. Pr Â«eter cÃ na atiribuimus nature qfif uamur.

Hemur, Mt prÂ£deÃinatiÃin!K, ueru meree fimplicigi diui tumii'ericordite. VitiatÃ¢ alioquin totÃ¢ hommumtidturi in Adamo fcintm. QuiprÂ£dcftiÂ»Ã¢tur,ex unaDeibonud teitide funt exÃªptÃ¼reprobi uerÃ in Ãua natiua corruptio gt;te deferti. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;libero arbitrio, imÃ gratiÂ£ guÂ£ per Cbri

flum cil,falu[Ã© homininn afcribÃ®muf. Sequitur moxtCunt UerÃ audisquibi datum efiiadde,datuquidtmijs quiuo-â luiit,^ qui aÃeittiurttur.Etenim cÃ¼ audii : Ã¼on ejt uoleit tif,neq; curreiitis,fcd miferentts Dei,tibi cotijulo, utjÃ©r^ monem hune accepter. QuoniÃ¢ entm nonuÃ¼i Juntqui ob iujhtiÃ¢ proprium tant magnifiÃ©e fentiunt, ut totÃfibijpfis ncceptu rÃ©fÃ©rant^ ac nihil fiadorifisos fermo hic docet, $i erfeoMM Uetle diuiiio Ã©geat auxilio: feupotiu'^ eligere uti ha diuinÃ¼ quid,cr clemctiÂ£ fuÂ£ donÃ exiftat.QuÃ d entnt faluamur partim Ã¨xnobif, partim ex DeoejjÃ¨ oporteL ^roptereÃ i}tquit,no uolentisfioc eft,no folÃ¼ Uoleiitis currentit,fedexDei nÃ¼fcrentis Deinde quoniÃ¢ itelleex ^eo efi^merito totum acceptÃ¼ firtur Deo.Quantiiciinq* mtm eurrerigt;s,qtiatitwmcunq; certaueris,mdigebii eo qui wonÃ prÂ£bet. iqifidomintt!Â£dificaueritdomum,in ua^ nutn laborÃ¢t qui Â£dificant eantt iiifi dominits cuftodicrit ciuitatnn fiufirÃ uigilant, qui cudodiunt eam. Ã¼oui, in-qait,g non leuium ed curfim, nec potentium beÃum, nee pugnantiu uidoria, nec fÃ©liciter nauigantiÃ¼ portiK : fed Del e il uidoriÃ¢ perficere, cf nauim faluam in porÃ¯Ã®t de-ducerr.tiÂ£c feribit Ã¼azianzenus, uidettirq; omninÃ´ uetle uirginitatÃ© cÂ£libatum effe in uiribut ntanu no-^ /ira:hoc eft,noi donu huiufmodi effi habiturÃ³s, modo u^ limuicfajjÃ¨ntiamurtin quant fententiÃ¢ non queo defeett aere, quia tunt no erit eorum qui pojfunt, ut lÃ»quitur dÃ³ Kim ;,fed eoru qui uolunt. Ã¼ec quifq^ habebit propriuni donu, ut PmÃ¼k teflatur,fed iUud quod fibi elegerint, amp;

guod omnibus cjl expo/itam,Ã ipfum uelint.lSIc^uc fÃ¹if-fet eidem Apo^l-olo timendum,ne cuiquam lacjueum iÂ«ij-cerct.PotuiÃent enim abÃj: uÃ®lo pmculo,quicult;ji uoluiÃ fent eiuf conÃliu fequi. Deinde multÃ´ minus concÃ©da,fd- nbsp;nbsp;nbsp;,

lutem noiirdm partim ex nobis, partim ex Deo ejfcme^ ue-,âbaApofloliadP.om.'iJone(Ãe uolentis neq^currÃ¨tis, accipio ita,ut interponi debeat p.irticula,folu :quia citri udam exceptionÃ¨ Dei efÃeÃalutem noÃerÃ¤ credo : longeq; melius ac tutius htcc AuguÃ¼in. traSlauit. iitiius tarnen ad nioncre te,leÃ©Ã®or,uolui duplici cauÃa:primu ut cognoÃe-res,in quo difÃenttamus-Ã¤ l'iazidnzeno,dedmi kuiuÃno^ di perceptione: deinde ut ctiam de cauÃaÃalutis ntftra in teiligas,ut cautÃ¨ atq- cum iudicioÃt Icgendus. Venia nita Hilariui. adlUlariumPiflauicnÃu. epifc. qui hacdere admadunt pauca,quod Ãciain,cftlocutus.lnCanonei$.Ãupert]iattb. ubi de triplici cuniichorugenereagitur,fcripÃt,probiiri nbsp;nbsp;,

admodum tcrtiamÃarmÃ¤ eunuchÃeius nimiru qui Ãgt;e re~ gni ctele^is talis eÃÃe decreuerit, cui nos fimiles eÃici,Ãi Ã¼ tnen pojÃegt;nus,admonuit. Pcce is no 'mquit, Si tarnen ueli tnus:Ã poÃimus inquit, rationchabens uirium cuiufq; na firum.ln PÃal. Ã¶a-.quia illud erat expoÃturus,Tibi redde-tur uotum in HicruÃale, ait:Cernimus nanq^ nudis phila-faphos corporib.algere:ipfi etiam coniugiorÃ¼ uÃu magi-Ãtri abÃinent:ha:reticiÃcco panis abo uit'ut.Sed quis tdif detn otioÃ huiu: propoÃti profidlus eÃt i To tu hoc inane atq^ ndiculu csi, er cum ipÃsÃuperÃitionis cauÃs nÃ¼jcri bile.Deo ergo uouenda Ãunt,cotemptits corporis, ca^liti nbsp;nbsp;j

tiscuÃ¼odia,iciunÃ¼ tolerantia;atq- idea ait, Ettibiredde-tur uotum in yieruÃale.tfla indicant abÃinentiÃ¤ Ã coniu~ g'o apud echnicos,utÃuprd docebamÃtijÃe in pretio,non apudHcbratos uetercs:deinde iÃius eptÃcopi tnnpore laH in EcclcÃa uota contiii^ntisefidjÃejitÃcepta : quareid re-

DE VOTIS ET CAELiB. 519 inhonorÃ© Dei fiant. At quÃ® Deo placcre pote^ quad eins uerbo adnerfaturtQuod uero in e[gt;iftold pria fc ad AuguÃ¼init fcribat hac uerba circafinem,fciat fian-aitastiM jratrem meum,cuius maxime caufa hinc difiefi-/gt;muf,cum matrofia fua ex confenfu perfcfiain Deo con-tinentiÃ¤ deuouijfiCi non e^ magnifaciendÃ¼ : non quafi eo te^npore talia uota ignore aliquado nuncupata,fied quia nie Hilarius non is e^, de quo modo agimus, Nam ifle Pi Ã¢auorum epifeopus multi grandior natu cR Augufttno. Ã¯uit enim finex,Gr grauia pajfius esl fub ConÃ¹antio. Au-guilinus uero floruit fub Honorio,etArcadio,ac Theodo hio, Quarciuuenis 'erat,cum iflefenex efiÃ¨t. Atqui pri-enisepi^ola:uerbis Patron fuum appellat AuguRinum: quodnonjecifletfi ambo fiiijfent epifcopi,c:rAuguftinus

1 fo minor natu. Tuit itaq; ille,ut ex pofteriore illius epiflola ad eundemAuguflinu colligitur,Syracufanus.At que inultominus recipienda sut,quÂ£ fub eius nomine fieri buntur adAprafilia.Totum quippe id efl inane comentu quodetiÃ¤ non ualdenafiuti facile pofiintdeprehendcre, . SucceditEpiph.Cypriusepifc.Ciuemutegoconcefiflrim âfus habere nonulla de uoto,qult;e ficut fiacris liter is no confiai tiuntdta quoq; Ã me non admittutur,fic efiJj iÃÂ«m uideo multa reHÃ¨ ficripfiflÃ¨,quib.pofiint Smyth, praua dogmata reuinci.Primii ut aliqua refird,cotra Motanilias h^re fl 4-i.lib.i.i.to.ita ficribit : Noj Â«erÃ´ no neeeÃitateimpo-niinits,ueru cum bono cofilio adinonemus,exhortÃ¢tes eu qui poteilmo aut necefiitatÃ« imponimus no potenti, neq; reqeimus ipfum Ã uita. Santâlu enim uerbu omnib.pr^di-

1 nbsp;nbsp;nbsp;cauitjUt debiliu infirmitatÃ« portaniis, uelut etiÃ¢ ipfie fian-

1 suteiufidÃ«doni.Iunioresiânqtuiduasrcijce.Notabis'mhis uerbis iHu diccrc,neinini necefiitatÃ« imponi ; cjKÃd nofiri

I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;D i

no fÃ¤ciut VapiftÃ¦^qui nenÃ¼nÃªuolut prdindrefCUÃ no pror fui matrimoniu mterdicdtur,ct ita interdic(itur,ttt Ã

Cd cotrdhdt,iÃ¼udmdtrimoniÃ¼pro irritÃ© hdbedt. Ã®^onitd fÃ¹itdntiquitus. l^dmcliorib. tanpoributetuxorÃ©ducere licuit fdcrii initidto,Kt poÃed deinonRrdbo : nbsp;nbsp;poÃ¼crio

r'ibui qudndo idm Ãtpcrflitio cocpitinudlefcerc, mdtrimo nidnÃ¼niflrorum non refcindebdtur^Ã ed iniuiffent'.fd iUi tdntit ujcI d nÃ¹niRerio Ãio ccjÃdbÃ¤t,fcu deponebdutur, ud non potuerunt dd ulteriores ordines promoueri. Po-fted captum c{l ittos excontunicdre,^ mdtrimonid con^ trdild diffoluere, dtque dcmum iUos mifcrÃ¨ truciddre, mni priai tormentorum cf pocndrumoenere diuexdtos, itdrespduldtim indeterimdecidit.Etquuin inomiiibtti fermÃ© conditionibui lt;i P4Â«Zo cÃ¹m dd Tiinothcum, tim dd Titum enHmerdtii,at itd dicdm, facile dijfenfetnr,hdc undin firmiÃimdm uolunt, cr perpÃ©tuÃ© inuioldtdin hdbe ri. Bocnoneflimponerehominibui neceÃitdteinlcrKi Pduli uerbii utdrjdqueum inijcerdDicit bonos pdÃores cohortdri cos quipoffunt, non dutem imponcre neeeÃitd tem no potenti.SmythÂ£usdUtem dicit omnespoffe, minem mueniri,qui fi uelit,Ã§^ 'Deum precetur,nonpof~ Ãt. Epiphdniui uerÃ© bicindniÃdle dÃerit,dliquospo(fe, dliquosuerÃ© nonpojfe.Et quodmdximÃ¨pro nobisfdcit, âPdiilum inquit reddrguere iUos qui non funt eiufdem do^ ni.fcilicctqudndofeobRringcredudentdUtdd uirginitd tent, dut dd cd:libdtum. Ndm dicitÃuniores uiduds reijce. nicmihi tu notes primÃ¹m, non ejjÃ¨ omnes eiufdem dont quodd no^iris dduerfdrijs fuduiter irridetur. sed iSte4 Pdulo didicit, qui dit quemlibet proprium donum bdbc'-re,dlium quidem fjc,dlium uerÃ© Ãc. Vdlednt igitur hi Pc-Idgidni, qui dona expeÃ©l'dnda eÃe derident, oinnid uero mnoÃrisuiribusarbitranturpoÃtatuel ÃuUadond con

DE VOTIS ET CAELIBÂ» 5ZI ui fcripturarum ddiguntur^ ta. in nobis'poÃta efjÃ¨ f^Â£dicant,quÃ d illd 'Dem omnibus expofuerit. Captant, gt;n^uiunt, qui uclint, non qui pojjÃ¹nt, ut nofter feruator ^ixit. Deinde non excidatunnotare, quad Paulus dica-lur ab Ppiphanio, eos re'qcere, qui non funt eiufdem do-â¢ eÃ¹m Smythxus dicat iuuenculas Ã uotii iUis Pauli uer non prohiberi,fed tat'um ne ab EccleÃa alantur, CertÃ¨ ^tgt;ofl.uthÃ®c docet Epiph.tÃ¼ de iugo cxlibatm dut uidui-imponÃ«do,uel no imponendo,rei/ciendo,dut ddinit-*^dofcribebdt.ldÃ«EpiphdniusdduerfusCdtharos,hteref. ^9dib,i.tom. i.Re Herd enim non fuÃeipit fanda Dei prlt;e ^âeatio pofi ChriÃi dduentumeosqui mortuafuauxore JÃ¨cundis nuptijs coniundi funt,propter excellente facer-honorem de dignitdtem.Et htec certÃ¨ fdnda Dei EÃ§ ^^fÃ®d cum fynceritdte obferudt, Sed adhuc liberos gignen uniui uxoris uirtvm no fufeipit: fed eum qui feab und. ^Ã´tinuit,dut 'm uiduitdte uixit,didconum,Ã§r prefiiyterÃ®t, O' epifeopum,ct' hypodidconu,maxime ubi fynceri funt ^itnones Ecclefiaftici.At dices mihi omnino 'm quibufdam ^ocis adhuc liberos gignere prefigt;yteros,didconos cf hy-podiaconos.At hoc non e{l iuxta cdnonem,fed iuxta ho-utinutn mente,qua; per tempus elanguit, ey propter mul titudinem,cÃ¹m non inuenirentur mmidri.Hunc locu mi-ffiobijeit Smythteus,fed mutilatu. tion en'tm adduxit po-fitemam partem, ex qua elicitur nonÃiijfc hoc ubiq- fer~ fiatum,ut prclbyteri,diaconi,e^ hypodiaconi fe contme-tâeM Ã proprijs uxoribus, cr folÃ¹m id innuit obferuatum itbifynceriejfent cdnones. Quo loco demondrat non id exuerbis Deihdberi,fed tantum exEcclefjie Canonibus, fteldecretis,qu)e ut iÃ¼dÃcit,ficetiamrelaxare deberet, c'umuideat eainpernicieuergere. Deinde aliam caufam iiffert,quÃ³d permitterentur multi cum uxoribus mifeeri,

frotter multitudincmjcilicct, ChriÃ¼ianorum, e^^nod nonfdcilÃ¨mÃ®ni^eriuininueniretur. Qvodfiium locum habuit, coudre hodie non conceditur f pdÃitn opiu; cfl mi-niftrii, fed non pdÃim mucniuntur cj^td cdlibes uiucre poÃint : nifiuelimui dicere, noflrd tempcn-d cffc meliord temporibus Epiphdnij.Si tune non poterdnt Cdiwnes bique ferudri, nbsp;nbsp;ferebdtur eorum uiÃ´ldtio, quÃ´d multi-

tudine tniniÃ»rorum effet opu{,qudre tndgisnunc taies cdnones,id eÃ,hoininum inuentd ferudri poterunt i t^on pronuntidtEpiphdniushocloco ilia matrimonid diriine dd,neq; ob id iÃ¼os e(fe d fno minifterio deponcndos.Tan-tÃ¹in dicit, Canones apud iÃ¼os nonÃiiÃe fynccros. Quid fl deuerbo Dcifcripfijfct, permultum reÃmt. Sed quan do de canonibus tdntÃ¹m dgitur, cum multi eorum idin re Ãixerint, non e^lres tdntifdciendd, utdduerfarij idÃ¢Ã¢t. video pratered hic eum nuUdm uoti fdcerc metifio/icm, qnÃ´d fuerit fderis ordinibus ddieÂ£lum,ncque dudimus il-los eum dccufdrc, ut uoti nuncupdti uiolatores, quod ho diepdpi^lÃ¦ cldindrenoit definunt. Idem dducifus Apo-flolicos hier. Â«i. lib. i. to. Â». Eo^qudmtrddidiffet poÃ uotum edibum uirginitdtisdutuiduitdtis coniiingimdtri^ monio no licere,fcd eos qui hocfdciunt peccdrcÃc tame dddiditiSedmcliuseft iudiciÃ¼qudin condÃªndtio. Qul^^ ntm,ut ne cofitnddntur dpud homines,occultÃ© feortÃ¢tur, et fub folitudinis dut cotinentix ffecie libidine curÃ¢t,non dpud homilies hdbet confiifionÃ«,fed dpud Deum, qui det occultd et redarguit omnÃª cdrnÃ© in fuo dduÃ«tu,prcmt quifq;peccduit. USelius eftenimunÃ¼ peccdtÃhdbcre,amp; no plurd imelius eft IdpsÃ¼ Ã curfu pdlÃ¢ fibi uxoremfâ(gt;gt;âf re fecundÃ¼ legem,et ex uirginitdte multo tÃ¨pore pocuite-tid dgere, eyr fie rurfus dd ecclcfiÃ¢ mduci, uclut qui umm operdtus eÃ,uclut ldpsu,z^ fidiÃ¼um,ct obligdtioigt;eopâlt;^ habenteiff

DE VQTIS ET CAELIBÂ» 525 htibeniÃ¨,crtion ciuotidie occultii iaculis fauciariabim-frobitdte,lt;iuteexdiaboliopminjvrtur.iiunc ego locu ^uando deuoti'5,ed ratione prodtixi,ut oÃendere, P4 tres no adeo /Ã¹ij]Ãª rigidos,iit hcdic/unt noftriCdtones, lt;1 tarnen Bacchanalia/'a;pÃ¨ uiniitdfii cnim marrmonia pojt Votum inita paÃim clamitant,n5 nuptio/s ejje,Ãed inceftut etea dirimunt,ncq;,firre uclnnt : cutn ueteres matrimc-viailla rata habueriKt, licct pcccare dixcrint,fcd femel, tos qui poft uotu contraLunt. Et /jkÃ®kj fentcntia teftÃ¨ ci-tauiEpiphantit. Qupmodo uerÃ´ hacdecaufain 'neSmj thaus excanducrit,ex his liquet uidere, qUit mihi ftcobif cit. P^ecEpiphanq uerba tu tibi calcuUl porrigerc^tibuj;

arbitrarif, quÃ´d dicat melius efft uni obnoxM elfe,quÃ m multis noxis,ac uxorÃ« dHcere,quod abfq; pcc-catideftgnationepoftDeo dicata uirginitatÃ« fieri pofte iÂ»ficiatur,q occultis fauciari iaculis,du'n: fcortatur quoti die ac curat libidinemfub folitudinis ac continenti{e,ut ii ait,ftgt;ecie.Scd die tnihi quafi-onte hanc eius polleriorem fententiÃ¢,qute tibi alferenti Voto aÃ¼riÃ«lorum nuptias ef-feueraserlicitas nuptias uideatur aÃ¼ipulari, proftras, cam quit paulÃ´ aiitÃ¨ illc aÃ¼ruxcrit conts-a tuam impiant opinionem reijcias i ESoccine eftfas nbsp;nbsp;itquum i Hoccine

Veri d(ftrtorem,z:^ labefalt;lÃ®ata:fidei uindiccin,qualem te haberi percupis, Petre ftcetl Quis uerc cordatuSjÃy^ uel mediocriter eruditus in thcologia tibi adhibebit fidein, poUquÃ¢ te non pudetfic trailare optimos quosq; feripto res,et primarios Ecclcfio'CbriftiPatrcsiut tu demÃ¼ ilÃ®oru. fententijs accederefrlÃ¹m uclis, cit tibiutcunq; uideantur patrocinaritAt quoties tecu pugnanttpugnantfcrÃ¨ fern-per^nihiliducis,ac contanptui prorfushabcs. Aftniitne hicEpiphanius peccdre,quifquis 4 nucupato Deo colinc tiauoto init nuptias, aefatius eftiut diuHa uxore uno, q

jhkIcm implicctur peccatts ? visne h'mc coUigere, nuptidf ei celcbrare lieer e, qui uirgmitatem aut continentii DfÂ» 4(idixfÂ«f ? Ã¯^unquid futius diuitibui quicquam,qudm iii~ ppibui furripere,licet utrtinq; neftis jit qt iÃ¼icittem ? lAi-nusfldgitium cjjÃ¨ab edito contmentiÃ¦uoto fiuptiMcoit-trahere, quÃ¹mfcortari or libidinÃ¨ curare folitudinis Cf cotmentiÃ¦ jjgt;ccie,aflruere hÃ®c Epiphaniumfateor.Quii tum poflea f Nttw idfo ajferere eum dices eiuÃnodi ni{~ ptiasprorÃis uacarecuipal CfpenituseÃelicitaslutM hincdogma tuumimpium RatuaslÃ¼unquidqui melius ejje ^ornicari, quÃ m adulterium comittere dixerit,is pro tinus fornicationem tanquam rem licitam admiferitiW lo authore, non funt facienda mala, ut eueniant bona. Pro'mde quum malum fit uotum difiÃ´luere, ut palÃ m te~ ilatur hÃ®c Epiphanias iuxta Paulum, i. Pimoth^i s- qnis nonuiderit obbonumquod paritur^e fint nuptiafiUai malum non ejfie defignanduiHtCc aduerfus me SmythaiUt candide le{lor,uti uides,magno fupercilio diÃ¤auit: fed iu^Ã¨ nunc fupereji excutiendum Primtim âm eo nunq afje rui, Epiphanium faceremecum, quod dicat ejfie pecca^ tum matrimomu inire po^b uotum edituSn,/! opus habeat quis matrimonio, er aduratur,uel in ficortationem laba-tur. Quienim peccaret,ciimpotiusobediatmÃ¤datoDel ler Apobl:olico,cr remedio utaturfiibi diuinitus propofi-to,cÃ¹m nuÃ¼iein uotum ut ratum fijt habendu,nullaqi pro' miÃio fimna,quie uerbo DÂ« aduerfietur f In eo itaq^ mecti no conuenit cu Epiphaniotfied tantu 'm eo,^ illas nuptias et ueras efifie dicat,etlicitiis.lmÃ¶ 'mcotincnÃ®ib.quifie afirin xennt,cr no Ã¼ant promifjÃ´,fied ficortÃ¤tur,eaf perfuadet. Nea; hÃ¤c eius poftcriorÃ« jÃ«ntentiÃ citaui diÃimulato prugt; ri eins diflo. Scio enim,et propo/ui auditorib.illu eÃ¼ mul tiialijsexPatrib.'meo errare, q,pcccatu efie dicat,uotu huiuÃnodi

PETRI M A R T Y R I S $1$ huiufmodi uiolare,cÃ»m opus nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;male iÃu id refir-

re in traditioncs Apojhlicus,cÃ¹m ex facris liter ii non ua leatfudin fentetiMnconÃrmare.De'mdc propofuihune Pittretn difcritnenponere inter inter iudicium,in^,Z:tâcondemndtione}n. Ncgd fi potes,illum dicere,quod egomaxime contendo,hus nu ptÃM cjjf uerds nuptiÃ¹s.Peccatum ^uidÃ« ibi unu fdtetur: Cf datiHos femel peccare,fed tarnen cum fuo matrimo-tiio inito ecclefiie pojfe reconciliariper aliqualÃ« pÅnitÃª-lUum dixifcribere.Ã¼unq tarnen dedi,facienda rfiÃ¨ mala,ut eueniant bona,crfi peccatum arbitrÃ¤rer ai ntittiin nuptifs po^ uotum ineundis,nun^ iÃ¼as fuaderÃ¨. NcÃ§ in hocfum uel cum P,piphanio,uelcum quouis alio PÃ¢tre,ut dica peccatu efie taies mire nuptias ,^fiuel tu^ Uel iÃt hoc affirment.Px facris Uteris oportet ut nos uera fintire danonflretts.Sicaut traÃ©lo Patres,guemadmodu fepius cantejbr,ut quie dicunt uerbo Dei cofentanea, ul nis^tdicitur,ambab.ampleÃ«iar:ctetera uerÃ´ fi pugnare (umfacris Uteris iiidcro,fdcilc reffiua.Meipfum uerÃ´ aut fintentiasmeas nihil moror: unicum uerbum Dei tantii fitJfiiciOfQjtÃ¨d uerÃ´ mihi fempcr obijcis,^ uelim uideri labefaÃ©lata religionis umdex,iniuriÃ¢ mihifacis: quando quidÃ©nunqmehociailareaudiuifii. Ciuamuisidomnes praflire tenemur pro uiribus. Ambireaut ut uideamur tales,cu reipfa nihilfaciamus,hoc uitiofum effet. Quarc define te obfecro, tamfutiliter oblatrare. SiEpiphan.di-xit facienda mala ut eueniÃ¢t hona,ipfum accufa.tn me lo cÃ¼ no habet ifh, calitnia.tllud enim apud tefirmiÃimufUh tuito,id Chrifliano licere,imÃ´ conuenire maxime,ut non cmnia,quÂ£ Ã Patrib.dicuntur,jh.tim admittat.Quod Ã§r 1 nbsp;nbsp;te ipfum facere uideo,qui poÃ¼eriori parte fententiÃ Epi

itm conceÃ¢ere,omni{gt;rorfiu caret lt;equitate. Nrc iflrf tM fimilitudo hÃ®c locÃ¼ habere poteR,^ua diets nunusejjeÃd gitiu feortari^^ adulteriu coinitcere : ac minus maÃ¯u elfe diuiti ali^d furripere,^ pattperi.QupniÃ¢ hÃ®c duo peecd-ta fmul coparas. At mire nuptias etia poR uotu peccatu ejjÃ¨,nondumihi deinonilrafli.QjtodÃ Epiphan.hocdh cat,aut AuguR.ego no dicotne^ id faerÅ lilerÅ dicunt,i ^uib.foUs mca fdes,Ã§r omniÃ¼ janÂ£iorum pendet. QjtÃ´i uerÃ Patres perpÃ©tua,ut iaflas,inecum pugnent, tant ex multis dcm5jiraui,etfum dennoflraturus effe falsu.Ilt;W interim facit iÃt Epiphan.qui nuptias iSlas, utlcgintnJS adntittit,et'eas licet no bona ratione, bene tame confuht incontinensibtis qui uoto fuerint ob^iÃ¢i. Sed nunc ad ChrifoÃ.uenio.ls fuper Genef. horn, n.cit deEnoch age ret,nuptias ofltndit,minime iâdi Ãtiffe impedimÃ«to,quanii nus uel Deo placeret,uel uirtutes acquireret:Deum^ te Ãntur adeo bonu,ut nuptias nunq Ãterit in mundu indu-ilurus,fj homines iÃ¼is fiiijfent ladedi. Eleq; tÃ¤tu innoxiai elfe teÃititr,ueruetiam magnte cofolationistquÃ¤doquide infanu impetum natur Â£ c5primunt,et nauim Ãliciter tu portu adducunt.Verba eius ha;c funt.Placuit EnochEieo â poHq genuit Nathufala. Audiant mariti etuxores,Ct fcÃ¤t iufli uirtutemtnec putent nuptias in cau/a efÃ¨^quoiitt nus quis Deo placeat. Nd icdrco diuina feriptura fente atq; iteru idfigniÃcauit,dices, Genuit Mathufala, placuit:^ idem ingeminat,ac rcpetit,diccn5, Et placud poÃ¼qgenuit,ut ne quis arbitretur obÃAculH uirtutisefe coiugiu.Quia ft fobrij fumus,neq;educatio,neqi coiugiu ite^ aliud quid nobis oberit,quominus placeamus Dto. Ecce enim,Gehic eiusdem natura e{l,cuius eis' nosfuin^ et neq; lex tradita,erat,neq;fcripturÂ£ docebÃ¤t,neq;alni quicq ad honeÃtitis fapientiaq; ÃudiÃ¼ impell(bÃ t.!gt;!ainp

DC VOTIS ET CAELIB* $17 liuptiÂ£,dikile,uel puerorum cducatio prÂ£peditttenti( Ã fent in uirtutii itinere, netjua^ in hanc nojlrÃ¤ uita nup-tidf 'mtroduxiffet uniuerforu dominui,Ht ne teporalibui crmaximÃ¨ neceÃarijs nos Itcdmt.Scd i^uia no folu nikil nobis obfl:int ad philofophadn Dco,Ã uoluertmiis effc fo brij.fed magnam ddÃrut confoldtionÃ«,du coprithunt in fanum naturtc itn petti,nec tnrbari,qtiaÃ mare Ãnunt,Cei Â£Ãciunt,ut nduisÃliciter in port u dppellet,ideo conioLt tionem hatte humano generi tribuit. Atq^in eadchom.de ^oha fcribcs,eadÃ« propemodÃ¼ habet:ita enim loquitur.

erat tstoha annorii soo.etgenuit tresÃlios.Videtinqtf iteru alium iuÃÃ¼ cum uxore etÃlijs, qui bona operando pIaeuitDeo,et diÃlicente omnib.uirtutis uiÃ¤ elcgit,et ne que nuptijs,ncq;Ãliorum educationeprohibittfs eÃ.For to flupÃªda eft ineffdbilis nÃ¼Ãericordia TÃ»ei,et prodigioÃa hominu,qui tit erÃ¤t,ingratitudo.Bece enim sooÃ©dnnis ui Xerat iuÃus ille,Grc. Bt moxtErudite uoÃmetipÃs,cr uir ^utii eura dgite,ct pro magno habueritis Deo bene place te:^neqÃdomusgubernationÃ¶,neq; uxoris cura, autÃ Horum, neq^dliud quicq pra;texamus,quod putemus fatis ejÃe,ad exeuÃandd noÃram negligentem, deÃdem^; uita. Eiei^Ãigida illa uerba profiramus,et dicamus,mudanii{ fum,et uxore habeo,ct liberorÃ¼ curam gero, qui multii moseH:,utitddicdt,Ãquando coshortamur itt uirtutu labores aggrcdiantur,uel Ãudiuin adhibeant in Ãacris li~ teris Icgendis.tion eft hoc meum,dicit.E!unquid renun-tiaui Ãeculo ? niinquid monachus Ãum^ Quid diets homo? An hoc ad Ãolos monachos pertinct,ut Deo plaecant? Et mox:'S:iunqiiid,dic oro,iuflo huic uxoris conÃuetudo, uel puerorum cura fuit obflsiculoiObÃccro igitur ne nosmet ipÃosÃaÃ¼amustÃed quanto magis huiuÃmodi curis impli-camur,tdnt() magis remÃ©dia ex lediionediuinarum Ãeri-

yiS . PETRI MA RT Y RIS fturamm [umamuf. tJonne ut illi eiufdem ,cuiM ms fumus,fiiermtiuturÂ£, cr c.ldcmm homiliadc'ÃeÃ¤to Vhilogonio,tejhtur eum uxorem z^Ãliam habuijjc,uo~ catumq; ad fanilum epifco[)atum,ne^ impeditutn ijs cU' ris,quonÃ¹nusfitnÃ©lionem crÃ©ditantfiliciter admini^f^â ret.Prgterea hont.4. in ilia E.failt;e ucrba.Vididominuft' dentcm fuper folium excelfum,oftÃªdit Efaite,tJloÃ}Abr4 hamo nuptiof baud fitiÃe iraudi,quo minusDeÃ¼ uidctitti ftnt^cum eo fanÃ¹liariter collocuti.(^a de re uerbahaf fcribit.ÃiuishÃ®cloquiturlEfaiasillejÃeilator cielcfliit'^_ Seraphim,qui cum coniugio comertium babuit,ntctaine rxtinxitgratiam.Aufcultaflis prophetam,zxaud^s Pâquot;*â phetam hodie:Exi tu,^ iafuphfilius tuus.Ã¼cc ijk tetpr^tercurrere.Exi tu,^filius tuus.Ã¯tine filium iat prophetalSiÃliuni habebat,habebat nbsp;nbsp;uxorein, ut

intelliga^,non effÃ¨ malas nuptias,fed malam eÃb fortatio-nÃª. Sed quoties eu quibusdÃ¢ de uulgo differimus,dic^ttt: CurnonredÃ¨uiuis^CiuamobremnonprteÃ¼asmores ab fblutosiciuÃ® poffuMfmquiunt,nifidiuertamab uxore,ni fiualedixero liberis,nifi uÃ¤lereiuÃeronegotiaiOMob' rem^num obÃ¼atmatrimonium? Adiutrix tibi data efu-xor, non infdiatrix.AnnÃ´n habebat uxorem prophetal Neq; tarnen Ãiritus gratice obflubat coiugiu,fed eu uxo' re couidu habebat,c^erat nihilonÃ¼nus propheta.MofeS none uxorÃ« habebatl Et tarnen is petrÃ¤ dirupit,aerÃ« ini' mutauit,cum Dra colloquebatur,diuinam iram cohibuit Abraham none habebat uxorÃ«,or tamÃ« pater faÃ¢us e/l, gÃ¨tium GrecclefÃ¦.Deinde ne hoc tantum inVeteri TeS-accidiÃe fuÃgt;iceris,ex nouo Petrum,e::rPhilippu addueit en eÃ´ uenit, ut nuptias uel fuo periculo fuadeat. in bac aut uerba fcribitiQuid autÃ« Petrus bafis ecclefiÂ£,illeue-hemens amator Chrifli,iÃ¼e fermone indodus,en rhetoru

Â»E VOTIS ET CAELIB, 52^ ^lilorjÃe im^eritus,(iui tarne philofophii obturauit ot, ^e,quigrlt;ecanicamfapientiaminon aliter qaranearivm ^^lam dijroluit,qui terraruin orbem peragrauit,qui fage ^ni^miÃt in mare,O'pifcatus eÃ orbemiauid autem ait ^âlt;lt;tngeliumilngrefÃK cfl Ã®efus ad focrum Petrifibriciti ftnt.ybi focrutÃbi oquot; uxor,ibi Ã§r coniupium.C^id aut ^hilip.nÃ³nne quatuor habebatfitiat ? Vbi uero quatuor finite,illic cruxor,Qr matrimoniu. Quid igitur ChriÃutl A uirgine quidem natut eil:,uerum ad nuptiat acceÃit,ae dottum attulit. Non habentjnquit,uinum,Qrlt;tqHÃ¤ uertit uinum,uirginitate nuptias honorans,dono id,quodÃe ^at,comÃ¨dÃ s:utneabominerii nuptiat,fcd oderisfcorta iionÃ¨,meo periculo:nÃ¤ lt;go JÃodeo tibi falute,etiÃ¤Ã uxo-tenhabueris.ProJÃice tibiipÃ.IJiulicrÃ proba Ãterit^ad mtrix tibi eib. Quid igitur Ãnonfiterit commodaifac iÃ¼i ^ommodam.AnnÃ³n Ãterut uxores bonie,Ã)nul Ã§r malÂ£y Hehaberes excuÃationemiQualis erat illa Job i Sed Sara ftatbona,z^c.Jn epiil. ad Timoth. illud traÃ¼ans, uniiK itxoris uirum.Paulum ait, bÂ£c Ãcribendo no Ãtncire lege quominus liceat epifcopum nÃ¶ coniugatumaÃÃtmere:Ãei nodum coflituit.ludai enim plurcs uxores Ãmul habue~ tanfquod Paulus in epifcopo non cenÃet Ãrendivm : aut vult unius tantu uxoris uiru eÃe,quod inteUige ,nepo(l primÃ¤ altcrain ducat.Vtranq; interpretationem adducit ftntq; in medio relinquit,neutram confiitando. Atq^ haic funteins uerba.Oportetigiturepifcopu irrepreheÃbile eÃe,unius uxoris uirum.No hoc ueluti Ãtneies dixit, qua Ã no liceat abfq- uxore epifcopufieri,fed eins rei modunt conÃituens.Judatisquippclicitum erat,etiÃ¤fecundo ma-trimonio iungi,e^ duas itidÃª habere Ãmul uxores:hono~ rabiles enim nuptia.QuidÃ¤ uero hocita inteUigut, ut fei licctad epifcopatum is ajÃ(matur,qui unius ÃterU uxoris

vir. Adhtec itlud traÃ©ids, 'Filios habentÃª fubditos cu omni caÃitate,qu(eritfiiÃcquiducit uxorÃ¨ foÃicituseHeorii qnÂ£funtmundi,zy'epifcopuin foUicitudinehuiuÃnodi carcre c3ucnit,quomodo inm dixit uitius ttxorkuirumi Primkm rejÃondet id intcÃ¼igetidtim:,tttÃat epifcopus u~ xore idra dciÃ¹ntld,Kel quamuis habeclt;t,fu ccu no babes Tertio inquit, nuptias quidÃ© aliqud baberefoUicitudinÃ¨ fedgradui epifcopatits non objUrc^neq- Ã regno e^laru cxeludere:atq; nuptias ipfas cÃ¼ diuitijs confi:rt,et ita feri bit:Si igitur qui uxorein dux:t,follieitus eft qu.e funt mÃ¼ dbepijcopum autÃ« buiufmodifollicitudinc taiigi miniir.Ã¨ conuenit,quomodo fuperius dixit,unius uxoris uirumi QuidÃ¢ ut dixi, ilium,qui poÃ¼ uxoris obitum cofiituetur cpifcopus,fignificaT: iÃ¼ecÃ¯ligunt.Alioquilicet cum, qui uxorÃªbabeat,quafÃ®no babentem cfJc.Tuncnempeijhii ritÃ¨coccffit pro tepore,i(cpro rei natura,quÂ£ tune ine-rat,Licet enim cam remboneÃ¼Ã¨ ac licite capere ,ft quis uebt.duÃªadmodum cnim diUiticedifficile in regnum ca-lorum introducunt.fepc tarne id diuites plurimi ingreÃi funt,ita Ã§^g-nuptia: licct difficultatis in fe plurimu babedf, ita tarnen ajfumi poffiunt,ut perfidiori uitlt;e impediinÃ«to non fint.Reddit etiam aliquanto poÃea rationÃ«,cur dixe rit Pau.uniusuxorisuirum,ciimprius optauerit oinnes ej]eficutf:ipfuin,contineiltiÂ£.ncmperatione.Ciuiinquit rem noluitfÃ®ein anguÃum contrahcre.Potuiffietenim dit raexigendo readdeffierationcadducerc,itaut ccclefue cariturÃ¦ effi uiderÃ¨tur epifcopis,cÃ¹m iuffirit per ciuita-tcscpifcopos,ueâprÂ£ÃytcrosconÃitui:qiiodtamdbodie noÃt. Vt enim magnas et latas habeat diccccfcs in magnit alioqui ciuitatib.epifcopos no conÃ.tuu!it,ct uajixs dice~ cefesuiÃtare,alq; obirc nequcunt.Verba Cbryfosl.lw funtâ.lccirco ait,unius uxoris uirum,cÃ¹in certÃ¨alio in loco di-

^oUxerit^Volo omnes homines ejjÃ¨ peut cr meippitn, ^^onÃ¼nentite fcilicet ratione.tgiturneinitnguflum nimis fâtinconeluderctrcm,fiexaaiÃimain uirtutem expetiÃ. ptjccireo moderatiore admonitione mlt;duituti,ne ex ^fjj^eratianc p(rpÃ¢Â£ iHius inueniendte uirtutis,ecc'eÃie fine epifeopis ejjÃ¨nt. Oportebat enim,ut antca dixit, per fingulxsciuitates conflitui pr^fules.Audi denilt;liquid ipje Â«d Vitum fcribat'.Vt confÃtueres per ciuitates pne/byte-

, (juemadmodutn ego tibi priccepi. In epiP. uerÃ´ Ã¢d â^itum lcribÃ©s,ubi rurfus illud explicit,Vnius uxoris uir Hoc induit Paulum dicere,ut os obturet hiercticis,qui nu ptiasut rem malam damnabant.Ciuod utfalfum Ã[,hinc fnincitur,ijuÃ´d epifeopus unius uxoris uir eligitur. O -Jhnduntur ergo nuptiteÃne culpa. Deberent hoc non le-Wer p(TtranÃre,lt;]ui etÃ uideantur nuptias comendare, opus tarnen coniugij dare noluntabf culpa peragi. Cer tÃ¨Ã(juidibiÃtlabisnone^aÃ¢ioni procreandi,fedho~ fninum uitio afertbendusn ; quod idemacciderepotefl, Cr fÃ¦pijÃ¹mÃ¨ accidit edendo, bibendo,uefliendo,zy' alia peragendo,ciUÂ£ ad cultum corporis pertinent. Ad hac ita citra culpam CjÃe nuptias inquit,ut poÃit aliquis cum ets ad sÃ¢iilum epifeopatus thronÃ¼ affumi.MagnÃ uim ha bet,quod inquit,Cum tllgt;s.C}jiÃ¨dft expeflÃ¤da eÃet mors uxoris,uel ft abdicanda ea cÃet,iam no cum ipÃs nuptijs fedabfq^ illis ad eptfcopdtum,qui coniugatus eÃ ajÃtme-retur.lnterpretando poHea quod inquit,Vnius uxoris, i'd arbâtratur diÃ¤um, quia non uidetur futurus bonus prapoÃtUS h -rtif/ Ã niXÃªtvattlt ivJtliA'iKtgt; tfvXÂ«Â» ivfinei/i.tn ufu eraiit diuortia,qui^ priori uxore di mifafuperinducebat altera,uidebatur cu priori fatis in-humaniter agere,neq^ beneuolentiam erga cam feruare. Vnde ob cam cauÃm Ã muitis male audicbattlacent qui-

TETRT MARTYRIS dcm,lnqint Chrifoftomus,per Icgemfecundte tarnen ut noÃ¼ii eauittationib.^-fujpicianenÃ¼nbnÃ¨ ca^ rent.Epifcapumucrobeneaudireoportct.Hincapparct multos ex Patribus per fecudas nuptias non accepijjÃ¨ tri)nonium,lt;juodiniturpoÃ:obitumpriorisuxaris,u!ru illud,quod initur priori coniugc adhuc fuperflite.Ã¼amÃ inoriaturpriusHXor,t:oneadecaufa uialatur charitas ergain ipfain,Ã nouum contrahatur matrimonium.CHin uero dimijja ea Ã§^adhuc uiuente^trmt-jttitm aliud ini tur,ibi de beneuolÃ«tia coniugali aliquid uidetur iftifitiiui tUin.Verbailliushtccftmâ.Cuuisreigratia etiam huiuf-modi homines in medium adducittobfiruere prorfus i)t tendithareticorum or a,qui nuptiaf damrtant:oÃendcnS earn rem culpa carere,imÃ ita ejje pret[ofatrt,ut cion ipÃi etiam poÃit quijÃiain ad fanÃ«luin epifiopatuf foliu fub' uehi. Cafligat hoc ipfo etiÃ¢ impudicos du non COS per/nit tit polt fecundas nuptias ad eccleÃa: regime dtgnitatÃ©l^ pajhris aÃumi.'tJam qui defiin{llt;e uxori,uel ut melitdhit beturin Grteco, wfo'f rif^Tiix^tivm/j^beneuolenttatlt nuUÃ¤ feruajÃe deprehenditur,quo paÃ«lo hic eccleÃiepTâ^ ceptor eÃe Optimus poteritflmo quib.criminib. nSÃbu citur 'm diestÃ®HoHis.n. profiÃ«lÃ´ omnes etiÃ¢ per leges je cundie nuptiiC permittutur t multis tarne ea res aceuÃatio bus patet. NuSam ergo occaÃone prÃ¦bereÃtbieÃ¤is pn Ãilem uult.Scribit praterea is Pater homiliam contra Ã¯udÂ£os,Gentiles,Gr ba:reticos,cr quum aduerfus idos a^ git,qui nuptias damnabant,ChriÃum ad eas aceeÃiÃe te-fliturtneq^Ãollim accejUÃâe,imo et uinum conuiuis donaf feaÃe nÃ¼raculo 'mÃgni, zT primo produdu, qitodÃacere utique noluiÃet,Ã deteÃidgt;ilis res^t coniugium. Pojki Ãmul coÃrt MoÃen Gr'EliÃ¤,quoru units uxorÃ« et liberos habuit,alter uero catlebs uixit,qui tarnen ambo DeoÃe runt

DE VOTIS ET CAELIBÂ» chari, netj^ cÃ¦lebs iÂ» rebiu gerendis coniugdto fi it Â»uior.Defcendittid Petrum, quem columni-m qutencatt ^defi^ fiiiffe tell^rtur,iUum tarnen coniuge,r fiiifje de^ taunflret. (iuare c5cludit,folÃ¹m innnes pr^textuf c^Ji iÃorii excufatiotieSiquifecaufantur Uo pofje terfede i:i neee.quoduxoreshabeÃ¤t, ItaautÃ©fertbit. VocjtuteÃ Jefui ad nuptiAt.'Venit,tiel non uetiitfCcrtum quid ne-^ tef QttÃ¶lt;lt;jt ucnit,quomedo ergo nuptiÂ£ maUi^ior. po-^ tts excufare.Ego autem nondied, qtiod tantitm uencrit, fed quÃ¨d crdoiufecumattulcrit. Ãquam in uinutn ma trfftif.Nf excufes te propter nuptidf: 'Dominus ttim nu-ptijs intcrfiiit, ZSâ nuptiM hone/lauit t nbsp;nbsp;tu nuptiAS aÃ¯'â

diets nuptiof ohlÃAculum effÃ¨adpietatemi Hul^ bun cniM ad pietatrm eiÃ® objiaculum. Vis cognocere, quod nihil nocet habere uxort m cr puerost Mof 'es nÃ³n^ Ue Â«xofoM habtdt Gr liberos ? EIias nÃ³nne uirga e-^At e Nonne Mofes m itina c clt;elo deduxit, KÃ¶nne eHas louent Ã¨ aelo deduxit t KÃ¶nne Mofes coturnicei ad^ uolare fecit e KÃ¶nne Elias uerbo c^him clauQt? NÃn-Â»e Jf/lofi Dewj locUtus eil ? KÃ¶nne cum Elia con -uerfatUs eft ? KÃ¶nne Ã®Aofes mare diuifit er tranfduxit populumlNÃ¶mte eUas curru igneo in ctelu [ublatus efti i^n nocuithuic uÃ¶ginitAs An impedimenta fÃ¼erunt itti MXorzy liberie yfHiftiEliAmturigam inaereeuidifti ^ofen in Mari uiatoremivide er Petrum EcciepAco-lumtiain, quid amp;nbsp;ipfe habuit uxorem. Vnde ergo li^ quct,quoduxoremhabuit? Egodico Kngrefjuseilleju^ Adfoertm Petri,amp;â¢ erat iBa infirtnA,cr tetigit earn, Ã§)â teliquit eamfebriS,Gr ftetit, Qr Miniflrauit. Vides, 'Ã¼-Petrusuxorem kabuidVbienim foerus, manifeftÃ¼, quod ibi er uxor.VidesquÃ¶d Petrus uxorÃª habuiti ^e iaeufes nuptius.Ã¼^e diet ne quis pr/ttexat uel uxÂ»

534 PETRI MARTYR IS rem, nd liberos, uel militiS, uelnegoti.itione,uelopiÃ' ciKm,uclfcruitutÃª,uel diuitiM,uelpaupertdtetit. Super Matthicam uero 7. homilia, cum ad perfedioaem udt ttrfilJet auditores, inqiÃ cÃ¼o proptereÃ extrudo te in fo litudineSfia quib. monacbi uerfantur: Imo iugt;bis,cr mo nachts omnia Dei niandata fuiit communia prater co/i' tuibium. HÃc natandum, Chryfoflomum non dixiffe uo-bis:f :d prima ufum eÃe perfona:dixit enim nobis,cvpre' hendendofcipfum,neq; excludendo cleru. Qjialoqilcdi firma indicat, epifiopis atq; presbyteris,cr diaconis li-cuiffe connubia, qua tarnen ait monachis non cancedi. Primam fcntentia huius partem recipimus: alteram uc' ro non admittimui, Connubia inonachisnon licere: ntfi firtÃ¨fic accipiasjllorum Ãatu ty conditionsfalua. iioil enim qui/jiiam fimul cr maritus cr monachus crit. Sed, qui monachus eft,licite,fi opus habuerit,ftatiim mutÃ¢t, cr iuxtauegt;bum Deimatrimoriium contrahit.Hectie-rofunt, qua dicit : Non f^o te in montes ac folitudines ire pracipio.fed fiugi eÃe, ZX aquum iugiter ac mode' fium, uel in medio urbis habitantcin. Omnia fiquideia mandata legis nobis funt monachis^ communia, pra' ter connubium : quanquam hÃ®c quoquebeatus Paulus adinonct, per cundla monachis aquare nos cupicns. Ef Â»Â« epiÃ¼olaad Theodoriim lapfum poÃcriori habet fi' rÃ¨ idem de monachis, quo-d Hits luiptianonliceant. Sei ut dixt,hac in parte minus redÃ¨ docct,neque in (entert' tiam ehts cundum cenfeo,c urn longÃ© ficus uerbum Dei fiatuat. Verba eins hacfunttnequeÃÃus tibi(Ã´rtÃ¨pet' fiuaferit,dicens: dtiihil de nonaccipiendauxore Dominus pracepit. ^iec me tgnorare confiteor, quod adultC' riuin intcrdixit,non nuptias uetuit. Veriim in te adulte rij noiMn accipict,fi uoluerisunquain, quod abfit, nu' ptias

ptrft cogitdre. Etlt;]uid mirum,fi nuptite taies (Juibut offÃ¨nJittir Deus,adulterio comparnnturfEt mox : Ate^^ utillud rÃ©pÃ©tant,(juod inprincipio popii epifloLe.Ã Â»Â« litia tÃ ncula mgt;u tenerent, lt;}uis tibidefertionis crtmen obijcerttlUunc autem nil in te penitns tui iuris ell,guip peqMÃ tanto imperatori nÃ¼litareccepiHi.NamÃnM-lierproprij corporis non habet pote^atem,fed uir: mul tÃ m4gisbi,qui ChriÃopotins quint Ãbi uittunt,con-ditionent corporis fui habere non po/Jiint. NÂ«Â«c wÂ»Â« ad Ambrofum ueniamus. Inpriorem epiUolantad Ti- â¢ mtbeum tertio captte ,ubi agitur de diaconis ,ut Ãnt ttnitÂ« uxoris uiri, Hoc, inquit, ideo uult ApoHolits, xe conflitutum Del tranfgrediatitur. ^ni enim homi-ni dÃ©dit Deusunani uxoremberedixit^ illis ter cimt fecundis nuptif nullus benedicitur. HÃ®c etiant, ut nH~ biuidetUTtAmbroÃus adfecundas nuptiasrejficit, qua tontrahuntur Ã diuortio ,nonpoÃobitum priorisuxo^ fis. tiain lUa, qua Ãc fichant,iuxta quofdam cano-^ Â»es Ecclefiadica bencdidlionenoninitiabantur, Ita ue^ tlt;gt;fcribit:Eaqult;c minus dixerat de ordinatione diaco^ fwtw, nunc fubiecit. oÃendit etiam, ipfos unin; ttxo â¢ tis ntaritos cfie debere,ut hi ad ntinifieriunt Dci eli-guiturqui non funt egrefii conjlitutum Dei. Homin* fÂ«;m unam uxorent decreuit Deus, cum qua bene^ dicatur. biemo enim cum fecunda benedicitur. Et mox â¢â¢ VetfribiÂ« idcirco conec/fum cÃ¼ Leuitis aut Sacerdotibus uxeres ad ufum habere , quia multum tempus otio uacabant Ã mintjlerio aut facerdotio.

Multitudo enim erat facerdotum , cr mdgfw copia teiutarum , cr unufquifque cerfo tempore feruie-â batdiuinis corenionifs [ecundum inHitutum Dauid,

H/c enim uiginti quatuor clalJes conÃ¼ituit facrrio* turnout uicibtK deferiiircnt. Vniif Abia oilautm clalfcin babuit^cuiui nice Zacbariat ÃingebaturfacerdotiojÃ-cut cotinetur in Paralipomenonjta ut tembore quo u5 tllos contingcbatdeferuirc Ã Ã®tari,domorim: Ã^arum uge rentcuram.At ubitcmpM br.nÃ¼nebat mincfleriÃpuriÃ' cdtialiqiiar.tis dicbui accedebant ad teinplum offcrre Dfo. Ã®^unc autem feptcnt diaconat eÃÃ oportet, amp;nbsp;ali quanto; presbyteros,ut bini fint per EccÃ®efias : CT umff in ciidtatc epifcoputtac per hoc omnes Ã eÃ´ucrtu fÅitti Mabflina e debere, qitianeceÃe efleos prafio effein 'Ecclefia quotidtÃ¨, nec habere dilationem utpcdlconuen tu IcgnimÃ¨ purtficentur,fient ueteres. Omni enim heb-domadaofferÃ¨dum eÃ,etiatnfi non quotidte'ptregrmii', ittcoli; tarnen uelbisinhebdomada:etÃ non deÃnt Ã§l* propÃ¨quotidiÃ¨ baptizÃªtur tegri.^iamueterib.ideÃ´co-ceÃun e{i,quia multo tempore in templo non uidebM' tur,fiederantpriuati.Si enim plebeiihomir.ibtiioratio niscauÃa ad tempus abÃ¼inere fie pnecipit, utuaeentora tionitquantomagis Leuitit autfiacerdotibuf,quoidie no Ã»uq; pro plebe fibi comnvÃa oportet oraref Mundioref ergo efifie debent cteterit, quia a flores DÂ«fiunt. ita uult etiam rationem reddere curiam fine uxorib.efifie iubean tur minidri. Qjsod ideo fiacit,quia circa illatem pora Si~ riciui R.omanus epificopus,hoc u ehementer urgebat int' pium decretum. Sed AmbroÃj pratextus audiamus. In ueterilegeÃteturfiacerdotes Ã§yteuitasconiuges ha-tuiÃe,quia longum/fiatiti otij habebant, neq^fieduH co gebÃ tur mintllrare. Ã¼am fiterunc diÃinfli fiacerdotes tf l^uitteinuigintiquatuorebffes Ã Dauide,utint.Pa~ ralipomenii ca.i4:legimui.Ã¿nde,inquit, poHquamfiu^ uice Ãtnfli eri(nt,domMn redibantscum^ ibi diu poÃent

DE VOTIS ET CAELIB. ?37 t^c4mn;ijhi-io libcri, uxoribiK tsr Ãmi'M poterdnt o~ Frramdare. Cu uerÃ´ admimfleriuwn rcdeunditnt e-

purffic4btiMi:cr cum Ãinflionera fujm obijÃentl furfurdoinum redibitnt. Ver'mt., mguit, modo in Ecele-Ãit CbriÃi non ita res habet.Sumus itfiiduÃ¨ fniniflraturit i^oceÃornnihebdomadtc femel aut itetu cr nonnmqni pro pereffrinis. Qjiere oportet feiÃ¯t^er eÃe pr-e/io,maxime cu/iepÃ¨fitt nobis agroti baptizattdi. tAÃ§tJjnofter ttomeriif tnagmti eÃ¼. Septem quippe diaconos effe opor ftt,cr aliquot presbyteros,ita ut bini ad quanq^Eccle-ftam deputentur, ideoq; propter paucitatÃª mimfbeorumt crfrequÃ¨s aÃiduumqi miniÃerium cScludit abso; canin Ã¿bus debere effe mimÃros. Ex ijs multa quo adhiftoriÃ tHorurn temporum licet coÃ®ligere. PrimÃ¹m no Ãiiffe lÃ if-falt; priuatas quotidie innumerasjit funt hodie, Semel aut iteru mhebdomada,noquotidiehabebatur coena,Deinde pcrepinos tametÃ ftciebatttiter,noluiÃei facra eommunioite abflinere: imÃ´ iUis aduenientib. qnando^ oportuit mimÃrare. TertiÃ frequenter /eg^otos frifreba ptizandos. DiffÃ¨rebant quippc multi facramentÃ¼ regc nerationis ad extremum uitÂ£: Yndefiebat ut icgrotifa-Intari baptifmo tingerentur. PoÃ¼remÃ´ uideas,tum temporis no fÃ¹iffÃ¨ grcges facrificorum,uthodie habentur. ^ed in Mediolanenfi urbc qua: tanta cft,feptem tanta trat diaconi cr aliquot presbytcri cÃ» uno epifeopo. At KÂ«nc uideamus quÃ¢ti ponderis hÂ£c Ãtratio. Primo fi ua leat,niliuuatPapÂ£mancipia:non enim Lmfuntpauci frc)ifici,fedinnumerabitesin unaquaq^ urbe. AdhÂ£c, multi iÃ¼orum epi[copi,deeani,magni canontei nbsp;nbsp;prÂ£-

lati nÃ´ cogHUtur frequÃ«ter miniÃ¼rarc. ImÃ´, ^ui funt ex iHis lt;tliqi(dnfo feueriorcs,uix in anno bis aut terfuÃ im-puram Mifram frciut, Curergofr cÂ£libatui aftringutui

538 PETRI M A R T Y R I Pauci non [untfCrfretjuenter non miniÃ¼rant. QÃ¿Ã® Ãt ut AmbroÃdnum argumtntn nil dd cos pertincdt? Qjfdm-u:s rdtio cd infirtnd cft Ã§r commetitij. Ã¼on cnimob d Cdufam diftinxit Ddttid Leuiticdm tribuminuiginti^ t^udtnoruices,utudcdrctillis operdmddre libcris,amp; tndiore Ã-ucrentur otio ad res domeÃieds curdndds. nihil minus cogitduit Dduid. quot;Vnde hoc Ambra fius noiiit i SolÃ¹in dicit, dt nihil probat. Q_ttidfccijjÃ¨t Aaron db initioiquid Ãlij dus, ciui ^uotidie minijirdbÃ¤t, indne, inquam, cr ucjÃeri? nÃ³nne uxores hdbueruntl tiÃ³nnclibcros procrcdbdtfQ^i hÃ¦cfdteri nolunt,db ip-fd hiflorid codrguiintur.l^itttr ddio coiÃ¹ugdlis Ã tempe rdtÃ¨intcrpondtur,fdcrum minifteriuin nonmpedit,ne' que homines reddit impuros, ut mimftrdrc non udleant-QÃ¿id enimfecijjÃ¨nt Leuit^ dcfdcerdotes ante Gduidis inuentum,quo dafjes inflitituitÃ®Fuerunt long,Ã¨ alidcdu fe qult;e hune regÃ« moucrunt tid hune ordineininÃ¼ituen' dum. PrimÃ¹motio Leuitdrum occurrere uoluit. tntdn^ td enim multitudinc facileÃdfjet, ut multi d miniÃerio fe fubducerent, niÃ per uices hoc modo JÃ¹ifJcnt digefli. Dum uerÃ´fud nicequjeqicldÃisminiftrdredebuit,om' Â«es IdborisÃebdt participes. Deinde dmbitio Jokt m ijs frequenter Je ddmijeere,dum und fimiliduult dlij prlt;e-ferri. Hoc neaccideretuigintiqudtuor dafjes inilitut^ funt,cr cuiq^ ill trum proprius locus efr aÃigndtusjtd (# oddud effet eldÃis Abite cuius mentio habetur Luce; pri mo, in qud Zdcharids pdtcr lodnnis Judsuices habuit. Peccdt itaque hoc argumentum,quÃ¨)d pro cdujd non nj-jÃ®gndt uerum caujam. Ã¼ititur etidm idem Ambrpffus,cS frrmdrc hoc dlio argumÃªto: quid P.tulus mandduit lak fis.ut dd tempus dbflinerent Ã Ã§oniugdli opÃ©rÃ©, utuacd fÃ§nt pfeeibus cr ieiunio. At, 'mquit,Jdccrdotesperpe-

tM debent orare pro populo : igitur perpetitÃ conff-nit utimatrimonioarceantur. Dr fcrfc ratione aliÃs dixi ^uid tniki uideretur, cum fententium GrigeiÃ¼s excutc' reinuf. IdeÃ nuncuel illi repetere, uel affcrre pltirÃ¢ fu^ perfedeo-Verttm in cadem epiflo'a ad Timotheuin ca^ pite quinto cum de uiduis agitur, in quit, AÃ olef :eiitulat uiduof Ã profeÃione arcendaf ob lubricam ictat em, cui fidesÃiciie adhiberi non debeat : prtÃertim cum exempla prtcefjerint multarum, quÂ£ nomen non opera ui-' iuarumhabebar.t. NecÃcile atidendum eÃ promitte-te,quodÃt difficile preÃ¼are. QÃ¿Ã¨dfÃ® habeant, hquit, boc deuotionispropoÃtum,apud fe babeant,neq- tetnerÃ¨ polliccantur,quod praflatuÃt difficile, Ua uero fzribit: Juniores uiduas deuita. Prohibet adoleÃcentulas uiduae m haefufeipi profeÃione.Lubrictc cnim atatifidesÃctle udhibcri non debet-.quippe cu quarundam exempla prÃ¦ fedant, qutc pofi profeÃione uitte deliciaru oblcÃ¢atio-Â«f nomÃ¨,uon opera uiduitatis habet, cf couerfa nuptifs foUicitantur.cr paulo poH-.Uabentes damnatione quia ptimamfidemirritamfcccrunt. Quid maneattaleso-fiendit, ne facile audeant,quod implere difficile eÃ: aut Ã animus eÃ huic deuotioni deditus,apud fe interim te~ neatiquia dicit,teinrrarium effepofiteri, quod adbucitt uenili ataticredinon dcbct.Qamnationi enimÃt obno xiuSiqui ab hoc dÃ©clinÃ¢t,quod redÃ¨ feccrat. QÃ¿antu m enim laudabile eÃ, Ãimpleat,quod ultra uires cius creditur, tanto magis puniendus erit, Ã hoc audeat ftbi imponere prtefumptione temeritatis , quod ferre non poÃit: nec ad ueniam debet pertirare, qui Ã primor^ dio infidelis inuentus ell. Et mox : lam enim quic.-dam deerraueruntpoÃfatanam. Qt^oniarnquat fu-pra dixit de huiufntodi contraria er iHidta , per-

ducent eMad mortem, iddrco conplium diit Ã§r pr^ei*' pit fit fieri (]!{ie licita fient. Keliut eR enim domut eurd futegerere,(fu4m in aliÃ©na domo adnlari. Et muitÂ» ex-pedit nubere,lt;]uÃ mfieb bona CT pÃ¹ profeÃiofie netabi litermcedere. Plus autemeftcumpudoremiimbutui'' dumi^ufrere, qttiin inuerecuttdÃ¨ ctmotio aliÃ©na Uten fiilia expeÃ¢are. In ijs eiut uerbis licet aniwtare, ittum in eo contra nosfiicere, quÃ´d putatiUoi uiduat uou^lfie, dC quibufPaÃ¹liK ibiloquitur,quafÃ® tuin temporishiec nota extiterint.Sed in eo,quod inquit,ApoÃ¼olum nolle,ut poflhac huiufimodi profeÃiones tuuemtm recipiantur, prorjM mtcumfrcit. Ã¼otenthunc locum itti, qui aiunt, Paulum non prohibuijjÃ¨ nota iuuenum,fied tantum uo' luilfie,ut adoiefcentuÃÂ£ uiduÂ£ Ã ftipe atq; alimonia Ec~ clefiie excluderencur.EÃc Ambrofius profeÃionis Ã qua exduduntur,difertÃ¨ mentionÃ« fecit: or caufamaÃignat lubricam a:tatem,cuifides non fi t adhibendaiCT temeri riÃ¼ aitefie promittere, quod tam difficulter pneftetur. Dumq- inquit, fi propofitum huius deuotionis habet, a-pud fie i?aheat,idem,quod ego,flatuit.Seruetfe libÃ©rant, dbfiq; nota apudfie ipfiam fiatuat id genus uitae retinere, q::od rune ferre pot eft, neq^ fie uoto aut profeÃioneob' flringat. in epiftolam nero ad Corinthios, du lÃud intern pretatur,Defpondinos uni taro uirginem caftam exhi' A, Â«. nbsp;nbsp;nbsp;here Chrifto,aifirmatomnesApo{iolos praeter PaulÃ¼amp;

ioannem- fiiifte coniuges. Qua de re quid fientirem,fiupe riuscxpol'ui. Scio pernMltas huius fandi Patris affiÃ¨rri let:tentias,quÂ£decerpunturexlibeUode uirgine lapfia. E.ts fi omit to, nemo debet mirari, quia liber iÃe non eÃ Ambrofiij Poiiusefideclamatio qult;edam,qua:eadÃ«pro pemodivn tota extat apud Ã¼ieronymumfiub titulo epi-fimÂ£,Admatrem,Gt' filiam. Neq^hoc latuit Erafimuin, qui

riE,V'OTIS ET CAELTB. 54t fuifigax nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Ãiit in ijs /Ã¹cis deprehcdendis. QUit--

ffuenio ad libros eius tres, de uirginibus, quos omninÂ» fins efje^nonfolÃ¹m Ãilus oÃ¼endtt,uerÃ¹m etiam Hierony nigrauiÃimum tcÃ¼imonium.In primo libroait, uirgini tatem non^offe imperari,fcd optandam eÃe, Ã§^aduo-tuin,id efi,ad precesps''tinere,non ad magtÃ¼eriian.Ver tgt;a iUius hlt;Â£cfunt,(iuÂ£ ab epi'copis notari uelim, qui ab ijStquos ad [acros ordines promouent, omnino ciclibatii rxigunt,Non eiiim imper ari poteÃuirginitds,mquit,Ãed opteri. tiam quÂ£ fupra nos funt, in uoto magis qudm m iHagiUerio funt,crc.Sed cur iHe, obfecro, hancfuam uo ttm non audiuit, auÃ¢do Siricif papa decretum tanto ftw dio propugnauitit^nus etiam reÃ®Ã®Ã¨ fcnbit poUcÃ , ciim nirtutem hane,nempÃ¨ uirginitatem,principalen eÃeuir tutenafjÃ®rmat.Siquidem ChriSianorum prtecipute uir~ tÃ»tes fides /fies,chantas cenfentur.Ad hiec,jitemi(r ca^ Uitaten effe uirtutem- fed quec non tantum ad uirginet tterÃ¹n etiam ad uiduas,cr coniugatas pertineat.Virgi-nitatem autÃ¨ perfe ipfam uirtutem nemo dixerit. Ad^ iitprÂ£tereÃ ,tÃ¼cc folÃ¹minmartyribusreperitur,fed c-tiammartyres frcit.Q^ fibi uelit ijs uerbis, non eÃ¼ fit-tileuidere, Qnomodo enim uirginitasmartyres ficiti Si putet eam,qui!e,ne nubat,uult potins occidi, licet non cogatur eo coiugio, quod fibt proponitur, Chriflum ab^ negare,uel coniugem mparis cultus admtttere, uiderit ipfequid fentiat.^go iÃam non ea caufa martyrem dixe Ã¯im.tmo arbitror,nifi quis affiatu fingularife ad caliba tumuocatÃ» fentiat,uideat(^ in eofepojfie DeiregnÃ¼ ma gisquÃ m in coiugio promou er e,opus effe,ut cr paren-tib. Cf principibusparcat. QnÃ¢uis illosnonpojjum nS accufare parentes cf principes, qui matrimoniÃ¼ impe-rent.Qfiia mter Cieteras himanÂ£ ttitse aÃ¢iones,hatic mi

542Â» PETRI MARTYRIA ximc omnium conu cnit liberlt;(m e/JÃ¨. Proinde iUi no re-HÃ¨ lÃciunt. At ^uifunt in pote/late purcmum er domi norum,lt;iuidoiÃorumuoluntati,faluiiiamaUÃ¤tis con-ditionibui,cedunt, cbrifiianÃ¨ac piÃ¨ Ãciunt.yferbi uero Ambrofijhitc funt.Tufbror ftnUa uel mutis tacita nto ribm petis, utaliquid de uirginitatedicamiu-ne ueluti trÃ¤Ãtu^uoditm pr^Ãriila uideatur, quÂ£ prindp^lii ed uirtiÃ¼. Hon enim ideo laudabilii uirginitdf,quici m imr-tyribiis reperitur./ed quia ipfÃ¤ martyres ÃeUt ere. Ac' cufai prfterci V eÃalium uirginitatem,tit incrcenariÃ¤-Ham immunitates offerebantur itlis, er pretia dabaU' tur:quod profeÃ¢Ã´ nihil aliud erat,quim caÃitatem ucii dere. A.tÃ accufatio hac ueraÃt, quad negari minime debet,maximÃ¨ m epiÃopospapiflicos, decanos,abba-^ tes,canonicos,cr magaos prlt;elatos coueniet.HÃ¤ iUi quo iqs c^libes nS uiunnt ab aliÃ¤ cauÃim,ntÃ ut opibus,ac di gnita tib. eoÃatis Ãuitur. Alioqui nuptiat quemadmodÃ¼ cateri appeterÃ¨t,cum Ã Ãortatiomb. non ahÃ¤imant. va feribit AmbroÃiu, cumfaceret mentionem uirginu Vf-Ãie,er facer datum PaUadÃ¹ : Conferuntur immuiÃ¹tates, offeruntur pretia: quaÃ no hoc maximum petulaiitiicÃt indicium,caÃitatem uendcre, quod pretio promittitur, pretio foluitur, pre tio addicitur, pretio adnuineratur. Hefcitretinere caÃitatem,qua: uÃ«derc folet,erc. Dfin-de ueritus,neuirginitatem, extoUendo mirismodisnu-ptijs detrahere uideretur,ait,fe matriinonia no damna' re,fed tantum,quod melius eÃ attexere. Verba eius hac funt:Ho Â«go quids difÃtadeo matrimoniu,fed uirginita' tis attexo beneÃeiu, ere, Sed in fententia no manet. NdÂ« cum ob td male audiret,quÃ d facras uirgines prohibcret nubere,ita fe defcndit.loancsdicebat Herodi, Tibi non Heet uxaremÃatris tui habere.}Ãe rÃ©gi hÃ¦c dixit.cure-.

DE VOTIS ET CAELIB. 5455 Â£0priuatii hontimbMidem nondixerim ? Qujbu4 uer^ iismanifeÃ¼Ã¨ docetjenoliÃ¼fji, ut uirgines Dco confecr/t te nuberent. C^uontodo ergo non damngt;(t matrimoriai guomodo uirginitdtcm non imperatt (juam tanien praci pinonpoffecui^fpjulÃ´fuperius tcÃ¼dbdtur.Sao (juidre fiondeanteduerfarij propofitiones iÃMno eÃe uniuer-fileSyCjuib.affirmdtur, mdtrtmoniu non damnari,Ã§r uir ginititÃ¨no imperari:fed cotrahenddsadeos,(]ui nonuo Kerint.Atcu nota ipfdcdujea no duferSt, propter qutU tMtrimonii prd:cipiuntur,certÃ¨illd; fententia uniuerfdli terinteHigidebent. Etenimqui uouerÃ¼tf^pÃ¨ tio conti^ nent,cr multo flt;cpiM urunturAdeocf; dum caufa pr^ce^ pti nutrimonif mdnferit,prlt;eceptum habere loeit oportet.'EÃitag; matrimonium honorabile in omnibui,u tai Ãehreoi dicitur. QJilt;^ nerba uniuerptliter,cr citra ul~ Um exceptionem proferuntur.MittÃ¨ quÃ³d in fuis his li-UisAmbroÃtts librorumapocryphorumteÃimonio uti tur.Profert enim exemple Teclte, guaÃ^cuin adhuc puel U ejfct,4 Paulo inÃituta:ad uirginitatem-.guie neg; in A-His Apoflolicis,nelt;ji in alia uUa feriptura diuina legun -tur.ldeÃ¶ quaficilitateadducuntur, eademebtemnipof-funt.Scribit etia in templo Ã¼ierofolymis a/feruatas fnif-fe puellas uirgines, ejuod item in diuinis libris non habetur,neg- Ã lofephoalicubifcribitur.llabeturÃrtajfe in apocrypbis:at cafidem nonfreiunt.Et cum ad }icbra:o-rum inflituta non queant accommodari,non funt ueriÃ-milia. Venit poÃ h^e ad illas uirgines, quÂ£ f ?j'e,cum pe riclitaretur illarum caÃitas,ex altiÃiniis locis pra'cipi-tarunt,iieldcicccrunt inignes, aut merferunt inÃumi-na-.iÃ¼arum'qiÃ^a minime reprehendit ,fed encomijs er mirislaudib.effert.AtÃ aliu occidere no licet, neq^Ãbi ipÃfascrit intrufiÂ« affene. Simfonis exempiuin t

y44 PETRI MARTYRIS quicguÃ¤m prodr^:cuiniji pngulirif Dei ajfliitut cer--natur.Qui non eo ualet,ut cateros homines 4legis Jiui-n^e obferuatione dÃ©bita eximat. Ad htec, taxabatur i quibufdam Ambropus, guod uirgines admodum pueBat Dfo prfffrc nbsp;nbsp;confecrarLAd quam accufitioni ita re'

fpondet: Deifteerdotem opor 'ere (Juide in hoc negotio rationem eetatis habere iN er urn,inquit,non amoruin.tit caPitatis,grauitatis,coit{lantiie,educatiorgt;is, GT conp-milium. QJiod uero ad annos attinet, eorum caul^a nu!' losexcltidendosÃuirginitatis profeÃiane. ImÃ ,inlt;juit, exoreinfar.tium er lailentium perfeciÃilaudem.Eta' Itbip;riptÃ».ait'.Siniteparuulosad me uenire,Quap D4 tiidfCr Chripus de uoto calibatuSiaut uirginitatis iÂ» ip tocis .agerent. Deinde quÃ´d tetatem non exiHimetannis ineiiendam,^uoadhac nota, procul dubia aduerfatur Paulo, qui uÃuam recipiendam ad EcclepreminijieriÃ¼ fexagenariameÃe uoluit. Qjiibus uerbis tetatem annO' rum apertiÃime demonÃ¼rauit, Ambropq uerba hac funt: Aiuntetiampheriq; maturiorisatatis uirgines cÃeuC' landaf:neqi ego abnuofacerdotalis effÃ¨ cautionis debe' re,ut non tenure pueUaueletur. SpedÃ®et planÃ©,pcHet utatein facerdosjed pdei,uel pudoris: JpeÃ¢et maturitÃ© tent uerecundite-.examinetgrauitatiscanicicm, moruiÂ» fene^am,pudicitia: annos,animos caÃ¼itatis-.Tum Deinde P matris tuta cuÃ¼odia, coinitum fobria fedulitas. Si hucprÃ¦ÃÃ´funt, nondeefl uirgini longaua canities. Si dÃ©funt,differatur pueÃ®la inoribus,quÃ m annis adolepÃ©-tior. tion ergo ietasreijciturflorentior,fed animus exa minatur. Et certÃ¨Teclam nonfenc{lus,fed uirtus probe uit.Et bine quid plura contexamtcum otnnis utoi habi-lis Deo perfedlapt ChriÃ¼o,G'C. Et mox duo iBafub-dittcpi!nlt;inia,Ex oreinfantium, ar laUentium perfect

ÃI l4H'.!eiN:CX,Sinite p^truulos ad meucnire. \Jlud ueri pwlarum e^t^uod aif:Ã¼o: omnia nona, Chrifius WW docuitydetejlAmiÃ¼-iqu^ndocluidcmipfeuta fÃ» cre-dentibui.fi^iuinGquot;nojira,jieanondocuit Dominus,iti' redeteftainur.VeriÃima profeÃ¢Ã´fententia eÃ. Sedcur iw no/i perÃati^uando confecratosuirginesprohibet nubere,nccnonciujndo Siridj papte impiutn decretunt defenditfArcipio ab eo,ut dialedicÃ¨ agam,maiorÃ¨pra^ poÃtionem'.deindeminorcmaddo : Chrtfiumno doÃ¯uif~ Ã uota ifla uirginitatis^necy prohibuiÃe dicalis Deo ma trimonium contrahere. VndeconÃcituructahuiusge'-neris tff-: detcÃanda. Ita fcrihit AanbrofÃ®us.Kos cnim na ^aomnia,ciua ChriÃusnon docuitÃuredSnamus.Quia fidcltbusuia ChriÃHsefi. Si igitur ChriÃus non docuit, ^uod docemus,etixm nos id detcflabile iudicamus, e^^c. foÃemex hoc au thorc multi plura decerpere :fcd ne Ãm nimius ad Hieronymugt;Â»uenioAs maxime omniu ex Hieronym. ^atribus nobis aduerfaturAdcirco paulo accuratius de illoagam.At(j;prim!imea commemorabo gu.e pro no-ÃracauÃadicit.'pofieÃ nontacebo,utiUiaduerÃetur. Pri quot;lÃ¹m in epiÃola ad D metriadem Ãde iUa hguor qtue Pieronymi eÃ citra uliam cStrouerÃammam altera po fierior habetur, gute nomine Hieronymi circumfertur, â¢b guam inter ipÃum er AugtiÃinu diÃidiiim ortum eÃ, gute re ucra non fitit Ã Hiei otiymo coJeripta. Doflrf gut ^em eÃ,cr elegant, uerÃ¹m Pelagiano dogmati pluri-Â»limÃuet : unde iÃam nonnulUlulianiPdagiani ÃiÃe putant)in ea inguam epiÃola ad nemetriadem,guÂ£ont Â»ino Hieronymi eÃ,habetur,Ãmiliam cÃ¦ledlem ange lorum,i guibufdam,gui non bene fegeraut dekone^ari: Jmbus iubet,ut aperte dicatur, uel ut nubÃ¤tjj non poÃ-IKot totinere, uel fi nubtrenoluntiut contineant.Difce

Ht ergo in eatuiem fententiam cum Cyprkno, Ppipfnlâ nioj cr BaÃlio. Nfc iuiMt,ut nonnulli cxcuÃtre coiun^ tur, dicere i(id prolata effe non de fcicrisuirginib-fedde quibufuis alijs,c}uÂ£ nondum uiris effent collocatie. QÂ«ilt;lt; Â«frtw dehoneffat aliquÃª ordinon^tÃ¼Ã fiterit tntÃÃ®t uÃri-ptui. i^uSiis turpi utta infamaffet ApoÃoloi niÃ inter e^ osÃi'.ffetannurneratits. VifcolaÃici etiÃ noninfamantMquot; aliquorum turpi uita, niÃ cj' ipÃÃholaÃicifferint. Ef feribendo ad Demetriadem iam Geo con/ccratam,illâtt comemorabc^UiefiffceperÃ t eÃ¤demprofeÃionem. miquoq^pjrumualetexcufatio.qua dicitur Hieronynt-Ãrtaffede t-o uelatisloqui:qHoniÃ¤ÃueabepiÃopoue-Ium acccpiÃent,Ãue non, modo profeÃio autuotum in-terceÃiffet,noffrÂ£ caufafatii fauet Hieronym.qui eii nia dat ut niÃ contineÃ¤t nubant. id aut no e^ prtetereuirnt, quofdatn hic dicere, Virginu ita conÃecratarÃ¼ matrimo-nia minimÃ¨ Ãuffe antiquitÃ© refeiffa, licet reprehÃ¨deref tur.NotÃ dum quoqiHieronyin.propoÃti,neinpe uirgini tatis mÃ¨tioncmfacerexuiui hiec uerba funt:SanilÃ®Ã®( uir-ginuni propoÃtii, e:3â ctclefli; angeloruqffamiliie gfotia quarundam nÃ¶ bene feager.tiÃ¼ nomen infamat. Q^ibiH aperte dicenduin eÃutautnubÃ¤t,Ãfe no poffunt conti-nere:autcotineant,Ã nolunt nu here.in eptflola adocea num interpretatur iÃ¼a uerba,Vnius uxoris uirut Cbry-fo{lao!iK,de ijs qui ueniÃ¨tes ex ludeis plures uxoresba buiffent,atq; kos ait, ApeiÃ¼olum noluiffe ad epifcopatÃ¼ promoueri. Adducit quide alias interpretationes, ue-ruin iflam nÃ confÃ¹tat Atci} hec eius mrba funt- Primai ChrifiiBccleÃa de ifrael reliquijs eogregabatur. Scie' bat lege conceffum,e^ exonplo patruirckaru, ac MoÃ familiaripopulo nouerai tn nuiltis ttxoi ib. libcrgsffae . gerc. IpÃs quoqi faardotib. hiiius licentiic patebat arbt triltia

DE .VOTIS ET CAELIB. f47â trium. Prtecepit frgo Â«e eMiiemlicentiitm EccteÃte fibi UendicentÃcerdotes: nt bina pariter cr trina coniuÃ¿tt fortiantur,fed utÃiigulas uno temporc uxora habeant. Et cofrrf louiniamim /ib.i. SamueUm ait no priciudicaf fe {juic^uirginitati,quÃ uisuxore duxerit,(y procrÃ©a^ rit liberos, diitn intaberr,aculo uerfaretur, ^3quot; domino ^uotidieminiÃraret, dtjaÃ.ait, no multi hodiemariti nÃifcantur in epifcopos-.cr paulits no dixerituniut uxo risepifcopu effcdebere.Sicautfcribit: Samueltuitritut in tabernaculo duxit uxoremtquid hoc ad praiudiciunt uirginitatis^quaÃ no hodie quoq; plurimifacerdotes ha iedt matrimonia,cr ApoÃolus epifcopÃ¼ defcribat unius uxoris uiru kabentÃ¨ filios cu omni cadlitate. OUendunt htCfidiusatatemaritosÃequenter eledos ÃiÃe mini^ firos 'E.ccleÃ^. CiÃ¿arit pratereÃ quÃ®fierct,utlapiiKi)i riedionib.epifcoporÃ¼ prteterirÃªtur uirgines cr calibes^ tcmaritieligerÃ«tur.P.tadhocuariÃ¨ multipliciterc^re^ /jgt;ondet. Primo ait,non tot repcririuirgines,quot Eccle /iarum epifcopiacminidriquotidierequirutur. Deinde inquit,uirgines cateris uirtutib.no effe interdit pares naritis. tiamepifcopiÃ®non folÃ¹m oportet caÃum eÃe, fed etiam eruditum,aptÃ¼ ad docendu,non uinolentu, no percuÃorem.quiqi bene fuiefamili^e prieÃt. Permulti an tÃ¨ repel iuntur calibes ac uirgines,qui uirtutib.eiufmodi tpifcopo neceÃÃ¤rijsnÃ Ãnt prÂ£diti.Ad hiec,inquit,uul iusin qs eledionib.fie^uentcrerratmeq; meltores aut Â»lagisidoneos eliÃ¿tâ.cÃ¼qi in populo maior pars eoiuga^ fitfUolunt potius aliquÃ¨fui ordinis habere, q uirginÃª aut ctelibe. Verba hac fnnt: Eliguntur manti in facerdo tium,nonnego:quia nonfunt tanti uirgines, quanti ne-^eÃariffuntfaeerdotes. tiunquid quia in exereitu fir-tifimus quifyi eligÃ¨dus ed,idcirco no ajfiuinentur in-Ãniiiorcs, cii omiies fiirtes eÃe non pofiin t iSi cxerd --

tut uiributtatttÃ¹m coKfl.irrt,e^ non eti^m numÃ©ro mÃ®' titum,4bijcerenturimbecitliores. NÂ«cc7 fciundiruntf crtertiariumuirium gradua effumitur, ut tueba C mero exercitut (omplcatur. Et quomo o, in-'uies. fec-^ucnter inordinatione fdCerdotaliwr^o negli^Ã¹ur(T mantns dffnmitur? Quia firtÃ¨ tcctcra opÃ©ra non IdÃ«t tiirginitatj congruentid.aut uirpopntacur .ci- noiicÃ, eut r{luii'giniâtif wÃmit^aut rcrtÃ¨ ip/a utrgini.d(parit ei/i!perbiain,cr dum libi ci ppl^udit defola corporis ca ftitcae^tiirtÃ»tes Cietercit nfgttgii.'Non Ãuet pauperes, pecunu cupidior eft. Euemt interdum ut triÃ®iior uuhiU ddduilimfupercihum^tnceffuspcmpurumfcrculis fiini lis offendat populum:cr quid nihil habet, Ojtiod reprc' hendat 'm ttitd,babitvmi}olu oderit, ineeÃum. ttiulti eligÃ¼tur non amore fut frd alterius odioAn plxrittpiÃf fidgium mereturfold f.mplicitds, er alteriusprudetire

cdUiditati quafi mahtite opponutur. ^Jonnuiiquaiit cf rat plebityuulgiq; tudicitÃ®jer in facerdotibut comprobÃ¤ dis,unufquifj;fu!s moributÃuehut non tarn banÃ¼, quint fui'Ãnulem qult;erat priepoÃtum.Euenit dliquoties ut ma riti,quÂ£ pars maior in populo eÃ,mantis quaft fibi ap' flauddnt,^^ incofe arbitrentur minores non eÃe uirgi nibut,Ã inaritum uirgini profÃ©rant. Quteuerbaliqui' do monflrdnt,illa tempeÃate EccleÃdsmdritoS epijeO' posnon detreÃ¤aÃe, imoÃbi tales ut plurimÃ¹m expeth t(iÃeAnijs,quÂ£huiUsqirecitdui,nobis Hieronymusnorf aduerfdtur.Sed contra louinianumÃmper r.obis obijei' tur.ldcircÃ¶aliqudnto prolixiusdeillis eiutlibris dgam. Et primKin td teaor,liierony!nu,licet clericis, hoc eji, miniflris EeclefiÃ¦ matrimonium adimat, id tarnen iure diHino,fdcrarum,ntquam,ltterdru teflimonqs non aÃi-ritjUcritm quadam potiies congruitÃ¤te perfMdet.Et in

DE VOTIS ET CAELIB. 549 flt;intinitobferu4uitrMhÂ£cinciuilibri'S.PrimÃ¹m,eumnu piijs propemodum omnibiK uMÃ¨ fÃ¹ijje iniquum. SecuÂ» do,tc/limoma fcripturarumndmodiim perperam abeo lt;^fuamfententia)n trahÃ¹PofiremÃ nequefutsatnicis ett in iÃo f :ripto fatufeciffe, uerÃ¹m non leuiter eÃe perieli tatum. PrimÃ¹m facile eftuidere, quando matrimonium (UmÃlijs Ã§y radice arboris,uirginitatcm autÃ¨ cant po-.mii: er rurfu^s inatriinonium cum fiipula G' eulmo, uir-^initatein co tritico Ã§y boniigranii eomponit, Nam j/Ã®tt folcnt alferuari, zSâ in horreo conditalia u er Ã pereunt^ comburitntur. CertÃ¨ non tanta eÃ¼ inter uirgines ey' ioniugatos dtflantia:,ut ij abijciantur autcomburantur, ali/ uero in calefti regno [eruentur. Verba antetn dus lgt;acfunt: Sum arboraautfegetis contumelia eft, pradiai Ã§;- Ãiijs^ culmo cr ariÃii poma praferantur ey pu Ã¤ustvt poma ex arbore,pumentiim eÃipuhdta uirgi-nitas Ã¨ nupti/s.Scribit pratcreÃ ,Cro te,lt;/uale illud bonu e^, ^uod orare prohibet, i/uod corpus ChriÃi accipere aonpermittitiCiuandiu tmpleo officium mariti,non impleo ChriSiatii. Qt/id hinc ahud coÃigas, t/uÃ m con-iugatorii preces non audtriiCisÃ©/i ad communionan corpora Chriffi aditum non patere,ne(/i uerÃ¨ ChriÃ¼ianos ^aberi poffÃ¨, qui maritorum officium implere non dÃ©fi erint. Inquit etiam, qui uxorcm non habens credidit, C liberÃ toniugij fernitute uocatus ep Ã Domino, iUe e]herÃ¨feruus Chriffi. Qjianta fÃ©licitas ep, non uxo-ris feruum eff'e,[ed ChriffUnon carne feruirc,fed ffiritul

fie dicuntur, quap^qui coniugatus eP, uerÃ¨ feruus Chripi effe non paÃit ,crpt infeliciÃimus,quem uxo-ri fentire oporteat,ita ut non poÃit unus atq^ idem uxo ri CT Chripo,quap contrari/sdomintsobfequi.Qjuibus td bief,tnqÂ»t,in baptifmo mortuus c/i Pharao, cr f

P E T PJ M A R T Y R I S uniuerfuf eiuifuffÃ catui exercitiK,cur Aegyptumnir^ fus ^Utcrimus! Ã§x poii manna angelorÃ¼ cibum, cepe, allia,pepones cr carnes uarias fufpiramiK?iiis uerbis quic ^uid ad Chrijlum pertinet-,ad uirginitatÃ¨ feu continen-tiam ab uxoribus detorÃt. item Mofcs cum uidijfet uifto nemmagnam ey' angelum fiuc dominum loejuentemin rubo,nequaquam ualuit ad lÃ¼um accedere,mÃ folui/Jet corrigiam calceamenti fui,zr abieciffet uincula nuptia rum. Igitur infcripturis ubicunq; uocem [oluendirepere ri5,ea erit ad nupiiarum difjolutionem referenda.Defc' cundis autem nuptijs,qua\ Apoiiolus utiq; probaiiit,jic fcribit: Melius eil alterum tertiu uiruin nolfc, quant plurimos,id efl.ut ipfe ait, tolerabiliiu eÃum honiinuni proHitutam effe,quÃ m multis. proilibulum igitur fecuit dos nuptias uocat, nec eas meretricijs amoribus melio-res efje iudicat.Etquodeflgrauius,addit:SimulconÃ' der a quod qua: duos habuit uiros, etiam Ã anus eil, decrepita,Gr egens,llccleÃaÃipem non mcretur accipe re. Si autem panis tile toUitur eleemofyna, quanto inagii tile panis,qui decalo defcenditiquem qui mdignÃ¨man-ducauerit,reus eÃ uiolati corporis qtfanguinis Chri/ti. IStÃ³nne ijs uerbis docetÃHos, qui nuptias iterarunt facri corporis Domini participatione indignos exiihntaril ScripÃtquoque, Chriflus cum femel ucneritad nuptiatf femel docuit ejÃe nubendum. Hac fanÃ© omnia fccunda' rum nuptiarum apertiÃima conuiciaÃinc. t^eque tuttianus grantor a dixijÃet pro fua monoganÃ¹a, quettt tarnen Ecclefia ea de re damnauit.Atque cum iÃa dixf rit Hieronymus contra fecundas nuptias, quidfani ab flt;â de miniflrorum EccleÃa nuptijs expeitabimusl prefef' tim cum etiam de nuptijs in uniuerfum adeo dare ptÂ»' better nonbene fcnÃfÃe. At quomÃ¼dofcripturasÃequen-

DE VOTIS ET CAELIB, toquot; adduxerit pegt;perjm,cr ea iu)ti rarÃ hue citauerit, ad pTiefens negotium minimÃ¨Ã^eÃ¤ant, iam dicen-dum eil. TraiÃ¼uns locum ilium Afioftoli,3onum eÃ¼ ha-mini mulierem non tangcre,mfert,ergo malum efl taubere. tiihtjr enimhonocontr.arium e]Ã®,nijj malum. Si uutemmalumcÃcrignofcitur,ideÃ conceditur,nema.^ loquiddeteriut jiat.Â£tex cociuodPaulus inquit, 'Bo-ntrttteii hominifÃ®c efje,iÃ¼cinfert, ergo malum eil ho^ mini nonÃc eÃi-. Hoc utique gettuf argumentations a;.^ quiuacatione pcccat. Cum enim docuijÃet Paulus ob prÃ¼fen tern neceÃitatem,lt;:::r moleftias,quÂ£ coniugioÃunt annexie Bonum cjÃe komim mulierc non tangere, qua~ ft diceret,utile, commodum, ac magis expeditum effe, bine lÃeÃ contrarijs conctudit ! malum effe mulierem tangere: Ã tquc malum intcUigit, non minis expedi.^ tum,mcommodum,autinutile,feduitiofum Ã§irpccca-â turn : quo fenfit malum non eil eontrarium itli bono, de quo antecedens mtelltgendum eil. Et certÃ¨ argumen-ta tio Ã contrarijs, non quoad genus efl ualida ,fed cum iuxta propriM differentiiis deducitur. Non enim li^ cctitacoRigere, Calor cflqualitds,ergofliguf non eil qualitos , cutn iitraque iflaÃrma iÂ« codent genere pul-ebrÃ¨ confentiat. Heque licet argumentari,Ãlius efl ro-bujlus, ergo pater non efl robuftis : fieri enim poteil^ utpatercr filmseodemaccidente,feuqualitate coin-nMiniccnt.Itj debuitEieronym.cocludere itgitur malie rcmtdngerCjdMt nonfic effÃ¨ mcoinmMum efl,inutile, aut minus expedite. M ctt perperÃ coUigat, mt rito ciin I Â«rgHmentntiorfpndtcttKr.Ncq; iÃ¼ud prattereundum efl. I nbsp;nbsp;nbsp;qiiodmoxadijcit. ^iunqfubieciffetPaulus, Vnufqitifq;

PETRI 5IARTYRIS yiihcdt.^Ã¯icuiictur ChriÃianis omnes alias matrimony con:rahendicjn)M adintere, prater unicamfcortationi: ciun tarnen aliqui poÃint uxores ducere obfilioruitt procrÃ©ationem,uel ob aha uitÃ¦ auxilia. Tei mox haâ bet : omnis hac ciuailio efi de his qui in matrimonio funt deprebenÃjdit eis liceat uxorem dimittere. Honita funthtcc ApoÃ¼oli uerba c5trahenda,'qudÃ Cf qui Cliri fiianil'unt,n5 poÃintitiircmatrimoniÃ¼.Pacito^Pduliide Hits foÃe interrogatum : attamen rejÃondendo ampHÃ' cat doÃrinam,cr unÃ cumiÃ¼isomnes alios comprehÃ©' dit,qui eodemremedioopus habuerint.Ã¯d pratercÃ ,Me lius eÃ¼ nubere, quÃ m uri,Ãc accipit. ideÃ inquit mcliiis eÃ¼ nubere , quia peius eÃuri. Tolle ardorem Hhidi' nis, er non dieet, Melius eÃ¼ nubere: melius enimÃmper ad cotnparationent detcrioris rejÃicit, non adÃmpliciâ tatemincomparabilisperfeboni. 'VclutÃdicerct,nte' lius eÃ unum oculum habere, quant nulluni : mehus eÃ¼ uno pede niti, er alteram partem corporis baculofu' {lentare,quÃ m frailis cruribus repere. Et mox ad Apo-Ãolum apoflrophen Ãtciens ,Ãc dicit : Si per Ãe nuptiÂ£ Ãtitt bonte,noli illas incendio compararc,fed die Ãmpliâ eiter ,bonum eÃ nidgt;ere. Su fÃeÃ¤amihi eÃ¼ bonitos eius rei,quÃ m magnitudo alterius mali malum eÃe inferius cogit. Ego autemnonleuiusmalum, fedÃmpliciterper fe bonum uolo. Ua ex eo,quÃ¶d Paulus dicit,Melius eÃ¼tui here,quÃ m uri,nuptias concludit eÃe malos. Ruifus exâ ponens hiec uerba Petrt : Similiter uirt cohabitantesiU' xta fctentiam,quaÃ infirmiori uafculo muliebritribuen tes honorem,crc.Siabflineamus nos, inquit, Ã coituho' norem tribuimus uxoribus :Ã non abÃ¼ine.imus,perÃi' cuum efl,honori contrariam eÃe contumeâiam. Quis in' terpretationem hanc non uideat, longtÃime aliÃ©nant ef-

DE VOTIS ET CAELIB. 555 fe ifenfn ndtiuo i Sequitur iUud Pauli : Si quK coup de-ransuirginemfuam bfciuire,C!'c. Id Ãcexponit:Siquii conÃderatjnquit,uirginem fuam,id e!l,carnem [uam la fciiiire, crebuÃire in libidine,merefranare fe poteSÂ» duplexai itli incumbit neceÃitM,aut accipiend^ coniu-gii,itut ruendi,quod uultÃ,ciat:non peccat,Ã nubat. Pa ciat,inquit,non quod uult,fed quod debet.NoÂ» peccat, Ã ducit uxorem,no tarnen bene facit. PrimÃ¹in uerba Pau li non reÃ©lÃ¨ interpretatur, ea transferendo ad pro priant cuiuusq;carnein:cum Paulus de iÃo agat,qui Ãliam aut dliam mfua poteÃ¼ate pueBam nubilÃª habeat,quie iarn nubendi atatem excefferit. Et nÃ¼rum eil quotnodo ad-dat,eum non bene licere,Ã marito collocarit, cum Apo Ãolus longÃ© feats pronutiet: dif :rtis enim uerbis fcribit, eumquimatrimonioiÃamcoittngit,benâ¬facerc. Quad itaque iHe dicit, ifle negat. Salomonemq^ in ProÂ»c) bijs capite i;,. dicentem : StiÃ¼icidia hominem cijcere de propria domo,Ãeexponit: quot;Vxor aÃiduis iKgotifs, quotidianagarrulitateÃeitperplucredomum eiuStcr rijdt eum de ledibus fuis,id eÃ,de EccleÃa-perinde atq^ inEccleÃa Dei nonpojfit effÃ¨, quiuxoremttraledicam, garruÃ¯am,aut iurgiofam domihabcat. Adducent etiam id,quod ad Romanos fcribitur:CiKem ergoÃudumha^ buiflis in tttisfm quibits nunc erubefeitis-.namfinis iBori ntors eil. t^uncautemliberatiÃ¤peccato,fcruiautemÃ di Deofrudum habetis iÂ« fanihficationcm.finem uero uitam aternam,CAc.Puto,inquit,quqd er nuptiarumÃ nis morsÃt:fruÃ¤usautemfanilificationis, qui uel ad uir ginitatem, uel ad contineittiam pertinet, uita penfetur eterna. QupdPaulusde peccatisgencratimÃxitdBe lt;(d nuptias detorquet:atquehacfententia nonraoJo nuptias damnat ,fcd. zsâ coniugatosad deÃgt;crationemfere

554 PETRI MART Y RIS adigit.Et: hiec ucrbÃ¤Atagifratres uo3 morUficd-quot; ti ejUs legi per cprpiti Chrifti, utÃtis altering, gui ex mortuii refurrexit, ut ex inortuis fruÃ¢ificemus Dfo. CÃ¼ enim effemui in carne,paÃioncs peccatoru, gu^l'uiit per lcgÃª,operabdtur in nwmbrii noftris ut fruHiÃcarent inorti HÂ£c,inguam, uerba ad coniugiu nuptioi trahit,gueinadinodum alia etiaitfh^c tejtimonia-.lnfelix go hoitto,guii me Uberabit de corpore mortis huius l eÃ¼ dÃ¢nationis ijs,quifuntin CkriÃo Ir/u^quinofecundti carnÃ© ambulat. Qui fccundÃ¼ carnÃ© funt,guiÃ¨ carnisfunt fapiÃ¼t. Prudetia carnis mors e(l,cr inimicitia aduerjus Deu: legi enim Del no fubijcti^nec potefl. Qui in carne funt, DfO placere no poffunt. QÃ¿id hiec,obfccro,uel ad cÃ´iugia,uet ad uirginitatÃ¨ ftciuntlÃ¼o fanÃ© magi5,g bac alia,giiÂ£ tamÃ© hue torquetiPr.tires debitores fumtisnon carni,ut fecundum carnÃ© uiuamus. Si enim fecundU car nÃ© uixcritis,moriemini:(i aÃ»t IÃiritufida carnis morti' ficaueritisaÃuetis.Qj(icunq;enimJfirituQei aguntur, ht funtfilij 'Ã¹ci.iÃ®Â£c interprÃ©tas Hieronymusaif.Sipru dÃ©tiacarnis inimicitiaeÃ¼inDeÃ¼,crgui incarne funt quot;Deo placere no polfunt,arbitror,cos,guiferuiut ofÃcia cÃiugali,gu6d prudentiÃ¤ carnis diligÃ t,lt;y in carne fint: Ã gua nos reuoeÃ s Apoflolus inguit, Obfccro uos permi ferieordiÃ Qei.iit exhibeatis corpora ueÃ¼m hodliam ui uamfinÃ©latn, Dro placentÃ©,rationabilÃ© cuit um ue/lrl!, ut probetis gtitedu uoluntas Deibona,beneplacengt;, Cf perfeÃ©la,Dico ettint pergratiÃ ,guÂ£ data eÃ mihi,omni' bus gui funt inter uos, nonfiapere pltisg oportet fapere, fedfapereadpudicitiam. P^onad fobrietatÃ©ingnit Hie ronymus,ut in codicib.latinis legitur,fcd fapere ad pudi citiam:Ãguidem Gr^cÃ¨ fcriptum cdl nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ri so:'

DB VÃTIS ET CAELIB-uita infÃ¶riftÃ¤tione dc renoudtione pofifufceptÃ¼ Baptif-nium in genere Ã Paulo difium,ciuaft peculiariter ad uir ZinitatÃ¨ Ã§y- continentiain pertinentem introducit, iÃ¼ud, fliobferuatudigntmt,cjuod Grlt;ecam uocein non fobrie-titem,fed pudicitiam/ignificare contendit, G' Latino^ rum codicum in eo leiiionem reprehendit:cuin tarnen co Ãtt,eÃ¤ uocÃª magis pro priÃ© fobrietatÃ« Ãgnificare, guÃ m pudicitiam,er eant Ã boni'Sfcriptorib.ufÃ®tatim 0- /rc-^uÃ¨tiut pro (obrietate poni.lHud etia guod ad Corinth, habetur epiftola priori:EgoÃ-atres non potui logui no-hifut IÃiritualib.fedÃcutcarnalibus, peut paruulii in Chrifio ; lac enim potum uobis dedi, non eÃca, nÃdum e-rimpoteratis/ed necnunc poteflis: adhuc enim carna-eÃ¼ii,iUud,inguam,ita explicat'.Qui animalii eft, cr Uon recipit ea guÂ£ funt /Ãiritut Dei, ifte no perfeÃ©lte ca Qitatii cibo,fedrudi nuptiarum laÃ¢e nutritur. Necnon taÃententiÃ¤,Exoperib.legi{no iuftiÃcabituromnis ca rojradandoaif.Opera legis er nuptiÂ£ funt:unde ma^ ^edicuntur inea,gui non habetÃlios: guce tame cocedun quot;nbsp;tur etiÃ¢ in Euangelio. Sed aliud eft indulgcntia infirmb-iatitribuere,aliud uirtutib.pramia polliceri. Dicam e-^odnguit,nuptiatorib. meis,Ãc inÃpientes eÃ¼is, ut cunt ftiritu coeperitis,carne confummemini ? Hec fanÃ© uerba ManifeÃ¼am nuptift contumeliam ftciuntiguas etiam ite-hementer ledit, cum inguit : Omne perfeÃ¢um do^ num de/cendit de furfum, ubi non funt nuptie. Igt-fÂ«Â»quot; uidetur inferre, nuptiof donum Dei, aut donum de furfum non effe. dÃ¿od ut Paulo aduerfetur ,illa uerba teftanturtVclimomnes effe Ãcut ego fum -.Sed guifgue donum poprium habet Ã Deo:alius guidemÃc, alius uerÃ´ ftc. C^ibus uerbis aperte docet, matri-monium guogue donum Dei effe. Quod poftcÃ ui~

PETRI MARTYRIS dhts Hifronymuf in epiflola ad Pammlt;tchtnm,fcrip/jt, fc etiam nonmÃciari,nuptidf donum cffe Dci.Sed cjUi' le donÃ¼ iÃXf fingat, ex eo demonÃrut.quÃ¶d locum ex e^ piÃolut poÃeriori ad Corinth.adducit^ubi de inceÃo re â¢ Ãpifcente fcribit Paulus:do!iate ei,er confolaminiter Ã cui ejuid donatis,er ego. Â£t ne ptttaremui,inguit, dotiÃ¼ hominis eontemnendum,addidit:Nam er ego,Ã (luiddo uaui,donaui propter uos eoram ChriÃ¼o. Vult igitur in fumma diÃcrimen effe inter donum er donum.Et uirgini tatem putat donum, ^uid habeat mercedem, crprie' inia:nuoti.if uerÃ ,t]uÃ´d habeant Ã Dfo conlonationein: quaÃ Deus ad id cjuodibi uttiofumer turpecÃconni-ucac. At hoc modo perinulta peccatorumgenera poÃ fern dici Dpi doÂ«rf. PoÃent er alia innumera locdferi' prurarum coliigi ex illis libris contra touinianum, taolenter ad uirginitatem er nuptias detorquenfur.fei Ã omnia uelim adducere,non parÃ¹m juj'cipiam laboris, er ledloribus ÃrtaÃisero moleÃus. Proindehispaucis ero cor,tentus:qui libros eos diligenter euoluet,per fe ip fum multi) plura er longÃ© abfurdiora deprehen det.W di) fupereÃ, ut explicem tertium : nempÃ¨ Hieronymuin neque fuis ainicis ijslibris fatisfeciffe. Pammachit^cum uideret hocfcriptigenere multos offÃ¨ndi poÃe,uoluitli brosomnino fupprimere-at id ittinonfuceeÃit. Voxc~ nim einifÃa nefeit reuerti. Qjtod itaque fupererat, cum effent euulgati ,fcripÃt ad Hieronymum, ut uel emeiu-daret, uel explicando leniret : alioqui iÃ¼um in aperto ucrfiri diÃriininc.Scripfit ergoiÃ¼eapologiam:fed uo-luit uideri defendcre,quod fcripfcratxum tarnen artifi' ciorhetoricomitiget multa, er excufet uarijs modis. PrincipiÃ¶ quidem in hac apologia non comparÃ¢t am-plins nuptias cum uirginitate, ut malum cum bono,Ãi ut

DE VOTIS ET CAELIB. 5â5'7 nÃ¼nuf bonum cum maiori. r)einde ait, fcribÃªdi eÃe Ji Herfa genera. Scnbimit-s,ift(juit, aliquÃ¢do utdoceamut, ncnnunquam ut aduerfarios refettamui.^t atiud ait,effe ioceredifcipulmn,dliudadtierÃmu}n confÃ¹tare. Nam iit pugnando prÃ¦ calore certaminis, multa interdÃ» ex-ciduttt,(}uieadainuÃimfo!idÂ£ ueritatKnonÃntdire-Hat loquimturq; pugtiantesmn femper quod fcntiunt, fed interdum i^uod neceÃe eft dicere, ut cMfÂ£ inferui-ant. PofteÃ®rhetoricatur ,^uaft excufatione huimmodi fton optit habcat. B.iec,inlt;}uit, dicerem ft uincendi Ã¼udiÂ» ^uippiam contra regulamftripturarumloquutuf eftem^ iKt(]ueitd idfefrcerediÃimulat,quod maximÃ¨ftcit.Ko pratcrea ut Ã quouis argudtur, ubi fuo ftnfu fcribit, amp;nbsp;quodammodo agit dcgmatiflcn.At ubi commentato-fiiofficio fitngitur,fenonreprehendcndum exiftimat, quandoquidem id tantÃ¹mfcribdt,quod fcripturat, quat mterpretdtur,exiftimat ftgnificare.Atij; ita no ftbi uult imputari quÃ¦ habet, fed fcripturi5,que talem intelligÃª fiamojferant.'HocautemquÃ m piÃ¨fiat,ali/ iudicent: quod ad me attinet,ut meam caufttm releuarem,nol lent in diuinof literoi culpam quamuit minimam tranf-fetre.Ainbroftum deinde ,NiÃ¤orinum, TertuUianum, O' pherosq; antiquiores Patres eademfecum dixiffe co ttndit:quaftÃlfa dogmata hoc nomine pcÃint excufa-fit quod cum alijs errauerimut. Quamuii dicere auftm ex ueteribui,quos ddducit,nuUumfitiff'e,TertuÃiano ex cepto,qui ea de cdufa damnatui e{l,Ã quo tanta contu-melid nuptiÂ£ ftnt ajfef}Â£, quanta Ã Hieronymo. Sed il -lud eftgrauius,nec fcrri pote{l,quÃ³d Paulum ait, ad Ro manos,ad Galatas, amp;nbsp;ad Pphcftos prÂ£ certaminis ftu-dio teftimonid quxdam detieteri Teilamentoftimpftfte, quÂ£ aliter in fuis locis, aliter in ipfnts epiilolis foneut.

558 PETRI MARTYRIA Vidmut^inquit^exemplci citptiud^qitÃ¦ ApoÃolo lt;id ui' tloriamferuHt^cr infuiilocis nondimicent. QtÃ dhoc quÃ¦lb,aliud Â£{i,quim Apofioliduthoritiitcm coucUercÃ¯ fedhÃ®c Ã¼itui modumÃcere, ne uidear plus iÃ§quo HÃ¹w infeÃ©lari, quem alioqui ut Ã©rudition Ã§xfÃ¢tifiuin

UirÃ» fuf^icio-neq- iftct ideo attuli,ut de iUiuf dotiis quicq detrlt;(hom,fedut ojlehd^m non effe mirum,fi coiugu nÃ¹ ttt/hic Tc.ccleÃlt;e quandoq; adimat, cum de nuptÃ¿s tant p^t rÃ¹m fanÃ© iudicauerit, utq- iÃ¼os libros contra louinianu, cumfiepeobijciantur, oÃ¨smteÃigant, quo locoÃnchd' bendi. Hec ego primus htec 'm Hieronymo f igiÃaui: fei ^aÃnui alioqui eiiÂ» maximus admirator notauit. QubdÃ aduerfarij noÃ¼ritibris ijstantumÃdei cenfeni adhibendum,cur ei no credunt,quando in fecundo libro efumcarnium,Ã§r uini potÃ¼ propemodu omnib. fyncerit Cf pifs ChriHianid adimittCur etiÃ iUi no parent,quatt' do in epiÃola.ad Hepotianum fcribit,clericis non Heere diuitias, opesÃ¹e uÃoi poÃideretno aurum,non argentum non amplam fuppeUeÃ©lilemiCertÃ¨ hodie noÃri epifco-pi atqs facriÃci comeduiu affatim carnes, bibunt pretio â ' ÃÃima uina,funt ditiÃimi,ac ceufatrapte auro gemmitqs fiilgent, ac fupeÃ¼eflili propemodu regia funt mfiruÃ¤i. CiubdÃputÃ¤t Ãbi Heere in ijs authoritatemiUiusrepit diare,nobK etiÃ¤concedat,utdenuptijs clericoru iHuin non fequamur.Contra Heluidiuquoq; ey' m epiÃola ad' Gerontiam de monogamia Ãmiliter fcripÃtfey nuptijs atqs coiugatis ualdeÃiit iniquus. NerÃ¼ de iUo iam fatis'-Au^nRiia. Auguflin.ueniendu cenfeo. MultafanÃ¨iUeha^ bet:fed ut ordine quodam agatur,primum oflendÃ¤,quic de uotis ChriflianH in genereferipferit tSecundo quidna ; tradiderit de uotis huiufmodi,nimirum uirginitatii,aiit caHbati(S,poÃ¼reino uero loco aiijeia quÂ£ feripferit de matrimonijf,

DE VO TIS ET CAELI B. 55^ tnÃ¤tnmotiijs, qua(equuntur iftu nota. Et quoad pnmÃ¼ JÂ« Pful.7ffcribÃ¨s,Vota Chnftianorupc partitttr,ut qua dainfaciatommb.comunia,nonnuBauegt;-Ã»priuata. CÃ¶- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;I

denos.HomiUa deinde tertia infeÃ¢o Uatiuitatisqua^ dam uota mimerat inania G' parut ponderisiVt cÃ¼ Dco nonuÃi uouÃªt oleu,cereos,ieiuniÃ¼,uel aliquid buiufmo di:zrpercunflatur,qu0dnÃ¤ÃtuotÃ¼ DeoacceptiÃimit: ^tq;reÃjondet,iÃ¼ud eÃe optima, atq^ praÃ¼.intiÃonum, quo lÃ»t uouemus id,quod ipfe redemit, nempe nos ipfos, V animos noflros. Et de hac eadÃª re agens ad Armenta tium R.ipjriu,inqHit, Deo [cipfum debet homo,eiq; red dendus d},utbcattis Ãt,4 quo accepit,ut ft.Deinde fen-tcnfwm hanc ex co probat,quod iuÃerit Dominus reddi ^eo,quafuittDei,ut CafariquafunteiusreddÃ¨da fut.

Koneta eo debutt reddi Cafari,quia eius imaginem ha-buif.CT' quifejinoflrÃ»m,ci( ad imaginÃ© Dei fiiÃ©iusÃt, iÃÃ Deo reflituat oportet.ÃÃ®uanto magis imquit Auguftin. imago reddenda eil,cum promittitur ? cum etia no pro^ miÃa illidebeaturÃ¼dcmin PÃl. uf.itlud exponens, Va tamea Domino reddam, ClÃ¿a uota, inquit,redditurui estquas uouiÃi uitlimasiqua incenfa ? An iUud rcÃgt;icis, quodpaulÃ³antedixiili,Caliccm falutaris accipiam,cr itoinÃª Domini inuocaboiEt per calicem falutis intelligit Ãrtem aduerforum pro nomine Domini tolerantiam. }ftc calix cfl, de quo ChriÃus Apoilolos interrogabaf, dicens: PoteÃis calicem bibere, qncm ego l ibiturits

PETRI MARTYRIS tton?adiit er fdcripcium laudis^quod itiuocando turnen Domini offerimuitheec uotafunt ChriHiiinifini. Prfte^ rea in Pfal. sf. exponens hiec uerha, (n me funtuota mee rcdd::m Idudes tihi,mquit,'Vouete reddite Do mino Deo uefiro.ClMd uoue/ttisiquidreddiitiitAnfir^ fc anim.tlilt;t iÃ¼d qua offÃ¨rebÃ¢tur-ad arms aliquando? tede offertis:m te eÃ¼.quod uoueat er redddf^ De coraii ared profertduditincenfum' dealtarioboitie confderi^ tÃ¹ profer facrificii/mfideit quiequid profen, eccende eharitate.l^ecdiuerfdfcriplit in Pfal.$o. inmeffntuo' td mtd,qiiÂ£ reddam laudis tibi,noli,inqtat,extrinfecuf, J^uod mdÃ¼es^pecui requirere. Hdbes in te quad occiddf, dcrificium Deo ffiritui contribuldtttf, cor eontritum, Crc. Hec omnid que AuguHimu de uotis CbriÃ¼ianorÃ» in uniuerfum fcribit^pia qiiidem funt,dttdme Ã qui! de uoto propriÃ¨ loqudtur,non poffÃ¹nt recipi, Omtus cnitÂ» quide uotis dliquid ffdtuunt:,uoluM edtdntÃ¹m raincu' pandd ijs de rebus,que alioqui nonÃnt dÃ©bitÃ©, AtoM' nid que AuguÃ¼inus commemorauit preceptis diuinÃ¹ comprehenduntur. ClÃ¿is enim cH, cui nonÃt mdddtiÂ«Â», ut Deo credatHlliÃdat ? er charitate agdt Omnes preteredfeipfos,erquicquidfunt, depoffuttt Deo de-bent off'erre,mortiÃcatio quoque dffeÃ uum edrnalium, er grdtiarum afiio, cr inuocdtio nominis diuiniiujfu Deiomnibusefipreceptd. Cluudmobremuota iflaque ficdb AuguÃ¼ino predicantur, ut omnibus CbriÃ¼idnis communia,Ã propriÃ¨ loquamur, uotd nonfunt, uerÃ¹nt dnimi firma propofita cr fanila dÃ©crÃ©ta poffÃ¹nt appel' lari.Secudo loco feribit de uirginitatis aut celibatus tio to. \tlud autem,ut animaduerto,triplex ab eo comneino ratur. 'Ã¼am uel efi uirginum, hoc eÃ¼, illarum que noii~ dummatrimonium contrdxerunt,uel efi coniugum,qKi wutuo

DE VOT.IS ET CAELIBÂ» jÃ©l ' mutuo conlenfu uouerintcontinentiam, uel uiiuarum, ^tta poÃ¼ comu^is obitum ex Mto nuptiin non rÃ©pÃ©tÃ©-rc deilinarint. H^c omnia uotorum genera uult Augufti nui firma nbsp;nbsp;ualida efje, ita ut grauifiimÃ¨ peccetu,

^ui poft ea nuncupata, matrimonia contraxerint: ita ut in Itbro primo de adulterinis coniugiji ad PoUentium clt;t pite Ã¯^.aftirmct eum,qui uouerit aut uirginitatem, aut continentiam,non debere uxorem duccre,quamuis,cutn fitinfidelis, ad CbriÃ¼um fepromittat acceffuram: quiit non funtunquam mala committenda, ut bona cueniant. E'tidem Pater in Pfal. sj. de fandimoniali pronuntiat,fi nupferit,Chrifttadulterareputabitur. Ptinlibrode Bo no uiduitatis^aitjapfti huiufinodi effegrauiores adulte tifi'.Vnde in epiÃ¯lÃ³la 'ad Armentarium Kiparium,adhor tatur iÃum uirum multis modis, ut continentiam, quant nnÃ¼ cum uxore uouerat,prieftet:cf inter caetera inquit: lâtgt;n uouiflijiam te objtrinxiÃ¼i, aliter facere non licet, t^Ã©ueproptereÃ ademptam libertatem quoquo modo te flaretur,addit:I^on eftgrati'Janda libertai,qua fit ut no debeatur,quodcum lucroreddatur. Atq;jubiungit,fe-lix necefiitai,quÂ£ ad meliora copeEit. nbsp;nbsp;nbsp;uir Dei fieri-

bit^uthomo deceptui.nam, ut de poftremis i/s fiententijs, quod e{l,dicam,necefiita{ ifta fiequentifi.imÃ¨ non ad meliora,fied adfiÅdifiima compeEit. Neque neeeÃitat eft, quam nobis ipfie Deus mnuttat, fied quam homines te-merefibiaccerfiant. Et libertas quam Deushominib.co-eeÃit non eft abijcienda.Elud etiam non omittam,Augit ftinum arbitratumejje, uiduaslEasde quibus Pauan in epiHola priori ad Tirnotheum agit, qua cum laficiute-runt in ChriftftÃ§r nubere uelint,damnationem habet, continemiam uouiffie. Quieinterpretatio ut non fit ne-ce/fiariafiuperiuf lueulenter oftendi, Credit ctia Ut in It-

PETRI ;MARTYRIS bra defanila uirginitate cma initiu tcflatur, Mari-tm Donuni matrÃª uirginitatem uouiffÃ¨, atiji iDi de caufa dixijjÃ¨,ciupmodo fiet iflud,iiuoiud uirtim neii cO' ^tu)fco?lÃud,uero qfÃ®tabfurdum fralÃ¨ oÃ¨s intelligunt. Pritnu ea tetate inter ludÂ£os en nota non fucrunt: dein' demdtrinKDÃÃ¼Ã¹incontraxcrat'pofltllud coiitrdÃ¢mn eontinentiam ei uouere no Ucuit.Et dniea fÃ® uouijjet,n9 potuijjet iure uÃ¼o cÃ´trahere,mfÃ® uoluijjetmtintdreht dcre, dc fdndld promiÃione fui corporis uiro potefidtÃ«fÃ® cere,lt;juÃ¨ pofÃ®cd noÃctdd congreffuntddmittere. ton^^ mdiorisfidjjc cdndoris mdtrÃª Domim credimus, ut uolucnt qtiippid fdnÃ©iÃ¨ pronÃ¼fÃ®ff'e,quod in dnimonon haberet re uerd prÃ¦fÃ®drc, Qzjzâ hdÃ¤enus aUdtd funt eX Augu{lino,fdlud eiusdigr.itdtedc reuercntid,ietfepiuf dtttei demo!ifÃ®rdui/dcris Uteris non confentiunt.ldeÃ en dd illdin normatÃ®t exdmindtd non confÃ®fldntfÃ® aobii iure nonrecipiuntur.llÃ®ud tarnencduf^noUrd hdudpdiiuit infertÃ t,quÃ d in lib. de Sanild uirginitdte cd. 4-0. Gquot; 4'* fcribtt,dum PduliÆ^ntÃ«tiam adducit : Velim omttes efÃ®e, jicut ego fuin: fed quifq- propriu donS hdbet^dlius quids ' fic,aliusuerofÃ®c:Ciuisergo,inquit,dondtifÃ®diClundi' Ãribuit proprid unicui q^fÃ®cut uult ? Nempe Deus, dpui quem non efl iniqidtds : de per hoc qud ille dquitdte fiâ cidt dliosfÃ®c,cr dlios fÃ®c, hontitÃ¹ nofjedut impoÃibile, dut pldnÃ¨ difficile eft. His Herbis oflcdit,caftitdtis G trimonij donÃ¼ Deum cuiq^ diÃribuere,ut ipfe uult,ito ut ipfÃ® uolumus. CZttod,fÃ® creddinus dduerfÃ®drijs, eÃ¼ fnlfum (G deteftdbile. Ni iÃ¼i fentiuntfÃ®onii ca Ã¼itdtis dut cdH^^ tut ejje oinnib.comune,qudfÃ® habednt ipjum quicunq; uo lunt,modÃ petdnt,ey' Deu pgt;ro lUo obtinendo precÃ«turâ rdcilUmd effet iffa cdufd,^ nuÃ®lo negotio cogiwfci pop fet,eur dlios Deus fÃ®c,dUosfÃ®c fÃ cidt, Id dutÃª AuguÃPt-

MbÃriifum ÃLcit,0â impoÃibile, aut omnitto difficile co-^nitu.Sed nunc ad tertiu ueniatnut,mnÃ¼ru quid iÃe Pater cÃªfuerit de matrimonies,qua pofi iÃ¼a ucta cotrahuH tur.PrimÃ iÃe abip/js oÃ¨s pios abflcrretihortafurqi ittos 5 uouerÃ¼t,nefe matrimonio implicct: quin cr cotraÃ¢ut nuiufmodi prograuib.habet peccatii. lUa tarnen coniu-gia P confequÃ tur, firma cr rata uult effic,nec refcinden da uÃo modo exi/limat.Clua de re firilit Sjq.io. ca. libri de Bono uiduitatis.Alios quideait,aliterfenfiffe, nempÃ¨ quiuoluermt hac non ejjematrimonia,fed adulteria: quos Ole ait,acutÃ¨ quidÃ¨,fed no confideratÃ¨ dicere. Hos ab iÃis ait,ffie{iari-.oÃ«s qui no inire matrimoniÃ» pietatif rrgÃ´ iÃ®atuerintjllicomaritum habere ChriÃ¼u.Cuml^ ui uentecÃ¶itige aliudmatrimoniÃ» cotrahi no poÃit,ita foÃ¯ wUigerf ; ChriÃ¼u^ amplius no moritur,eyâ mors iHi ultra no dominabitur:ergo,pofi: uotÃ¼, quo ille Ã.{ius eft uir uo uentiuffi noua nuptia fuperinducÃ tur,n5 futÂ» lÃ©gitima, fed pro adulterijshabebÃ»tur:cÃ» ChriiÃ®us qui erat ffion fut adhuc fuperÃ©esfit.lÃ®oc,inquit,fi daretur,eouincere mut facile rc abfurdifiimÃ¢,nempÃ¨ ChriflÃ» effe adulterÃ». QÂ«od Â«t blaffihemÃ» e^,ita nuSo modo efe admittendÃ»Â» Rfj aÃ»t ita explicatur:Si pia mulier uiro coiunÃ©Ã®a mari toaffentienteuoueat continentiÃ¢,iam tum ex iflorÃ» feit-tentia cum Chrifto matrimomÃ» imit, idq^fiicit adhuc pri oreutuo marito:crgo ChriHus miuria,cr quidÃ¨ no uul gari afficietur,ut dieaturadulter,Ã uerafit iHorum ra tio.Deinde nemo ignorÃ¢t,omniÃ cofenfu pofteriores nu ptiof digniUtc priorib.cedere:femper enhn priores mugis laudÃ¢tur cr comendÃ¢tur. At fi uotÃ» in ipfo matrinto nio nuncupatÃ,aut altÃ©ra coiuge mortuo ,nouÃ» efl cum Chriflo coiugium,efficietur indigniorem efie coniunÃ¢io nem cum Chriflo,quantetwn defitnÃ¢o mariio. 'Veritm i4

5^4 PETRI MARTYRIS ex CO inijwt coj'e([Hitur,lt;iuoâi iÃ¼i no uidentyuxores etii cum fuis uiris in mutrimonio funt coiutiÃ¢^ maritÃ¼ habe re Chriftu non quidan carnalcm,fed jfiritualcm. Nrfttt ^irituali coiunÃ¢ione uir cft EcclcpÂ£,atq; per iHarn ont' niumeitii mentbrorÃ¼. Quici-Ãcdeijlis coiugifsopinau' tur,ciug uota cofequuntur,ut illaputent adulteria, non Ãnunt eu coalefccre,led refcindÃ¼t.'Vnde eu alter ex cck iugibiÂ» comparent Ãbi uidet ereptatn,matrimoint( riir' fut contrahit:atij^ cÃ» id priore uiuÃ¨te uxore Ãtciat, ucrÃ» comittit adulterium. Sicautemconcludit : c^uapropter non cjutdem po/fum diiere Ã propoÃto tneliorelapfaslÃ® nupferintfaininatyÃ¤dulteria ea ef]e,n5 coiugia. tlSÂ»' modo uerÃ Smythaut e:^ eins conÃmiles aduerfus iHa cauillenturyOpertepretiÃ eS audire. ClÃ¿oniainenimlo' cum hune de uotis agendo non leuiter urfi,quandoquiii efl apertiÃimiis contra cos,qui matrimonia poÃ uotunt J1.4. ^.6. initacontenduntefferefeindendaÃdeÃ¶meodiluendoini t nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;riÃce fe torquet Smythaus. InquibuteiutuerbisÃoin'

nia ueUem reprehendere iBius errata, nimiunt proeÃ dubio prolixus efjem. VerÃ¹m lUa tantummodo attingam, qua:maiorisuidebuntureÃe nwmenti. Etprim'umquide luculetrrmentitur,quÃ¶dait,menegaffeyRuguÃinumfÂ«t tire, Paulum de uoto loqui, cum ad Timotheum feribit, quafdam uiduas ueUe nubercyatt^ habere damnationent quod primamfidem irritant fecerint. Id ego nunquaitt fum inficiatus ut qui probe nouerim quÃ¤tum AuguHmti^f Uotishuiufnodi trtbuerit. Hoc-folÃ¹m his uerbis tutebar eÃendercyÃ¤ Patribus hat nuptias non fitiÃe habitas irri' tos. Vt aut Augitflin. zy coplures alij Ãnt hallucinati, a' dec) multu tribuÃ¨do uotis^ex his uerbis, quajupenusd latafutyÃeile poteÃ colligi Dolet Smythao AugtÃ-uerba,quib.pro raus zyfit tnishabet twptMf, quaspoH ustuttt

DE VOTIS ET CAELIBÂ» Uotumtiliquicontrahunt,fiÂ£piusmci'S inculcÃ¤uerhn au-iitoribus,etintn-in tacuerim fententiam eiutdem,qua di (itur interire,damiMri,peccare cos,qui tulÃ¹ meuntcSiu gia.QM:nretuminiu^lÃ¨ queritur, tuni ctiSmcntiiur. Mentitur quidem quad tacuerim,quid Augufi. iudicarit deittonuptiitrum contrailu.'DixienimapertÃ¨iUuin ar-bitrdripcccatum intercedere.'PutatenimgrauÃ« cfje cul-pamiuotodeÃcere.Scd quantum htcc fenientia diÃct^ uero,nunc non e^ danoflrandum,cÃ¹m id iÃ¤ antea fand atq; iterum declaratumÃterit.SÂ£piusÃrtajje quam uel-let SmythÂ£us,altcrÃ¤ eiusfcntentu partem rcpctij.Cluod fadumitteiniuflÃ¨ accufat, ciiin illudÃt dodoris pricci-puim Opus,diligenter er fÂ£pius inculcare,quie (uperfli-tioÃ diÃimulant, z}quot; eebtum maxime cupiunt. 'EtÃquis iÃius Ariiiarchi libettum ad amuÃim expendat, citwi ter GT quater eandem rem faeiU inucniet repetijfÃe.i^on poÃ funtifl:t!ocafatisÃ nobisdemonlirari,cÃ¹n:Ã ud}:ris te~ nebrionibus omni,quo poÃt(nt,Ãiidio oecultcntur. 'tiiti-tur deinde caufamojkndere,c!irAugufl.dixerit, has nuptias iio eÃe adultcriamcfcilicct Juliana iiidua qiiic Ãeuo to obÃrinxerat uidualis cotinentiÂ£,ad quam hunc librÃ¼ fcripÃt,exiÃimaretfccundas nuptias in crimen eÃe uerte das,uel alias quaslibet eÃe malas.Vt ergo illi cximeret o-pinionem impiam Cataphrygum,qui cenfucrunt feeudas nuptias impuras eÃe etr illicitas,htecÃcripÃt,neue ample Ã¢eretur htcreÃm Tatianorum, MontaniÃarum,cr Ma-nich^orum.Potuit ÃrtaÃe htec cauÃa eÃe, qult;e AuguÃ¯li-num in hanc diÃiutationcm deduxerit.Sed quod irtam ad ducat rationem, quareputet Augu^linus nuptias ratas eÃe poli uotum,omnino alienum e{l:quandoquidcm iUe tres alias adducit rationes,utuerba eius aperte docent, Prima dl,ne ChriÃus eÃieiatur adulterÃt qua ei per uo-Ã¼

PETRI MARTYRIS tum nupferit )jgt;iritualiter adhuc uiuete uiro,ttlterti ne fe cundÂ£ nuptiic putcntur priores primis:tertia, ne Ã hitc matrimonu refcinddtur,altercoiunx,(jui no uouit duat alter um uxorcm,priore adhuc fuperflite.Ã®Ã®Â£c ego receii fui ex to.ca.G'tu tres ibi bus rationes inuenies.Adhacft lulianÂ£,ut ipfe affirmas,uoluit perfuadcre,necxifiiinaret fecudas nuptias,aut ullas quaslibet ejfe malas,cion poffia iflii,rumdifertÃ¨mcntionemfaciat,zrhasquoq; uoluit d oÃendere non effÃ¨ malas,licet peccatum in eo iudicet, uoti promiÃione uiolatapnatrimoniu contrahatur. NÂ«-pfi'xÃ® tarnen ipfas, quÂ£ poft uotum ineuntur,ueriis C nas effie probat. Alioqui ft,quod ait,non ell uerum,et mi Lefunt illÂ£ nuptiÂ£,zyârefcindendÂ£ ut uultis.AuguH.per mendacium,(y quidem pernitiofum atq- peftiftrum fua-dcret Ã®ulianÂ£,uthÂ£reftm cuitaret.Optio datur tibi,utrii uis elige.Autuerum,autfalfum Auguftinus dicit.Si ueru quid me calumniaris,qui eius in hoc utor teftimonioiSin falfum,quorfum miân authoritatÃª Patru obtrudis l quos don uifum ficerit,uel ex re tua iudicaueris,falfa dixijfe in Ãmulas,ut uera probent. Licebit igitur mentiri,cj quidÃ© perniciosÃ¨,ut uerum probes.vbi ergo erit ilia tua rÃ©gula,qua contra Ppiphanffiuperius utebaris,non eÃefacie-da mala,quemadmodum dicitApoR.ut eueniÃ t bona f Et Ã hoc non cft uerum,ilÃ¹ nempematrimonia poft uotunt inita effÃ¨rata ter lÃ©gitima, cur hodie fie cA uulgÃ ufurpi tum,Gr 4 theologis ftntÃªtiarijs,z:r 4 iure pontfficiol Hoc idem illi dicunt,quod AuguR.dixit. Ã§^uanquain fuffugin inuencrunt,ut diftinguant uotum folenne 4 fimpliciiGrin Ãmplici uoto fententiam hanc folion habere locum defi-niant.Sed ifta uotorum diÃ¤ributio,quÃ¤tum apud Deum ualeat,qui ubiq; eÃ¼,cr omnia uidet,atq; audit, fiue prt-uatim fiuepublicÃ¨ folennitÃ©rue agantur, ipft uiderint:

DE VOTIS ET CAELIB. ^67 ^0! etiam deinoiiRrabo mfrtt fuo loco nonfibi conÃÃ¤re ieuoto folÃ«ni^cjuod hominem prorÃts mhabilem reddat tld contrahendum.Hoc autem uerÃ¨dicere pojfum extm te neminÃ« uncfUitm audiuifre^efui diceret hoc, AuguÃinÂ» mentitumeÃe,ut ab htereÃ tueretur lulianam, ad quam fcribebat.Tu uero quanto periculo,quantaq; temeritate hoc affirmes, alijs pijs uiris excutiendum relinquo. Aii Augufbnu nunq hoc fitiffie diilurÃ¼,nifi incidi/JÃ¨t aliquii graue,zy quodÃ¨reiÃ¼iusuiducemaximefinjjct. Quis te hocqu^fo docuit indogmatismentiendÃ¼ejjeob aliqui conuincÃ«dam aliam hÃ¦refim.Uieronymu ajfirs pro exi-plo,qui fiterit miquus nupti/s, zy tantÃ¼in tÃ¼of non dam-narit,cu in louinianit zyÃ¯ieiMdiufcribit,zylaudat uirgi nitatem.Tum Auguflinum, quireqcere uidetur Ubernm arbitrium,cu pro gratiaDei contra Pelagianos dimicat: Â«t IlioÂ» paru gratite uidetur tribuere,ciim liberum arbi-trium affiritcontra Manich.Vndeid.ctiam coÃlijtibi ui deturfecutus,cÃ¹m ait nuptias obfiriiloru uotis ueras efje nuptias HicuelimSinychtee,utaliquÃ¤tuluintcrnos htec fepofita diffiutatione,ratiocinemur.Si Patres dcderimU'S ita lubricÃ¨,ut dicere uideris,etfcribere zydijfiutare,prie fertim citrn de dogmatibus in certamen uenitur, ft etiant qute non funt uera,pro fe adducant,zyqult;e aUoquinrg4 rent,quomodo iUis poÃimus, utuos fieri uultis, haba e pro facra ancoralEt fi fcripturas,utfuperius dicebas, ad aniuÃim iUoruin debemus exigere,ubi tandÃ« erimusl Cer tÃ¨femper timebimus nementiantur,ad aliquid Ãrtaffe, quod utile duxerint perfuadendum. Cur mihi femper oc-cinis cedendum eÃe Patribus f CertÃ¨ Sinythtee cha -riÃtme,patereetiam te urgeri,ut diÃ«lis AuguÃinidÃ©fÃ©ras. duodfi ab eo uis defcifcere iRo colore , quod nentiatur, ut aliquid ueri fuadeat, mihi quoquc non

f6S PETRI M A R T Y R I Ã® dccruiit colorct^cjuo Patrum duthorildtem detreilem. P.turf.id,$,cjuÃ¢ndo cj^o iUorum iudicium repudÃ®o,noniâ fli: utorfiilionibus,fcd cdtididÃ¨dtque apertÃ¨iUos errajft dico^quÃ´d efjÃ¨nt hominestcrid probo,nonfiiciiQrgt;'beâ toruin fchcmdtibus/cd quad uerbo Dei,hoc eSb/dcris U-tens dduerfentur. duare deftttds obfecro te, poflhde W-lid coiifingere,neq; illos tdm officiosÃ¨ mentinfdciM.Cer tÃ¨ quod ajjirs de Hieron.pdulÃ´ dntÃ¨ desnoflrdui,q in hdc re nuptidrid errduerit:quem tantum dbeR,ut dica exeu-fditdum,ut eum grauiter in eo dogmate peceajjÃª no dubi tem.Augu^.uerÃ contra Pelagianos,nihil unq dixijfe le gi de libero arbitrio quod nonÃt ueriÃimu erdignÃ¼ iter na memoria. Dum enim falute noiiram totamgratie del per ChriÃ¼um dfcribit,zx libero arbitrio tantÃ¼ dare non uult,ut feipÃtm ualeat regenerdre,crinft3,urare,Gr^pec tt5educere,crfentit optime,ey feribit chriflianis literisquot; maxime confond. De libero aut idem arbitrio bquitur' in Manicheo5,iuxtd iUa qua hab uit Ã fua prima coditio ne.Puit enim Ã bono Deo creatus homo,no Ã mdlo,utUia nichei fnxerant. NoÂ» rfÂ«t de libero arbitrio in iÃ¼i^ libris cotra Manichieos loquitur iuxta corruptionem, quepo flea fiiitper peccatÃ¼ inuedla.Et ne ijh putes Ã mefomniit ri,eundcm Augufl. legos in P^etrad. Sed uideor mihifatis uidere,quid te in hunc errorÃ« induxerit. CÃ¼ in fophiflicii iasn inde Ã pueritia confenueris,z^ittd pro fumino artiÃ^ cio docednt,exfalfis uera coÃ¯ligere,tuo pede Augu^inu Cr alios cÃ¤didos uiros metiris,quafi or ip(t,cn ex re prit fenti ejjÃ¨ uiderint,nihil ueriti fmt mctiri.QuÃ³d uero Au guft.dicat in pfal. S}.VirginÃ«fdn{limonidlem,ft nupferit adulter am reputari,nihÃcum his pugnat,que modo feÃ bit. HÃc enim dicit^no effÃ¨ adulter am in ipfo matrimonio contrado pod uotum,fed nonnegatuideri, cÃ¹m narret.

aliguos Ã¼afeiu:rc,Ã¢cidco iudicare ilhn nupÃM non eÃe ratasÃcd potius adulterU dicenda.HÃc rent exett:d,c[ do definit:in codones fuper pfd. oftendit (^uid Ã mnltis

repiiMur.'TÃ¼ntum i/h htterfe pugnant,lt;^uantnÃ diccrÃ© Swythd Ã¤rgumenta nullius momenti funt,licet ab aliciui ius igndris crfuperÃitiolis reputenturÃrma.Ad inc de niij; paru attinet,quid tu cum Erafmo certes dodiÃ.uiro Ã§r omnino uelis hune librum de Bono uiduitutls Augufli no Ã¤Ãercre.Quotiiam Ã uiceris,ttdhuc maius roburaceeÃ feritad noÃ¼rÃ¢fcntentid.Hoc tarnen uideo rationes tuas contra Eraf.tam eÃe leues,ut eas ille uirÃ eÃet ÃiperÃcs tfel minimo digitulo eruditionis fua tncoparabilis,facile /Ã¹erit,utaranearu telos diÃedurus. idÃ¨A uguR. epifl. 70. ^uain ad Bonifacium comitem fcripÃt,cuiusc^i pars in de cretis habetur i7.q. z.c4.NoÃ® Â«oÃ¼/ajiÂ« . Oflendit comitÃ© hunc,quireipub.'R.om. in Aphrica negotiagerebat, pro uinciam iHam fua militia defindendo Ã Barbaris,pofi obi turn prioris uxoris in animo habuiÃe monalleriu ingre-di,et monachus abdicare fe mundanis curis,neq;amplius implicariconiugio.ciua de reita loquitur Auguil. Bios nouimus,noste{lesfmus,quodnobifcum apud Tubunos de animo cruoluntate tuaÃicris coDocutus.Soli tecu era mus,ego,crÃdterAlipius.Igt;!on enim exiÃimo tantÃ¹m ua luiÃe terrenos curas,quib.impletu5cs,ut hoc de memoria tua penitus dclere potucrint.Blcmpc omnes adus publi-cos,quibus occupatus eras,rerinquere cupiebas, er te in otium fandum confirre,dtq; in ea uita uiuere,in quafer ui Dei monachi uiuunt.Vt aufem non faccres, quid te re uocauit,niÃ quid conÃderalh o/kndentibus nebis, qudn-tumprodeÃet ChriÃi ecclefijs,quod agtbasÃ ea fola intÃª tionedgeres,ui definfe ab infftutionib.barbaroru quie tarn cy trdnquiÃ¼dm uitdin dgercnt,Ãcut dicit Apo^otus

y70 PETRI MAR T Y RIS in omni pictate,cr cafitdte.Tu autem ex hoc mumio rti-hii qnÂ£reres,ntli ^uÂ£ nccejjarta cfjcnt huicuitÂ£ fuilettâ tanjÂ£ tuÂ£,itc tuorum,itcciiiÂ£lui balthco cafliÃimÂ£ contiâ tientiÂ£,^inter armd corporalia l^iritudlib.aTnnis tutiii^ Ãrtiitfqi munitus. Cum ergo te ejje in hoc propoÃto gdU dereinu!,nMigdft!,uxoremq; duxi/h.Sed nauigaffe cbe-dientiÂ£ Ãtit,ijudin fecundum apofÃ®olum dcbebiifftibiiniio ribus potefiAtibus.Vxorem autem non duxiÃeSyniÃ fuÃt ptnmdejâerenscontinentidinconcupifcentiduiiius ejÃes, Quod ego cu coperi/Jem, fdteor,mirdttis obÃiipui,cregt; 1{Â£C indicant duoÃbi propoÃuiÃÃ comitem :nempe conti nentiÂ£ obferudtionem,^' mondÃicam uitam. Ab altera tjkrnw.ncmpe 4 monachifmo ilium AuguÃ. gt AlipiM reuocdvuntexifiimdntesipfum plus militia ChriK cccle^ [ijs proÃituruin,(judm in monailcrio.Quorum conÃliÃ ille dcquieuit^dtcj; tantum contincntiÂ£ uo'.um atnplexiu eil,quod tarnen poÃea fuperatus cupiditate uiolauit.At-que uotum hic interueniÃÃe,non ego Ãngo, fed AuguÃini uerbapartmadduÃ¢a, partim adducenda indicant:Cf gloÃÃt decretorum loco paulÃ´ ante citato expreÃis verbis affirmai : quamuis Ãeiffe uotum fimplex teicetur. Vtueri) matrimonium quod fecutum ell uotum,Ãmunn ratumq; oportuerit manere,hÂ£c quÂ£ adiecit AuguÃiniis demon/lrant,Ã enim coniugem non habcrcs,diccrem tibi quod zj'tribuno diximus,utin fanÃ¢itate continentia ui uires:adderem,quod tunc fieri prohibuimus, ut iani tf, quantum rerum humanarum falua pace potuifiÃ¨s,Ã reb. IcUicis abArdhcres,(y' ei uitÂ£ uacares in focietate sÃ¢Ã¢o ru,cui tuiic udcare citpiebas'Sed ut tead iÃdm uitÃ¤nSex harter,coniunx impedimento eÃ,Ãne cuius confenÃone eontinenter Ã binon licet uiuere. Qh'^ iUdtuauerba Tubunenfia ducere non debcbas,illatibi timeÂ»

DE VOTIS ET CAELIB, JTt Umcn nihil eorum feiens hinocenter zj fmpliciter nu-pfit. Atq; utinam pojjÃ¨s ei perfuadere contmentiam,utÃ Hf MBpfdiwf Uto redderes Deo,guod ledebere cognofeis Sed f cum ilia agere non pÃ»tes, ferua faltem pudicitiam coniugalÃª:^^ roga Dcum,c^ui te Ã¨ necefitatib. eruit, ut ^Hod non potes mod Ã¶,poÃis Ã¤lilt;^udndo,Gr c. Ex his ma ni/Ã¨Ã¼Ã¨ colligitur comitem iflum uouijfe. DicitcninAu-gulb.ut citduimus,lt;}uia erfi tu earn poft illd tuet uerbaTu bunenftd ducere no debebas. zxc. Et mox: Vt ftne tmpedi nento redderes Dco,lt;juod te debere cognofcis,z^c.Uiec iuo loca uotum h!c interueniffe luculenter oftendut-Poft ^uod iam editum AuguÃ¼.uult matrimonium, cjuodfub-fe(juutum eft,integrum erftrmum permanere.Ac de illo fdtis idm egimus.l,eonem eins nomints primum iam libet Â«udire.Is eptil.sr. ut^hdbeturmlib.Concil.6f.itdfcri hit. Dicente enim Apojhlo,ut inter dlids Chriftianifmire gulds is epiftopus ordinetur, (juem unius uxorisuirum ftift'e,dutejfeconftiret,tamfdcrdfemper habita eit iftA praceptio,ut iam de muliere facerdotis tiigenda eadÃ¶in teÃigaturferuanda conditiomeÃrte iÃa prius^ in matri monium eitts ueniret,e]ui aliam non habuiftet uxorcm,al terius uiri ejjct exporta coniugium. Quis igitur diÃimu-lare audedt,guod in tantifacramÃ«ti perpetratur iniuriai cum huic magno uenerandoq^ myfterio,ne diuinie lt;juidc legisftatutd deÃerint ,(}utbus euidenter eitdefinitum, ut uirginem facerdos aeeipiat:craltcrius thorum neftiat coniugis, quiÂ£ uxor eitÃtura pontificts. Ex fcdc Leonis decretali epijhld,utuocant,duo itidentur coUigi. Primitm pofte eam,lt;jui adhuc maritus ftt,in epifto~ pumeligi.-ijuoniamdicit:Qucmuniusuxoris uirÃ¼Ãifte aut efte conftiterit.Bicc indicant fententia eiu: pofte eligi tarn iSum,qut ftt,qudm illum,qui ftaerit unius uxoris uir.

^7^ PETRI MARTYRIJ AlMum c^^ordinatuin po/Je contrahere matrimoniunt not ({uidcm alterum,utÃatdigamustneq^ cumea quiclt;lt;{ terum uiru habucrit: fed cum uirgine.J^am dicit, Vt rti^ de mutiere facerdotis eligendd eddem inteÃ¼igdtur ferud-dd conditio. Nunc dd Gregoriuin epifcopum Rom.eiut ii'jminis primum.Is fcribens dd Petrumfubdidconu Sici-lite,inquit,dnte trienniu omnium ccclefdrum fubdidco-ni Siciliie prohibitifiterunt ,ut more RomdUte ecclefue, fuis uxorib. nuUutenus mifcerentur,quod mihi duru dt^ impiÃ¼ uidetur,ut qui ufum cotinÃ«tiÃ¦ non inuenit,ncq} fÃ¼tate proiKiÃt,cÃ¼petlatur d fud uxore fepdrdri, dtq; p^ hoc^quod dbfit,in deterius cdddtAndeuideturnuhi, uti prtefenti die omnib.epifcopis dicdtur,ut nuUufdcerefidÂ» didcontim prtefumdnt,nifi quife uiidurum cdftÃ¨ protttife vit. Qjtdtenus zrprlt;eteritd mdld,quÂ£ propofito mÃ«tii dp petitd non funtAiiolenter non exigdntur,cr futurd ntdld cdutÃ¨ cduedntur.Qui uerÃ¶ poll eundem prohibitionetit, quic dnte trienniu fuÃ«ld ell,continenter cim fuis uxorib. utxermt,ldudddi,dtq;remunerddi funt,et ut in bono pet munednt exhortÃ¼duEos dut qui poUprohibitionÃ« fdÃ«ld dfuisfeuxoribuscontincreuoluermt,ddfdcrum ardinÃ© uolumus promoucri. Quid nuÃus dd dltdris debet minifit rium dccederc,nifi cuius cafiitds dnte fubfceptumtnifirriu fÃ¹erit approbdtd.lÃ®Â£c ctidm hdbentur in decretis diH. t-linde multd licetinteÃigere.Videmus initio quomodo de cÃ¦libdtu leges obrepferint,quodd fubdidconis per Peld-giu^quiprÂ£ccfiit Gregorium,prÂ£ceptu fiÃ¢t in Sicilid, ut fuisuxorib.qtiMidm hdbebdt,no mifccrcntur.Quiderit ficcrc ccnird Nicenum fynodÃ¼,nifi hoc fÃ¹eritilbi notue-runt,fcpdrdri miniftrosdb ufu cr comcrcio fudrum uxo rumiifii prÂ£cipiunt,ut fepdrentur.Vidc intercd no fitijfi uotum cQiiiunÃ«lum cumfdcro ordine .'Dicitenim Gregorius

DE VO TIS ET CAELIB. 575 ioriut^Qui ufum cont'ntcntiie non inuenit, neq^ caftitatÃ¨ pronu/it. aotundumetiam eftd, RomanaEccleÃd, tiiu cum prdTcepto tum extemplo iftam tyrdnnidÃª dimd-ttdJJÃ¨.^Jdm hÃ®c fcribitur : ut more Ro.EccleÃte.lSIon enim orientdlii dut grtccd Ecclcfid huiic morÃ© hdbuit, ut mÃi docebo.Po^emo Greg.licetddmodufuperflitiofiK,uidit hocduru eÃe er dlienu d pietdte,er prout potuittuiteba turmoderdri.Sed tum propter editd decretd Oâ Cdtiones nott tdntZ ÃrtdÃe potuit, qudntu uoluiÃet.Ex ^uo etquot; c5 pluribui dlifs Patrib.permultd poÃentddhuc ddduci: fed ^uid prolixitdtts rdtio hdbendd e^, ideo Ã Pdtrib.idm di~ feedemui : er ex cocilifs nonuUd deligemus,lt;]u^ dd prg-sÃ¨tem cotrouerÃdfdcere uifdÃerint.Et in hoc feriptorÃ¼ gnere, primS dabimut locum Canonib. dpoRolorumon fmÃ¨ g, eorum dutoritdifirmd Ãt : permulta enim ibi feri-buntur,ciult;e rdtionÃ¼i.illoru tcmporlt parum congruunt. Ptde numero iSorÃ¼ non eÃ eddan oinniit fentÃ«tid.Sed ut dduerfdrijsgrdtiÃcer,db ipÃs inchodbo:lt;judndoquidÃ« iUi huiufmodi Cdnonibmihil no tribuÃ¼t.Proinde in e.Cdno-neÃc {ldtuitur:Epifcopui,dut preÃyter, dut didconus u-xorem fudm prtetextu religionis no dbijcito:Ã dbijcit,fe-gregdtordcomunioneÃ perfeuerdt,deponitor. Ilio Cd-none prohibentur miniÃri EccleÃte deferere uxores : tdn tttmdbeÃ,utmdtrimonideiufmodi ceuddmndtd Ãntre-fcindendd.SedoperdpretiucHuidcre,guomodo huicloco adeo per/pteuo Ãeum fdciunt in decretis Grdtidni dif. ' ^i.cdp. Omnino,dutoritdteLeonis noni : ubi exponUnt, uxorÃ© no abiiciendd,nmirÃdcurdfud:ndm ei debetur er uiilui,er ueflimentu: non tdmen itd ut iÃi de more comi-feedntur. Qudm ridfculd hÃ¦cÃt inferpretdtio, er Ã ger-mdno fenfudliend,Cdnonipfc pdtefdcit:in guo fcribitur: Prdtextu religionis. vitidbdtÃ¹rne cultus lyei, imminiie-

574 PETRI MARTYRTS battirue religio Urgimdoegmti uxori uiilumcr uejli~ tmniÃ®ion,arbitror. Ã®4am ifla iubemur tul extranets dart Ã opus habuerint. iSos potius corrigithtec lex, lt;jui puU-bdtttreligioaÃªbaud pojÃe fÃ¨rre,ut minifler Lcclefi^uxo-rf uteretur, cr hoc pr^etextu ab Ularum confuetudine ab Ãuiebant.Canone jj. maniÃftit funto res epifcopi,ft modo C3' priuatas habet,maniÃftt etiam funto do}ninicie,ul priuatas quide res cpifcopus, cum moritur, guibus uult, cr ^uomodo uult,relinciuendifacuUatem habeat : necjue occafione ecclefiaflicarum rerum intercidat res epifcopi: ^ui nonttunquam uxorem, Ã§r liberos, zr cognatos, CT feruos habet, tty-c. Oemonlbrat hie locus quÃ m apertiÃi-mÃ¨, licuiflÃ¨ epifeopis uxorem haberefecum uel ufiue ai mortem,ciim teftamentum faciendum fiiilAn concilia An Cyrano Canone decimo,ita feribitur : Giaconiq^ cÃ¹m or-dinÃ¤tur,Ã in ipfa ordinatione proteflati funt,dicentes ttel le fe habere uxores,nec polfe cotinere,hipoileaÃ adnu-ptias uenerint, maneant in ttÃ»niÃ¼erio, propterea quoi epifeopus eisUcentiÃ¢dederit, GTc. Duo funtquehtcpre cipuÃ¨ annotamus ; unumexeufationÃª banc admitti, quoi non poÃint continere, quant hodie noflri aduerfarijtast-topere auerfantur: Qui dkunt inmanu cuiufuispoftttem e^e,utcont'inedt:qua in re,ft am eisÃcilfentueteres epi feopi, utiq; Ãeproteflantibus dixiÃent t quideauHlamini uos non poffe? petite Ã .Deo continentiam :iÃ Ktu:tis,co-nentini, nbsp;nbsp;Ãtccedets'm uobis eRfttum t quare definitefic

proteSari. Ãlterem annotatione dignumefl, epifcopum dieilicentiam ftc protefiantibus dedilfe. Quod indicatfi crum ordinem cum celibatu non eÃe necefiario coniun-Â£ium.Quamobre}n in fuafacultate habet Ecclefia, ut um culii huiufmodirelaxet. Etdccimonono Canone eins coit tcilijÃc fcribitur:Quotquot uirginitatem pollicitam pre uaricati

DE VOTÃS ET CAELÃ®B. 5'75 varicati funt, profiÃiotte conttmpta^ inter Jigamof, iÃ¤ rÃ¼,(jui jiifecundM nnptiM tranficrunt,haberi debebunt, Cr cÂ£tera-HÃc dUa paeitd^qui uotum cdÃ¼itatis uioldruntf noitaffkiimtur, mil (faodloco digamorum habitidd Ec-tlefkiÃxdi fÃ¹nÃ´hones nonerdinabaiitur. Non Mmen uUd fttentto Ãt cotrdÃ¢i matrimonÃ¿ refeindendi. f^eoaeÃtricn Conc.Nea fe-tterÃ cffciltumcdp. Ãchdbet:PreJiytrr, Ã uxornn du ââ xrrÃ¹, nbsp;nbsp;ordine fuo depondtur: cjuÃ dÃ Ãrnicdtiit Ãie^

rityUeladulterium commiferit,extra EcclefiaKabijei de-tetjÃ§y ad pcenttenttam redigi, nbsp;nbsp;clt;eteia. Aduerfitt hune

canonemreÃ¢Ã Papiflie fadunt : tfuoniaM faeriÃcos uel â¢tdulterantes,uclfcortantes ne deponunt guident: eos ue-rÃ gui uxores duxerint, non modo ab EccleÃa egeiunt, fed etiam crudcliter occidunt. Hlt;tnc ueterum Canonum iâationem habent QMduero in Nicienafynodo accide- Cocilium fit, repeteremultis non oportet. Noruntguippeomnes, NitÂ«num , Paphnutium uirum fanÂ£iiÃimum,cr aliogui ctelibnn,ibi pr^edicaÃe, nuptias in omnibus honorabiles, atgue di-xtffe, confuetudincm facerdotum cum uxoribus caflitd-tetn eÃe : negue coinmittendum, ut miniÃri d coniugibus diuelierentur, niÃ ueBent omnia impleri fcortationihus: guid modcgt;experimureucnilÃâ,gudndofententia huitts Â«tri DnconffmptdfilcTrfiâifâSii. Concilium Gangren- camgren. ff,Ciinonf primo Ãtlmine anathematis eos fÃ¨rit, gui nuptias damnaucrint ; er Canone guarto, illos gui difccr-Â«ttnt prcÃyterum coniugatum, tanguam occaÃone nu-ptiarum, guod ojÃ'rrenon dcbcat, etab eiusoblationefe dblhnet,^^ cÂ£tera. Hie locus demonRrat, fennonan Ãe-ridcprfÃbytcro,gui cumuxore fuaadhue uerfaretur. Nitm/Ã earn abdicaÃrt Ã Ã, iam cauÃa nuBa erat, cur propter nuptias miniÃ¼erium eins cuitaretur. Qnonc tton decimofexto {iatuitur . du'cunguc Ãlij Ã paren-

PETRI M A R T Y R I S tibus pr^fcxtu diuini cultia abfcedunt, prafertim fiÃde-leseoshabiierint,tieciue illii dÃ©bitant reuerentiitmprlt;er fiant,anathema Jint. Cur huiut concitii ucteentna audiunt tnonachi horttm temporiÃ®f lt;jui Ãlios a Chriftianis paren-tibm abftrahunt,zr eotipÃs muitte ad monaÃ¼icam pro-fiÃionem admittunt t Canone 9. Ã§y 10, illi anathema iudicantur,(iui nirginitatÃ¨ uel cont'mentiam profiÃi, uel iiuptiM abotninabiles habeat, uel in coniugio poÃtoS uituperauerint per arrogantiam. Et mox Cantme i t- K habetur anathema, quiputaueritÃanila propoÃto con-imentÃ¹e conuenire, ut pallio utatur, tanquam fX e 0 iufli tiam habitums,et reprehendat, uel iudicet alios,^ui cum reuerentiabirrhis utuntur,Gr alia ueflecommuni qutt in uÃt Ãterit. AduerÃatur ifle Canon monachir,^ui cucul-te ueÃitum fanÃ³lum prtC clt;eteris exiÃimant,ita utnonnul lis perÃtadeÃ¤t, ut dejÃ¹niÃ®i faltcm cum Ãta cucuUa hunten CÃ¶cilium nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;monachumÃaciat, uel ad tribunal Dei

Chilcedo- uefle inutata nonÃnt agnofeendi. Concilium Chalcedo-â¢ eil fe. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nenÃe Can. 15. uirgines Deo dicatas ey monachos prohi-

bet nuptias contraheretciuod fi Ãcerint,maneant excom-municati : ^uam tarnen feueritatem concedit iHud concir lium,ut epiÃsopus ejueat mitigare. Atq; hucufq; matr'mio CÃ¶cilium niahuiuÃnodinonÃcntreÃ:^a.inCarthagin.autemcon Carthagi. cilio Canone i.maniÃfte decretumÃtitcotraÃententiam

Paphnutij, quamfynodus Ã¼icena fccuta eÃ¼. Voluerunt enim Patres illius concilij,ut epiÃ:opi,preflgt;yteri, zy dia-coniomnino ab uxoribusabflinerent. ciuoddccrctuau-torem habuit,uel Aurelium epiÃ:opum Carthaginen.ucl, ut in quadamglofla ibi notatur,Eauflinum epiÃ:opum Ec cleÃÂ£ PotentinÂ£ prouincite Piceni, legatinn EccleÃa Ro manat, tiecmirum tale dccretum in eo concilia fancitum, quum habitumÃt, ut ex temporuÃtpputatione licet col-ligere,

DE VOTIS ET CAELIB. ^77 Ugere,Siricij epifcopi Romani lt;etdtc.Cocilio deittde Car^ thagmicnÃ tertio, in quo z^Augu/Unuf dd/Ã¹it,decretiem faÃ©lÃ¹m eft parum admodum pium, cf diumis Uteris mini mÃ¨ congruiimSic enim habetur iÃ¿.Canone:Placuit, ut le dores quum ad annos puber tatis uenerint,cogantur aut uxores ducere,aut continentiam profiteri. Quis hÃ®cnon deÃderetPatrum idorum prudentiamiAn qui pubes eÃ^ t(doleÃ:ens, inquam,uel quaturdccim uel fexdecim anno-rum,ad uxorem ducendam cogi debet i c'fi noluerit, digi ad continentite profiÃionem ? NuUus profidÃ´ ea Â£-tÃ¤te deprebendere poteÃ,quas habeat uires,aut quÃ m ef-Ãcax Deidonum 'm ipÃ) futurumÃt. Deinde quum genera uitÂ£ libera efÃe oporteatÃam (ub ncceÃitate coUo eantur.Concilium i.Arelaten.Canonei.itaÃanxit: afÃi- CÃ³cilium tni aliquem ad facerdotium non poÃc in uinculo coniugij eonfiitutum,niÃ Ãierit promiÃa conuerÃo.His etiam uer bis non leuis iniuriaÃt nuptifs : quandoquidÃª phraÃ fcri pturarum er RcdeÃadica, conuerÃo, qiiando 'm bonam partem fumitur,no eÃ niÃ Ã peccato. Qttdre uidetur hoc decretuminnuerematrimoniumpeccatuineÃe. Conciliu nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.

Toletanum i. Qnonr 1. fccic de re ita Ãatuit : Placuit, ut diaconi,Ã uelintcgri uelcaÃiÃnt,er cont'mentis uitlt;e, etiamÃ uxores habeant, in miniderio conÃituanlur. ita tarnen utÃ qui etiam ante interdidum, quod per priores ante nos epifcopos conflitutum ed,incontinenter cum u~ xoribus uixermt,preÃyterij honore non cumulentur :fi quis uerÃ³ ex preÃyteris ante interdidumfilios fuos fuÃe pÃ©rit,de preÃyterio ad epifcopatum no admittatur.Duo ex ido decreto coUiguntur: primu interdidii coniugif u-fum diaconis aut preÃyteris no multo antea prieceÃiÃe : alterum,eos qui uÃ ÃijÃent coiugio, prtcÃrtim ante lÃ¼ui interdidum, noÃiÃeÃ¤ munere fuo deiedos, Sed tantum

f73 PETRI MARTYRIS cauebatur, ne ad eminentiores gradus promoueretttufÂ» Sedpo^ hÂ£c uideamus,quÃ m uariaerpugnantia tra-

dantur inConcilijs de Â£tate uelandarum uirginum.Ã¯nÃ-nodo CalcedoncnÃcanone ir-fic Ãcribitur : diaconijÃant non ordtnandam ante quadraginta annos, i::xhoe cum di Chalcedo- hgentiprobatione ÃaciundumÃmtuiittus. Ã¯amhÃ¯c aperte Concilium nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Apotiolo,qui epiSlolaadTimocbeumprio

C. 'iar Au - ââ f âoquot; nbsp;nbsp;nbsp;admitci niÃÃexagcnariam.CÂ£ÃarauguÃAnivm

guftanum nero Concilium Cano. s. decernit non ucUihiMuirginet quÂ£ /c Dca uoucrunt,niÃ quadraginta annorum ftrobi-^â^^tate,quamf;tcerdo} comprobaucrÃ¹. Scd Gratianuf quÂ£ adduximia ex Caledonen. Concilia 17. quxft. Â» cap. Diacanij]a,recenfuit:ubi gloÃÃ¤,quÂ£ dicuntur,camp;ntrahit adabbatiÃÃ¤ ; quodc^innanecommcntum. QupmÃ¤ Cf.-faranguÃunum de uirginibuf bÂ£cfiiuuit : neq^ in aherit-tro iflorutn conciliorinn inentio ulltÃt abbatijji. Sed co Concilium nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;dilÃentiunt, ita etiam inter feÃe non coit

es arthagi - gfuuiit. Ndw jÂ« Carthaginieti. 3. concilio dÃ©crÃ©ta 4.Ã( ni efle. J. habe:ur : Item placuit,ut ante i^.annos Â£tatis ncque dia com ordinentur, ncc uirgines conÃecrentur t^e, [am cf 4 Ãexaginta ey 4 quadraginta annorum Â£tate deÃeiunt. Et adhuc in ijh. Ãententia non manent,quoniÃ¢ inponcilio ConÃ§ilium Mileuitano Can. 2,6.Ãc eÃ decretuAtÃ¨ placuit,ut quicÃ®tq; MileuitanÃ» epiÃcoporu neeeÃitate periclitantis pudicitiÂ£ uirginalif, cÃ¼ uel competitor potent,uel raptor aliquis formidatur, uel lgt; aliquo etiÃ¢ mortis Ãcritpulo periculofo copÃÃ©laÃe rit ne non uelata mortatur,aut exigentib. parÃ¨ttbus, aut his ad quoru curam pertinet,uelauerit uirginÃ¨,feu uela-uit intra uigintiquinq} annos Â£tatis,non ei obÃt conciliu quod de iÃ¼o annorum numero conÃ¼itutum cÃ. [am nee vigintiquinque annos retinent, cr res eÃ´ deuenit, ut adhuc pucllÂ£ ad conÃecratioiKs huiufmodi admittantur.

Et ex if s concilif ucrbit fuperSlitio declaratur tant eo tent pore mualui/JÃ¨, ut in uclo ntultum fanditatis coUocure-tur. Qj^odiniixitnÃ¨ confirmÃ¢t decretum Gelasij 14.. ^uo GehtÃ®j de* fie Ã¼dtuit :Deuotis quoque uirginibus, nifiautin Epi~ ^eetum, phanÃ¹rum die, dut in albis pdf ehdlibus,dut m ApofÃ®olo-fum ndtalitijs facrum minimÃ¨ ueldinen impondtur : nifi firfitdn fÃ®cutde baptismdte didunt eft,grdui Ixnguore correptis,nefime hoc munerede feculo exednt,i}nplo-rÃÃ¹buinonncgetur. Quit non uidedt,ifios idmlt;equdfii uelum hoc fuperfiitiofum bdptifmo {Nec minus ed ridcn dum,lt;juod ifteidem Gelafius Cdno.tf. fiefcribif.'Vidudt iutÃ¨uelare Pont.nuUus dtientettcfuod nec duthoritds di-H'md delegdt, nec Cdnonumformd pr^efiituit cfc. PorrÃ´ fi authority diuiitdrum liter drum jfiedetur, neefueuir-gines ueldndds effe, ufe/udm poterit demon{irari.At non tctntÃ¹m de dnnis pugnd eft inter concilid, fed etiS de md~ trimoniocontradoiueldtisuirginibus,dnfittrefcinden-duwt. Ndw irt Areldten.Concil. t.cdn. a.hitcleguntur: nium nela-Df pue[lis,quie feuouerunt Deo, cf prdcldri nominis (Jrcore floucrunt,fipoÃ¼ uiginticrquinejuednnos lt;etd- denduV. quot;nbsp;tisddterrendsnuptidsjfionte tranfierintfidcu/hdiÃªdum Concilium ejfedecrcuimus,utcumhis,cumlt;juibus feobligduerint tommunione priuentur : itd ut eis poduldntibus pÅni-tentid non negetur: cuius panitentÃ¹e communia multo tÃ¨pore dijfirdtur. At InnocÃ«tius primus in epifi.i.cd.11. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Â® nbsp;nbsp;nbsp;â

longÃ© dliter uidetur ftitucre.Sicenim loquitur: Ã¯tÃªquÃ¦ ChrijkIfiiritudliter nubunt, pt 4ficerdote ueldtur,fi po fitduel nupferint publicÃ©, uel occultÃ© corrupts fuerint, no eds ddmittÃ¨dAs effi dd dgendÃ panitctid,nifi w, cui fe, iunxerdt,dehdc uitd difcefiÃ¨rit.Si enim deomnib.hdcrd tio cufioditur,ut quxcuq} uiucte uiro hdbcdtur ddulterd, nec ei dgcdd paenitÃ¨tiiC licÃªtid eoceddturnifi unuuf ex eif

580 PETRI MARTYRIS Ã¢ejÃ¹tiiluffÃ¹crit,ciuanto magis de itta tenenda eÃ¼,lt;iult;flt;iit te immorulifef^onfo coniuitxerat ? poflea ad hutna^ nof nuptiof tranfire elegiti Sed ifte idem in u. Canotie de uirgme lapfa^qua: uelata non fÃ¹erit, aliquanto mitiuf lo-quiturfic fcribens-.Ute nero qult;e nec dumfacro uelamine tedlue tarnen in propoÃto uirgmali femper fe Ãmulaue^ runtpemanere, licet uclatÂ£ nonÃierint, Ã Ãrte nupfe-rint, his agenda aliquanto tempore paenitentia e^ : qui^ Ãgt;onÃo earum Ã Domino tenebatur. Si enim inter homines jolet bon^Ãdei cotradlits nulla ratione diÃolui,quM to magiiiÃa poUicitatio quain cum Deo pcpigerunt/ol-uiÃnc uindiita no potent? t-^amÃ apoRolns Paulus,quit Ã propoÃto uiduitatis diÃsefÃrant, Ãxit,cas habere con-dcmnationem,quia primamÃdem irritant Ãcerunt,quin to potius uirgines, qu-eprioris promiÃionis Ãdem mint-mÃ¨ feruauerunt? c^c. lÃ®Â£c demonflrant liquida ÃuperÃi-tioncm,quÂ£inolcuit circa uelumuirginum dedicataru. Idam utrinquepromiÃio intercedebat de uirginitate fer-uanda,Ãue datum,Ãitenon datum faijjet uelimi.Et tarnen diferimen tantionij Patres poÃuerunt.lÃa docent,tnno-ccntiumÃto illo dÃ©crÃ©ta duodecimo epiÃolÂ£ fecundÂ£ coit cilia ArelatenÃ, quod paulo ante citauimus, repugnare. tgt;tam Hind, Virginibus quÂ£ poÃ uigeÃmumqumtum annum, idcirco uelatis, nam ea Â£tate uelum dabatur,Ã nuptias contraxerint, pÅnitentiam concedit, quam ifte illis,utaudiumus,ncgat.DjÃetprofi{l() moleftum, cyual dÃ¨ prolixum, ex concilijs crepiltolis decretalibus ponti ficum omnia rcÃrre,quÂ£ circa iftam quÂ£ftionrin autuer boDeiaduerftantur,aut abftirda funt cr ftuperHitiofi, aut inter fefe quÃ m euidentiÃime pugnant. (^uareGra-tianum in Decretis,quÂ£ confarcinauit, quoad hoc nego-tium,aliquÃ¤tiÃierexcutiam.Di^. i7.ca.Diaconus. CiM retu-

DE VOTIf ET CAELIB. jSl retuliffÃ¨t Lat'mÃ¨ decretum, hiecadiecit:llU quiuxorcshii bcnt,uel acdperc uolunt, nec diaconi, nec facerdÃ»tesfic^ ri poffunt,ntÃ continentiam profiteantur. Si itcrÃ´ diaco-nui 4 minimer io celfare uobtcrit, contrdiÃ®o m4trimonio, licite poteÃ uti. Nam etft in ordindtione fu4 cailitatÃ®! ua turn obtulerit, tarnen tanta eÃ un in facramÃ¨to coniugij, guÃ dnecexuiolatione uotipoÃitdiÃÃ¶lui ipfum coniu-gium. QtMtn fuatnÃntentiÃ¤canonefequetÃeconÃrinat, cuiuf uerba funt ex AuguÃ.defumpta,et Ã nobis/Ã¹pcrim adduda : Quidam nubentes po^luotwm afjerunt adulte-roseÃe:ego autem dico uobis,quÃ´dgrauiter peccant,qui talcs diuidunt. Et idem habetur canotie proxim o, qui in-cipitjSi uir, Sed po(lea contraria Ã¼atuunt liieronymui, Hicolaus or Calilluf. Qjtam pugnam Cratianus animad uertens,adfinem diÃindionis addud^e Ãribit : H/c di^Ã®wÂ» ^Â«fndiwn cil, gHÃd uouentium,alij funtÃmpliciter uo-ttentes,de quibus AuguÃnus zir Theodorus loquuti funt: ttlijfunt,quibus poU uotum bcnedidio accedit confecra-tionis,uel propofitum religionistde quibus Hieronymus, l^icolaus cr CaliÃ¼us fcripferunt. Hlt;cc Gratianus.ln quibus duo ntiror : primÃ¹m dislindionem hanc fimplicis uo ti cr folennis,quÂ£ÃiuoU eÃ¼,ilium tanti facere:alterum, quÃ´d pugnat fecum. Ã¼am ut fcribit in huius diÃ¼indionis initio, diaconus, qui uotum folenne citra controuerÃatn edit,quumordin4tur,matrimonia poileacontrailo licite poteÃ uti,propter uim quam attribuit facramÃ¨to con-iugif,Atque uotum illud,quod infua ordinatione mini-Ãri nuncupant,eÃefolenne,non tantum confirmare pof-fum thcologorum fcholaÃcorum, de quibus polled fua locofcribam,duthoritatc,fed etiam uerbisgloÃÂ£,quieha be ntur in iÃa diHinÃ¨lione fuper canone. Quidam. Ver-baeÃK hteeJunt:Trihftf jnodis uotum folennizari,uel

per ord'mem, ucl per habÃ¼iMt, uel ex eo tjuiJ fo -ram aliquibut tcftibM deuouit fe alicui religioni. Â£x ijS facile apparet, guÃ m Gratiania parum Ãbi eoniliterit. DiHinÃ¤ione autent uigeÃmaodMit, capite PriCterea .fX amhoritate concÃ¼ij ArelÃ¤tenÃs quarti,Ãc feribitur : PU-ruitut deinceps non ordinentur diaconi coniugati, niÃ qui priuf conuerÃonis propoÃto profeÃifiierint caÃita* tem,crclt;eterit. Duohic notÃ¤iidaoccurrunt : unumeli, quod ait deinceps non pldccre,ut ord'mentur coniugati abfque proÃÃione caflitatis ; quod Micat, ante hoc de-cretumfaiium id licuiÃe: alterum eÃ¼, contumeliam ntfâ ptiaruin canoneijlo aperte contineri^quum dicatur,iti' Ã conuerÃonis propoÃto caflitatem prius profiteantur. In eadem quoque DiÃmilione, capite De bis quos uoluit tos, t/iatrimonium Opus carnis magna miuria uocatur-Sicenim feribitur : Quibus autemuoluntas propria in-terrogationis tempore deÃderium nubendi perfuaferit, MttTiiao - coneeÃam ab ApoHolo licentiamaÃ¼Ãrrenonpoffamus: niura dici utquum proueiiÃ¦(Ctatis in coniugio poÃtirenuntia-oÂ°uPÂ«ar- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;confenfuoperibus carnis Ãgt;oponderint,aii

nfÂ»? * nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;facros or dines agirent, ey- Cietera. Legatur Pauli epillo-

la ad Galatas,ubi difertis uerbis opera carnis recenfet;ne que in eo catalogo matrimonium ueleius ufus reperie-tur. Qjia ergo fronte ifteÃc fcripÃt, quum ipÃe nupM Csuft cur Ãnt,ut habetur ad Hebr^eos in omnibus honor abiles ! At RccleliaRo nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DiÃ¯tinÃone.crf. Q. DeSyracufante.quitexM

natu Ã de- estPelagq,antecefjorts Gregorij^ueriÃma cau/aexpri-ro eaege- mitur,propterquam Romana EccleÃatantoperelabor^ uit, ut mini^hri calibem uitam exigÃ¨rent. Ã¯bi enim feribitur,eleÃ¢um Ã populo fidffr nouum epifcopumSyraeuÃs, quiuxoremcr liberos habebat.Requirebatur a Romano epifcopo, ut eameleilionem ratam haberet, R nero tergi-

PETRI M A R T Y R I S ter^iucr(abdtttr,^ plufqud annum diÃ¢ulit, antequam U lam probarct. SuÂ£ uero cunilationis caufam affÃ¨rens,itlt;t fcribit : Ob hoc autan,gtiÃ d uel perfonje qualittu,uel fu~ pcrfles uxor, autÃlij noftros animos diutius ab eins ordi nationefu/Ãenderct, quantn ad cautelam humanÃ perti^ net,integro penÃ¨ anno diiiulimuf, opinantes in meliits Syracufanoru proiienire pojjÃ¨t eledio.Sed cjuu in uolun tatisfuÂ£proporito irreuocabiliter pcrÃiterunt, t:y nullus eÃ¼ alius in eadem repertus Â£ccleÃa,nifi longiorib.ad-huc temporum dijfÃ¨rretur Ã)atijs,ne paulÃ amplius infÃ -nirmt,inter huiufinodi ambiguitates iUud confultius iudi sauimus faciendum, ut congrua prouidentia caufam pra pter ijuam principalis cS^itutio babentÃª Ãlios uxorÃ¨ ad epifcopatus ordinÃª promoucri prohibet, falua di/pofi tione confilij, muniremus. QÃ¿a de re fummo ftudio ab eo icjn SyracufantC urbis epifcopo, prius q ad epifcopatum fStingeret ordinari, huiufmodi exegimus cautionÃ« : per qui cr fuam fateretur, quÃ¢tula effet prefentis temporis, habita reru defcriptione, fubflantiÃ¢, nbsp;nbsp;nthil unq per fe,

aut per Ãlios,uxori,Ãue guamlibet propingua cr do meÃicam,uel extraneam forte perfonam de rebus audeat ufurpare EcclefejCtt uniuerfafui epifcopatus quaÃta tÃª poreEccleÃte fue dominio fociaret : nihit ultra id quoi modo defcriptit eÃ,Ãlqs fuis,uel heredib. relidturus,cr'e. Gratianus addit,Eccehac authoritate cledlus in epifcopS non prohibetur habere uxorÃ¨ ey Ãliosquot;E.t mox : Siue ergo prefbyter,Ãue diaconus,Ãue fubdiaconus Ãterit,appct ret,i^ in prefatis ordinib.conÃituti licite matrimonio uti po/funt.Â£t Gloffa interpretdtur,Â£x tempore : Quia non GloflÃ dum erat indiÃ¤a continentia nÃ¼nifh-is altaris, In hoc teUgijdecreto pluracontinentur nona/fernanda.Pri: mitmufque adea tempora Ubertatem eledionis epiÃo.

594 PETRI MA RT TRI, S porum intÃ©grant populo manÃ/Je: alterum prÃ¦cipMitI caufam ciclibatuf clcricorum, hune potiÃcem Romanum exiflimitÃ'e,conferuationcm Reclefiaflicarum facultatum. Tertium notantamÃdÃÃeneeeÃitatedecreti iamrecepti de CÂ£libatu, quin potuerit initigari : ut iÃe VclagÃK ctiM epifeopo Syraeufano earn rclaxauit : poÃremo uidemiH . nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;cautionem hanc^ qua: Ã prudentia humana profecla e^,

non ualuijÃe cobibere priclatos EccleÃte, quin Ãacultates etut imnÃ¹nuerent. Niim nbsp;nbsp;nbsp;i/xon er Uberis non largiuti

tur,in cognatos erogÃ¤t, Ãcpenumero in fcorta er jtephinuj rios.DiR.trigeÃmaprima, canone Aliter. Stephanut Pilt; padiÃcrimciioÃendit quoad nuptiaiclericorum,quidue mter Orientalem er Rontanant EecleÃant interÃt, dicit-que: AliterÃe Orientalium traditio habetEccleÃarum,lt;t-liter huius Ãanila: Romaine EccieÃx. Nam earum Ãacerdo tes,diaconi,aut Ãubdiaconi matrimonio copulantur.iÃiuf . autem EccleÃte uel Occidentalium, nullui Ãacerdotum, lt;lt;nbsp;Ãubdiaeono uÃque ad epiÃcopiim licentiam habet coniu-WnitkrigiumÃortiendi.Ex hoc decretocoUigitur,miniÃ¼rosO^ (^nt cÃ³^tra^â EccleÃx matriwonium pojÃe contraherc, quuin here. . dicatur de iUis, Matrimonio copulantur,de'mde Ãubda-tur exaduerÃo, Sacerdotes Occidentales licentiam no h.i here Ãortiendi coniugiumNeque audienda eftgloÃa quÂ£

; , interpretatur,Copulantur,id efl,copulato utuntur. Sexta f nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;apertiut liquet ex canone, qui hunc prÂ£ce^

dus. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;er4 Ãextd Ãynodo fiiit conÃ¼itutus. Ita enim habet:

Quoniant in Romani ordine canonis eÃÃe cognouimus traditum, eos qui ordinati Ãunt diaconi uel preÃyteri, conÃteriquod non fuisiam copulenturuxoribut,antÃ quum Ãequentes canonem Apoflolicte diligentite,cr con ÃitutionesÃacrorum uirorivm legales nuptias amodo ua-lere uolumus, tiullo modo cum uxoribusÃuis eorum con-nubu

DE VOTIS ET CAELIB. 58$ Â«Â«fcw di/Joluentes, dut priudntes eos familiaritdte dd in-uiccm in tempore opportuno. Qjticunque ergo diligens inuentui fÃ¹erit,m jubdidcondli ordinatione, aut didcond U,dut jdcerdotdli, hi nuÃ¼o modo prohibeantur dd tdlent dfceuderegTddum, pro uxorisfuÂ£ eohdbitdtione,nec e-tiain tempore ordindtionis futcprofiteri caflitatem co-gdnlur, lt;juÃ´d dbflinere debednt li legdlis uxoriifdmilid-ritate. item oportet eos ^ui altdri minijlrdnt, in tempore obldtionis fdnÃ´iorum continentes ejjÃ¨ in omnibus, utd I)eopoÃint confequ!,qu(efuppliciterpoÃ¼uldnt. Si quit igiturprlt;efumpferitcontrd dpojlolicos cdtiones dliquos prejbyterorum cr didconorum priudrc lt;i contdÃ¢u,^ i comniKtttoMf legdlis uxoris fuÂ£, depoitdtur. Sinuliter o' prefigt;yter, dut didconus, qui religionis cdufd uxorent fudm expeÃ¼it, excommunicetur : fi ucrÃ in hoc perntdn-ferit,dcpondtur. CdnoniiamddduÃ¢o GrdtidnushÃ¦cdd-dit: OrientdlisEcclefid uotumcdfiitdtis in minislris dltd ris non fufcepit.Vnde licet drgumentÃ³ o quidemfirmif-fimo probdre,miniftris iRis pofi: orditidtionem licere con tTdhere. Ã¯^dm id fi eis interdiceretur, uel fitcri ordinis, uel uoti rdtione fieret. Ex uoto nuRum ejl impedimcn-tum, qudndoquidem,ut inquit Grdtidnus,cr fiextd fiyno-dlÂ« tefidtur,non uouent : faeer quoque ordo nuRum hd-betconiunÃ©Ã¯um Cecum tidturd fudimpedimenttim mdtri-monij : quid didconus, ut fidnxit Ancyrandfiynodus, qui dumordinesfufcipit, prote{l:dtur,fe nonpoljÃ¨ contine-re,uxorcm ducendo o' mdtrimonto utitur, o in minifle rio fui grddus permdnet. CoÃ¼igitur itdque liccre mini-Uris Orientdlibus po/ifufceptos ordntes inÃ©-x mdtrimo-nium : quandoquidem ut oÃenfum eil, neque d uoto,ne-que ab ordine mpediuntur. Leo quoque nonus,ut habc-turineadem ji.diH-capiteOmninOflocumbedti Pauli

tpiÃoht priore ad Corinthios t]uo dicitur^l^Ã³nnf pt Miilierej te^tatem habemuf fororein mulierem drci/tidurcndi, Su*ebÃ¢riquot; nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Apoftolortm uxoribus, ^iidt

poft^oli,Â«- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;habui/fc putat, ut mmcde prie

Ã¯antuxo- dicationisab ipÃsalercntur. Ne^uegloffadiÃlntit:itnÃ´ lt;Â®* gt;nbsp;ait, 'Ducebant enim fecum uxores, ut feruirent eis in ci'

1gt;K parandif, cr i(t ab cd pafccrcntur, cum effent pÃ¤it-peresdemercede prlt;edicationis. Eatnunc SmythicutCf alia papte mancipia, clament que uelufque ad rau'nn,Pau liea uerba, non poffeuUo paÃ¤o intcHigi de uxoribu^t cum eoruin Dew tfrrczitw in fud decretd contra eos de-finiuerit. Statuitur prttereidi^.} . cap. prcffyteri,ex Concilium AgathenÃs Concilij fententia, in kiec uerba : preffyteri, â Agathenfc. diaconi, ^3quot; Ãubdiaconi uel deinceps quibus ducendi uxores hcentia modo non eff O'c. Aduerbium iÃ¼udIAOâ doconuincit argumento certifiimo,preffytcrdcr dia^ cond antiquituf uxores ducerelicuiffe. Eadem qtioqtie diÃ. canoiie,Le{}or,AudaciamiraPapam uidemus per-tniÃffe bigamos promoueri ad facros ordines, contra re-guUm Apojhlicam :Ãc enim Ãertbitur ex decreto HÃ¼rti ni:EcÂ£lor Ã uiduam alterius uxorem acceperit in leilori tu permaneadautÃncceÃitof fÃ¹eritffubdiaconus Ãaf.ni-kilautemÃupra :Ãimiliter Ã bigamus fferit. Nfc ^Â«ic-ÃKitm releuat iflim audacidm,quod hic Ãcribitur.nihil au jyucius Pa- Ãupra. Quoniam, ut gloffa hic teflatur, Lucius di-fauit ciim nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;cKWt P4nornÂ«fdno Archteptfeopo, qut fiitbi-

bigamo ut gamus. Hiccuerb eo attinent, utuideamuf Antichri^um fieret epi- Â»n^jorem Ãiarumlcgum rationem habere, quam uerbi fcoput. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;p^fi^xat utbigami ordinentur,contra Pauli fcnlcn-

tiÃ¤,non quidÃ¨ Germana z^uerÃ¤ fed ut ipfe interpretatur necpatipoteli,utminiflri Ecclcfhe uxores'ducant, quo fua decretaÃrma er muiolataferucntur. sed opertepre-tium

DE VOTIÃ ET CAELIB. ^67 timeÃaudirc, contumelid XnnocmtiiuaffÃ®cidtnu InnoeÃ¯tÃ¯ttÂ»

Â»1. difl. ca. pro{gt;ofuifli,flc fcribit : Netjue cos ad facra officia fiu flt admitti, gui exercent etiam cinn u~ xore carnale consortium : guia flriptum eH ; SanÃ¢i cflo te,lt;juottiain ego fanilut flim,rgt;icitDominMDeus ueflrr. PrimÃ¹mhÃ®cnotetur,uflim iuÃ¼i coniugij appellaricarnale confortium: deinde male torqueri ad nuptias iHud praceptum Dei, Sandi eflote, quoniam ego fandut fum InLeuitico enim fcribiturcap. lo. cwmDfK^ 'tiebrais, nefllios faos idolo Molocho immolarent, prohibuiflet, neue ariolos en Pitkones confedarentur : er repetitur fubfinem eiuficm capitit, cum tnterdixi/JÃªt nuptias tnce jks cum matre,cum forore, er huiufmodi perfonit con-iundis. Quamobrem fententia ea nihil habet commune cum iuÃ¼is coniugifl,nifl uclimus Ã fanditate omnes Chri fiianos,quiconiugati funt,excludere. QjtisprÃ¦tercÃ ne fcitfacerdotes ucteris legis iuffu Domini debuiffÃ¨ cum primis ejjÃ¨ fandos, guibus nihilominus nunquam inter-iidum/uituxoresducerel Pergit in codent dÃ©crÃ©ta in-nocentius, er ttit : t^ulto magis igitur facerdotes, ciui-btis er facrificandi er orandiiuge officium cd, fern-perdebebunt ab huiufmodi confortio abflinere. Quia/i contaminatus fÃ¹eritcarnali concupifcentia, ^uo mcrito fe poffl exaudiri credits cumdidum flt,omnia mun-da mundis^, coinsjuinatis autem er infidelibus nihil cd mundu,fcdcoinquinataefl corum mens er confcicntÃ¼t ere. Admodum impudenter cotanÃ¼nari affirsnat camali cupiditate illos,cjui matrimonio utuntur,er exaudiri eorum preces non poflÃ¨ . Cluid contumelioflus in sna-trimonium dieere aut fingere lt;juisquam potedi Qtui faeient, qui uerfantur iÂ« nuptijs i eo die quo matrimonio ufl fitucrint, kou duJwUur Â«ruwt preces?

DcflÃcntigiturab orando: dut,Ãttoluerint ordre,con-iugibui dfbitdm bencuolentiam non rcddent ? PrÂ£cldrtt certÃ¨ dodirind eÃ, quam iRe Romanut epifcoput hocjw dÃ©crÃ©ta fanxit.Ntitto prieterea,utaliÃ©na loco ciiecA-poflolumdicentem: Omnia munda mundi5,zy'cÂ£tera^ Quid htec ad rem ? LoqucbaturibiPaulmde cibortiM ftue omnium externaru rerum mdiÃrrentia, docens eos qui mundi funt, lefu ChriÃ Ãde liberum habere creatu-rarumufum,ncqi{e illii contaminari. At Ã¨diuerfo cum incredulitate uel perfidia homines poUuti Ãicrint, o -litnium rerum ufum eÃe Ulis inqumatum. Tam prÃ¼den-ter argumentatur iÃe Papa, utex loco quern adduxit,ef-ficaeiÃimefententiaeius conucUatur. Si omnia funt mun da mundis , nbsp;nbsp;uxores quoque mundtscr pijsmÃ®niftris

tnundieÃnt,ncceÃ'e eÃ. QuemadmodumAntichriiliszf hypocritis,quum immundi fmt, contamtnatomquemen-tern habeant'er confcientiam,ceelibatusutiqueuelipflt;t uirgmitat eÃ fordidiÃima. t^ecmagis prudcnterpaulo pÃ Ã¼ fcribit adhunc modumtquo'd apertius declarauit dicens,Quiautemin carncfunt,Deo placere nonpof-funti Vos autem iam non eÃs in carne, fed inÃiri-tu. Vlt;e coniugatis iÃus nocentiÃimi Ã¯nnocentij fenten-'tia, fi adhuc in carne funt, ut Deo placere non pof-finit. Pst enim deÃerata falus eorum . Paulus hac ad Romanos fcribebat ,non adcielibes,nequeaduirgines: uniuerfam illius Vrbis RcclefiÃ¢ alloquebatur: cr de omni bus in Chnilo credentibus,fiue coniugatffiue ealibes effent,hac pronuntiabatiVos autem iam non eÃs at carne, fed 'mÃiritu.VerÃ¼ quid ego coqueror, hunc Papam diui narum liceraruÃiff'eimperitu,ckm fx nbsp;nbsp;luce clariusap

par eat, ilium quoque conciliorum non minus ignarum I Rionenim tenait id, quod habetur diftindlione trigefi-mi

DEâVOTIS ET CAELIB* jSp nd (jnarta, capitc Kieettdfynodus, qui.{ Pdphnutius di-xmt,quum patres Ã¼iceni tentarent auellei e miniih-ot lt;nbsp;conuigibus. Dixit enim, honorabiles elji nuptias, cr i concubitumcum propria coniuge,caÃitatanappellduit, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;. â¢

tioncontaminationem, non consortium carnak, uel ali-quod huiufmodi conuicium,ut iÃe papa mcntiendo cont mintfciiur, qui has fuas blajphenÃ¼as Ã Syricio papa di- Syriciui dicit,qui ante quatuor uel quinq; annos Rom.ecclefiÃ¢gu bernauit.is enim ut habetur eadem diil.st.ca^ flurimos, nentitur Deumfacerdotibus tÃ tÃ¹m antiqute legis dixifje uerbd illa,fanÃ©li ejhte,quontam ego fanÃ¢us fum,cÃ¹m,ut ofiendimus,ad omnes'ifraclitas pertineÃ t, idÃ«q-ca.QjÃ¹a, nfum matrimonq non ueretur appellare obfcanas cupi-ditates.Vtq^ 'mteÃ¼igatur,q crudele ac tyrannicum fÃ¹erit eius ediÃ¢umJSud reccnfere bonafide no grauabor. Hw ttfrfcw confcribitur.'Et quia exÃ«pla pr^efentia cauere nos prÃ¦monent mfi(turum,fi quilibet cpifcopus, prlt;e/byter, aut diaconus,quod non optamus,fiicrit talis inuentus,iÃ¢ nuncfibiomnempernos indulgcntia: aditum intclligat obferatum,quia^o ttecefiÃ¨ eft,ut abfcindatur uulnera qult;e Ãmentoru nofentiunt mcdicinam. Hortwn potificii uelligiafecutusefletiÃ¢ innocen.i. quoniamc^dchacre Innocen.j. crudeliter fl!Uuit,cr diu'mas literas peruersÃ¨ adjuumin-fiitutum detorfit,ut habetur diH. is.ca, Dccernimuf,ubi fcribitiQuiinordinefubdiaconatus crfuprauxoresdu xertnt,aut cocubinas habucrint,officio atq; ecclefiafiico bencficio careant.CÃ¹m enim ipfi templum cruafa Domi ni,Crfacrarium figt;iritus fanÃ©lidebeanteffÃ¨,z^dici, indi-gnum efl cos cubilibus esâ tmmunditijs deferuire,Ã§y'c. Po firemis ijs uerbis adPauli Sententiam uoluit alludere,quÂ£ ad Rom.habetur: Non (w cÂ«bt/ibiK eyy impudicitijs, atq; ijs epithetis mdtnmoniwm ornÃ¢t. Deinde eu oinnes Cbri

f^ni tcmptafÃ®nt flgt;iritu{finÃ¢i,cru4ft dotiÃ»ni, ufAp^' flolicit liters teÃintur,iuxta Æintentiatn huius innocÃ©t^ FelagiuÂ« prohibrbKntur matrimotiium cotrahcre. lÃ¼ud prtftcre^

OÂ£currit^uodmdiJl.i4..fcribitur,clt;i.fi-dterniteitif,EXâiii thoritatePcld^ij,(juidequodatnfic rej}gt;ondct epifcofo Florentino.Huiut latornn fccundas cjuidÃ¨ nuptM cxpff tum nonÃtijfe didicimu^:cdflitdtan tarnen cum priori no ferudffe coniugio. Ed quamuis multd fint,quÂ£ 'm huiufmo di cdjibus obferudri canonicÃ¨ iubeat fublimitdtii authoâ ritdf,tarnen quid defiÃ¼us noftri temporK, quibus nonfo Utm mÃ©rita,led corpora ip fa hontinum deficerunt diHri Hionii iBius no patitur inanere cenfura,cr aetof iÃ¼iuf dt quo agitur fiiturie mcontinentiie fu^icionem aufirre ii-gnofcitur,ut ad diaconatiK ordinem poÃit prouehi,con' cefijjÃ¨ nos nouerts.Micenam uerÃ´ auciBam eius, de qM fe pofl uxorts tranfttum flios habere confÃ¨ffus eft, iubc' mus ut tua dijfofitione cuiquam monaÃ¯terio continen-tÃ»tm proÃffttra traddtur,Ã§r c. Si ckricus ifie poil obi-turn uxorÃ» rurfiu matrimonium cotraxiffet, ut papa tn nuit,ordinarinonpoterat.Sedquia cumanciÃ¼a fcorta-tus eft,ignofcitur,Ã§r ut diaconus fatyconceditur. Quoi Clofli qÂ«4m iu{lumftt,ledor lt;equus expendat. CertÃ¨ Glolfa Ã¼ non tdcuit.'tÃ®am 'm eo locofic habet: Ecce cafus, ubi plut iuris habet luxuria,quant cafiitas. Quia caftus repeÃ¼ere-tur,ficotttrdxilfi:t cum fecundatfedÃrnicator nonre-peBitur.Deindefdcito rationem,quapapaefl aiduÃ¢iu, utfcortdtorihuicignofccrettnempe^quid deft (lus no-. Ã¼ri temporis, quibus non folÃ¹m mÃ©rita ,fed corpora i-pfa hominum deficerunt,iuftam er bonam /Ã¹iffe-.cur ea^ dem tyrannis ikis Romanenfibus perfuadere non po-tuit, ut matrimonia ecclefia miniHris libÃ©ra facerent ad hatte atatif noamp;ra infirmitatem fubleuandatitl

DE VOTÃS ET CAELÃB. f91 Mtf/Ã¨ certÃ¨ comparatum eil,ut in prmitiuaEccleÃa,-ubiÃjiritus erat robuHiÃ¶r, matrimonia effent concef-famunc uero m tanto defiÃ¤u ac inÃrmitate Ãnt pro-hibitd.Inepti proÃÃ¤Ã¶ ifiifunt medici, quifanis mede-antur, illis,quos fateantur agrotare,remedid fub-trahant. Quopr^etercaiureuitiatamanciÃ¼am ab keto fuo in monailâ¬riumdetrudunt,utuel inuita proÃ. teatur cc^atem, er uiciÃim hero, qui earn corrupit, ignofeunt, er Ã¤d altiorcm gradum in cccleftam pro-nouent { SiciflÃ columina eccleÃd ius dicunt, ut mi-frricordiadtgnos magis premant : er qui grauius pu-niendieÃent, abfoluant. Primis uero temporibusrent nonÃc habui/fe in eccleÃa, tdmetÃ multis firmifque ra-

tionibuseonÃrmaregueo,tarneniUis omiÃis,ero con- GratianaÂ» tentus Gratiani tefhmonio diH.^um^uageÃma fexta ca-none Ofius,ubi teÃitur, complures cpifcoposj^omanos natos partim ex epifcopis,partim expreÃytcris,nec nonexdiaconif,crfxhdidconis. lUi autem fiierunt O- Multi epi-Ãuf ,Bonifacius, felixt Agapetus,Theodorus, Sylue~ rius, Deus dedit, Felix, GelaÃus, e3' Agapetus. Et ne

firtÃ¤/Je cMilletur,hos procrcatos, ^uum parentes adhucfacrum miniÃerium non fufcepifcent, au-iiaturipfeidemGratidnus in pcnultimo cdnone huius ss. diliinÃ©Ã¯ionis,ubiÃcfcribit:Quum ergo exfdcerdo-tibus ndti 'm fummos pontÃ¯ficcs^fuprd legdntur efje pro-mQti,nonfunt intelligendi deÃrnicdtione, fed de legiti-mis coniugijs ndti,(]ult;c fdcerdotib.dntc prohibitions ubi

I cere probdntur.P.citÃ¯Ã¨ itd^uc dixiinus, prima iBd atatCf cÃ¼ uigeret fdnÃ¢itds,mdtrimonid clero ÃiÃe libera, t}ult;e nunc minifiris maxima tyraitnidc prohibcntur. ViceÃ- , mafecundd .4. Â«'rcd/incm, ubi de iurammto dgilur,

Grdtidnux in hanc [cntentiam fcribit. Aliquando iufliM deeR iuritmento,quod tamc feruari non fgt;rohibetur.'VC' luti ckm quij^iam po^i uotum cafiitatis duxit uxorem iu rcimentofirinans,nunquitm feabea difceffÃ¹rum:lt;}uod uis .micituntÃt,ciuia iuÃitid ei probatur dec/JÃ¨, tarnen an thoritate Anguflinini feruari prÂ£cipitur,^c, Glofa diu arguit,zyâ reÃ¯lÃ¨.QMa poflquam uxorem duxit, iuÃÃ¼ eil luMmenta utcumeamaneat.Quamobranquodiurauit,^iuilnnt illicita nÃ³ QrlicitumfÃ¹it.lieq; id admitteiidumeftjuramenta iÃ¼iei debent fer nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;feruari.Sed mox idÃ¨ Gratiatmfcribit: nbsp;nbsp;etiÃ¢

idejuod iuratur,aliquando uitiofum non fui natura, fed excaufs extra uenientibus,uelHtic'um aliquii poiluotu nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;à¥¤

cajlitatis iurat alicui,fe habiturum earn in coniugem. Nlt;t habere coniugem per fc ipfum malum non eft: tamehuia exuoto eilpernitio/Ã¹m.llocautemiuramentum,etiainfi iRicitum fit,non tarnen feruari prohibetur.Sed de uiola-tione uotipcenitentia ei iubetur indici,crc.Hoc etiam to coGratianui labitur,ftiituendo iuramentum iUicitumftf uaripofte.Ver'um iÂ« eo reÃ©iÃ¨fentittcjuÃ´d matrimonitint contraÃ um poft uotum cenfetno ejjÃ¨refcindendu/m- At Gloffa diuerfum ftituit.I:iamfÃ®uotu,inquit,prÂ£ceftititi-ramentum,potiuf uotum feruabit,^ iuramentu fetptens, Vthabeturextra.Quiclericiueluouentes, cap. Rurfm ÃXua uerÃ´ lege prohibeantur nÃ¹niilris eccleftte matriwo nia,quamuisanteaexplicauit Grat, priori decretoruw parte,diil.fS. idtamenrurfui hac poileriori parte quÂ£il,j,.ca. Sors,repetit,dicendo:Antequam Euangebn clarefceret,multapermittebantur,quÂ£tÃ©porepcrftilio' ris difciplinie penitus funt eliminata. Copula nanq; facer- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;j

dotalis, uel confanguineorum ( confanguineos appetlâ^^ confobrinos,CT ftmiles)ne legali,nec euangelica,nec A-poÃ®tolicaauthoritateprohibctur:Ea:cleftafticatantÃªleg^

DC VOTIS ET CAELIBÂ» 595 pf/jttiM 'mterdicitt(r,cr c. CiuÃmmra ejl huiusuiriclt;e-atMi qui difaplinam pÃ¹ilerioris ecclefia noftrlt;e, 'nt~ quant pcrÃiliortm appellet,quum omnia atatc no^a quod attinet ad difciplinam, uideamiK coÃ¼apfa. Voriint ne/imu5Â£quo longiorcs^onulfo Gratiano, cum eiuide-creti5,libruin'Decretaliumaliquantil]^erexcutiemui. parum u6 PrimÃ¹m occurrit,de Conuerfione coniugator(im,capite eftpcrfe-primo,ubi Alexander Tertiui ita referibit. Vtrum laicut 1â^*Â°* uxoratus,qui priefentibus facerdotibus crmonachiij- Alcxan.j. gnorante epifcopo,de licentia nbsp;nbsp;permiÃione uxorii )Â«o

na/krium ingreiÃus,proftÃioneinÃcit,uxorc in feculari babitu remanente,neqtie tranfeunte ad religionem, aut perpetuum continentiam uouente,db epifeopo fuo poÃit ad tborum reuocari uxoris,an iÃ¼a compelicndafit continentiam obferuare.Dicimus quod nifi uxor ad religionem tranfjerit,aut perpÃ©tua caflitatanfrruare promife-rit,uir pote{t,et debet de monaÃ¼erio reuocari. Cloffa in quit,hoc intelligendum,quando talii eÃuxor, quÂ£ non poÃit infeculo effÃ¨ abfque ÃtjÃicione fÃ¶rnicdtionis,crc.

Si caufa h^c uera e^t,ut uotum irritum fiat,propter uxa risincontinentiam,curetiamnondebeat locum quoque f}abere,quando ipfe qui uouit,aut labitur, aut adurituri CertÃ¨ non aquurn eR,ut quijÃiam falutem fuam pra falu tealteriu! negligat.tiec moueri debemus,quÃ´d uotum di catur nuucupatum epifeopo infcio:quia eius confeientia MmcrefÃcaciam uoto nonattribuit.EtquumiÃeaÃen-tienteuxoremonachisÃ§y' pr^Ãyteris ajhntibui uitam monaÃicamÃt proÃffu!,non tantum uotum,fed etiam fo lenne uotum nuncupauit.ln codem titulo deConuerÃone coniugatorum,capite fecundo,idemAlexÃ¢der ita fcribit:

5^4 P B T R I - MARTY R IS ficutquidimfaniiidenupt^s uocati/Ã¹eruntfdummif^ do cartMlis commiflio non interuenerit inter eos, Oquot; altert rrinanenti, Ã commonitut continentUm feruire noluerit,licitum efladfecunda nota tranÃre. Qtfif bic nonmiretur,matrimoniutn,mititHtum faneDei,Ãc Ãt-eilÃ¨ di/Ã)lui propter hominum inuenta f Nemo ignorÃ¢t tare diuino atque humano per uerba, ut loguuntur, de pr^efentijmatrimonium contrahi, Ã§rfirmum ejjÃ¨. Quo-modo ergo feparet homo, tjuod Deui coniunxit i Ne-quereÃrtÃ copula c4rnis,uti^e loquitur, non interÂ» ceÃit:qui4 non ea,fed conÃenÃit utriuique coniugum le-gitimum facitm4trimonium.CitiodÃ non ita e^et, inter NtariamcriofephumnonÃiiffct coniugium, quoi tarnen er diuinlt;e literlt;Â£,er omnes Patres,omnÃ©fque febo laRici theologi,uerum matrimom'um ÃiijÃe teÃttntur. Adhtecitacolligo. Si licet inÃitutum Dei propter ho-minant inuentum diÃoluere, cur Ã maiori nonliceat monaÃeriam deferere, quod ab hanÃ¼nibus Ã®nuentunt e^, ut matrimonium contrahamus ? quod Ã Deo non tantiem eÃ inue{tum,fed etiamijs,quiaduruntur,aut â non continent difertis uerbis iuffumtPrieterea uideant i-pÃ,quomodo concÃ©dant alteri coniugiein, qui extra mo* naÃerium relinquitur ,ut nouas contrahat nuptias. Nam certÃ¨ quam prins uinculum maneat,Ã hoc fiat, congenÃ¹nabunturmatrimonia. At de nota ZT uoti re-demptionecapite.Pxmulta.^. Intanta.Aufus eUlnna-centiusconcedereuiris,utuotmn peregrinationis Hie-rofolimytan^e fufeipiant muitis, cr reclamantcbus tt-xoribus ; er ita feribit : Ã®n tanta quoque neeeÃitatepo-puli Chrifliani, ne terrie faniix impediatur fubfidiuiu, uiri prater uxoram aÃenfum huius peregrinationit propoÃtum uouere libÃ¨re ualent: cr quoi uouerint, ItberÃ¨

tommoiitnd^.Aduerfaturhoc deaetum ex projÃ¨jjÃ il- citra c# Il fententiÃ¦ Pttuli,Ã»ute habetur ad CorinthiospriorL Â«-eapitejeptimo. Vbiltcetdederitconiugibugt;s,ntaliquan- pofsic uo-tij}gt;erittterdum ablbineant rf coniugali aÃ¼ione^id ta- tum pere-nifn ptTJKifffrr nolutt,nili ex confenfu.At ifte uelab'm-uitis abUinenliam extorquet. Pugnat etiam cum de-freto,Situ abÃ¼ines n. quteilione jecundayCrabAu-gu{liiiodefumptuine{l,mlibro de Adulterinis coniu-iugijs, ttafcribente: Situ abÃinesÃneuxorisuolunta-te, tribuis ei Ãrnicandi licentiam peccatum illius tuÂ£ itnputabitur abÃ¼incnti^. ReÃÃ¼it item alteri ca-noni,ut habetur,trigeÃmo tertio quaflioiie quinta ca-pite,Qupd Deotqui textus quoqueAuguÃ¼iniefl,qui ait, t,Ã¯ulieri quÂ£ conÃenÃu mariti fui uouerattÃ¼amfi nunquam tenuifÃs eius a/fenftim,numerui nuÃ¼us te de-Ãndiffet annorum. Sed quid hÃ®c agas { Papanelt;^ue

Paulum, neque dÃ©crÃ©ta, neque Patres,quum uifumÃte- maimvoto rit,quicquammoratur.GloÃa quoque in hoc loco fcri- continttÃ®Â« bit, cafum hune ejfe/ÃecialiÃimum,ut uir poÃituo-uere prÃªter uxorif licentiam. Et coUigit hinc, aliquod uotum reperiri maius uoto continentiiC. Nam propter continentiam non licet uel ad tempus uouere inuita con- Alaxand-n. iuge. Hoc idea libenter commÃ©mora, ne canoniÃÂ£, uel feholaÃici dicant, ut quidam aiunt, ob id non pofjÃ¨rela-xari uotum continenthe, quod ea nihil matusiaut melius inueniatur. Ã®n titulo, Ã§^i clerici,uel uouentea tnatrimonium eontrahere poÃint.In ca. Veniens,fcTi-bit Alexander Teriius, Marcum h^remitam Ãbi pro-pofuiljÃªfÃ®oannam cuidam uiro abfrntiÃdedata,fe nupttt ram promiÃffe,quÂ£ poflea de feueritate ipftus plura audiens^ei nqluit copuiari. CS ita^ timeret ne iHi aubert

^^6 PETRI MARTYR! S cogeretur iÂ« manibus illius heranitÂ£ continÂ£ntiÂ£ uotÂ» promifit^non tarnen locum autueRem mutauit.Ciup audita,uir aliam fÃ®bi copulauit. Nos itaq^attendentes tutiiit elJcjUt prÂ£fata muiter poilfidem Ã§r uotu/tmpliciter ob latum,matrimonium contrahat,t^uÃ m Ãrnicationii rea-tum incurrat.Nlandamus quatenuf,fÃ® pim non proceÃit, Ãbi de fide mentita,Gr uoto uiolato,cogruam fatiifaÃ©iio nem indicas,zr ei cui uult,nubendi in Domino licentiant tribuere non poilponm. In hoc dÃ©crÃ©ta hune Alexandru probo,quÃ»d poil uotum nubendifacultatein concelfirit Sed id ncqueo no damnarc,quod cÃ¹m ille arbitretur, pec Papa uotÃ¼ catumcommittiuotumuiolando,Ã§^ ob earn caufamiÃi cÃ³nnÃ©tia: muUerifiati^failionem indiciMbeat,eitarnen cocedatfa-lelaxAt. â,cultatem nubendi,(::rquod ex eofequitur,uoti nuncupa-ti uiolandi. AtGlojJainhoc loco reddens rationÃ«,cur plt;t pa uotum hoe relaxarit,ait:Qu,ia perturbato animo uotum emifit-.extimuit quippefÂ£uitiam uiri,cui fidem dede rat.Acfimilcmcafumadducit ex Decretis .17. q.i.cii-Gonfaldus. Is fiÃ¢t prÂ£jbyter,qui femel infirmitate aefir-uore pafiionts preffus,fe monachÃ¼ Ãre promifit: at pofi quam conualuit,noluit fieri monachus.lbi Papa iubet,ut in fuo flamp;tu finatur efÃ,nec ei moleÃa ulla ob huiufmoit Tneâamp; nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fifrret,Ãperturbatio animi poil uotum ir-

ritumfacere,ac corporis infirmitas,cur non idem conce ditur qs,qui uouent imprudcnter,nec mteUigunt ,utfuÂ£ falutiparum confulant,utq} talia uota diumis legibus ad â uerfenturiCertÃ¨ grauior eil infirmitas animi, quam corporis morbus'-cr ignorantia nonminus,quÃ m perturba tio excufat.At in fexto,de Vota erVoti redemptionedi-fiinilio poniturfolennisuoti ztrfimplicis, ut Ãiatur,fole neuotumimpedire,ne matrimoniuin fic contrahaturi firmum fit Ã§^iMlidum:finnplex uerÃ nuptiof pofiea initat

DE VOTÃS ET CAELIB. â¢}^â7 tninimÃ¨ refÃ¢ttdere. Textus eÃ¢ Bonifacij OÃ©bui, ^uietÃ¹indecLfrlt;tt,^uibusdeciiupi uotum folenne ap-pcdetur, Ã§y aiMÃud folum uotum debere dici fokn~ ne,quantum ad matrimonium poÃ¼ea contraÃ¤um diri~ mendum,quod folenmz^tum /Ã¹erit per fufeeptionan faeri ordinis, aut'per profiÃionem expreÃam, uel taÂ» citam failam alicui de religionibiK per federn Apo -Ãolieam approbatii. iÃa indicant folennitatem hatte uoti remefJÃ¨commentitiam.Ciuiamonachorum ordines in-uenta funthonunum,crminiilrorumgradui natura fua nonhabetcÃ¦libatusuotum annexum. t^eq^ Bontfaciue ab initio fuÃ¦ huius confiitutionis hocinÃciatur, quum di Voti folen caf.Ã¼osigiturattendentes,quod uotifolennitas ex fala nitasta.-tA (onÃitutioneeccleÃteeÃ¼muenta,crc. QuodiccircÃ¶mo quot;nbsp;iKTf uolui,ut it!tciligamus,ciimÃÃ¤aÃthÂ£cdiftinÃ¢io nbsp;nbsp;nbsp;Ã one

uni conceditur,nempe,ut matrimonium non refeindat, alteriquoq;concedendum ejfe,Quodnequis credatme Ãnxijfe,.audiat CiclejÃ®inum j.cap.Kurfus, qui clerici uel CjUftin uouentes matrimonium contrahere poÃint,qui ait: Arbi tramur e^uÃ d Ãmplcx uotum apud Deum non miniK ob~ hget,quam folcnne,z^ c. Uatc iflitts papte uerba indicant quanti ea diftiniiio facienda ft. tieq^ pratereundum ell, quodhÃ®c adiecit Glofa. Eteollige,inquit,exhoc,quoi hic dicitur uotum ex fui natura non dirimere ma -trimonium ffedeonflitutio faÂ£la fuper uoto,Ã§^c. Dj-flutet ergo iam Smythteuf uel ufque adrauimeumiftis CanonillK,crPatribus,an contraria poR uotum,uel ex DÂ« uerba,uel ex natura uoti debeant refeindi. Vt audi-mus, aliqui eorum negant, ifte uerÃ´ cum nonnuUis alijs affrmaf.quanta cum ratione,aliorum eÃ¼o indicium.

Decreueram ab his Komanorum Pantificum DecretaliÂ» bu iam difcedere,nif unum oceurreret,quod iÃ¼orwÂ»

impietatem,(ttqueperucrfumiudid!{gt;n maxime p^ifefa-Alexand.;. cit.ldeÃ qucidnoniudicauiprcetereundum. De iudicijs Alexander Tertiu: in ca. At Ã clerici de Adulterijs, .. pronuntiat,adulterioraipÃa inter teuiora feu minora cri. adiÃ¯ltcrâa^ fftiftâ(cenfenda:Ã!l,tuitqueut epifcopo liceat deillii poÃ in;erIsu!o alic^uam pomitentiam cum clericii,tttloguitur.diffenfa~ ra criminajY. Eth.Ã¨c funteiuiucrba: DeadulteriÃuero,Qraliii criminibui,gu,efunt minora,poteiiepifcopua cum cle-ricis poil peradam poenitentiam dijÃ^enfare, e^c. Hue rem perduxit uotuin cÂ£libatui,ut adulterium, guod Paulus teilatur Ã regno Dei excludere,'interminora crimina numeretur. Si miniiler pofl adulterium com-miÃum,loco fuo relinguatur,quomodo iuxtaprace. ptum Aposlolicum bene audiet i Certe non tantumgre-gi ChriÃi, uerinn etiam exteris grauiÃimo fcandalo e-rit.At ego quid hocmemoro,qiium itti bonamfamam, et fcandala, Ãisque deque habeantiHunc hisomiÃis,Ã¤i feholaÃieos theologos accedendu/m arbitrer, ut quid nam iÃi hac de re fenf mnt, excutiamus : quorum prin-ceps quum Ãterit Petrus Eombardus, tÃ agiÃ¼er fenten-M Â»giftet hdrttw uulgo appeUatus, ilium ante alios coSocabo, diil'm{iione,Quarti,fic ait: Votum eÃ teiliÃcatia quÂ£dam promiÃionis fÃontaneÂ£, quÂ£ Tieo,?^ de his, quÂ£ DÂ« funt,proprieÃeridebet. Sic iÃe uotum deÃnit, er ab eo uidetur ineptÃ¨ addi-tum, teÃ¼iÃcatio : quum uoti ratio tota conÃÃnt in i-pfapromiÃione.TeÃiÃcatio quÂ£ fiat aliquoexternofi gnonaturamuotinonmutat.Etin libro t^iumerorum, quumdeuotoagitur,nou uidemus uUamexternamte-ilificationem requifitam. Pergit uota diHinguen-do aliud commune facits Ã§;' aliud fingulare.Commu-Â»f illudarbitratur,âquod omnes in baptifino. faciunt, eum

fKW Diabolo, pontpis dus renuntiant, Singulare Mtem proprias aliquas promiÃiones reÃ)ici(,ut con-tinrntiam,cyÃimlid.PrÂ£terrafingulare uotum m pri-uatum, er folenne diducit: additque ilios,cjui priuatum continents uotum fecerint,nondeberematrnnontum contraherc. Etcnim fi contraxerint t mortaliter pec-cant:non tarnen (eparantur : lt;]uid probari non poteÃ¼, ouod occultÃ© faÃ¤im eil tdâ s^t'Vt ratio hlt;ec imbeciUa Ãt, non eÃ opus longa demonflratione, QuistfepiÃi-mÃ¨accidit,utuota priuatalt;]ueantprobari, zxilli,qui uouerunt,feuouiÃe non diffitentur,e::rtarnen horim tttatrimonia , quum Ãiermt contrada, in fuo robore permanent,ut Auguilinus tejhtus cR, er 'm Deere-tis,ac DecretalibuSfUt oÃ¼endimuSjnonfancl eÃ defini-tum. Df fcw autem, quifolcnniter nouent, eos dit,nul-lo pado coniugium intre poÃc, quibtts non Ãolinn nu^ bere,fed Ã§r uellcnubere,damnabileell.Ad quamfen-tentiam confirmandam, er AttguftiÂ«Â«?Â» adducit, 'm li-bro de Bono viduitatis, capite nono, er Apoflolum quando ad Timotheumdeuiduis feribit: quasdantna-ri ait, quia continentsÃdein prmam irritam Ãccrunt, id eÃ,uotum,nel 'm uoto uiolatoÃdem, quam in baptif-mo proÃffi Ãtnt. JflieÃ³ libentius recito, utsmythtcus rabula importuniÃimus clamare deÃnat,nos ineo loco perfidem mteÃigendo profiÃionem BaptiÃni, per-UerterenoihaexpoÃtione fenÃum Apofloli.Iamhicui-det noilros homines illius mterpretationis non ÃiÃi m-uentores,cÃ¹m iÃ¼am Betrits Bombardas nunc afierat.Sei cum uelit,eos qui uouerunt,Ãolenniter ,Ã matrimonitvm contraxer'tnt,Ãeparari animaduertit decretum Innocen-lq,quod habetur lo.eap. iÃ¼ius epische Ãbi aduerfarit

PETRÃ MART Y RIS Idautem ut eluJat,operÂ£pretium eil audire. Htecfunt dui uerbicNon eHigiturpnetermittendSt tjuod Ã¯nnocÃª tiut Papa deuiduii ejquot; puellii decreuit, qua ChriÃo Ãgt;i-ritualiternubunt,fÃ®poilea pubUcÃ¨ nupferint,non eOfÃ¤d ntittcndMadpcenitcntiam,niÃbi,quibu5 fc iunxerant, de mundo receJJirint.Si enim de omnibuf htec ratio cuÃo ditur,ut(juiecune^ueuiuenteuiro alteri nupferit, adultÃ©ra habcatur,nec ei agenda paenitentije licentia conce-ditur,niÃ unui de iÃ¼iiÃterit defitniluf, quanto magii de illa tenenda eil,quÂ£ ante fe immortali JÃonÃo coniunxe-rat,C!r pofi hoe ad humanoi nuptiat tranÃnigrauiti AttÃ© dequodnoh folÃ m coniugiuni talibui negare uidetur, fed etum locum pcenitcntia;:quod non ita mtelUgcndiua eÃ,ut aliquando excludanturÃ pÅnitentia, quadignaitt poenitenciam agere ueH'nt:Ãed ilhenon funt admitteitda ad pexnitentiam,quie ab inceitu^ copula difcedere nolue rint.Qutapoi'lreligioni'S propoÃtum non poteil Deo reconcitiari per panitentiain,quÂ£ ad habitum fuÂ£ pro-fiÃionis redire neglexerit. Tunc Ule cuiÃe iunxerat,Ã¤ deÃindns erit,quuin ab eiia illicitbs amplexibns hac pe-nitu^recejÃrit.Qjium ergo dicitur,eainonelfe admittÃª dofad poenitentiam,niÃhi,quibusÃe iunxerant,de mundo receÃÃermt,Ãubaudiendum eit,eis: tune enim uiri eiS de mundo recedunt,^^ deÃ(nguntur,cum ab eorum con-cubio iÃic Ãe aliÃ©nant,er c.Dx bis facile eil uidere,ut Mi* giÃ¼er Ãententiarum decretum innocentij torqueat.lUeÃit nÃ© inatrimonium huiuÃmodi non reÃeindebat. Ham mant banthÂ£nuptiie,quoaduiuebantconiugesâ.non tamenre conciliabantur eccleÃÂ£,niÃ alter eorum fiÃ¢ffÃ¨t defitnÃ¢ut â Hon Ãdt Innocen. adeo impeditus imgua,quin dicere pÂ» tueritihuiuÃmoditumdemuad poetiitentia recipijndas, eitin deÃeruiÃÃent coniuges,quosÃbi afciuerant.Ã®Ã®uc itaq; mittamut

wifMmiM cum pu uiolenta expo(itione:cr quteramiif de fcholdflicis thcologis,cur uotum folenneÃituant dirime re iniitrimonium,p contrahdtur.Ex eis alicjui rcipondct id propter fcaiidaluficrÃ¹alij ucro caiifÃ e/jctcfltinturec Schohftiei (lepÂ£ jhtutum.PoÃrcmÃ¶pint,^ui dicaiit,hocita effe, folenniteruouendo corpus ipfum Deo cxhtl.camus,cÃ¹m in uoto priuato iÃ¼ud tantum promittamut.Ethanc [entÃ© tiÃ¢Xhomdt ampleÃ¢itur in 4..Sent.fcnbendo,ubiait,pro ThoaÂ»Â« tniÃionemfdÃ¤itm de re cjuapiam non transftrre rf poÃef foredominium eiut,(jtioadearn reipfa tradat, fed adhuc in eitu potePite manere, vnde c3cÃ¯:idit,(]uidpmplex uo turn promiÃionem tantum cominet. tUud ho dirimeremlt;i trimoniiim,lt;}uodfee]uitur, in cjuoipfumcorpus reipfa toniugi traditur. QJto nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;-td hoc,uidetur dicere ,Ãri ,

tiu! ejje uinculum matrimonif,^ uoti pmplicK,cian in uo topmphcifolumpat pronuÃio:in matrimonio uerb tra.-dalur po/feÃio. At in uoto folcnnftjuia non promittitur fed re ueradatur,utitKjuit,proprium corpus, neijf am- LÂ«o. pfiÂ«i in poteilate uouÃ«tis remanet,ideo iUud per matri-monium non potcR coniugi tradi, cum pt alienatum.Ce terlnnThontiefe opponit Scotus,crait:lta inpmplici uo seotut to corpus tradi,ut in folÃ«ni,Et decretalis, quam fuperius adduxmus,in cap. Rurfus, dui clerici, qui uoucntes tontrahere poÃint.âdepnit ,pmptex uotuni apud Deunt non minus obligare,q foUne. At qui tucnturrhoma huie decretals relpondent:quoad Ã®)cum utrinq; pcccari, cunt uiolatur uotum,pue i[ludpmplex,puc folÃ«nc Ãerit.Atq; ita concedut parem utrinq; ohligationein.Sed quoad ge nus paÃ©li,cr quidem inter homines,uel in facie,ut loquii tur,ecclep(e magnum alprunt efp difcrimen.Sic inter fe feifiicontendut.Sedquodattinet ad diuinaslitaros, quid uotum diÃ¤et Ã promiÃione,quÂ£ Deo pat,non poteÃ deÂ»

lt;$QZ VETRl MARTYRIS mopÃrari^ijuterunt deinde fcholtiflici,an in ult;)tis poÃit fi en reldXdttoXt rejÃondent,neminein uouendo pojÃÃ' fefubdueereipotf^Ã¤tefuilegitintipdjhrii'.quiÃ tiide~ rit per nnncuputuin uotum dhquod maius bonwm impe-QÃ¼omo- diri,potejl,etdebetuotum ipfwnrelaxcire,uel, utiiunt, do uotum dijÃenfare.Q^dmobremcocluduntyreLixationeininuo poisic re- tisnoneÃ'efaciendain,niÃobboiiia}Jequutionem,?ro^ Thomas nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;dum quÂ£runt,4n m uoto folenni eafiitatii difiien'^

jari queat,in refÃondendo 4 fe inuicetn diÃidcnt.Thoiti^ in 4..Sent.refirt,aliquos putalJ'e,nu!ld bic poffe ddri, uel db tpfo pdpd relaxationem:quiÃ¤ huiujmodi uotum nuÃ¼i poteiÃ¯ recompenfdtionern habere alicuius boni exceSeit tiorii.Dicitur enim in BccleÃalkco cap.i,s.No e^ digtui ponderatio anima: continentif.Bthancjâcntentiam tue-clotTade- turGloffdDeÃAtumonachorucd. CÃ¹in ad inonafleriu cretdlmm; nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ibidiljcntity^papamÃiituitpoffÃ¨rclaxare

quia bonum publkum multo melius eft,q priuatumSit-deÃ utilitas ecclefi^^aut regni,aut prouincilt;e hoe poÃu~ let-in uoto quantumlibetÃilenni potentÃeri Ã Papa rela xatio. Sententiam uerÃ¶ EccleÃafliciÃcinterpretatur,ut animÂ£continentkÃatcollatio,nonad quoduisboni genusfid confirtur,inquit,cum fanitate corporis,eiusq; ui Tnemas ^â^:gt;^^^^^^'^i^â^Â°^Â°dis,propterquie nullus excufatur ab P u goat ic- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ob^eruatione.At non manet inÃia fentetia Tho

turn, nwr.N(i!wiÂ« fecundafecundiequa:Ã.S3. cÃ¹inhaederea-gitfiecum pugr^imeqi aliam ut uideo, addueit rationem qiiÃ m papÂ£rcÃ'oÃim,qui loco iamadduilo de flsauiuo nacborum, ca.Ciun ad monaflerium, ita inquit:quiaab-dicatio proprietatis ,Ãcat cr cufiodiacaÃitatisadeoeÃ annexa regiifi monackali,ut contra eam,nec etiam fum mus pontfixpoj'iit heÃ«tiam indulgere.Etaddit Thomas M in Leidt firibilur cap, .7, equod fimcl fani^ifieatu eSt Domino

DE VOTIS ET CAELIB. 6o^ Dojnino n5 pote/l ultra in alios ufus commutari : ideoc^ homo Deo confccratus quandiu uixerit,Ho poteÃ cuiuf-piam authoritate confecrationan abdicare. Solennitat autem uoti confecratio gu^edain eÃ¼ uouentis: propterea per nullum prielatum,ijui f jlenniter uouit Ã conjecratio neatqi Ã .caflitate poteÃ¼ fubduci.Atq; hoc pcculiariter in tellijit de monaflica profiÃione fu/cepta. Quia licet fa-cris ordinibus uotumfolÃ¨na caflitatii adiungatur,tamÃ« idnon cÃperfe,uer'um,utait,per accidÃ¨s.Ã¯deo ibi papg facultatem concedit uoti huiufmodi relaxadi. Sed quoad monachos penitus negat. Ad id uero quodafjÃ¨rebatur de publico bono,quod priuato fit priefirendum,rejfondet Ã¯itiipublicis utilitatibuf rebus humanis ejfe prouidendÃ¼ non aut itlis,quÂ£ Deo confecrata; funt,ztr mundo iÃ¤ mor tuÂ£,itd,utin ufumhumanumÃDeo conuertantur.Ve-ru Ã ratio hicc ualeret,non fiter at concedendÃ», ut aurei calices eccleÃarum,qui iÃ¢,ut ifli uolut,funt confecrati,uÃ© derentur pro redemptione captiuortim-.quod tamÃ¨lt;:^Pa treSjCr canonica dÃ©crÃ©ta Ãeri uolucrut .Sed quid ego de his uaÃs loquorlNÃnne hodie uidemus epifcopos cr car dinales,quos maxime facros iudicant, reliUa priedicatio ne uerbi DeffacramÃ©toru adnuniilratione,atq;cura ec-clefiarum,folu addiilos eÃead aulas gubernandas, ad rÃ©gna,prouincias cr refpub.ddminiÃ¼randas,nec no ad mi Utes confcribÃ«dos,et bellagerÃ¨da,propterqult;emultÃ´ ma gis, q propter nuptias Ã Ãvu facrarum rerum homines alicnanturiPetrus de Palude primo fententiam iUamre-firt,quieÃAtuituotireldxationem,quÃ¶d bonum publicum priuato Ãt prÃ¦fÃ¨i-endum : cy- affcntitur addenda, multo melioremjDeÃ´que acceptiorem effe obedientiam, quÃ m caÃtatem,uel cÃ¦Ubatum. ideo^ Papie iubenti eiuf modi nuptias iÃ, qui uouerunt,effeobtemperandum.

B onjuen- At'Bonduenturddubitat, crpoR mulcdin eampirtem Albertus nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;hoc uotigenerenonpoÃitrclaxatio coce^

di. Albertus etÃMi Nlignus indem negat,et exeinplu af-Apocry^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;MatthÃ¤i Apofioli,i^ui cum Deo cSfecraffetuir

ph3 hifto- gincm IphigeniamregiseuiufddmÃliatn,alterq^ rexui-ru Matth, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Â«xoran cuperct,poUtceretttrq;fe cum toto re

gno ftdem ChriÃireccpturum ,Ã uoti composÃeret,no~ luit uÃ¼o puÃ¤o aÃentiri. PrÃ¦tulit ergo uotumfolenne publico eccleÃheac Euangelij bono.Ctuo tarne dd facros of dines dijpcnjdtionem admittit.'Videturq; Thomas fenten Henricus tJawjudtn poÃeriorem ab Alberta,tjuem pr^eceptoriha Gandauen buit,accepijJ'e.Heiiricusdutem GandauenÃsquafi. s-Ãi '' Quodlibeti dcritercontendit,po{Ãuotumhuiusgeneris rcldxari:negat(jiÃrtiter,niHnuenirimeliuscdÃitate:at(li id ex diuinis Utens probatsblam Paulus adCorin-epi?.- Â«â¢ cap.r.concedit ijs, gui funt in mdtrimonio,ut ex cofenÃ dd tempus dbflineant,quo Udcentprecibus.CiUdmobreni wcliufc^^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;continentia dirigatur, ceumÃne,

tinencia. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;meUores.liÃ¤Ãnis perÃilione mcdijs prtejkt-

Quieq; Deo confecrata [unt,fdtetur non debere ab eo a-lienariifed intelligit in ufus malos er uitiofos, in quoru

fenÃimatrimonium noneÃ¼coÃ¼ocandum.EccleÃaÃci ue rÃ¶ Ãânteiitiam,nimiriini continentis dnimie,null4 eÃcpo-derdtionem,Ãc interpretdtur,ut per continentiain intcl-Ugdt,omnes in uniuerfum uirtutes. EtuHa Ãquidem uirtiis C a^'ctanus nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;aliquo uitio no reuocet.Cdietanus dutÃ«Cardi

nalis inter fcholafticospropemodumrecentiÃimus, tum in Comment.Ãuper Ãecunda fecunda Thomtequ^^- st-tu in fuis ciuodlibetisdiÃgt;utando,AnpapÂ£liceatuotumÃ lenne continentia; reLaxdre,Ã fuo Thoma difcedit,atqiÃ tetur id liceretquodq; attinetad decretdlem,de Statu tno nachoru/m-Quumadmonafleriumtait,conditorem ca-nonif

nonifpojjecanoneinterpretari, actnitigare. oflmditq; interprctationem fcumitigationÃª, haud/emelperponti^ fees Ro.jdhibitÃ . Ndm aitthoriMe iÃ®lorum rex Krago-nwjM fX moziijyÃ®fno eduiHui esÃ®,iÂ« quo diuÃteraf.cr non tantumdd regnum promotiu, ucrÃ¹m etiam matrimonio XeijxjrunÂ» iunÃ¢uf.QaiKZXCitlefiinuti. ConSlantidtnRogeriSici- Rtpx uotÃ» luregKfiliain,quÂ£PanbormiuitamfanHimonidliu pro cÃ´tinenttx Ãjjd erdt,Ã¨ mondÃ¼erio idin quadragenuna euocauit, col nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â¢

locduitq- in mdtrimoniÃ Henricho 6. ciu^ nominii impe-ratoritunde po/lednatufeflpridericmfecÃ»dui. Adid ue rÃ´quod Albertui Mag. attuUt de S. Mdtthteo dpoftolo, Gquot; de Iphigenid,reÃgt;odet cum Apocrypha ifta fint,nullu habere momentu ad oppoÃtam fententiÃ¢ conÃrtnandÃ¤.

Decretals uerÃ iam allatÂ£ interpretationÃ¨ huiuÃnodi co ntinifciturmonpoljÃ¨quidemuel PapÃ¦authoritate fieri, ut monachiK,qui flatutn fuu retineat,relaxetur,quo aut propriaqueatpoÃidere, autmah-imoniucotrahere. Sed id Papit licere dit,ut fx monacho no monachÃ¼fiaciat. Et de re cofecrata Deo,q,alienari iam non poÃit,fatetur,ni fi magna neeeÃitas interce/JÃ¨rit ; nam tum potefi: mutari, inbonum quidan,no in prauumzxcorruptÃ¼ufum.Ad-

tum efl,Ã¯nnoccntiui t. fuceeÃit, author illius Decretalis, innocÃ©t,Â«Â« CÃ¹m ad monafleriÃ¼. Ncc eft uerifimile, inqMt,latuiÃe il- cÃ¦\jftinÃ * lum,quid erga Confiantiam egerit eiu^ priÂ£cejÃor-Erdt e-nim tum temporii Cardinalis, nuptiÃ¦q; illÂ£ cÃ©lÃ©brÃ©s/Ã¹e-runt,ncq; in angulo, Ã:d Ro)nlt;c imperator matriwoniu il lud,utloquuntur,confitmmauit.ciuarenoncflcredendti tÃ¶um Uinocentiu, qui fuceeÃit, fua noua dccretali coflitu tione uoluifÃe damnare quod CieleÃ.if.cius praicejjÃ´r fice rat.Ã§yuare cocludit Caietanus, cum mtcUcxiffirefcriptn fuum kac adhibita moderatione. At, pace Caietani dixe-

rogantde- pifdorKejJe,utcducdtnejui prÃ¦cejJorisCecretum dU-craÂ» fuo- quoddbroget.Hifloriic'Romdnorum Pont, zreorundeÂ» â¢efforu^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;docent, utfepius hoc^aÃ¤unt fiierit.

Sed quii non miretur Cdietdnum hunc undcum fuo Tho md definire,irritum effe uotum,zr omnino reldxdndum quo dliquif obftrinxerit fe dd dbflinendumicertisqui.-_ bufddin cibii,ckm experiÃ¨tid docet,id cedere in fiericitlu ^eoloÂ°o- CertÃ¨debuerdnt multi) mdgisiudicdre irntum,^â rumpix- omnino reldXdndum cMdtus uotum,Ã dd'mteritimt poftcrnm dnimi uergdt.Etenim dnimui longÃ© pluris qui corpus fd sudicium. ciendum eft.Vult dd htcc Cdietdnusfdcros ordines,mitri monium tdnt'um de congruo, ut loquitur, impedire, hoc cfi,non ex ndturd fud, fed Ecclefidftico iure.Et pre/hyte-roÃ®, didconosq;fcribit priufqudm Decretum illudferet, An'ordo Ta potuijfecontrdhere.Ã¯dq; probdt ex diÃ.sâ gt;..Grdtidni,A~ Mr epnfti nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Orieiitdlis: ubifcribitur preÃyteros crdidconosin

matrimo - ludtrimonio copuldri:tdxdtqÃllos,quiexponut, Â»iura impe copw/dfo mdtrimonio uti:dtq;oftendit,fi{ltmi id eÃe co-mentum.Ei dddit,fi ndturd fud ordo fdcer coniugiu pro-hiberet nuqudm potuiffent ord'mdti reldxdri dd nuptids. Verkm theologi ct Cdnoniflte uni fecus deÃniunt. DÂ«Â«-* '' nbsp;nbsp;nbsp;df dliud drgumetum ddfirt.Si ordo fdcer poÃ contrdÃ¢u

mdtrimonium fufcipidtur,illud non dirimitdgitur neque contrdhendum impedit. Quid mdior uis exigitur, utcoit trdhendum mdtrimonium impedidtur,qudm ut idin con-trddum dirimdtur. EI deniq^ conceditjpoÃepdpain etii Ãne cdufd iuÃ3,,ut loquitur,diÃ)enfdre,ut preÃyter uxo-remducdt. Acillud mdtrimonium iudicdt omnino rdlu hdbendum effe-.tametÃ pdpdin dicdt, Ã iuÃÃ¤^non inter-ceffcritcdufd,peccdre. AtÃrdtioneiddgat,neq; ipfepec rat^ne^ inutrntionium uitiofuin eÃ, Qudi hucusq; uddu-ximui

DE VOTIS ET CAELIB. 607 xtwiÂ« df fcholdÃ¼icii theologis fatis eÃe arbitror. Ã¼Ã¢ fuf-ficiuntdÃ¤ pjkndÃªdu, (juÃ in iÃ¼i duminucnta honiinumfe ^uuntur,cr4urrbo Dn, zj inter fefe difjÃ¨ntiant. Quin crlt;tlicjiMndo,Ãcut docuimus, aliquis eorumfeenm difer tii uerbii pugnat. Nue id tantum fupereÃ, ut ex hilhrijs aliqua hueJÃeÃ¤antia eoÃ¼igamus. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Mitto Apojbli- g,

ca tempora, quibut,ex diuinis Uteris manifefiÃ¨ apparct, hiftorijs. lieuijjÃ¨ 'm coniugio faera miniÃ¼eria excreerc. amp;nbsp;ad id ne nio,quod paphnutius loeutus cft in eoneilio Nteetio, ubi confuetudinem inquit miniflroru Eeeleftte etim uxorib. rffÃ¨caflitatem.Quia epifeopi,prefiiyteri, diaeoniad-hueuxoreshabebant, idea Ã quibufdam in ca fynodo cÅ fi-Ã´pus. ptumefl agi,ut matrimonia ilia diuiderentur.Quid ctiim opuf^iÃitid tcntare,niÃfitiÃet iÃucusqi eoneeÃum- EÂ« nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;gt;

febins poÃ¼ hlt;ee Ubro fexto cap.4*- de NiUgt; quodain epi-fcoponon uulgaris nominiset' fan!,litatis,feribiteum, splrido e-dumÃeuiÃimaperÃecutioneoinncs diÃcrgerentur,un4 piuopus. cumfuaeoniugefugiÃe, Libro quoque 10. cap, f.idcin tradit,Spiridonetn fuiÃe eoniugatuin, cfde matrimonio fuÃeepiÃe Ubcros,Gr addit,non proptereÃ iÃ¼um fuiÃe mi iiorem quoadÃanÃ¤itatem cteteris epiÃeopis, qui tum tem portsfloruerunt. Qupd aÃeribere noiioportuiffetfÃu-xorcin iÂ« fpi/coprftÂ« Ãeeum non habuiÃet, Sed uoluit go crates. EuÃebius iUis uerbis tantain huiusuiri Ãaniiitatcm oRcn- lu ftinianÂ» Â«Irre, ut nee matr'monio quiequam Ãiarit Unminuta.

Socrates quoque Ubro f. ca. 1. ÃujehiRorUe multos tra-dit in ipÃo epiÃcopatu libcros proereafÃe. lufliniantts im-perator ad h4c,qÃuit alioqui Canonu LceleÃaHicorum obÃcruator accrriinus,in coRatione Ãecuda tit.a.in authÃª ticis preÃyterorit, et diaeonoru matrimonia,Ã ea cotra xiÃet, no reÃeindebat. Sed tantu,quia ia PapÂ£ tyrranis e

Cuiui tdmclegi,ut Gratiiinuf teflatut eft,'Ecclefia Ãrien-Albertus Â»0 eilaffÃ¨nfa. AlbertiK Crantzu^infua Saxo Crtntitis. lib.4.cap.4). nctrrdt,conciliu centum Ã§j- trigintitepi Nauelerus nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Mdguntitefub Henrico j. habitÃ¼,cuiLfo $.in

Vauclerui generatione js. Anno Domini K. LXX. commÃ©morÃ¢t Gregorium 7. quipriui Hildebrandut di-cebdturmondchutClunidcen. RomÃ¦conciliu inftituiffc: ht quo decrctum de cÂ£libdtuminiflrorum promulgduit. Sed cÃ¹m clerici per Germdnidtn reludldrentur, Mdguit-tiÂ£ mdgno cum periculo resgefld efl, itd ut Archiepifco-pue Uloguntinu^cogereturdeniq; db mcaepto defiflÃ©rt. Tdntd enimfeditio efl ortd, ut clerut turn db Archiepifeo po,tum 4 legdto uix mdnut db/Ã®inuerint,dtque Huldttrici epilcopi AuguÃini quidd epiftold extdt bac de re dd Hi-coidim pont.Rom.eim nominis primum, qui de ÅlibÃ¢tit clericorum decretd mdgno Ãudio promulgdbdt,qud cum iUo pontifice Huddlricui uebementerexpoftulduil,qult;gt;i uxores d clericii ddimeret, cÃ¹m Deuf in lege fud coiugid fdcerdotib.concejjÃ¨rit : ne^ bdncftidm uoluntdtem unq reuocdrit. dddit, ChriÃ¼u in Eudngelio comenddffÃ¨ qui dem eunuchos, qui propter regnum cielorÃ¹ fe cdÃraret, fed dddidifjÃ¨,non omnes huiufmodi uerbum cdpere. QÂ«' potcii cdpere,cdpidt. Obiecit etidin ApoÃ¼olum, qui feri-pÃt dd Corinth.Deuirginibut prÃ¦ceptum Domini no bd beo.Qudobrem potiuf iudicduit Roinditi epifc.)Ã¹ijfe de-ricos dd continentid hortdri,qudm tyrdnnide uiolentd il-hff mdtrimonio dbdicdre, cÃ¹m ex Old prohibitione libidt Vdijdotut. nibut nefdndit dtq;jfureiÃimis Bccleftd cotdminetur. Po lydorut Vergiliui in uitd Edgdri rÃ©gie lib. 6. fcribit/dcrf dotetinAnglid fudtuxoresufq; ddilludtempiM,bocfÃ dd dniwnt Ã¹ Ãjriflo ndto 9 so. retinuiffCiContrd utq^

fret paulo ante decrcuiffÃ¨nt. Kenricut etiam Ã¯iuntingto-ntnlÃ®slib.7.rcfirtannoDomini noi, fubHenricorege tint nomnis primo,Anfelmu archiepif. Cantuarien.Lon ^ini habuijjÃª conciliu,(itlt;o ckricis Anglic nuptiat cjua il- jo, Cre. lt;Â«r lisanteanon crantprohibitie, interdixif.idcy nÃnullisad dinalis PÂ»-fmundidcq; uitÂ£ pertitjere uifum efl:: alijs ne- PS rÃ´ admodum periculofum,(iui uerebantur ne,dum uitam puram ultra uires appeterent,in horribiles immundiciof ad Chrifliani nominis turpiÃimu dedecus inciderent.An-no deinde if.ciufdem regis Henrici Ioan. CremenÃs car-dinalis pontificis Ro.legatus, c^iium in Angliam ueniÃet, Londinifynodum epifcoporu coegif.in qua cÃ¹m de uxa ribusclericorufeueriÃime tradaret, inter cietera dixit, fummum eÃe fcelus,facerdotÃª Ã latere meretricis ad corpus ChriÃi conficiendÃ¼ furgere. Sed ipfe cÃ¹m die proximo corpusChri/hiÂ»fua Milja c0ÃciÃet,noÃ¤egutÃeque ciemsnÂ»Â«Â» batur,madulteriodeprehenÃuseÃ:Gritadeprehenl'us,ut res i rege nfglt;lt;rf,4Mtoccaprf fallu non potuerit. Qadrc fummus redirait. bonor,(jHi ei prius ubiq^ habebatur, in fummum dedecut illius recidit. Redijt ergo Romam Dei iuÃ¼o ivdicio graui tibtrtas. cum ignominia. Deniq; anno ig. eiufdm Hcnn'ci caufa htec rurfus Dondini alia eÃ, de uxorib.adimendis clero :

poft multa,cenÃterunt epifcopi,rem comittenda eÃe Epifc.TrÂ»-reghquipoRgrauem Ã§y diuturnÃ¢ deliberationÃª eÃccit, âerenfiÂ». ut clerus uxorcsÃ fe pecunia, crÃ©a no p4ralt;t redimcrct Lambertus prttereÃ SchaphnaburgeÃs monachus infua francoÂ» ft. hifloria fcribit, Germanit atq; Galiit epifc. ufq; ad Hil-debrandum,quifiiit anno Domini 1074. ÆÂ«lt;Â«Â«xorej reti nuiÃe. QiÂ«n ftidgt;n comanorat epifc.Treueren, habuiÃe m matrimoniofororÃ« regis Ruzenoru. b dnnrf/tb.Frdn-eorumChÃ¼pericu regem,qui prius Daniel appellabatur, kgitur tx preÃytero faHu eÃe regem,necno Orofg li.v.

cap. 18. iktrratur ConflÃ¤ttfem ex monacho impertttoffHf CÃ³ftans ex j^dÃ©lumfÃ¹ijjÃ¨. De CoÃ¼antiauerÃ tnoniali,quomodo i Ci monacho nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;iunÃ©lajÃ¹erit matrimonio eu mperdtore, priuf

diximiM.Ex hiiiorijs complura potuifjeiit alia coUigi:[(i Ã®jÂ£c,utiiidico,fulficâ'unt. Quainobrempaueahlt;ec folÃ¹w nus nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;(tddendd: E,inhormitatuts magni nominis CanO'

nifl^ Mm Sicului, deniq^ Cardmalii Ecclefite Romd' ' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nÂ£ fcripjit, clcrieos non aÃnngi iure diuino ad continefi

tiam.Ei mox fdtetur je arbÃ¹rari, profalute animariM, Eccle/iÂ£ honeÃ¼dte, falubre admodum ejjc jlAtuere,ut clerici nolcntes continere, poÃint contrahere : quad ex-A en eas Syl p^i^ntia doceat, ex lege illd contmcntiÂ£ eÃrilum pror-uius. fumcontrdriumfequi : quum hodie clerici jÃiritualiter non uiudnt,nec mundi Ãnt, Ãed illicit o coitu fe commacu-IcntgrduiÃimo eoram peccato : ubi cum proprid uxore caflitdiejjÃ¨t. Qjtare deberet EccleÃd 'mjlar boni medici Taber. Stap. dgcre,qui cum experientid docente,medicinam animad-uertent potiM officcre quant prodcjÃe,edin tollit. Aene/it Syluiut, qui poÃeafiÃ¢t Piut i. Â»t Platind inquit, aiebat, uxores magna ratione clericis ablatM; inaiori ejÃe iÃ¼ii rt jhtuendat. idemq^ in epijkla quadam ad loÃ¤nem Fontenf fcriptd,quÂ£numero ell iit.fcribit,Pdpam,Ãuellet,pojji _ . continentiamclericorumrelaxareAdcobui Faber Stapiu-Erafmns. , r . nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.. r â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;' r

lenjts in commentarqs juts, commÃ©morÃ¢t ad tempora uj-que Gregorij r.adhuc prejbyteris er diaconis licuijÃe Â«-xores habere, atq^j^tum apoHolicum nuptiarum Grad retinuerunt, neo; addulli funt ut mutarent, quum tarnen EcclefiÂ£dliÂ£dgamidmreccperint. Vnde clerici incontinentia lapÃ, in pedicas diab oli inciderunt. Erafmus deiti-que in priorem ad Corinth.cap. 7.ait, Â£tate Pauii cÃ¹m in ter innumeros etbnicos perpauci ejÃent Cbrifliani,firtiiÃ fe commodius erat, Ã matrimonio abÃinere. Nunc muta-

DE VOTIJ ET CAELIB. lt;Ã®Â« tis rebut, baud [cio an magis expÃ©diÃ¢t fanHum connu-biwin,Ã§r immaculatÃ¼ thorum fanÃ©lÃ¨ pureq- colere,etiant faeerdoteSjÃ gui non continent, guando horum tant ingens ubtq^ numerus eft,z^c. At uerÃ quum ah initio libri huiut triafim poUicitus- priniu ut ex diuinis Uteris de nu-ptifs cr uotis Smythjeo rej^onderent : alterum,ut fx Pa-tribus adÃrrem, quid qs de rebut [enÃermt, nbsp;nbsp;in quibuc,

uelmihiueladuerfario meo fuffragatiÃiermtâ.pojirema, ne leÃ¢ores authoritatem SmythÂ£i pluris quÃ m mereatur facerent,reccpimedeiUo quoq^feripturu. DÂ«o iÃaprio ta iam ad umbilicu perduxUnon quidem eo acumine,co-pia cr Ã©ruditione qua traÃ¢ari po/fent, fed quantum prÂ» fua bonitate Deus largitus efl.Et credo Ãre,ut pq corda-tiq; leitores ex his qute feripÃ, quicflionem banc uel intel Ugant, uel occaÃonem accipiant addendi plura nbsp;nbsp;tncliai

ra,quibuseafententia quam deÃndo conÃrmetur.De-tertio uerÃ atq- ultimo ledlorem admoneo,ne Ã memultit expeiUet. Ndw, Ht modo in mentem uenit,Ã hoc hominis ' portentum fuis coloribus pingendum fufeiperem, iuÃus Ubri modus excedereturtcf multa dicere cogerer,quie,li cet,quum uera fmt, nbsp;nbsp;iÃ¼um audire conueniat,me tamett

ea faluo pudore feribere non decet. Quare preÃis ac tact lis omnibus his quÃ¦ ad turpitudinem eius uitic JfeÃ lant, id folÃ¹m attingÃ¢,quod, Ã uel fanÃ©iifimis moribus eÃet or natus, quiddam in ecr eH quad iurepoffet feriptis eius o-mnemfidem abrogare.ld autem eÃ, mgenium eins incott fiintiÃimum,cr animus uento quolibet leuior.

Si quid aliud,certÃ¨ cÃ´Ã¼antia maxime decet theologu. VtÃrmafunt,zrcertiÃimaqult;etraÂ£lat,ita inipÃs eunt oportet,ut in petra er in rupe quadÃ¤nunutiÃima mmo-biliter Ã¼are. Qui animo Ãc nutÃ¤ti funt, ut ad omnent nentum ratemMcQmmodent,non (ut prophetic DominÃ»

loannem ChriÃui laudans, ipfum ait nonfidlfe arundinÃ© uento agitatÃ¢-.Ã§^ ad EphcÃof admoncmur, ne omni uen-to doÂ£irinlt;e circufÃ¨ramur. A4 Cor'mth. ^uoq; poÃ¼eriori Pauluiait,tiuncubileuitateÃum ufus{ Aut num quÂ£cogi to,fecundu carnem cogitoiutfitapud me,quod eil etiant etiamtcr quod cfi non non- imo Ãdelis Dem quod fermÂ» nofter erga uos non JÃ¹it etiam cr non.aam Deifilim le~ fus Chriaus,qui inter uos per nos pr^dicatus eli per tne, CT Sgt;/Mlt;lt;nÂ«Â»n,4c Timotheum, non fidt etiam cr non, fed etiamper ipfumfiiit. DehacprxtereÃ con^antia Deuf HieremiÃ¢ cap. i.admonuit,dicens: Ecce ego coflitui te ho die quaÃ ciuitatÃ¨ munitam,columnÃ¤ Ãrream, Ã§r muruÂ»t teneurn. Huius cofiantiÃ¦ Smyth^us ne micam quidem un quam habuit : unde in Ãdei doginatis adeoÃequenterfett tentiam mutÃ¤uit.Que animi eius inflabilitascitra contro uerÃam indicat,uel, iÃ¼um ea,de quibus loquitur, er qui afÃrmat,no inteÃ¼igere:uel,Ã utcunq- inteÃigat, erga cdÂ» fam parti a/Ãei. Ã§^uot Â« unum imperitiÂ£,alteru. uero im-pietatis adferibitur â¢ At q^Ã aut femel, aut iteru u-trlaÃet in Ãde,potuifÃ'tÃrtaffe,quÃ¤uis non citra grauiÃimu eiuf uitiÃ¼ diÃimulari.Veru d feipfa tarn Ãepe difceÃit,ut nunq apud feipfum uerÃ¨ÃijÃe poÃit credi. Vnde no SmythiUS did debet:f ed meretur ut Oxonij doilor Vertumnus, dut dodor Proteus Ã fuis papifiids fodalib.iufio cogruoq; tio minefalutetur. Nam primo tempore fophiÃiee cmnalijl fcholaflids thcologis proÃfÃus eSi: er Ã fuperÃitioni-bus iadabundÃ¨ magis quam Ãrtiter Ã¼etit, ut Ã mond-gt; chif ey abbatibus in clientela retineretur. Ad pauli pbÃ¼ coram rcuerendiÃimo domino, D. Eatimero fan-diÃimo uiro,ertumgrauiÃimo VigornienÃepifc. nunc uero martyri nobiliÃ. magna cotentione iuÃÃci^tionent per folamÃdem abÃi operibus publice in feholis docuit,

ftnuare,ac per ilium regite maieilati commendari.Sed co ^llgrcjJÃ³jUtrcconciliarcturdoflorib.crabbatibus^quos oÃrtiderat poRridie in auditoria publicÃ¨ fententiam mit tauit :deindc,cÃ¹inÃub inclytieatq^fan^liÃimic mcinorite Edouardo rege,quo pro ilia aitatefol nunquam mieliore prÂ«!c(pri?t uidit,pictM in regno Anglia:,ac euageliea do (Irina injki,urarctur,aud(batfaber iÃe mendaciorum fe-feueritati opponere.Exciderantq^ itli fcripta quicdam et diÃ©la per imprudentiam,qua: reuera Ãrri non debebant. Ad quorum definÃoncm uocatut, cum ea tueri nonpof-fetjtum Londini ad crucem Pauli, tant bit Oxonij Ã¨ fug-geftu pro fua confluntia palinodiam cecinit. Verum neqi fic infententia permanÃt. Ã®^on enim ferre poteratfeÃ l theologica profiÃionc fummotÃ¼ineq; illi ueniebat in me tÃ«,q theologicte proÃÃioni txMtJtifDcraiMiâe dodor pa-rÃ¹mconueniat.^oindeciimpermulta uariaq; mouiffÃ¨t trans marc auÃtgit.âLouanij diu effe non potuit. Lutetii uenit,ccepit docerepublice,fedÃiguitinam quo diutiut peregrinabatur,eÃ dodrina dus in deterius proÃeiebat Ad extremum fe in Scotiam contulit,ubi cum aliquantu-lum fi(iÃet,coepit cum tgdere.Quare utfult;e Ãigte niedere tur,ad folitum remedium confi(git,nimirum ad inconfli tiamicyâadReuerendiÃ. inChriÃo patrem er dominum D. Arcbiepifcopwwi Cantuarienfem ThomamCramme rum,fingulari pietate ac dodrina inÃgnem,quehonoris caufa nomino,fcripÃt:illi enim incomparabili paÃori,ut RccleÃa Anglicana maxime debet, ita ego propter exi-tnias illius uirtutes,er erga me cximia mÃ©rita,fum ptrpe tub deuindus.Ad talem,inq,prtefHlemfcripÃt, cr quids ualdÃ¨fupplexipromittebatq; fepodhacreligioni,quam Edouardmrex propagabat,erAnglicana Ecclcfia pro,

6l4 PETRI MARTYRIS Ãtebatur, non folÃ¹m obfequentem zr morigerÃ¼, fei etÃ¼ Ãrenuum propugnatorÃ©forc. ciuÂ£ hucufq; retuli,certii et firmil^!'-ârÃ®i teÃimonijs comprobabo : adducamq; no a-lienos tefÂ£ti,fed propria eiui uerba:quÃ´ appareat, en, q fetoties palynodijsinuiÃ reflitueritfnon foin multotief erralfÃ¨,uerÃ¹in etiÃ¢ fine mente loqui plerunq; cofueuij/Ãª, et nunq propeinodit penfi habuiffe,quid affereret, quid-uediceret. PorrÃ´ quiÃcfaili funt,negotiu religions pro ferio no habent.^tiuftÃ¦caufefquÃ do eÃ¢defrndendÃ¢fit fceperint,minime df]iciuntur,fedfuii diatribis et palyno dtjs modo in hSc,modÃ in iUÃ¢ parte editisdeuorÃ¢t feipfo! et ut J^ladianitie proprijs ipforugladijs coneidutmecmi rum,quiaGedeonÃ«,Qrpopulu Dei,ueritatÃ«,mquam, ChriÃi faniid EccleÃam oppugnÃ¤t,dum tantÃ» pecunias uentrÃ¨,Qr qua; fub uentre funt confeiiantur, Ncg,- iÃ¼oru quicquam,refert,Ã ex eodc fonte dulce zy' amarÃ¼ propi nent,ex orefuo Ãigidu cr calidujfirent. Atq;Ãmuta~ bilitas hec fentÃ«tia: anÃ¹ni^ in coflantia,tantu ipft Smyt-nocerct,ferri,ac diÃimulari utcuq; pojÃt. Sed oinnib. fr rÃ¨nocet.Quidenimijs exÃ¨plis offÃ¨nfuipopulusapudfe iudicat aliud,q theologos impoflores efÃe, q pro libidine Ãdei dogmata dicant,ncgÃªt,propugnÃ«t, deÃruÃ¤t,ÃgÃ¤t, reÃgant,mille modis pro temporu et comoditatis oc~ caÃonc in re facra,et diuinis Uteris ludant i QÂ«o damno quidnÃ³m,ohfecro,grauius,aut exitiaUus EccleÃa poteÃ¼ acciderelQuÃ¤do, Smyt.'Ã tepore quo primu doctor eÃe cÅpifli, ualuit quifquam inteÃigere, ac certo feire,quid-nam ex animo,Ã§y ferio docercs,quidÃ»e de quÂ£flionibus hodiecontrouerÃscredcresiCertenÃ¼quÃ¤. t^amut Proteus in omnia hucufy te uertifli, ey omnib. ad eoril exi-tiit,no a;dtÃcatione omniaÃericonatus es. Quapropter hoctuii inÃitiitu detnigrandiÃcqueter d tcipfo,itdutmo

DE VOTIS ET CAELIB. lt;?!? iÃ¨ fis togÃ¢tus,modÃ´[)Ã¢lli4tus,chamÃ¦leon,et polypus nul lo modo eÃ¼cxcu/andÃ¼.Ã¼Ã¢fi nolens,etimprudens itafiit cis,te rerum theologicaru femper imperitu fiiifiÃ¨ o{ten~ tails es data opera, quÃ³d utenditforo cÃ«feas,iÃ¢ notheologus,[edcircunÃraneus habertdebes. PoÃ¢re-wÃ´ CMMÂ» ijs perpÃ©tua uerferls palinodijs duab.fellls fie iis,Ã§3'Punica Gracaq^fide loquÃªs,ac inflar trocbi modi) hoc modi) illud do ces,quid quÂ£fio,tibi tua tpfius loqui tur coficiÃªtia^SediHÃ¢ fiorce autrari cofiulls, aut loquentÃ« nunquÃ¢ audis,ut q ad Ã©lus noces obfiurduer^s,Quare loco Ã©lus ipfe tibi loqudr,crquld tibi tandÃ¨fit euÃ¨turu diuina fco.Et ab his quiucritatÃ¨ puritatcm^ profitentur Euan-gelicam, cr 4 Papiftis cultoribns Baal excides, lt;lt;c Â«nfl-ur uejjiertilionis, qui tantum in tenebris uolitat,crdqua-drupedibus, zy 4 uolucribus reijcieris,parti utrique tum odiofius.VerÃ¹miain omiÃis aliorÃ®t deteiudicijsteipfium audiamus contra te loqucntem,

JietraSlationn ad Paulinam crittem r.pn/iini Ã Ri -thardÃ» Smytbico tbtplpgiit Dodort profejjert editie anno Domini i r 4 y, tdibui Maijt, explanatio lucida O' aferta ab eodem habita Oxonij eodem anno, nouo CaUn.

M primum Londino decc* W nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â il nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Oxonium ueniflcnijpau

cis poft diebus,quÃ m c Paulie no fuggcftu concionatus cfsc me in primis St ante omnia aperte,explÃ» cate, plene hÃ®c apud uos enarrareac di-

PETRI M A R T Y U S uulgarc oportuit,quS paulÃ´ ante ad Paugt; linam crucem publice Ã®n maxima frequÃª* tia, ÃC celeberrimo conuentu legerÃ¢,pro-felÃ®uscp eram, retra(flationem camcB no mancam aut mutilitatam,fed totam,a in tegram uobis proponere. In quo tarnen meipfeproriusfefelli, penituscp decepi. Etenim quod in mea oratione maxima habuit pondus momentum, illud ego prÃ¦termifijÃÃ^ prÃ¦teruolaui, vtpote qui tria mibi fimul ÃC eodem tempore decla* randa explicanda propofueram. E qui bus primum erat,vtpatefacerem, ÃC com monftrarÃª adionem illam omnem, qua in meorum librorum erroribus conuellÃª* dis 6Creprehendendis impenderam, pa* linodiam non efle, fed retraÃ³Ã¨ationem: fe cÃ»dum autem erat illud, vt fatisfaccrÃª qs, quos meÃ¦retradationis calumnia male perfuafos accepiin ea efle opinionc quÃ¦ iÃ cramenti, quod appellant, altaris, vim negat 2C violat(in quo fane adeft verum Chrifti corpus,6lt; verus ianguis)necnon fiCbaptifmijamp;lotioniSjid eftlauacrirege ncrationis. In iftis autem explicandis ani mi contentio magna in primis ÃC acris adeÃ´ me Ã reuocatione mei erroris abdu* xit,Ã´Ã´ auocauit, vt in ea recantationc, fie Olim eÃ¢nÃ»c aperte voco, enarrÃ¢da Ã¢f pu blicanda

DE V0TI5 ET CAELTB. dl7 blicanda baud multum operÃ¦ Maboris, vteram polbdtuSjpofuerim. QiiÃ´d ad prirnum attinet, quandoquidcm me re^ . tradafle, non recan taffe afl'erui, mtelb'ga tisvelim,nonalio me nommeid fecifle, quÃ m vf,quod erat Ã me patratum,cxcu^ farem. Tantundem enim fignificat retrax datio,quantum palinodia,liue, vt loquÃ» tur, recantatio :atque tam latÃ¨ patct hÃ¦c, quam ilia : vtriusc^ vis nominiseadÃªeft natura par amp;nbsp;fimilis. lam verÃ´ permulti, qui vndicÃ circunfufi ad me audiendum confluxerant, vt accept ab honcftifsimis viriSjCÅperunt ex eo colligere, me Ã pri-ftini 8Ã© inueterati erroris mci ueftigqs nondifcedere, fed veteri dlfciplinÃ¦ perti naciter inhÃ¦rere, eamcp pugnaciter pro^ pugnare atcp defenderCjpalinodiamque meo nomine publicatam, aut meam non cfTe/autme coadum SCimpulfum eidem affenfionem adhibuifle. Eos autem tanÂ» topere de me erraffe,moleftÃ¨ quidÃªfero: moleftifsimÃª verÃ´, eos mea obfcuritate in dicÃªdo lapfos cfre,amp;mea culpainfrau dem ac errorem indudÃ®os. Qga de re vo-bis in prÃ¦fentia legere inftitui meam hÃ¢c recantationem, quameandemnuper ad Paulinam crucem cdidÃ Cui equidenon inuitus affenfus fum, fed earn fpontc ac li

^l8 PETRI MARTYRIS bcrÃ¨fumcomplcxus.EtlanÃ¨ quo vobi's fit cxploratum amp;nbsp;penitus perfpedum, mcam hanc efle difciplinÃ¢,meam doÃ³ri^ nam, meam fidem,cam ego, quantum m me ent, quantumÂ® viribus meis cofcqui potero,amp;Ã¯n prae(enti,Ã³(^in poftcrum,fi tempus ÃC occafio tulerit,afleram attp de fendam. Atqui hoe loco Ã vobis vehemc ter contendo, amp;nbsp;'i'n Chrifto feruatore no ftro obfecro vos, atep oro,vtnequehinc meam orationÃªmalÃ¨ ac finiftrÃ¨ torquea* ris,ac dcpraueris:nclt;p inde offenfionem captetis atc^ ampiatis : quippe qui vim caenÃ¦Dominicacnon eleuem autimmi* nuam, nee baptifmi authoritatem violÃ© neep aliud quicquam,quod;infacrofan* dlis etcanonicis literis cotineatur, certe quod neceflÃ riÃ´ fit credcdum.Quod VZ' ro literas fcripfi ac difsipaui,ex quoad Paulinani crucem meas opiniones et' rores reuocaui,cas^ multipliÃ©es Sufvarias quibus rne vehemÃªrer meis excuiare vo* lui, palinodiam diÃimulaui, vndeno' minis mei tuendi, ÃC famÃ¦ retinendÃ¦ ma gis ftudiofus,quam doeflrinÃ§ aperte Z' nodate tradendgfuifle videar, qua cqui* dÃª ex animo ÃC cupide omni cogitatio ne profiter! cupiebam, quicquid, inqua, vel illis literis, vel alqs Ã®criptis meis con*

DE VOTIS ET CAELIB. fi^nauijVel prÃ§ledionibus tradidi, ucl a* lias expofuijidomne fufpcdÃ®um habco, Ã´^mcndacÃ®jjac errons fuÃ®pcnfiimamp; am-biguum.Quod verÃ´ hoc tempore docen dum fufcepi,id quidem quoniam fundi-tus penituscp inueftigatÃ» accuratifsime proba^Ã¿Ã§xploraui, perluftraui, verQ elle agnofq?|.^ritum vetuftate prouerbium eft J Amicus Socrates, amicus Plato, fed magis arnica veritas. Veritas ampletffen da,veritas defendenda, veritas afferenda veritas docÃªdaeft. Necpmei nominisra tio ac ftudium, necp aliorÃ» de me opinio SC expectatio,neq5 amicitia eorum, quos vel charifsimos habeo,ne(^ alia res vlla, cuiufmodicunÃ ilia fuerit, tantum aliquÃ¢ doapudme emciet, vt veritatem erube-fcam. Non me prÃ¦terit, quid veritatis au thor dicat:Quem mei meorum^ dicfto-rum puduerit,huius pudebitfilium homi nis,cum in fua,SC p a tris, famftorumcp an-gelorum gloriavenerit.Nunc ergo ad pa linodiÃ¦ amp;recantationismeÃ¦ lecftionem

SanÃfsimus ille propheta Dauid,Viri fratres,fcriptÃ»reliquit : Omnis homo mÃª dax : quibus verbis fignificauit, omnem hominem fua natura corruptaamp;vitiata, procliucm ferri ad mendacia. QiiÃ¦ fane

PETRI MARTYRIS fentcntia, quam fÃ®t vera, vctuftifsimi' pari ter ac optimi' authorcs,quos habuitChrp ftiEcclefÃ®a, clarifsime teflantur; quippe quiadvnum omnesj'n fcn'ptisS^monu* mentis fuis errauerint. Vnde Auguflinus ille, ille, inquam, dotflor cclebern'mus in cpiftola ad Marcellam fcripta defe ipfe prodidit. Vos,inquit,qui me multum dp ligitiSjfÃ® talem me efTe aflen'tis,vt nunqua in fcriptis erraffe me dicatis, fruftra labo* ratis,nec bonam caufam fufcepiftis : faci'* k.me ipfo iudi'ce, fuperamini ; quoniant no placet mihi cum a charifsimis meis ta lis exiftimor qualis non fum. Ex quo per ipicere licet,fantflifsimum ilium Pattern Auguflinum non grauatim errorem in fcriptis fuis agnouifle, Sd confeffum efle. Id quod non verbis folÃ¹m teftatus eft,ve rum etiam in libello quodam huic rei de* ftinato,plurimos reuocauit errores fuos, pafsim^falfum fefuiffefatetur amp;nbsp;often* dit. Eum autem librum Retracftationum infcn'pfit. la tandÃª mene puderet errores ft^lapfus mcos confiteriin meolibello, que edidi dcTraditionib.râEgoncmecxi ftimÃªconferendÃ»cum hoc Patre eccle* fiÃ¦ Chrifti celeb errimo,8C docftore vetu* ftifsimof'An ea re in nullis noftrÃ¦ religio nis myfterijs Auguftino fidem habituri cftis

de votis et CAELIB eftis, qutainaliqui'bus crraujt, errorescp fuos multisinrcb. litcns prodidit, amp;mo numentis confÃ®gnaui'rf Ambrofius,Hie* tonymus, Chryfoftomus, HÃ¼artus, Cy-Â» prianus, Ongcncs, Tertullianus, quot* quot dentqj cxttterunt vlla Ã¦tate amp;me' inoria chrdb'anÃ¦ ecclefiÃ¦ docflorcs, ali qua ex parte in fcriptis fuis errauerunt,la pfi funt,decepti funt,falfi funt, quod fane Ã®llis qui eorum libres diligenter ÃC cum iudicio legerut, non eft obfcurum. Quid mirum igitur,fi mihi idem quandoep vftÃ¯ veniatf Aut quorfum meorum erratorÃ» me pudeatf quidue ea ipfa erubefeam cÃ´ fiterifAnnÃ´nvt optimus quiGÃ§fummo dolore affcdlus eft, propter mea in hocli bello errata,itanunc mecum vnÃ lÃ¦;ari, magnam voluptatem caperc debet ex eo, quod ad veri agnitionem in hac con* trouerfia de traditionibus,decretis,ritibÂ» cultibuSjCÃ§remonijs humanitus inuentis Ã´d excogitatis peruenerimfEcquis non videtmeiureacmeritÃ´ vehementer ex-eufare deberemeam infirmitatem, culpl que deprecari, atquc Ã vobis veniampo ftularefQuamquidem impetrafle me Ã Regia maieftate non diffÃ®do : turn prÃ¦tc reÃ idem confecutum efte me ab honora tifsimis illius confiliarrjs facile fpero,

Quorum dementia 6C benignitate mi/ hiindultum ÃC permiflumeft, vt hoe lo co errores meos oftendam, 8gt;C hÃ¦refes in Ubro de Traditionibus, quem nuper in lucem edidi ad hunc ferÃ¨ modum in fcriptum Inftitutio compendiaria, in qua declarantur vera quaedam necefla* rio credenda, omninÃ³que obferuanda, cum interim in facris literis non habe* antur, fedEcclefiÃ¦ ab Apoftolis per ma/ nus tradita fint, Ã Richardo Smythaeo theologig dolt;florc amp;nbsp;profeiTore Ã©dita S)C diuulgata Qjjem ego libellum reuoco, improbo, conuello,abijcio, mendacq impictatis coarguo , propter mulri^li ' ces, qui in eo continentur, errores : e qui bus confeftim quÃ¦dam particulatim re/ cenfebo . Qiio ^faxflo veram vobis do/ (flrinam, amp;nbsp;vniueriam de bis omnibus, quÃ¦ ego in eo libro tracflaui, difciplinam tradam,^ aperiam, vtinde cognoiÃ¨a/ tis,quÃ³nammodo Ã Chriftianis homini/ bus intelligenda fint, nequisin illis er/ ret,6C decipiatur.

In primis quodin libro meo deTradi/ tionibus, de pontificum authoritate in Ie gibus ferendiSjamp;decretis ianciendis,qui bus populum obtemperare oporteat, ad huncferÃ¨modum locutus ftimzDebere homines

DÃ VOTIS ÃT CAELIB homines mÃ¢datts amp;inftitutionibus pon* tificum in omni re licita,iufta, amp;atqua parÃ¨re fub poena damnationis acternÃ¦. Atque item haec Matthaei. Qpod di* cunt, facite, quod autem faciunt,nolite faccrc,docui,non ad ea tantum pcrti* nere, quÃ¦ in facris literis continentur, fed ad alia etiam Ecclefia: dÃ©crÃ©ta fpedla re,amp;ad Leges, quÃ§ fcifcuntur Ã miniftris, prxtcr fcripturac facrÃ¦ authoritatcm: e* tiamfiijdem illi, qui Ecclefijs regendis, Verbo Domini difpenfando, amp;nbsp;facra* mentis adminiftrandis prÃ¦ficiuntur, iu* re fuo abuntantur, Qc lucrum priuatum quÃ¦ftÃ¹mque feÃ³lentur : Qiiodque prÃ¦-tereÃ tradidi, magis efle confentaneum rationi, vt populus obfequaturÃ´C obe* diat dccretispontificqs, inre indifferent! 6^ media , quam vt domino fuo feruus obcdiat,aut patri filius:eÃ³que omninq modo Chriftianos aftringi ad omnia pre ftanda, quÃ¦ fciuerint, 2lt; iuflerint ponti fices, quo fubditi obligantur, vt obtem pcrcnt regibus, in rebus quÃ¦in fcriptu ris non continent,modo illis ne aduerfen tur ac rÃ©pugnent, hÃ¦c,inquam,omnia in prÃ¦fenti Ã¢ me iam comem orata, vt errata reuocOjVtfalfacoarguOjVtimpia cÃ³dÃªno

Ag primum quÃ¯dem aflero,amp; affirmo, t3 PontiHcis Romani,CUIUS nunc ius omnc mcritifsfmÃ³ aboletur amp;abrogatur,quÃ ni aliorum vel epifcoporum, vel miniftro* rum authoritatcm in verb o Domini prÃ¦ dicando ac diipcnfando pofitam efle,no fn legibus iubendis, aut fcifcendis decre* tis praeter legcm diuinam, id eft, nouum amp;VetusTeftamentum,amp;prÃ¦terconfen Conem authoritatÃª Regis atcp populiÂ» Secundo aflÃ¨uero atlt;^ adeo confirmo, nullum aut epifcopum aut minifterium Ecclefiae ius habere aut homines cogen* di,aatconuentum aliquem folenniterce lebrandi, aut leges ferÃªdi, aut dÃ©crÃ©ta fan cicnciijfine authoritatÃª facrarum literaru, nifi amp;nbsp;pnnceps amp;nbsp;populus'aflÃ¨ntiatun QuodfiquandoÂ«^ eiulmodi leges pro* mulgan'nr,nemo illis aftringifur obedireÂ»

Tertio affirm o,in illis regionib. in qui bus eiufmodi leges latÃ¦ fuerint, amp;nbsp;RegÃ¶ authoritatÃª confirmatÃ¦, earum Legum vim pcndcre non tarn ex epifcopoi Qnii tu, quam ex iuffu principum.

Qiiarto affero tarn intra hoc noftrunt regnumBritannic,quam etiam alibi,quo cunque Regis noffri imperium amp;nbsp;ditio pcrtinet, nulla nec legem, ncc inftitutio* nein, nee decrctumbcclcfÃ®afticÃ» ne mi' nima

DE VOTIS ET CAELIBÂ» nimaquidcminre vel tantÃ¼lum habere ponden'SjÃ¢quocuncp authore profedla finr, nificadcm autRegiaemaieftatis edi ÃO, aut publico totius regni conuentu (quodParh'am ÃªtS ap pellamus)Ã¯Ã na'ant Â»

Ad hÃ¦c quod in libro illo meo, quetn dixijdeTraditiom'bus fcn'pfi, (Ã ccrdotio rum dÃ©cimas Ã®js duntaxat dÃ©bitas efle, qui Euangelium prÃ¦dicant, ncc cuiquS fas efle aut licere, decimarumfrucflum ca pere, qui non inferuiat altari, id eftquot;, non concionetur verbum Domini,fed crimi--neviolataÃ®religionis adreddendos Ã´dre ftituendos frult;fÃ®us,quos perceperint, ob ligari(quÃ¦ quidÃªfententia,vt verbo prae fe leruntTcdifiofa videri pofsit aduerfÃ¹s RegiÃ¦ maieftatis edida, Ã´d huius regni leges,qug nonnullis ÃÃ©laicishominibus dÃ©cimas concedunt:quaderc,fiverboru ratio curiofÃ¨inquiratjnolo nein animo quidem aut tacita cogitationc id ipfum propugnare)hocvos oro obfecro^, vt Ã®iceat mihi verba male collocata candide cxponere:me videlicet Laicos non eo a* nimointcllcxifle, quo regni huius legi' bus aliquid derogarem:fedlaicos appel* lafle pailores ecclefiafticos,SC facriheosÃ® qui cum dÃ©cimas accipiant,amp; eisdem tantur SC fruantur, tarnen officio fuo, pro

Qijodautemamp; inlib. illo mco deTra ditionibus, Si. in co quem inferipfi de Sagt; crificio MilÃ®Ã¦jDamafcenum fecutus Ã´^a Iios auth â¦ antiquos , difcipulos Chhfti quofdam canoncs amp;nbsp;rÃ©gulas condidifle, quos in vnum Clemens cocgcrit,eos^ perinde retinere o portere vt ab Apofto* listraditos,nec minorem illis fidem ha^ bendam eÃe quam fi in facrisliteris conti nerentur,poftremo de illis nefas clfc am^ bigere aut dubitare:nunc multa leÃâone cariim rerum, quas anteanonadmodum animaduerteram perfuafus, fÃ teor atque etiam profiteer,et prÃ§me fero,eÃ¢ dotfÃ®rp nam vanÃ¢,filt;flam,iniquam,amp;Chnftianis confeientijs intolerabilem efle: et illos ca nones ApoftolorÃ» nomine vulgatos, ab Apoftolis nonfuilTe confe(flos,nec colle Ã´os Ã ClemÃªte.Et quamuis ab illis coferi ptifuiirent,eostamcn non ad aliud qua ad ordinÃª et eutaxiamvalere oporterc,Ã´^ ad aliquod tempus, non in perpetuÃ» du^ rare,Ã¨quibus permulta hoc tempore om nino iÃ¨ruanda non funt.Eos aÃ¼t canones qui adhuc in Ecclefia retinentur, vim diuinis legibus Ã¦qualem amp;nbsp;parem ha^ here, non eft cogitandum.Nequeenim aliqua religione obligant confeientias, aliter

DE VOTIS ET CAELIBÂ» lt;Ã17 aliter quÃ¢ vt res ab hominib. inuentÃ¦ ÃC ordinatÃ§:quÃ¦ ctia tolli poflÃ¼nt QC abroga fi per magiftratÃ» fine vlla religtonis viola tac confcientia.Qiio ex genere alia etiam permnlta funt quorÃ» partim iamdudÃ» fiigt; blata funtjpartim funt interfe pugnantia.

AdhaecineodÃ«illolibromeodeTragt; ditionibus aflÃ¨ruijChriftum amp;apoftolos multa tradidifie Ecclefig non fcripta,quÂ£ tamÃª nobis firmiter credenda, SC diligen ter obferuanda fintfiib pÅna gterne con dÃªnationis. Ex quib. nominatim multa cÃ´memoraui cuiuimodi fiint ifta, Tele^ fphori, vel vtfolÃªtloqui, QuadragefimÃ¦ ieiunium, quo interdicitur hominibus ui no et carnib. AfiÃ¨ruatio Sacramenti in pyxide:eius^ receptio de manu facerdo tis : Lauacri regenerationis luftratio : Lp nea ilia veftis cÃ¢dida, qua poft baptifmÃ» infansinduitur, quÃ¦ab imperitis facrifi* cuits chrifmale dicitur Jnfantis terna im^ merfio Olci confecratiofinfantis baptiza ti vncflio AltariÃ» fanlt;ftificatio:cÃ´iuetudo precÃ¢di,'adOrictÃª:BuffÃ®tus altariÃ» ManuS lotio:cofefsio:SaeramÃªti eleuatio :Aqug luftralts cÃ´fediotopinioilla qua addudi homines crediderÃ»tduodecimApoft.du odccim articulos fidei cÃ´pofuifle, hoc eftjpro fe quÃªq; particulÃ¢ aliquÃ¢ fymboli

6Z3 PETRI iÃ®ARTYRIÃ confccine,amp; alfa denicp id genus infÃ®nita Eodemmodoloquutusfum de canonp buSjinftitunSjdecretis pontificum,(yno* dorum,conciliorum.Hancautem dodri nam,quaiftÃ¦ traditiones obtruduntur fÃ¹b pÅna aeternÃ¦ condemnationis ob* feruandÃ¦jUanam cfle,falfÃ m,iniquam, rannicatn, imÃ´ onus elfe confcientiarum indÃ¯gnum prorfus quod doceaturprÃ¦di cetur,defendatur,aflero,atqucaffÃ®rmo. Ad eundem modum quod de rebus cre* dendis dixi,multaeflÃ¨non comprehenfa facn's literis,qÃ¹Ã¦no minus crcdÃªda finf, quÃ m quÃ¦inuerboDei cxprefsÃ¨ conti* nenturjtn quibus temere amp;nbsp;inconfidera* tÃ¨ multa recenfui ex fllis,quÃ¦ ante dixi,2lt;J multa eius generis alia, quod ad multa, iiel potius quod ad multÃ´ maximam par tem quÃ¦ in illo libro congefsi,attinet om nbsp;nbsp;nbsp;|

ni aiTeuerationc affirmo,ea faliÃ ,uana,in* iufta,pcriculofa efle,amp; onera Chriftianis confcientijs non ferenda. VerÃ¹m tamcn crat,quod dixi, in his tantum,quÃ¦ neceP fario colliguntur,6C ut aiunt, confequun* tur ex ipfa ferie, amp;nbsp;contextu facrarum li* tcrarum,quÃ¦ fi uerÃ¨ loqui uolumus, in il* lis contincntur; quamuis difcrtenonex* primÃ¢tunquo ex numero perpauca funt in meo libro : pauca tarnen quÃ¦dam re*

DE VOTIS ET CAELIBÂ» 619 f enfui,qualia funt,Baptilnius pueronim, Dcfcenfus Chrifti ad inferos, Virginitas MariÃ¦,Trinitas perfonarÃ»,Procefsio fpi' htus fandlijÃ´Ã´ alia non mulra.

Quoniamautem veram intelligendifa eras literas-SC germanam rationem,digni tatem authoritatem Ã cÃ§teris aliorum l'cri pris diftineffam elle, eo^ alijs no fcriptÃ¯s traditionibus,(quac per obferuationem multorum annorum, Ecclefiarum, cano* rium,decretorum,uagÃ¦ Si. erraticac inuÃª* tÃ¦ funt)credibiliorem,rolidiorem, Si au^â guftiorcmeffe declarareSC exponereco Ã®ritui, equidem hoc loco profÃ®teor Ã´d af* firtno meam in his fÃ®dem certam Si ftabi* 1cm,quÃ¦ ad me tam de feriptis traditiont bus, quÃ m de non feriptiS referebantun

â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;O nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;r: r nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;f tas lacrarO

Â»nftinctuSiarnarulanctiIpiritus conlcri* lit cr Ã¢iu pta,quod ad HdÃª noftram attinet, ira am* plecÃ®lenda Si credenda eft,ut de eauel du bitarc, ucl quocuncÃ iudicio commutare quippiam,uel quacunqj poteftate corri* gere, vel addere ei aliquid, vel detrahere, nefas fit. Itacp fub pena Ã¦ternÃ¦ condem* nationis credenda eft,nec minore pericu lo in uitac inftitutione obferuanda,Ã Deo omnipotente tradita, Ã fpiritu fantffo in* fpirata, Ã nemine mortalium authoritatÃª

6^0 TETKI MARTYRIS I fidcm naÃ´a, SCidcirco Ã ncminc viO'^ laiKÃ3,niÃ seta num perire velit,

ptuns ad nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,. nbsp;nbsp;/ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,

tepu s man pturÃ¦ loos tradxta lunt,vt elementa qug^ data fir.t. daiTi amp;nbsp;initia, quibus infirmi in fide tan* quam manu duccrentur ad altiora,ad ali* quod tempus, non in perpetuum dura tu ia,fide iam incrementum capiente co* firmata,haud aliter, atque illorum author liatuit,abrogata funt, amp;nbsp;antiquata. QuÃ¦ ad edendum aut bibcndum,quaec^ ad te* gcndacapita,autretegcndapcrtinebanr, ad ordincm Ã´d decorum fpedlantia, ad tempusretinenda erant,nÃ´,vtLex quÃ¦* damÃ¦tcrna SC incommutabilis, in per* petuum retinenda.

cris^iilerVs nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ill facHS litcris ad ver*

amp; obferuanda funt, quoad ex conte^ xtu facrÃ¦ fcripturÃ¦ verc colligi confer qui polÃ¯unt.

Traditionesfub nomine actitulo Apo. ftolorum vulgatÃ¦jÃ quibufdam autho* ns necclFa nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Â° -i j j

rio non col ribus cildem attributÃ¦,de dogmatis,qug hibaâtam? fi^^ris liten's non habentur exprefle, amp;nbsp;fide di- nequeexillis necefiario poffiint colligi, ; Squot;Â®' ne.cex illaium contextu confequuntur.

DE VOTIS ET CAELIBÂ» legitime interdum in dubium vocari, in-teidÃ» negari, interdÃ» repudiart poffunr, prÃ¦fertim fimagiftratus intercÃ©dÃ¢t.

Tribuunturmulta Apoftolis traditio num nomine, ab illorÃ» vfcp tÃªporibus du â da, multa vetuftifsimorurn authorÃ» titu' lo lcgÃ»tur,fida,fuppofititia, vana, fuper' ftitiofa,falfa,ab illis confida, qui fuÃ¢ vole bÃ¢t authoritatc extoUere: vt epiftolÃ¦ Cle mentis, Anaclcti,Euarifti,Fabiani, aliac^ nonnulla authore epifeopo Romano, bC eius fraudis focijs Ã©dita : quÃ¦in EcclefiÃ¢ ab illis inueda funt,quib.ftudio erat pi Ã§^ textuamp;fpecicantiquitatis tyranntdÃ¨Ro manÃ¦fcdis euchere.

EcclcfiÃ¦traditiones,fiucreuera anti' quÃ¦fint,amp;longa cÃ´fuetudine ab primor ipectan^âa drjsEcclefiÃ¦ÃtabApoftolorÃ» tempori' Ã¨ iÃ¢crisiita bus tradudae,fiuccitrailia tÃªpora ex Re c'iVfarvrÂ®â' fponfis amp;nbsp;Decretis RomanorÃ» pontitieÃ¼ coÃ¯Kcia. inuentÃ¦ traditÃ¦,fiue fynodorÃ» QC Cori ciliorÃ» authoritatc cÃ´firnaate,de V igilps, deÃ®eiuntjs,deGenufledionibus,deSuf' fitibus,dcVndionib.deBenedidionib, cgteris^ id genus ceremonqs,amp;rinb.no alios ille obftringÃ»t,quÃ¢ eos qui illas rece perÃ»tieascp defuetudinc cÃ³trarijs legi businquauisRep.per magiftratÃ»auterz ri poffe nÃ´ eft dubiÃ». ProcjÃ® illis alij ntus,

PETRI AÃ¯ARTYRIS tradin'ones, canoncs, cÃ¦remontÃ¦ ,non incommodÃ©, fine peccato aut fcrupu* lo confciÃªitaereponi potTunt. Atcp ab his quae iam dixi, RegiÃ¦ maieftati vel bonis amp;nbsp;iuftis de caufis,uel etiam fua benignita te nulla de caulÃ¢,integrum eftfuos abillo rÃ» obferuatione exoluere ac liberate. Et quifquis hoc paeffoeritÃ Regeliberatus, vti poteft libertate fua fine metu, aut feru pulo confcientiÃ¦,no aliter atlt;^ in edilt;flis, ilatutis,SC promulgationib.ciuilibus fieri folet. Secus autem longe fit in illis rebus, quac prÃ¦cipiuntur aut prohibentur infa* cris literis, NÃ¢ ab illis nemo mortalis exi' merequenquam poteft, finepeccato graui vulnere confeientiÃ¦.

HÃ¦c ego firmiter credo, amp;nbsp;certifsinia fide teneo, quÃ¢tum ad traditiones uel no feriptas, vel feriptas amp;nbsp;literis proditas, quantumep ad ea omnia pcrtiner,qug aut alius quifpiÃ¢, aut ego ipfe docuerim, feri* pferim,concionatus fim his meis alTertio nibuSjÃ´d fidei vobis iam expofitÃ¦ contra ria.C2uÃ´d fiquis pofthac,quodDeus a* uertat,doceat,cÃ´cionetur,prÃ¦dicetquic quam his aifertionibus cÃ´trarium, credi-tcmihfoptimifratres amp;nbsp;certÃ´fcitotefak fam elfe illam dodlrinÃ¢, Ã´d impiam, dia bolicam: eum^ quifquis erit, nefarieabu

DE VOTIS ET CAELIB. ti facris li tens, contra ueram,pin-atn, fÃ¿n* ceram,integram,catholtcam Ãc clefiÃ¦ di-' fctplinam. EtinhacHde, quam fex illis meis aflertionibus complexus fum, con* ftitui,optimi fratrcs vitam meam ponc-re,Ã´^ in ca propugnanda, fi erit opus, iu* uantc Deomeipfum omnibus pcriculis cxponerCjfi me Deus co vocauerit.

Nunc venioadalterum meumlibellS de facrificio Mifiac : in quo prÃ¦cipuus fi* dei noftrae articulus,amp;ad rcmifsionem peccatorum,amp; falutcm noftram maxime pertinens,fichabet:lcfum Chriftum fer-uatorcm noftrum pretiofa mortefua,Sd cffufionc facrofantfii fanguinis in cruce humanum genus redemifie, peccatano-ftra expiando, amp;nbsp;patrem iratum placan-do, 8C chirographÃ», quod crat cotra nos fcriptum delendo.In quo facrificio ferua-tor noflrer lefus Chriftus, fi cuti Paulus ad HebrÃ¦os apertifsimÃ¨ teftatur,non erat fa cerdos fccundum ordinem Aaronis,quo â niam fuit ex alia tribu, 8C quoniÃ¢illud fa-ccrdotium crat imperfctfium. Si inutile, utpotequod nihilad pcrfecfiioncm pO' tuit adduccrc. At fcruator nofier Ã¯cfut Chriftus facrificium in crucc abfolutifsi-mum fecit amp;nbsp;pcrfecftifsimum, ut unico il-lo facrificio per ipfum femel pro pcccato

^^4 PETRI H A RT Y R I S fado,Opus nonfucntjVtautipfc, autalia crcafura aliud facrificium pro pcccato fa ceret.Ob caniqj caufam,vt Paulus ait, fa^ cerdos appellatur in Ã¦rernum fccundum ordinem Melcliifedech,no autcm fecuri' dum ordinÃª Aaronis.HancomnesCbrP ftianifidcni teuere dcbcnt, ÃC earn fine vl la dubitatione palÃ m ac publiÃ©econHteri fub pÅna Ã¦teruÃ¦ condemnationis, Si pro ea in difcrinien venire, fi res ÃC occ2^' fio tulerit. QiiÃ¦ fane dodrina longe facra tifsima,5CfideiuoftrÃ¦ maxime neceffa' ria, liadenus Ã meparÃ¹m fuit diligenter confiderata. Quemadmodum magnÃ¦ eruditionis viris,in re fimiii multa ferf bentibus vfu venire folct, vtaliquando aliquemin errorcm prolabantur. Ita ego in illo meo libro de Sacrificio MiflÃ¦,non fatis confideratÃ¨ fcripfi, Chriftum non fuilTc faeerdotem fecundum ordinem Melchifedech, cum feipfum offerretpa* triinaracrucis pro peccatis noftris,fcd fecundum ordinem Aaron. PrÃ¦tercÃ au tern Chriftum obtulifle corpus fuum ad placandam iram patris fecundum ordb nem Melchifedech, non pofte intelligi de viditna,quam patrifuofecitin cruce, fed tantum defttcrifÃ¯cio quod celebrauit (ub forma panis amp;nbsp;vint in cÅna. Cui fern tentiÃ¦

DE VOTIS ET CAELTB. lt;^55 tcntiÃ¦ Pauli dodrinamanifcfl-ifsimerc' pufTtiat, tam.i'n epiftola ad HcbrÃ¦os, quam alijs multis in locis contra quem, prÃ¦fertim Dei (piritu,quod non dubiro, prÃ¦ditumjncquc deccc,ncquc volo quic quam vnquam vel tradcrc vel traditum defendcre. Quocirca illud optimi fra* trcs , humanÃ¦ imbccillitati imputate, meÃ¦cp negligentia:. Tum enim magis quid ipfehaberem in animo perpendi, quam quid immutabiliveritaticonfenta neum efletnnagiscp propofiti defendetv di ftudio du'cebar,quam fimplicis vcrita^ tis inquirendÃ¦. Ad hÃ¦c in co libello afle^ rui,ia crificiu Miflc non modo ipium eflc corpus Chrifti,vcrumetiÃ¢ candemipfam cHc oblationÃª corporis ÃC fanguinis Chri fti,quÃ¢ipfefemel tantum fecitadiram pa tris placandÃ¤ in ara crucis. AiTcrui prÃ¦^ tereÃ iÃ eerdotesin MiiÃ¯a quotidie con* tinenter ofFerre, non modÃ³ idem cor* pus Chriftijfed etiam ad eundem finem amp;afÃ¯e(fÃ¯um,inquÃªfc Chriftus patri ob* tulit in cruce. Ex quibus verbis nifi cautÃ¨ prudÃªrer^ inrclligÃ¢tur, magisep candide atqj alio fcnfuaccipiantur,quÃ in quÃªipia prÃ¦ fe ferunt, colligi poiTct facrificulos in hac parte Chrifto ipfi Ã¦quales Ã´d pares cfTc: hoc eftjÃ´d facerdotes cHe fecundum 4

PETRI H A R T Y R I Ã® ordmem Melchifedech, amp;nbsp;plaÃ§are indP gnationem cÃ¦lcftis panis,perindecruci' hgcntes Chriftum in cundem finem SC uium,in quÃª Ce ipfc in cruce obtulit.QyÃ¦ fane dodrina blafphemiaintolcrÃ¢da Ã§ft, amp;nbsp;auribus Chriftianis indigna. Chriftus enim,ut ait Paulus, femel fub finem fecu^ lorum ad tollendum iacrificio fuo pccea' turn ueninamp;f femel oblatus efi, Ã¶uuno fa* crificio omnia in perpetuum perfecit. Sc mei enim ipfe fe obtulit in crace,utnos rc dimcret, codem utdelicet ipfo die quo paiÃ¯us eft,neqp anteaunqua oblatus,neqi poftea offerendus,nifiin(acramcnto tan tum Sc commemoratione.Sic enim Chri ftus de vltima cÅna fua loquitur: hÃ¦c quotiefcunqp feccritis, in mei commemo rationemfacietis. Semcl pro peccatis no ftris mortuus eft,femel pro iuftificationc rclurrexit. Vno facrificio perfccitin pet' petuum credentes,nunquaamplius mo* riturus. Sacn'ficium^ eius adco plenum, integrum abfolutu fuit,adeo^ Deo acee ptumamp; gratum,utpluribus vidlimis Ã³d facrificijs ad pacificandum Deu non fit opusmeq? pro prÃ¦terin's tantum pecca* tis vnumhoefacrificium fatisfuit,fed e* tiam pro omnibus peccatis quÃ¦ futurÃ¤ funt ufque ad extremum iudicium.Nunc pluribus

DE VOTIS ET CAELIB* pluribus facn'Hcqs pacificatorfjsnon cft opus, nccplunb. opus eft facerdonbus: adillud,iilud vnum atc^ vnicum refpicc-rc,mcntcm^ cogitationcm conucrtc^ re,6C illius faÃ¯uftifsimi, intcgerrimi, purif-fimicp agni memoriam fubindcrepltcare oportet,qui turn femelin perpetuum of-ferebatur. AttamÃª ea,quÃ¦ paulÃ´ ante c6-memorata font, me fcripfifle Si afferuiflc negate non pnflÃ¹m. Atcp vt iam tandem ad me rediens nullo modo probo,ita Au guftini aliorumcp dotftifsimorum uirorS exemple, ca reuocare, nbsp;nbsp;retraeftare, ÃC

prorfosabijeerenonerubefeo. Meam e-nimipfiusopinionem fequens facrisUtc ris non fan's inftrucftÃ¢, primÃ¹m, vt eft ho minum natura ,erraui : deinde cum facris feripturis aperte pugnantia confcripfi. Qiiare omnibus author ero, vt fidei rc ligionis noftrÃ¦ myfteriain verbo Domi* ni fundarc ftudeant: quod cum verÃ» cer^ tumep fit, fallcrc amp;nbsp;in fraudÃ© aut errores induccre non poteft : ne fi fecus feÃ§erinr, in foperftitionem SC idololatriÃ¢, aliosep errores infinitÃ©s 6C in explicabiles inciquot; danf.quemadmodum mihialijscp com* pluribus non ita pridem ufouenit.Quan-quam non co in hune locum afcÃªdi, que quenquam accufarcm. Quapropter h os

Æ33 PETRI MART Y RIS ego duos libellos, quorum alterum feriÂ«-pfi de MifTÃ¦ facrifÃ®cio alterÃ» de non feri' pris tradinonibuSjCacterosqÃ® omnes ficu^ 131 fa cris li ten's parum c6fcntiunt,refpuo QC erroris mendacijcp coarguo : quia cum verbo Dei pugnanq/mpictatis corn uincoarquecondemno. Ad hÃ¦c, omnP bus prccibusÃ te contcndo,Chriftianc lecflor, quifquis cris, ad quem errata illa mea peruenient, vtne illis plus tribuas, aut credas,quÃ m ego vcllem, hoc cft, ne eos libros ita complcdlaris, vt de quo' rumfide dubitare aut ambigerenefas efi fe putes: fed vt ab homine fcriptos,fufpc dfos habeas, quÃªaliquid latere potuerit, qui errori fit obnoxius,qui labi, falli, deci pi pofsit. Qiiod fi eiufmodi crunt,vt cum facrislitcris non videantur pugnare,ta' mencaabhominibus inuentaefiÃ¨ cogi' ta, quÃ¦cp velvera cfie pofsint, velfalfa. VcrÃ¹mubi aperteaduerfabuntur verbo Dei, ea falfa Sgt;C vana elle perfuafum ha' be :mequc proindc,quÃ´dca feripferim inagnoperc dolerc. Quare omnes vehe' menteroro, vtfibiab erroribusmeis ca* ueant,nequcillis exhaeparte fidcmha' bÃ©ant, qua cum facris literis non conuegt; niunt, fed cos non minore ftudio SÃ© eau* rione fugiant, quÃ m folent grauifsimas labcs

DE VOTIS ET CAELIB. 639 h CS dccli'narc, amp;nbsp;ven'tatem verbi Diuini, 6^ omnipotentis Dd gloriam promo* * uere,cui fit omnis honor in fecula feculo* rum. Amen. Qiiodautemnonnullos a* liqua ex parte mca docflrinaoffenfos in.' telligo,qua pridem hÃ®c apud vos Oxonq docui quatuor ad iuftificationcm requirt amp;nbsp;concurrcre : nimirum, prÃ³mifsionem Dd,mÃ©rita Chrifti, perfonarum atque opcris dignitatem, eos certum cftde me crraiTcjquÃ¦ ego hominis iuftihcati opÃ©ra cfle dixi,ea iuftificationi noftrÃ¦, fiue ho* mini iuftificando tribuentes. ÃÃ¦terÃ¹m, ne quis pofthac de mea fidc confden* tia dubitet,in hodncgotio iuftificationis, hÃ¦c mca de iuftificatione ccrta QC vera cft dotflrina : cui firmiter affentior, de qua perfuafu.s fum, quant fcmper profeG fus lunt 6C docui,ex quo docendi mu* nus primÃ¹nt fufcepi, SC in qua perpe* tuÃ´ manere , fauentc Deo, certo con* ftitui. Hoc cft quod dico , atque adeo confirma , optimi fratres , hanc doeffri* nam,folafidein c H R r S T v M nos iuftificari, non nouam, aut nuper inuen* tam e(re,fÃ§d faepifsimÃ¨ ab antiquifsimis dodoribus ufurpatam : vt ab Origine, Bafilio, Chryfoftomo, Ambrofio, Ber* nardo,alitfquc compluiibus ; verÃ¢mque

d4o PETRI MARTYRIÃ camamp; indubitatam efle hac mente atcp hoc animo ab eis proditam^quofecludÃ¶t amp;nbsp;femoucnt omnia hominum mÃ©rita, quantumuis fpeciofa : qwo^ foil ChrP fro afcribunt iuflificationis noftrÃ¦ glorii ÃC meritUjilliusm facratifsimo fangnini, paÃioni,qua fola fandifieamurr, libera mur,iuilificamur:addo ctiam hanc do' cflrinam ab illis in hunc finem ufurpatam cfle,quÃ³ (uperbia noftra ÃC iliperciliunt derjciatur,amp; omnis prorfus gloriatio tol laturprÃ¦fertim quod ad opera pertinct, vtvere imbecillitatcm noftram amp;nbsp;infir^ mitatem agnofcamus, 8C diuinam erga nos bcnignitatemtnon tarnen quodli' ceathomini Chriftiano opera bona con temnere,autquÃ³ putcmus vitam CIup fttanam ociofam cflc oportcre SC dcfide, me tu Dei deftitutam,amp;: fpe, poenitentia, cmÃªdatione,charitate,precibus, ieiunijs, clecmof)tnis,obcdicntia,alijs^ bonis O' pcribus Ã Deo prÃ¦ceptis vacuam : fed vt vere agnofcamus,ctiam cum omnia fe cerimus,tarnen nos feruos eflc inutiles, nec dignos quibus propter opera noftra grÃ tiÃ¦ agantur ; fed mera Dei mifericor^ dia,propter mÃ©rita filtj ipfius dilcdlifsimi lefu Chriftinosfaluos eflefadlos. Qiiac profedo dodtrina de folius fidei iuftifica

DE VOTIS ET CAELIBÂ» lt;f4t cationCjamp;^ vera cft,amp; catholica Ã´i. digniC-fima,quac SC ab omnibus doceatur,amp;; om nibus inculcetur:quÃ¢ vetuftifsimi dodlo' rcs,quos quidem ego legi,profitentur amp;nbsp;docent. Adhuncergomodum iuftifica* tiofideiomnibus Chhfh'anis redlÃ¨tradi poteft, quamuisÃ nonnullts deprauata, finiftre detortafuerit. QuÃ´d fi quis ita fibÃ¯ perftiadeaqfe pofiebeneSClanÃ¨ etc* dendo vitam aeternam confequi (fÃ®tamc boc pofsitfierÂ«)quamuis malam amp;nbsp;flagi* tiofam vitam ducat, aut ex fide fiia nihil agat,eum ad agendum tempus fuppetat, temerÃ¨ fentit, impie 2lt; infanÃ¨ iudicat,at-que ita, vt nemo antehac vnquam Chri* ftianus vel dodÃ®us, vel fanus, aut fcripfit, autfenfit. Omnes enimfcripturÃ¦ aperte loquuntur: Qiiimeamat,mandata mea feruat: Oues Chrifti vocem eius audiÃ»t, Ã´d ex ilia vitam fuam moderantur.Qiiarc quiitainterpretantur eorum fententiam, qui hominum fola fide iuftificari concio* nantur docent, quafinihil boni operis fieri fuaderentmalÃ¨ de illis fentiunt, amp;il* lorÃ» dida praue detorquÃªt, nec eos om* nino intelligunt: quorum omnis ratio confilium, vt ego arbitror, in hoc verfa* tur maxime, vtnoftram imbecillitatem, Dei vero bonitatem, noftram infirmita'

PETRI aÃ®artyris tem,Dei beneficium,noftrorum opcnirtl nnpcrfcÃ©tioncm,fcruatoris'nofiriingeii' tem erga nos fauorem amp;nbsp;gratiammoftro rum animorum abiecfÃ¯ionem,cruets Chri fti gloriam,totius denic^ humani generis debilitatem amp;nbsp;fragilitatem, Dei autÃª po* tentiam amp;nbsp;amplitudinem patefacerent fiCcommonftrarent. Aregvt ingenue fa* tear,amp;libere dica, quod lentio, omnia ie iunia,oÃªs preccSjeleemofynÃjCaftigatio* n es, form en ta, anguft i Ã¦, pa up er tas, igno bnitas,abftinentia;Omnia deniep quÃ¦ vel facere quis, vel pati pofsit, no fan's digna fÃ¼nf,quo promereanturremiisionÃª pec* catorum.Nam folamifcricordia fiCimme fa benignitas omnipotentis Dei propter mortem filq fui lefu Chrifti, nos ab omni buspeccatis libÃ©rÃ¢t, amp;nbsp;omnibusnoftris dclicflis meretur veniam,nos^ Deo gra* tos amp;nbsp;acceptos facit. In quern vnum ere* dentes,in coep omnÃªfiduciam collocan* tes, illicp per omnia adhÃ¦rentes nunqua falliaut decipipoflumus:fedillo ibloni* tentes vnÃ cum illo ad domicilium pa* tris cÃ¦leftis migrabimus.Huc* us^ Rich ar dus bmythÃ¦us.

DE VOTIS ET CAELIBÂ» ^45 Oblatum ctiam mihi fcriptuni eft ab Anglo quo-dam uiro doclifsimo,quemadmodum meus iftÂ» SmythÃ¦us ante annos plus minus uiginti fe Oxo-mj gelTcric coram ReucrÃ©dâfsimo pÃ¢tre D. Hugo-ne Latimero epifeopo turn VigcrnienfijiSf quem-admodÃ¼ fentÃ©tiam luam in re grauifsima bis mutant eodem die. Quod eum amp;fide dignum uidc-retur,amp; cumaliorÃ» doftorum hominÃ», Â«Seprobo-Ã¯umuirorum fermonibus, quibufcummihi Oxo-nij confuetudo fuit,amp;cum publica lama confentiret.non abenumputaui fore , fi hoc loco lub-ijeerem.

Oxonij in Anglia,cum Dominum Latinc-rum Epifeopum Vigornienfem illo venturura, Sc kÃ©lioni fuse poftero die interfuturum accc -fgt;iflet,fchedulam inhanefententiam valuis fcho ae theologicse afflxit ; Riebardus SmythÃ¦us era ftino die prÃ¦lcÃ©lionem ordinariam intermittet, amp;nbsp;partem aliquamÃ¨ quinto capitcad Romanos interpretabitur,ratus id fore ex vfu auditor! j fui. Eo die Dominus Latimerus in fcholam venit: confluxiteodem ftudio videndi epifcopi,amp;rei expectationetotaferÃ¨ Academia SmythÃ¦us vt eratpollicitus Ã¨quintocapite ad Romanos. lu-ftificationem,exlolafidc docerc aggreditur,hÃ¦c verba difertÃ¨.Sc fÃ§pÃ¨, amp;nbsp;affeueranter ingeminÃ¢s: Solafides,finevllis operibus,fine vllis meritis noftris,imo,inquit,fi latinÃ¨ liceat itadiccrc,fo-lifsimaamp;vnifsimafides nos iulbificat : tantÃ qus cpnten tione de veritate huius propofitionis dif-feruit, vt maiore nemo potucrit: ficuti teftari pof (ut,quotquot tÃ» crÃ¢t Oxonij ftudiofi,qui ad hue inviuisfunt.Ã®mÃ´nequidem ipfc Smythijus quÃ¢. Â«is alioqui iropudentifsimus negate hoc aude-

lt;^44 PETRI H A R T Y R r S bit. Finita prÃ¦lÃ§ftionc.D.Latimerus illigratias egit,alium fe euin virum prÃ¦fentem expertÃ» elTe diccns,quÃ in antÃ¨ ab alijs exceperat; iaq; fc obla ta occafione etiam RÃ©gi fignificaturuin affirmÃ¢t, lamfcilicet SmythÃ¦usid.quodauidÃ¨ captaue-rat,erat confequutus.Latimerus codent die ton dinumverfusproficifcitur. ÃodÃ©q; die.DoÃ©tor Cotus,D.Kingus paulÃ´ antÃ¨ Abbas BruernÃ©fis, D.Maffe alius Abbas,amp; alij quidam ex Bennardi no collegio SmythÃ§um conueniÃ»t de crroribus, vtdicebant,quos inclus diei prÃ¦leÃ©bonc nefan dos docuerat.Grauiter cum eo agÃ»t : amp;, quiarcs paucisexplicarinonpofle videbatur,oinnes ad diuerforiuinD.Georgij extra portam borealem n on procul Ã templo MariÃ¦ MagdalenÃ¦ comic, niuntj'vbi ego quoqueintercÃ¦teros aderain. Ibi cum inter poculagrauifsimÃ¨ obiurgant, iliÃ» ora nem iuuÃ©tutcm Oxonienfemeius diei leÃ©bone tanquÃ¢ veneno infeciflc,erroresqj intolerabiles, amp;,fiperfiftatin caopinione,hÃ¦reticaetiam do-cuiÃ¼e.PoftmultavltrÃ´ citroq; iaÃ©lata.tandÃ© Smy thÃ¦uspollicctur fe poftridiÃ¨ effe fÃ tisfaÃ©lurum: atq: itadifcclfum eft.Poftero dieeodem in loco, vbi pridiÃ¨ prÃ¦fente D.Latimero docueraqvt di-xijfolius fidei iuftificationem, fententiam fuam reuocauit.Intelligere enim fe dixit.efle quofdain qui ilia IcÃ©lione offenderentur. Orabat tarneÂ« vt Ã¦tatiignofcerent. luuencmenim efÃ¯efe (quai multispcrridiculum videbatur,prÃ¦fertim cum fublato pileo caput incanum oftenderet) amp;nbsp;pro-inde non mirum elfe,fi ob prÃ¦fentiam tanti viri, amp;nbsp;inufitÃ tÃ¦ multitudinis confpeÃ©lum attonito fibi quÃ¦dain exci-

Addam infupcy cpi/hlta duM S!nythtei,(iu4i illc itd reuerendiÃimu in ChriÃv D.Cantua-riÃªfcin fcripfit Ã¨ Scotia, Ã¨ giiibus intetligi po tefl,quanta dus fit inrdigionc conflantia,

C RI P s I fub initia ui-Â» timi Febtuarij, prÃ¦fuia decus j ad reuerendiflÃ¯gt; mam aominationÃª tuS, culpam meam, quam in te admifi temerarius, de precans ueneineriter,roganscp eandenl quÃ menixifsimÃ©jVt mihi veils ab rege no ftro condonationem impetfare,impetrÃ¤ tamcp ad me deferendam curarÃ©.Id quod fi pro tuabenignifsima placabilitate, quÃ¤ apud omnes atquos faltcm iudices,quant optime foies audire,mea gtatia fcceris, bonafide pollicebar,ac nuncrurfum pol-liceorjme intra dimidiatÃ» annum Ã mca in regnum reditione, exaraturum Latine libellum quendam deNuptijs facerdotUj ac alrjs aliquot de rebus, vnde longe plus honoris amp;nbsp;decoris regi noftro,eius confi liarqs, tibi^ in primis fit cmanaturum, dcdecOris Ã¶i ignominiÃ¦ exmeo difcefiiij illinccpmcisproditis fcriptis ad eofdent profluxerit haÃ³tenus.Non ignorÃ¢t hono randilsima tua dominatio, quam foleat Deus non fimul nec femel omnibus

refegcre dogmata. Impfccor mihi cxitiS maximÃ»illud,fi quicquÃ¢improbo unquÃ¤ fcnpferim affcÃ³lu : nee diun'us viucre eu^-pio, qj vclim elfe fempcr parafus 8C siui' dus difccndi veri, errataquccon igcndi. Non fcribo ifthacc, Archicpifcopc orna^ tiisime,qiiÃ´d defir mihijvndcv/uÃ¢ fplcn-didc:fcd quod vrgear quoridieab his qui bus, fi diurius hic perduraro, quod poftu latur, nequeodenegare, vt excudam rc' fponfionem ad tuÃ¦ dominationis libeb lum de Euchariilia, ÃÃ fcribam dethefi-â bus quadraginta theologids,centra O' tnnia veÃ¼ra dogmata : quod incolumi

Altera epiÃÃ¼lj fcripta erÃ¤t AnglicÃ¨: etim L4 imÃ¨ bouit fide, u^rÃ¨ redditam hoe loco fubiccimus.

P li'tcras ad domina-tionem tuam,altÃ©ras in lanira no proximo, altÃ©ras ad deci-mum Februari],qiiib. Ã´ifcau-â fasindicaui, cur ita fubito ac temereÃ tua dominatione difeeflerim, Ã´i.

maretranfniiferimjÃ´t^ dominationÃªtuam obfecrabam pro mifericordia tua,qua foies uti erga eos, quos male facflorum fuo-rum pÅnitet, vt Â£Cipfe condonaresmihi iniurias omnes quas dominationituÃ¦fe-ci,SC regiÃ¦ maieftatis condonationem, quacÃ»qj in parte eius leges violarim,feri-ptomihi impetrares. Qiiam condonatio nem quum recepiirem,pollicirus fumme in Angliam ftatim rediturum, ÃC intra fe-miannum Ã reditu librum de SacerdotÅ connubio Latine edtturum, quÃ¦ iufta fa-tisfadio elfe poflet pro eo, quicquid anted in contrariÃ» fcripferim.Reliquacp o-mnia dogmata vcftra turn demÃ» me polit ceorlibÃªteramplexuru,vbi Deus mente meÃ¢jVt ea citra confcientiÃ¦lÃ¦fionc agno feam, doceÃ¢cp, erudierit. Non ifta fcripfi, quod dÃ©fit mihi, vndc viuÃ¢ fatis comino-de;fed quÃ´d abfcntia mca dedccori fit,5C M i

(?48 PETRI JWARTYRÃ¯S regis maicftan',amp;tod regno,amp;quod mf* hi necefle fit, fi tres menfes longtus hÃ®cre manfcro,refponfionem fcribere contrail brum ilium dominadonis tuÃ¦, BC librum alium locorum comunium contra omnia dogmata quÃ¦ nunc in Anglia regie maic ftadsauthoritaterecepta funt: quod fab Â«a confcientia facei^t-non polfum, Qiia* propter obfecro dominationÃª tuamper amorem Dei, cfficc vt redeam domum, polsis citifsimÃ¨.Spcro,nunquÃ¢ teilliu5 facfd pcenitebit.Ex urbe D.An* dreÃ¦ 14. February.

ii.ii.ut, i7.6.hy[)ocrifÃ¨os. isi jz.filiu, j3.i7.Mi. itiJÃª Â«Â«terCMo/Kdf. 36,i.7r^Ã¼rof,

f6,t4..editu. eo.tp.uoueant. So.iyjnanuum. 101. 11. lt;(fcÂ«tÃKnie. 146.29. brftonwÃ®. . z-j. neflt;u. 3.6;.3,libidmi. ibid. 31 .infirment. t77.3i.pâirere. 311.14.folennitcr. iS7.6.ucrtendum.tpi.ii.

tur. 32.s.z7.Chri{ium. 30i.t().PMlum. 3ji.i4. fraudÃªt. 30f.if.no. 34.o.f.cÂ£libiitus. 3 37. f.indu cerÃ¨t. 37o.z9.uifitdt. jTf.is'.McrÃ¨. ibid.3i.^eÃ¯igionis 377.7. diximus. 37S.4. Chrifiianos. 3Sf.i4.lt;tccelJÃ¨-rint. 3fâ.zi. cuius. 3S7 is,tejhmonio. 41j.i7.iflt tÃ¹tis, 403.1, concioncntur. 4i4.ii.ce(idm. 404. is.iquo. 437.1s. dÃ¤nauit. 431.1. nolcntib. 43Â«. 4.fubleuent 461.9. uidimus. 431.1 f.allatd. ibid. 36. coniugibus. 483.16. rcdeamus. 331. i.uouere. fis.ii-iiggeegdri. sis.tf-ifiti. 33i,e.Chryfoftomus. ibid. 13. accufationibus. 347.19.funt. 5'44.9.cÂ«)w. fss.i.colores, zxir.cjuafi. f69.ii.fumus, $73.14. genrrc. cris.nimiruin. 376.i.reuerentiam. 377. ^â lt;JUdtuordec!m. sxS.n.Calcedonen. f7lt;).3i.unus. f?s.4.tidultcrid. 603.s.folennis, 6o7.is.fi(it, ibi ^ein 31. f)iritnnw.