©tfbenl»«
©trSSiJc^aâ »nïgt; @c^!t(ïiCT/ïgt;tó igîtlfti/^oÿgffe^tten vnamp; ® ewe^rten philosophi »rt^ MEDICI.
P H R A s T1 ^öombaft oon^o-^en^ettn/p A R A c E L s I genannt:
rtttffö iWTO nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;K
XÃcopÃMflî ngner J^anamp;fc^nft/fouKt ïxrfclbcn jit»
beFommençtewefen/ «tiffa trcwltt^flpnb
P«âfrââlt «n taÃaebe«: Surc^
lOHANNEM HvSERVM BrISGOIVM
CbutfûrjîUcbcrt Côlnifd?«« Xb^t »nnigt; M E D I C V M*
3« Wlt;flt;m nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fînb verfalpf tgt;tlt; Q3ilcblt;r/ in wtiditn fiimem*
Itt^ 9ie jEr^fft/Cu^enbtnvnb i£tÿen(^âf^tn ;t3dtórlilt;^erbm^en/ âUiÿtnfcUcN Jamp;lt;(tit(pnalt;HZà lt;trlt;fr(nt Mlt;â2(r9lt;H(9/gt;(|'(ÿii((HM»lt;rHM:O7(Hn
«ngemifc^tf n fflÃcitluv 2(fc^imlt;i? bienflfic^. .©even «tlcv Catalogus «uff folaenö«» -SIettent ozbentUc^ verzeichnet.
/2tD £ X Rerum amp;nbsp;Ferborum locupleüÃ. nbsp;nbsp;accurat iÃ.
KVihyitA (umreliquiiHase B n V R.
6e(vttcft Safd/
(Jonrab Töafbft'rcb-
ANN O M. D. XC.
t/
C AT ALO G VS bet
in büfttt @K6cnÃgt;cnX§(tï Operum Theophrasti
. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;§ufammlt;tt ^cozönee.
'⢠nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;I.
Intimatio Theophrast i,Bafileæ publicata^qua Studiofi ad nouæ Medicinæ ftudium vndiqueaduocabantur, cum eiufdem Faculutis Profeflbr ordinarius crearetur.
II-
De G R A DIB V s Rcrum naturalium Si Compofi^T Libricjuinj;priores tionibusRemediorHm,icemq;d«eornndemDofigt; | reuificx maiwfcri-bus amp;Adminiftrationibus,Libri VII. Latine, ex ptis 'aliorum ; VI. VerfioneloH.OpoRiNi :(GermanicacnimAu-I crquot;VIl.exOpori-thoris confcriptioftan habetur.) nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Fol.j.J niAjttographa.
III.
Ha RB A RI V s,feu de Virtutibus HerbarHm,RadijQ eum|Seminu,amp;c. Alemaniæ,Parriæ amp;nbsp;Imperi) éi 3n^tcfcutï»irb.t ^c^anbelt von fol^cnben Simplicibus : 64. 74-8( 88 93 too
Ton ^er Perfi caria
Tom ©alç
Tom Siîn0tif4gt;tn Qiftel
Vén î^«0cnben ^er ^oiAUtn
Tonîlrfl^en nbsp;nbsp;nbsp;VTUffneten
nil.
Süott îJCtt âyîafilrhf^w îgt;ingcn î)a6 lt;ïr|le ^uc^/tn welchem folgende Simpliciabeftbneben werben : Qamp;6 jFrfic Capttel vOm Serpentin nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;109
S'as z. (fap.TonôchïvarÃicrvnnbïüeiffer Hie^is
SHkd 5à Ãeifpö^ (len Ãug JCh^^o-* phr4|li eigenen -^«nbtfchztfjten
|
cojri^iret. | ||||||||||||||||||
|
V. andere Xr«(tat/bcfenbcr vom Autore hefc^ncsâ3 ben/ncmli4gt;/ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;* Tom 2^erpcntin aio. Dom ^ont^ zzz^ | |||||||||||||||||||
Ex Mtinuferipto D. lob.Motttitrti.
D B
TDà XylohebenipRrparttvonc amp;nbsp;vfujTraftitws .sjj'j, DecüraÃonpKuptursejCornpendiyiq . nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;gt;^â^. ^â^*****
i DeMiïihJaep'ræparanone amp;vfu,Lrradlacus â .,,zjd I ,5uiwrnic nbsp;nbsp;.Ex Vcrfione(puro)IoH. Oporini. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;J lo. Motrfni.
in ïrucB^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;⢠VII.â
auÃ^an- jnM * ÃR i.quaedara Poëmata de Virtu tibusHcjrlt;3 Ex Mrfn«-barumjltadicufn^amp;c. expiicaciones amp;. pblerya- j» /cripto O-tîonesà dmodum vtiles3ip,er^oH.'Op.o.RiNYM | *,pogt;i»i.
-lt; iCXorcPxRApaLsi'diöantisexecptae ,, gt;nbsp;»jzj -;:Uv':ir ⢠ir- y j â¢
'LisfiR P(rtNc1^iORVM,in«gt;eId?cm traftirtwirbron gcn/^lritten/Spinnen/Ke^enwtirmen/JSrebfctt/tc.wai} f^r,if ^^fcr}pio D. Uu^wnbJamp;róttt^ittbcr 3rçneyfey nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.278J dobJAÃM.
I X.
îDe Th ERMis.^aôifî/vonbfn n«t»»rIicb,enÃ^bfrn/3âP/crlt;tqj«cM4n«pnpfo 5tinff Srralt;tat/.wag fie fur J^rçneytf^je Xiiffenbt,/ Opiorini:quædam ctiâ »nb ïlrâfli haben nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.îpôJ ex Autour, theophr.
X.
,)?om 35ab Pfeffere ein befbnberô^ult;^lein nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;gt;
^wbiefcttfdrtbgcfc^ffofgenbc Fragmenta vrtî) Schcdùlæ,
wcllt;ÿe ^en Sûdjo'n ^iefce ^ibenbenS^^à le
T
^De Cradibus amp;nbsp;Compofitionibus Liber primus,in quoquot; â mulcafufiùs,quà minfuperibri,funtpertraaaca â* ' 34.5
11.
Scholia in Libres de Gradibus,amp;c. ab Auditoribus Para-
cclft in publica ledione confciipta nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.^^7
-'i.âJlnbereScholiiin^ie'amp;îtd^erdeGrââibuSfScc.i
^ercn ettitchc anff 'den ^cxt Ãeg Jfrflen ^ucbe
. (wclebô Fo 1.34,5. anfalt;bt)ÿcrii(htetfeinb
Ex
* fcriptii D.
Job.Mofft,
J-
öie foIgenbS an ff Sen îextbcranbem BiKber379 1 VHcbi'/ftliche furçe Marginalia,in^iefiebcnéu# |
5u»cn ntt .M^ebnicFt
rlt;bcr JeGradibus
38 6 J
4. ©eg ©icbenbtn^iiehö'lBnbc /wie ee T h e o^:')
P h r^a $ T V s befhrtcben nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;3^91
iXEilauteirthecScheeiuljeo lociinterpopta eum in fiii â^Ex nem,vtLeél-firye4m cumvcrÃoncionÃrens,-\)ideret,ctuitm âOporiui.
I r/tionci»feruäueritOpoRiNvs,inverteniiif Theo
P HR A s TI Stnpfiî.)
|
UE | ||
|
/I |
Ffagmentavnt» 5lt;amp;0cf/â¬4tetniff^ ^»6â 7eutf(^/fomit9lt;nBûlt;ÿet'n deCrAdibus vbereiti fommeit: ' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;, nbsp;nbsp;nbsp;â |
â 5 |
|
⢠| ||
|
ôûôJhrfîf/de Locis 7.P14uèMruin tn corpore Eu- |
J. | |
|
l . nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;l- |
, mano nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;jpo ^Ad !.. deComprexionibùs. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;- ibid. 0«e 3, de Gradib.Rerumfecundu4.Eleineca39i ©tto 4. de Gradibus Spagyrorum nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;351 de Differcnciis Morborum fecundùm Re- |
« 2inc0 « â |
|
3uw«î nie |
giones,amp;c. |
jMtogra-pho Theo*' |
|
in Xrutf ⢠|
6, de Iliadoexquoomniâ nafcuntur-,^ 3P4 | |
|
tm^0an^ |
ÃAô 7. deDoÃbus inueniendis^Sc naodocompo. nendiRecepta nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^9^ ©4« 8,, deConcordannaMorborûamp;Remedjp^ 'Jamp;40 nbsp;nbsp;deGOncordâtiARemediorum amp;'paccîuin hominiï nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^7 amp;aa to. dePræpararionibus,amp;c.- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;3518 ©46 U. i£in îentfcb ^ra^inentAugeinfr praefatten- vber^ieSStÿer de Gradibüs nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ibidgt; ta.jdc Præparatione Liqyoram^Oleorum 8c |
phraÃi.- .h. n |
|
'J 'Alkaliorum exvnoquoq; fimplici. i04« 13. de Modo adminiftrandi nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;40» |
Ex Md»»* tfcripto | |
|
'040 14. Colleftanea varia depræparatione amp;vfu quorundam olèorumjamp;c.- â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp; ®3j , I J II. |
lob.Mont i. | |
|
« |
Fragmenta aEquot de R e H^é r b a r i a î I. .Prologâin Lib.de Herbis,ad Med ïco« rbis 40^ |
i |
|
iJlIeö $u- |
a. Schcdula de prima materia r' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;4â 3. Libri ptimi de virtutibus R er um Fragmentû 41X |
⢠|
|
uot nù tn J | ||
|
CruffnuÃ* |
4. IiîErrores Macri,amp; alios Herbarios nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;4»jgt; |
rx Autogrd^ |
|
SchedulæaliquQXdevirtutibus quarundamHer barum, oempeConfolidæaufeæ.HypericonJs, Pérfitariae, Serpenxinæ,Cfnilolidæ,'^c.. nbsp;nbsp;411 De PlaQtâgin.eCfX.»BA/j«/â¬ripto d/feri««) nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;4.2^ 6. Dé Vini Natuta fragmentum» nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;4x5 De Thermis fühff Fragmenta, 8cc., nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;4x9^ |
'phif Theo*--PbraÃi.^ ! | |
|
AI OyM |
E C ID -naMB R E ; V4 t a t. V a « C r l pt-a -F. M-NiL' |
R E R? |
EiLlO Mi V N âT, M b O I C Ã b M a ,G N E ' M o m a R C h
RkLi.
THÃoPHRASTVS
. . nbsp;â .amp;OMB A S T â rr '
EX h'ohenheim
EREMITA,
Medicina DoSiorac ProfeJJor»
If ) nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;*ydic4.^rtüStudioÃs, â
â S. D.:
j Vv M fola omniiün difcipliha--j rum Medicina, tanqüam diui-num quödda münus ,tum Sa--crorum turn pröpHanöiü Seri* I ptorum fuflragio , ncceïfitatil titulo ïaudetur, atqs paucifTÃmi Doólarum' earn fÅlieiter hodic traä:ent,viÃim erat illam adlpfiftinam fuæ Autöriratis laudem reuoca'rç, amp;nbsp;quam quidam à fæccBarbarorum;, nos ab Erroribus grauiflimis purgabiraus.Non' Vetcrumaddióli Præccptis,fcd iis duntaxat, quç; partim Indicatione rei naturæ , partim nouro* Marteinuenimus, amp;nbsp;longo rerum Vlü atqs Ex--perientia conprobauimus. Quis enim nefcitgt;; plurimos Doótorum hac tcmpeftate,.vel Ium-quot; ino^grorü difcrimine,fÅdi(îimèlap{bs ? 'quum nimis.anxiè Hippocratis,Galeni,amp; Auicennæ,' aliorurnqvdiótis adhæ{èrint,perindc ac ex Tripode Apollinis hæc,veluti Oracula,manauerint,' l-quibus ne digi turn latum dilcederelicerct.Elis : «7). uij.
cnim Autoribu^lendidiâupi ^iydem Dodbo res, fidiisplacet/non autem Medfci nafcuntur. Non Titulus,non Eloguentia,nonLinguarum peritia,nec.mu}torum Librorum leólio, etfi hçc non paruin exornent, in Mecjieo defideranda': edfq,nimaReruni ac Myfteriorü çognitio,gnæ vnafaGilè'aîiorumpmniuni vices agit. Rhêtorîs quidem eftdifèrtc poMoquiac perfuadere,arque ludicem in fuam ïènrentiam trahere : Medici autem,aflreâ:uuna genera,'Cai|fèsgt;açw^7î7lt;jfr infuperfual^gaGitaçeamp;'indu-. ftriapharmaca appliçarç,atqjpro cüiuflibetin-genio ^cratione vel cunôlis mederi. Gæterùm vtpaucisTnodum dôçêdi dcpingam-lmprimis attinet,Ego^mplo Domino-ru mBafdiennum ftipentlio inuitatuss.^l^abus quotidiehoris,tum aÃiusçtuminlpcéliugçMe-aicinæ,ÃcEhyricesôcClîirurgiælibros,quorurn ôc ipfe Author,fumma diligentia, magnoq^Au-ditorum.fruótu,publicè interpretor : lllos.tamà nonâîioTum more, ex Hippocrate aut Ga^o aut qutbuflibetcmendicatus, fed quos fumma rerum DpôtriceExperientia atq^ labore aflcquu tus fum.Pro,indefi quid probaturus, Experime-^ ta ac Ratio Autortim loco mihi fuHragantur. Quare optimi LeótoTes.,fiquem huius Apollin neæartis Myfteriaobled:ant,arriordefiderium-quetencnt,cupitque breuiadmodurntem'p^o-nsfpacio, quicquid huius difciplinæcft,pcrdi-fccrc.
feere, ad nos eueftigió B a s i l ë a m le conférât , amp;nbsp;longe alia atque maiora quà m paucîs dé-(criberepoflim, comperict. Sedvt noftriimln-ftitutum clariùs Studiofis innotefcat,non piget exempli loco fubiieere, nosincomplexionum achumorum ratione Veteres nequaqnam imi-tari, qui (à nè omnes ægritudines illis falsq acceptas ferunt : Vnde nullis aut certè paucilïîmis Doétorun ihodie, morbos, caufà s, acdecreto-rios dies exaâ:ènouiire,contingit.Poftremô liçc veluti per tranfennam demonttrata fufïîciant : Vobisque tarnen de hisnon, nifi audito priùs Theophrast o,tcmerèiudicandumper-mitto. Valete,amp;huncnoftrum inftaurandiMe-dicinam conatum, boni conlulite.
DatæBafleæ Nonis lunij Anno
. M. D. XXVIL
Sequuntur
THEOPHRASTI EX HOHEN-H E IM EremitæjVtriufqsMedicinæ
Doâoris infignis,
DE GRADIBVS amp;
COMPOSITIONIBVS ^B^eptorum ac Naturaliumj, LibriÃptem. Kl} N
THEOPHRASTVS
EX' HOHENHEIM
HEREMITA,,
VtriufqyMedicinæ Doétor,Phyficus amp;nbsp;Ordinarius Bafilienfis,elariflîmo Domino Ch ri's t o-EH OR o Cl AV SER o, Doélori Mcdieorutti*. ae Pliilofophorum-Tigurinorum crudiriflimo, fuo -, Sa^ lutem..
optimum cuitt^DerK^ieZ
Ll nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;dtc'teÃy'vtjuamacpropnamveritateni'
dicamprobe cögfitta haveatÃtat^ ,Jut ne Arcaâ.
'^' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ni potensÃt an non, pennae ac tu chrtÃo^hori.
ItgurtnbrumMedicornoptime,nthilplanecitra.' luaicttî ér exqtetÃtam (quam mille teÃ^m baud 'ââ immertto vacant.) Confiientiam- tn medtca facultate vÃrpas. Sed-quappteÃatetn hae ntÃra Monarthia egpme exerceam,Ão lrahe Innat a mihi meaeÃviolentia medtea ex patriofoie Sicutenim A~-rabummedicuitrat'Auicenna, Per game nÃitm Gale nus, Italorum-verb MarÃtifisM^dicorii Optimus fuit i ita etiam ipja me GermantiT foeliciÃimain fiùiMedicumnecejfarium delêgtt: Sois namq^ ér tu h pfe vniufcuiuj^ Medici velût matrem eÃe tpfam Experientia,. tmb â¢
*ild noÃra quaq^otuu- Monarchia.P-rxteroa verb, (ÃJui quoq^ it^is eÃe com ^xifOmnempatriamdnfuper,nullumperegrmum*mm patrtiiopatrtttx peregri; probevnirt,neq^ cantrarium,hoc.ef,alientt, cumaliofibi oantrarig,^ no probè benecompararipoÃe. Ex quo quidem obfrua, vtadme^-Ÿflifi. nbsp;nbsp;Hippocvatrem con(irus,me verb ad Auerroen, Raf m-aut cum nobü^
tribiu comparafirnul, quemlibet nempe iuxtafiiam patriam.
C)uandoquidem(à Arabes à Gr act vnà cum Germants nonfiscus atq^trÃiexldärrubittm. in eodem conÃflunt aqMlibno. Et Am-ibam Germania Gracamq^cum Storace à Terebintho, Bà ljamoââ ér Mtmuaparemfaccunt. Neq^enim dam té- dî,vnamquamq,pa--triamfut Ethementt tnfè continere Matrices fibtq^ tpfi id,quod Ãne^-(^ÃartHiA) e.Ãiiberâ¬lt;. Eót etiim AmbraÃi^patrta Ambra .⢠Et heets fÃrtl'
gurrte thaldaicjt Ro fi, »d ArpinJie^n nuUafit cotnpjratio,, Ijuid hoc adtpfits attmet agritudines ? Roja qutppefiemperfiua patria Roja. â¢Eodem fiane paS o qualibet Nattofit umfibtjroprtü ac peculiar? Me dtcumproducttallttmjjnimtrüexJuo /îrchao. Omnüenimnecejù-'tas Artificijùoprxjiat tndufiriam: Caterùm tpfi eadem necefiitas Medict cutuf^ svelutpraceptor ac parens eïi : ^ocircaexcujare fi 'fttjfiunt à Grxcis Itaü,,^ ab utrtj^ Germant t cjutlibet entm h or um Jisafibf tpfis habent necefiitatem, eius^ necefittafu peculiarem item â adtutorem, proprtajctlicet Nattonis natura. Atquevt Arabum aut Gracorum quis ingentaJeidetur ac mores,necejittas nulla ejl:patria asiiem errorqieregrma verb arrogantia. ofiitanter Ãquidem hoc fit,acvelutperfimntum cttraomnerattonentyincoaClbpraterJ Tjel cportunitatem vel oceafionem.ex quibtts tarnen rebus Medicumgi. gnt oportet. Cater{tm,qttiprater etufcemodtoficitantiaacjotnntum ex patriajuanecejlitate tn Me die urn excttatur,is demum Nationà fiuaperfedlus MedtetuexiÃtt^ acplane etftsJolt'Htppocrates tpfiy A. uicenna ipfi.4e tpfi dentque Ltdltus : G^anquam hoc loco nohid. circa easlaudartm in hoc,quafi qui ex necefittatefintprognati, cum quoddetflis filentio pratertam, eorumerrores JiiaipJorum etiam patria fiujfierre nequeat G^uid enim quafi Vtennam Rafis tuuat ? quid FrtburgoprodellSauonarola? quidArnoldusSueuù? quid Genttlis, lacobidepartthus, nbsp;nbsp;TrujanicemmentarqMtjniciscon»-
Jèrunt Medscis? qtstdhis omnibus Auicenna I quandoquidem ve'l fiila mfirmorum cerfideranda efiSanttas : Hac igitur facultas ea esl,exqua ego firtbo,quant ipfi miht patr/a dedttyidq^ ipjumper ne. â¢cefittatentgt;qtiagt;n dtxt, ex quaprognatus ego.Jum. Rromde amp;nbsp;hoç, quicquidell,Ltbelltttbi dedicOfVt tn T^pis eoccudmdo eo-commen~ datum tibt habeasgt; Perfitafism verb mthiefit hifie meispropedtem ab aliquo fortafiu tmperittorerefionfium tri, atq^illttpÃamerur-fiùm: inde enimvtrinque manifefiafiet atqueà nnoteficetplane cu-iufique Medictnessefiitas ^agrorum^ Samt as, Caterum ij,'quos ego dilellifiimos habeo,brâ¬utierforte aïtquotebfcuriorum in hss locoru int erpr et at tones dahunt, hon autem dit ex meis vetuftfitmi, vulpi-Ints jtempe. Dtfiella nbsp;nbsp;quippe ac lacera me a Medicoruturba, pars
â¢vnaitnguafallacis,alteracsrdts(à Itngua. G^idnum-velimni-antrum intelltgis Proximo adte aliquot mittam Deficrtpttones,vKa stum meà tdet Colcotharint Emendatione. Boni confiile, fimperq^a» thicum vt agas, operam daib. Vale,. B^lea quarte
idus Nouembris,dnne
HXEj
THEOPHRASTVS EX
HOHENHEIM.
Vtriufqs Mcdicinæ Doólor amp;nbsp;Pliyficus Ba-filienfis, ornatiflimo ftudiolórum Tigurinorum cÅtui,
Salutem.
S5 Heit guim miferd mortatium eR conditio : ïJullum enim firi ' gdudtum eÃjcui nonftatmi plerumq^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fecjuatur comes,
cdndidiÃima j-dutorum cohors. llaélennf ccccitjtcm in me, â ' non vnijUdm tjm accurate aiumaduerriguà m in prafentia, nonconÃderans ,viro J.ipientt no» eajoliim tjuie ante pedes J funt,fcdç^iju£à tergo (injhriani ilhus hicipitii) ac latere circuniifu-iq^ eucniunt,jummo ejje(hidio objiruanda. Ratio eil,ifuia[u^ uiÃimus ille Vefler coiiuiiltts, cjuo nupcr apud vosÃuilusfum,cuius itiam adhui cum fum-tnagratiarum(lt;äionerecordor,ficantinum mt um atq^otulos deltnicrat c;^ ob-kdaueratjVtfiiturorum plané innncinor(nt'mptnihttÃniÃriprielagientc animo), rem omnem benegeÃim atq^ adeo gaudium lÃud apprim è t nbsp;nbsp;conutem triflitiant
tranfaâum atq; abfolutum arbiträrer. Atqui citm ea nuncdemtim videam,qu£ turn temporis prxuidiÃÃe oportuerat,quï qutefad nuti ore ac luilu tempcrem i Hempequ0diiie,quemRaÃlciechariÃimivm habuiamicum, nunc tam dcmotino lapÃi,quo tarnen etiam fecundarió antea decubuerdt,pofi htec tarnen per me ciint agrauiÃimis Vmculis , inqu£ abimperitis illisapud Italos creatis Godorculis coiiiedus fiterat,tum à morbo etiam ipÃ) libcratits, (cuius RraÃnus ille Roterodaa Witt quoq; teÃis efl, EpiÃola illa fuapte manu coÃtripta,prlt;£terea tota illiusÃami-lia ) poÃremi) Vero cùm iam conualuiÃet,etiam ipÃmct, quem ita fanitati reÃitu-tum ac bené iam babcn:em,hmcadvos kilaris proÃdtts,hic rcliqui. interim dunt Ãc apiid ygt;os gcno indulgeo atq- animum laxo,correpttts iÃo quem dixi caÃt,dient obiit,ttle,ille,mquam,quem per inde atq; oculos meos amaui,l oannbs Fro-E fc M V s,omnium dodorum ey bonorum (nimirum ipfe quoq- dodus çy bo^^ nus)virorum parensaccutorÃmnigenaq; eruditionis diligcntiÃimus propaga^ tor ; Qjtamobrem eiuÃccmodi quoq; improuiÃts vit£ me£,ab co qui iUum rapuit,. ttmendiis mihi cdobitus: quid me£mihiantmadicoi imofuxvuiuerÃtsi Ciuo-circa moniti,vigilatec0mbibonesopttmi,CF' à quid firté hîcà nobis minits ex oft» ÃcioÃat,grauiÃimo illiquo nuiK torqueor,(yqui mei me compotem eÃÃnotl Ãiut,macrorf aÃcribite. ValeteÃGdalesÃiauiÃinii,ey Th e o p h r a-
s 1 V M iseÃrum amate. RaÃler ex MttÃeo noÃro
III. Jii. No«f»n6rM. Anna
M.D.XX VH.
THEOPHRASTI EX HOHENHEIM, vtriufque Medicinæ
Doótoris, «
2)^ Gradibw Compofitionibnf Receporum^ Naturalium
LIBER PRIMVS.
CAPVT PRIMVM.
2^etjuam de Gradibus traSlare in^ ciftiantfObfirMndafunt Complexité net natura^quarum dua/unt^ alia ca^ Uda 0quot; aliafri^ida, 'PorrOt qutelibet harum in^enitamlt;iuandam 'Diathe^^ ftn habet in [e: Tgt;lam omne Calidum e/lÃccum^ nbsp;nbsp;omne Fri^idum humi»
dum: ne^^enim calor ne^frijnt fola
^IppoffunlJtaq} bædu^enaturiefCalidii (STficcumt^numfiint, Ãmiliterfii^idum {^humidum^Flunc igiturOradm facile dec prehenduntur,quemadfnodum fcilicet 'Vnumquodqi in fuo^a^ duexiÃittis*quotumquenq\ gradum Ãn^ula occupant, iduic loco forfitan reclamabunt hi^qui cataraEla^aliquandiuin pan^ niculis^efiauerunt â.^raterea hi^qui cumfiotomia confuetudine hahent^quatuorfciliceteffe Complexiones, caltdam^fri^idamf ficcam ^humidam^ex quibw iîli eolle^eruntjri^idumadejje humido is'fiecotfimiliter (ÿquot;calidum cum ytrifq^ copulari. Et in hancfintentiam ftngula direxerunt ,fri^idumfcdicet pofji ejje Ãccum,^ calidumhumidunt,qu^ Tfrè EnantioÃs eîl. Hi Ãpropins acceÃiffent^naturamq^ penitnsinda^ajÃntf argume^ tanofira inÃquentiapropiora ï^ero deprehendifjent qui cum h tec quatuor, duo folùm ejà non faits intelli^erent, quatuor «7)
2 DeGradibusôcGompofitionib. Pdemintisfaboà fcrip^tMt^'CÃmïà hil Elemsnta fîntftâquQdl!^hilo/ophia palà tnindicat» nbsp;nbsp;nbsp;*' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'
'âcap VT SâECVNDVM.
OEdytclariusinnottlcanteaqutcdeduabu^ Complcxiontbâ»⢠dixijfic habe: Qiücquid in rerum natura produxermit Elc' rnentit^auteÃfrigidunij ant calidum: Sifrigi^umÃabeti'nÃr ingenitam quandam indiuiduam humidità tem, Pbi iÃtur humidum^i etiam e/lfrigidum: Sin (aliduni)eÃÃcc^m:Tgt;iam Ãccita^Ãli calcdttati ineÃ^neqifieripotefiyt'ÃiÃdtimÃtÃeeu, gt;nbsp;itSquot; calidum humidnm. Haecentm [untconiun^iones Elementar les,qult;eex Ares 'Menuiniddquodexemplo quot;viripatet^ij mulielt;' risÃirutfehabet calidum nbsp;nbsp;fiaum,Muiterautem fr^idum
acbumidum :fiedad C omplexiones^quatenuf Gradibm confié^ 'runt. (Erïncipio iÃturobÃruandvm^quidhumidutnyquidcoa^ ^latum,quiddeniqâ,fi(cu)nreÃEtwn: quot;Efitm indeÃ^txitcom^ munii errorj qui Velmter Medicorumprtncipes^raffà rifolet^ ExeniÃt^icefiume Cryfîallum quifiiÃdicsapparet^pCteierea fie (tes ij-aridui :â Exiccat enim et arefacitfidfalsa : 'Ãlam art' dtÃiina QryÃalU Ms eH humidum coa^ulatuntj in adminE Ãrationefiiaiquicquid/uperatjtranfniutat nbsp;nbsp;coÃt in humidum
coa^ulatum^idquod denuo refoluitur quemadmodumÃacies. Stmditer in Petroleo ficcum rejolutum non eÃperinde 'Vtappa' rett lgt;famJiceitas^eflre/olutatnfubÃantia corporafiui.Quare hoc loco EpdogiMee defimo-^ Gradus bifariam obferuandos^ caüdosac friÃdos : promde lt;amp;nbsp;ficcum duplex^ lt;7 humidum du» plex .,puta,ficcumperà lt;7 ficcum refiolutum, humidum per fie Cs humidum conj^elatiim. ^liquaquce hoc loco dejideranturf in ip/a ha bentur di^hdofophia,
CAPVT TERTIV.M.
Ql^anquamhoclocoplura dicenda erantdeGradibtes qu^ dme ha^enusannotatajunt : tarnen quia apud me die rei
fi ! - \LibcrBrimus. v j j
yucuncl',pentoi nbsp;nbsp;nbsp;conîtatittnan poÃiiw non pr^iterire hue,
locum ÃlentWy,lt;ifrea ampere cjuÅ ha^enus falfo is'-eommuui quodam erroreproditafwitjidquodadhüc modum oportetac^ cipilt;n,TrmcipiOyfiim)na,quieeïtde Gradibut Elementatùyno Jolùm obÃruari debet: quippe qu£ tantùm inférait a^ritudini-^ bu4 elernentatùjed eüam ea quA (ant de MundiÃcatiui5,liicar natiaiSyLaxaiiais, CofÃri^iuisj ^percuÃiuis, Diaphoreticis, IScarcoticiSfin Qiatr^antibatjîyinid^enuialtis. fid hoc ante requiriturinprimis plena cozgt;^tio 4iegrttudmtiin,protnde.Ã9rdi ^niafcuiulq-, ^^ritudinisÿ^aduam : IÃam ad Ruiner a yÃu requi runîur^radM. hicarnationis: ,Ad tdjipofarearneradti^ Exic^ icationis: AdGuttani'gMdui Confortationit: ^dAnalentiam ^radus Specificationis : AdEachexiamÿ adm quifnit ex com niÃione.Haec omnia liprobèexcuffris,tum demama^^rede^ gt;re Compofuionem^ceptoram,
Td-eqi hoc locoprtetereundam ceiÃeo;adhançperfe^am co^ , ^niUnnenrtum did^rituduiumtum Gradaam non modo reqairi profeÃione medtca^ny^iernm etiam AftroloÃamypruterea Spaâ= ^yrica^s Ifecies :l!famhac onmia perfeElam atq', adeolor^am Expenetiam depderant^Hacenim quot;Vel fôla (non autem ne aÃidua autiudiciOf Hcet exa ^o) erumpit hniu/libeilifcopui^ lEoÃremo jfiqUi^ hoc loco de Gradibas à quot;Vobis defiderantury ^^ÃÃÃ^öyfipetitej^ao ^os omnes able^amtcs ad co^nofcéndd 'Virtutem Antheroi '.pr^terea Eereniabinyqune. inÃgniternobi-litatar ; poflrendo adflorentCheyri.
â âCAPVT QVARTVM.
tarnen.ad Gradua ipfos perueniamuSy obferuan^ dt^fofit re^uhequmdagraduumy qita quot;videlicet rationegra^ di4s CHm intendatur turn remittatur^ î^rincipio iÃtar obferua^ btehanc modum : Quicquid eïi exElementisTerriCyprimum ^â¢adum occapatyCMufnodi fiintEaEiiKa, l^iolay AntboSyi^Cy. Simtiaerquicqd. ex AerefitycaiafmodiÃint ^efhsjEphtmera.^
â¢'r:: aVâ '^,7 'V
««
4 nbsp;nbsp;nbsp;De Gradibus amp;nbsp;Compofitionib..
CauÃn^infecundo^aduexiÃKnt: Quodautemexelémento A* ^^^^i^nitiirftertiüm^raäumpoÃtdetf'vtÃnti^lumliumf phyrM,To(fa^itis,0âc. Quæ 'Yero ex demëtol^is dêfcendunt, yt/unt GlacieiXKyÃ^ll^i^Xjquartügradu'vendudt: lt;(S' eu Ãue caüdum Ãueficcumi ObÃruandum i^itur^quicquideà ex Elemento Senfitiuumyidem ejà cumElemetOyquemadmodum ^nayCuiu^Ãermdi eîidn tertio ,^raduyÃmiliter, Cam^hora. Qtwdex Terra eîiyytHomineSyinprimOi yt^l^bü. Quod ex Tolatiltbtisprouenitjin fecundôÿradùÿVL'^uai Qwdautem ex I^ne erumpdj\t.Salâmandraytnquarto^adu exiÃit.Qmra^-tioneautemaliad altert pr^Ãetdn Ãjquentibui patebit^
QkVN.T CtyiNT VM..
POfro yt inÃtiipunilis dariùs innoteÃant Graduaiprlt;eÃns ÃmeexempÃm^ (di^^ntadmoduin^radm qÃÃntherbarüi kiquatuor^radu4hadintKfuntdtuiÃ:ÃciquotquotÃintyadpri^â wutn^adum reÃrunturyneq'y tarnen idtpÃmex æquo: ÃÃm altUdpltts intendituraliOfperq/rmcipiaÃcilicetjyitraque media, Ãnem'y Ãd itaiygt;tqtticqMdeXelementoTerrie de/cendttÃn primo ÿraduperfeueret, neqs extra eundem collocetur ; TSlanti apud yoslSlpnttpharqtuirtum^radum occupât, Saturtius apud yostertiumyeÃcatjquiinÃigiditateT^enupharferèbëiogra^. dtbm pracediti. Quare ad eoÃdem ^adu^nunquam collocari. pojÃnt^ Sic quicquid htcin fecudo^radu exiHitÃllic etiam pri^. musppndusÃtperatquartum^radum Elementi,quodeÃex: terra.Etquartuspundus3qtMtuQr^radibusJublimioreîMti^^ HKpundoprimi^radus.lntertio^aduÃmtlitereà iudicandit: Sic etiam de quarto,. Inde colli!^turÃdecim punFlq,qu^ ad à yeros^radus yÃj^adfexcentefimumÃxa^eÃmumtertium tan^ quam perÃalasaÃendunt. Meritoi^itureoserrajÃdicimus, , qui Camphoram Sperma ranarum, IÃenuphars ^luminaÃn : ynum^dii 'coe^erunt,ex quibui quot;Verus ac certus^radus nullo gt;nbsp;pqdó in ^ceptis deprehendtpotuitdd quodinfëquentibùs mo» disddCwipofitionibus'mdicabitur,,
Liber Primus. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;5
CAPVT SEXTVM.
QEdytpeculiariter habeat cùm^radustutn punbîaeorum, caloreminductint f nota: Quicquid ytel Cinerem^yel Calcentf quot;^el yitrumconficit^in quarto ^adu eJJe^'Vt h Aquam bdercurialemy Aquamfortem^ nbsp;nbsp;nbsp;Stc quicquid
mordicus offènditj^in EÃharamconqcitad^utrtfaciendumf tertium^radum occupat'.cuiuÃnodifunt Colcotharj^rfenicus^ Sal armoniacuSi'BoraXfyiuripigmentumf c^tera^ id^enus. Alcali. Qu^d autem ad yir tûtes horum attinet^quibus aüa aliis prteÃäntypun^orumeÃ^non ^aduum. ^r^eterea^quicquidef⢠Ãcit (Beatrices autyeficiuÃeundumgradum yendicatfCuiuà modijidit^beboiaj QantharideS) Flammula^Melonafti^id ^enusalia. Flammulaenimetfiin primo graduÃt^tamen alto» quinÃecundumaffect*, Qmu dpiritmSaliseô redt^itFlam-mulam, yt modo non coî^ratw adprimumpunÃum fecun^ di^radus. ^oÃremo quicquid caleÃacitf nequetamen pr^dh FlaÃgna attingit^yt 2an^ber, Ãardamomum,Abrotanum^ Ctitera^ idgenus, in primogradu ex'Ãit y nd cum pun^is/ub^ limioribus iSquot; inÃrioribus^ObÃruandumauteminhac laf non occurreregraduspronaturaacratione Elementorumy fed extra illa inregulam praÃntemconcludi) nbsp;nbsp;idipfumbac
rations : Quiapr^ensFlggula de tribus primkeÃÃmptaj tis* bis rebus tnÃruit ; qute dn Sale^ iAercurio^ denique inSulpbu» reprt^ctUunt^ Quarehoc loco prima (fautioeÃ^ne régulaprd» Ãnti in tegritudmidfus Elementatis ytamur : Sunt enim non nià excerpta qu^eddm ex bis^ morbis^ inÃruiunt , quosper, tresprtmasjanari oporteh.
CAPvx sebtimvm;.
à Ed ytfimul biibeasgradum Frigidi i praeter idquodEle^ mentorumeHÃc accipe,QMcquidcot^eldt bümoresjquar^ tumgradutn occupât^ cuitfmodt funbquaex Ele'mento Ignis.
lt;^7) ; »i
De Gradibus amp;Compofitionib. , ^{â¢^iuntur^Q^qttïd antlminfrï^tdat (yt communi yocabti^ lQ ^'tar)ne,q^e^amen^p'^rm^^^^^ ojfcndit, adnam/iratoin ^Jiia dö/lyvcniedio'y'vt. d^'rcoùca^nodina, Soninifera^Sperlt;â ma â i'anârwnj C^cutaytertio^raduifubiiciuntw. ^orro^quic-, \^quid,J}imoreSrCi)ng^lijtf^Vt ^erdln^j Camiola.^fecundum^ia^ duni y/etidicql. Q^ic^uid autem Calores^qut bntternaturam Ãint,c:^'üu^uiti0'^arQ}cy)nw^^ fidat,m ficun^^^'adu exijlit. ^Qpretnpfqvic^ûdnon'fiMt morbjim in paroxyÃnum erumpt, primi ^radu4. H^ec régula non ita multùm abhorret ab ea^qu^^ e'îl de calore'.h^ec enim Enantio/în habenipriedt^o» rwn^ Quicquid autemgraduum habent quiÃint ex Elemer^ idipjum etiamporro manetiuxtaprlt;efcriptum, ^Mndcum: p)\efenûgradiÿtfi X^tiamgeminnsfiatgradns Hatur^e^opef r^tftrqucjwn, iû]ipro ratiQiieacnatiird.Elementorum.
_ C A P V T O C T A V VM
obfiruanda eîl ^güla de Ãolovibus j quiÃmtd mdicantnaturam rerumfuarumj'Vt (Jentaurea quæ ejlru» bea, ergolt;altdlt;!e nature: Liltum quodeücandidum, igitur , Ã'i^d^ naturae. Sedex Qoloribu^ j qui extrinfècus funt)nihïl est cerU defintendum '^nifi in.hunc modum. ^oÃa.exiÃit ru^ bea AST frigidii natura J propter antheram ,in ea d,elitefcen» tern J qua calorem ^Ja attrahit, Craterea ^y/bicunque e^ flatuum in florernbeo^dhc etia exiflitxalor : ^ubedo autem f^igtda natura (Ãfe iudicaturt in aüisfloribu^ Ãmiliter iudi^ candum. Torrbfuntflores qui yatà natura-calidt apparent, tarnen fl'igidifunt finter quos eîiMinium. ^lq natura fligiâ* dl cum call flÃnt, guiuflnodi eîl Qipruiti,. ^dharum re^ rum cognitionemflequintem reflilam nota ! Quii^quid eïi Mi» ride^ fltÃum y Ãmul atque in t:ommixi(me exxorpore excer* ptum, calidum exiÃit : Eem empus fub quo colores delite» filmt. Argentum exluinaturaÃigidum eU tAquot; Ãigidiaolorem
(:i li nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fieruat:
!
UhV? ' Liber Frimus. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;7
Ãruatadfinemin La^riwn^ colorem ablt.^dars'vero na,turaeÃfri^tdt coloris,iSquot;in calidamiwturamÃeipjuni traià niutarijtnit,nihilo)ninus tarnen yim atqueadeq virtutem uerfam propriété nature fer uat.^Atri colores nullins naturaefrit: nthtlenim aliudÃintfn^eter 'Sulphir^quod eflexnÃum fub ^uo nihildelitefcit prorÃns, quodeà Elementorum. Quicquid ante eîi cMididum, liuidum,ni^runi, hyacinthinwnÃi^idum eÃ, re* liqui color esÃmt calidi. Quicquidautem eÃ^arie^atum,in'v* na natura conÃÃit,putainea,qureÃcolort5 maÃsprincipalis. Sic etiam in ygt;iridi quanquam injit fi'i^idum,tanien in capite Ão co}nprehenditM\ â¢
GAPVT NÃNVM.
»*
QVicquidexiÃitJâin^ieatqueadeo humeüatum, friÃdü eÃt Hocetjiyiriiliinfit, tarnen Vtriditas illa infri^am natur am Dertitur: Quicquid autem eà ^ridum, calidam na^-turam induit, âEriCterea quicquid eà ex Sulphure, Mercurio
Sale,in 'Vtramque näturam, caüdamÃilicet cty friÃdam cadit, (iy'id ipÃm ratione triumprimarwn^ lnju'mma, onvie quod M'it, Sulphur exiÃit, calidd naturre,nifi calidis co* loribicsinft:Quicquidautem in Sublnnationem aut Qalcinagt; tionemabit, calidam natur am admittit. Sic quicquidfeipfum ^c/oluit^aut in Mtcali co^itur, calidum exiÃit. âJdorroquic* qutdauÃerum edi, ÃiÃdami didCe amarum calidam na* turam induit,nià prioribus reypilisJubiiciatur : Quod quot;Vero cutem exiccat,calidum: QupdautemconÃrinÃtÃri^idumeÃ. lamÃ'velis exodoribus horum iudicare, nihil e^l quod certi definias,nià quatemis eandem naturam cum corporeÃruant.
'Pojlremofunt ali^e re^ul(e,quteà cum fuperioribus non pu^nant, admittendce funt.
t De Gradibus amp;nbsp;Compofnionib.
' â CAPVT DECIMVM.
â pOrrö QbftruandnmeÃf qua/damejjères^in qutbM
eos qui naturalesfunt^^radips bif ariam delitefcHnt: nbsp;nbsp;id
ipfum ex duobut corparibus vtm MetallùtGeinmis fidibus. In hancfententiambdercuritainterbdetallafummm ell,^ pectdiarem quandam naturaminfi compleliitur, caH-^ dam Icilicet acÃi^idam : neque potell anferri abeo. lam fi inde^eneraturMetallum,in Ferro aut Tlumbotpr^ter hanc naturam aliamacquiritilt;^ fic dud natura quot;^nifubÃantuine» runt, ^iare Tlumbum porro Mercurq yice eriiÃplumbea naturajquamynd concepitftuis rebut accommoda fnerih Si^ militer iudicandum eÃde Stannot^^/lrgento, Ferro iS'Cupro^ quod in corpus fuum redeunt. In hunc modum nbsp;nbsp;in Gemmif
liquor permanet in jua natura^ nbsp;nbsp;id ipfum in Idercurialina--
turn. lam Æ fiterit con^elatus in Gemmatn, duplicem natu-' ram ex ^lequo induittquiadenuo reducuntur in primum liquo» rem.\Sicetiam de quibufdam commumhus Lapidibus eÃiu^ dicandum. Et in herbis quibufdamfimdis natura ineÃ^' Qua^ re lege ac reUgCfdenique ad Experi^dam reuoca^ quicquid fà de ^^prum T^aturamemoruproditum:^titareuoca,'Vt iam non opineris, fidexallèfingula cogntÃas: nam
in his yerus ac certus Thy ficus delitefiit^
s i . Finis
LI B R 1 P R I M 1.
; nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'j ' ComfofitionibM ur. G^iw?
LIB Ã R S E C V N D V S.
CAPV.iT.PRIMYM.
TÃnatw^^lolle'a pro ratione ac naturäf quod fri^idi ac calidi tÃl, quot;ïmà cum ejÃntia inhata prlt;KÃripÃ:Tamen^nt aliapriXterea^ quic Ara natur A produxit, id quod multis partibu4 praflat eo,quodfuperiori Tibro tra» ^aui. Et vt inde exordiar: princïpiôfi '^folueris de accident talibiis compîexionibu^ exa^è ioâquicrêperieshocïoco de GradibitsÃperiora naturæ^ïblleaparum approbarij^ id ipfum hac ratione ; Qma in initie)-fum dua naturae rébus in^ Ãint,qu^ Ã)nul in quot;vna /ubÃantia exiflunt(quamuis alteraÃ^ dà m apparent) hoc eîl accidens Innatum, à ccidens Ãle» mentale : 'Porro exÃd naturd nihil non eH calidum^ Prima ^nim rerum idateria'cdidà eflper fe^neque trmÃnutat accu dens innatum: Quia qu^elibet tres prima in complexione que in 'vltimam/itam materia confiÃunt:hoc ePt,quarationc deprehenduntur ante ^elollea^eadem ratione tantiSper manët dum abit P(elolleumgt; Q^madmodumi^itur finem experten» tia concluditÃc principiumfeipfo patel:pfiufquam tarnen ad Ãmpücta^ quttin^adtbusÃmt^perueniamusj obÃruandumt \ neque calidumtnequefiigtdum eorum innatum accidens ef^ ÃeÃd elementale potiùs accidens externum. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'â¢
CAPVT SECVNDVM.' ;
â1 I r r â â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;-, nbsp;nbsp;nbsp;⢠i
quot;l^^tereanwtlprorjtts exje emtUtt natura^td quodmedi^, 4 c£ vet peritus facile collifitfedtantiîper accÃlens innatn, feruatjdummanet ressaut corptts,cut accidens ineÃ. Exem^ b j')
IO peGradibusamp;Compofitionib.
plumhahesin I^nezinhoc.n.acïid^innatuefl caioY^tS'natu» ra triuprtmarujquxpaiam calidaeîkTorrofierinonpoteïi^
^na cü caloreabeatflubflantia^fl if élis calore in altuJ con» fl'rre. Etfl^ cale facial calotille thyno^nifl calôr ntoi^tiuù exiflu, iiegritudinêfafiatneq't ciuicqua confêrtJèdfuperfluus qw» dam calor efl^exltinfecM corjfori à ddiittsilnhuncmodam inné accidens innatu quot;vim Juam aperit ac indtcal dira fbfî^ dium'^e^ratiQuicquid i^itur aciomodatur lAedicina morbo^ rum^ad hune madd adornari debet. Trâncipio confer Medt» ânam ad eum qui feparal duos ejjentias, aliam infubflantiaf ^aliaà nJfltriiu yit(e:yhicwtq\enim ^Aedicina adhtbere vo* luertSfdlic oporutspiritus quot;litie dfeedat à fiibflà ntia,lt;(j-cum matenapeccante morhi conueniatitum demum apparebit Me»^ dicina fola in corpore fuo, lt;tj hlt;£C pro ratione trtum prima.^ rum: Ãcâdèntia autem externa elementata eogt;abetuil,ybii ^^ritudodeliteflit. Itaqtie colligo.j in Dniuerfi rerum natura duplex ifiejfl acccidens, innatum lt;sr externunr irmatum W-letndiniparum coufertjfedexternum tantum: lS(eq'-) in [gnf quicquamejjè de accidente externo : quare tmperje^uml^ tur^e.opusajfèro.
CAP VT TERTIVM.
-.'J,
parturit natura in proprio ElementOy pr^f^ parai eandem Ãrebeus pro ratione ac naturapriuati llta» fis, ita Vf jires in tribus primis plané conflflat ^^eneret^ in eadem re corporis fubflantiam : Hrec^eneratto perà eîi Ãlius'corporisgratiajlft cum ^lamp;lleo eademappareati Sed-quid htec ad ^e^rotum ? 2^am J^nis ex.^equo efld^lolleum acctdensdteinlgt;flx: neque tarnen re^ritudïnes fanai t5 neque quot;Vitam fanandarum iej^ritudinum in à inm ha bent-, quia (i{eagt; lolleumperfi, 'Prietei ea autë-efficiunt elemeta exte- na C hë» rionem natwie fquem porrè^ad ^lolleum confirm oporten quod
e. , Xlber Secundüs? , n quQiietlt ynà CMn^hmone accipiai,cun^4i tarnen,(^eri9 ^^ritujtnes Janat^ Hoc loco de ^herione nota^nilnl alindep ejjè QjeriouetHj nifi calorem aut fci^iditatem £arum rerum qu^e corpus rèlinquit ttsquot; in natura abft. Exemplum de Cam^ phora fhxc fri^iditatefiiam ex (Jherione habet^quare prx^-fentiÃimum remedium eîl in Infiaturis in fubÃantia autem fudrum primarum cdlida manett quemadmodum Sulphur Spiritus Safis ygt;nà cumMercurialhfic etid Gemma lt;^ Herlt;* b,t. fraterea quicquid natura producityfuum Qherionem ha» betjjoc eÃtElemerttale accidens externum. Quare hoc loca â¢^de Gradtbus ajjero^in aüo plus eÃe Cherionq caloris aut fri» qgiditatis Qherionite i quant in alto : Sic omnia dtfrofuit^» icl^eusid ipÃtm'pro ratione Micrncofrni.
CAPVT QVARTVM.
^Edytt de Compo/itionibus ^ceptorum confiliu noÃrum '^.clariùs innoteÃ:at,obÃruandumjquemadmodufripr.d men^ â tione feci ^lollei Qherionis Jtc hoc loçorufrts de cor» ^por£ aecipias oportett nimirîi xgritudines quxfroliusjuntma» .turx Ãheriouix^in corpore dditÃereflt;t^.in corpus deÃen^ dere citra.deÃruQionem triumpnmar^ camp;rporU fui.Sicute^ nim lliaÃesdn quatuor EleméntisÃ'velut mater producit^» loUeumiJ' CherionemÃc homo in quatuor Edementis cotfr» Jht,lt;i3' y élut hxredttarto xgritudtnesjquxfubtnde in corpore puUulaÃunt^excipit^ adeb nbsp;nbsp;porrbin'x^itudinesexterna^
ekmentatas erumpant, Q^re ad ^cepta Ãherionia ordi^ nanda.^ oportet externa elementata corporaÃia quot;^tnd cum fubÃantits relinquantac defirant, lt;igâ m Spiritum yitx Ver» ^ant:nam indeitbermwr x^rotus, OlÃrasandum iÿtWjMor» tem nd eÃe0yerionid.iÃd^lolleaclt;eam:Htqui hinc eïl^cur quaqua 'yefrum nonpoÃit morti o£curri,(duis.nid quodin^ diuiduum edlj ab eofrub. quo.delitefrityaufrrat d Hps autem hic de friÿdo ac ctdsdo Qherioniis., non ^lollaceifi^,
Ã
Ã2 De GradibuS ôc Compofitionib.
loi^uinïur.^liqua tjua hoc loco. deÃderantuTtde origine mor» borumle^e^.
quot;CAPâVT QTINTVM.
OTcutinÃiperiorilibelló coffiitionemnatw^nrerum^eiuaeïl ^aut fri^ida aut. caüdà tmuhù ac âVariU re^ilis. tradidi : ita hoe loco nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;pr4itfens eïl obferuanda dc Herbis, quarum
pleraqueÃt^idafimt ac aridte^qu^efcilicet Vtriddatemquan^ dam obfcuram in fe promittunt. He quamuis quot;Vt calid^ iudi» centur, y ere. tarnen friÿdlt;e, yt Verbena, ^urja paÃoris.
Quiedam proÃigidis reputantur, cùm calideeÃnt,ytSn^loff-fa, ^nethtim. Etidtpfumhac. ratione,quia humidum coqgti' latum Ãiacon^elatione maximam ariditatem adfçrt,^Ãccu. refolutumnon citra paruum humor erefoluit, propter fherio-^ niam natur am. ConÃat enimalioqft nihil ex Elemento âTeirett ^i^ni,quin calidiifit^neq', ex.Elemento Ãqult;eiquinÃi^idum' occupet'.nam htcceîl.ratio. naturnCi Quod aïit. nihil tale acch dit,in caufa eïl externum eleritentatu^quodpriorem naturami * coirumpitacfiangit. Quare pro fherionianatura,hoc eÃ,^
ExperihiieduÃu,a^endH efit: 'Eorro,quia eadem naturaÃue â nbsp;nbsp;fii^ida Ãuecalida, corpus fuk quo delitefcit,noformat.nihil efi
q(Ede corporelaboresfedomneExperientiamprHi^astres. natur as impendas,quemadmodu in primo Eibellopfcripfimus..
AGAPVr SEXTVM^.
T) Oflremo obfiruanda erunt corpora Medico,earumfcilicet * rer urn , qu^ fenà car ent, nbsp;nbsp;'N.am omnia ilia in quibus
hæ res delitefcunt^ nihil aliud funt, nifi liquor,Ãbtus quem^ . quod Qherionium eSi,abfiondituriEiquoraut eîl con^elatus ' . fimtliterÃoelemento,queadmodumlliaÃes^duxit: QuafeÃ'* parationes nature denuorefiluunt id quod natura con^elauit, â nbsp;nbsp;in hac refolutioneÃparatur pradi^æ dua natur te, Htnc
â liquet,externaelementata naturlt;e accidens^lolleumnaturae ........... '
Liber Secundus.
fjjê^amp;fineomni'virtutejeor/ùm conÃÃerf, Sicetiamalteräiti naturamplenèacperfe^èfimuladejjè) manentibu^ pro^riamp;in^ natOf^proprio accidentalit 'vtrun^ÃnÃiafiparatione.Exhif er^ocolli^iturtnihilyquod friÿdum autcalidumeîli in^enitum ejÃ, fedidjquodinnatum eH^nemint neq^ comodareneq, incoffi» wodare. 'Prreter ea tarnen eîialia quadam naturit^qu^ calidum autfii^idum inducityfcundùm quant, caloreîn ityfri^idum iu^ dicamu^,iudicio^â^ïdelicetCherionio:quointerueniëtefmandtt eflomnisd^itudo^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;eademfri^iditof aut calidititsab in*
greffùfio inægritudinem quot;Vergit^ id quodpropriuinnatumnun^ quam efficit» Hac omnia habentur de Coniun^ione rerumin.. proprietatibus duarum nattfTaru tuxta âTresfrimas, et idipÃim iuxta prtefcriptum ^hil(fophia: ^âorro infequenübus capitis bui:^debis ordinem ^aduumÃd^ pro rationeac naturaÃio^ rum Elementorum^f^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â '
,, ,CAPyT?SEPTIMv£quot; ' Sequentia (iint Calidæ naturæ.
Qu£ cxTbîTraproueniunt,primumgradutn'caloi?
r l 7 , . risoccupant.., â
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
^7) iij |
|
14 De Gradibus öc Compofitionib. | ||
|
^amandrea |
Bin^idiutn |
tMaioranrt |
|
Li^uiritia |
Labrum |
Scr^illum |
|
'CKhorta |
^nna» â nbsp;nbsp;' |
Opsfanacum |
|
't.tA«b^ |
Laf^aüum |
Cy^rmontacur» |
|
lt;Cardlt;iminn»m |
^^acroptper |
Gb/cyrrhiz^. |
|
.Cret^mtu |
Lteniculum | |
Afi RE.^fccunduragiadumCaliditan« vendtcant.
-iâUA :»v'Tefemabin, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;chaot^ lUch.
vuâu.â* Qu^^cxAqv A proueniuntjin tejtiogtadu . Caloris exiftunt. -
|
Mar^fuaru- |
JLakimiafiilfhtt- |
KakaniafiUt | |
|
^Suiffhur...... |
Argentum vi' | ||
|
aureum |
Sal coùgelatu |
Chimolea calcii |
uum |
|
â Salgâ¬mmâ_^ ' |
Hyacinthus |
Rubinua | |
|
'ŸopaxÃ^'^'^' |
ChryÃUthui â |
Granatus ' | |
|
C^uioUà Viï^' |
'\Smaragdus |
â t^gerum - j |
Realgar^ |
|
Arfimcui rt;^ |
Atramentum |
AUtnten flumo. gt; |
.⢠. lt;nbsp;*â â 'â â ' |
|
beut et alhy4. * \ â |
S/ilf^fitm |
Ã*'^ |
Quik ex Io n e praoertiant,quartumgradöm X'M ' CalarisafFeäanu
con: ii:aI: Grandocul: Aeihna. omnit^y
CAPVT OCTAVVM.
ScquentîafüntTrigîdæ naturæ.
lt;^aeexT^RRA producuntitfjinprimograda
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
tibts | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Liber Secundus.
Bibe^ , HaFlyli Rofa EAtetitm Ciconidion-Cucurbita *â¢
Cranatum Gladtolud â Flor.fiumenti lufquiamtu Pirtulaca Citrum^
ï5
Genera myrahelan. Liltum (onnaUium Cttrudi quot;
' Barbaffluanà P^dtnm
'' Genera fafauerumi
Quae ex A B K1 prdducunturjftcundum gradum Frigidi poffidentv ,^, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'
FiNebttlgea'
T.?
Quæ ex Alt;tX A proueniuntjtertiirai gradütn â ' Frigidiobtincrtt.
Plumbum î CamgHora Kaktmtaalba Eleêlrum ter. Thallena aâ.
Thadena frigida
' â \..gt;attfmoniumt
â 1 Hamatites
Stanndtrifgener.
Altemende gla.cieâ MarcaÃta'argen.
Ferrum
K^gentunt^ K^ilumen ent ali, Falk album â Tria gen'. Cor adorn Loths Aqua glariona.
Crj^attua K^rks Bertdtu
Quæ ex I g N E prolt;Iucuntur,quartum gra^ dura Frigid»-affeâant.
G^ttrtnaitf , Grà ftdo
Citrinutd 'A Gldeiea
îtunO .le
CMNT NONVM. '
lt;
'Bferuandùmjgtîur^quacunq^ratiQne metitispi'ódeniuntyradem ratione êüam gradunktmid^ foÃidereyiuxta ea qnaptAdlBafHnt: JPorró quicqui^ex
mentisfenjî'üuum exijlit nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;indtcaL^^
Senfitiua fèquentiaÿgt;
sV
QwarexT'E R S a proueniant,prim-unTgradufn
F/r»
Capricûrnui Leafardfis Pueri '
Léo
Galidintis occupant.
Equtu' Bouet^
J'rftat ' Artetet' '
Luptu'
Galli
' rüiMâ
amp;mtiujrhodiati4.
ti
De Gradibus Ãompofitionib.
^v'.Sequentia AnimanriaexAe asnata,fccundum
* nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;» dum Caloris obtinent.
Struthü nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;I Hirundo ^ ,\ { Arde^tamp;g. )
Et omnia Anivtali^ volat ilia, prater ea iftta Ãtnt in a^tta. x. ⢠v, . QuæcxAlt;lt;yAgignuntur,tertiumCalidigra* v
â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;. ââââ'â »bent. . ,. , Ax3' â
Caitoreunt. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lt;
QuaeexIâcNijauartumgradunb SaUmanJra
Sequéhtia funtïrigidae natüræ,vti
Qu?: exT er r A^primum gradum Frigidi poflident tM^eret , nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Vacca . . . nbsp;nbsp;nbsp;y \ Sperma
Puèlla nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lt;^^nüruttm | gt;
Ã.r Qi?æ ÃX AE R «jfecundum gradum Frigidi vcndicant , lt;nbsp;Columba nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Ciconia,amp;c.^
Quæ ex A Qjv Ajtertium gradum.
Pifces Lumbrici TeÃudtnes Rana.
Quæ vero ex I c n i,qüartum gradum Frijlt; gidi occupant.
aL Cnani. (ZV4CM ' Zorineti. â» gt;nbsp;âv j
CAPVT DÃCIMVM.
^tereafuntiïsraliaquadam Simplicia^ qua interuemente .. Compofiüonefecwulum^raclumattin^unt, Hac quarnuu non ommno pro ratione ac natura Elementorum^adus fuos t^eqvatAtuYÃluatetmenirtprimofunt^fecundum^quainficun^ dOf tertiufüj^ùà intertioÿqtMrtum^adum atcquirunt qua in Ãquenti Figura patent. â't nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;''
âSimplicia!
Nenuphar
Camemida
VwU Solatrum Ant her a
Ebres Centaurex^ Ebres Prunella.
^Ebr.
- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;AdditiöCoMPosiTioNis,
Oleteni.....' j 'DelliJlatu açetu \Eaomnispingueda.. Acetum crudum | Vinumardens j
Liber Secundus. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;r
* ^orroetfinaturapgrfe non fitadeofri^idaftamen eoredi' ^itCom^ofitiOiytperadditionemerumpatficundusÿradMfri» ^itntioautcaliditatis '. idquodin oleo ^{arum paldm e/lf in aceto ^oj/ârinniCiiteris^id^enns, Sunt etiam quæin tertio £iâadu allO quin quay turn gradum attin^untt Mt acetum Cam^ pboratumtoleuml^lumbij^c. Infuqter^nt^radufquiperSe-' parationem à primo in quartum^ item à tertio in quartum^ra-» dumafeendunt: id quodin tertio L/ibello de OraAibiu Spa^y^ rorumpatebit,Suntpratereaqud prorfm nonintenduntur^cu^ iu/inodi eÃl!HxiS'Glacies^lt;i^idipÃini propter natur am ^lol* hi. Sunt etiam qu^ non nià pr^eparata naturam eliciuntj Mt .Ãerma ^anarumtCryÃtallta (tj Sulphur : Item funt^quieex calido^raduinfrigidumredi^unturtMt Gemmtt:alia exfii^i^ do in calidum^ Mt Camphor af Coralliy^c. âPoÃremoÃint^ quA gradum inpr^eparatione amittwity Mt ea qute con^elantur aut refoluuntur: Itenij qu^e in fubÃantia corporis Ãd nihilprorfw operantury vt oleum luniperiisid^enusalia. ^liquaqutthoc^ loco deÃderanturyindicabit Experientia.
't) E GR^D IBTS ET
* â¢* Qom^ofitionibui
M LIBER TERTIVS.
/' lt;APVT PRIMVM.
frontilpicio huim terty Libri obfiruanf etu EÃentias de quibus in fupe^ rwr/^«# libfts metionem feciyaliam à fuperio.' Ã^f^ ejjèntiamyqute QÃntq appellatM'yÃueyMt Philofophi loquuntury ac^ adens ElementaleÃueyMt ^hyÃca Metuó habet, for ma Speeiû ea.Quintaautemappellatur bac ratione, quia,inprimis tribut ^7^
ö DeGradibus êcCompofitionib.
quatuorejjèntiddelitefcunt.^roinde accidms, Elementakj quit hoe loco Q^ta diciturj cuius natura ne^ calida ne^ fri^i' da eÃjCitra^ omnem Qomplexioneminfiipja. Sed Vf exemfgt;lo clariùs umotefiatf Quinta E/Ãnlia lfaletudinem firmamfola introducitj quemadmodumÃmtfortitudo fiuefirma yaktudo quain E'iro eîlfCitra omnem complexionem^adfinemfiiwn de»_^ diiciturjÃc in naturayirtusdelitefeit.2^m quiequiÃ^^ritu^ dines pellit^nihilaUudnificonfortatioquiedameÃ^quemadmo^ dumfi yiribusfietus hofiempellas.De lgt;^tura ^erumhabe^ turynihil ejje in rerum natura tquod yirtute careat^nififit natu^ r4xlaxatiui^ddquodexaquo:Quinta EJfintia exifiit^quiaci^ tra complexioneaccidit. Q^nquam fnoiditas aUbi laxet/ion» nunq ij. calor : tarnen prater î^tura fit, ex^yirtutenatura ^lolleacea. Qtûequid autefiecundùm natura operatur,eius rei '^nta Efientia exiÃit : lgt;lam in hoc yirtus rÃdij]gt;ofita,ytfor» dem à corpore auÃeratÃcut Incamatiua in Viceribus fanandiSj bacratione recentecartie inducunt, yt interueniente eoru inrtu» te materia peccans tollatur.Tria hac triplicisfiintEfÃentiaÃed E'irtus yna^quaiuÃa nomenclaturaj Quinta EJÃentia dscitur^.
CAPVt SECVNgt;nVM.
' à 2) cjo^nitionem Graduum quifuntde Q^nto Effiimaxiî ^mèearum rerwn qua confortant, quatuor requiruntur in.» primis obfieruanda : ^rimum,quicqutdeÃex Teira,primu^ra» dumyaletudinisffccupat: Secundum,quicquidtx AereeH,fi^ cundum^adu afieÃat : 1 ertium^, qutcquidiex Jqua,tertiumi Quartum,quicquid ex Ifflefi^nitur,quartu^radum yendtcat, ^orrofiùjbrafiidabit,quicunq,ex Terrenis QuintamEjfentia afifieüaueritjîmilemeiquaexÃereeliâtUi.lnhuncmoduieai ' Æ qua\exAereeft,adillamquaexAquaerumpit,nnnqconferri
^teÃ.Inhanc fintentiam de quarto ElementO'eüiudicandumt Exemplum fde extrahenda Qufitta eJJèntia de Chelidcmiai
Liber TertiusJ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;îgt;
9^hil ejlquod labor es^er Qjântam EÃentia Chelidoni^tQ^ tant Ejjitiüam ThÅntcit ajjèanidtmdiurper Quintam EJJèn^ üam Thaenicif, Quintam EJJentiam Auri : Item.^er Quintam Ejjèntiam Auri^ Quintam Ejjèntiam Ignit.QMnquamin Che»gt; lidoniaf MeUJfa^raleriana^plus Arcam, quà m in reliquis in/ît: tameeouf^ prtfcelhtGraduSt'Vthaceminentia Arcanum tÃud Multis ^artibiuÃtperet. ficin quoUbetGradu aliud confiîltt al» tiusalio: QuareinTerrenisobfieruddum,num Chelidonia Me» lijja prafiet^num MelifiaFaleriana, Sinûliteretiamdetribmt aliü Elementùiudicandum»
CAPVT TERTIVM.
T nbsp;nbsp;fiperiaribus cafiitib, quicquid tra^aui, in hocfolwm tra^
^^aui,ytin[equetia Graduumfigna defcenderem,atqâ, adeè palà m fieret f qua ratione Gradtu in Elementis confillerent, âtion enim i^norOt quantum ab hoc lûco dyfintiant Tlatearius^ l^iofiorideSySerapio^cateri^ qnihosfiintfiequuüfquinonpatt» cade Qwnta EfièntiafiripJeruntjfedfalsû,Tu autem,quilquis â¬Si htdits Quinta EJJentia co^nitionem ab Experientia pete^ fie enim deprekendes Gradus infua diufione, Sed Vt fimulin^ üotefeat^qua ratione morbi per Qiâfttam Effèntiam ^Alantur^ principio diligenter obferua Concordantiam^rumacMorbo» rumMamaliayiirtutesinfila Synochapugnant^^alia in Ma^ nia,alia in Afilite,aliam Lethargico morbo,^c»idquodde Concorddtiis habetw. Hoc locamp;fiitu dignum exifiimo,idquod innaturadeüteficity'^tin Gelutta Mel^a,qua renouant ae transferîitmorbumfine omniyirtute Graduum-dn'lleparatiO' neYidelicetac^generationeprijiinaiuuentutis. Quaratione autem nbsp;nbsp;qua Yirtutehacfiant,de Eùa Longa quot;Velutpeculiaria
quaddmyfieria,qinrerünatura prater Arcanafuntdncücdtur. Quare hoc locopratereundïi c^eo^ ifi'quodde Gradibaïuatuor Elementorü capi^tandeqi perfequar^ Hic efi inulta ac âVaria fiint virtHtej,^qper Tgt;iapboreti(dnattiipamyaliap Narcoticamf
.....17) Ã
to De Gradibus amp;nbsp;Compofitionib..
alilt;eper alin ,^^riti{d{nes yincunt tarnen ad eos^ tjulanimu^ ad Theoremata conferuntdfla remitto. â ' ⢠nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i
â CAPVT QVARTVM.
^dnequod confortat,eà temperatum.H^cloco nihil im^ pediet SubÃantiaiquce etÃfri^tdaeÃ^autcalidatnonta^ in 0.menincommodahit QuintaEÃentia neq'^in^corporefiio,^or» ^trepM ro^Qmne Specificum e^i Quinta EJfintia^Ãne omnicorruptio^ ne corporisJùi. âEr^terea^nihilefitemperatum^nifi Quinta EÃ^ fentia.yniuerfa corporafuntelemëtatainnatura et accidetefiio^,
Gradvs Valetvdinis.
Quae cx Te R R A proueniunt,pri[nu(n gradual Yalctudtnisâoccupant.
Herbarum Seminum.
Radicum nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â¢
Sponeiarum â
thrum Corticum Frucluum J,
Qu«ex A E R s,fecundum graduai».
gt; Omnia genera Vo lucrum.
.jQu« ÃX A civ A, tertium,
, -? GMetallorum
^Marcafitarum Kakimiarum Salium
' * CMineraliunt'»'
â¢Omnia ^nera.~
â '' ReÃnarum fitl;
.f
Gemmarum
Lapidum . â
â Quae ex IG N x,quanum.
/; TinSiurat, Lapis Phtlofiphicu».
â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;e^uanquam
.fhnc Liber»Tcrtius. : * iai
Q^nqum alia qnadam Dtrtutet obleruandaÃtnt^quä in Herbu j7ïon autem in P'olatdibiu,neque inMetalbuj delite»^ fcuntiquemadmodum Frfina^QarUna^ indicantqua extra ÿradum ahenoi yirtutes in fi adniittunt Inter quas est e-gt; tiam Smaragdus^qui prater alia Vim alienam in Je admïttiti nihil tarnen adfanitatem eonferuntâ.Junt enimnon niji Virtu» tet extema,qua intrmjeciu prorfus nihil Ralenti ''â v ⢠)V
CAPVT QVINTVM. â
TA E (Jonfortatiuis diximut haEienus ^nunc ad baxatiua eorum Gradns, Trincipib i^itur obferuanduni jdiui» jionem iÃamj qua laxatiua diuiduntur in quatuor naturas, boe loco non obferuariy qua quidem ad hunc modùm 'îuxtà quot;Veterem conjüetudinem defcribuntur : ColoquintidayScamo^ nea,Choleram/ur^ant:'TurbitbyHelleboru5t?hle^ma; Man
C^^pillus quot;VenerUfSanguinem:Lapis La-^di^Helleborus ni^eryMelancholtam, 'Praterea funt alia qua Choleram Vitellmam pelluntj alia qua aruginofam,alia qua aquarn ci^ trinam Hydropicorum^ nbsp;nbsp;id^enus alia^qua alibi dtferibun
tur^apud HOS fide indignaytsquot; id ipfum bac ratione: ^iiq per materiam'*^peccantem fuperioraoperanturyyelin qutbufeun. fro tLte-qne^eneribus morborum. In banc fententiam Coloquintida ingenita Diatbefis eiiyprouocare JêdesjCÃm Melancholia Jitj fic TJhurbith excitareJedes baud diÃimiliter limo quot;Vel in Cho» lera, lt;7 Ãcde aliis, Quare iudicium j quod estJùper (Jolori^^ bus Jedium y non ex natura morbiyjed potiùf eoj quod Jedes cxcitauit yjùmendum e^y âLorrb etfiJedes .^nonnuiujuam pro ratione a^i'itudinisà qua producta Juntfexeant: tamenxitra differentiam agendum eît^quilsus pnr^qtionibus ba fie de s fi» fiahtur: fcilicet non iuxta naturam quatuor Humorum y Jèd potiùsiuxtanaturamquatuor Graduumyquifortiùsaluumû fiunt. 0 in^entem Mlaojcopian^qua idjquod nullo pa^o de^
^7} iif
n DeGradibusamp;Gompbfitionib.
^rehendi potiM^ad iudicinmrenocarebomtnet flttuunt ^Ãcut inÃd de fedibuf clanùt patebit.
\ CAP VT SEXTVM
Okut in Itiperiori capite de gradibw Laxatiuorum men,gt; tionem feci^4ta bocdo(o,gt;quo akiùs animis infideant^ ea^ dem repetoÃiltcet, L^xaüua non obferuareprorfits quatuor ^radiiâ Elementoruffedmixtoshaberegradui citraomne regt; Spe^um Element/jrum.Q^re dtügpiüùs intuenda erit mor-bi natura, ne temere abutaru coiifortaüuis ad medendum tnorboy fedpotiùtita accommodes^ yt quaquauerfum ium morbi natura coftueniatfij-^ adum yndccunque cum morbo coriferas. ^ed ne hoc ïoco iîlotis manibus (quod diet Jolet) in banc pur^andi rationem i)ruamtis,hoc opus,hic labor ejh Obfertiandum ^ttur y partes nonnunquam ejje imequales, in eadem operatione in quarto ^radu , yt Elleborttg aliquan» do toHit quod Titbjinalltts neqait^item Cataputiapdlitid, quod reliqua duonunquampraÃare poffùnt: Aliquando Tra cipitatus: nonnunquam FÃila : Item LaÃia fiÃula. ^^rlt;eterea in Febribus (diquando pur^at febriles bumores laxatiuum^
Centaurea,nonnunquam tn morbo C^^talenticoy^t Ellebo» TM finterdum in AfcaridibMt 'vt yigartcusy iÃ-inid^enttsa^ liü : incaufa eU Natura y non Flumores^quteinboc eH ador» natUy Vf tollat quiequideHy fiue melancholicumyftue cboleri^ cumyÃuephle^maticumyÃue altudquiddamfquodhue confern poteil, I^am exhisomnibusfcaterepoteîtyquod Choleram ruftnojam dicit«, qttemadmodum de Humoribus habetur. Hdcomnia cuiuÃnodiinà lAyÃeriafeorÃm haheanty Expe= rieniia indicäbit. ' nbsp;nbsp;nbsp;'
CAP VT SEPT IMV M.
D e Gradibus içitur intenfiùs nbsp;nbsp;renüÃtiis pur^ändi bitc
Ãquentia nota.
» â¢Â» »
Palypediuttt
dinot?r^Liber Tertius. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;23
Rolypti^v. Locnfiit Sambttd. nbsp;nbsp;nbsp;Locnfl^ Ebnlï.
LoettÃ^Botim.^ Send. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Jtannd.
Cnfilli Eeneritâ GdmandreM- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;''Cithorea^
Terfentind. StomdchtoÃtnt. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;SerumLddit,
Siler Montanw. Tnrbith. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;HermtddSiylits.
Cycldmen^ Axaerd bdchard, « gt;quot;nbsp;it* lit Æâ M K
Rhabarbarurn^ ''^^^' Didgridutm, â Sedmmsnea.
Efidn. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;AgaricMi . Centdnred,
VdriolMnti nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Laxdtli. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'
â. mJ- t
Helleberni vter^. TithymaUids^~ Catafntia.
Goloqttintidd. * StrApinnm, Prneifitatue.
4(
CAPVT ÃCtAVVM.
TX E Incamatfuis CR (Jonfohdattuit h^c nota, Incarnati.^ ua at. Ãonfolidatitia quatuorÿraduf inÃfÃwdunt ; lt;^om-folidatiua autemeodem modo cwn Lqxatiuit Elemtnta ex-^ , cludimt., ^rmciÃo igiturobÃeruandum^qÃoratione et^ritu^ iÃnet, quibtid mederiyohtmtu j in Gradibua conÃÃantx Ex bis endn mfiquitur^radut ^rum naturalium \ Tiam alia OÃiittnÃaüwamfanant^aliq, Ekbier'ibuamedenturtalia com^ 4I munibM Elceribuitalia EÃÃtojr^tty '^CaneroÃs^JjtdeconÃr CarntÃ^i^ quuntur qMtuor^raditsinbttiicmodum.
. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;*' wâ¢,âi ; Vit
Fraduram Oflium lanant;
AlcfamiUa^^ ' DiapenÃd^^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;CtnÃlidi:
Peruioedz. . ArtÃolechiar«tinedd,... Serf entic'd..
EerfoUdtd.J
24 De Gradibus amp;nbsp;Compofitionib,
â¢5 U Vulncra fanant. Balfimta natwalù i rHypericonis,
CentMtreti^ .S
Anethi, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;quot;â*;'*:*
'Benedi^lh nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;».,va /î
- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;⢠ï fi'*
'»V
' k 'tMK
VttgueitUJ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.J I {
Eulaertf AfoÃoleruntt gt;nbsp;fotw vulnerMnt. , ,,
Apoftemata amp;Vlccra communia fanant, Emplafirt EmftläÃraMtimmiata,
.â ûu^u\v?gt; EmflaÃra AÃoÃobca, .'lu^i.unhv.'ft yn^uenta AptflbUc4.
IIIL
,^^Efthiomena,Cancrofa fanant..
quot;Mercur^
' , CemPtÃtiod BraffatelU , .vUiS 1% aiu
hticfidniîadefle^ omnes Chirur^^quorume^o neir^ nùrn^demyélfoloftitiilo di^urn haSienut confpexii'âfiùt huCjinquam^fi^erate fimul Impoftores^Vtfemel a^ofeatis fingulos Gradùifiofim iuxta prAfcripttan^d eptibuf iam a'.» üquóifiGddiSi^ üièrtafiisj capà Videlicet illecebris Vefiro^ rum^cèbfÃi^föttcifif 'qnA/ttbinde dpannutia 'Bancq ho» föit'tdiiinhi^dftif^^^e irt^^^.;(ïl^pifcite qftAjo^ re» fipifiitCjis'd Ve/kis nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^afatrapiif atque Cataplafi
^atisjquiifnrjum^eorlum^or^ine confufo MÃcurruntftandcm yteram ntedendi rationem deficite.
. îiH.n;.â rar j â-n
iffilper alia à ÃÃerioribttB, quAfuos^radus ex Aquo t^Ãulent, euiufinodi funt yenena^ in quibtes yel tnaximè obferuan^
Liber Tertius.â k
'obferuamlifuntgradusj nepro ekmentatanaturaeoru in com» po/itionem ^ceptorumadmittantur. Trincipioi^itur introj^ii ciaturyeneni quantitd^^ tum demum adornetHrpondtadd'que in hancfententiam.
Vencna in Gradibiis:
|
I. |
II. â |
III. |
lïIL |
|
Simplex, |
Reuerbes! |
Calcinata. |
Sublimata, |
|
per fe. |
raca. |
t | |
|
Colcothar^ |
Spiritui louü. |
Tartarum. |
ArÃnicw, |
|
Alumea. |
Spirit. Saturni. |
Sciffum. |
Mercuriui. |
^Uqua yeneni^enera^yt ^raneit'BufonisScorpionis, Lacertij Serpentis 'Draconis nünoris, aliorum, quia non runtinlt;^redientia^prt)etereimda cenfeo^prieterTyrum^quifuo loco dicetur» Sunt prieterea^qutie MenÃ'uum prouocant: qua^ re inÃÃendis MenÃruis apÃrime accommoda Juerinty relata fcdicet inter reliÃua ^cepta proratione Juorum graduum^ iuxtapr^üfcriptn componendt ^cepta. Suntinfuper qu^eTu^ mores reprimunt P^rinam prouocant. tdæc omnia ig* his Ãmilia ab Experientia petendaÃnt^ Concordantia. Eldec de Gradtbns:^liquaqude hoc loco diÃderantur,aÃiduus Ãis indicabit'.nnnc de Gradibus Spa^yrorum^
CAPVT DEGIMVM.
induÃria Spagyrica quatuor Gradus eodem modo cu quatuor Elementis proueniunt^qui reliquos^radiis quan» â titateÃa yincunt. Torró ybtcunque poÃremus^radus deÃitf
illic piimus pun^us in Spa^yricisprincipium habetj in hunc mo^
' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;dum.
â ; f ?)
DeGradibus amp;nbsp;Compofitionib.-I.
|
'â¢HerbisâT, | ||||
|
- ⢠|
Radtcibus â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;⢠' ⢠t SemmwH^ | |||
|
oleum ex omnibus^ |
ole IS Refirris |
lt; - ... ». ^perdeÃillationefffv. | ||
|
⢠â â¢â¢â¢?' âv' |
Gummis FruLltbus Fungis ^yÃeis âi. |
â | ||
|
i |
* nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â ' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;t . nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;' |
He |
1I.â FFulture. ' 1 Columba Aretea |
j »Oleuntit |
|
⦠|
Coruo Fica^â^ |
lt; nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â5 - . | ||
|
Hl- Aqua Pitrioli^ | ||||
|
Lt quer :: Aqua Mercurialft. . | ||||
|
oleum Atgenti viuL-Viriditas Salii. - | ||||
|
k. |
' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;y |
iqua AluminoÃti'. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;, | ||
|
Calcinata. Olea.. | ||||
|
» |
Olea MetaUorum.- | |||
|
Liquorer^ Gemmarumr nbsp;nbsp;nbsp;. x | ||||
|
At |
Aurum Potabtle. Ejjituia Antimonä'.. | |||
|
; ⢠|
Illi.- | |||
|
oleum CrfÃaliii nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â . | ||||
|
oleum Bertin. . | ||||
|
TinHura: | ||||
Laf it Phtlofiphorum.
Mac omnia calida fiint:namâ^radat Sfa^yrici elementatS tollunt^iS-Jufer id^quod 'clementatum eÃ^^^adib,/nis tendant l Quaread co^nitionem iftorum Graduum requintur plena ac perfe^a Experiential Tt^t yideas prAparationeeoruni^qex ele» tnentatQ eoÃibifuperant elëmentatumfdeuenitint..
.Q£lt;
Liber nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'
f^eminibus^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.
?. CaraatMOnu \caryofbyllè-
iSlÿ'iiexTEKKKfiintyprîmttm
Radicibus J
fvt ex
*} AngeUca.
â ('Hebeni
â⢠luniperi JSandalü.
TNuba
rprudibus â¦{ Ãech X^Terextabin.
.. ex A EK E,/ècundtt»f^
S.^^dumobtinext^'utex
1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;V PhÅn ix
tVôlatilibusJ Acfuila â L Cslumba.
r Aura, Mercario-, Argenta^
T^Metallis «{ Cufiro^ Lothone^ Terro, Xj^lumh«^ Stanno, Electro.
^^lt;eexA (iJP A, teriium Bradunti ù» ^vrex
T Saphirs,SmaragdoyGranata^
Gemtnis « Topaz,io,RubinB,Hyacinthot
AmethjiÃof Cerallis.
Mineralic rAf4rf^/Ã, CachimtHy XjTÃ iky Realgar.
bus
/».ii.â ..? *.wV
.,V{ ââ¢. vv
Fitriolis,
iSalibuSjVt» AluminibtUt
Salibftt.
Reriïle, ^^uaexlgne,quart»)»gradttmvendicantyVtex^ Crjflaiïot ' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;⢠nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Arle.
De Gradibus 0;Connpofitionib.
EtpiceeXpriediblis quatuor elementatU defeendunt^ytt. Ex Terra.
Aqua vita, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Aqua circulât a, '
Ral/Ã ma dtÃillata,. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Liquores dÃillati,
Aues diÃillata. ThereniabirP
â Nuba liech â
^Retcrt.
Ex Aqua, Liquor Argenti,. Calcinata, Congelât a..
Ex Igne. Liquor Be rillt,,
Aurum potabtlCi
Sublimata,. j
Rejbluta, '
Refelutio Mer cur
Reuerber ata,
Liguer CryÃdlh,
Liquor. Arle.
poÃtionibtis ^T^eptoruTTU
yemadmodum inÃi[)erioiibiis libris ea quct I Gradtbu^. quot;Vnd cum dÃey'entiis eorumye» j hementer.commendauiftta hoc loco dtÃeren.gt; tiamtibirMfu^conimendodn hanc fententia^ Herbæ quitÃnt friÃdoe natwte^ex.Ter'' rujuon in âvniuerjwn accommodcc/unt omnibus morbis calidi«. ' naturtt ,neque calidi^ rurÃs ce^ritudinibtcs friÃdci^ naturne. Ex bis pptemgenera Morborum nbsp;festem quoque genera
QalorurngfL Fri^iditdtum colliguntur,cuiulmodifunt inter regt; Itqna membra,eaqudi Qordis /unt^Hccc i^iiiirdiÃerntia yel maxime obÃruanda eit in. huiics libelli ^rincpio cut titubes
à (V ö nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;prdfivi'
â Liber Quartus. gt;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;29
pr^fi^iturde Com{gt;ojittone ^ceptoruniyDt ea^qu^ Heqxit'i d(=gt; Ãmti/we cahdumÃtjfiuefrigiäwn y ab üfdeni herbispetanRir, Sic ea quibns Cerebrum deÃituitur ^fuas herbaas reqtiirMiL 'd^orró et/î Herbue in ymiuerfiim Ãint aut caltdæ. aut fiiÿdtef tamenherbæquæ SÃenisjunt,nihilprorfuscommqdant a^ri' tudinibns ^num : Qwcirca fub co^nitionem^raduum infc' quitur differentia herbarum in hune modum^ CAPVT SECVNDVM.
T\ ïffêrentiam Herbarum adhunc co^nofcemodum: l^rin^ cipió diiiidunturherblt;einfestemffeciesynacumreliquis ElemhiSy isr idiqtfum qiro ratione ac natura Aflri,quod ex æquo cum his in festem ff ecies coniicitur, ^orro qua ratione h^eeÃ^ ptimembrem ditiiÃonem recipiHnt^eadem qnoq-, ratione Corpus partitionem Ãptimembrem recipit^Ãn^ida^ Ãngulis tequalia ajffe^ant,Tteayqult;efub SoleÃnttCordi accommodanturj quit dupliciafunt : yteroÃb Luna, Cerebro^ id'que in^radibu^ ytrisq', : QiiiHfubP'enerey^nibiismedenturt'Qnæ fub Satur^ no)Splenem cofortant: Quafub MercuriOf Hepar defendiint: Qtufub louefPulmonem redficiunt'.Toflremo quafib Marte flint felli omnino accommoda referuntur^ratereayetà herb a imà cumÃmplicibus non re^anturà HanetiSjneq'y 'Elaneu ab ipÃs: tarnenÃngulare quoddam dominium exiïlit in quolibet Elementofitra commixtionem alteriusv'f^ ... nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'â gt;!
quot;quot;quot;â¢quot;rcApyr' têrtivW.quot; .â
A Ti co^nitionem eortim Elementoru qua Cordisfintyprin». â cipio'objeruandum :,Quicquid regeneratfordifinitimum eÃli'VtAurumyMeliffaÃSlulfayijfc. 'Er.atereayquiequid abult; mitThlegmajinteruenientenatwa eins reifrqgrantMyad Cere^ brumxffcrtur'jcuiufmodi funt Tlpfa-, Camphora^ Mufcus^Mm» bfaiEorrO) quodfanguinemautextingUitaut calefacit^Hepa^ tiinferuit.Qwdyrinamprouocatet ffèrmaad au^etf^nibns:
VÃT- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ïgt;7) iif
30 nbsp;nbsp;nbsp;De Gradibus ôc Compofitionib.
QwdyitamLongantconferuatyJ^léni: Quod deoppilat^ moni, Horwn co^niùo in Ãxperienùaconfiîiù^fed ineapo^ ttKs,(jU(e ex Thdofôph'tay(hoc eFij ^e^eneraüone) quantqu^ ex'Medicmay(ideîi, deMorbo)^ imô qult;e ex tranfinutatione n(iJcitur:lSLamibicùmntedtca,tiimphtlofophica Ex^erimen-» ta cwcurrwityatqueadeo propritatque^enuina âVniufcuiujqtte rei DiatbeÃs deprehendttur.
CAP VT QVARTVM.
â Ã^ Ognita igitnr Tranfinutatione qu^feptem fpeâes cùm ^^^Ãi^iditum,calidi indicaty^ob/eruandum : Qutequtdre^e» iKYal, idyquodinueterauitf expellityac mnnditieni ad/erty . remwte^ramatqiadeo incorruptam reddityfubeandemf^eciê eoncludi y fine idem ex fii^ore ^Ãue ex calore Elementorum fuboriatur,'Erteterea,quicquidintranfmutatione humoreifolt;* perfluos conÃtmit^yyt SalÃproÃtatem Eun^t tollityqtMreyprlt;ied fentiÃimum. remedium eîl Cerebri. Hoc loco obÃeruabis y Her^» bas non ea ratione adminiÃrandof) quia Lunar esÃintyÃd quia Lunaria in fui poteîlatemredi^unt acco^unt. Ter Argentum enim aut Lwiam nuUo pa^o Cerebrum fanaturyÃdper ea po* üùsyqute cum hispugnant. Torrb quicquidaduerfu^ ruhiginem acputrefa^ionemmuniti;rin eÃentiaconferuaty^t Fixay quoi in tranfmutatione Metallorum deprehenduntury eadem ratione Splenem incorruptum confiruat. Sic quicquidÃubÃantiam ac corpus in Itquorem rèfoluity Hepar confortât, nbsp;nbsp;id quod repU'
gnatyexpellit, Qmcquid autemeoufq'yrefoluit, Mtcontrariafe^ paret inter fcyad^ubnonem conferturycubtfmodijùnt alkali in. Stanno. ToÃremo quicquAprlt;ieparat resyt^eafdemidöhéo^ redditaugmentis Eranjmutationum, cuiufmodt Juntcoiun^lio^ nes Arcanoruniy'Vel tn primisÃurpandum eÃ^'gt;. Harum rerum experientiam ex Tranfmutatione Ffatura pete. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;interim
in tÃis.deplorandis gradibiiSyneque inÃigidis defcviptioiùbus
â H âA nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;herba^
Liber Quartus. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ji
herbaruïn,(inaiCodices inÃlÃhabentt'viiam'vniuerÃim contere:2^n eiiimferuientM Ãint,fed potiüsÃeuientiaaduerfus â^ulmonem.
CAP VT QV'INTVM,
Tgt; Orro, quaratione lèptemjpecies pradi^a in quatuor Elenientis de» prehendanturjquid fciiicet ex TevrajquidexiAereyqutd ex Aqua, quid denique ex I^nefitjfequentia indieabunt: exquorum defcriptio-' ne, modum componendorà ^ce^torum iudicabi5,idq^ inhancÃntentidt
Quae ex T E R'R AjCalidae naturæ.
|
Cerebrum V/ndjfcwSrf-lis. Uquor Vi-trioli. lâquor Lunarite, |
Cor Effèntia HelilJè, Effèntia qu'mta Auri, |
Renes CorreÃo Sibette. Effintia Satyrio-nis. ' |
Hepar Liguor ; Braffà -teUtCf lAatiM^-Xiloaloes. |
Splen lAyüerium Ellebori nigrh yaleriatMf Verbena. â 1 |
Pufcno Extrd^Jto dé Fui-moite, DeV/heà , |
Fel qmmju Effêntia Chelldcr^ nite,, |
|
(itloen. |
lAateria |
Quæ ex lAateria' |
Terra,] Li^Mor |
quot;rigidæ.. CotnpoÃtioi |
lAateria |
CopoÃtio |
|
Laudani, |
Simoco- |
Sente. |
Candif |
Forts. |
Agreflte, | |
|
de An- |
lAateria Perlaru,. |
rum. Ãf.' Stincoru) |
Q^Sangui nis. |
ConÃtiio, |
lAateria Sulphu- |
CopoÃtio |
|
therâts. |
lAateria |
lAateria |
(^^Gaman |
Dubelte- |
' ris. |
Balau- |
|
Saphyro |
fern. La- |
drete^CL |
leph. |
Materia |
Ãiarum. | |
|
â¢Â» |
i rutn. - é. |
üucic. ^PVT |
chorea, SE) |
CT V M, |
Ologan. |
Quæ ex A E R E^Calidæ naturae, ⢠Cerebrum» Cor, Renes, Epar, Spien , Pulmo, Fèl U--__ . J lt;___â:âgt;â '------J
Nutii nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Uech nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Tereniabitt,
Symona. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Hallereon.
Quæ ex A E R E,Frigtdae naturæ. -
Halcyongt; nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ikch crudum nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Arles crndam,
|
32 |
De Gradibus amp;Compôfitionib, | |||||
|
VG A P VT |
â¢SEPTI MVM. | |||||
|
t |
' ^æ'èx Acv AjCalidæ naturæ. |
P |
t | |||
|
Cerebrum |
Côr^ |
Reries â1 |
Hepar |
Splen j |
Pulmo |
Fel |
|
O/ejwM Mer- |
Ak««» po- |
Ãlfentid |
Myflrrium |
magifleriurn |
Ffoj |
Crocus de |
|
curij l.unlt;£. |
tdbile., |
Vitrioli. |
Mercurij. |
de Aj^hal- J |
Marte. | |
|
Ejjcntta Ar- |
LigüorSo- |
KyÃerium |
to. |
Lxtradlio |
â TopazP | |
|
^rnfi; '' |
phürè. t |
P^ubédà deâquot; t |
â Stanni. | |||
|
lE^ntta de |
oleum de. |
Vlos Vene |
Antimo^ |
nigro. |
'Talk refo |
èferre. |
|
fexto,idejl |
feptimp.i.^ |
,, lut uni. |
t' ' - | |||
|
Venere. |
Satur'ni. | |||||
|
QuæcxAqvs Frigidænaturæ. | ||||||
|
Succut de |
tti.arcdÃt£ |
TMura, |
Spiritus |
fäyÃtrium |
vlos de |
Verrugo |
|
Atnetht/h). |
btriu^g;. |
Lapis de_ |
Saturni- |
Vtercurij |
loue |
de quitt' |
|
Liguer de |
'Talk alhi. |
PhyÃco. |
Effè de |
coagulati. |
crudo. |
to, ; |
|
Granatfs. â |
Plumbo. | |||||
|
CompoÃtio ' |
. A | |||||
|
dèGemmù. |
tâ |
.ü. âv... |
.il |
⢠9' | ||
|
t |
CAP VT |
OCTAVVM. | ||||
Quæ ex IG NI Calidæ naturæ,
3) i â Cerebrum, Cor, Renes, Epar, Splen, Pulmo, Fel' ; r. .y nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i üojhch cal. * nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'
. Quæ ex IG NI Frigidae naturæ. ,a 5 ÿti
⢠' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;. lt;nbsp;ï. ArcanaCryjk.lli,
â â â 'Aïagifîtria 3eriUit y â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Liquoret Citronlt;ei. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;*'
CABVT NONVM.
O^nitis Gradtbus (S' Tpeciehnsgraduumjtum demum ag^redere comfjoÃtwnem ^ceptorum iuxta pr^tjcrt^tum fequentù^ Quemadmodum quatuor Elementa funt, fie quadruplicia ^cepta funt adornandadn banc fentenîiam.^lia funtgenera morborum quee terre» na remédia afêEiant, yÃia defderantaerea^ Alta requirunt aquatica^ Alia ex i^nipetunt. 'Principiô initur obferuandce funt ceÿ'itudines in pree» di^is feptem membrii, inter quie fedicet Elementa referantur : îfam inde funt elieienda Simplicia, quibu^s Compofitum adornesj pro rations dim
Liber Quartus. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;3î
ci^n^radnum tum speciernm. 'Proinde in Elemcntatis tudinibMiffuta Terrenu, Compofitum non efialtiùs apffarandu Juogrndiiyfedineo ipfogradurelinquedum,Similiter in Ãereis, nihdex alienis Elemente eîl admifcendum, Eodem modo de CiiteriselementiSiAqua^'iS'l^ni iudica,Sed ygt;tÃngultii te^ritu^ dinesÃngulUElementù accommodes,hoc opus,hic labor eÃ: Tdam indeaccidit communis Ule error^quifubinderepullulafcit in 'Eodagrayin'Paralyticis morbis y cæterts^ id genus y propter pr^poÃeram medends rationeyquam homines imperiti aggre^ diuntur. ExemÃum lgt;abes in Epilepfta :Ãecies EpilepÃlt;e Ele^ mento aquieÃibiicitury quareex bis qu^e deineralta 'Vacant nanda eÃ, Ãc de aliis quoq-, iudicandum.
CAPVT DECIMVM.
T) Egnlasgenerales de compoÃtionibus l^eceptorumin hanc quot;^^Ãententiamaccipe .FniuerÃi ^cepta,qu£pro elementalïb^ morbisadornanturÃex rebus conÃant,quarum dute ex ^lane^ tiSyduæ ex ElementiSydeniq', duæ ex dÃtrcoticisÃnt. Qttamuis etiam tribus confici poÃintyita quot;Vide Ãn^lts alterumfolumre-cipiatur: tarnen infirmiora htec/unt, quà m qtue admedendi ra^ tionem admittendaÃnt.Feruntame^ Vt ad prior a redeam, 'Dutt funtyinquamyquæ ex ^lanetU conÃant yhac rationCyquia Medi^ cinam conciliant ac corrigunt^ Duee ex Elementisy 'Vtgradus lt;^gritudinisÃiperetur:poÃremo du£ exlgt;Ãircoticis,hacratio' nCyquia quatuorpartesprcedihiiie imbecilliores funt,quà mq:(Ji morbum ante CriÃmexpellant,Quarehoc loco de CompoÃio^ ne obÃeruabis potiÃimiun y 'Vt creticum diem anteuer tas. ^d huncigiturmodum adornata ^ceptayapprime'Valentinmor.^ bis,cumacutis turn peracutis, lt;(^peracutÃimis , qua quaqua^ uerfum~agas.
CAPVT VNDECIMVM.
'n Oïlremb de Tonderibus nota regulam fequentem t princi-. pib obferua gradum y vincatur ne à Medicina gradus, an «7)
34 Be Gradibus ócGompofitionib.
^uaquauerfiim cumgradu Juo confonet,fed ita, Vt hlt;e triplice^ ]jgt;ectes feje tion co)runil)antyfub^hi)ic did^one pondera inhanc fententiam^Trincipiosqud ex TlanetisJuntyadquaîuorparted rtfer in ^ceptum : Q^ ex P lementisjadtres: Qude ex N-ar-^ coticii,ad'9nampartem,Etygt;tclariùs innotefiat cofiltum,con' feromeaddUCompofita^quæiuxtamodumpreeparandi conlt;' fePla funtfiihwic modum, ^cipiatur Effintia 'ï^lanetarumi EJfientia Elementataj deniquefilarcotiwm purum: aüoquifi Jubfiantu admittunturinponderaydeprauatur^ceptu: 1gt;{oh enimexmultitudme^raminis autfiÅniduxta CataraPlicorum prlt;xfcriptumjedpotiùs exvirtute natiuayhceccompofitiofiat^ Hlt;ecde Compo/itione^ceptorumin^enere.Qua rattone au-tem fin^ulai ^cepta fin^ulis. morbis accorfimodanda funt^ ^quintus Liber indicabit.
Tgt;E GRAD IB RS ET' ÃdmpafitionibMiS-LIBER Q VINT VS'.
CAPVT PRIMVM-
Rncipioin defiriptione^ceptorüdiuide mor3gt; W bum in quatuorfigt;edes,deinde bas fiecies inter ^Elèmentarefer,gradumi^,qui occurritiaccipe'j t^iuxta modundnfiquentem procédé, ^orro fiaccidittranflatio morbi dèquot;sgt;no in altumÿra^ dum, recipe eundem^radwn: fie enim permanent (e^ritudines primigradusyquæexlerrafùnt: ôeeundi,qu(eeXÃere :Tergt; tfiquieex Ãqua. Et quodquartum attin^git, perfiolam TinPtui ram finarioportet^altoquin nihil efi,quodhuiejoeo 'aecommo^* dart poÃtt, (Erotterea, etÃinfipertori Libro I^eceptumfix partihus. adornaripr^efiripfi.^ tarnen, tribtts confictpoterit ; aut â . fiiperiamp;^
â Liber Quintus.â ' â
fuperhra lt;iul^caYiy^L(iuodecitnad()A):eant:.Ãut adhuncmo» dumdefcnbit'vt eoriimyqudt Tlanetarum fwitjCiuatuoryqn^ii EtementatimmfduiOyqux ^^areoticorumj'Vitufn recipta^'.fed ita,ygt;tporro pro rattone huttt^ defcrtpüonu di^era^ pondue in. hancfèntenttatn. ^c.de hiiqa/e 'Planetarnmfuntidrachmof quatuor^de Edementatiif drachmas tres^ de Narcoticis drach-mam 'gt;^nam: Ãc in Pondere^yttonautemin numero 'Simpltcium resconfiÃtt.^trÃtsad DoÃtn^non adponditStneq'y adâ^cepin refertur Vis atq, adeo effeElus earum rerum : quæ in huius ceptideÃcriptioneadmittunturfyftin hts^qtM ^lanetarum funt^ maiorem ener^iam depr ebendas,qudmin Elementatis.Sedhoc DoÃos eÃ,non ^âonder.is,neq', ^cepti: QtMre fuperäor modus tobÃruandas eÃ. PoÃremo,i)dignisperitta medicoe reihov loco arequirituryne medendi rationem ante tempus ag^rediareJed äta potiùs rem tra^eSfVttlltc,'^biopus eÃpur^atione,purges: EbifanitateÃnes : Ebi con/olidatione^ cotjoüdesÃn banefen» tentiam, ^tfequitur.
QEWr SECVNDVM.
A 2) contpoÃtionem ^ceptorumiquæ pro Eaxatiuis pr^ ^â^^Ã:ribunturfduoÃntneceffarta,quse aduersùs laxationer» di^erunturj aliud quodconfor tatj zsr aliud quad miti^at, His i^ituradbunc modum diPpoÃtis, citra omnepericulumexiîUt ^c^tideÃriptio. Trinciputi^iturjquodad Ãonfortatiuurn at^ tinetj ^c. Aromata, Cinamomum,Caryepl:yüos, lgt;Jucemmu^ fcatAm,cateraq',id^enus. Q^dautem adMiti^atiuuniatti* net,^c, Anodtnaddqj ad minimum pondus. His duabus rebus erumpitcorre^io eorum,quotquotin^ceptofunt.'b^quehoc loco obÃeruandaeÃdijÃrentia,quid Eholeram, qmd ^hle^mA pur^etjfedpotiùsintuenda Exper'tëtiayquidcui pi-æfiet,quem' admodudemodo ^harmacandihabetur'.^ivrvandienim ratio omniumaximumeÃ^quod Hxdic^A rei peritus obÃeruare debet.., i 7) 0
36 DeGradibus ôcCompofitionib.
CAPVT TERTIVM. ⢠â
;C Xemphmi in Laxatiuis: quitVomitum ciefit, adhunc mOi»-dttmdefcnbiintur. ' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,
^c,Ellebortalbi dra(h,j,
(jnamomij TSlucismufcat^j ana drach.Ã.
Sued de Thebaico fcrup.j. Htec defcriptio indicatf. ctini pondips turn naturam Vomitiuorum^quieperÃcejjümetid, pur^ant in hunc modum :^c. deP'omitiuis partem ynam, de Confortatiiiis tantundern, de Tbebaico fucco tertiam partem Ãmplicii laxatiuorum: Deiniuxta confictendi modum di^ere^, ijTpro rationedofeos adminiftra.Autin banejententiam ;
{p^c.Mitbridati, ^bde^bes\anadrach.Ãgt; â¢
Sued de Japanere fcrup.j.
^riedpitatidracb.j, ConÃee adformam.^ Aut ad hunc modum :
Cataputieef Titbymalli,. Elleboriyanafcrup.jèi
Anifit Foeniculi^^ CrodMartis,^
Terree /i^illateey, ana^rana xy.
SuedThebaidf . de!Papauerey delufquiamOf, ana ^gr, yÿ, Dtdpone adformam. SiautemperfeeeÃum non operantur Fomittua^ cuiufmodiÃmt^ Q^abarbara, Coloqunitida^ctetera^ id^enuój ^c.ea quae in^ terbaxatiua efficacÃima funti^ tn tertio graduconÃflunt,eaj adConfortatiuaconÃrjiyaddeeimamfextampartem 'bÃirco«-ticorumÃn hunc modum.
^c.Scammonenedrach.j,
Spederum de Gemmiiy. nbsp;nbsp;Diamufd^ ana drach Ã,
OpqÃrupÃ. mifceadformam. Similiter de^abar^ -bar a Cteterùq, iudteandum./Proinde fiÃeundumgradum at» tingunty adde duodedmam partem ISLarcoticorurnyqueinadmo» dum fieri confueuitindlhurbit Hermodadylo, Ctettriiq. id genu4,Siygt;eropri}num occupant, nihiltmmutaÃdymd cum.
' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Conform-
* Liber Quintus. [ _ lt;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^7
QQnfortaùuùita coniungefyflcoifulto cwnhisa^nSynumfóU^ CAlidahabere'Velii:eainteruenienübns Ãonfor^ tatiuis^roipara in banc fententiam^
^c. Diagrid^i y^^ariciy CydaminiSidnafcrup.j^ Corallorum rnbeornm fcru^.j.
p:rnf),j,
yfut in hunc modum : nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^ec. Vomitiua '(sâ. laxatiua mix»
timdtatarnen ytpondns[unmferuetur^ftrinque^at^'i ita centum du^licajdein ad formant mifce. ' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;..
CAPVT QV.ARTVM..
JN CnraüuitÃue anteÃueposlpur^ationemiuxtaperitiam ^ThyÃcesdefnbuntur^cepta tnhancfententiam, ^rinci* pio Ãngulacollocain primumgradumïproinfftranjmutatur morbui deprimo^radti in fe:cundumide tertio in quartumf^ militer a^ftn hancfntentiam^ In Ideritia:
^c.Locuflarum drachf Qentaurete drach.f ^bifolte drach, if
}AiÃ:e iuxta pr^efcriptum ExperientiteÃnteruenienteyi-^ no: dein vice 'Potionis adminiÃra^ Eiufnodi (l^ceptofi non fanatur tn^rotmfecundumi tertium) aut quartumgradum in» quire nbsp;nbsp;nbsp;in eam fententiam quam pneÃripfi, ^ceptum de^
Jcribe, Itaqiie tria in compoÃtione ^ceptorum conftderaif tur,Specificum Planets, cuiuÃnodijunt Eatufci.i.auriculae murii'.Elementata natur^e^Vt fentaurea:poÃremdPfiirco' ticuy Vt^bifolte^vt Opium^ Porro quamuis (fentaureaple^ nius operetur elementatis, tarnen hoc Experientia requirit» Qwd autem pondus in prtejenti P^ceptocum recula pu^nat^ in caifa e i l tarn dida ExperientiaiqueeP^eceptumex fui na» tura^non autem ex pegulis colligiL- Sic etiam in Febribips:
P^c. Fledaris drach. j. ' de FeÃudinibuä drach'. Sued de FhebaicoÃrup.j.
lt;7) I»/
jy De Gradibus Ãc Corapofitionib.
Qm autem [equwuttTy fändern ratioiiem cum fufteZ riwi de/o iptioneyijuti/êx partiâb^ atft ^dur4bMlt;:or}Ãätd}a^ bent. ^eto mahm E-Xpevientiä qudtnnudam ijli^mlttera^ rumdeptSii9nent'lt;eorum,qHi jtdù results Ãndent.
QJ^INTVM.
TN mmEo Caduco t y^bi ^cepnum cotnqxffitionem in teriit ^ÿraâu de/ideratj Qom^ojitum non habet locum yfed Sim» plex tantùm adminiflratur t Vf per Ãfiritum f^itriolif i^\aÃA id genui t In primo gradu deÃcribirur ^ceptum iuxta prt/^ fcriptum primi ^radui jiindjanc fententiam. In I^aralyfiad^ tnunflrantur Co^âfortatiuaperfe yt .Aqua Vittiiy EJJentia La^ uendtda Aurum potabtle, bquor Gemmarum c^eteraque id genus,: Sic in quarto gradu recula obferuanda eU.
'^orro ft duplex Medicine \gt;Ãus inaderit falicet.^ intra cutem ifT extra cutetn , ÿt in ^aralyÃ: 'Paralyticis is- congt; traSlis bifariam adminiÃra : Intrnfecus tuxta modum fu.' pra pi ^eÃrtptum 'â^alfamum autem extrinfecus iuxta Expe^ rientiam, quemadmodum modus admimftrandt habet, Sed ea qute ex 'Baljamo conficiuntur ad hunc modum accipe.
*al nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;duntaxat ea ^cipef'^qutt ex Tlanetis funt^ ne,^
tiejpice. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;hrterim Elementata yide^ ne que idarceitiea : rt in Ãon^
tra^uris fummum Experimentum ell fpecrÃcum Serpentis nteydeindepinguedo,^qu^e exHebenOt HominibusÃlerpen» tina^oleo Elucum^oleo Guaiaci, Cteteris'queidgenus elicttur» In bancpententiam innumera 'lutttf qu^e Expcrientiam, «0« ^gulasÃequuntHrâ.IÃim id genus morbi per ea, qutelotigo iiT aÃiduo yju eruperunt, fanari mautdtf quam per canonica ^ce,^
ptn.
cApyr
â â ' 'Eiber Quintüs^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;3j
' CÃPVT SEXTVM.
â¢* â
TZy bMrrMtiuis cwn Exf^erienüatwn^guU fuut obfir^ '^uandit in hunc modum. QuKquid eïi âPlanetarum, exa Slè inquire, in quoto fcilicet^radu cum Incarnatiuis conueniat, dtniquequa ratione compsnatur, quemadmodum in fra^tra OÃtum /equens ^ceptum indicat : nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â
^c. Ãonjolidiie,jiriflolochilt;£ rotundd,Ser^hinlt;tanalibà Porro etfi infiniti prreter hunc habentur modi medendt OÃtu fraEluraidamenquicquid^rdteridjquoddi^umeîiJjucadhti^ betur, incommodât, prafentem medtcandrrationem impelt;f dtt.TSbeque hoc locoÃlentio pr^terenndum cenfeo,'^aria Con^ Joliddrum^enera,acmulta^âPhrlt;eterea Serpentinarum co^nitä incognita-, quæideonon recenfenturdme,qttianihil tmpe.^ dtuntpondusÃedinidem iuxtaprrefcriptum referuntur, cttra reÃfeidum cùm caloris tum Ãigoris,qutt defcriptionem Cepti corrumpunt. In yulneribus autem,/equentern compO' nendi, madum obÃrua. Principio collige in ynum qu^e Plane:^ tarum Ãuntac ÿulnerum, Ãngula iuxta Experientiam , in hancÃententiam: Q^cquid ediÃalÃmi crudi,ad oleum redi^ ge per ExtraEiionem,ij'idipfum pondéré Ãquali,citra omnem additioneut cùmcaloris tùmÃigoris,ita quot;Vt foils Specifiek im» morerls, Inhunc modum Gummi tra^ari debet tn EmplaÃrk, fiue Vnguentis apofioticis ,nifi quatenus fextam partem ergä reliquas dpecies complent, (tsr quinque reliqu^e partes dpecie^ rum Ãmt,lt;^S'cor pus harumrerum pondera quatuor habet, Po» tus autem T^ulnerum iuxta Experientiam in pondera refer tur', , idipfiim intentins aut remiÃu\s,in hunc modum :
PgS,Pyrula M, fi nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i ât
* -- iperuinca, T)iapenÃlt;ie,ana'MÃ!, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;-, â
^gpi^nonij M,]Ã.
Jhm fi fuerint altjprafiantioresab illU ad has deficé..
40 De Gradibus amp;nbsp;Compofidonib.
Toflremo etfi niulta funt^quA hoc loco de ^eccptis ^ulneri deÃderantur^ tarnen citra Experienttam, l^cep(orfgt;m Mater eH^ régula comprehendi netjueunt.
CAPVT SEPTIMVxM.
T N. dejcrifiüone ^ceptoriipro ^poÃematibu^^principio ob^ ^ferua^ nihil eorum hic adniittij quæ in fuperiori capiteinter ^ceptarulnerum referenda diximns Jed prêter eajCjua ^la netarumÃuntÃmuletiam Elementata conÃderariy^tt quot;Vtraq^ conueniant, Ãr^eterea dtjjofüù ita ^ceptùynihil de hùyqult;t pub'efaciuntjaut in loco purgant^apponi^ cuiufinodifunt Ma* turatiuayi^Eaxatiua.Eîl autem huius^ceptijtecratio naturay yt Gummiylncarnatiua,denique quae Elanetarîifuntf in fubfcriptum pondm digerantur. De Gummi fcilicetpars ymaprodeat, de Incarnatiuis tres y dehisy qiu ^lanetarum funt, reliques dua, in hancfententiam»
^^.^c.Gummorum 'Bdellijy ^rmomaciy Galbaniy Opopo^ naci ana dracb, q.
fEhuriSy MaÃicisy Myrrhtiy Mumuy MrÃolochU rotundtiij Aloe epaticiy ana quot;Vnc^Ã/
Flor. Aerts y Qnnabrijy OruJJ^y f amphores ana vncj^,
omnia dt Lithargyrio elixatOyautMinioyaut nuda Ce* ray admixta folophontay in ynum cage: Atque in hunc mo^ dum digere EmplaÃra communium Vicerum ApoÃema* tum'.'PoÃremb yt forma EmplaJEi accipiantprædi^iay^c» cùm fcramytùm Ãerpcntinamy^jr idipfumpro Experiential
CAPVT OCTAVVM.
T TÃ Efthiomenis, aut fancroÃs y yt in Serpigine y Koli me tangere , Cteterisq^ id genus y lt;nbsp;tres modi componendorum ^eceptorum objeruandi Junt : âPrimus ex yirtute Planetaru erumpe,ylt;iy*yniuerfa Vlcera citraadieDionem alterius fanatj cuiijmo'
Liber Qmntus. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.41
cuiufmodi esi 3rafjatella: Secundus ex bis j per medtca» mina Efcbarne, in hoc prlt;eparantw : T^ertiw ex medicamihi» biit 'Eræcipitati elicitur. ^ceptunifquod adprOHOcandumB^ fcbaram facitjddhuncmodum defiribitur.
^ec.demedicamintbus Efchara partem ynantj . de y4qua ^ra/fà telld partes quatuor eandem Aquam 'vfurpa.
^Iterum edt^ ^cipe decimam fextam partem (Priecipitatorumj^^idipfumadî^nguentum ÃueEmplaflrum ApoÃolicum,lt;(sr adminfira, H^c quamuisttafe habeant^ta^ men non nià Mercurialis flatuaÃint eorum y quæ Experientia palam indicat,quamy)olo 'vobisejjè commendatiÃiinam,yt'v*â ntufcuiuÃque propriamdc natiuam yimpei'noÃcatis, C J Ve-Ãra Experientia^quteieiuna acaridayuno nuUa eÃyadeunijcui yelut ApoUiniLaced^emonio quatuorinjùnt auresÃeficite^
LIB.ER SEXTVS
^DE TyOSIBVS.
CKtVr PRIMVM.
N Dofibus âVero deÃ:ribendis prteteridquod (ttperioribus quinqÃibr'u traElauimus,quan^ tum ad Qomplexiones j atque adeb .Aretem ipÃm att'tnetÃiendumeiiidyniuerÃimyquod ^^^natuneprobandum yenity eins Videlicet reiy
Cut US fibire Medicics audet proninciam. Hoc namqueÃlumy quod ipÃs etiam oculisprobatur, 'm DoÃbus conÃderari de^ bet. ObÃeruandum igitur inprimisy 'vnamquamque doÃmÃe^ cundwn proprium ipÃus ac yerum ^retemy^el cahdo confia ÃerCy^ielÃi^ido. Vbi etiamfiiendum in ^cept'is component dü^necÃuniidumy nec Ãccum ( quantum ad doÃm JfeElat) conÃderandum ejÃ. Sicut enim principib duas tantum effè Complexiones indicauiyita etiam dupltcesÃilummodo quoque f7)
42 DeGraJibusôcCompoficionib.
dofèsexifiunt.'Ham^'ailtimcalidi yil frigidiquicuncjuepvfhâ lènouerit, eidem quoxfuenonfûlùmficcum nbsp;nbsp;humidum etus
adiHn^iumeJJe,fedlt;iS'Ãccum refolutumiS'humidum coagula» tumdjaudquaquam i^norabit. 'PmUreaÃire quoque dcbes^ calidolt;i^ fie CO nullum pr or fies inefifi âVely^rcanumj'Vel Ania^ dwn: QMndoquidemntillusetiamrnorbus exurÃt,quihorum alterutrum folummodo petat. In caltdo fri^ido rci fiumma ell. Ilia namque Diathefisyelin caUdo dominatur quot;VelinÃb' ' ^ido : Qiiufqueyerb morbi inclinatio htncfola eli^yt aluru-trumdMedico fiolùtn,fiue ca.ltdumhocfit,fiuefrigidumjobfe)gt; uetur, Quilibet autem^^adus^Ãi morbiDofis ell, Quocirc^t ex^radu quoque ydofisaccïpi debet: Id quad y elignis compas rationemtelügas licet,qui ynum tantummodo^radumbabety Atqueùquidem^r.adusper fie folies ad confiumendum fibi con» trarium.abundè (Ufficiens eîi:. quod quidem fecundùm calo^ rem ell. Hand difiimilimodo omnis quoque ^lacies ynwn^ quoqüe habet^radum ad infilgidandum membrum fiûfficiengt;t temjdquefècundùmfrions, ^roinde omnismorbtes ^radurm fiium habet,nec plui,nec mimes, Eodem quoque pallofe hagt;^ bet oA â^numquemque morbum dofis. âEiper CaÃor, dofeslt; morborum fiunt,yt fie dixerim ,piperinorum caÃoreorum» (fteterum alites morbus eît,qui dofim fiiam ab tgnepetal, Sper* miola isquot; Camphora ynti habent^radum, eundem yerbmorbi qaoq^^quifint ex ^erfitcù,^radum occupant. Vndefit, yt Sper* miolà (fiamphora eorundemquoq^dofis exiÃant.Sciendunh yeroitem,resfdaturanon^adart ex^equo a.Amorbos,quan.*-îum. refert dofim, yerùm ynaquæque ^radum fuum, habet tnorbo fuo ^amp;qualem, atque
is eH T) ofieos^a^-dus , nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;' -
â¬ÃPVT
Liber Som». ' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;43
CAPVT SECVNDVM. f
TjOrro quouiam yfnus/olnmmodo gradus tît^nec
lii t^csttifn tn calidOiquà m in fri^idoaltius ^jiâadatw alia: 'd^r^cipuu cert£ , ad mueniendam dofinifÃqualitaf.Qlt;X' ter Hin in rebitsiiaturit i^rin niürbtf 'vlrinqtte X'nipseïl^radiu. Tsleqâ^e etiani vllns morbtt^ deteriorfit eo quoeiM medicami^ nts vradnseïlaldor: Detenor enitn,nià iuxta natura nobdi' tatenitnullus fieri morbus ^oteU. Ãd recipendam Verbin hit dofini^ab Vtraque pafte confiderandaeîdcofiia, Hutcitaque dofimaccipe: Morbi copia abundè tibidojeoîquoq^ copiamo^ .ftendit. Quocirca fiire oportet Meda um j qualinam pondéré mor'butgrauatutfit: Tantudem enimponderis Medtcina quo^ que do fis fibi Vendicat. Quamobrem obfirua pondus admini^ firandum ej^Cy non^radum : In Ijoc enim fitum eîipraeipuum,, quamlibetdofimreperinndifundamentum. Ex numero fiqup* demhocprodtre debet^non exearumrerumcorpore.^ïimwn itaque esl^ Vt leipfim curet Microcofmi yires^ij- non me di» camina adhibita.Quamprimùm enim morbus ad aquaHtatem addu^us fueritfeqmtur flatimyVt ipfa natura^quod fibi ipfi contrarium e^^uret, ^troindefciendwn, quamhbet dofini non vitrapraddlum numerum,qui ex morbo[umitur^vlur-^ p indam. [n ipfi namquenatura vi^inti quatuor comprehen» dnntur: In quo numero etiam Mediana iqfi fumi dehet^Vt quemcunqtte numerwn atti^erit idem ex Ifatura fiunatur ..dnatomia. âlgt;^m'lt;tjinhac vi^intiquatuor morborum(vt ita dica^Mmuta lunt,Sic etiam in Medicina Z4.. Eotones exE Ãimt. Per h.ecifiturvi^intiquatuorminutajit.fr Eotones totE denijquïlibet Medicus adminifirare medicamina^notaÃe de» bettlet tequalem vtrdbique numerum in Microcofmum dc» ducat, Quo fabdoj f^irtus 1^atur,e ea eil, quiectaw ilt;^ro» tum. Qq^re notandum jfepeauwei^ euenire, Vt pErique
f?) ii
4M- DeGradibusamp;Compofitionib.
morbo iam himdefun^lo^nibilo tarnen niinùsyaletudinariis. adhucfimtles exiÃant^dque ex ea ratione^quod ipÃns natu^ ræ 'VirtuSj qu^e idcirco Medtcum exhtbere nequitÃn Dniuer^ Jumnon conJenM,excuinstandemdefe^u^nonex ipjo mor^ bo y Mors ducit oriÃnem.
QKVNT TERTIVM.,
C Et/qiorrode ViÃntiquatuorMinutis loquamurynotan^^ diintyquodin bisfumma'Vtrinqueytam naturæ^quammor^ bi (Xqualitas confi/iit. Tbi obferuaj morbum complexionatü fefe diuidereylt;i5'partim defçenderey partim itemafçendereyab
quot;^ÃlKcad yiÃnti quatuor I idque non quia ynus tantum Ãt ihorbus y yerùm quotquot morbi, totidem etiam è diuerfà Minuta exiÃunt : è.re^ione etiam.ComplexionumÃtcultasd Ãtpremo ad X.X[llI. yÃque afçendit.. Hinc. Medico igt; ^noranria oboritur yÃqueadeô,ytnullus i'n minutù di^noÃe» re morb.um queat^pneterquamperjolam doÃm, lÃeque enirh. bicineamdÃerimusjcntentiamjquodmorbus aliquis inters tia elquarta Minuta confiÃensÃepoÃii yeleueherey yelau^-gere: Sedpotiùs id fçlùm intelli^idebety yi^inti quatuor ejjè â Lotones y ex quibus doÃs proficiÃitur, Ft exempli gratia: In Caducoygt;iÃntiquatuor minuta Ãunty qute quidem totidem etiams lotones deÃderanty^ eîl tarnen hie ynus folummodo morbusy, yeleins nKirb 'iÃeci^s, DoÃm itaqne ytmueniasyexhibereû -boc Theorien nonpoteîl: ToteÃautem ip/a experientiaT\.am : yeluthiéreditario d natura proceditdojiscompofitay quocircai es feruariy is iuxta natur am adminÃrari debetyidque Ãecun-gt; diim Experientiæ dofim.Qùm autem hocipÃim in Experienlt;â tiam transferri debeat,principiointelll^asoportetj ytrum iHi^ doÃos MbiatomitieyCum ^natomia morbiprobe conueniatyiiecc ne. Ex quo fequitury inbocyige/imoquartonumero, ynum^' quenque morbum doÃm fuam affe^are ad^equalitatemyÃlue ' afeendendo : Eitra autem hunc numerum tranÃendascaue,
liquidem t
Liber Sextus.
45'
Siiiitidemjanitatem præïtare ,cùm natur^i Microcofm'i, tum extérnorum ElemUatorum^quando ea in corf)pre conueniuntf ojfiâumeîl^ Etperinde eltea Coniun^io^yelutZtnobrium^ quodMininmÿradaturdn eiuÃemodi itaqueExdltatione ele^ mentata 'virtutiMicrocoÃniÃi4gt;s /riebent Exaltationes : Ãc^ GranumprimkinScrupnlumjDradmam Lotonem abit :â âE^nnulla quot;Vero inEibram : qutedam etiamin maiores ÃÃdl:-alla autem in Talenta quoque,
T TdSienuidequot;virtutereinaturaediSlum eÃ: aliterautem^ ^habetyliydEutrefadiofuerit^yelSupérfluitaij'velSjm» ' denocha j quartan equidem dofimÃc adminiÃra.- EiuÃemodi enim SyndenochiusperEaxatiua pr^xÃmi op,ortetddq^^in hatte-fententiam, :9t omnelaxatiuum pro reÃolutiuohabeaturj quo^-circaexrefolutionedoÃm accipiasneeeÃum eÃl^non exlaxa^ tione^Exhacenimà ÃitnpÃrisyconfeÃim mutabitur in botnine idj quodp^rillamÃeri nullopad.opoteÃ,Scire etiam conuenit yos-Medicosy^t primo flatim a^eEltt reÃolutionetnprobe dd nofeatiSyVtcotnpofitaexbacdoÃinipunepur^arecitralt;f^ tioxdâ poÃitis^Qurequidem coyaiitioadeumdebete/Ãmodumi Quic-quidÃeÃeinÃlidam rejoluit aqud,^ianis decem conÃÃit: Quic^ quid quot;^feroinperÃbiam Ãerejolutionemreloluity^anii conÃdit Ãdummodo Ãex: Quod à yerocvnd cumfubÃatia materiali per' duratytriatantùtngrana continet» 'Eorro^quod mÃeipjoante fuamreÃilutionemadputrefa^ionemahitydehinc'Vero tn foli' damytergitÃubÃantidytegetabilemygranumÃbt^endtcat qua^ dragefimum : Ãyero in putrefadione permanÃerit y'Vel etiam poà refglutionem animalem putréfiât ^ o^uageÃmum tertium gratium occupât: Caterùmjquodinfuo EJÃe pprmanetjcrudam ytriuÃq, ÃexusconÃeruansindinise inÃipà Ãbjtantiamiad'^n' ciamÃqs porrigitur,Et Ãex matrice Aeris defcendat,duplum nunieri obtinet: ft yero exmatriceâ'Aqut!e triplum fibi eim
in
46 DeGradibusScCompôfidonîb.
numeri acquirit. Ex nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;aj dtmidium tant ftottdus perufttit
do/is. Hici^tttir obferua, quii adlaxaüonent neceJJtmafnntj nempefnonulla Soluta^qud à coa^^ulattsprefic^t û(M,diintdia^ taetiam doÃ:pur^are: Item fahdaadfotidafitmUter: Q^dant quot;Vero deinde laxare ex proprietate reloluiionK aîteriM : Ft Ifvfinniilaxatex'vtrtutetqua '»numquodq\ Ãccum refoluùiEt Stier à contrario Harmel ex cotunÃione.Proinde notandum ex hii omnibit^jpur^ationem nthilejje aliudt quà m 'Veluti in^ ^uramquandam^tarnenÃne colortstndtcio^qua i;r bdineralia reÃiiüt IST Tartara diffôltiittqnemadmodum idem etiam Ana^ tonäa inÃi 'ti partibnâ tndicat. Qum igititr TinElura quatdam exiflatyCo^imw necejjà rto refolutione animadaertere, quid^^ nam refolaendumÃt,qmdtie rifoiudonù Tincluram ajjtimatyet qu^ de materia refolatiuain Ãüd'ocoftno necejjarao adpareat^
CAPVT QVINTVM.
â ^r Tnc autem de ^loHinis (sr Cheroniis,qKtie ad bunc debet modum intelligijqtiod extt'anÃterfo per 'vimjalteram par^ tent Ãiperant yfecHnditm eiùa lliaslrinaturam'.fiquidemfolum ^^üollinum ÃiaÃram ejjè debet. Q^circa tale quid,non ex ^e' qualitate qiitdem , quot;Verùm potiua Ãper ^qualttatem per yim proficifcaturoportet, l^que^fera etiam exin^enio idicrocoà mijedmagts ex Aretis proprietate, ytnde etiam liiaiirum de* rtaatur^ quodYt morbum expelbtÃdque ex vtriuÃque nature yirtute : Id quod Ãcintelli^t debet, quod hic duodecim^ana diuidenda(unt,iuxtadoÃosnumerwn : Etfextum quidemgra* num prmet plum eÃ,reliquajex aqualitatem exhibent.In Lhe^ roni'u'vero, ab â\mo'vfqueadfextumnuniera,nec yltra pro^re^ dere,quandoquidemdimidia huiu^pars decedit, qult;ed fex vÃ-que ad duodec tme^. Cheronium nanq-, i^r^lollinumin Ãexgt; to numero medium fuum ajjamunt, '^numquodque tarnen cum propri9
Liber Sextus.. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;47
propriofîio lliaïlro : Quamuis e'tufiemodi dofeietiamfiiper qualitattm deduct queuntjex t/idtuidui ygt;irtuu^ lltaïiistqui nott JecMjUtq^, CrocM quidam fOperattonemJuamperficere poteïL
qk^nt:
ÃX'^icquidprMereade ^canisyE/Jà tis(sr Effèntificatis, ^^^Specificist (S' id^enusaltisyin eorum Dofibt^sfetendum eîlyud hunc habet modnm : Qu^dexjprtediiiisgrants ajjùmi doÃs debetfSui deinde ydreanumj Ejjatum (S'EJJentiale ^nd eunt SpecificOj E'irtute^ (s' Complextone lt;(qualtadtun^i con^ nenit'.ldque J^epado^yrt VirtutesArcanorumfuper txquali» tatem morborum etiam^ congerantur » Quamuif' enim, quo^ ties aliquaJ^ciesj toties item peetdiaris ac propria dofisz ni^ hil tarnen idcirco eo in Ibco do/is obeîi» 'Promde rur/itSy quid eo damnum infer atconfdera: ytfi Arcanum potenter admi^ niÃratum fuerit, (s detrimenti quippiam hincforte oriatur^ f ue in eo^paroxyfinoyfiu in alio quopiam^feupriClinus Hie mor* busmoueatury aut nouns aliquu inde pullulefcat non id üa^ rim idcirco Virtuti afiribos [Arcani fed potius eins corporis, proprietatesantea contemplareftn quo huiufcemodi Arcanum eH pofitum, E^lîautem poÃibile, Ift in yno tantum fimptici,. rompofitodnaturayCwn excelleru aliquod Arcanum y turn et* iam iuxtà maximum noui alicuins, aut etiam y^eteris morbi yenenum y fmul delttefcanL Vbi obferua^ in ex natura com* poÃtisy'vtadhunc modUm confiruetur dofs y ne corporis quot;Ve^ nenum nouum, (s peîltferum aliquodj fernen infirat i E't ex yifealeo patety qui ^federn Eptlepfæfeptimamcurat : è re^ gione'ïferb etiam ahum morbum indùcit y nempe Siphytam^ in prima specie, Quod f autem dofs inmorbo Caducofue* rit in ^feano, cogitet porro Medicus j iîlud Arcanum nuU himexhibere dofmj'edipfumcorpus,quodprimam SiphyjtAi
48 DeGradibusamp;Compofitionib.
Jpeciemadfert.^nticipatur autem tÃboc ipfum corpus per firn. Similiterefleüamin Apopleiïtcis iS'Lethar^tcis^quando liquor Cole otharinus fecundùm Arcanum doÃs accipitur^ et fi ^jcorpus Microegfinieuminhoe animaduerfum nonfueritj tum recentis morbi^ nempe Tartarij yenenum eà prdfintiÃimum. Q^circainhoc capite admouitum 'Volumus quemübetMedi-^ cumj'Vt eiufinodire^ulamyqualecunq'y tandem adminiJlraturtM eÃmedicaminis^enus^crebro ante oculos habeatjfedulo^ ob^ feruet^ab hac ne latum quidem yt difcedat ynt^uem»
CAPVT SEPTIMVM.
TA E Spa^ricis'verodofibHSfâVtinAlcoholfi^alfiamiSy'iS'id -^-^^enus aliis Ma^nalibus^ talem accipite regulam : Qi^d 'Verusillorum'\)fuSfatq',adeo fundamentum ip/üm^exTinEiu^ raproficifciturylt;ijeftfolummodocoiunElio Ephalatheraïqu^/e quidemadhuhcdebetmodum cofiderari: Quodinomniummi^ nutifiima quoq',gutta anatomise Microcofmi confiftat. QiÃibet enimSpagyrictisgradus'virtutisfuee TinElura eÃ, (sr cuique 'Medico intelligendum yenit^in ymaquaq'jgutta-tquotquotearH funt^totetiam integra^effie Anatomias,lt;(j' inMicrocofinOjCtin Elementatis,Ftautem dignofcanturd Vobis eitfeemodi dofes^ fiitotejinVniuerfaoperationetres comprehendifolùmâdiufio^ nes^ElixirnempefEJfatumlt;iy'Tin^uram. Elixir dofim fuam infixtafibiminuta Vendicat: EJfatum Verbin quarta C dimi^ dia : ip/aautem TinÃurain centroconfiflit, Obleruandum de» hincetiamjeiufcernodiExtraÃiones fecundùm corpus dijudi^ candaseffet Corpusfiquidecum fuoÃeciÃco iequaliseÃl Ares^ atqâ, idem is Aniadusaquali operationCf hic fidiuiditetiam do» fis inl\arenas. Efi Vero IC^renavigefimaquartaparsminu^ tifiimÅ Gutta^quue urnen citra corpitsinquaternionem abtre nequit^nifimaiusaliquodadipfcaturcorpus. .Abeo Verb cor^ pore temperatura exitj dofim^fuam iuxta diaphinitatem ex^ bibet,Ft ante exaClèhnec iijreperias etdijudicesjex Coloribus accipe:
Liber Sextus. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;49
üKcipi': çi^doquidem doÃm color indicat: proinde in hoci^» cjliiert debentt fijr no in quantitate DiÃbilisÃtbsiatia : nam in Colore yirtnt eÃfita^ citra^ illumnuila exire yirtu^poteÃ^
CAPVT OCTAVVM.
TA E' fixis quot;^fel per artem y el pernaturam porro medicamh nibtct, qualefnam in bis dmofcendæ Ãnt doÃs, obferua» Quicquid ^uerberum ÃÃinetfnecÃin fua forma tranfnutatj^ yt quot;vltima materia rerum^ad[exa^eÃmum otiauum yfp, ^a^ num porri^itur. Quod fi ver o for mam mutet, in centefimum yfq-, quadrqgefimum afiendit^totidem^ranadofim conHi-tuunt. Qutelibet Vero dofis , Vnni^radnt eÃ, id quod etiam ab Libelii huiua VeÃibulo abunde oftendimu^. QjMtquot etiim^ra» na accipiuntur adpellendum morbumÃtÃfi^ura, tot etiam Vnu ^radum conÃituuntetfaciuntJn Calcinatisautemcomuntbu^^ centefima lt;lt;r tri^efima oEîaua^utta efi In acutis Calcinatis poftfulmsn Ãthanar,vi^efigt;naquarta: In ^folutisÃxisficrU' pulnsfiemis. In Coa^ulatis, '^jenenfii aureiis: In AlKatibns, vi^ tellum oui pondus eÃ: In Tranfmutatls,quatuor fabx noflrates: In Oleis,paiea prêter granum : In Aquis,nucisteÃa:lnredu» Ilisdprima materia,Thorufiula pini z In tranfinutatisdprima materia,locufia Popult: In Corrofiuis fingularibus,iequali^ la» titudofutloci: In 'Prtectpitaîis, minutifiimx monetæpondus: In terr^ liquoribm, infiar calami quo fÅdula dependet ; In Li' quoribus aqu^e^ Jenà granata: In Chereniabi)iaeris,VelutÃigt; ritus exfiatu quopiam: Inliquoribics Ignis, fimile prumisgra^ nis: Ab Arbore maris, tÃifi Vnum ⢠A ^fina terrée,fefqui
ISLatantibus, Vncia lemts : De Homunculis,infiarmagmtu» dinis auellance. Idee dofis èx Fixis procedunt,lt;tjrin fumma IÃa» renas à guttis citra noxam lt;. orpus fiaim concludunt, quocirca de Fixis intelligenda hic est dofis.
ÃQ Dç Gradibus Compofitionib.
â CAP VT NO NV Ml
(e de DoÃbus haSîenm b'adita funt, non oninia finè^ fortaÃis '\gt;ntuer/4amp; medians ncceÃaria erant, com* prehendunt'. yerunramen 'Vttunque fe reshabeat^ complexum ' in hit efji centrum^atque adeo radicem ipÃam j c er turn eft. E:^ pendatautem quiuisporro biedicM erudttionem fuam^qua non tamfiiqudm ieÿ otorum emohimentifitidiofm ejje debet ex fila arte profiafii debere Spagyrica : Sed in omtnhutfiiit negotiisEphallateros a^at : tametfi hac omnia probe experlt;gt;* tumyirum deÃderant,qui.non folùm iners, ac cæcum(quod aiunt)çaptUCDmpleueritfidetiamoculosjatquearûmum deni' que/atiarit-: nonfibiipfitantùm^yerùm etiam reltquis omni*-hieSjquihnt.cum.'verfarijludet.Htnajnque omneijlt;isrtu etjiE li, Medicumexle./aciunt:Q^ndoque Archeus tsreiusTaph» tMHS acMiiuerfi eorum proles, lliafier tsr c^tteri^per imperil turn ac rudern dt^nofci biedicum non quewit.Qwcunque enim. eiufiemodi cognofcere yultjexlliado atq'f ommbus Anatomiis. probe isr^damuÃim eruditusatqueinftru^usfit necejfium efit oportetMedicum tamin mente, quam.in exterioribns officio^ Juo fiiimManits fiquidem acpedesyocultque ijr lingua idedit cum e^ciunt.Quin etiamfiftre^aturex Are$ totiss Ilech opua.-^ habent:lgt;damitthoc(mihicrede)fita eïi facultas, potefiasac tota denique vis
medico^
G^Aȉ
V
GRAD IB rs ET pûfitionibtti B^epttorunu
LIBER SETPIMVS.
CAPVT PRIMVM.
Dbris t 'ÿdut rud» ^t^riâi»prüpoÃtafnntf p^litiora^tum ma»
fententiam.Tr^diEli^raJuijynad com-' pofiüonem yeniant,inprimis notandumeji: Quodlibet^ce^ ptumeo diri^idediiriqueopmtertf'Vt a quale scum morbo ygt;ires habeat. Ex quo dehinc obÃruari conue)nt,quod in component dis ^ceptts Ãmidicia perÃe fola plus jatis debiliaÃnttminusqf fuÃficiwit. Quibus equidem ita(eÃe habentibus ^Ãc inïlitutum decetejjè Medicumfyt eiit/modi rationestquamopümèfciaty y élut in promptu habeaty 'mdeUcet : P'num idetnq^ ArcanumÃx-' penumero inÃlus minustrecentas ddlribut Herba4ylt;ju£Ãn^u-^ la,à in ygt;num omnia conferasjum demum.perÃdum atqâ, adeo integrum Arcanum aded : Qtiandoquidemy omne perfeP\um medicamen Arcanum eil. Q^biÃnodi quidem de öriÃmemor^ borum acrnâum naturee e^o indituo, ficqueporro tdli dcmon^ firo yobisexemplo.Quemadmodum ferme(upra ducentas Fe» brütm ^eciesÃunty lt;^7 tarnen â^^naÃoliim. jatque eadem pero» mma Febris ed : ex quo conÃderandurn eîiyâ^^t in tot Ãpecic^ bus Ãmili quoque modo ipfa eiuÃdem didribuatur Cura : IÃam quotiesmorbi ^ecies, toties EuÃdcm è diuefo S-Pnplex.Hinc duooriuntur Medicorumgoiera:ytherum Flaturaliumy AF terum Experimentatorum Quocirca in ^hcrc libello nihil tarn conÃderari debet^quam idÃoliimy^tVirtissin Arcanum eat'. Et quoties morbusytoties item Arcanum : Et in JÃeciebus nihil 6Ã
52â De Gradibus amp;nbsp;Compofitionib. omninoagendum, nififoïtè lgt;^itwaliflt;iutd ^trinque per/peliiÃimum.
GAPVT SECVNDVM..
⢠T) Orroautem ohferuandum, hune coni[)(jnendi modum in
lii conÃUere quot;Virtutibu^j Vt ete perfeÃat atque adeo integra fiant : Siquidem Centaurea Febres pellit ffimiU modo eüam F^^aralbufinisjÃc quoq', HarmeIniinu^tiS!: praeterea plu^ raalia.yerum entmuerô in l^cepto benexompenendo has y/ir^ tûtes in quot;Vnum cot ferri neiefium efi^yft quotquot Simplicia conlt;» (ra Febres natafunt^in ynum traducantur contrahanturq^ canum âidquod turn demum contra Febres Arcanum eït.SimL liter efietiam inaltU morbis, Fodem modo etiam confiderandi fiunt morborurnff'adus^Sic: Ex Do/ibus CompoÃtumprefici,» ficiturjrocefliex Firtulibtcs.Fi'Xleream Faralyfi^FauenduU Jummurn eflMafiÃerium t necnon HeliJJa quoque quot;Vnum e^l: 'Veruntamenillo minus.Fitporro alto in locoÃd^tn ip/a etiam FaralyÃ^yt Heltfjaquà m LauendulaÃt potior^multo^yirtu^ tibus ma^is pollens, Hincf^epenumero continuity quodymutn idemq^ Simplex in ^noeodem^ morboalterum iuuaty alterum nequaqiMm:nonunquam Irero altqutdmorbo demat^nectp/unt tarnen morbum idcirco totum fanet, dfitmin.'Faralyà ipjùm etiam AurumyÃreblè admintfires,medicina eît, necnon Ffti» cellaJBetonicay MaÃrea^ cum pluribus ahis: inter dum enim
JumptaprodeÃFetonicayinterdumnon, Flpnnunquam ÃCa» fioreum yfiurpesyiuuatynonnunquam yjurpatum^prodefiomni» no nihil. Aliquando Cteteru omnibus deficientibusFvalet Fiper: Sapeettam Ftp er elan^entey adminfir atum confert Sulphu» rts oleum, ylccidit deinde: nonrutnquampvt Finguedines, reli» quu omnibus incaÃÃum adhibitu, y fur pat a projint. Quocirca fiiendumyynrtutes Arcanorum inprimis inda^anda4. effey tarn in FaralyÃy quà m in aliis morbis : quot;Heque quot;Verb Calidttai enty quot;Vel ttiamFri^iditatem ipfianijfidJolùni in^enitumabAhaÃe nato..
Liber Septimus. 'â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;53
CAPVT TERTIVM.
TT yiuddiÃimili modo eïl in Cadncutjuotiuefinquibnietid.
-^nonpaucd funt trium primarum/pedes xqu^quidemto^ tidemeüam contra (/aducumdpeciesexhibent:lt;juarum equi.^ dcmalianunCValetyalidsalia, Itemqucedamçxbù a lits pro funtyaliis tantumabedt ygt;tproÃnt^ 'vt etiam damnutn^furpa^ tæ inférant, tfuntj qui ex P'i/co curantur : Qtùdam ex (/o-^ ralliSyabfex feruicuhij nonnuUiex Vitriolatis^ '(s* hisfimtU^ bus, Qi^ocirca prtecipua yobis htc fundamenta inteUigenda tradimus^quibus quicquid omninofolidi[altem, fuper/iruxeri.» tiSihaud factlè corruettnempCy Vt.Archeus ille PiatM-^eyante omnia apprimè co^nofaturyCÃm in Miiinocojmo tùm etiam extra y hoc eÃt^flrorumque yfaatomia-: Quemadmodumin Ãâ natomia mundi '(fr morborumabundèfatts e^o incüco. Ex hoc namque quot;Vera atque foltdà cuitifque[ani ac perfedli Medici ex» crefcit Erudiiio y cui dein.tutO ydvelut. facr^e cuidam ancor^ inniti poted. Sunt enim/apenunierb mulià res ad aliquem morbum iam:gt;f tiles i^proficuneyiam omnino inutiles is' noxi,ey Idcirco compoÃtum exeo procédât, adque hune fiat modum, yt fin^ula, quiie adlotum morbum y 'vndcumomnibuseiufdem fpeciebusattiaentyin ymumhincindèconterantur: Qi^/adio, omnesmorbt /pedes in ytnoillocomprehendantur (dompoÃto, 7^'am,'\ftÃipra didium edi, quotquot morborum[unt /pecies, totidem etiam fimplicia. Ex quo necejÃrio /equitury^vt Me^ diens exnattiralibus componere '^olens,omnes morborum lt;3: reritm /pecies per dlnatomiam probe dinoÃatdSLam tum de^ mumyi3 edlyi^-dici Medicus, Experimentatorumq-, parens lu» repotedi: Id'que earatione,quapnedidium eil,duplexeÃ/e Me dtcOYu t^ennSylfaturales^3quot;Experimentatores. IS/ituralu ad teil idliim Wertere loricam[dt,medèturq^ per Ipectes. Experi» mentator autem fuoinnititurCompofitoab illo fibipr^x/criptOf per omnia ferméÃmilis ei, qui bibereipdinum nouit, excolere
d 7) ingt;
54 De Gradlbus amp;: Compofitionib.
autem Vincdi ttefcït:nectamenidcircomininbâ¬ne bib'itatlt;iug isj^ui^etiam fgt;robè excoltt.Quaqtüdem ex re^h^c tria capita fie abjQÃuta 'vélimin he^ttjuod ynicaacyera yitriufque^eneris Medicorum tam expertorum,qHdm i)iexpertorumbafisjex V* traquecùm morborum, tumetiam rerum Anatomia confiare oportet fine qua quicquidfitjam fiimprobum atqueaudax^ ':vtmhilfitma^is. â
CAPVT QVARTVM.
Ã^Edyt adremredeamusyeademfime Via^quapradUlue/lf ^etiam hi£notabu,nempe in ^erficaquoq\ 'vim ejjeconfioü» datiuam:^ecminui in AriÃolochia*, Et fimili modo in J^lan^ tagine quoque ac compluribttifiupra quadm^entacj aliis. rwitamen harum 'vnaqu^equefiuam nthilominùs interim hahet prapriam acpecultarem quatidam CM'andi energiam ac'vim, qua 'vél-ceierùupvel tarAiùipro^t naturainnatum efi^mede» Uir^modo. hdcmodo alia.^roinde hlcitotandum^ quotquot in ipfiquoqueChirurgiamorbifieu(quas Vocant)pafiioHesfiinty totidem eùam è diuerfo ,ej]e .Species : Haud difiinùh modo temporum quoque ratio habetjTvt aliud quidem curam aliquo' ujquedifiÃeratfaliudopem quamprimum admittat.Endeobfir» uatione dignum e^,'veram atque adeo perfeSlam cuiufique yulnerùcuramtaut'vigintiquatuor horos pool treset'um dies, aut in maximis, nouent quoque necefjà rio expofitdare, Sed fi etiam id quantumeunque. temporis non fiufficiat qtûd turn pofiea?nihil aliud certè hinc^quà m ipfium quidem ^ceptum non probe (^t debuerat ) compofilum ejfie iudtcabis. ^unt nim alia,qu^a^elyfniusjolùmdiet ac noSlisfiatio curam ac^ celerant: Suntprêterea^ qua etiam integrumdefiderant men^ fi:m.,nonnulla quot;Vero annum quoque tranfiliunt, Qutie quidem omnia ac fiigula fimul in 'vnum conféras oportet, fi adpra^ ficriptum qualecunqi tempus (;âd quod certifimiumeftfuturli) curari
Liber Septimus; nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;55
eürari Guinns Velu. Terinde eûam in Vlceribw atque Ãematibus eadem funt tem^iora animadtiertenda.
Eiufcemodi Laxatiuorum (juoque ratio eïi\ in quibw qnicquid'com^ni debet: qgt;riieterea^qua. ifiÃperioribm R.-brù VelktÃilpenfa manu tra^auitntts ; hoc quidem inteU Itgendum eïlpa^o^quodyniuerfä Laxatiua quotquot funt folummodo ynum etiam i^xatiuum ex'Ãunt^ pur^antque i fecundùm autem Ãomplexiones nequaquam. Similiter in (Jenfortatiuù, at que item altù iudicandum cH. T orra autem bis quoque aditciendMm cenÃo id quad Ãmma eïl obÃ^ruatione dayman nempe nonnulla quidem eÃfeSimpUciayquaradicem atqneadeo remipÃm,qudmpro» xi)ne yirtutibut attin^unt in VniuerJùm'. ÃxquibuSiput'a quatuor aut quinquefOmnis virtfu in Vnum conferri tradu^ due poteÃi Plt;lequetameniddrco in omnibus dt hoeÃmpli^ db'us J quandoquidem etiam inter nbsp;nbsp;nbsp;non pauca abieda (quot;Vt
ita dixerim ) ramenta fiintf qud cum per Ãe penitus nullius frugi ex'Ãantjinconcinnum quiddamatque adeoÃperuaca» neum Velut abortum in ipfisÃatuerent yfurpata ^ceptis t ^roinde hie in banc eoncludo fèntentiam-y Deeere, eum, qui pgt;:erfed'us did is* quot;Vere ejÃe bdedicus 'Velit^'Vt prindpà liolt;* ra ilia ac prxeipua naturae Simplicia, ab inutilibus eiujdem^ (qute dixi Ãramentis probe dÃernat: ne prdteritis his^aut minus intellcdis, confüfum quoddam ^ceptorwn chaos Ãdi quod fierifilet, exoriatur.
G^?VT QJINT VM.
TJfrpr«?n omnium gratia Hiadus in\/4natomiam po^ â ^fitus edfis-quemadmodum C^oquintida^Turbith^Her' modadjihiLa^li^ Thereniabin^iS'c.fie infuisfieparafit.op^!,gt;f
56 DeGradibusamp;Compofitionib.
rationibtiSificeüain UiaduSj pertnde Vt Vtraquecontinet^* natomia Je fe^arat. Quamobremneque Cholera^.neqi'Phle^-ma,nec San^uis,autMelancholia ^ jtur^ationù er^ô confide^ Y anda fint: lgt;^am in [oio Sanguine pw^andoy^dlfipra qua^ dra^inta obfiruanda yeniuntâ.StmUüer^ in aliis qv.oque, ^roinde ex Anatomia numerus ^non ex Humoribus procedat, necejjùtn eil. Vbi quoque fciendum,non in hoe doclum e/Jè oportere Medicumfyijciaifquidpur^areyielitac debeaf-t^e^ riim idfilùm animaduertat, Ift Mnatomialaxatiua ad mor bi Anatomiamfe comparet planeque exaduerfi eah Ex quo fiquiturddfilùm euacuandum, quod in Anatomia contrariu, ac yelut hoflem a^it: Tieque enim in purgando quemadmo.* dum quot;vifim eîl Medico, res procedit Jedjeut naturte in fe iquot; pfim placuitfVt qui Eesbiamre^iilamfiquinolitâ.'Elamada» mu film (yt prouerbium habet)applicandus eil lapis yuon ad lapidem amuÃis ; (Jui quidem reiyita fe accommodet Medicus, neque pr^dtHorum aUquod,puta Eholeram, quot;vel 'Ehle^na, âVi conetùreuellerejedfiolùmid-, quod natur a aduerfim eil, ^^rediatur.Quanquam omnesinterfeyirtutesdifcerptiefint, es' nulla in fi penitus integra eilftd quod eil in fionfolidath uis pYiediilum: Htec namque Fulneribus medeturyilla pturam [anatyolia curat Elcerayalia Serpi^inernyqu^edamau* tern Syrones. Quod quidem ymiuefim ex difitpata ac lacera quodammododfatur^eproprietate^quoe ftcdtffeila eil,ytnub lamhabeatinte^rAm infe âVirtuternyprouenih Feranamq-yac perfeila Confolidatio^non ^pturasfilùm nbsp;nbsp;Eulneray fed
etiam Fleer a ac Syrones, lt;(:r quicquid denique etus eil generis, curare debet. Sed quia diftraiia eil yirtus, alia hoc yalet, aha allO :idcirco Medicus in eo ejfiperitus debet, Vtdfierptum illudyhucillucq^chuifimyin ynum rurfus contrahat: Keq', hoc in dïclisfolùm,ygt;erùm etiain omnibus aliis âVirtutibus.Adh^ec, cuiqueetiam Elemento ad eum, quo Matrix eiusconditaeil, modum,
Liber Septimus.
57
âtnodum/uamyinatomiamperfeÃèadiun^att Vndeohferuan» dum hiCf'VtP'irtus totum curet morbi^enu^Sf quo^erfe^a natomia Ãmul conÃÃat,
GAPVT SÃXTVM.
QVemadmodum iÃturdiElum eîl de ^natomiujnecelja^» num ejÃe in modo componendi:itaetiam porro notandlt;t tÃproceÃmmjhtutio, (Jùm,n.homoMicrocofmu4 Ãt^quatuor ^natomiu comparari oportet,quarum quidem ea dominatui\ qu^ infenà iuÃdias Ãruit. yitquehdc eil lliaÃesÃd-que inhancfententiam tin Mineralibui hie ^natomiie conû Ãunt ex quatuor Elementorum matricibta, Troindein Con^ fortatiuis interaliaa exi^ua Virtm^qu^ MurumeÃjÃmi de« bet in prima: inÃcunda yfero quartum^enus Tereniabin : in tertiaCheiri: inquartatSaphyrica Granata:qutüÃin Vnum componanturjaut tota cuiufque Matricis 'virtus Ãmul confer ratur: tum demum conÃflit Medicina^quemadmodum Ania^ dus exquirit, C^m enim quatuor ilia Ãmul conueniunt, tune ^natomia per/elia aduerÃus eum eà morbum : eîlque tune AniadM ^alÃamo naturæ Ãmilis, qui ex tequo tarn curatf quam conÃeruaL In harum namque rerum omnium fine Mi^ crocofmus integer quidem Ãt ^res oporte'tdJ- qf^od citra di.^ Harn CompoÃtionem nullofiert pallo poteÃ^quddoquidem in hoc liquor 'N.aturieeiusque'\gt;irttts,quam Tenaris,conÃflit^
CAPVT SEPTIMVM.
C Ed quia demonÃratteiamfintFirtutum facultates,obÃr» '^uqbis item, appetitu quoque nonnihil laborareHaturam^ Triufiquam enim totu4 fiat jfresÃnimicitias quafdam Ar^ chetts inÃeipfio^erit perfuum Liech aduersùs MicroeeÃnunt : Etpartmodo intelligeduseiij'Vtis,cui aüaquidemÃordetmu^ Her y alia 'Veronequaquam, cùm tarnen fitinytnfque idemyidMedico conÃderandum non eH:Nam âVbicttncq^
à 7)
1
58 De Gradibusôc Gompofitionib.
cheiisnaufMm finwlat,Ãtam£i} nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;naturam ac propriü
eJio habet J m eo Medicits ,.vtputa eiuô nwùfiery^rchetcam illam abominaüonemjrenarenonpoteü. Q^pro^.ter in mcdo Ã^om^onendifïireneceJJà mimeîi^^enumerà contin^ere^qd' Archen^ Anatomiamjuam^yna quidem re^ alter a yero ne^ qnaqtMm quot;Vult habere com^oÃtam* ^tq is com^onendi das Sq^a^yncis^radibas dmofcitur': ISÃimfi in ea ^rcheas fiierit Vi^asfioc eîtfinfiio llech ^tnmperindè eîliOtque à eut muiternoti nififilendido ae'Varie^atoplacent ornatayeflitu'^ ISLam hoc ex 'Philo/ophia cQ^nofiituriCbn^ilaliud'confiitu* ta efie Arcana yuifiy^ taliornatuaccultu er^a yfreheum tantur: Idcirco etiaÃepenum^ro 'Ar-canistiullam,nifi prias ingt;' fiipjo deficiatpermîttit operandi facultatem. 'îâroinde in fu-pra dibits hifiefilummodo Vts.atq^ efficacia cwn Archet)tùtnâ^ etianiArcani mtelligenda e^bl'
CÃPVT octawm:
T^ Orrô^'Vt tandem etiam de^^natomia conjolidatiua nonni^ htldicamasyquopa^ûcûmponidèbeattyttomnesiaeaDira tutesexfiant: ISLotandùm) quodhic fimul accipiendas est togt; tas maior Anthosjtiempe,qui non ex ltna folummodo matri-» iC) \gt;erùm ex quatuor pro^natas fit j id quod de quot;Tartar o diet poteîl: Q^ndoquidém ex eo fiparant non îam Fra^urt/egt;^ incoiânatiua) quà m confiltdatiua Fulnerumyatque^omniMn de» nique.T'lcerum cumsq,generis alïorumperfiFta conjèlidatio: Faumquodq) yteroinpropriampartem iuxîa AnatomisedtflrF' butionem, Qudltbet autempars id ewat^quodydnatomt^e r-pfius fibiacet^ Ãieterùm^ antea quà m fiparatte fiat partes^ ConfiliAatiuwn ad omnes morbos Chirur^icos eîigenerale» Jn^mo namq-,eo quadruplietafinî Mineralia fimuTidquod omnibus Medicinte candidatis fitmma eïlobfieruandummdu»--firia, Eiufhnodi èflenim Chejri quoquef qui idem etiam ex qncduüï.Matrià bits prouenit, quadrupheiaque infe^ cuiujque
Liber Septi mus.â
WaÃii '\fyÃeriaContinet.t'â'ndefupero^iiagmta quoqutpaY' tes ab eo Jeparantur j adtotidem etiam morborum speeies Jnrpandde. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;iÃheecqutdeÃantMa^nalia illayquib.e^ohaud
iniuKta ex natura glorior Ãuntque horu adhuc ettaplura. Qw* ' ftrea toties yinatonûdeferiëadprdfaiptu yÃimperÃrin^ereno eii neceÃÃrium^dtm in hoc 'VniuerÃeperfi comprehendantur^
CAPVT NONVM.
7 N CompoÃtione autem omnia Incarnatiua ex Mercurio^» â ^cedere debentÃmihter omnia quoque Laxatiua Mundifi» citiua, (ÃonÃeruatiua , ir quiequid hucattinet, quot;Vt integer âBafÃmi more conferuetur Jires. Qmequid autem porro aut confortât.y.autacuit,^ aut.prolongat£X Sulphuvefieri o^ P^rtet. (Prdeterea.f quiequidâvelincarnandi ygt;el corrodendit quot;Vel confolidandi id^ quodfemel aper tum eÃ^ munus occu^ pat, ex Sale merturiali hoc Ãt neeeÃe eïl. Stibdjis itaque iribitSjOmniummorborum contprehendunturfurd. Qudeltbet nempe ex tribut hifce.compoÃta : quot;vt in oculi^foc Salejfe Mer curiale oportet.Similiter in f'ulneribiisdaxandojBalÃmo con feruando meeÃe eÃ^ per Mercurium corporis idÃat. Qiiicquid Vero praeter hige edljhÃc totu Sulphur Operatwr ffeeter.ùm qui* cunq^ har U trium Mnatomiam infuum llech contulerfis Area*, num habet etufmodij Dt nullo preeterea Medicamine omnino opushabeatitantumabeà f ^ttpoïladeptumhoCj âVelTheo* ricam^ :rgt;A llPh^fiçam fubinde peruefli^areft necejfarium^ f.t quamuis Jjac qualifcunque demonflratio iis^ qui à Me^ dicorum nomine paÃim quot;nenditant y obfcurior fortaÃis, at.^ qp£ ob ad etiamdeQu inutilis exiÃat : nihil moramur, neque pr^terea eos alia dignamur reÃonÃone nià qubd obipfi^ rum imperitiam excufatos nos yolumus. Itaque quicqüid poÃhac'Vel fripturi fumus-, quot;Vel qu'ocunque modo 'traditu* ri,hocquale qudle eÃy folbs detÃcamus (quos \^ocant) Ar^ ^if^ â quihtss equidem, yietfoleas (quodaiunt ) abfler?ere
§7) nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'
6cgt; DeGrad.amp;Compofit. Lib. VIL
noneïidi^na facultas medica, Ferùm interim tandem etiam ro^atos quot;Veltm iuniores Medicin^x (^andtdatoï^ne iÃa Ãribeu' di obÃuritate commotif^el terreanturf yeldeiperent:Ãed{gt;o^ tiùf artes inda^are Spa^yricasÃudeant:. Quthus edoÃîi, hu^ iusÃcripti noÃri rationem^atque adeoÃundamentum abundè percipient, 'Pr^xterea ne quiÃquam hic nos iudicet , noflrarum Ãltimmodo Virium nominefygt;t quxÃociisÃuppetiif^ atque a,â Horum omninoopecareänt.^E^oenimuefoarbitror^acyere e* tiamafÃrmare auÃm^alios quiaduerÃus melibellumjCuiLau» danum SanBum J itulus e^tjconfcripÃeruntfnecÃmetipÃs qui» dem.intelle.xijjè,nec eosà quibics.ipÃ(üo temporeacceperunt yniuerfa.. Qui cum in meÃtis^errkdebacchatiÃnt (id quod riÃu planéjquod.aiunt^Syracul'to excipio,tantum abe^,yt me malè.habeat)probe.iam cum libellum meumjtum etiam yni^ uerfum MedicinxmeaÃndamentumtnon expugnatummodo aclâceratum,yerùm etiam penitus euerÃim autumant^^srme quoque omaino iam oppre/ÃimÃbi peÃim^ perÃuadentj baud cogitantesdnterim^lt;iÃÃe eos^dquibusipfiÃintedoElijqui» busqué imprimis innituntur, d me dudum anteaÃiperatos, l^ametà inter alia prxcipuum hoc^Ãummum eU eorumad^ uersùs me argumentum : SenÃÃe ita Ãeteres: Veteres itaÃcri^ pfiffe, QiMm quidemVeterum authoritatem non modonon ma» gmÃacioÃedetiamremip/à mpotiùsprobe excutïendâmtatque. ipfia quoque fiçripta,cuiufinodi in fieipfi'sÃunt^exa^dificutien^ da.cenÃ^oj Et in hancjententiamt tttfn ipfi^ ipÃorum jff» ficlis reÃonfium yolumuSspläneqHe peifiiafiim habemuSf non ipÃos modo,.ygt;erum,yniuerÃos etiamfiiosconatust quoniam nauci fiintdnfiar niuis, qux pridem fiât pridemque defiitf itn. nihilum.ahituros^, ' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;⢠â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lt;
⢠tv-A-â.ai;, nbsp;nbsp;nbsp;jâv.,.
Theophrafti cxHoK.dçGradibusamp;Compô^i. fiüonibuiReceptorumacNatura?-
lium,Finis,. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â
THEOPHRASTI, 2gt;£ yiRTKTIBÃ^S HERBA-'rurnj^^B^tcH7rLi.Scminum,^c. lt;*AU^ manu Patria Im^ perij.
?^Ql.QQN S.
Bcivetlvnbtcó
3(r$nc9 fo m Xcutff^lt;v5läfton/ fo !f »onfcrKnl'anöc fótncrt/mtt grop fern f oÃm/nuthc/vnnöarbfit/vnö mit vid fôigfeUigfcitr^att mic^ foic^ô bemcgty ein 2trgument juf nemmenz ob nit-XeiitfcIje 'ÿîà tion foUb«. fdbp bett in ibrem äcma« bie frembben Xranfmarilt;gt; wen aneb möchte be|lob»/âââ
batt ficb befwnbenzfap mol onb genuaPw^tfe binavber jTufpa |u baben/auff eigen ïöobenz^rnnbenzonnb ©nt ternzi» einer /eglicben^rancfbeit/Wbierelbigenentgegettjlebtt mag onnö inb^ttöettf ommen :o.j?b;iu be^nmoch viel mebt^tboeçAJnbbep' fer/bann AtabiaiGhaid«a,l?cFfia,Ãr«ci;^ve5ei5nô^nzairo bao biüif btf ttîertz pe Obltf IW ^bsf â
aIo tvii:vonibnenlt;:^uc^ blt;finaj(è»,fodutt/bâoâatub Gainaiô^,be^ ficb niteulïern niöät^ap aber ein foicbe aeit nit an2^ag fommenip/oberfârgenommén/bat tbanltali^, bie ifî qft^Ãtdb^v^nmiffenbeit.^nifi^'^neKfg^enbe^ ^ben biÃ| Xeôtpb?» bab»wbrlt;»tbtzba^^èguff^hf)0^A®^â^^ gebalten bt^jtnlallein aUée^çxJ^alia nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Cvîeer
ber,©g« iÃöer-ScopiisaberZ;bgö |nen beF^u^;ii$»:an^'gangenj ^flzvnb bemfelbigen feinb fié nâcbgangenzv»amp; nicht ^rûberlp,, t^tUiebiZ^bie boeb in /tien gar erlalti|tz^xr^arlt;nabet barbep^. M-IPH nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;57). ni quot;
6Z
^7int lp «ilt; ntinamp;er/amp;a$ ôic'^Tciifptîjçn ^à ctoî '^cffc^ fin^/ vnö nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'ÃBcffc^cn ^aiiïUn/vnö inacfKn aii^vne Xcut^
fc^en ïBa^fcttZlgt;ic wirDoc^ Xtutfcb/imt Den ^gt;(cn gar fcttt commerctum,îgt;aôt|l/3cinfinfcf)a|ft[^abch.l3lbcrb(mjinb/îgt;{ amp;K ^Suc^craufj Gracia,Arabia,amp;c. lomrtKH/öarufn öo ficge# mac^t fuib/won benfelbtgen one« «einen fie [eOTaucb/vnO wóf#= ten îgt;te|e(f)igen 'Ttrçn^ bon«t(iaben : 3ltfo f onnnc« ^Ãüc^er viî ^r^nep von (ftnem^nefl/vnO einnveOero t|î iXeutfetj/nodj ben Xeütfctjen bcÃ'erz4)a«n Oao/bao Oa Xcütfefj t|l. (^incni legücfjf â ianbt wcd'P fei« ÃrancFbeit fctbfl/fein Slrijnep fe(bfl/fein 2tr§t fct b p : 2tlkin öao Oie ^etjxf? vctfürnng anÃgcreütt iverOen/ate ein'^aum/ber gar fein ^rucljf gibt ^ar-ntnbfo muÃtet wot I »bcrtac^c/ba^ bie Xeiitfeben -à rabifcQ feinb/^Jricebifcb/itl^at«! beifetj/ie.vnb tónnen b^ Sleiitfcb nit/ wollen an|f IJKeifc^ 2lr§# nepen/vttb wiffen anffSTeütfe^ nic^co/tvoHen vber SÃïcer 2lr^ nepen/vnb ein beffero ià iin ©arten von^reinJpauÃ/ie. fel^cnb/wie febwer lt;o flt;p/;jr lt;£efer aü/b^ einer vbxrficbtig iÃ/fiebt nbsp;nbsp;nbsp;,
«(beröj?eer/vnnbficbt«itgrabfär|^m genÃVben/fidyt einem onber« ^infe« in ^ugê/|^m fetbÃgar fein :^roin «if/»er.f4}tugt;« tfen â¬amet/vnb taÃenbtbie ^(óe^go^n/^ieren bie ^(0xfi/»nb ben lt;ïamet/b.er rtph ttôÃten wer/verttif6fett fie.2l(fo werben alte bingbureb Verfügung in e^n ©etvon^eit bracht/bie Ãarf fot# ^en 5antaÃen/bie nberfie^f ig fetn/genominen mógen werb^.
@0 bett icb boeb vermeint/ eo bette« bie Xeiitfefjen 2lr4t bo traebt/ato viet/ato fie groÃ^aebt wolfen fein/»n weit erfahrÂ«Æ lt;to er bann fbllein Perambu-fanus fein/bariimb b^ er vief erfa# ren bub/w^e/tmbv»^änJ5!^ @ w ein foteber were/fo würbe (f wbl wiÃenz^ao ièb nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;me(ben Wirt/nemtieb^ ben betrug
^uffteüf§e«/^ref«ern/$39erfâïfferrt?ît. ba'6 fie biitg vber Svîcer brittgen/itif^té o^rtgefeffe bf : berÿklfb^iüifîj von'bewen/ b(^{t(nvirngt;ib(râvtrfämfflt;mlt;7i^^ att 5quot;ä(f(^ verne# wert/naeb getegenhfif ber vtrboibcnen CO'îateria : vnnb weittcr berfetbig^bor eo fürt nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;5la«on/ablt;r fein 533^.et|ért
föc^t vnb^hWzÿeÿêrtbciÃbie obfaufft« : â¢3'ffo bhÃifbtge-wibermW anc^'j^w ^^h^\^4f^manfe^a^^ Berbig bnb gab }enic^tig/bià éfô tkin ÃKiHeWn^UÃe(t.^7nn ermeffen-i^rttfeb' aÃ/wie ein groÃe beÃ^weiö^W^minbem ÃrohefeH/bâ trt^teâ jnó^ten hgt/baóer'fó^ föie^êWi^autfteöten fhreb*^Wâ^fO^ Vgt; .â\\i nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;freÃen/
?ôoîveÿï nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;«s
f^eflTcn/vnî» Damit geÃinöt weröen.'Jïun ff^cnD alle rtec^ meÃ:/ mùDaôdn oîDnmîgitiDcr^rçncçfc^/mic ôieiîeütfc^cn 3t»^⬠fo gar b(mD fmD/vnD Den ^ranrfc/iJbîcn ^cfunD/fo gar tigbctrac^tcn/vnnô fo garvmb fottft (tckns' ^ôigt;rauc^t fdjnauflTcn/fo Der ^««9 guft were: nbsp;nbsp;nbsp;gefc^weïg/fo erfaf fefj i|î
»nD vcrlegen/vnD ntcbte fofl.2lber fie ligetiD alle adewi im '^atn «len/wafi eö nur Den ?îainen ^att/D} t|l Dae/fo finD fie jufrîDèî Q?ô gang fongwie eewoll/foftabc fie alle mal wpIgeÃâDelt/viï ntc^te verDerbf/vn begehn wol nae^ frem geDunef è: @d ee allea nie^t^ iÃ/Dan ein falfclj vnlt;ïn vberf^è/au^grolfem vnuerJldD.
'âber o^nalleôDipangefèÃen/eD fepe« gleich Die Xeütfeljen 3(ri?t wiefie wolIen/QBelfc^/oDer ^ebreife^/^nDife^ ober 2lra^
Dermaffenfür/Daetc^ willl^iein DiefemQSiiel^ ««Hcrbaiiuman^etgcn/»on Den ^reüttern vnnD â^urçen/ ©abmcttvnDQSlettern/fouielvnnDicb auffDiefeieit erfahren Ãab/vnD weiÃt^ââ nbsp;nbsp;nbsp;weg/Dureb Die i^rfarenbeit/Dureb mein
gebrauch : anDern/Diireb Die natürlich X^eonef/vuD Daa alfo ein è^ontoiDançgefcbe^egleich in feine gleichen: oh^an? gefhen Dcr2lrabifrhen/ @riechifeh«n/ J^ebreifchen/ie.^^^ehrei# hrnanjeigung/ fonDer allein/wae Xeiitfeh iÃ. quot;^nD bin Der »erhoffnung/ee werben Die 2trabifche»/^halDeifchen/ ^ebrei# fchtrt/^riechifchen/hinsW «tchtmdgen/Dtie^iÃ/verbeÃern mit ih»'cnâ^5nchern DtÃmein '®ueh/nGch mitjrer 2lrçncb bife mein ^rçntp lAjnb ich ^iti iTeutfeh/fie Slrabifch/^Thâ^^^^âÃâ?-^ J^tbre# ifch/^riechifch/K. .[aà aber in bae ^erif fommen/fb wirb ee bâewiefen/was ju beweifen vetn nóhten iÃ.
âï3iewcgt;lDa6 iÃ/b^ttt(iehgt;^utfeh atiffgeÃornben finb/haben fiel) DieÃreutter jubefchreiben/K.vnberÃanbe/»nb inb$â113erà bracht/Deren arbeit gleich ià einem Bettler SSKanfel/htn vn hf* jufainen geÃirft vnb gclefen/von alleniufafnen in i^ine: vnhb inöumma allee nichte/f.iltrâon einanber gleich wie Der ^efcs telmantel/Der Ãchfelbe niffier ertragen magrbae iÃfouil/wann man feiner am baÃen barff/foià nichfe bo. iÃtefelbigen ^r:et; rniD quot;Ãôerfùhrer/ falÃh 2ln|ciger vnb Mehrer in ïxr^rfjnt^ fetgt; len mich nichte behnnmern/fiefcinb niemanbte mehr nuç/ale allein ben Q5irchtrüct-errt/D:efclbigen werben Oîeich barbeçvnb' gefunb in Der jtiichen : Der ^euffer ÃnDt bae wenigÃ/Dae Darin ⢠5» giitten/villeieht mancher gar nichts»
64
2((fo Bab tcb Wc oîbnttttg für mtc^ gcneiîtc«/ bic Ãrcuttcr/:f» gar in ein voHfommen Olccept |n bringen/aifo bae Do ein gan^c |ü(ff gefunben werbe Den Ãrancfcn/fogt;e^t jubanben feinb/v» }ngcgen.25ebfanwo(erfcnnen/ba^ bic Simplicia allein in ben Qualitatib. nit mögS genugfam fein/aber in Arcanis.iÃarum ein^wifacb Proce^falt : In Qnalitatibus »nb in Arcanis bet Qlnbcr.^ïBa^ à formafpccificaQ:|fcnfift(icrt ip/vnbwaein b mbnung Canonicè fine Regularicer behalfen will/à ncn jieglû djen proeeà genugfam lierÃat{en/au^Xcutfcb/nicbt lt;»»fF QBclfeb.Sottâillicbaufb jufarttenfeçen bieLaxatiua, bieStu-pefaótiua/inicgltcbbinfcimfonbernXraetat: »nbbep einem leglicljcn fein eigen iXeeept vnnb vollfommcne iTur/wie ieb at* gezeigt Ãab/:e. âÃBic bic Ãreütter befebafien fein/ befileb ie^ Commentatoribono:3tbgt;â^**^B allein für mic^ ben'Jîatïlcn vnb Virtutes^ 2((figt; will ic^ lt;fcfer furfa^rn/ »nb beficbe/tvie
bir gcfalt nbsp;nbsp;nbsp;in ber (î^rpen arbeit : fbmpt mir mc§r/bir wirbt
auebmeÃrwerben. Vale.
DE ELLEBORO ALBO.
LECTORI.
©ifer Ãittèl/De EUeboro albo,flunb vnten «m ff nbc be« 3bUtd à rnb «uff folftenöen Pl«tt oben/^iefer £ittc(/ Xgt;enâ9enBle«lt;rntgt;er nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fîif^wurç.Sonunetti?
w«ô b« manQÃctli^ t6 «uff 9«^wi«l nit fürb«nb? ^ctre fcn.
â¢25011 bf n lökttern ber (Sebwar^en
-O bic 25lcf ter ber ©c^warpen ^ie^wur^cn am ©chatsâ ^^^ten getrocknet wcrben/burc^ ben Suffit von Orient/vnb naeBfolgenb in ein puluer ^poffen/onb mit fcuil rcina feinà geniifc^t/al$ fc^wer bic (etter feinb/fb ip co bc^ rcit/wicbic^rflen Philofophi ber Tlr^tcn angefangen Ãabet» biefe^fcttcr^ugcbrauc^en. î7uÃnmercFenbaberauffbiefen ^ro((Ã/wi(eri(f?t befebneben ifl: ^tc garaltcnerflenPhilo-fophip^abenficb groffer^efunbtbeit gcpffogcn/rnbiiifofnen aulfein (angeo ^cben/mitfrWic^er ©efunbt^eit: ju bemfclbigê i^nbt
DE Elleboro Nigro.'â 65 Q;nî5t^itfommlt;rt/Ãabc» fie bùfc vottöcr@f^jvavi^ctt ^^KpwuriKttgebrauc^t/aberbarjuauc^an oibcntlic^ »namp; (in 3vc^tmcnt^d)a(tert/tvtcficfj banngeburet einemi'cgK*' fben/b£^ u feinem redjfgebenem Qrnbe f ommen wiü.^nn aber Ãabenficbiefeo Jurant angefangen jn brandjen/nae^ Den 6o, 2a^ren/ba$ ip/nac^ benen ^a^ren in tgt;cn wir /c$t finb/*465'. *j6 Æ Xag/w.onb Ãabenb bj gebraucht bi^ Ã:nb i^rco ^ebeno. bem ifl nnngefoigt/ba^fieobnfranrfÃeieÃinanfj foinenfinb/ »nb mie gefunbem lt;£eib fbt C?nb erianget : 3n j^nen ià nicf^t funben woiben/einic^crle^ ©efdjwer ober ^poflem/ weber an ber Zungen/âiebern/S9?if§/noc^ fonÃ: 3(»cb feth^fuf inbic ^nnbtar^neifdje frdeF^nf/afo offen ©cbdbê/^ÃÃótff/^rebo/ â¢Ceifcbencfei/onnbbergteicben: ^ueb inwenbigfeirt^ïfiif glt;y waefjfen/an^ ben bett mógè feigen ber ©defjXobt/bâ @êb(ag/ bao Pobagram/bj tib'ïagrani/obcr aiteb anber niebr ©efiiebt in /;)üfften ober in @(aidjen/bie fidj bann fait ober quot;ÃBarm ge# meirtigfieb in aUen fâg(ief) erjeigen : 2(ucb ^ieber/wie bie feinb/ ^[(fdgig/^Ãrcptdgig/SÃiertdgig/ ober meÃr: 2tudj ijî fein î'enUinginjbnengewadjfen/aufjwefeben ber 2(t^em bett gen fintfen/ober ïBürm waefjfcn.Ãôn fo iefjo aüe er^ejiien fv te/i({^ môcfjte mit oiei 'klettern Papiere fein Songent nicljt be^« febrei ben.'57un aber mit ber geit fînb anfferfîanben bie JÃmmon«^ |îen ^(r^f/bie fidj ber natnriieben ©eereten nieste aefjt en/ fon^ bern nbsp;nbsp;oncrgriînbten S^lbeone/obn erfanntnuf; ber naf iirfiebc
reepten ©genfdjafften: biefelbigen b^ben erbaefjt purgiern/ ^ri|liern/@prupipren/:e-baben fielj onterjîanben in (?im tag ÿit tbun/fonif aie bife ^fetter in )cr.yügt;r(n ober xxx* 5)arbnreb ià nun bi^ :Krant in veradjf «ng fotnen/wnb auf bem @ïnn ge* fdjfagen/onnb aile @ebancf en in bae Clpfliern/ purgiern/:e. gefebt.^ae ifï aber bepmeinen Reiften mir cingebencf/ baf won »i( perfonc gebrauebt i|l woiben/bie gar fV ( «fît nbsp;nbsp;nbsp;o^ig/î'^îa^
(îig/wnb pinterteUtg gewefen finb 1 bie b^ iîraut gebraueijt ba^ ben/naebinba(tbâGiften oibnung/bicficb in fbr'j^atur gar er^ newer tbabcn/vnb in fofe^e 0efiinbtbeit fommen/b; bem monfîi^âî ^fi^t vnmdgliefeijwefeh/vnb gar nif gieübiicb: baiï fie beweifen nuljte mit ben 7*eref en/alkin mit b ^iingen?gt;3[}nb (labenb eingenbfn'en anff iiâin mafaHe moigen tngfieben bif bae yo.^a^r/einyaib rQuintiin: barnacb von bemyo.auff
i?)
è6 , DE Ell EB OR O Nigro. tgt;aô 8 o. am anöcr« tastin Ãa(b^«tnrttn: »on Dem 8 o. ïgt;öo Q:nlgt; am 6.tag/ctngam? gt;Ciuntlm. nbsp;nbsp;nbsp;foUenfic^ tgt;ie oer^»
meinten 2(r$tntdjt»crwuntgt;ern/tgt;a^ Die îîatur me^r i|l/öann ,^r ^unll.'æao i^ ten natûrhc^en Refften gleich sâ l)^r.îgt;ie mt weip/ber fan fem Ãunp.S0?e|r ifl in biefem Ãraut Songent »nb . ÃraflTt/banwalle (ochbenten/bieauffben poften go (efen werben/ium langen -écben nie gefe^rieoenÃaben. 55ar^ umb icb biefeo Ãnef ben 4(ten jum langen leben verba (ten/nit §ab In jl gehabt.
'3ion bfr 6cbwarçen?7u^ftgt;ur|.
Rbwari^en Ellcbori »cr(îanben/b^ ^^fie^att4.Ãranrf^cit{u»erfreiben/a(6 nemlicb bie ^al* lenb/bao Podagram,ben@c^lag/»n bie^afferfnebt» îîitn mercEentaber bae faà wol : bann fcbwâtt feinb bià fMancfe» Ãeitenan ibn felbÃ/treffenlicb aber ià aneb ber QüurbenSTio gent.^um (frÃen tviÃenybae )br bo allein foUent. »erÃobn/ baà bie 5*allenbt francFbcit/fo Ãe von ©libern fompt in bj ^aupt/ bureb bie QSSurnen mag genommen werben/na^ bem â¬5rab/f0â ft( bepbe/Ãranefbfit vnb IBurçê/gegcn einanber Ãaben. 'Pobagram berglcieben/eo fep in welcben ©laiebcn eotvbUe/ob ober »nberbem leib: wiewoleo ein febwerefranefbeitiÃ/fo ià bieâïBttrpen glcieb fo fcb'voin ihren Ãrefften. ^Ifo für ben ©cblag/bav iÃ/beu nun ber ^$cb(ag getroffen Ãatt/ vnnb auÃf ber Reiften «éa^ ifi : biefelbige QJîateria/bie ba erldmbt Ãatt/ nimpt bie âIBurpcn himveg/vnb brmgt baoleben bnreb baÃcl#â bigwiber in baÃelbig ia^m @libi â^BaÃerfuebt bergleis* eben/leeret es ben525rnnnen auÃ/vnnb.bie^dcb/bie ba Ãieffe» t)igt;n ihm/vnb bie IBaÃerfiicbtmacben : alfo/bao/w^ botoeebÃ/ bao wirbt hinweg genommen.©olcber Xugent »ier/hatt biefr QBurpen an ihr-barumb fie juerflären mehr von nb^tt» ià ben Ãranefheiten/wie ieb ieptgemelbt habL
4i
StW4rnng berSBur^rn/wie fie folfiir örter nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,
gebe« werben. t,
â gunr
D'H Elles ORO Nigro,
abnemtntnöcn SÃïonï) ^enotïïe» 'S^^lt;Tgt;cröc/nn gcK^cn £gt;cr ICaag/öic öaii mtf bifcr fraacf* am beqiiemfic^lïcn iÃ/vnö nn planeten Venerç, getrovf iif.e a.n tocl?a«ctt vem amp;etn ^oKa(ifc^en^«töt/ba$ ijl »on'2}Jittag»^itbntà ber lt;îltcn^rauc^ gcivcfen/alle^lrçnep «nfen^Iic^/rôÃ^iïgcbrauc^cn/o^rt gufaMïfo tà îgt;o auc^ f^rn proeefj/mem |^ürnemmcii/aiu*h jubefdjreibè/ncmhc^ baô brep tag/voî bem^ô ï»kfran^(»eitanfa(t/bcr ÃrancFfott purgïrC Werben: 3«'^ilcböAi jungen ^ffonen/benTlUenm QBein/ ein ba(b Nothin ein Xriiiiet' gebnwte^/tmnb brcpmal barnoti «ingeiiominen/baö iÃ/bt^ auff ben ta^ be$ Paroj^âni, nnb bae ojft ^ct§an.2llfo babene bic 2t(ten Ãärauc^t,
;^^^Q;rmaj]rc4ivonbcm pobagronjuuerÃel^n iÃ/bj^fetc^ ^^^ in beat vottgen Proeeà brep tag vot gemeinem angang ^-^â^ocd Pobagraatö/ Pargirt foil werben/brep tag aae^ tiac^etnanbcr.©o bae gcfc^cV/fo tà ntt mtnbcr/bcr pÃbagnj» febCiJlaÃ/nimptficIjhinwegbare^ben ganzen 4eib/affo bas garweuiggefpûrtwtrbttnber Ãanb bes ParoxyGni. âJhil^ntà aberbcr^lten pi^ilofûpÃcn arth gewefen/baà fieÃebbermaà |enojftma(0 pargirt^abcn/vnbba^anbracljt/bae aücpoba? gram feinb Eingenommen woibcn/aueE bie lt;ronÃrmtrten/»namp; Snaeterierten/mibbaomitber icitalteo bcfcEeJen. 2(berbo uip ^gt;amonÃenaa|fgeflanöen feinb/bie Eaben mitiEf â^»ttà aaif ^in Ãanb mehr wötlentEun/baan bie ^afnr in einem ba bas gtaabti»arb/ba war ber^lrpnep ber Bobern aaÃ.
Q:rm*Ãctt aaefj vom ©cEiaggawijfcn iÃ: er naErt ^j^^a(tiÃ/vnnb ^onÃrmict/jo foH man ba purgiern/wic ^-^^oEÃebt/fo ià bie ÃraÃti»â îBarpen bcrma|Ten/b^ fw be« granbf fneEt ber franef Eew/vnb ià ber'5Jatar/bj Ãefein ÃwnK «aÃleà im ganzen ^eib/basÃe nitbarcEgang. @ofpMcEtaitcE Hippocrates, ba0 |a ben (epten ^tranct'Etiten^baöiÃ/^tbcrt 5irlt;n Ãranef Eeiten/bcrgfeicEcn Slrpnep foHengefacf^ werben: bao iÃ/bie Sirçnep / bie fo ÃarcF feinb / afo bie Ãranefheit
17) V
6^ DE Elle BO R O Nigro.
Ãann ip a Ifo : (2:tn nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tà ïgt;er |îer(f iflcn francf eine/ â
î)arumb ötfe auc^ cine tp/Oic glcicfj.im @raï) i(î Oarge^^ 2((fo fofÃf mi^n ! pae gieieb fein^ gteic^eh fînbf : üantmb fo ifï flrcnge/tviberbaellrcrtgall ntal^iincbfen. Jöer Oae ©etvicbt-«if^ttveifï/îJaô.ein PfîinbOcntPfunbgkicb i|î/ünïgt;îgt;ae -iotb vbenvigt/bcr wirbf fein feieren iîrancFen Reifen. 2)arumb folï. bieSir^neç gebraucht jverben/nae^bemvnö bic Perfon ifî/bie, fr^neffjeit/vnböiegefegenbeit.. .
' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;öwtfein tviffen/bao iin ÃSxenfeben ein QSrunnen -
ç^^vuiffjîeiget/vort betn/Wa|fer gel^f/fo »ie(/Oao nit glaube heb i|l benen/bie eo niefjt gefeÃen Ihaben : ^(eicb alo ^eft Moifes mit einer iXntten in bie -feber gefcblagèz'onb (ieff niebto Ãeranp afo Gaffer für vnb fitr/(ai6 »ineieijt nicht wo! anberà fein mng/ban bas @otf a(fo einOîutfen febieeht/tvic Moifes.) ^iibn «ber/ bietveii @ott gnebig ià fo gibt er auch ^inmep wp bcriimb : ^(fo ià bae (fine ! bao ade QKochen (fin mai mit ber ^nrpê foil Purgiert werbe/ fo mmpf co binweg/w^ ber^u fait/ à ifo bae fein vberÃuà bo gefcheben mag.'^ifo ià bife î^ief wur^Z für bie QBaÃf rfuebt/bj fic b^ '^ÃaÃer nit ieÃ'vbcrtreffcn/fonbân raumpteohi*itt)lt;^0-@ogt;nag ber2(rbtauch woi bae tbun/onnb mag naehanfehen ber franefheiten bermaÃen banbien/minber ober mebrptirgiern/mie [bie] notturfft erfotbert. 2lifo ià aber bergrunbangejeigf/naeb inbait ber^tugenben bifer âïBurpen.
'^on anbern Ãrancf^cifen/ î»tcfen ntcföccn nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;îiw^tfe
âîVuri? gutt iÃ.
bie ^'aiienbt fuebt/ bao pobagram t ber 0cbiag/bie (^^^^7BaÃerfuebt/in einem OJîenfeijêiigent / fo fet^t auà ben «^^-päuptfrancFbeife/2(ugcnTOeb/Ob^f»^'^famp;/3lt;^»â^famp;â'âà bao mit viieriep an^cigüg/nitauff (fin weg'.QSJo nun ein frdcflt;lt; Ãeit au^ benviergemeiten bo einfaiien wiU/ fo gibto foiebe ^ei^^ eben/vnb beren viei mebr.Oann fo ein ©ebaben fomen foil/fo fómpt er nit alicin/fonber mit bluffen/aio bannba in allen francfbeitcnauebiÃ.quot;32?o nun ber2iri?f merefenmagonboers« Ãohn/wie ero ban wiffen foll/bj ein foiebe framt'beit ïâ*» fofnen.
will/
DE Ellebor.0 Nigro. 69
mit fofc^en S23o:botlen fcjtgeÃt; 0o foU cr ntcljte an* öerfl f bun/bann gkûb nttf ben SÃo:bott(n ^anbe(n/a(6 er ban# bfetmitbenrecbtenfranef^eüen/foge^enbfie^innjeg. â j
ÃÃcitter :
^tf aUetn tvte gemeft tfî/bien)ei( bie IBnrb iBtntveg tbnf vorn -tob/waemcb^tni^mfem foH/ba$i|l/vom 4e»b Ãintveg t^uc halben -leibfcbebigentvtUvnbinag: @0 folgt aup bent/ bad auch bj Menftruum ber ^rawen/aHetn bnrefj Mundificatiua mn^ auf getrieben werben ; ^ubenfeibigenip baojuntbe|îen. 'â JKfoaneb in einer tobten 5rucljt/»nnb in Mola,ancfj inâÃÃiir^ men/vnanbern ©ewaebfen bergfeicben.'îBiewoi fofebeo niebt alleinabiifî i«benLfaxatiuis,bao MenÃruum jubringen/Ab* ortum^u treiben / aneb bie'^Hlnrnten : ©oiÃeo aberin biefer â QBnrçen/ fonberfiebfüranberan^/ einSecrctuminber'Jîa* tur/ bao nicht mag genommen werben : ©onbernbermaffen genaturt/ b^ biefe Xngenb auf treibet alle wieberwer tigfeit/ben. 9)îannenvnb ben Jrawen/in maffen wie anfengficb angc^cigC t|l/vnb einbericbter2(rbtfieb bermaffen woi barauff^u riebtê weif. âïBoit ©Ott baober bejî Dodor aUer ^Teutfebrn benfcbulen biefe'IVur^nnbtoMttgcbraucbenfonnte/ adein â wie fie anibrfe(bfli|l/ für all fein^unfltS^obctterJ^nnflgcj; nug/onb mehr bann genug/ mebr bann ade fetne@fribenten/ »nb er bar^u : 5)a$ beweifen bie iöeref..
ADDITIO THEOPHRAST!,, Super Corredionem HerBæ Ãc
Radieisiamp;c.:. *.
bicîîugenb im5îrautti|î grof i vnb wunberbarlicb / nemficb nichtwettoon bem ©rab â bef Malfamé : ©arumb befer mehr in^fatt ber ^a(* fim ju fuchen if. '^3nnb ber ben '^a(fam vom .^rautt/bao if/ bao Ãrautt in ein^a(fam/bae if/in fein^alfam bringen fan vnb mag/ber hatt ein treffenlichen^chà ^ in ber îîatur .^eim* (igfeiten/mehr bann ade ©cribenten haben in aden ihren Ãiin* f en. â57uhn/bamit baf bao Ãrauttin ein ^a(fam gebracht wer be/if/ba$ eo in feinem eigenTöafer putrif cirt werbe in Thfr ma Fimi, wo(-Ãbf ruirt vnb 0igiQirt/bemnach voneinanber gefchieben/bao Humidum vnb b^ putrefaólum, nachfvigenö â gt; i 7) iy gt;
70 DE Elleboro Nigro.
bj PiKâ-cFaäüÃcfchKöevonöcn Fçcibus ,in «n bcfonber Cors» pus 3îcprHtcrt.3lfot|l4îM^n tf mrt Gi adibus im HurtiidOyVà mît xx. Gradib.wi Putrefatto. Sôom Putrcj# fattoifl Dotis nac^ î)em@raD/in Humido JUfIjbâXîu.'.ntttct ' rin5«n(iïtcn/«vK^0emlt;rfîengcme(tcPrMC^,?îori?^ôhcrt|lee ⢠infnncr Efrentia,fo noc^fol^nt Die Arbeit Oîcitcnert mirb mit ttCTOcr 2(oî»ition«n6 ncmoiÃraufte/ iflauc^ nm^hdj mit bem brmfrtcn cmjimcmmen/nav^ anfeben ïx^/btr bae verpest.
Süan ber ®iir^cni|î fein i£oîr«îib / bae ^enamnen werbt ein )gt;oît? ^{eifc^ auffein J'ierlinjj/vn bin^n^cthan Aquæ Nult;» cis Mufeatæ j.i. ï»nbvomùngen Pfeffers.j. aue^bae'ïCap fer: iï?nb von bifer îôur^è j.i/.grob ;erfc^ni(fen/vn bao Jldfe*^ moi jer^aeFt/in einer vermachten Ãanöten/^vebiÃiütreniaffe» inThermabuHiente,inbied.(5t«nb : iöaeHiimidum bas fi'hiitf heranf/vnb behatto/bj anber foU nicfjto.^^on btfer lurc vu Brodio gib jufrincFen/nach nbsp;nbsp;nbsp;^^nb bie francF^eit ifl/bie
perfon/vnbienotturfft/nicht$uvi(/«och^u wenig/ bao fo(t bu 4r»;t von bir fèibfl wiOen. '^llfo purgiereà am nuj?(ichÃen/ ftchtrfien t vnb am fÃg(ichfllt;rt/:t.
ADDITIONES THEOPHRA-fti Secundæ.
^bt gehón von vier .pauptfnneF^erten/ Fb von bies« fer 'wnrçen.geheiit werben : ;Ãar5u auch vom Ãrautt/ OiDowie es fo ein langeo^Iter gibt/wie bau genngfamerjeft tÃ.^ubtt wiffent bie bing noch mitmchrern Ãrafften ^uvoüen^ ben/nemtich mit bem Ãrautt/Fanmemanbo wibericbt/ ob auff ben Bailiainn HerbseNigriEllebori,au|f5-i-tin3.fs.Balfami Naturalis'hmj« ^mmifärt würbe / »ii burchemanber Xempes» rirt/alfo Vnitas fht bepber gemereFt würb/vn nicht Duitas, iöann barumb/bao ichfóirF^e^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;berâ^aifam auch ber
iè'ileboîifchen arth/allein nicht im i£axati|f/ab bau bno 5trautt auch iÃ/aber mit beri^onferuationn^nb^ubern/bjBalfamus Naturahs ià ein nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;præferuirt von aüer^nfeetiort
bef ©eÃirne/fiir Pleurcli J-âefte,amp;c.5Ãarumb nicht von wege crtlein ber iS'eneÃritetifchen frdrfheiten/vo« ndten iÃ^ u ^onÃp bertren/ fonbern auch von wegen ber fruncFIjeiten/fo von bem Q'thcnfchen lt;^inÃuÃ,werben/gegen berbo bâ '^aifam am reich Ãen ià mit ju ^oneoibiren, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^ufF
DE Elleboro Nigroâ. 71 b 1C vtcr j^ouptfraïuf^fen/ ool* fommctw £ttV. Theophraftus.
§âttv ïêdlUnîiett ïv«ttcÃ^lt;t4
S'iXîn mcrcFc/Dcr Caducus foil geteilt wlt;rlgt;e« burîgt;ûfc 'lüureen/ öao tfl/fo viel vnö purgeren ^elifen foÃ/ fo^ vil tvirö ho Ãc^olffen.^an ho feinh etlie^ ©ewde^o/hie ^urÃircn hic^allenhtfucljt/ anher hie.@celfac^e/ anher hie ©lihtfnefjf/re.^annâolo offt einfranef^eit/hao ifl/alo offt ei» Genus einer francf^eit/olo offteinGenus feiner purgation: 3(0 han ho aue^ i^ mit hem Elleboro.^nfin aber/ nicht hj aC^ Jein genn^fam fep pürgiren/fonhern noclj me^r von noten/ hj i(î/hie Cur^u fil^ren.'^an ob gleichwol ein ^inht ein ^ewr ablóff^t/fo finh hocfj hie stolen noc^ ha. 3«à hem folgt nuÃn/ hao nach einer,ehlichengnngfamen Purgation/befebebenmit hiefer-öthnüg/tviegemelöt/ Cura Epilennca foil berna eh fol«? gen / nemlicbm ElTentiaVitrioli. 3lfotvirh in 3ltenvnnh in 3ungert/gnugfamvolfenttnenelt;2^ur gefunhen. iÃu3rpt aber fchatv/mit hem purgieren fei» Cihnung/mit herElTcntia fein '^^thnung : @ie i|î nit 3potecf erifeb/fonhern fecundiim R eramp; Naturasjholigfh^Dofis vnh 3hminigrafion in aÃen hingen«
^Uni Podagra, Chiragra, Genu-gra, öce.
3^ ââ'ôftfî amp;im pohagran i(l / h|man aUein h^ poi# g^hggran purgirt/vfi nit ein anhero.iÃaoibr rtefet verfîanhert/hiepumonfîen purgieren ht'e Humores, vn hie Huniores finh nicht hie fraircfbeitè. Humor oh Humo« res,vn Podagra ober Podagræ,finhal0 weit von einanher/ald ^eif vn lt;Schwarp : ^aruinfo purgiren fie nichto nüplicbö/ aUeo fcbahlicb. ^ie franefbeit foilman purgieren/ hie bcipec Podagra , nicht hie Humores : 3à / ich folt petern â¢purgieren/vnnh purgiert lohannem. î7uhn fchaw/wie ein febbne -Operation vnnh 9öer{ianht^i^arumbfoiflhogréf«^ (ichumercFen / hao hiefe 2Burçen hao pohagran allein pur* giert/ vnnh ^um pohagran ein 3rçnep i^. Ãarumb/ (0 Purgier ho / fetn genugjetmiz hann hu triflTfî fonjî nichtoz
72 DE Elleboro Nigro.
aU aTIcin bae pobagra«/ mit fdncn Speciebus. @o bu «uÃtt baewotvnnbguttvoacnbtÃafî/ barnac^fogangan bûCur/ bictflabEircSpecificato, amp;Entelnnato:iÃaôi|l/ von ber OkitCt Sardimiæ vnnb Animæ Anitnantatac, bnrc^ aüc fcinc 0(Kbev/bip auff fei« Terminum finis, ben bir bie eigen ^atnr wol an^cigcn wirbt/nuff bie bu bie^ »erla|fcn fo Ut/ fo rnngà bu »otfomen fein in ber ö^ur/ bao bie .^umoîifîen nie^t »erÃebnb. iöarumb fugt ein Poet: nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;quot;
Ne fett nodofam 'hledtcw curare Podagram nbsp;nbsp;â tf
^cr lhatta«flFbie-Ã)umonfïengerebf/ à lofprecbcr/fie fónnen garnic^to/verberben meÃr/bannfie guttmachen.
^/«IfofoUauc^im Paralyfimit bem Purgieren fürgefaÃrn ^1 werben/ in maffen wie ange^eigtifî/ bià au|f fein Termi# ^%um Finis, ben bu auà ber ^atur lernen wir jl »nnb foltz bie ià aller 2lr^ten 4eÃrmei(ïer. @o bu nuÃn bao »ollenbt baÃ/ jbnimb bie 2?netionvorn Elle Animanto nac^ feiner ^£)eferi' ption/^eiÃin LuroineExpertOjEfie Animatum ab Animant tc,mit berfelbigê 3lr^ne9 laà i§m falben ben ganzen gefcfjlage« eib. âXînnb achte niebt/bao bie .Ãiautf werbe abgo^n/fabrfür/ fo lang bià erTertiumGradum Caliditatis in bem gefrfjlag^ nenXbeil empÃnbe: Ãarnaeb mit bem ElTe Animato Con^ iundto^WieimExpertoLumincÃehct/ falb bià ju iïnbinben brittenGradummobilitatis t ÃÃon bemfelbigen far barnac^ fur/ fur fieb felbà / laà ib«Tbei w^s Naturales gebraueb/n/ Confortatiuas »nb Calefaótiuas, fo magÃu au|f bae (fnbt f oinen beo ganzen grunbto / in bie »olf ommene .peplung eino ieblicfjen lt;Seblago/beÃParalyfis ober Guttæ, wie fieb berbe/ geben würbe.
â^I^uÃerfurfjtiÃaucb alfo ber proeeÃ/bao bu am auÃleeren / wao »berÃuà vorn ^aÃer ba iÃ.
@0 eo nubn au ^geleert ià mit bâ Elleboro,wie gmelbt / nach innbaltberlt;):bnung/ alo bann fo gang an bie â¬f«r. «ubniÃbao nieljtbie ^ur/auÃleeren/(foiÃExpulfio Superx^ fluitatis : ®ie llur iÃkbao niebtb me^r weebÃ. ^ielbige (Turià alfoz
DE Elleboro Nigro. 73 «(fo/bae bu cingcbcucf pipeà ber binant »on Marre,btc aUem t^ut^/ wie bu fié inLumincExperto fînben Wirfî/ weij ^umae^en / bie allé ^ute feinbe. ®ann bo mîi^ ber »terbc Gradus Exficcationis angeÃn: ^ao »n(er ben Gradibus tfl/ bao nimbe Curam ntc^t an. ;©arumb fo mu^ ba bie Ptsepara-^ tion au^ ber2(ic^ir»ep ge^en/fonflvermago ber2ipoeecfer nie mie feiner lt;Sub(erep.;ôiefer Gradus ifï mannigfaiei^ in Marc tCjbarumb fo nimb ibn »on iÃm/er »erma^o. 2l(fo burc^ Mar^ lis EiTentias, wir'jîu ben â^BaÃerfuc^ti^en ba^in bnn^en / ba® crinbie franifbeienimmer fallen wirbt: ;öu eÃu^ Ãernacfy»nfecf fcbnappan/'^Belfcbcv Afine.®arumb i(l bir ein groffe ©ebanb/ ba® bu bie ^a|fcrfucbt niebt b«icn fan^/ barumb ba® bu niebt ben rechten ©riff fanfl/ »nnb weifinicb« wonnuen bu peefejl;4ern int reepten QtÃeg wanbien/ niebt im «éab^rineb*
Qîoti lt;jnîgt;em «n^an^entif it ^«falknben Srrtttffbétcen/txtt vtevSvattfÃ=
beiten eingeieibt.
ieljanfenglicb gemeibt Ãab / wteba®mtt foieben zfe^^francfbtitm'âK(tfingt;anbcr mitiau|fett/bann fetn»n^ gfuef allein/ etwann^abnweb/ -Ãbîtnweb/ .^alf^ web/2tcbfe(web/K. QBie bentaüem/fo ifl nubn ))urgieren mit biefer'^urçen/ »nnb nacbwolgenb Tinduram Martis brau^ eben : 2(uf? ber »rfaeben / ba®, fie Materiam pcccantem Pro# bibiert jujunemmen / »nnb ba® macb«« ba® bie 3fiâ*b^« f ûnfftig an^eigen. ^b «ber ba^ ba® purgieren gefebebe naeb ben AnnaliaLaxatiua: ^ann Annale Laxatiuuin ifl^u Pur^ gieren/ fobaffelbig Incrementum will wiberanfaben/ai® et«« wann naeb bem^onb/ etwannnaeb berSonnen/ etwantt «aeb bem^eicben/oberbergleieben. iÃann AnnalisPurgatio ïft niebt nae^ew 3:«br ©onbern naeb ben ^neremen«« «n be^Paroxyfmi: ^uff baÃei^ige ^abâ^fpïtutner^en/ba® bu îXenouierefl bie Corpora, »nb ^onferuierefï mit ben Tin du«^. ris ex Marte, naeb /nnbalt ber Qtr^nep / wie bie- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;:
Myfteria ber ^7atur erfoj#
bern., , nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'3 ri
' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Ã7)
' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^4'
^0n 0cr P E K s I
C A R î A..
(èt^t ttióllenbVOtt Ã)« Perficaria Den rechten ©ruiWt »(rpe^cn vnl) erflt;iKn/fol2= kttf )branfengüc^ wifTcn/ ö| Pcrficaria (in traute 5un-Cgt;ffiifn@c^«t)fn/ â¬S??enft^en/»fl tworSl's? öcm SUifb / affo i Daô gar naÃet Pêrficaria aà Offen 05 fijrtöcn^cnctt^'namp; Cü/^BHnÃg/fo nit mit anb'cr^rç^ nep genetlet finD wo:amp;en/Die nu^n fiir§in mïner Qöiinben/fon^ üern ^c^aCien geÃeiffen werDen/Ãeiit ee fonircrhe^ j«m ^ânO/fó Ãip Ãrautte otönimg getn-auefjrmirO. 5)än öermaffenifï Perfl r caria ein .^ranft/öai5 fÃm feine gieie^ ifï in ^ep(uttg;/aw â¬0?ett fefjen/vn 'â lîie^/tv; offen ifl/oöer aiiff brechen toifl/üj vertreibt^ Ãintoeg. 2lie an Oîôffern/fîc finî) vom ©attefgetnicf t/tvie gro^ fie tvoHen/ vnO wie vbe( e5 fep/offen/ ober notfj in Süpftn vwîgt; ⢠J^nofpen/fo brüt ro bi^ ^rautf ebn ade hnüernu^/ alfo bap bf* 3îo^ tiiglicfj mag gebrouebt werben o^n febaben. ^(fo auch im â¬9?enffljen/wo bergfeiefjen fSefjwellen würben / ob von '-Arbeitquot; lt;tw^ auffbrirfjt/aft .^enben obâ ^«ffen/ober an bem ottÃ/bo bait ein^anbwrrcFmag ein^cbabcnempfolb?/ obtrbiefom@flt; fcnrfnn^gcfegen vit auffgefreffen fmb vvn5?effe/ober bie finb/vnnbfi % an Lettern anfffigen/ bergfeicbenaueb anber Offen ©fbâ^ben mehr/ wie bie fein/an^einen/ an^rment' 3fî bae^rau«7|.ralfer'2frçnep. *'
iöamit vii f Ãf ben'ïSraiicb be^ .Ã'raHtfe verfîânbJ/fo foffeni f^r wiffen/b|irt b^fgeffaftgebrain^t wirb/nemfif^: îSJîan niâflK bi itrantt/vnieuebfobure^Yinfriffben^aeb/bemnaebfo maneauffbaffêfbig/bimanhenê wiff/afe fang/afe einer ein Ãafb ^p efféniOornaeb fouergrabt mane an ein fene^t bonïit bi faut werbe/fe wirb ber ©efjab gefHnbin berfefbenieitt â¢Ã¯Oiewof icb'bi^ndj mObenma^/ bae et fi c nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;vbet* bie
@ f^aben mac^ êket fic^ ^S'ct t en bari«: Ã5bf cÃo à HVeïfl niJffn/geÃiJîf ott bario : baii ea ifî einnatnrfir^e bie bi natürfitJv t^it/nif^wperfïifiofi^?b vnb^lt;mberife^Xa^' rum fodent fofc^ ÿantofep verfà ffen werben/ vn nac^ bâ nattir# fielen Oibrntng fürgefaÃrenz*fo-ift ep w«nberÃarli(b in feinen irafpen»,
DE Pers I CARI A.
Ådt fl 4Uf^ ntf minDcr/î)i trfyvnb anbcr/wlfofcrja^f^dbc Ã^bctîgf^ctü/vort Ociî :c^ gemdamp;C nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ôlt;r gcgalt : Ãôiî bit«
inùij aucb fut guet angcfeb^H/îgt;; ïu^ Ãrautt fo ^tTTtb vn®âi d» foU^c^ogcn tucrbcn Ourcb ftnOîtttrtçnbtafitfcfj Q®a|Ter/vnb^^ f4îtKt/7c ètftcr/bauu fetn ^^oztatiort tjl allein vom falttc 2Bap fer/ vnöalfo na^ vnî) frifcb vber bic iScfjaOen gelegt/vnö juge^ butîben : S^nïgt; fo es auff bem iScbiâîâlt;*t erwärmenwil4?n bren* nen/fau(crtb ober (IjUcFenb wcrbcn/von flunban ^inban tbun/ vnbcirtfrifcbovbergelegt : 2(lfomwber-Orbnungfürgefabre/ bip juCfnbt bet/peplung. Qüaö vonbufemÃrauttmt geheilt wirbt/wicberflebet aucb noelj me^r allen 2-ranfmarinen.
'5ïu^nvcr|laitbenmicbtrtbervrfaeb/' wiebiejween ptoeep ftebnacb bem nafütlicben lieebf bewehren/ alföbaebie^atm: «Ifoimrtft/rticbt^ituberep. .^^eranber proee^ mitbemtagli^ eben vberlegcni|l not utlicb/^anibm felbfî grtugfam verflanbig/ bebarlffeiner prob nicht : 2tberber proecp votibem all Scribenten fchweigen/vniibgebó2lo|i ligenbt/will ich euch atlt; fo burch bad ÃV^mpelprobieren / nemlicà / burch ein ïÃïagnc^ ten/vnnb ^ompa^jungli. ^nt 'Magneten iii bie jvraOt/bao er bao if ifen an freb leucà e ob« J^enbt vnne Jup wiinberbarticb4 amp;d man nubn haben will/ba« er bie jungen vom (Tompafj an ficb ^iebe/fom«^am(frpen ba^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;îVîagnctctt
gefcbmirbfvnnbgcrecfiÃciert werben/ alfobae ^auebgegen feaiicb gangen/ Dîucf en gegen Ovtiif en : ^le bann fo jeuebte bâ â¬SÃagnet gegen ibui vnnb gu |hm/ beÃ^ünglino ^aueb an fein Qiaueb: â¢daetiî nuhu oifentlicb bewert vfiamXaggenugfim menniglicb wi|fcn. Solcbo ig in ber ^7afur ein Mylkriö, vnö ein Sccretum vnb Magnale^barburcb (Ãott im ^eebt ber tur fein 'IBunberwercF wunberbarKçb er^eigt/îc.
ÿîunfolgt/ptauffbae/b^ in Perficà riabergleicben ein 3lrtb t(l/gegenôem ^leifcb verlebet ifl/alfo b^ Pcrficaria in baflcl^ bge wircft à wie ber 2)îagnef in bem Compa^iiinglin. ®a« rumb fo verflanben nubn/bao am if rflen bo ein Spnitet foil ge^ macbf werben/b^ ifl/ein lt;f oneorbanp/ vom Jteifcb be^ Seba# beno vir bifem Ãrautt:2l(fo ba^ bj ^Ittfcb «Jerbe mit be Ãrautt angerürt vnnb beÃricben/wie bao ifxempei au^wei^t vom falc ben be^ ^üngteine mitp.em iOTagneten / alfobaö bomit wot be|îr»eben werbe / wo bann ber Oîagnet ià / weite ober
^7) »1
76 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DE Pe R S I C Ã R I A.
naÃft / fo gcbtMewfrcFun^t^ar^uirt Q;nï)t. huÃttettr ©cfjaï) îgt;f à ^enfc^ctt cöcr '^ïîic^6/lgt;frma0cn mtt Dem ÃraHtt/ WK gerne U in feinem prcfe^/ge)inf^en wirïr/vnö îgt;iQ3auc^ gegen ^anclj gang/ of er Oîiiif en gegen Oèiirfck/ vnïgt; Darnach |inweg gefegt in ein röen/ fo wirett Dae Ãrautt «nr ^cpfung wnnöer^arficbe
5?iîÃn folf fiel? be^ nieinanamp;fe venvunterw/in t)em/amp;jmanô â«ergraben foÃ/»nt» mit einem @tein befc^wftf«/â vnô tvof »er^î Decfen:^ann ôaô ifî einnatürfief?evrfaeben/ bieaffoifl. @o î)as Ãrantt @rûni^7 vnb bleibt inbem@arttenauff feinem @fenge(/fo tfmte nicbte : 5)ann biemeif ee (ebf/ fo-Operiert e$ mit bem @e|lirn/ vnb bae (Aegirn mit ibm /»nnb von wegen fofe^er-Operation mmet (amp; feim 20îenfel?ën.@o eoaberabbro;* eÃen wirb/fo ig eo îïobt/vnb bj Aegirn wireft mit )bm ni^to/ wiebieîDîenfeÃenbiebo-îeben/mifben Sfobten nieÃto t ÿ^t Ibeeaber tobt ig/fogebtfein^mpregioniertS'ngenbinSwen fcf?en/vonbegwegeneoâgefc|?agen ig r $Unnbigmber ^afiir ein CfigenfcÃalff/ bae fein toiref«ng ig/ fo fang ee gan§ ifi/ fo fang ig fein Operation. 2(fo ein (f^empef. ^tr2Q?enfff?tftatt3 lt;m|f ^rben ein S^agwercF/bao er tÃun foff/vnb affe fein 'Arbeit ig nur ein 2(rbeit/nur einXagweref: nuÃn bao Xagtrerà augig/ foigertobt/ vnnb b'erSTobtigbao^nbtfeineoiïag^ werrfo*^ 2(ffo ig nuÃn mit bem Ãrautt : S)en (Staben foff ee-Ãeifén / bao ig nuÃn fein iTagwtrcF / an bem STagwercF arbeit co fo fang/ big gar erfaufty foig feinXagwercF aug/ vnnb ber (Schaben ig gcbeiit.4)arumb/ig (sgt; wdt^ur ^eufung/beger fen ger geilet eo/beger lenger ajbeit eo : ^g eo naget in bie ^eufung gericht (boeg baoin berd'rbengefcge^e/ einergfeieÃmegtgen gatt feineowaehfeno/ boeo entfprungenig^begeregeigeogeo geilt ©ann eo ig ein ^ielmag/ vnb fein Periodus, bae eo bas geilen foll/eo fep lang ober hir$ : ®er fegneO gaben will/ bev ' ^fe^urt'Veiifung. ^ggffâfg alo mit einem 3îog/ baoeinXag^?
rcigvotjgm gaft/bamacg eoberOèeuttertrcibf/bar^' naegbcger fenger, ober fcgnelfer vob^
fenbtero..
D E Pe R s I C A R I A. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;77
'ïâen aitbern Krancf^«tttt/jttîgt;eftPer-
fic»ria(m4gt;5tttt(î. *
1 frantfÃcitf n gutt fep/fonOcrn noc^ |u vie( anîxr mehr : lt;5 v£7 2((0 ^ii fatten 5ttn|ïü(fett/fo (6 îgt;urc^ lt;m fait âîÃiilïer g«! jogen mtrîgt;/vnîgt; auff ben 3«« gclegt/ee nimpt Wlt; btfen 5(ii|TrcnÃtnme0.3jîlt;mcf2 nû mmöer/eema^ auffbemcU teÃOîiîignettfe^earth auc^ welvergrabe«werben; ®iewet(abe« bie3'cuüinâ fo angefi^ijl ber gemeine braueh/anein »bergefegt vnb offt ernewert. ^ief folger falter gahnwe^» finb vertrieben wotben biirc^ »ergraben beeÃrautô/bâônaebfof^ genb berfefbigen feiner nimmermehr |atf wehgethan.
0oijiauef}in Perficariaein fonberfiehe îîareotifche arth?' «ffo ba^ fie in aHengrolfen ^i^en/bie^um 2^obt brennen/|liUee »nb gejunbt ma(^t.2(à in aHen -^awptweb/ Mania, Phrencii ober bergfeichen: ober wo ber eib in einer franef heit fo gar erît:« junbf were/bao nie^fo mehr befchehen méchte/bo ijî Perficana bie (e^t »nb bie befi iefehung/von innen einiunemmen. @0 ijl ber Q3ra«eb ber 2((ten gewefen/bao man bie feberpffe genom men hat/bann pe ifTetwao â¬SWo:bifieatiuifcb/bie|'etbig ^at man genommen mitlt;Xo(îung in Ocbmai^ ober-Cei: bann btefeibig SSRotbieation/von wegen feiner ^euitet/ijîalfo »ergangen »nb genommen / bemnaeb ià ftegeben wotben ju effen : @0 ià Ãin Operation angangen/wiegemefbtiÃ.^arauÃ^ iÃauehwettter }ii wiffen/ba^ fie aup ber Ãrafft Narcotica bte fieber genotnen hgt;f/»nbÃe»berwnnben: 2(ueb bao Ãeifben»on ber-iimgen/ auch ben ^uÃen/aueb ©rimmen beo ^anebo/aueb ber OÃiit^ ter^uffÃeigem dermaÃen ià Ãe auch gut auÃertbafb »berge«» (egf/»ber bj 'ïBitbtfewr »nb alle Jgt;ç/@cbâben/allein genome men/»nb mit 3îofenwa ffer »berglegt/ »nb offt ernewert ;
ADDITIO THEOPHRASTI..
ben ^rÃen puneten/fo icb »on bicfem Ãraiitbab Exempel beoÃJîâgneten/wilficb ^^en ebt ie auch meinen ptoaÃ/t^otrtfticn »nnb 2lbbition furbalten/bamitfhr ber Fcihcana ein guten bericht bubf/»»b bao ià »erjeicÃnct imanfang/ba^ man foil neiÃen ben f7)' iif
78 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DE P E R S I C A R I A-
â¡vpctticb/vHÃ) naj? ma rbcnirt einem |ïie|fetîben7Bafter/vntgt; f4ifvnôfrtfc^lgt;letod?aîlt;n ô»ïmùfgt;(|lreic^en/îe. ab bannvev# graben.'5îu^ti|i auefj wol^ubetractjten ïgt;aô jeni^/foôo ane^ wiDerrtjcrfÿ ju|îebn mag/in öem/b^ eetvan î»ie©cfjdôen fîren^ finô/n.nit feicbdicljen jiifïtllen »nü geroeitigen. Ãgt;ara»^ foi^l nubnzbaetirt '^OOitionvon nópten ip/me(»r Dann ebgemeiot i|î/^nlgt; bie in bent weg. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;bu wiirbeà in|ien/ bas ein foitber
wiberflanb fetnwurb/obermóebtfp vermeinen/au^ ettiieben vrfacbeni@otbttebapwiebu5um erÃen mal get^an neire/befînfbcn/vergraben ; 2t(fofbue ,Bmau^mQ?gen6V£gt;tt newen aber aifo/ben brüten tag bergieifben/vnnb fo bieb nobt wiirbc gcbftnrfen jufcin/nocb mebrrnaie : @o tbu^ auff jeben/ jivblff/vier^ebentagnacbeinanber obermebr/vnnbia^ nicblt; nacb/fv fawiet eins bemanbern nacb/br^ ju enbber bcilung. iöarumb fo meref nubn aueb mein vrfacb wiberumb/ warumb tfb b*»® an^eig vnb (ebr- gibt ficb offt/ bab ein 3îo^ foü ein Xagrei^ tbun : vnb aber /bm begegnet vnter wegen ein 'â¢Unfall/ eecrbelit/ed wirbt Ãröpfng/eöverieürt ein (iJi|en/jer|lo^t ben j^uflT/eö wirb .^erçfcbleebüô/vbertrincft ficb/te. 2llfo bae von wegen folcber vrfacben/bie Xagrei^ nit bepbeben mag : barmîî , fotft gut nofb »tttbf nbsp;nbsp;nbsp;füriufabren/woniebt dne/ bocb baa
anber/brüt/vierbt/^.Cste.
SUnbnocbmebrfoUenbtlbr vrfacb wi|fen/a(d nemttcb/baö preng Ãranrfblt;üen/|îreng ârçnep müÃen baben. '?7utt mócb⬠C6 wof ficb begeben/baö Q;m mai nit bdflffn wôcbf e : aie in viel ÃraneFbüte/bonurit'inmai purgiren niebtö ^tlfftzober Ãrm gewiebt/fonbern mehr fcinmiiffen. iöarumb fo foigtauflr bao? baÃmitbâ2(bbüion/fo iebj gebraucht bub/foU procebiertwer# t)en:2(io bann fo wirbt bieÃrancFbüt vberwunben/wie bann in vielen mehr auch gefpurt wirb.lt;So foilent )br auch von (?ucb fcibÃein folgen vcrÃanbthoben/bao bie @cbóben/nacb bent ' vnb fie vnÃdtigfcinb/foüenb reih gebalten werben vnbfauber, S)annfo|ie vniauber gebalten werben/bringt einbinberung: jÃonÃfcbobt vbung nicfeto/ià beffer ab rube : /emebr eoge^ bjouebt vnb geilbet wirbt ba|flt;ibige@lib/gt;lt;belfer nbsp;nbsp;iÃ. 5)ar^
ÃuflFfowilfenaucb/baenicbt minberiÃ/co mbgcn5voi anber bequem ^tr^nep mit gebrauebt werben : ^rbocb aber niebtoz bgà bo wiberwertig fep/bao.iÃ/ nichts ^orbierifeb/^aberifeb ober
D Ã P e r s I c a r I aâ. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;70
PÃJtr^üm^fehfc^ gcbanf (cf/öie allmaC von jÃn fcthfi ^ar jit »otgt;j9 vno ver Jîenotg fem toonen/vnt mehr toiflen/öannan jÃitt fdbflifl. ^aoaber nae^ oiOnung ber^atur boÃerveroibnet gt;|l/bao foHvnb mag woftntdauffen/fûrbert bic^efltmg jiiber fc^ne(ïe.@o foHent mtnen/wao bermafTenge^etlt mirt/ bao ifî bepenbig/vnb Ãedet nickte ju/ bao bie ^7atttr will offen Ãaben/allem bao beilee (0 jii /bao ju fein fofl: baotp/wobK greifen nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;pmb 7 onb ein au^gang hoben/ folten nicbt jtige^^
Ãei(twerben/eo würbe berS^obf fein: ^00 aber nft^taffoijl/ balfelbtgwîrbtbiirf^bâaogeÃeift. 5)arumb f^ottbaoÃraut bao -iob/boonit dn nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;3rçt haben mag.55ann viel wirbt
»rtberÃanben/bao ntt follvnberjlanben werben : viel verberbt berglcuhf n/boonnt folf Ãraut/alban^ eigner TÃatnrfür? f ommen wirbt, ^^nb mehr Ãatt bte^atör verfîanb gegen ben J^rancfheiteninbaoJKróufgelegf/bannetwann brep oberviev-iPher ©cljulen .^Ãoetom befohlen iff/ober in wiffen..
ÃDDITTG
â nbsp;^nblean^ Krancf brttm*
8SX? beniâanberri/ Wie feh gefeptÃab/wie bao krallt för bao* oohiuwKe gmtfep. SQnhti ifl nicht miftber/fb bao Ãrant genommen wirbt/in biefer gefîalt wie hernach folget/ vnb borati^ gemacht Lauamentüm Dentium, vnnbailff bao wcr^ meflin ^iwb genommen/.barinnfà |fen erfûlen / vnntrwiber# nmb auff bóowermifl hlnrfn genomihen/ettlichmal auff oW anber/eonimpfbl^^aâhnwehe hinweg.^''* â '
Tîuhn i|l ber proee^ otfb/bai^lbif hemmefl lt;Koffne|frg/vnnb Cortiócsilufquiami,vnb bi^-^roöt/óhn^efertburch einonber »ol gefotten: booifl nun Lauà rhe'üftuittjVnb bao onber j^'rairt wao bo_£|ï7 bao vergrab/vnnbbefchwâefo iwt einTmlt;Ste:n/vt fuprà . lt;lt;gt;oiflbaoauchwOT/fo^bu ein Sâh'nweh'e hap/baogro^ vnbherft i|l/vnnö*l!|lâVo«i^^eblftf.?wloâb'Ãnn bie fchwertPquot;*^ ^ahnwehtaHe feinb : @0 be|lh?ich bâe ^-ahâ^ bamit / twv im crflen gemelbt ifl/ vnnbalo bann vergrabe-/vnnb befch^ero mit einem @iein/ber gro^ vnnbfchwcr genug fep/fo fompto in öem erfîen proee^ jwr ^enlung : wie eo mm bem^rant gehV
80 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DE pERSrCARU,
alfotgt;cm^^nwcl^:ö4lt;jÃrautvevllt;uif⬠ficb/affo vcHeürf «uc^ lgt;er '^cl^tagcn mit Vcm Ãraat. *^110 l)o foH fic^ amp;lt;6 ntC!« manïgt;te vewunöcrn/afe afldn amp;« vnwifïinDcn/'bae nbsp;nbsp;Ãräu«
vnOîJù^rancf^eitmrtdnanîxr bermaften gckibt finb: bann bo ià Coniunótio Aftralisvnb Elementalis bcpeinanbcv, 3** gfcidjer weià wie bic âÃBermc ber @onn? fic^ mit bem i^rbtriefj ^otttoïbiert/bergïei^enatte^Perficaria ntit ber ^ranrf^eitï @pbie@onn^in^e^t/fegest bie^içauefj ^in/affoboaue^/ eine mit bem anbern. .
â yîun »on we^en ber anbern f ranef ^eiten/vón ben te^ gemcit feab/foUent jbr wtffen/bae bià Ãrant^ lt;?oîreetiona(fo ià jun -imvenbmen j^raniiheiten/vonbenÃemeföt iÃ/bae bià Ãraut foUmit.'Jeae^tfe^attenwaÃervermifc^twerben/obâmit .^auÃ# wwrç waffer/nnb gefttten ein Hein wenig/bemnac^ (aÃen fait werben vnb getrunef en/»nb bag Ãraut vergraben/vtfupra.
3tem jtt öen auÃwenbigen franefJ^eiten aneb / wie bià iÃ/ai^ (ein mit ^ampÃoî ^in^» get^on.
^tbervberbaeanee/foiÃnptb ^i»b mit ber Perficaria,bas bie vo:beme(te» bing all »bertrifrt. ©ieweil ich aber Ãie bie Natu raliaXraetier/naeb ber Einfalt/für bin gemeinen SD?«nn/ widicfjjbnnit^ôberanfûhren/fonbcrn in Einfalt bleiben lap fen.^nnberbarlie^feinbaber bie Magnalia ©ottes/werfan fie ^ar ergrûnben f ^Ãie ^umodÃen Ãaben bie reepten Sécréta »erbo:^en/»nb i^ren ^nÃat in bie QKelt braebt : vnnb alfo «uà Sophia ein nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;gemaebt/nnb bas -Perlin ber ^a* -
tur jerfnitfebt/wie fie bann noebtb«»^« meinen jeitenaugen^« fcbeinlieb/nergeÃen baà bie ^atur felbà bas îSÃagnal iÃ/vnnO |ie wollens fein, iönreb (bi'^op^iÃtrtp vrfacben fie/bas vom perlin muà Ãefebwigen werben: bann fo jte offenlieb niebts follen/waswurbenftebann bdmlicb tbun:* ^ie ligt foman^ (btr Hancf/!lan3e3lt;tb*'/îâff bas^^rant auflTfeme/fober
J^umoiiÃen oopbiÃerep verfebwünbe/bas geöffnet .. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;, möfb« werben: bann bas perlingebö« - â
81
feinen
Ãvdffien.
5l(«t»emÃ5enf4iettV0Hn0(ieert ifi
^aBen/Dae ©ottgcff^afien/öiâ^ nngKc^»nnb(o(^t(ïc^ ^abcn mag t wae aber nit von nésten iÃ/bao t|Vnit von no^enbep pibigenviet 5m^abcn/ba|fdbig^at@oft bcpâ¬V weniger gefcfja|fên/oÃn vberfïu(?.2((fo foUent fr audj verpo^n/ bas bie2lrçnep von nölten ijl/bao Der SSÃcnfcfj l^abe: barnmh barffcrniebtvber OJîeerjieÃen barnaefj/er^atto^enverto beo COîeero : '5ïodj bic fenigen {u vno/fie l^aben b^ /Ãirig auc^/^u /rer (^efunbtÃieit.^dfobewfipeofifbnttn mit bcm 0ai$ancb:bcr Ã)?cnfdj mn^ co l^abcn/nacb feiner notturfft Ãnbt er bco genug.
2(uflf foiefjee fotgt nun fei» iîugcnt/tvar^u bodj @aii? bem SÃÃenfe^ê gut fcp : éo bepnbt fie^/bafâ toaiç in jwen weg bem OJîenfcljen gute fcp : 3n ber 0peifvbao mu^ fein/vnb |ur nep/fur naturiidje 5îrancFbcitcn, Q;in jegiiebc@pci|j bic ber ÃOîcnfeb i|fct o^n lt;3a{i?/ oicfeibigmag minmcrmeÃr ganp vnb gerecht gebctvctvnbgcfocbttvcrbcn/Weber im ^afen neebim ÃJÃcnfebcn. -^öann imöaip iÃcinfoleb (fâigcnfcbaflft/baoeo im.!j^ocbenallbingâ¬oîrigicrt/vnb ià bic recht (Tocrcetion ab Ier@pciÃ/fo bcrSSXenfcb c|fcn foUvnbgebrauchcn.\25nnbivaö ohniSalpiÃ/bao wirbt nicfjti?o:rigirt:TOao nicht Coîrigicrt ' w'irbf/bao fompt mit einem '^ngefunbt in 9)îcnfchen,©aruût aUc lt;Spcià nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;genug (mben foUcn/in feinem rech ten 2^empcjgt;
rament/nit^tt vici/noch ju wenig :3m O)îittei foO mano braus» eben. @onubnbiclt;SpciÃaifofocbt vnnbtempcrierf mit bent (éa(i? in ÃSJîagcn f ompt/afo bann fo ià c£bcr 'bïatur angenehm §u bigeriren/vnb obn @a(p gar nicht: toonbern wao (inb ober niebto gefatpê iÃ/b| wirtbigerirf in ein Pb^fäâ^^dfch/ÃüÃ^igo/ fchicimcrtgo Q5(ttt vnb ^ieifcb/gcricht au|f alle Ãrancfhcitcn/ 5ur nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fonberiieb : vnnb biefdbigen ^cuth/fo linb fdpen/
finb in ^^rc^ten/ vnb in bâ lyîatur/vn ^ompiex/fchwccher/baw^â fdfigcr/îc.bann bic anbern/vnnb ben ^ufallcnbcn franefheiten mehr vnterwoiflfen/aio bic anbern. '^ann bic Ã7atur wiU/baÃ
8s DE Sale Commvni.
* nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;in jîe ntcfjfô fommc o^n Conigtrf/öae iiî/burcb
o^rt,præpari(rt/l»a6 iÃ/o^n foc^t/Durcb bas ^ctrr : allem «we lgt;em iup^u^cben wiröt/ale Autticl^/5tn£gt;b (aucb/Oq?ffe(/zc.
'5?un wiÃen vom @alç^n?ettter?Ci; lt;3al^ ein3rl»ifc^f»'^lt;»^^ fami^beoîOîettfc^en vnö aller Dingen, ^ann auà vrfacljen/ wo 0al^ nit iÃ/Da go^nb Die feulung an : vnb allein bao @al^ erhalt ein jeglicljbing vo: ber feulung/^ebenbigo vnnbXobta. 3m -iebenbigen ijî bas @a(ç im ^lue/in allen Xftieren : vnnb wo bao angebom ©al^tm ÃJïenfc^en nicljtwere/ fo fanletber SOîenfcfj fo lebenbigbaÃin.ïîie allein^nS^^ieren/fonbemina^ len ©eweebfcti i^ (oalç : vnb niebto iÃ/ bj nit gefallen fep von ber 5?afur/eo fep von ôjîetallen/^temen/Ãreüttern/.^olçen/ ^cljwamen/te.bann bao pwbiert fic^ bureb bie Alcalia, weifte alle Salia finb/fo von allen hingen gemaebt werben. S^nb^na g(eif^*erwetÃ/wie ber SÃenfe^ von tnfeb iÃ/onb ià 5â(lt;gt;re^/v.» begerf mit jleifc^ gefitrt juwerben/bj iÃ/gleicb win feine« glegt;* eben ^aben:.2l(fo auch begert ber ieib @a(b iu iÃm ÿw nemmen/ feinemfeafi^im4eibeiner @p,ei^/ba« ^letfc^jbemSleife^ einer @peiÃ/bem^lut/:e% ^7«bn ià bae^afçglcieb einem ^alfam/wann er ^altawcb auflT fur faulen : 3ber fubtiler vnb â Ãô^er ià er in feiner 'yïatttr. ^arumb foHen wir vom ©olç wi^ fenam^rÃen fein (SigeuRb^ïIff/fb ein QSaffamt bemnacb fein (îigenfcbalftbie battatà ein^Torïeetionaller ©peiÃ/ju Xemperiern in bie2)igeÃion/welt;fl}6 ber SOïenfc^ ^aben muÃ/vnb fan nie^t o^»n ba« fein/fonbern wirbt gejwuns! gen bar^u. Q3?o (Sal^ nicht iÃ/bo ià nicht« bleiblieh«/ fbnber afles^ur-^eülung geriebt. ^ouitiÃbe« @al^5?afuran|bm' felbà burch bioganç â^elt/aHen Söïenfehen vnnb Xhieren etn^ yleibtjii brauchen vnbjuh^îâ^w^ïâwrch @at$ werben alletoîM te ^rÃeht beha (ten ohn feu lung vnnb jerÃbrung/vber alleTcr-minos hinauÃiauchaüe tVleiffh/auch.^®(b/ba« nicht faulet/ auch^iepmen/ba« er nicht faulet/auch alle« wa« bo iÃ/baa mag burch @al^ behalten werben.iöariu gehónaber/baf ba« ®alç nicht in (hinweg (S'ommifcirt wirt/fonbern in viel weg: (^«ligtanber Præparaiion. ^Ãann Salcrudum thut fo viel/ vnnbman öffentlich weiÃ/burch alleÃârfarnheit in^ifchen/ îîleifch/îc.baf Ãegutt bleiben. 0o aber Sal Enixum wirbt/al« bann fo behalt e« aÃe bing in ein vnglewbliehe (ange jeit : 2(uch
baft
DE Säle Co^mvnx, 83 iviröc @(eni barirtncnz-éc^mcn wtrö lt;Stcitt/^(ctter »on ^emncn bkibe n gnln : Sönö tv^ .ï)urc^ Sal en ixum SCfper# give wnâ¢amp;/^|JempfacfJ^ fein »crenöcrnng.d'o ifî Dem fam tn öcr ^onferuatton »nö me^nban ce madjt alle bing mit bcricit m cm lîongcfatton auff toteintfc^c flrt§ : -Ob glcicfj* wot fur|tn Dae Sal cnixum au^boirct/ ocrgc^t/cnantcrt/fo tfl lt;e bermaffen ^ongchrt/onb â¬onfinnicu/ba|atfo b(etbâ¬/auc^ «m ^affcr/m bcr Orröen bcrgfctcljcn.
'îfîubn aber von îSXcnfd^hc^fr (^cfunbc^cit wegen/warju ce bcm ÃOSenfeben gut tfî/vbcr bae fo gefagt i|l/tvc(cbce cm proffer Ãc^a^ tfl/bicagt;c{(@a(i^bcm^cnfd)cn fogro^ m ber0pct^ ^vnbfouict am ©a(|gc(cg2/vnb mtt fofeben groffen $îugc»# ben begabt m bcr Opci^/vnbju belaften alle bmg/tcbcnbtge rnnb tobte. (Sotflabcrauc^wetttcr bcm2Qîcnfd)cn nûçjun QÃunbcn : 3((fo bas man etUtfrifeb Jaffer ncmmc/vnb fa(^ cm tventg/vnnb bomttbtclBunbcn gettJefeben/fo bebaft ce btc QBunben vot ader «Deutung tm ganzen^a^î.^ann wicojfent# hef) tp/bae vid quot;Wantxn tm @ommer/ fonberfteb m J;)unbte^ tagenjurjjcufnng mit gemaft ctnfalfcn/bae beb«fbae@a(^/ bae ntf gcfcbtçbfâ âïÃibcrumb aucb btc âïöurm/fom'ÃBurtbctt »aebfcn/trctbte btnait^/vnb tvebret/bj fetn mebr tvaebfen. 3(n ctnentfo(cbcn@éercf!tflvtefgc(egcn/mber âWunbarenep: lt;ïe pïftcn fieb ^aber/35arbtrcr/vnb fbvs gfeteben/mt befebemen/ ba^ fiebfcfe gefallen QBaffcr brauebten : bann fie braueben offt Tfr^nep/bte bo fcüfcn vnb Töiirm macben/bae fies frfbfl nime» f bnnen tvenben/bamit fie au^ groffev OJîeiflerfcbafft vief febebi^ gen vnb verberben.©animbfo mer cf ber gerecht ^rbt au|f/bae er ibm bas LauamentumVulnerum Jaffe befobfenfein : @tc Mt f Bttt bic âïBunbcn fauber/vnb fo bie ^atnr fauber iff in bec ^unben/fo arbeit fic fdb^ jur beiiung/bann fic fane felbfl tvof fecifen.^antvic cm.^unb/b mit feinem fi^fccfen fein ^iinbcn fauberba(t:2t(foaucbetn0)îenfcbmitbem ©afçbanbfcn folk
QBeittcr folfcnt f br auch tvtffen/bj an ben ^nben/bo man bj @afb feubt/bowtrt ein ^ufdgemaebt/wefebe bicF ijî/affo bae fein gen^oben fallen mag/aueb fein SÃÃenfcb nit/glcicb auff â¢Oelgcflalt/tvicbannoffenltcb ijl: »onbcrfeibigenÃulpmer« ifenbiefeSecreta. 2(lle bie ba feinb vollee iteibe/voller Jlüp feny voller J'cucbttäfctt/ voilier innwenbigen @cblcimigfeitz
lt;7) V
*84 DE Sale CommvniZ
»on wefcftcn Podagra, Arth etica,gffdjwonc @c^encFe(/CD?aflgt; fcijcrtrfcl/vnö pfuttcrbcurij onö mcramp;en/hic foücnt tn biRr @u($ babcn : biefclbigen alle werben au^gebozret/ alfo bao nen fblc^ÃrancF^etfe/btevon folefjer 'MiftiÃlctf werben/nint^ merfommenAgt;nnb gar werben Ãeverje^rt: ^Cuefjberglciefjen wj fonfliÃm^e^encFeln/au^ben bo follen -Oclfe^enrfel wer# ben/oberberg(etrf?e«/*»flt;âîâfn^^wf^ »erjebrf/»nnb macljen ein bürten .gcfunbcttldb/vonb ein ringen letcfjfen -£etb. ^Ãann bo werbenver^eftrf gropmec^tig 5euc^tt/»on beii »il ÃraneF^eif t Ãernacr? würben folgen/bie nie f oiïien/ fo bte ^lü^ nit ba feinb.
iöergleiebêfo bewert eoauefj fein -Cperationin allen ©c^e# bigfeifen/3îauben/.â^re^en/3wcff«-^»üîâ bergleicben/biebotret lt;à allôÃinweg/vnb faiiber $u/in ein ganüeJj)aut. SÃnter. allen ^dbern ber @efjmbtÃeif/fo von ber ^atur ent|piingen/a(öâ »Pfeffero/®opp(i$/^aben/:f.i|î ein folelj ^nl^vber fiealle/ȟ am gewifîelîenin aller wircFnng um lïnbt. 55ann fo ein 2(r^t fiefjreebt beben fhaller felbo warmen^dber artfvvnnb eigen* febaflTt/vnnb barbep auefj bie0uhjen vom lt;Sali/fo »bertrifft toafçfie all in feiner @ulü»S)ann foviel ^eucbteimSOîenfcbS Ãinthun j wie bao @a(^ bintfiut/ wer fano genugfam toben/;« prçferuiren bao.nicbfoÃernacb fompt .Sönb bermaffen Ãanblec bielt;^ulbvba6feitt@libamieibi|î/b; ein febaben mdeljfeem* pfaÃen/allen o^n febaben/welcljo in anbern ^dbern niefjt ver# fptoeben mag werben.Sarumb foil ber 3(r^t bao wot befracljte/ foer-eitt.Ãrawcben ober ©efunben batt/ber alfo eine foteljen @eb(eimigeniciboifï/vnb fo gar^'tü^ig/bae er yÃnlaO bab^z öaefj inÃalf ber Conbition vnb proprieteten. J^ott er 5trancf# Ãeit von fotebem ^eib/fle vergenbt : ©client fie iÃm ;ufiinflftig werbeiv fie werben vermehrt in ber ãgt;îutter/bao nit an tag wer# benf ommen, ^arumb ipeo fpdttig/ratzen in on^ab/ob» verfïanbt vnnb erfanntnu^ allerlei artà beren bingen/inben man haben mag : à mal foil man bao befl auplefen/biean#' bernfafwen taffem.
A D DITIO T H E O P HR A S'T i;
gSübem tïrfîen in bep©at$o 2tbrainifîration/ifînicbf von nôÃten/bao mans atteriert/ober fÃm etwas abbiert: ©on# ber nur allein für fie^fetbfl brauelywieesan fÃmfelbflifî.
^nö
D E s A L E C o M M V N I. 85 ^ttnbob gfcu^tvofvtckrkpDefcriptiones feinbf/baeman bf itt nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;etwa© mag ^mju 3tbbKren/aà Ãitmtcfj /
gimmct/ÃÃÃuffat/K. @o t|ï ce bocfjnû^f ad Propofitum,lgt;aô i^/(ô tfîmcbt$ vo» î»c^ (?tgenfdjafft : ©onbern bae lt;5aU? wtrbf m anber wcggcf^iftrt/ boÃtn ce mc^f folt geführt werben. ;X)arumb^um foeljen »nnb^ur@petp foKeean/^m fetbfl bfeiben/wteee bann an jÃm fetb^ifï. 2(ber von wegen ber franefl^eKen/ bomageewolgebefTertwerben: JÃoe^alteoin ïf gepaft/ baÃbao^af^ in feinem @rab/ ©rabiert werbe/ vnnb ntc^ t4)egrabiert. ©arauff fo meref en/fo man bao @afà fo ip es tm (^rpen ®rab:@etn Calces tm 2(nbern @rab:(Setrt ©uf^tm^rttfen. QBtUmano nuÃn|ôÃenm@rabÃaben/ bià atiff bie 14. tp von ni5ten/bte Additiones jn wipen.
57nÃnvoî aQen bingen/wteicbgeragt^ab/von beÃ@afi^o Ãr Afften/in benmapigenS9?enfcblt;n/ foipbaoetn^oireetion vnnb2(bbiiionbariti/ baope am erpe« foUenbt purgiert werlt;^ ben/bià anffjbr patt/in berOtbnung ber e^efewar^en (2gt;ip^ wnrçen / vnb naclj berfefbtgcttdntretten in bie ©ufÃen. 4uf^ ip bao von néten/ bao ElixirTartarcum 2(bminiprierf werbt »nb wof gebraufbt/ aiiff etheb §df/naeb fonem^proeeà : S)a^ Wit bao bie angefepenen Apoftemata, vnb bieOpilationcs vit Piitrcfadiones im eiblt;Xefofmert/4)eepifiert vnbOîenouirt werben/ bià aiiÃf fein genugfamen T erminum : Jöemna^ mit ber lt;Suf$en proeebiert / nach iÃrer-O:bnttng.,3(ffôburcb ein fofeben proeeÃmag bao23abfinber ©nl^awff i Gradus fommen in ber-Operation / bao ijl/ lt;0 wireft inber @epa(t fo vief/aà wereoinjbtt^fefbp.i 6.@rabÃo(b/bno»pZâ j.vberbett natürf leben/ in bem es peÃt;
^«bn aber weiter/von ber mebrern nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Gra;«
dus iubringen/miià biircb bie præparation befebeben am ^r^^ pen/bao man bie @nf§en an fefbp ©rabier/weicbo in bem wf^befebeben muÃ/ nemiieb bao manbie lt;Su($an patt beà kapere ^etoquier mit biefen ©dflFten/ «f é nemlicb mit ^e«» gri^/er fepOein ober groÃ/ vnbmif bergfeieben :@o wirbt co noeb vief brdfffiger in Olauben/Ãreben/vub anbern @ ebebfg« feiten : ^otbut afe bann in ^im-2^ag mehr /. bannfonp in Vieren.
3fem bergfeteben in -Open @tb«ben / mit ©afft von ben.
f7) »Ã
80 DE Sale Commvnl
Confondis,Serpentinis,beren vieterfep ar^fembt^igt;nn|n fo(c^3l£)ôtnort bcfefjtc^tirt bereittun^OcrjSufç/affo baefiir ^a|îer biefe 2lôbition wirbt -juget^on : (fà ià wiinberbariicQ itt-Olfen ©c^Ãben/ .öermaÃenjur J^eplun^/ öa^ in ben xo» Gradum anifÃcigt. *^nnb n«c^ bemnnnb b« bicfc 2(bbitiort beÃer baà fanÃjnÃnnen fuÃcn/beÃer groÃer,ià bie Operation.
^tbarinbeninnwenbigen f ran feiten/ ber^hWâ^amp;^ï^««^ wiffcn noc^ anber Gradauones..2llö nemiicfe/b^ bje0u(ç mit grantem quot;^ein permifeirt werbe/onb bocij mit@afft»on âiücgricb «nbereittct/fo ijl co bao ben x4^Gradum perfeeterfueljt.
âJïocbi^einanber Preparation / bie auch foU anbemo:t§ gcbrauei^t werben : 2t(a @a(ç OiÃitlieren in ein QBaÃer.^Ãaa gefc^ic^t aUeininbem/ baoeo mit bem^iettie^jnOSÃalTerge^ mac^t werbe/ vnnbbaffeibigQUaÃernac^folgcntSiÃilliert/ »nnb a(6 bann mit Succo PUntaginis,Chelidoniæ,Serpent tine, Confolidarumj permifeiertauff gieteden tbeiitOad wirbt ben 14. Gradum vbertreifen/i» aller ^^ieeatfon.
^tem/fo ligt ane^ an biefer lt;£ttr »nb preparation viel. Oaö mit folc^en ^bbitionen wirbt genommen Hemorrhoidura Fluxus, P,roflauium,D.yfcnteria, »nnbanber Fluxus ventris, benen fonà in anber wwni«^ ^elffenfeinwiö. ^ann
bao TÃaÃer/mit foIcbxnAdditionibus, bao me^rbomit geteilt wirbt/ bannaöeèprupen / pnrgaçen/ »nnb ^r^nep auà ber 3tpbtecfen nimmermehr vergleichen/ «och hmjuf ommen mdgcn. -Oann fie atte.bloben nur im viet* len @rabt/hdhermi5gcno nicht auffÃeigen : Oaaber bià in beit a^^vnb ji.^rab wirbt« htnauflrbracht:iî)ao mag bie franrf^ feiten vbertre|fe»/»ftmit gewalt nötigen jur gefunbthcit.2(«ch tn0chäbenvnnb ^rei^enbergleichen juverÃohniÃ/ auch in ^unben vnb anbern.bergleichen.
31tem/nuhn feinbtawch anber Prepa.rationcs, bie bo in an^, ber weggeÃcheht» / «âclch ba« @alij auch
a4#Gradutn ^ingen.Tllo @at^ vnb,@alniter/gleich vielju^ fammen/vnnblt;^^(io(ertin|h«enfelbÃbtà jum«â^luÃ/ vnnb ®uÃ/ barnach Otefoluier« in/einLiquidum : ^aoiÃinber ^;ri(cation in bema4. Gradu. Solche Preparation ià tref* fcnlich wol jnmertfen vnnb ju behalten, Sann fein Virtw
Exic«
D E S'A LE G O M M V N I. 8^ Exiccandi ifl fo fwbtü/vnï) fo preng in Ã)a2(r6ctt/lgt;j|6r gldcljcnmag. @»lgt;wn«^n wi(t^0^era«)fÃti3Crt / fë^tamp;Dür öUflj gcmcit Ãab r3(f« tgt;anrt wtrfl ï)u ein gröIRrn Gradum in Oer -Operofïem* StlïdUrpoueeaOerweiftcr/ Ouwtrfl noe^^ó^er in Gradum fommen:\29nlgt; Ourc^ foic^e^lOOitjon »nO préparation magfl OufonnnentnOenja. Gradum.
@0 tflauc^ nïcfjt »ngefc^tcFt/Oa^ öaoSaKXewerberterf we^ Oe auff fein genugfamejeit/vnO nac^ Oer ^lewerOeration tingesâ mifcljf Oen ooiOemef ten @afften/toei e^e Oir heben/|n Oem/Oots» |n 0«^ brane^c milf/oOer nac^ Oem adem âïCaff'er ÃipiÃirt/ oOerinfein Liquorem, iviegemett ifl.
2ftcm/fafein0tnof^ ediere Fufion es »berOao @af§/ Oar# Onrc^ fein Gradus one^ gemehrt werben. 2(1$ nemfie^ / gieffen tnitÃolo Armeno, mit Terra Sigillata, mitChimolea, mit Flore AerisjmitTh«ria,mitCalaminari,amp;c. »nnOnaebOent ©ofuieren vonfÃmfefbp/péreft Oen Gradum ibof^.
3tem/3MC^ mit oem Sale nitro jngieffen/onO folc^e vcrmi* ft^ung Oar^n t^un/ vnnO Oarnae^ in fein Liquorena Ãtefotnies isen/ wieOerumb »berOieFæccsgefc^ntt/ ethc^ mablOanio» ©tidiertn (affen : Ã^o^euebt an ficb ein mâfbtigelt;^fçpfifcblt; Ãrafft vnnO (fonprietion/baa ntcbtoiflzbae nicbt^âriaicrt »nnb Confîringiert mag werben» nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;2(wgmentation
be^ ©raOte ià Crocus Martis^ Gcrufa, Flos Aens, bie ^ocb* Ãen^u 30bicren.
©ofoHenOt fbtaucbwtffcn/ baa nacbfo(ebt»t PtoeeÃ/fo tain LiquorembermaffengebratbtiÃ/ mit Suoco deimmalt; turis Acatiis Permiftiert wirbt/ Oaanûbto b^ber iÃiinifon-Ãringiern/Q^Xtf«^â^/®«»â^â anff ben ©runot^ii dinieren.
2llfo batt mifb far giitt angefeben/Oaa @a(ç mit feinen Xiis genOen ^ubcfcbretben/onnO Gon cdionibus vnnO Addinoni«« bus : Söon welcben Oic Herbarij onnO ©fribenten betfelbigen bingen nidjta geoacbt b^ben/ nirf^ta aucb StwuÃ/ ben recbten ©runOiuerfiicben Oer Oingen/OamitawÃfb*'^m»ierbten ©raO ber 14. wtrOe/ vnnO weiter ber 5 a. alabannfoià guit ju 2lrçs nepen : QBo folfrafftig 3rpnep fèinOf / bö mag Oie 'JÃatur frólicbmitgewafteinfalfen. SVid fnnbt/bieficb bocfj bemó*« bet baben ju febreibcn Hcrbarios, onnb »on Oen ^atürlicbt* bingen; 2fbtrfomanabefiebt/ foiÃtanicbtaanOcrÃ/a(a von
«8 DE Sale Commvni.
!
hóKn Tagen Ãdîcn mû allen tilgen »nberfpieft iviramp;f. ^lfo maefjen fie^üc^ervon ^óïen fagen/vnnD w îgt;er lt;ontna/ fo wiOen fie nicljt/1 jl ee wa^r/oöer erlogen, ©arnac^ fomwen îgt;ieNeotcrici,Moderni,amp;c. vnnö flttfen »ortötefem/oortjei« nen itifaninien/ »nnb maefjen ane^ Q3üc^er : Q33iffenbf aber nicht/iÃeowa^r ober erlogen, lîretlichanlffolcher^eribeniî ten ^efchreibungià ber mehrer tbeil erlogen/aloUer fagto/ ber fagto auch/ic. öo man btefelben fraget/ wer Ãatt biro gefaget/ fo fommteoauffïîonnenonnb ^lteâLeiber/{um lebten tjleo ein weinen / »nnb ich Ãabe gemeint oniib gewehnet. ^iner ber bo will fchreiben ein ^iich / muà fich nicht Riehen auflT bie/welche nur reben vnnb fchreiben auffh^tenfagent @om bern auflFbie foil erfein Ãirchen bawen / bie auà ber Qr^periem^ reben : ^ann ba ifi lt;$ nic^t amp;cf^wlt;^w(rd/ nicht ein ^uncho 2lrbcit/ nicht2(lter âïöeiberXthdbung/auff welche bie@cngt; benten ber iîreuttern »nnb anber hingen ihren ©runbt Ãellen : (Siebawenjhf^ttâchen inSanbt/ barumbfoià bie^rancF^ heitÃercF^ann pevunb/hr^lr^nep : ^aoià ber@uÃ/ ber ihren nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;hinfuhrt/ bao ià / ihr ÃunÃvnnb hóren jagen,
(1*0 gibt viä iScribenten in fcic^fn bingen/ bann Ãe hüben wol ber QBeil/^iîgenjufajjne» tragen. .Q;oiÃbalbtgefchthtn/ eogefchicht hinberbem -Ofen/ fragen nichfo barnach/ eofei? wahr ober erlogen, ^ann fie ihn felbà nur einîgt;7ammen ma^ Chen/bao ià ihr 2(rgument. Sie 033elt will betrogen fein/ba^ rumbfobetriegenficeo/ nemnienvon Roeten »nnb Rhetorik cis herauÃ/onnb machen ein ^rnÃauà einem @cf)impff/auà einem hoffen ein ÃunÃ. 2tlfo ià ihr Schreiben »nnb Bücher machen/bao niehto mit bem auÃgerichf »wg werben.
^0» öetn «CtigltfÃen ©tftc«.
©t(îeU/
ià bermaifen in jhr 'J^atur/fo^fie in ihrer -Op eration gt;3ö5*^ iÃ/welche gleich bem S9?onb ià / fo peucht fie »on ctii bigen
-5
DE Gard VO Angelico. 89
3^âL ^uBn ^terjnn fo tvtffen/ wie natiirü'c^ èefrfje^ Ãennwg. 'Jla^nmerd'cnamcrftcn : 2(lle$ baeDie Ã'unjî »er^ mag jii t^un tm nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Der '5ïatur / Das vermag Die^afur aue^
jut^uno^n'DteÃunfî. ^(semQ:x5ntp«tï3cf2R§/ DteÃunp vermag ein ^rçnep vnnD Ãrafftjunemmen/ vnnDaupjuiie*' ÃenDenÃreutiern/ re. vnnDDiefe(bigcnDemO}îenfcIjeniugegt;î ben : Dann mit Der ^(rçnep probiert wirDt/Das man mmbt von Den Ãreuttern/vnnD giebts Den.^ran^'en.'â îîuftn vermag Die^7afur wieDerumbaiieb/ DieTirçneç ^mtemmenimOBap fer/ in Der ^rDen/ im @eflirn/ vnnD fie faflPen in Das Corp us, Ãrautt/ oDer@tein: â;2!}nnDa(sDann/ was ficDovberaUge^ nommen Ãatt/ DemSOîenfcben geben in ein Ãrantt / oDeis @a^men. Qona^nDas naturüebifî/vnnDanjbmfe(b|îa(foî @0 foUenDt ifiraac^ wiHen / Das nic^t allein in foiefjen belt;# ff^iebt/ fonDern uoeb wanDerbariicber/ jb man in (^rauDC Der ^rijnep fommt/ vnD Der natüriicben Ãrafftcn. TVas tbut Das QBaflTer f nimbt^im/ gibt Dem 2tnDcrn : 5ewr niciit/ nimbts aUes/gibt nichts. 2l{|b fcinDt aacb ^rçnep/Die Do nein* men iJinem/gebens Demâ4nDern :2(rtDcreaneb.Ãrrtfft/DieDo «emmen/ geben gar niebts.
tiâsifieirt lt;ïaangeiifcberlt;Sprucb/ nemmenDDem/ Der De» Talentumbatt/ vnnDgebenibn Dem/DerDas baff/K.SDnnö was er nicht b4tf/Das IbUman/hmaachnemmen. ^ahnei* nemanDernDie^Stdrcfenemmen/ifl eingro^nemmen: @oa* Der Der anDer nichts foU/in Derfefbigen iötarefe/vnnD braucht fie nicht/ (igt vmbfonà bep ihâ^^ biUich tfi/ Das )6 nx genome» werD/fonDeriich/Dieweii Die 37atar Dar^a hefjfen fan vnD mag. l^îahnfeinDtvielDingDieDo neinmen/ gebens aber niemanDts wieDer : Q:s feinDtauefe anDer jîncVmcbx/ Die Do neinmen/ vnD gebens. 2l(s es feinDt etliche |Iucf/oie Dem SSTJen fthen fein quot;^er* nanfft neinmen vnnD machen ih» gar Xpoll onnD TöilDt. 2L Der niemanDts wirDt fie.Qrs feinDt auDer flacf/Die *00 Die 7Ãci^^ heit eins anDern neminen/vnnD gebens einem anDern, @oUhs alles ijî anfenglich bep Den i£*gppfern gewefen/ Die Durch ibf Gamacheu genommen haben D^ ^(utf pon emf»t anDern / vit einem SUngliicfhalftigen geben : ptem Den toieg vnnD Viäo/ riam Dergleichen genommen, ^ann Die fartre^ChliibÃe» @ieg fo Alexander Magnus, Iulius GaiusCæiar, gci^abt
m
90 DE Cardvo Angelico. Ãabcn/t|îîbncn^mï^ttardj nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;f ommcrt/fonbcrtl
lt;«tgt;tfrfmb6tvonatiamp;crn/jÃncn geben: ^nönic^t allem fecwn/ fortöern aueà a'nOerlt rwfb viel mehr/lgt;(mn gar manmgfalttg fcïc^amp;blt;f(f^(f)ê.^üfâ(ibig^rfinb^ïb(rGamahèu,ipntgt;Prxpamp;^ ratores öer Gamaheu,femö öïè Magi gewefen/öann öa$ ifl em Species î)er5t«tt|î Mäfgka.
,^ètft»on Vief ©tonen ^ureamp;en/ biegebom/ baeip/ von 97afnr Gamaheu fonbtâ/bie ^tebe machen/ (^reunbtfchafft/ 5einbffchaiff/5rólilt;fgt;/-éeibfZ©ieg/ $Oerlufl/ @lücf vnnb 2?ng(ncF/@efe^rt/ âj^öngefe^rf/hocham ©tanb/niberam ©tanbt: âJÃJnnbaberalfeoiva$boi|Ãz' vnnb genommen wirbt bem einen/ bae wirbt bem anbern geben/ naefj innÃalt natürli:^ fbf»'3âquot;âl^wxion. 'ïBà o nuhnber '^ntur von angebomer 3rth inógïieh'ift: 2iffoiÃeoauch ber Ãunà Magica bergleichenbe«ä fanntAmnb in natürlichem vermögen ^u thun. Sï)nnballe fol* chOL^tüvlichc felbÃgebome Gamaheu, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;wegen
bervnterfcheibt/^mglifch bar|u/alö Cardo.^arumb nuhngt; bae cingebomerGamaheu iÃ/^unemmen einem anbern bilt; .^r4fftcn vnnb©tdrcfi7 beiÃeoAngcIicum. ^annbarumb wirbt eahinju gcfhon / bao man gleich wie Ã^nglifche QBir* ifungin ber^Yatur jufeingeachfhlt;gt;ftÃolch Genus Gemma rnm iÃgarcrlofchen/vnnbvntertrucFtwoJben/bao weber bièâ groÃen noch'fleinen haben. âYÃicwvl nicht minbet/ wae gutt ià / vnnbju argem gebraucht wirbt / iÃbitlich/ bao nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;à on
werbe, ^tlo bic h«Pfehlt; 5eaw/ bic fieben îOîann gehabt hatt/bie fievonihrer4)üpfchcwegen-genofncn hatten: QlberberXettp fei hatf ihââ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;-^alà abbrochen/vnnb erwürgt, iöarumb
waoguttiÃ/vnnb zuviel gutt/iÃbeÃerverbo2gen/bann offent^ (ich : SïJnnbfonberlich fe (enger bic YBeltÃeht/ jeböfer / von wegen ber (frgernuÃ/bie in ihr iÃ/vnnb bao bie 5b:cht Netted ' nicht bepihââfȕâfïâ
^(fo foHeubt ih»' ttuhn auchâverÃ^bhn / von bem G^nglifchett 5gt;iÃelt/bao er bie^rajft haft/von natürlicher^nÃuxionalfo bohin veroîbnet : ^SÃann Sae ifî fdn prxbeÃination/ in ber (9 fein foil, ^ann bao^ià Pra^GÃfnariojfo' ©oft etwao fonbergt; fiche wirefenwiH burch bie^afur/baevberbic-5?aturiÃ;/eitt fonberlifhSeGrctum,oberanbereMagnalia,Ã?tÃlt;ePr«Edefti-satip Diuina gt;nbsp;bae iÃ/ bahin ià ee=}gt;raeb(Ãiniâ¬rt/ bae ee bad
fh«»â
DE Cardvo Angelico-^ 9ï
CÃwn foK» auch öurcfj bic öJïcnfrfjcrt / cUtc^ a(6 !prop,§cgt;lt; tctt/3po|le(/w. ^)icfe(igt;i^crt §aticn in Oer præOffimatton ge^ W4n0c(t/ö4^m fie It^rxOefiiniertfetnOt n?o:öe« / vnnO auclj OemfciWge« uon ©Dte vbernaeurltdj bc^abet. 2llfo ià Prx^ deftinatio ntc^t trtvUkn/fortöern in Oenen/Ote©otâ¬f«rntmf: ©leaber OieOTatnr Præoejîimertm fftrer Ãrajfc/ Oiefeibigen mögenOaffelbtgthun./ oOerme^t/eoÃe^etbe^ jf^nen/ vnnö «ae^ Oein vnnO fie 0« 'J^ettar treibt 30igt; t|î Prædeftinario bo in öent\i:ng(iffbm ®ifle(/4iifi Oer ?â7ntnr: 2lber Oureb @ott »erojDnet/öaoeonin^fctrt/ Ono ifl/.Ono öie:K:r4fft4(fo)!fb jeigen foöen nnO ntn|ten.iÃrtnn^Oo i^in. vnuer|ïenöigen jt'renttf tern Sein ïCoît/ah iat^(nfc^(n/ Oer tvte ein fer für vnnOfür flebt / Oa ndeininul; erfüllet tveroen (Gorn* pelle înn are) : ^046 i|î/ »iö @ott «n'âpofîel bnben/ er muà jbnnuijn mitgetvalt treiben »nnO/nbren-Oa erniefjtbintviUt ^ilU Oie ?^4tur aueb haben/ fie mH|) anefj t^un. âwo Oad vermögen niebtijV (Comp die incrare) Do tflPrædcrtinatio niebto / meOer von^.@ott noch von Der âïîvitnr / fonOern Oer Ãöïenfeb falt in fein vppigen Willen / Dü-o Dann fein ^trautt o^ ber Wurden tbun mag.
-Ifîuhn ià nteQt minOer/Oiao viel Complexionrs feinö/Oenen ttifbfoâmaggenommertiverOen: Söiel/ OencntieDcrlicball ,br Ãraift genommen tviitt. 2)ann ivao â feoniÃen/tvao (Taprieor^ niÃen^tvao ©eo^pioniÃenvnnO 4rictiÃen/ Oenen mirOt nieb« (eub tit b ^vaift genommen : 2lber Den anOern : ^en Xau^ riÃen andj felten/vnO im junefüenDen ^onO am meriÃen vnO «in /ürOerliebÃen. iöer peoeeà vnD -CtOnnng feineo aufgra^^ bf no vnO branebö/ià niebt von nötben fe^en : iöann Dieiveil Oie ^nmoiiÃen vnO iÃreo gleieben/Lcdores feinO vnO fein tver ben / wao foil bann für Ãe Oie perlin^ii febütten sâ iSic waîxn in Ãothgetretten.
ÃDDITIONES THEO-phrafti.
â^ur^en genieÃen mill / Oer muà allein mit groÃer 2lrbeit binOer /bv Krafft fommen / bann obn '^^groÃe 9J?nb tbut fie niebto. ^cb b^^b erà mabl gefeben/ ba$ein9}?4nn im li^lfaà tragen b^»« vonOtuftcb gebn i5u(§ my) ÿ
92 DE Ca RD VO Angelico.
aufiFamp;rcp Q'cntncr fc^tver lt;m UingcCOJdfwf^e/^ctnttt dnlt;i)» ^ï^a^/'auflr fic^ Ãftgt;untgt;cn/vnt) i i.SOîanniuj^m genommen/ ^attöte ii-aHeTObt gangen/baefiei^mntc^t^aben mogen fofgen/onnî) fcljwafF^ ^ernacfj gangen/ ethc^Xag Ãernae^ gar gefcbtoecfjf gelegen, ÿefy i?o le^ ï)ao fac^/ mit (anger jeit ^er-s nae^/ vermeint tefy Ote ÃrancFen fo gar fcljwa^ werenö / a(fo auefjjtt |lercFen:0ta(ttcb fîarcF-éenttju|bm/ vnnO gab i^m ®urç5 genug/Oomit er fein mangel §ett:^bere6J^a(|fntf^to/ iflmir.etUeb ma^l gefcbe^en.^aoifîatgt;erwola(fo/waotre|fen ' lieb arbett / vnnö je |îrenger/)eÃra|ftiger Ote^ur^en ^iffft/ Oao'?7ebenarbettter/ fo»mb,^nfetnOt/alt erU'gen. AlleinOao man Oer Xünrçen Xag vnnO geit vo:be§a(t / wann Ãe j« ge# Winnen fep..
@o»(|0aoaucb wa^r/Oao etficb mttembÃger 2(rtgt;eitÃfbtgt;t^ mubet haben vnnO in Oer @tit( »erfcbwtgen^eut^u)^nenge«î nommen/onnO haben Ãelj feibà in foicbe M^rafft gebracht/ Oao in Æ ^nen Oie eigen îîatnr/all i^r^rancf feiten erfuc^t ^att/onO mit gcwaft au^getrieben ^poÃem/Onrcb .^arnen/onnO Ourc^ Oen ©tnigangt^tnc^/ïBnrm von jhnen gangen/ vnnO nae^^ foigenOt treffeniicb gefnnOt wotOen. ©oicber Operationes feinot vielerlep befefeehen : ^arumb fie Oenen/Oie Ãard' feinOt/ vnnO ficb arbeiten mogen / woi an jimemmen^u einer âProb j^rer verbotgenenenfrancF^eiten. ^ann Oie Krafft treibt aUe francf^eitanÃ:S)araupfo(gtnn§n/ OaoOieQ23ur§enÃra|ft. gen^ggtebf.
tooiÃauebOaoanibmfeibÃ/foeinÃrafft von anOernauÃo gezogen wirot/OaaOer/oem fie wirOt/Oerfelbigen nacbfeljiecbf. 3Ã0eran0er ein /Ãöiiterie^/ Oer wirOto auch werOen: er mit feiner ftarcFeein '^nÃat/ Oiefer wirOto auch : faul/ Oiefer wirOt auch fauL -©ann in Oer (larrfe Oe(i SS)Jano ià auch einangebotne (^igenfchafftinOiefelbigen/ Otemitfampt.
Ocrfefbtgen gehet/alfo/ Oao Virtus vnnO Vis mit einanOer ' gohnO/ Vires vnnO Mores auch/ Materia ' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;j vnnO Inclina;«
tio.
D E. C O-
93
1
DE CORALLIS.
Söll ben txt fmî»/ babfttöt i^r jtvo îlafur : bann cm anbcr avtl^ tfl tn bcnt^bic gar bnncf c( 3vott pnb/vfjF QSraun^ farb/obcrvff@c^war$i: »nnb btc anbcrart^ tfï/bicgargfan^ Ãvottifl.Sönbwtcfic mit ben Warben wiber emanber feinb/affo feinb pe auc^ mit bcr .^rafft »nbS^ngcnbenvoneinanber. ^u^n ijï noc^ ein art§/bie ifl ^leic^/ifl gar nicljts fonberhc^e mit ^reflTten. S)ann ji c^erein^raHifÃ/von brauner ober Oiotferart^/femeitterÃe »on benfeibigen Aralien XuÃcnben gefc^mec^t iÃ/»nb j( w(t^gt; ger nn^ Ober werbt»
Tîuhtt merefenb von ben braÃen fein bewerte Ã;rfarnbeit/ nem(if^/bao bieïXotfen febeinbaren gian^ ÃraÃen/von gän^S farben/obn burebjug/mit ganzen ^mcFen/obn abgeflim(ef/in ganzen ^refften ià : wo aber burebjiig feinb/ bo ià bieXugent niebf voflfommen gar ba : 2(ttcb wo |te abgeÃimiet feinb/ foviet »erfieren Ãeaneb lt;tn streÃten. @(eicb ab einem '^aum/bem 2(eÃabgeb:oebenwerben/ober gebawen/vmb fo viel 5rufbtwelt;ü nf ger tregt z.^ouif ià aueb bo verfom in ben Ã^oiaÃen : 3» ben Diannen auch gieieb fo woi/ab in ben Oîotten febónen.^n 4a^ tein beip icb bie feb®*^^*^ Q*raÃen/Cor alles Rutilantes,baö iÃ/ Rutilans Corallus : ^ie^raunen/bic bifen wiberwertig finb/ Corallos Caliginofos.
, '57nn bie Coralli Rutilantes feinb frólieb vnb (iebheb t gleich ' fo vnfrólicb »nb »nfrennbtlieb feinb bie braunen/ aà mal bao wiberfpi(.55ar«mb fo man wià braÃen anbenef en vnb tragen/ eo fep jungen ober 2tlten/foà man ficb vor ben braunen büt^ ten/vnb balten^u ben Dîotten glanbenbcn.i5)an fo weift ein vn^^ terfebeib iÃ/iwifcben ben ^rewöen vnb Xrawrigfeiten/ fachen »nb 'ÃBeinen *, fo weif ià aueb ein »«terfebeib ^wifeben ben 3Cot# tenvnb^raimenj^raÃen. S^arumb fo foà bo ein guff anfffe^ bengeb*^lfen werben/bannit bie febonen^raÃen genommen werben/nifbf biebuneflen:vnbba6von wegen ber groÃen vn«î terfebeibt/fofie wibereinanber baben; 5)ann foetner witlein fix^lieb^emiitbrnaebenm einem febwaeben/vnnb nimpf bent
mz). iif
⢠94- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;D E C O R'A L L
s^vaimc/cv in(Ãvet famp;m fein
fotknt |bf wt)fen/aiftânÃen von ïxn XugcnOenötcv fc^ónen^^raÃcn/Ãa^ Ãc far ^antaf(p/für Phantafmata^für Spectra,fiir ®ïdancbb(cp gutf feinö/vnö nnpficb« ^Ãarauff fo folgt ttUb« dit nu^lcgung / wao Phan tafia, Phantafma, Spc-drum,vnïgt; Melacholiafinï» : hanttf ifirnnlfent etnvntcrfc^aö tnhen Ãrancf betten ^uerfennen/von wegen nncb ^eo ^ranebo Ver brullen )«ëmer teglkbtit nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tn/brem wefen.
Ph A N T A s I At|l/fo ctn SÃïenfclj fbntfelbfl fürnunpf/o^'i^ vrfacb4ugeöencFen»ielerlepVtHgo/wt ÃünÃen/in OSet^bd?^ ten/tn ©eftljitf dgfetten/tn Ã5lt;(ebrft7te. ^7itbn er batfo ntt bep^ benbtg/wte (ramp; gern bett/fonber Jantafirt gt;bgt;it nacb/Vao t jî/er Vencft)bnlt;«acb/wte eroîgt;obtn/oîgt;ertobtn bnng. '5ïnb« fetnö Vie fcbónen lt;2^o:allen öie/btetbgt;n ju gutter vnterttebf bflflFen/bj tp/la|fen tbtn fetn vnretntgfâctt etnfaUen/ weber vom ÃeitflFel/ «ocb »on anbern/bie bo ben SÃïenfcben tnfetner verfubren móebten.;^te braunen aber beffen /bnt twbae berfptël ber ^antafep/ auflT verfurung.
P H A N T A s M A.^âo ftuV '5?acbfgetÃ/bt'e vou Vtt ^ïatur fom men/bte bo etwj ïDïenfcbâlicb« verÃanbte haben/ vnb ben Oïen^ feben fucben/fonber(tcb/ber jbneit nt foldjen verfugt wirb. ren ftnb vielerlep/gntt vnb bb^/vnbaber ntt fiebfbar/vnbbocb bep ben SOïenfcben/alo .^unb/bteVen ïöïenfcben auch Iteben/ vber vmb |bn fctnb.öotp bocb ntfbtotnfbnfn/ noch bep tbnett jufueben : Ãonbern etn leerer ©eifî/allctn ben â¬9ïenfcben ju be# pbweren vnb ju molegtrcn. ©tefclbtgen Ãteben bte 3ïotten iTo# raöen/wte etn -Ã)unbf etnülutten: ^berju ben braunen Ãie# Ãe» fie/vttttb mehren Ãeb bp. âîïînnb tfl glctcb aio Incubus vnö Succubus,bte bann au^ bent ^antafiern werben.
S P E C T R V M. ©ao fetnb nuhn bte ©eftebt/ bte bo geben bte SlÃraltfcben *róïper vom OJ?en feben ber geÃatbentÃ.^ann et« öJïenfcb hattjwen Ã?btper/(t*inenvon4èdementen/benanberrt vom jirmamenf. ^er von.(Elementen ptrbt/vnnb fault in ber ^rben/baotfïzberbo vergraben wirbt: .©eranberfehwebttn 4üfften/2(.vnbaitff.^rben/te.QBonuhnfolcbe Corpora Ae# thcrea von einem gcfîotbnen SOîenfcben gefefien werben/bao tflein Speólrum: biefelbtgenÃtehtnvoube« ^eottenCrallen/ jit bxn SStaunen naljen fie fich»
Muas/
D E -Corall i s. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ps
M e VA N c Hot IA tjlctrt Ãranctheity Oic tn fin SÃlcnfc^fti er mit (t i£rnttgt;rig wirbt/@cbmermûtig/ ^nng»» weiit^Z^^erbroffen/Sönmiittig/vnl) falt in felijam^ebantfen »nöSpcculationes^in Xrawrigfeit/in'^Ãeincn/w. wie bann ©emiiÃt an ihm felb|î anjeigt.iöiefe O)îe(ancbo(lt;V gc^t ^i«^ weg burcb bie Oîotten lt;?rallen/in ben braunen mehret fie fich. Ãoicbeö Ãab ic^ euch barumb wollen anieigen/bomit »nntgt; i^r »erÃnnben ber Ãralien onterftheib : barumb hab ich bie »i(Klt; » Vifioncs fürgelalten/^tt einer unterbiet?t.
ADDITIONES CÃVSARVM.
THEOPHRASTE
vrfacben fiirlegen/in ben bin^ ' v^l'gen/oonwegc ber Ãrallifcljen Krafft vnb îSJîacht. îDan lt;û \^ C6 möchteti^illeichf vtd meinen/ co wer bao mit] natür«» fich/ottb werenb toupcrfiitiofifch.^oifl bj bie vrfach:S)ie wv »ozbemelten Ãranrf^riten finb all vier auà ber'57afur/onbni« wiberbieâ5îatur/auch nitvomîîeüffel ober anbern@efpenfl/ Ãaö »om Xeuffcl auiigeÃt.00 fie nun natürlich finb/alö Aftro nomia,onb Compofitio Humana, vn Putrefaftio Microcofs» mi,au^weiptt/§ienitnoÃf luerjehlen : »on be^wegen/inalleo ba0/ba^ba6'57atürlifhiÃ/'»nh von ber âJîatur fompt/^ottbü ?7aturwiberumbgegenbaffelbig feinSecretum vnö Magifte-rium.Sönb wiber bie vier finb bie Q^raöen ^ine/au^ ben natürü licken (Secreten : beren bann noch mel[gt;r finb.2llfo ifl '^ïatur gegt; gen ber Tîatur/bas iÃ/wiberbie'57atur vnnbmitber'î^atur*. iÃannbie3vottcnvertreibfn0/bieQ5raunettbehalteno:vnbbao â «üeo au(j ben natürlichen Ãrafften/ vnb in ber î7atur.
ÃÃctCUvV0rtt)enSvalUn
ren ÃräflTten.
3f treibent bao Söngewitter hinweg / vom Straal/ ' j^^Schaurz-^agdtwojlenachinhaltihr orbnung ba^in ;
verfügt werben/bageffhifhi*^^^*^ vom5öngewitter,
A.DD1TIO NÃTVRALI5.
THEOPHRASTE.
^o wir von vnfermS^SerÃanbtfdnnenmachen ein Xach für'ben Oîegen/ (Tin ©mbe» für f(n 733infcr / ein .©chat^t bie @p«nen/baà vno nif^t 1
96 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DE Corallis.
öaeauc^ btc^aturöaKcIbtgwcrmag [o viü/ Dae wtr meÃt ver/ mögen/öae ohn emS^acÃ/K.öae Söngtwif ter weber etnfcÃla^U noeà inanîftrweg feÃabent^unmag. Ãan b»e ^atur ein foP cÃe6 'â Ungewitter machen im .^immei/fo fan fie aueà bargegen ein befebirmung marÃen- 2((5 ein (^xemjtel : @ie fan Ãranef/ ^eif macben/^ingegenandj^tr^nepfür biefelbig: 2tifo für ein legfidjenatörficböwiberwertigeijlbargegen gefebaffen/aueb von ber ?gt;7atur/bemfeibigen jn wi berfîeben. 2)arumtgt; hat ©ott bengefcbaffên/bereöverfteht/vnnb baffeibig bergieicben von ber (^rben auch befebaffen.
Söettuv :
25^ vertreibe bie^iiben Monftra.^öaotjT ein Monftrö, ç^^b$ ber J;)im(l au^brättet/wiber bâ^atur-Oîbnung.TtU er bnlttet ein Sperma aup/barguà wirbt ein Mon ft rum, baoifî/einS^bw/îâ^b nitinber jabl ber ©efcbópff ià : weiebe wiberwertigeMonftrabemSOîenfcbtronberlicbju wiber finb/ vnb vie(fe(tigfur@eiffgeba(tenwerben/fnr Xeuffei/vnb ber/ gfcicben : 3(np vrfacben/bj nit natürlicbe otbnung geböte batt/ «nein bie wiberwertigfeit : ©oiebt Móftra tiigenb fie aueb au^.
ADDITIO THEOPHRASTI.
95rfacb/von ber ^atur feinbÃe/vnttb au^ ber'37aturge/ macbt/aberwolwiberbie^atnr. ^Ãarumb fo batt bie'yîatur von ©Ott ein febirmung empfangen/bao aaeb inber^atnr wecbil/naebotbenhcberT^atur/bafj/ba^ ba$ ienig vertreibt/ bao wiber bie ^atur von ber ^atnrgebo:nip:2lIobieMon/ ftra,von benen in Generationibus Kerum vnb Monftroruna weit (er gefebriebJ wirbt/b« nit nobt erjebien.
îSaeut:
gefe^t/getragc/eingemaebt/an ein bequem '^^oxtb/vertreibt ben S^euffel/b^ ig/feine ©eip/ welcfje bie '^^^«ieiitb^u befi^en begeren/vnb vmbfebweiffen : beren viel feinb bep ben ^enfeben/ vnficbtbar/bie ben ^enfeben (ebrnen oÃn fein wiffenb vnb erfanntnu^/baf von ibnen fompt/iiegen/ Xriegen/:e.@olcbe ©eifl treibeno aueb hinweg von benen/bep beà Ãe finb/in foicber verbotgner gepait mtt berfelbigen verwiU figungr vnb entfebfabung ber ^«gen vnb betrüge.
; â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;THEO/
DE Corallis. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;97
THEOPHR A S T VS.
SUiib îgt;a6 »|l î)K vrfac^ : ju nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;wd^/'wù cr von lgt;er ©oni»
nen flcuc^t/vnD «n nrt frin wag/^a^t Den Xag/lgt;ao -éKc^t/ vnô I ûbt oao Do ^infier ifl : 2(U tvcnig mag cr Wcibcncbcp] bc» Ãralkn/Darumb/ba^ fù @0« fonberüc^ vber anber ©ctvcc^o Ergabt ^t/wie bic @onn vber alle ©tern. Ãônbtcr allen ©ter^^ nen mag ber XcnfiTcl fetn/o§n vnter ben ©temen ber ©onnen nit : 3(fo wenig mag er bo aueb fein. 55ann bie Oîotten drallen »agleiebi [fiebi in j|rett ©eereten b ©onncn/bie QSraunI bem Ã)?on:'^lt;p b{ ^îa»nlt; bleibt er/tvic baÃaneb anbè^onfcbein.
£8««« :
OÃO /le Ãnb/bo meÃrenbt fi( Pi( ^ruc^t im^elbi/im tiefer/ â^im ©arten.
THEOPHRASTVS.
©olcb Sccretura và Myfterium ipaueb in Cratfen /ba|5 |îe ben 3lcf er beÃâtten von bem ©efÃgel/bi bem 2lcfer fcbabc t^ut/ ober löürmen/ivao von quot;Dnjtffer ifl/vnb tvao von ben î^ae^t Spearisgefebebenmag/bieviel2lcferverbe»bcnvnbfcbebtgen; ^enen alltviberjleÃenb jîe/vnnb vertreiben fie. 5)ariimb fie ben 31cf er mehren in (Vrûeb^en : bann ben ^rûr^ten gefcbe§en grop f*e^4ben von ben ^ac^tgetpern/bj tfl/©iberifc^è Coiporibus,
£8««eVADDITIO THEO=
P H R A S T I.
^5X3^ ^oiaflifcb 5otm an IÃr fclbjl gc|Talt/ifl am ©tam^ ^g!^men au erfennl^bcr ^aueb vnb bâ Oîûcf en/an ,^r felbfl '-â^â tvo(beaeicbnet.3tii^ bem folgt nun/baobie rei^tvnnb bie lincf ©eitten am er|ïen {uerfennè finb/vnb alfa foil fie aueb getragen vnb gebraucijt werben. 'ÃBo aber folclj 5oim nicbt ge* ^nben mag werben/ba iR auc^ ein gebreflen an benfelbtgen Ãrefften vnnb S^u^nben/fo in ben ^oiallen tfl : ^öann pe foy miren ben ganzen ^ann : vnb ojftmato nit allein/bao ber ieib bcrjoîmgefunbenwerbe/fonbern bie aan^ .^auptfummabeo â¢Â£eibo/mit fampt btn Tieruen/^bern: â^nb ilt; m(ir vb 2le(len/ |ebeffer/vnbben3vüefen^inberficlj/vn ben^auef? fürfiebge^ ^en^ï/bamitbjerfielj vergleich mitbiâ¬Ã³Ã¯perbe^/bf§ntregt.
«7)
9« nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;deCorallis.
Krafft Ven fforalkm
^wwen v«amp; j^tttbtbctfchn fïnötfio vrrö gut : »rfheb/Duwetf ïuc tïrawcn fonlxrb fb 7^^»te( nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^ubc/vnö mc^r bctrüfcnup vnö anfcfbtung/
baft bK ïOÃann'. 5)araupfofgf uunz bj ötc ^rawttt oÃn ÃraKcn nit fein foUtn/fonberium OanÃm »nb fcIj^mFcn ouÃgcfuc^t,
A D D I T I O T H E Ã P H R A S T1.
*Qun ttxtttcr mtt0 teb cac^ an;dgen/ »on t»lt;r artb ber
amp;n. ofiTcntbcb/wieber Xeuffef bte ^eut^ fefi$t:5?u^» noc^ »ie( me^r bcfiçt ber 2^eu|fc( bie iî^ter/.9unb/lt;3ew/'^ôîî gePbarinnen ber â¬Ãîenfcb fetn »berflttfpgen u|l fue^t î vab aP fo aaeb befwtcr ben Oîeiff/b^.Tôetter/bcn @traa4/bcn ^agd/ »nb bergfetcben anbero mebr.2(uff folcb^ foîgt nan/bfeweil ïTe T^îufurnnt bertonreinen ReiÃern befe(fcnwtrîa/baô auc^bü-îîatur/bure^ jÃr d^en Krafft fiel? «aber ertófen mug : 2llfo/nir barefj fefbo/noef? bare^ j^r eigtfefbo ÃraflFt/fonbern ïntrc^ fbro gfeiebt b|»on (l5ott baÃtn geben ifl/j^r $u einer flercFungt ^ugïeicber wctâliynne dn unber bie j^ranefbeit: 3((fo nacbein^fr^epjuberâîVafarÃïflff/wiber btc bófen©et|l/wie i»iberbó|j J^runtf^etfen. ©aratnb foflent brallen gtbraucbr t»erben»bn »nterfa^ : oupvrfaeb/^i fïe »on @ott bermaffen be* gabt finb/t»ie bte ^r^nep »on tf ^rben/wiber alle Ãran ^eitf.
Se^TVon tgt;evSvaffctgt;cv £or«nen.
3« (Wlenfalle^ln^ber ÃÃutter/3ioft»nb ^eiÃ/»nttà â lt;^^brtngento tn ein recl?tnatûr(tcbo QCÃeftn.
3^at bergletcben afle^aucb|ïûp/3îottOïiibr/'ïöei^ DîuÃr/»nb anber^aucbflöl^/in^angen »nb Eltern ^fetnftePinbben 5rlt;âttâen gatt ^ar @ebart/ba^fiefTó(f«^k nïbcr (tgenbf/onb mit ©efûnbtÃeitgcberenbti, 3tem fie geben aacb gaffe Complexiones,ft0(icb Ȉ (HtÃt* gnùttig/»nb XeinperirmaÃe ^robiett ber îlatar im ©emiVÃ* 3tem fie flefienbt bao î^liat tn ^bern/ in ^afen/ tn Qï3an* blt;n/tngôlbtnen2tbern. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;*
3fem fie nemmen bao Süergic^f Ãtnweg/»nnb reeÃfferttgen-tttîîatur/baj^-ficnirtjt inbaç Jaüenbt fallen ober fommen..
3«mgt;
DE CoRAILÃt.
vitb^ucb benCSîiOdaUm Ãgt;K (faö«nöt «rt ^walwj ^auptfïöff.
ÃDD.ITIO THEOPHRAST,!.
^iin mertfcrtö auff bte ^ozreaiGït/tr^ tc^«n bew o:t| form» Eiïc fpecificari «it O:ngtrcn mag nocb wïQ: Dann Wö$ lt;^o{t in fcittTermiHum gcfc^J^a« vnïgt; præôejîimrt auff fcm gradü, ïgt;af(c(bigmag nrcinanötp ntötrcr oDcr5oblt;rmac^en.3btrfür* Ãttt/ttMd à forma Efle clfenliHcati t|î/tm fclbtgcn wtH tcb/W tfl^ btötf^ Oar|f thHtt/^o:rc(tton «nO 3(bbittotim öicÃ^wanctt flt;$lt;rt.C)aû Wunöerbarüf^ finb fbr Myfteria, Arcana, Magna!» liavnbSécréta: barmnbic^a «it vntiHaflTcn toîôju iTomgt# rcrtvnô 3(ôbùrn: îîic^tfo »njeùtig l?tnöurc^!au^c«/41$ Où ©cribcnfen i ôû aut^ von jbutn fcbrobtn/ömn â©cfc^nfft^ö gtcK^ fdnt»/alô et rt '^db/bae dn nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;abmafetzvnnö tveifl
nit/ipcr öcr rec^c t}î/oîgt;cr wu^ ifî : «(fo finb ftc3Uxm«(af» 07urtt|î aller Pbitofojj^en branch von anfang gcwefcnzbal jbas gn« vom bdfe« foö gcfcQüöen tverben/öao rttn vom vnretgt; mn : öpg/Daeaüc öing folknbt fkrbe/aöem tue nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;jöH blcd^t
®KWCi! nun bü^ed bldbcn folP vnb bao anber bao^ ii«b ijlzfaule» : vnnb aüdn/1amp; pp bann/boö ein lt;5a§m fauk/fonfl bringe er fein 5rui.t»t- TSaoi)! nit^t faufen/aloalldn betreib fau(ei/oao @Ktt/öas ÃBcfen ^bje tocd/faukt nivbao foU man »om jaulen rfeitlert.@0 nun baô^enotïieii tfl/fo tp bo jugcgen ba$ Perlin in bemfelbigen allein für ficlj felb|î/ in bem alle genbtfeirtb.Ttlfo verflanbè nun/öa^mitben ÃraHen bergteic^î jflt^lemlieb fo/^r ba^ perlin anijgejogen wirbt/fo bleibt dn grolfe 3lefiben$ bo : bann bao Perlin ijl aUetnal ein fleineo gen bem/fo nic^to foöiÃarauflf foUenbt iÃr wilTen/ba^ bj per^i iin von ben Ãrallen/bermalfen fern Xugenbt gtbt/bao ee pille« «Her {îrawen vnbeguenw ^In^z o^n na^tÃdlbeo gan^/ -leibo. ©ann womit man folc^ Jrawenllüà llellet/fomac^to anep «emanbern on^ dn ergero: iöo^ber nit/betjl eo gar rein in feiner ^dlnng/ vnnb bringto ba^in/bae gar fein flt;^abm »eit* tergefe^e^t. -öanneinfok^e^rnnep ifteo/baojl^rogleichen nic^f mag für ein od^aij gldc^ gefunben werben. 2(lfo t^ut# «Ufi^ in ben 5lü|fen be$ ^ancbb/ wie bk feinbt ) vnb von wan^ «en fie fommen ; rnb obfie gkie^ auflr bem letjîen ©rab ligent/ »7) if
lOO nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DE Co R A L L I S.
fîtkïtt^cnlXô ttiM (îuflT/vnô fcin ait^^enommew.
@olf^cho^£@aben^attâ¬5on önnPalmgebcn/vnö fiir^ Crefflid) iaa(lfnXugcnöcn/tt)tcöartnvert|bn(« obÃffdjnebeti ^rtncmmm pcQentô afie ^lutvpc fommen tn 4ob wicficwjîticn: onnDamp;ic5ï?cr^tdjt öfr^rawm/Ãinbcrn/vnnt) QJîannfn wunöcrbartu^/mitr« mfn/nci'rtrnbfôancartà bcr'^crgic^f Ãwwfg. SOnbWffc^crd thmft fünflF nac^einanbcr/ötr twrbt criöà »on bent ÃinfaOrnbcn toûc^tagcn.
@0 ift nit mtnber / co mag wef and) cm3l»bition bo gcfd^c^ Ãcn/a(û »omSecreto Carniülæ,bcfî£itme^r. 1(1 co. 3(uf^ wol ImjUgCtÃonVitrum Martis in liquida forma.iÃtC.^r|à ^bbP tiott / üon wfgenwao juocrÃcUcn t||: 5)tc anbcr »on wcgc» öcï 2}crgifbt/»nö ^allcnöcn èacfjt. 3uf^wofcin Circulatorio «cftiÃficrf tÃïü^tabcnn bcm/ »on bcmöcrJJritp fagt/bcr»cr# mcmt cr fep ctn älcbnutfl/bcr bof^ gar. nicbib ijï/ aio ein leerer ©cQweçcr, ©0n{gt;£n|fcrfltfmtîgt;e0
SJî^ufen.
A D D I T IO t H E O P H R A ,S T !..
B^^tn nbsp;nbsp;nbsp;ifl von nô^Un (Suc^
pu »nbcrndjtcn tin Ãftrtan »nbcriic^fung/ wie â baeim îOîagneecncinanitbenbe Ãrafftpp/al* ba^ ber SOîagnct an fîcb ^cuebt wûberbarlic^ , »ber aÃen naeûrltef^cn $35cr^anb/^ifcn/(Sfa«â Ãel/»Hb noclj »ici meÃr.5îu6« ig fcpf au|F bt^malmcin Slrgu^ tnenf/bao folc^c Ãra^t tm SÃÃagnctctt fo offcnltc^ »0: ben gen aUcn 3lr$tcn gcicgf ifl/»nb nie weitfer betrac^f/ob Magnes wcieeeraue^ jugebranc^cn fep iit anbcrn bingcnber noetmife meÃr/ober nic^t: ©onbernaÃe 2lr$f feabenb »erla|fen folcbce-TOCitter lt;f rfabmng/»» Ãc^ bcÃoIffên anf rem ^ûe^en geÃbwe^: bao nie wol mie Q:|ren in »eranewoeeeen i|î/barumb/bao fie fol^ (enecittfolc^Subteaum^aben/»nb o)fentltcb feinOrefung. fe§enb/»nb nie weieeer im felbigen Ãanbl^i« weietererfarung.
D E M A Ct N E T E. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lOl
-öb nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;adeXu^enbt fe$vott5SÃagrtcfcn/we(c^cöie
2t(tmaKbefc^ritgt;en haben/(o hab te^öod^nif^tegefcJjnebcn; ©orthern/wiU »om SOïagneten fcb:nbcn/ip von nôl^ecn/hj 2(l)öttionvnamp; (2?oîr«tton vomut/ vnöfic ancmtï ÃinOeri (an^fam hernac^.
SOîanwtrjftmirofïvnôerWc ^afon/ Dig (aiip^en Dodo* resvnnD2(poïccflt;r/ Dû Dann nic^tnt^r»crpa^nD/icb»tgt;ött bcn2((tcn ©fribentcn ntcb^ fotgcn : foH ïch Den vner* âvûnDf en fotgen ^ann feÃenDt a|n allein im îOîagnefen / wgt; fie von i^ni ff^f^ben / Dao tfî fo vid ah nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;: '^nnD befeefjt/
wa$ tcb îcbreib/vnD le^eno Ãlt;g(n einanDer auflF Die 'ÃBag. .^ef C tdj miflj fclbfl in Die lt;îrfaÃrnÃeit nie^t nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;«âf*;
ieb lîoefblinDgeboxn inDerâr^nep/oÃn^tugen: 2lVer/foieb Denfelbigen nic^t folge/fonDern meÃr fne^/ip mir nic^t von nà * ten / iÃmen n folgen : nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;n bnngt mieb mein (è:xpericnf?/Da«
ifb i^r/ vnnD niebObâ^^ folgen fofl. ^(v langen ^cDf foU ficfj feiner befümmern/Die ifb/eçt f^un, (iâoiÃnicljfniinDcr/ifb Ãab noch vom Magneten nichto angefangenOcDoch aber Ãatt mich für gurt angepÃen/eucb fote^ô voî^in su erinnern.
Ãie alten ©cribentf fagen/Der SOJagnetjeuebt (Tifen/^ta* Ãel/an fief? : â^D ifî wa^r/ eo bcDarff feineo Scribenten nicht/ eofichfoeinieDlicher^aurenPnecht. ^«Ãn aber ià mein ÃOîo* tiff/cb^ allein genug an Dem fep/Ds ein jeDlicber ^aurenPnecht ficht/oDer obettvae mc^rDofép/ Dao Der ^aurenPnecht nicht ficht s' ©(DuncTt mich billich fein/weitter einsutretten/vn fich mehr SU bemühen ! alo allein fo fchldfferig hinDurch Su fahren, Q?o folt fich ein Scribent fch«mJ/nit mehr quot;alo einem Mauren* fnecht fich vergleichen in feiner )gt;hilofophep : ^cmlis^ fag ich aup DerOrxperienç/Die Darm alle Ding probiert / mitfamptfei* nerTheoricaj.Die auÃDer^7perien$fleuÃ/ DaoMagnes ein Stein ià / in Dem ein ansiehenDeÃrafftià gegen Seifen vnnD Stahel öffentlichen / tvieamiîag iÃ: ^u Demein ansiehen») Df Ãrafft/ aller SSgt;?arfiatifehfn PrancPhfâtf»/ fDfmgan^en (U'bfeiJitDt, : nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â â f
â¢!-'f^ie.2(lfcn.Oimi0nÃfnhabt»vieläefagf/vonDen4.Humo# ribu$, DoDurchfie Derr 5'alfeh w Die ^rçnep gebracht haben. Sixfagich/DsnachDem planeten Die (frPannttnià DérPrantf^ heiten grÃnDtlichtf verÃanD? ivirD/' Dan nach Den Humoribus,
«7) iif
102 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DE Magnete.
2lbfr baruittb/ bafj fù nur jbv â¬5«^n nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fonnot/baruitib
f© feiabt cô aÃCô nur Humores. iDuebewert Experientia, ÃäjJ ber O)îagnet;ôn fie^ «euc^t «He SOîarnafircben francfberten/ »on îbr fUtt an etn anbere/onnï» Oao (^xerement bar^u ju i^m/ »nnb a(te an fein Ãott. Ã7tth» ià »on nôtÃen euch fur ^u^al# ten / »ae îgt;ie îO'îartialifcbe franetbeit feinbt : ©te feinbto / bie ber Magnet beweipt t in Utn bas er fie an ftcb-^eucljt / wie ©talket vnnb iJifen. ^eubn feinbt biefelbigen franef^eiten bie : 3lle ber gruwen / wie fieb bie. begeben nwJgen-: 3«»w Ulfe be^iStufganga/ wie fid? bie begeben möge«, ^tent ein jeblicbe francfbcit / bie ficb von Centro int Ã^irtfei©ifatiert/ wieberumb in Centrum5«bringen. 3^^â^ alle ©iuertierung ber bluffen biebo^wobnet buben lu (aup fen von jb^t« quot;ïönr^en in bie 2t^/in ihrer IÃur »e ju bebalten, ©ao feinbt nubn bie îS^ugenbt / biequot; ich bem îlJlagnîteniWf (eg / vnangefeben ber anbernöeribenten ©cbüçtreç/ 57ew »nnb 2l(t.
©omit nubn bao folcbogefebebt/vnnbbaoEtebQ «uff fei« ^nbtfomme/ barumbicbobi^ jufebreiben b«bangefange«/ wober Magnes (igen fbfl / bomit folebo gefebebâ« too ipvo» tnir gegen^tt^ «ttanbiefeanjeigung/baofbrfbâ aufifben Centrum, von beni biefrancFbtttfwuH^gebnbt. ein (?xf»wptt : gieng bao Menllruum, bao Prt^uuium, îXott ober ÃBei^ / fo foU mano auffben Centrum (egen/ ba« ifl/auffbielt;ïr|lQöur^en/ bober S^rfprungafl/ fo gefc^idyC« nimmer, ^t^nt eo weri» einem ©mar^nOz fofolo aber gefegt werben «uff ben Centrum, bober burobfluà fein ^rfprung itimbt/eogebtafo bannnicbtowbrvnten au^, ^ftnunaw« bernfranrfbeiiten/bic fieb wollen ïm ganzen ^etbauptbeilen/ weitter bann fbt^ Locus fnnbe(t/«ber tn ben Centrum berfeibis« gen franefböi«»/ fommt abfiatt niebt weitter. SSXitfols: (bent ©iuertieren vnnb 2lttrabiecen / bleiben bie Exerementa, bieSuperfluitates, anfbtfîatt/vonberfieaUbann leiebflicb $u bringen feinbt? bureb fb*' natürlicb Emundor-ium, n«cb Ãrafft berà rçnep / vnnb«acbrecl?ter^lotturfft/»«nb4aeb reebitr ©i^cgion. ©ann ob gleicbwol «n bing gegeUet wirbt/ fbi^boebbarumb ber Ãranrf niebt genefen.©aoi|laberto/ .b«o in feiner flatt.bic ©igeflion voifomnten
vnb
DE Magnet e. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;103
ieitfig ««l^fanlfcn/ntf^tô vtijritngce, 2((fo a«c^ wïrîx ihâColicaerÃaltffî/îJaô fcm^TontrarturÃanaf^fofgt: S^aïUi î)c*wïrH Materia peccans brÃahot jn fcmononÃ/ vn«bö«i fclbigch ® t^cnaf / »nö ttacà rcc^rcrOiDn««^ Der ^a(«r idt^ wcff^cm au^trdben Colica »nlgt; ^ouerafrurau^gf^ft
3â ic^ô auflT nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;046 wtfà gebfuc^f fdn
Cîgt;ler nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;jnôcr 2(rçttfpiu fem/ îxtnn ein frantf^rt gt;ie#
paften tn iÃrcin Centro, Daa fie aulamp;emfelbigen nic^t weitje: vnî) öarnacb lgt;a2(r$f gefcbieFt feç/vnnl) jie in iÃrem Cens» tro !öiÃeriere/â¬Ã?aturitre/in jjrvolfe*mnien ^efen, lt;5© ta© gefdjiit/r/fvmag fie francFÃeif auÃge^n/ natiiyfie^/vnfnidjt »nnaeüriic^/guttofer fô^.^lberiaffen (aHflrenvoni^nfefbÃ/ »nnf iflnic^tjeitfig/aiô in ProfluuiiSiaU in Dyfcnteria,amp;c. 3^lt;xamp; tflallen ^r^fen ein fe^anft/fas fief ie frainf fieifen nic^f foUen fe^altenin Loco,tgt;nn^0lt; jeittigwac^ic«/vnnf fae^eie«» Hg au^trd^fn/î^a© Dîoà nie^t / vnnf fa©'â ZÃnfereiet nidjf» 2(ber allen 2lrçfengefri(l fa^/ fa© fienie^t© befalten fennen/ »nf wa© Ãe be§aleen/aiif^ nie^t© digerieren/ fonfern an eim ©nh gu« mae^en/am anfern jnie^tig/f a© ifl jbr Ãunfl.QBeit* ter fonierrfenfo/ faoaifo Hydrops erhalten wirft in Loco, »nf fo digeriert/ »nnf natürlich auptriebetr.^iewol anfer ^egmebr feinftin Hydropifi : da©aberi|ïauch ein QBeg/ «ae^ fe^ äXagneten5?afur / ein anfere nae^ jftr^atur. 3e^ foef) faafo^in fommt/fa© viel îlr^nepfeinft/fûr^i» franef;» Ãeit/einif fitere anferÃ/fann fie anfet. darumb foö man an* feben/wa© fie ^7aiur vermag/vn in wa© weg pe fa© tbun will» 3lfo nif allein inleibfran(f^itenyfonfern aueb in f en Qünnfgt; ari^nepifeben franefbd«». dannfureb fenÃÃagnetenwirft fer^rueb bebalien in feiner Ãaffz^vnnf f er Exitus gebeilndf^ ner Ã^df rnälup nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;gejegen/in ibr Ãatt/vnf al© f aü
furebfein recht hrpundtormmaijÃgewiefcn/^eittig/niebtvn* ÿfittig. 3(lfoià f er ©rnnft/faef ttrclj fenSOïagnef en allein ein
fing bemalten wirf tin Loco :al© fannfolgen bernaeb^^f ie Guadiuuaincnta, fie in Loco-Operieren/
twefie-OperierenfoU
lern
104 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;D E M A G N E T E.
©onbcrluÃe Ordinationes in CtllCr id' lichen Jvrtticê^cttbefort/ D.Thco-phrafti j tn 0lt;n îOîagne*
ten.
/J^\-Omt(vnnamp; bewein wiOen Ãlt;»6en »en 2)?lt;tgnelt;ffi '^^iugeferaucljen: @e verpanbenvnb erflt;nnenam«ner ^-^^er|îen/ bae er ben ^aue^vnt» ben Dïörfen Rattan ftc^ JU jteben / vnnb »on jÃm jutretben. ^u^n folgt auffbae jum Q'rÃeit ein Sïïnfernc^ »on ben Profluuiis ber5r«t»tn/hnlt;^f'^ fiatfen follenb werben in fÃrem Centro. ^â¬)arauff folgt nubn Ã^roee^ / b«e ber 3î«ef tm ^nb ber Linca, »nnb ber ^aucS iw atifang ber Linea foUen gefegt werben / bepbe t^eiftnit j^t(n Coneauitetengegen einonberngefointtert. 'iUnnb nie^taUetn in Profluuiis Menftruorunirubeisamp;albis, fênbernauc^ tà ce eilt gfeicljntedtger prece^ tn allen ProfluuiisVerwris, wie bie fein nt^gen »nnb ftcl^ begeben.2lffo werben biefe bepber Pro^ fluuia befiaften in firent Centro t iÃemnac^ foÃenbt gebraucht werben bteMacuratiuaMorborum »nnbDigeftiua.^ttgfev c^erweip afe tm ïSJÃagen/ber be nickte bewet / fonöern »hgebec wet bte â¬5peip taffet »en )bm ge|n : ^Darnntbfowirbte atfo tmSERagen beMten/fo fang/bae bnbenSOJagenbringefltnein rec^tfotmige ;^ge|lion / fo gebt ee afe bart naturfieb »on ,Ãm.
nat itr (icb mag nie^t belaften werben/aÃetn bae »nnatiir* bip natürficb wirbt, ^ergfeieben foQauebgef^ebenin Matrice, »on bepwegen/bae alle bing in fein JOerfeetten fom^ men feiner natur(ieben ^eeoetien/ bapafe bartnat^Otbnung ber ^afur aupgange.
2lufffof(be nub»f» w^tnteinfofebe Tlbbition/ bae juw SOîagen / ju ben 3«ff|Wnen feilen genommen werben be* queme Remédia jur iöigepton / »nnb ju berSOîutter bergfeü eben aueb : Qöelebe bte ju feçen ntcbf notb ijf/fonbem bep eueft «lien/afe teb aebt/eberffülfig genug in wiffenju feilt,
97Mbnaberinaufffloffen berâ¬Dîufterbergleieben/atlein»ett ber (latt/bobin fie will/ bte SÃ?utter feil »nterficb gejegen wer^ ben : 5(le uemlieb bureb ben ^Baueb / ber »berficb feben feö an bemeîtÃ/»nb gefegt ju »nberfl/ »nb ben Dvud'en juoberfi/fo Heibt bie futter in/brem CeHtro,pcbt niebtauflT.too fie nun affe
D E M A G N E T E. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ÃOJ
«ffoin Centrum nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fo folgt aH^öciit/* taô î^antt
conuenicntiaMatricismcdicâmina follenöt gtbraud^twCTi* Ãen : ^(ô Mica nigra, Corallorum perlæ, vnnb nbsp;nbsp;nbsp;glcid^ett *
2{(6 ônnn fo gefc^tc^te nintmqt/ vno ifï etn 'Perfede Cur. iûe^gfetf^en foUenôt fhr fonöcrttc^ baö auc^ wtlfen ttn ducojöaötÃ/mattenSpeciebusEpilentijPjb^tÃöcr^'nlfenltjâ fuc^t/nemüd^/ vontvanntnficrtuffpngt/ wie fù bann all m ben^SpiçDe^ jjjanpugebn : ÃSXitbem ^auc^j« »nbenà jogejvonnbmttbemSiüäâcnjtt oberà gelegt/»nnbjn bemvn^ berÃen getrieben, ^ueb nicljt allein an ^menojth/fonbenuu »nberià an äÃe 2(eà be|j OXcnfc^cn / bie ^dneb auflT4. weg ge«* legt : 5lnr in Dîüef en aber gegen biefe 4. geÃelt/ jb treibt0 îgt;ic ^rand'^dt wiebernmb oom .Ã)anpt in ben Centrum, -©arauff folgt nu^nAdditio, baoTriagummatum follgebrawebtiver*« ben von auÃenbtan ben OBegin^onfottierctt: gumanbern/ Eirecfl'enfificatumeiniiïgeben / onnb Cordis confortatiua. follenbt i^r 3(rçt/onnb niefjt ^v^t/mi^ca »nnb »erÃobn/ bao in bem QBeg/aüe ^allenbe @ucbf nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Ãenoinen wirbt/
in à lfcnvjî 3angen/5jiib bieferParagraphus ià me^r werbt/ bann allee/baö bie .^nmoziÃen »on erÃen bià auflFbie geit/aS jbr -lebenlang geÃbrieben onnb gcle^tt b^ben / anff allen .^obcnÃbwlen. âi55nnbfo biefel^cn^rvtaU/folcber^'b^tigiJ feit^wefen werenbt/vnb folcbo â?ÃerÃanbf$für/fir Ãücfjenge« febwe^/baà obn ^ïBeref iÃ/vnb o^n geicben/vnnb betten nur allein ben ÃXagnetctifür ficb genommen/ fie betten mebr auÃ-» geriebt bann alle Plapperer ber.^obenfcbnl(n. 5önb beÃO)?a^ gneten ià genug in Xeutfeber '5?ation/ vnnb fie wollen mit ben Tranfmarinis banbtcn oberîOîeerber / »nnb,ei*^fpnen blevot berXbnren nicht/ feinbt'gt;öberficbtig/oberfebe»}bt alleo/ fen# «en Weber ienentbemSVîeer/noch berwerto niebu/ bao beweis fenibreldbregefcbweb.
2llfoiÃattcb ber Modus, benÃrampflTb'^bfg jn Rieben: ^nnb fo er ^iuertiert ià in fein 'vörfprung/alo bann mit bem Olco Salis 3nungicrn. ^ItfoanebinTctanomitbem^ücfen beà Magneten 5« b'^ttölen: quot;^nnb ben ©ebwangern jrgwen in fonberbeit ant ÃrampÃr Oie beÃe^rnnep. * h , tfohaben vielber-2111(112irlt;jt/onbbie jepigen fo jbnennacb^ folgen/von ber tjlttà röiuertierung ge|dgt/ bie in bie klugen/ b?)
fOÃ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;OE
in Me â¢CÃicn / m ^unbt / auflT tie â57aflt;n7 in Me euflern ,@ftelgt;er/îf. fiçcn/ vnnööo )finenfe(tgt;|lEmunaorianiaf^eȔ rnnö einStu^gan^/afuburcQ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;©c^doen/ie;
5?u^n ià ber ^llten fürnemmen^irwafirein ^cherwitrfl: Sâtm
^auptgrunMe/ jw ^Ãmcrrterenin fein Centrum, haben fie nie geöae^t noc^ gemelamp;t : 2tnein mit (trpflicm/pur^reri/ i(. @0 ifî öic erpe ^auptarçnep / öie nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ju Siuertierenz öep
Magnes : ^llfenacb )nn§aif Der@tatt/ Oïitcfen^ gegen-Ccn« tfo, vnnöbcr ^anc^ gemein Centro foflen gtpeüet werden Z (b fominta0er5*hiÃ/cr fepin feinem gcmatljtenEmundorio,-mo er moil/tn fein Centrum, a(o bann in bem Centro foH !}îegt; etifitiert werben/ digeriert/vnnb^aturiert in Loco, vnnlgt;^ aifo inn ber â¬Ã?aturation vorn Centro au^getrieben.
riimb fo fehenbtan/ i|r 2Ãr»rber vermeinten 2(rpnep : 25b» wollet bie nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^inertieren / fo Oîo^/ o^n SÃÃaturation/ vnn9
fein lefl fie^ treiben in bie ^inrrfton / in ein anber on^z allein er fep vozbin bann OJîafunert in Loco nato. ^uÃtr fcbmecFenjept/ivtewollenihr jbnbringetrin Locum natum f SOîit Purgierend niept mbghrfj : '^Ihr bringen ibn nie^f W(itterafoin2lr^/vnnb ^um 2lr^aup^^5îobvnnb âiXînjettttgZ bamit verführt ihr bie Ãranefheiten, 55arwmb fo ifl nnbw Additio, pjber t^fu^in Loco nato i|l / bao er boO^aturierl werbe/vnnb barnaefj bieTîdtur laffen auÃtreiben. S)ïefe 2!)îa/ turation gefehieht bnreh EfleEflvnfificatum von Lapidibus-Vini, nach innhaitfeinerbereptfung/inLumineExperts» Sllfofollenbtbie-OflrenSchencFel'gehfiltwerben/Ãtebo/vnb* all bergleichen/ l^ipcü z vnrt^anber^: Ãinau^genommetr Noli me tangere Vttn^gt;-Tentig9 praua, ikjïanbtnam 4eib ' wo fie woBenbf;^
45erma0Vn fo mercFenM auch im^liifffîellé« / eo fomwf von wannen ee wolle/ fo foil alleniahl bda Centrum beffeb» bigenSlultgangofürgenommenwerben: *i29nnb alb bannfoB ber ^^amp;a«ch gerieft/ ben â¬^ang hmber fieh jupehen'/ vnnb ber IXücfenanbaoorth/beH©ang'hinberfit^ïutrtiben: iOatjit feigen nithnbieAddiriones tgt;asgt; Ponones Mirjubien^liehZ auep ^bminifïriert werben fo bao Q5(utf wiebentmb in feilt Gentium gebratpt Wirbt/vnnbvomwütten fommt/venn be» Ebullition/ biebann gewbt iÃ/ a(à ein WoÃer/ bao inein»!
. :D;E M A G N E T fe. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;iO7
fcttbf / ,foQ )?niîïgt;in«^ .ftict wc r îgt;en 4foïe|îcô nach fo ÃO ancb. Jöan« gvfuVcnDt nac^ mcinlt;in procfp Ãquas Cordis. (ïin anöf r« öer braucQc fein nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;: Ã:e
einem jjeöUcbcnfeep / fein eige« Conuenicns ;a branche». ®ann wae foU ein Virçf / öcr gar fein fansâ ÃunÃaaein jîebt iatabnwlen »onn^ncljcr»/ bfe .fluc^abgemaü feinöf/ vnnJ bk Mn 0ruttbi gcè^î*t l^abcn, ;3lifo ià anc^ Oer Prpeef;m H^morfhoidibus : ^ann o§tt biefen Proeeà unnb îPîafnrafion vnnö ^ïnfrigibation / ià fern Perfecte lt;£itr nic^t/ aHeemit l^cigen verfiegiet/ wteM «nöern oeribenfcn 3trf6 iÃ/in aHcm /Ãreni t§un vnö (a^n.
2((fo èattCômir^K^fwom îVîagneten jnfcferqbçn/vnrtîi baà mit einem 0rnnbf »wt î)er5îafur/vn0 von eignem »ermV»â ^nber D^atwr/ wieeÃbie blatnr felbà bemeiÃtvnnb anMgf-»ieweil vnnb Ãeiiffj felbà öarvpbt / »nnö ^eigt an ^ugen'« fe^eirtiie^ ;ftre Operationen : ^Barumb moitenbannbie/ be»» nenbie Facultas Medics befo^TenfÃ/ nic^t anfa^en wettter tn bie (fxperien^pi goÃn i ^^annwoberPliilorophus aufp
/ bofae^t ber Tlrvtan : 3à berretînt Phtlofa* phus, baà ber Magnes feihÃanjeigf s' ©oü nnbn aiijfjbn/ Do er auÃ^^ort / »ie^t weither ber ^ryt banbien / wie einon 2tr$t ptÃe|t / bie ?»7af«r macht ein Q5aum : 3eçt hö:t fieaià einFhilofophusauÃT/waÃfoigthefnach s' iöer tnerman : 'ÃBö ft« «uffÃört / be foü ber gimmerman anfa^ Ben / ber macht nn^n fiir^nanà bem '^amn«n.pawÃ/5m xifchicr ein irog / «n Treber ein ^edjer/ ein ©chniçÃeiE tin ^ignr. 2t(fo foil )bm ber'^JCr^t auch tbun/ vnnb bae cp ttig^ttchenfilrfichncmmen/ baffefbig weither ^xttobieren/ 'äachimrba(tber^emonÃratiortber'5totur/ bobinfieanieigt »nb vnbeiweifung gibt / bemfeibigenin aHwegnachgrünben j ^ieein ^aum^u »iefericpgutttÃ/nichtanein tnCfin 'Weg. £)arwmb foiÃs atfoauch tnber ^âr^neç / ^in bing ju allen ifranef beiten auch i« ^xtt»bierenv
^ann nicht allein / baà in bemelten frand'beitten gutt fep / wie gefchneben ià : ©enbern ber Magnes jeucht ben SÃruch ein / »nnb be^lt alle Kupturas wunberbarlich / inn Ijllfen »nnb jungen t lt;£r ieucht bie ©eelfucht auÃ
â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;© 7) ij
loï DE Magnete.
rttcfy» vnnö mit Addition ânibus, fo j^injugcWenöt/ »onwdf^cnÃûiu fd^teibenz jw 9id w(r(. ©0 ifl Ooc^ Der nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;preeeà in Demfeibigen/an fic^
jtt ^if|en/ »nnD^wDer fic^^u treiben/ »nnö im Loco ri(ren/vnnl) Den^ruc^ in Didyrao,amp;c» ^onfohDieren :
Dann in Der Pradica offentiic^ verflanDen mag werDen/ «if^t notl/aOe Dina Den SOnmiffenDm â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;in Dae Swaul
fernen.
Leótori.
^Better ÃattTheophraftus in Dieftn Charris nic^L dtfc^ncDm..
t
Wae Aber feçi)ntgt;t folget (»ntcr bem 3ritfeI/bAe Ãrfîe Bnlt;b »oöSen Vïatürlti^en Gingen Jiflein Anbcre/ rnn'd ' vom Au tore in ein befonbere Volumen 5ufAmroen gcA (chn^ben pn9 werfaffet ! wel^s au(ÿ o^ne 5»«ffel nig»«* Sar2Ugt;fo(uicrtootDen/2C. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'
ro9
©4^ Ãtfte æiiicÃ/
Son Ãen fentWt^en ttngen/t»f(?^o(Ã3fle^:tnt D o G T o-RIS THEOPHRAST!»Ort-.^pÃenÃctm.
©i^fïc CapUcL
â¢Son« îgt;em Xerpeiitin.
H. ® m (Selîé^rttt nbsp;ôttt
«Rgefe^rt/mfonamp;cnÃett ju bcfdjzaV» ben Die (f »genfeba^t bee Xerpen# ftnö/bflft bo tft ein fonberftebà tvecb? /^v ali anberc Xeüffcbegt; ®e«m : ^nb tvie bâ ^alfanibaum â »bertriflrtin feinen Janhen aile an^ bere 55ê«m/ alfô ber Xerpentin^« banm ail anbere ^eum in Xeut# fcbcnlt;fanben.^«ttgebûrt â¬5 ficb/ pine .Krafft ^ufebveiben/fein berfommenanjHjciâen/ vnnbbas erplicb bureb ein^xempel.^ie ,br febenb/ba? fe »ieferiep ©e# wecb$/»o0 ber ©rben au^geben/ ein jegliebs in einer fonbern â tîôîmionnb ^orbén: ^tlfe blt;»ttlt;âttcb ein/eblicbb ein befonbern i t^oznivnö^erfbtüen. ^ucbfeebfibrwol/wie (infe^tût^e Bzecbebiepnige^rnebt/fobem OÃénfcben foBjn^uttemfoni^ men/infonberlicber @ub(lan$ baffeîbi^ bem SDâîenfcben für^ jogen.^lls bieXbier fo ba SOîikb geben/in b' SQîileb bem SOîenî» jçben biefelbigc Jrnebt/baramb fie befebaffen pnb/rei^en vnb â geben : 2llfo aucb ettlicbe ^éum in îôiren vnb ^epflTeln baffek bigebarpellen/K, 2(lfQ ber ierebenbaum btefelbige ©aab/ fo ©ott bem^enfebê bureb îb*' befébert blt;»tf/ i» -^arçtveip vber^ ontwoît; îîunifî beo.^arègeberûng/jugleifber meip/wiebie SOîilcb von ber Ãub/ in ber ^trtb/^^tue »n ©bmplexien gleich^ alleo vbn ber ©rben/ alfo anebber *:
P?)' iü-
HO ^ettÃKMSt'Cvpfttttlt/
4-erdjcnbâ»m/lt;gt;ttîgt;n»ir.Enefffenfamp;icfc(btâ©4aamp; vom lt;lt;rc^ffv fcaumr'ïôiccm'^^tenôaô gt;;gt;omg von Oc» '^(iimctwnnô Où 5Swn nwcljt baOcfbtg |ii Jpont^/vnO Oad fie ju .^onigmadjen/ «efftcn wir für vnferc @aab. 2((fo 0vffm vtkrlc^tveg Oem 9)ît«fffj£ fcin nvtturfft tvunOcrbarItcb Ourcb Où^^atur bcfc^af* ^n/m »vcfcbcr où bt^rbll vnO gröffcfl Ãitfl i|î/ tvdcbcr tf ÃÃîèfc^ nif mOcbtc mit «Uê feinè ÃünÃc/OS Ãiimf ê v6 ©cbiicb vlfléfen,
Qüù idj gemeîOtÃab/O§ ficfj vcrÿd'cbc Oejj Xcrpcitfino brrung nüf Oer 5)îilcb/aitcb tvte auf 0â â¬i)ît(cb manc^erleç wirt/ fo pevon Ocr^tub fompt : :^{|o m mancberlepSpecies wirOt auf^ 0(r Xcrpcntin ^cbraitcbt. â57im mcrrfcn miff : Oer (frfl mv fang Oer OJîiïf^/Oaô ijl/Ocr ^'rà ©abw/ Oer tà tn Oer (fr Oen/ »nO weebÃauff öic (f rOen/vnO von 0â (f rOen tvtrt er geÃen vom '2}iecb''vnö tm '^tedj fompt er in fein (e^t QBefen/vnö wire Oie â¬Oîtfcb. ^(foiÃOer^Terpentinaueb in Oer(frOen ein @«(im/ von Oer (frOen miffgetriben «n One onb/ Oa ierebenbenm finO, ^öannOiUà ein PrjeOeÃinatton/Oie Oa maebt ein verotOnete Xfoneoiöaeion/Oao öie^tvep/Oieittfanunen gloren/^ufammen fommenOurcbOie'5?atûrüeb-OrOination: 'â(6 Oann ià Virtue attradiua im^aum/an Ãatt eineo Ãübmiiebe/vnO fudjt Oap feibig in fbren îOîagen/in tvefebem ee ficb bereiettn dnen Xer* pentin : ©euÃaifo Ocnfelben au^ Oem ?Ã?agen/in 0^ (f ütter Oeö Q5aitcljo/itt weichem er in Oie ganr?eperfeetion feinem 'U'efena fompt. ^Qnn merefen auch Ãiein Oiefer ©eberung/ Oao itvep# «riep artb Oer Q3e«m finO/SÃÃânnifcb vnO ^Beibifcb. ^ic finO QKdnnifcb/von 0lt;n nidjto auÃge§t/fonOern niuffen gnen ©nbÃan^ gebraitcbt tverOen/a($ Oer ^itrbaum/tt, ^ie finO ^eibifeb/Oie Oem ÃOîenfcben fein nottttrfff geben/obn ver* (eçung ,br «^cn @ubÃan$/a(6 Oer ferefjenbanm/vno'anOer Ocrgieicbeik'^nO wie nun ein vnferfebeio iÃ/itvifebc SÃ^n^ «ifcbenvnnOQBeibifcben^eumett/in fbren eignen ©ubÃan^ Oen/betreffenOt fbr feibà OBefent'^Ãie einvnterfcbeiöiÃjtvi* feben ÃübeÃeifcbvnö 'OebÃnÃeifcb t^oiÃölâin ^ieifdj/tvenù ger aber im ÃübÃeifeb/â^ö mehrer im -OebfenÃafcb / betreffen Itao
ë4er£blt;nbanmö ^at«r vnO artb iÃ/jufeinin Oer 'ïBiiOe/ «n 3îaueben '45irgen. C)aft wie â¬5ott befebaffen baf/'ïBtiO vnO .^eimifcbe.X{)ier/a(fc aueb wiiötvnO,^eimiffblt;^diw:.onnO wie
Ãvfî fidptuL nt ttgt;K nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ifï jwifc^fh Q®i(ïgt;en vnö nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ÃÃtc»
rWaffo auc^ m^crn ^aum. SXînO ob ^(«idjioot Oer Streben* tgt;Ãmn in O«o ^epmifc^ ^cfc^c nxtrö/ fo cmpfacM er Oie 523n(cr/ ft^lt;itgt;r/a(# »qn ein 0embö oom ^trg/ in ein ^rtengefebfn# genwirt.2lberberXerpenitnempfqel?t noe^ ein gré^âern Uen: tt)4nn/fo er fomptvon feiner reebten plt;rtt/fo wirbt er von feiner recbt^CHîiie^ gefft^gt;K/fontfern ernimpt anfic^ein^emb^ beCOîikb/bieiÃnnit ein] feinem'iBefen behaü/barni iÃnfein* lt;Dîuttermiteb bekken mag. iùann fee^t an bie »tttlt;rfcbablgt;ei Qöi(0en vnb3a|me»(Ã?rben/i»ie viel fie nach ber2l«genma^ gefc^fibJ fein : 2llfo a web öeo ïöilbè vhb ^a^inen Xerpentino. ^er'ÃBilbtwaebl^infeinerguttenQïben'/onnb ber in tn einer gar gntten rben ; SÃnamp; ob er gleie^tvol Xranfplantirt wrb(/von ber beo *23irg6/in bie ii'bnp/fo enfgcÃenbt ibngt; biebobcn iüfft/vnnb entpfaebt îgt;ic
Ãoeb feb'^tfbt in feiner îgt;îafur. -Ãarnmb bie Xranfpiantatwn nicht jugelalfen mag werben/auch von wegen vieler anbern »rfacbtn* ifl tâao bic nammbafftig vnter anoern all/ falt in bie hoben ^irg/vnb nicht in bie vnbter (fbne. âîüo nubnbie^ t^giieh 3nftuenç nicht nlglich fört vnbfpeifî/botnag nichts-femmen auflT ben Gradum, in ben ee fommen foU. (So nwbn bie ^nfïnenç nicht mag Xranfplantirt werben / von bcr .^bbeinbie ^7ibere : fofolt i^r all^dt wiffen/ vnnb befot* ber [ihr] 2trçet / baö ein jeglicbo tj^eweebo foil genommen wer;« ben vnter feiner ^nf^wenh/an bemonb/ bo eo bie 5Utnr felbfb ^Manfrrt;
QÃiewol bao ifï/bâo in bem J^ranfplantirten îîerpenffn alle bie Xugenbt vnb Speccs fmbt/wjc in bem rechten STerpentin/ aber ni^t in vollfomnem (Ãraö : ;£)arMmb fo merefent bao jrempel. 0}îan fpnebt^berJ;)eebtinbem^a|fer/ipbeffer/a(o tndmanbern: 2lu^ vrfacb/biebc(lcn^ecbt/fofie in biefelben ^aftergefe^twerbcn/wcrbennaehbelfelbigen Q33afferoarth/ lt;Htch «nichtig â¢â¢ bie bo wachfen in ben linbenQ?Ãaifern/baben angrolfevnterfclxibt gegen benen/in ben bartten OBafferni 3llfo igaueb bjctè'rben wie baoQ3?a|fer/barumbfowu^auch We Xranfplantatiowalfo fein. 2Uieh follenbt ibt bâ^i^tnit »Ulfen / baö im ^ïerpentin ein : nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ä»»*
iiî ©Ort bem
^oîfcc^i?ig
cr fein erpe^uâcnbt : önrnac^ auff jweçmalcn ©ec^^i^/f Ãatc lt;r frin miteicr^uaenbf :5îacè Den ôrepmaienfôecfjçig/ge^et lt;r «ufffeirt^Uter.'-^ttôfoerinfeinSiUerg^Ãf/fomag îgt;ie ^atup lic^ iiïoneoîôanç ficl^ in einanlxr nimmen vnieren vnb »ereinû 9en:amp;annlgt;ie^piritua(ifctgt;cnlmpreffiones mógen fîc^nie^t ^oniungiren mit öen Corporibus tcrreftribus. ©pie^ee etUeô 505 ic^barumban/amp;a6nit(jUeitt von «éerdjenhaumver« flanben werBe/fonöern aucfj in allen feine« [genei ibqs] Die fiel^ tiefem vergleichen, â^tiö ret nit allein von tem/tao.tie 2(wgen fehen/fontern von tern tao Animus vnt Anima i|l/tomit tao tiefelbigenbefchirmbtroerten/vnntin ihren Ãreflften bleiben. 2luà tervrfachhlt;tb icho teflo leiitterer erfldrt/tao Virtus hie foil verf anten werten/tnrch welche ein /etliche francfhdf âe«* heilt wirtf,
^o foUen ihi'eïiich wiffen/tat in fbnMdt von tem Xerj« pentin mehr/tann von antern/iu fchreiben if : vrfach/er if ein gerechter warhafftiger ^alfam t vnt in aOweg ein îSalfam an^ jnnemen/vnt in ter^alfamifchen2(rth gleich temXranfmai* rinifchc« otcr£5nîgt;tantfr^ç. â52Ãtetvof»lgt;er tao/fotem ^Ãalfam iugehort/ter^ntianifch mit antern fonterlichen ^rafften if begabet : lt;Sü if auch Xerpentinifch ^alfam/vber tao/taf er ein Q3alfam if/mit antern fonterlichen Xugenten auch ^ega^ betiöaf if ein Qäalfam/ tao tie Corpora niebt faulen laf/wie t«nn tiefe jween ^alfam ericigentt. î7uhn merefentt von temXeutfchen^alfam/fo tiel^óïper tarinn vergraben wer^ ten/^alfamirt vnt verfcrtiget/faulen nimmermebr : toch voibehaltenwert/ta$ er in rechter ©tunt empfangen wert/ vntgcfamblet.^ann er hart folche Ãrafftauf .^imlifcher^u* fuenij/bao ernachten^alfamifchen'^eich? auffgehawenfein will/vntinfontcrheit nach feiner â¢Cttnung^uhalten. ^ofolt ihr auch wif'crt/tao viel alter ^eitnifchcr Treber gefuntèviit geöffnet fint weiten :2luch in fonterbeit ter 2tlten OÃómern/ welche in ^alfam vergraben fint weiten /ingefaf inSllabas* fer vntîOîarmel/welcher^alfamfür^nbianifch gehalten if woitcn/vnntaberif tcfelbigen nicht: beweif fich in ter âProb vnt (?raminatioH/tao eo Xerpentin gewcfen if. îgt;luhrt hat aber ter Xerpentin $ween ^7animen : too er gefamblet wirt nach
Capiccl. 113
«acï) bcr ^aframtfcÃftt^nÃucnö/fo er QS^ffaw/vnb nff Xcrpenttïi:@ocrabcr thartlJcrn ^ndjen gcnommcntvirOf/fo Ãeifî Cf Terpentina. ^ann tn aötveg inn(l aö^crt betrac^ren l»alt;j (?;cmpe(/t)a6 t'c^ Ãruc^ ï»a furcate, (l'tn/egheij öing Dae Do wadj|î/von Der5iatur/a(e J^ofç/Dae Ãautn |(imlt;tn^a(fa/â mtfc^cart^ : ©onuÃn Da0«(btgcgt;;)o(^/m^alfannfcfjcrtgct«â c^cnaDgcfcJjfagcrtwirD/föfauUtDaflefbtgc^of^tn langeridt nit/retpf vnD fpaUt anc^ mt/wacfjfcn auc^ ntt â^ürin m 3lu(jvrfa(^ett/Daà Dà 'Qîaffamtfc^c artl^tn Der (foneorDan^ fie^ lt;2^onprnitrt IBat : ^Ãarumb fo vtä Dem '35a(fam mugüc^ tÃ/ vnD figt; viel (r ©raDiert ^att/fo viel reirch cerj
â J^unm^gt/^nnerd-'e/auc^ Darmifj^peeXerpenftne |vîttî6gt; fungwo(verfîanDet/Dtj? nae^foIgenD ^j^ctnpeJ^ 3§r fc^enD/fo em^ùf^/Dae3gt;itfc^gtbt/fâetn genannte @f«nö|jattjume(x cFen : ^iefe ^etf Dte mup belatten merben/mie ee Dte 57atnr oiD^ï nef/a(fobeha(fenfoniverben. 0X5© Dae aber»bertretfen nnrDt/ »rtD über dA ^eit gefleU/fo gefïebt Die £9ïiïf^ nn (dutter t brtclje »nD ^errent tn jÃr felbfî/irtrD ^5âwr vnD gerunnen/unït t lt;^pÃg/ »nD j( Un^cr /e me^r ergert Ãe fu^,: 2{ii^ Dem fofgt Demfelbtgett ^iee^ 5trancfbett vnD verDerben.2((6 Dann and} im 5Vîfnfcf}ctt gefcf}Kbf/tt)o Dâer@fn(gang oDer .^arn/ntd}t naeb ,^ren nagt; tttrUcbenan^ganganftgcfaffenwirDt/fofDfgt Tenafmus Ãerlt;î «ac^/tm â^arn Dyfuna,Sti anguria, Aidores,amp;c.Dan Dte Dtng jerbreeben gfetcb afe tt)o(/a(e mtt Der OXdcbangejctgt tÃ. cbee letg ùb enef} Darum an/Dae Der Xerpenttn Derinaffen auc^ fetn genannte ©tunDtvnD '^ett futt/»cn fernem ^ercbenbaum 3unemmen:C?r§attfcin3nf[u(nç/Do erfetnanfjgangcÃat] m feinen Q5(dfam/auef} fein ©tiinD tn einen XerpenttntXantt îâJifiDiefotunDDerÃebnrt/tvefcbe gro^cvnD] treffentficQ fott angefebentuerDe.SônDDiemeüDieSfunDin vnfcr@cma(t pe^ Ãet/Dctt Xerpentin cîf Q5a(|am §ii cmpfaben t Sôoiget bierauff/ Dae ibf 2tr^et foUt ^mn §dcf}|tcn im /;)tmhfff}en firmament be^i faut feirt-âîÃo eraberimfelbê fein»er{îanDbat/fo iÃ)^mg(eic^ wie einem @cf}ti|Ãer/Dâ rein Xrott macljê fan/mn^ Die (5cf}ueb mit Ãrtopflrieinjttfartmen Fniipffen SönD DamitDae fbr Diefen Paragraphum juin Q;nD veijîanDè:tvo Der Xerpentin über feilt |citim^aum»erfint/jo ig er iveDerXerpentinnod} Gaffant «it/fonDer er ià gebrocb^n in )^nt feibÃ/wie Die 5)îi(fb/vnnD iÃ
P7)
«4 î)0n SCevpen tMz ntdjfômeÃrbcpf^ittÿufucfjen.^olf^ô adceietg cuc^amp;at* «mban/0gt;a»nif OteSecrcta, Arcana, Virtutes vnîgt;Myfteria,fP' jm Xcrpenttn finö/ Dffîcr fîattÃafffcr vnnî) grunbtûcfjcr ôcii: SÃÃenfc^cn^« ,^rcrâ57otti»frt$ugefidt mógen mcröen.
iöamft Kfj ^'uc^ nnómidj won wegen Per (l'igenfcfjafft ôeo-îXerpenfinô/vnnb non wannen )(5m ein legitcfje infonöer^eit fompt/fo mcrtfct ein foic^e S^Srfac^. ^iewof fie nit fein wiröe naeb inÃaft Der anbern^ôc^ern ober ©eribenten : »nb barnfH ba^ fie anberofinb bann if^/(cgie^o)Ãrer groffen Xor^eit^n/ »nbber jn.geringen^rfarenbeii/inbem ^uwilfen/bae jeit wi|fen foft. ^nm Ã?rpen ^a« er inibmein :^rajftau^ ben; lt;ïfementifc^en Corpoiibus,a(fo/bao feinQ^o:po2afitet von benanbernCorponbusempfangenbatf. ein@a^m/blt;r nii^ber(?rbenwaebfî/wirbteingroffcr ^anm i ^ubn i|l ber îSaum einSubieâ:um,in wefe^eo goffen wirb/wao bém 50?ei ** fcfjen von j^m^uguttemgebepen foil. ^uÃn folgtjeijt wettter «fint« Fernacb/vonwannen bie eingielfcn foinen in bem * |lanbt.2)iev, 3nÃaen^/bie impiimirt vnnb influirt ben iïerpentin in ein '^alfamr^u glcidjerweif öl6bao@o(blt; cber ©ilber von â¬5r^laef en |e«ebt/⻫b (inierf baffelbig in lót* lt;igo ©olbt. '57nn otgt; jl^r mic^ fragen wurben/waruwb irtj Par* turn Horae foÃolt;^ Ãalt/'i|l.[bic] vrfadj/bap bao @ebom bing; biegani^eMachinâMundiiniÃm trt^t/rdn^ vnnb vnreino/ ffbóno vnb vngcfcbafrcno/gut to vnb bó^/gefebief to vnb vnge* fdjicFto ïbaH'clbig wirb auff bic ^dt îgt;a ètnnbt/ bure^ bj5lt;tf »nb ©cbmclçofcn gctriebcn/wclcbco S^ewr bao firmament ifl : -îDarnacb bie 0tunbt ip/barnadj wirf eo gereiniget vom bófen// vom vngefdjitf fen/vom vngefdjaffnen/vom vnreinen/ir. bar* tiac^ viel ^ufï hinweg fópt/barnacb wirf ba|felbige gefcbieft/ fcljón/rein/'vnbgnft Sllfowiöieb euc^^unerÃe^n geben Ãa*' Ben/bao folcÃeo nitaUein im STcrpc nfin anjnnemen fep / fonbân. von einemieblicben bing/bj von ber^afur aufgeÃef/ empÃnb* fieÃo ober vnemplînbfficbo, 3lffo wirbt ber 2^erpenfin vonben, aîirmamenfifcÃen ÃÃHleanen in einen ^alfam Stranfmafiert-
^um anbern enfpfacÃf er fein Q^omplexion von ben Ã:lernen* ten/nemlieà vom lt;£ufff/bf|;^afiir/(?igenffbaflrt er i|î.^an ab fo folf ib: bao verfreÃn/bao ber-éufff an iÃm fdbfi alle Corpora îuirfÃgëÃef/bieQ:iementcn an jÃrt felbÃ/.vnb wao von ben (?le* ' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;' ' menten;
mcnfçn gchoîcn tvivD bcrÃfeicfjc». ?7u^n wacljfcn ten (f (emetncn/tntt volffoîïînvr @ubÃani?: nbsp;nbsp;aber ïgt;cô
^rüc^t few/ werben vorn iiitfc genatHrt : barumb ià (r ^arm »nö ^eu^c,'y?tf^td fojttjÃr nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;erflett/anöern/ briKe«/
4Ãberütevb{ett â¬5rabe/tweetthc^e 3lr$tgefc^rKben §abai ob» nobf/rtu^^roJfcrSrboîÃejt: nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nur Ã:tn @rab/
bann me^r/eo i|î nur nbsp;nbsp;nbsp;Feften im ©c^nee/nur (^in nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;î
öber quot;ïBailer »ernter tfein Tîatur. âÃBtewef bas t|î/bno bic âGradus n(fo oertîiîttbeiî werben tn ber ^tre^amepiugebhiuefje/ winber ober mehrer : boeb bfeïbtbno ^yrindpatin ^w^efen. heitrer fo ftuft ber Srerjjentin cm ^ri^ntt^ifcl^e etngienTung^'b« iomj^t/^rttangebozennu^ ber ^cfj^pfiTung; iöann b«o foöe» l^rtvilfen/b«^ bte ^(renepm ben natârfte^en bm^n/bie et» ^dÃ/ià poffen tn baffetbtg Corpus,wie ber ©et^ fbeo 0)?enffbert tn ben 'Jjïenfcben. 3*^ f® nbsp;nbsp;nbsp;ïïu^enben tfl bec
Xerpenff n nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;: aie ant erlîen tn bao Corp us Eicmencamm,
im»nnbernin bte J^ttttmlifeben Imprcfîîones, ium brieten t» 'etn-Ofpinptfc^enVulcanuæj jum vierbeen in Complexionc Chaos,â5inn fiinlften in Spiritum crcarum. ^unfirr^tn WtU icb nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Ãräffeen/Xugenbt/nac^tnn^akbei!
fiinff ntt^ebei(nrt^:vonber»rfac^we3en/baoj^»r.be|îer(eic(jtei: »nb ba^ oerfïanbef/bie Ãrnffe vnb Xngenbt in fonberbeit nac^ feiner artà jntrFennen/ onb burc^ bic ^Ãronontep vnb p^i{o«= fopJbep weitter ein @runbf ^n empfaamp;en in ber 3Ãcbiein/bamtr :ie (enger femc^r bte ^rfnrn^eit an2^ag Fempt.
@0 nun ber Xerpentin/wie gefigt iÃ/vcrÃanbtn i|î woîben/ »nnb babin gebrac^ttn ein nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;éo will icf^ enc^ nac^ ber
fiîr^efeine^afftinifc^e.Krafft tntbecFen/nffo baà fie werbe» ^eiefj flcbcn/tn bett'57;a{ür(ic(jen Myderüs, bem^fbianifebe» ^a(fa»n.quot; ^rptic^ von bem Q5alfantiren berXobtenCotper. ^^nn ià aber bao ^alfamtren in iw(n t^i( ^uverpe|ien/bae bie ^d:per ^alfamirtfoUen wetbentn^en^alfantifcfeenConftcl lationibns.^an finb jwdtflT ©tunbirtt Xag/tn benen oerfauj^ fen fic^ bie ^irinamentifc^en â¬5eifî/bao alte tag folc^o bcfeïjeÃê mag.^e^faf aberatfo/bjinbertetÃen i^rfpiratton/oon fîitnb? etn bie gani? verbeefung bepf?e^en fott/mit §inwegtb«n 0terlt;» eoten/a(^ bann foHeibt bie ^oinplcrton am be|îenbigjîen:we:« ber$aber gefc^ic^t/ fo bleibt Me ^onfernatton tn bie ^eit/ba« Perpetuum ^etfï, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;F 7) U
'5711 afkttt von bcn S^o^ten (Toipern^tt reOen/wefflj'otc^ tJcm ^Saffiiin 5» ^Ãren gctamp;an ^atgt;/(niflF öao, Oie fion in jbnt geincrrf ftvcrO/Oa^ fic nncfj bep vne auff érOen tÃ/ enicfj be»'0cnXo0tertâ¬'öipern:57od2Vie(nK^rbep Oem-éeben^ tigen/XidfftvnOXugentbcp ibin ^uvei-Ão^en/ineÃr nJo bep OemXoOcen, ^îunijînicfjtiveniger/invergifjTtungOee^ôiîS jjerô/fîebtOemCÃîenlcben Oie I^Oc^Ãe ^^rdnef^eit : Oannau^ Der vergilff mià fofgcn aôe. 5îun tvo ein ©ïiîgt; nif mag $nr ^eii» (miÃÃeOcpen/OoinaÃÃue^ fein '53ergi|ftiing gefc^e^enivnnO ivao für faulen Ãiit ifi/wiOerÃe^et allen jtrancF^eiien.Ttuff Oad fofÃinun/Oaoöie PeÃilcnpvoiniVinitatnent fonipt/aucl^ Oer Ã33alfairtvoin éîirniatncnt: foâvpt Ãleicfjoineingleie^o/ /ept vbenvinOt Oer^Q^alfam Oie Pcpilenpz in Oer geÃalt/ Oao er îgt;ie^cjle^unoî einnctnb/ fo gelten Oie nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Oer tJinnamcniP
fc^en peÃilenp nicfjto Oer.SXuiircn: @e§f aber Oae anOer voi/fo tvirOt/bnOae anOcr aiicf^ Oennaffen getneffen»
dritter ancl} in foicfjer oiOnungfonfürgefaÃren werOen iitâ Oen 5iamp;rrn; vno ifl nemltcf^ Oie oiOnung in allenOenen Oingen/ Oae ein 2tr$t betracljte/Oao Oer ^Ãalfain TlOminiÃrirt n?erOe vo2 aller 3«f«tion/e^e Oao nit ^iivergifft tverOc : Oao Oenn eim 2lr$« iniüilîengebûret/Ãienitno^C Oalfelbigfie^n (eÃrnen/Oann pe fommen von Oen l^oÃen ©cljulen., Tllfoaitdj folt/^rver|îeÃrt »pnOen @efdjiveren/inivenOig oOer au^menOig Oeo-ieibo/ÿt weldKrlepîvegoOcrgejîaltfiebegcgnen mógen: ^lüeinOaoOer Periodus Oc$ ''-Salfamô Oen volgang babe. ^Ãann nad?gefc^elt;â ÃenenOirtgen ifl niebto tviOerpbring'en : ©o ijî Oer ^«Ifam Oa^in genekt Oen \25oâ5ug einsuneminen. 2(uffj Oao ein foi^ d^er 'â¢^oîjug einmncmmen für Oie QBiirm : Oann wo Oer ^al^» fam einOringt/Oo wac^fet fein quot;^njiffer/eo laÃauc^ fein ^4fer-wacbfeh/noe^ fein anOcr 'â ^njiffeiv wie Oann auf? Oem ^o§t i« ⺠(vadjfcn naturlie^ifî.
5*t-ljt ià mir möglich/Oao ict^ uwà genitgfam of^ei^n Oie â ^rartdbdten/foaupfaiilen vrfac^engeboien werOem^ie pe aber gcnennt fein/fo fahr für/wie in allen an;eigt iÃ^Oao ieft lt;itd2 '4rpctenjiiv(rÃe^en gib/vmiOmid? 5eà voifeeb ^n euc^^ flr^btfovielwol auflF Oer beben ©e^ul gelebrnet/Oao eue^â« im ^^crlranö nicbfo gebreà : vnnO beOüneft mtdj/Oaà Oie tiepife^ (târfarn^eii Q;«dj in nieste foil abge^en^i, â?Ãn0obic5
âfdVÃwoil
Q)M lt;Svfl sCaptot 117
gfeic^wof anbere hm bann ibir/ vrfafbct öae/ nbsp;nbsp;iBraucb an*
DerllfemOOanme^.
wetter foücHÃf jbf auc^ wïlïcn / wtc tcfj tn ber J-on«a* tjongereöt^ab/nxfdjcin Panu, üureb Ocn^irmamentt'fd^c« Vulcanum, ïne^Ãrtrdntgfcttvottt 3Ãemcn ^efd^etbcn wirDf, 5?u^n feinot Oo verbanöcntmXcrpcntm etUdj Immundkies, ait^ Der @aturnt|'dgt;cn/ OJîarttaüfc^cn Sönfïaftigfdt/ îâù atte glitte 2IuÃenöt/»on Oev gefunôen^nlïuenç/^mOeren/tviiebeï 3(oÃDae Qfifen.. ^DermaÃen tfïaber ï»a6 FuJmen, îxc Vulcanus in Parru öeÃS^erpcntirteÃevcr^e^ret/tvteliaö^^tvii t)a6 ^o(v : 'gt;önnb nac^ ïnefcv Pitrgatton crfc^einent öie kçtcti 'jivoXitgenö/neinkf^/waö »omlt;£ujfttmXerpenttnijVâ vnnö
VOrtSpiritu immiflTo.
SX?onx âéiifft fodet jbr öae wtffctt /⢠tvte enepte 2(Ãronome9 »ntentcbkt/öaà j^r voian wiffet txÃ^ufftö natiirltdiè @cbeei7 »nnö^ii einer jeöfic^eit^ett oeÃelbigenvcrcnPere«. lt;5o feinöt-l^v aiicb barrit. PhyÃei, Paö ib^'DeÃ'cibtgen Muffte Gonditioji ncs erfennet : nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;faÃrn benfdbigen fur / cÃe one Pie vcrgdfc
Xinetar einfaü/ fofeinPtj^r »ot Penfelbigen frandfteiten be* tva§:tr defier fiirjufommen / PannPejj Jirmamemo pdrefe-^ii erivartten.
gum (ctÃenmercFetf^t wciteraiilfPenjXerpentin/dfoOvofi |ubraudjert/fetnD7u$barfeitgegcnöen.Wïenfdjcn tjwvofÃre* cFen:')7em(ic^ / Pao fodetj^r miÃen/Pae er oÃnPræpariert/ vnnö o^ngufa^menigt^uf. ^^rfpftuncl} lt;mdj^ie niebtan* Pere verÃelien/ Pen Pae ic^ febreib nacb îVîeiner ^^rfa^ren^eit î
anPern merPen i^re aneb moi bemeifen/.
iöae iÃi^m^ereiftung/ PaemanibnmitÃarcFenOiotfe« f ^l^ein/moi jîePen (af / onnPiÃnaie Patin/ cbePae Per'^Bein etngefoftenifî/ mit Aqua C\claminis2lbqudîe/ vnnP in Per iîaltten mdfeb/aueb an Per Kditten beÃaitettmerPt :©emnaf% gt;nbsp;tn Pie QBunPen getrenfft/ vnP mit einem gemirtem^flaÃerbc* Peeft/ nacbgemonpeitPerQBnnPenverbinPen/bcpietPieioa* tiirninifcben /ïBunPen. 2lber juverbeÃerm in ein; jePiiebe ^unPcn/ iÃaifo/ Pae baibfoviePi'perXottcrPariinierge* fcbiagen merPen/ naebiioigent6gebunPcn/vtSuprà ,t$UiinP ' ob ee fadj mürPe fein/Pae Pie Ã7atur ein vnnotflrflTtigee (^ieifc^ ? merffçnmnrPtin Pie'WnnPen/mieeinÃfopffan ein îJ^îenfeb^-Z
F7)- iyy
II8 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;bew SEevpcndrt/
-fo tn nbsp;nbsp;»oîgcmeUe @a(6en drtctt öct*rantcn
Cen (ïjftg bcrcttt : nbsp;nbsp;nbsp;nt«tbt Cüê ol^n allen fdjaCen vnbfdjmci*
va;fnbtnn?eg / aUeia verfiel Cub mit einer gutten lt;2:rfa^rnÃeit J^ann nic^t einieCUc^er/Cer '^et'n in Cer J^anCt ^att/fan nad? feiner ^rtb trineten. 3il0 viel vntertic^f iclj (ïwe^ ve» Den Stolen Xcrpentin, Qüietwl noch vielerlei Additioncs »ot^ancen weren / fe» ià Coc^ Cer 3vat^ bepmir nie^t/ Ciefelbi«« .^en^ngebxancben.
â ÿînn mersf ê weitter/Cie 5tutt|î Alchimia,Cieattenta^(itt Die l^o^ern nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;vonö'JÃn^ Cep îOîenfcbf» vnfer^ ncc^fï2
;[wegen]/^att^bn bracht in Cie ^e|îlt;llation/a(fo Cae er 5gt;i^i4j« kliert ià wamp;ibcn/ Carnap in Cie gebracht : @ie aùr/ .aÃCie/wekbe Cer3lrçnep me^twinenge^abt/^abeneCen verA meinten 2lrçten(id cû,Pfcudomcdicis)^ngefi£{f/aUCen ©es* (erten/ naclj )Ãremac|ten/ welcfje2(rçtverâcbilt;tCer,Stitnpett f( vnC je gewefenfeinCt/vrtrtC nnr heb^aber Cer ©aClerep/vnC Cep jtranffen'nni^nic^f meÃr betrac^t/CannCie 3tttgen pâlie» mit einem â¬^ep^weç : i^ie Ã^ben nieste weiter in jÃm erfdbren «oeb erfnnCiget/vnC mennicljen Ãraneten (affen Jeeben/ vnC »erCerben/Cer we( wieCer 3â¬eflituirt wer wotcen. 3lpgt; aber jeijt ÃU] meinen leiten ^att mir Cie eifa^rn^eit gebetvCas Ciefc flillatien in DuritieCasb^e^flCorpusi^Ciefelbigbinwegî» nemmen: 2(llein mit Cer vnterfcbeiC follanfgemercFt werCen/ Dae etlicb Durities im Söïil^ werCen/etfieb in Cer ^ebern/etlic^ an anCern jnnwenCigen ©licCern/ aneb etlicfj anpwenCig ent«« fpringen/^^nofpen/^^bergeweeb^ : SïînnCin@ttmma/waé «nr ^éjicb ober ©eaCerifcb ifi/oCer auff ^inifebe 3rfb/ oCe^ 4m|f Cie ^rtb Cer ^afentnofpen/cie benimbte all binwegâ^ocb mitCervnterfcbeiCt/ Ca^CieAppropriatain j^t^nGradibus binjugefcb(agenwerCen :2(($in Nodis Podagricis Cie Effens lias Mummiarum : 2l(fb aueb ttuf Cen anCern Cergleicben.
^iemit willicb eneb genugfam befcbloffen^aben/vom '^ab _-fam vnnö ^Terpentin / )e viel mir Cie i^rfabrenbeit geben batt: '93erbofrquot;mieb ober / fie batt bep mir angefangen / vnnC werCe Durch anCere mit gro|fcrn frewCen erfunCen vnCbcwaretwer^ Den. QBiewol Cae ifi/Cae in Cer ©eaCer QKnnCcnetngetrvpfâ let/Dae ©eâCer oamp;n ©cbnCen bebelf / aueb ei» ^tnCernng im Podagra,ip b»« wiëCerumb {u erinnern*
©0
^4^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;£(tpî(â¬Ã* nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;119
âSofofei^rauc^wilfen/ fotcrS^crpentm Ãcfottcn wtramp;ew fein nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;/ vnnb öalfefbige @h^^iÃipinicrf nädj feiner 3lrf(î/'
vnnO mit Garabeèilfoinieret / ma^jfein ©ubtiier ^irnn^ erfunDen werl)en/jumXunf^enau1fgeflric^en/»nl)vonflnnamp; eingetrucfnet. 3tem nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;mit gieÃefpninervep «
mifeijt/ob bem ^ewr/gibt öic bepen paniment/lt;i(fo gutt/ bn® iîeiffjoîgt;er@4rtfen btirinn eingefa^tmégenwerben/o^n atïc feuiung vnnb jerppntng: 2(ncJj baö Xluerffiiber nae^ ber gre»f# fen mennig bleibt obn ^ïbgang tvoi beiva^rt. QBaeweitte» meÃr von ibm not^ ijljnmiffen / baffeibig wirbt in ben ans» bern Codicibus gefnnben :⢠âïöiebernmb ^n meiben i|ï niebt »onnotbeor
Sinber gaptfd.
©011 öcr ©^nwr^cti
onnb ^Boffen Sîfe^wut*
»
(amp;tt ben jirejienSïte^WMeQen jit fdjreiben/ i|l ber'ÿ?4mm bi^b^r gebraucht wo:«! ben/bie G'ine'ïBei^ / bie^nber ©cfewar^ ge»;^ Rolfen/von wegen ber lt;|.arbcn/ bao bie Q;in Ãöei^/bie 2(nber ©djwarni|l. ^nbn ià aber berD7(mnn nic^t nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;(aOen/ fonbern au^ ber Ã:igenlt;*^
febofft in nemmen/bie bann in biefen jwepen ^ur^en i^î. oo na^n ber'Jîamm au|^ beniTugenben nennnen ià / fofoü bie SSSeià î^ie^wurf^en / bie 3ung gebeiflen werben / vnnb bie @djwan?/bie 2((t ^7ie^wnr^en : ^mlatein/Iunior Alba^vif bieanber Senior Nigra: ^^abber^ammEHcborus foKÃin# t^tiî nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'îVaruinb ic^ fokbeo anjcig/ vermerkâ
rf et alfo. 5)^e «wo TBurijen haben einerlep Xugenb/ vnnb aber «rberfcibigen gcfpaften/affo'bao bie ^ung^îiefm'nrçcn/aüein ben un^cn fuegt/vnnb gebraiubtfod werben ! benen / fo vn- â :5önnbbcn /,enigen / fp naet^.îâcw
I2Q
bcttfdbi^enfoll btcSlIt^Kpwuri^crt ^fbcn weröcrt.'JÃK^t alldn öae idj fotc^ee nteföe/von wegen a( ï^ (anberïQte^iviir^en/ fonbern von wegen aller anüer J^rentrer »n ^nrçenxbte^weçerleç 2lrt^ ^gben/aU 'ï^cible vn SVîann«â i(, ?7îc(5t ^tble ober 5??anle fetnb/ban fie empfa^en nïclgt;fe mit einanber : ôonbern allein barnnib/ bj bo folle ber 2lr^t ein vnterfcbeib erfeilen/ba^ bao ^âin ber nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;»â lgt;lt;«î
2tlter/in aller gepalt vnb ttiaffen/wiew^ nadjfolgenbt von ben îgt;7ie^wnr$en anjeigen wirbt.Sônb ip ein groÃeXoî§eit bi^^cï gewefen/ bj fo viel '^eipbeit be^ ben Slrçten nie^t gewefen ip,-* Dao ein anberpip vmb ben 3ungen/ein anbero vinb ein 2(lten: SUnb bao bie 'î^atur ^weperlep 2lpoteden gemacht hate, iöann »ngebnrlic^ ip bao ber 3tlt bep nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;2lrçnep gebrancfjen
jbll/wieberunt auch ber ^ung bep eilten.
âiönb bannt ie^ enelj bo ein ''^nberjielj^eb/fo ncntwet euclj einl^'yempcl voniCOîonb/ ber wirbt alle SUÃonat ^ew/ vnnb wadjp^iing aiiff/von ber ^ugçnbt bip auff bao Ãalb 2llfer / fo ip er ein S23ollnionb/vnnb baoi'nng filter ip anbemoî tÃaup/ â «lo bann fo fac^t bao Filter an/vn peigt bip gar verf cbwinb, ^ie icfj (f uc^ bep ÃÃÃonbto Ãalben ein SOnb er:ic^ t geben Ãab/ alfo 'Præpguriert er auclj bep Ã)Jenff^en ^ngenbt vnb 2llter. ^^nnbwieeinanber'^Ãejâenipim^Hnemmen / (in anber^iin Slbnemtnen : 2(lfoaucr?einâgt;Ãnterfffjeibt5wifc^enber3ugenb vnb 3lter. ^îînb einjeglicber 2lri?t foU bep îüîonbo'bîatnr vnb Qrigenfc^afftjum grunbtlic^pen verpel^en/ fo mager lernen bep 0)îcnfcbcn2(lter / wie eo tp. ^ann aup bem SVîonb miip eo gelernet werben/ ^ïr ip bao rechte ^ncly nic^t bao mit Sgt;inten gefc^rieben wirbt.2l(fo ip ein ^rth vnter ben :Kreuttern/bie[in] bem ^uneftten bep OJJonbo gebraucht follen werben/vit ein ans* bere ^rfp im ^bnetnen : nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;peip bj gemeine SöoleT QÃJeible
vn SSJïdnnle^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;0)îanleim ^quot;rpen ^Ifer/ b^ Qöeible im ^n^«
bern ^Iter.foo ip aiielj 5« wiÃen/bj alle bing in jwo ^nbl gefegt fein/wj her gabl vnterwotpen ip : ^nb waft 5W0 gwepl bep ein anber ià 1 fo tà eo ein ganpeo/vnb jeblicljo für fiep felbà ià nicljC gamt. ^annwao nüpt bao,ung Sliter/bie2(lt â^iepwurfien f ^.16 nüptnubn bao anber ^lter/bie^lung'JïiepwnrpenfOo fie aber bep einanber fern / fo mag ber ÃJîenfe^ verfolgt fein mit volfommlic^er S(rpnep/im ii^rpen vnb Slnbern Sliter, ^^arufn
aber
Cdptcch I2I
â abet/ï)40 btc 3uôlt;Hî) »«nï» öae 2((tcr nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;mógen bep cmanber
pc^tt/ vnö fic^ mitgCoif^cr ^agvcrgfcüb^n/vnö one bas «n*' îgt;cr^er(W:t:5gt;ic3wâ^âtïzcr2l(tmntf^f öarif/ noe^ bne^Ktof ter 3w«3fn : ^cjVoern wie ter CS)ïont allem 3ung ifl/»nt fern 3l(ter m }Ãim/vnnt allein alt wirtt oÃn ten jungen : S)arumt Ãait^otttie 2tr$nepgefcf)eitenmitt)eenXÃeil/ tae feine ttt taeantergebnntenip.
3Br folt aur^ wiflTen/vnt »erpeÃen on /etlie^e vnterfc^eitt/ ;wifc^jenten frantffyeiteniml^rpenvnt^ntern3(lter. Sann ein antere3trt^^atf ter^r^lagim Q;rpen3(lter/ einaritere 2lrt^im 3(ntern 2ltter: ^Kfoauc^ein antere^lrçnep im lîr«lt; pen/cin antere im 2lntern. '57ntn feintt in ter'57ie^tvuri^en tic â¢gan^f^e9l«ngte|;@flîlag6î55of^mitter^nterff^eitf/tad tie^ugentt vnt tae 2llter angefe^cn wert.Sann volftiHlie^c ^ej)(ung ià in lettmetcrn ganç: 2tllein mit ter *?Ãnterffbeit/t^ tie f ranrfâÃieitc anÃgetÃeilt foHen werten / ale ein^remptl. feint itve^crlep Podagra,(ïine im ^rÃen/t^ anter im intern filter î \ï?nt tie'5?ieÃwur^c ià tie gane ^eplung/ »it tiegan^ ^eplnng ià in ter ^^ieÃwureen. Sun aber bepte móge in Oriner ^«rpen nit Ãe^en 3 :öarnmb fo §af te tie âJlatur felbà gefcbei^ ten/.anÃFtae tie^erÃdtnng nicht bep einanterwoU fein. ^Ifo itffen «nchtaexinge^entf fein / tie tholung Der ^Sreufterz lt;hei(«ng Deà filtere '/ Die theilnng ter 2trpnep z Die theilnng Der Ãranefbeiten z »ntDie't§eilun3 Deà SO^onte. iÃanntae ià ein Myfterium terV^atur/»nt ein Secretum-, taerinfctli^ eher 3lrpt greilfen magz ter anà t' 2(Ãronomep gebom ià ; ^en antern »ermeinfen Tlrptenià nicht noth nntwo:t {u geben, SOntnichtalleintaoich Q-âuchntif »otgemeltenbcfcheittwoll abgefertiget haDenz fonDerntem rechten 2(rpt auch wólt fur^ Ãaltenz tao fich ein nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;erfchlt;^pff^lt;âffââ
ein ietlifho fommtan fein oîthzvnt in taozDotein co foil. 2llfo auch mit Der Slrpnep / Diefelbigen Krafft an tie ö^ntt »nnt óigt; ther foinenztahin fie foUen/on Ãch an ein anter otth nit treiben laÃen : 2l(fo wenig laà fich tte ^rpncp in (in 2tlter treiben, ^ic tSchalen am Ã?p / f ommt an fein onh / auch ter Xottcr : ^(f ÃTotter 3îubiniert fichz Die @chalen CrpÃaUicrt fiel) turclj tie ÃunÃ, 3lfo au(^ fein wieterwertigeo an unter LOith] fo tie Ãünà in frembte Subieda gewogen werten.
X22
2(uff fofcfjee Ãatf ntiï.^ guft gcMic^f amp;ie ©c^wnr^ wur^^u bffrfjretbcn/vnnb neiïï/ü^ jJ^rXugfnö fem ô^ô^n fcein ^tnöern 2l(tcr: Sönnö 1)46 baruTîîamp;z ö46 lgt;ie jünger ötfïer leicljter verfîauben werb. 2(iiff fplcfjee |o m^ïcFet anfengtie^ »on'bcn ^rafften ber 2l(fen îiîie^wuree» / bte fie m nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^-ïgt;(et#
fernlBatt / nemhefjmber^ereittung / affo baefiefoniribeti: getefjen ber Conferiiatwnabgcbroc^enwerben/vnamScIjatà ten / in trueFnem «éufft wo( gebó:rt werben/vnnb auff bne F(eigt; neflÃefioffen/ »nnbnnt einem wenigen gwcFer vermengt foiÃbae pufnergemaefjt. 5înbn|aben bteTtüenMagificIj treffhe^ bemnbet/be^Pufnerôbt'ewaÃrEflrentiarn^ufueben; 2(6cr auff bao^fnbt feinbtfiemcljtfommen/ bae fie biefefbig in ein Purum Effe betten mi5gen bringen/ vnnbaffo gejwun^ gen / ^tt bieiben in bem votgemeiten Oîeeept. 9?nnb bie vr« fheb/ barnmbfie fieij in foicfjcn bemubet Reiben / ià bie. ®eà 9tgt;u(ner62(rt^ »nnb ^ntiir iÃbefcljloffen in ein foiebôArcæ-num^wei^eberiÃ/bervber bie^nnffijig bae 2(ttber; 2((ferFommeniÃ/ vnnbfieb gebrnucbtbeÃ, Puhtero/Xdgip cben/O)îoîgcn6 vnnb nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;f »â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Ringer begreif«
fen mögen/fiir vnnbfur/ be62{iter Ãewfab/ wieberSÃïonöâ' im^tbnemmcn/^uberrecbten^eitbefÿeatüriicbenverotbne^ tenXobto/ ber von wenigen erKiebt mag werben, ©oiebe »Krafft b^ttt bie '?7atitr Myllerialiter geiegt/ auf berganzen Machina Mun di, erboitung Microcofmi. 5)ann ba feinbt vier (fiement in amp;mArcano befebioffen/aifobao baffeibig/ ber vier iementen Infediones auf treibef/vnnb beiÃt Defend, fiuum Senedutis.
ibr weither wiffen/ bae niebtvonnötben/ gebraneben in eimfebiicben/wie gemeibt iÃ: ©onbern ein. Phyficus fofl aneb betrachten bie ©efunbtbeit beÃeibigen/vnbr beÃer weniger 3ibminiÃriren/in bem/vnnb/ebiicben/wao einelt; iebiicben notnrfft erfoibert;
OBeitber muà icb eueb vntertiebf auch geben/ bao niebf vmbi fonà bie EiTentia hierin« gefuebt ià wotben. .Sann woià ein Ãrantt/baobemJ^ranttgieiebfep s' -Ober wvià ein ^ranttz ba$ bem 2(nber« 2lif er fo ein gefiinbte / (angeo vnnb tröÃli ebs â iebe« mag gebend 'i^nb verwaÃret afle (fiifferlicbe infedio^» nesj ancb.3^*^tt)enbigertx^uuefaÃwnâ¬s; 5$ebaitbcnSKew« ~ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fç^çnt
Sïnber nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;n?
ff^en w pinein 'ïBefcn/tn bas crgebeien ero^tt PrancFilt;ï |nt ïgt;a$ l^nbcr 2((tcr au^wartt. C*6 ifltvol «xvbt/ üa); öae Uïfin von« bent ^önretnen ^cfcljeiben wirbt lt;So nuhn bats Ãtetn boiÃ/ wer wo (t ce nicljt Ãalfamum Perpetuum ÃeifTen ? 5)tnoet(e$boc^berfe(lwn ÃVafft gfetc^tà / »nnbiretbto in bte etngefeÃfe ©tunbf. ^ann (afjenbt eire^ bao tiKljt verwund berni ^te''^rfprûngGutræ werben Ãte genommen/ berjit^ Mnffetg 2(u||aç/in [ben ^urçen/ancbanbererbergjetè^en ÃrancF^eiten feme wirbt, ^embt euch ein (ïrempef : feinb SUigenbürfim ©eptrn / wdeber brtnn gcboien wirbt/inn bett fallt fein Ãrancf^eit:2(iieljwiebernnibanber/ inn bennieljtö Irann ^rancFl^eiten geboten werbenbt. @o nu^n ober ben CSlîenfffjen bie 0tunbt feinbt t vnnb werben eingeleibt von ber 57atitr: @o feinbt ane^ bie anbcrn(^ewac^o/foaii^ber^a^ tiir feinbt / bergleiefjenS^ingiert/ vnnb jiigeeignet benfelbtVi gen / alfobao ba ein ^atnr vnnb einâÃBefenig/ ein'^onfer^ «ation botein^mprimiert/ bein 2S)?enffben lu^'înç/vonbie-# fer îXtnetnf aiïcb STingiert foil werben, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;vtd folt ,Ãr tnn
ben 23leffern berstten ^7ic0wuriien erfennen. Sönnb not|«f tvenbigiflancbbarbepjn wiÃen/ bao vnter ber femgen (fon^ fïellation bie ©cb^tbung bep IXeinen vorn Sönreinen notà 1«erfahren fep : ^ann,blt;3ró|ferber feinbt / /begârcfer bie ^rçnep.
âîioti ber Siltcii îîlefjWiir* tjen.
C(^ lt;5n ber 'ÃÃnrben ju reben / fo wiÃet / ba^ pe Ãaw ^Avier Ãranebbnt ^uvertreiben / afo nemlicb feinbt/bie 5aflcnbt lt;5ncb^ bao Podagra, ben ©cfjlag/ vnnb bte âTBaÃerfuc^t â57uÃn niertfenbt aber ein folc^e vnter* fe^eibt : ^öann l'eblif^e ÃrancFheif ià ^wepfaelj/ aio ^otpoi» raitfc^ vnnb ©pirituatifc^. 2llfofoll auc^ ber3r$f ein;wp^ facljttge 3trçncp fuhren : à 'incin bie Cotpotalitet/ bieanber tnbie (Spiritnalitet.^ao nubnbetnfftbao Corporcum an/ baÃelbigefoU bie verÃanben werben ; Sünnbwao antrifft bao Spirituale, baoge^ott in fein eignen profeÃ/berjitbiefer^ir^sâ «tpgeÃôît/ bavonnberfdbtgen Ãrancfbett iXraefiert wirbt, 4 7) V
ï24
Q23o nuÃn folc^c francffetten jbtfttSpiritum tn Den ff^en beeren/vnD Dae er obnDtefefben Oeper ntebt fein fogeb^t Spiritus mit fimptDem ^órpue hinweg. Q33o aber ein ©iberifebOmpreffion Dawer/fofcigthernafb Diegan$e^un|l iu fuhren, ^ie aber Die »ier brau cf fetten foUen gebeiit werben lt;nip Krafft biefer.QBnrçen/fofgt hernach.
SBk bwrcà îgt;te, 5((t3îtcf wurden bù 5(lt foil werben..
-O nterefenb von benT^urgierenben hingen/ bae vnter ⢠foichevntcrfcheibt feinbt/baeethcb bie Hult;gt; mores Vilcofos lOurgicrcn. 2(ber / wiewof fie biefeibi-gen Purgieren vnb binnemmen/ fo wirbt bocb Morbo Spccigt;â ficatoniebfe.genommen.^annauà bemfofgt/ bao.bie.f)u* moîipen alle franrfbeiten in ben Humoribus fuebent/au^ bei» à fehlet ibn bie ;^unp/bao fie niebto thunbt bannpurgieren : fcer fie fcbajfen niebta barmit/fonbern »erterben ben Ãranrfen. ©0 fie aber wifîenbt t bie MedicaminaLaxatiuafpecificata, fo würben fie im rechten QSSeg feint ^o:au|f fo wiffen nun von beredten ^liepwur^/ baofie ^we^erlep^lrth Purgandihatt: In Specifleatis, vnnbin crudis Humoribus. 2(u^bemfolgt Specifica purgario Epilentiæ,bj i|l/ber fallen;« ben fuchï/in ihr hatt/mit fdmpt ber anbern 2trth auch.^luà bem folgtnuhn/ öâ¬i6»on wegen oergroben.^umo:eifen langfam purgiertmiiii werben/ bomitbae.biefelbigen bem Ãrantfen nicht in argem gebepen. 2lber neben bemfelbigen/vnb mit benv« felbigen geht auch bao Corpus Epilenticum mit/ vnnb ergibt Ã'fb meinen 3(u^gang.,5?o:umbfofott ber3lrpt an bem otth vntertiebt fein/ bie geit/vnb-ötbnung/ vnnb^bminipration wiffe/nacbanfehen beOJ^ranefenju-Otbinieren. 2lberim2lm* fang ber 2(rçnfp ip bie QVurpen geben werben für ficb felbjl Ãîoh ÃW effcn/nacbfolgenb in ÃÃÃilch/ bemnacb in anbem'^er^ mifchimgcn.-- dieweil aber ber .Ãyanbelauff bi^mahlÃrenger ifl/vnb bie ^cit b^h?*' In ©iflFt geÃiegen/erforbert auch bie turlft/bao ber -ïrift mit ber 3ri?nep auch auifÃeigen foll/bomit crnicht 5« fchwach erfchein.^lHif folcho folgt mein3îathfi;h vnb.
Cupiïet 125
«tb QTrfarnÃdt m Nn ^rancf feiten affo : nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;man öte QBur*
çenauff ba$3v«ncjl ncmme/vtmb wit ïgt;em Spiritu ViniaKc ^cuc^te vnb feitet ^crau^ jic^e/vnb naf^foigcnbte ben Spi^ ritum Vini roibcr baruon Jü^c/bi^ aücin bic Eflentia bcr ^cn eigent(if^crt genommen fep mo:ben/o^n aUen3«fai?/onnb tooiabgefûfî. ^nÃn ijî mit ber EiTentia ein fólcf^c »nterfcljeibt gegen bcm obgemcîten proee^ ber 2((ten 3(rpeten/bao nitviel Phlegma ober Humores mitge^cnb / fonbern' meÃr bao Corî» pus Epilenticum.*j3}nb von wegen foic^er vrfae^en ifï mit bent bemelten l^roee^ fieserer jit^anb(en/a(o mit bem^rjïen/vnnb anefj anflT biefe ^eit ein f refft ige 'Purgaç vnb ^ur. /ïGiewoi bao nôplie^ barjn ip/bao Vifeus quercinns, vnb Pyrethrum, vnb Semgt;pæoniae mit genommen werben/in bem au^aug/alfo bao fÃrSpiritusMedicinalisanc^ barjitfofÃ/vnb ber alten '57ie^^ tvurpen eingeleibt werben/vnb eino mit bem anbern nae^ gewip fern Dofi abminiflriret.3§r follent aiic^ mertf ê/bae nit fe^nelï iugeamp;t/fonbern mit ber icif gemee^lie^/nac^ anfe^en b perfon/ ÃrancFÃeit/^îegion/vnb aller anberer gelegner Q-igenfc^afff.
bitrcà îgt;te ?ÃKf;f»«r^en îxw^ 5(lt ;
Q;rflen/baj ^weperlep pobagran fînbî ' 1 (à 'ino/bao au^. bem ^hitt/ bao anber anp ben ^aupt^ ®\i^fiûffcn.'57imij| beo^luto Pobagranberart^/bajjbao îïgt;lut felbjltvûffettvnnb i|l jugleieljerweip wie ein wnttenber -^unbt/ber ba winbig ifl. ^ann bao ptobiert bieOlfironomep/ bajj beo ^liitto pobagran w ben Caniculai ibus f ompt burc% )l^''3»flwenp/bap in feinem Q5uelj genugföm probiert wirbt» iîürbaô pobagran ijl bic alt'Jliejjwurpnit: 2lbcr für vnb -ber bao Pobagran/bao von Jlüjfen fompt/ fiefcpenbt fawr/ge«* fallen Æ Q?onofim|clj ober 3leetofifclj : bann fold? conuitiones ber5'lit^finbvrj*acljbeopobagrano/vnnb nicht 2Barm ober Ã'alf/j^eücljt ob Xroef en.SUnb ob (amp; glcicbwol Ãalt/^eijj/te. erfcbeinet/foijl eo boc^ nu^r ein jufallenbe J^ip ober 5tclti/von bem 'ÃVcrcl' vnb 2lrbeit ber Ãrancbâbeit/fo b§ föefunb vnb Sön«* gcfnnb mit einanbern Ãaben. â5Bo nu^n foleh 5'lüà fmb/bo Ãao ben bic eilten gcrecljten^lrçtenbie îgt;7ie^w»rç genommen/vnö q?) iif
126 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;®
fie benPodagricis g(6lt;n/vnïgt; bomit purgirt: lt;Soià ^cnöer3trt^vnntgt;^t3lt;nfc^a|ff/igt;aà »nïicr atkn Laxatiuts/o iwcb alkn ^tr^ten gefunden fuW «gt;o:îgt;c»i/Cgt;(ie beà C; aùe nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;au^^cuc^t vub Ãerfür fuc^t burefj ben ganzen ^etb.
éofcb Puvgtren tjl aber ntt gefebeÃen nacf}bem ^obernifcbS braueb/vber wie es bie Neoterici im brotieb Ãaben/fonbem nach ber gerecht vnnbgntt gebanbelf/»nber(a(fenïgt;ie vnnit^en Oîeeept ber lt;Sprupen/vnîgt; ben vberflu^ ber 3bbition î bnreb weichejnxp ber^(tenâ57iepwuri?en iÃr^^rafft vnnb'éwfl genommen i|îwmben/vnba(fo nic^to au^âgericbt : lt;Sonbern fieha'ben6blo^f«rfichfeibjllt;äbminiÃrirt/rnb ben Ãra nef en tegiiebeneingeben/niebtauff einmal.^Dann (angf^tm/gemecb* (iefj/mit ber^eit foUent bie Purgationes in Chronicis morbis befcheÃen. éo nuhn bie 2(lt Ãîie^wnr^en boÃin gebracht ijl wotben/ba^ fie tagfic^ nach anfehen ber perfon vnnb Ãran^j* heit wtreft:lt;Sonimpt es biefelbigen^lu^ h^ntveg/anpange^ bomerfonberiicher Q^^igenfchafft/wejche noch bi^Ber in feiner QÃur^en noch Ãreüttern gefnnben ijl wotben. ^Ãarumb ber 2tr$t bao beben cf en foll/»nb aÃei» in ber â^nrçen ein genung^i fami purgation ju fachen.
57un ijl nit minber/ob gfeichwoi Q:in Ovegen fur ijl/»nb h«« pch wiber aujfgetrotf net/fo fompt boeh baib ein anb fiernach/ »nb macht bie bünen fachen »nb Gruben wiberooÃ: 3(u^betf »rfachen ijl nun von nohten/bao bo ein ^oïreetion hernach foi^ ge/bamit joicho nit befchehe/ »nb bie ^ew wibergeburt nit an# gang ber 5(üj|en.lt;5o ijl bajfetbig nuhn fotthin bie nohfwenbi# ge jl ^bbition : onb bije 2(bbition ijl bie recht ^otreetion ber ten^iepwur^en. Q33iewolbie feibjlgewachfenen 2(r$et folch« mtbetrachten/fonbernfiewollent gleich eben bae Cotrigiren/ baobo Purgieret:3(Hpbembann folgt/ba^fieTerram Sigil# â¢latam jufchlahenbt/onnb bergleichen/bao alleober Str^nepju wiber ijl/onb bricht ber QBuri^en jhr Ãrajft : vnb aber fie foU in Ãrdjften bleiben/wie fie von ber âiaafur fompt/vnb mehr gebef# fèrt vnb gefurbert/bann gehinbert.®5 ijlaber nach rechter 2lrç# nep bie Cotrection/fo bie jlü^ nachbem erpen hmweg thun/ â¢ntmmen iu waehjen/gewenbt wirt: Solche nifiien wtber wach# fen/h^tbich von ben^wepen âÃBurçen Benediâa Caiyophyl# Jdca^ijb Acoro gefchriebetvln bemfelbigcCapitel werben jhJO jlnbets/
S'rtö nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;t27
fïnbm/l^K m'f tto^t wiöcr ;« mc(ïgt;(n.@o t|ï flucf? nicfjt minbcrz tgt;oöa^ra«nof^ vit tn(bîanban^(ntKe^ufà üfinî^/wn
teil bK 3l{tvn niebtö gewii^t feabent f tvatï fc kngcr/emfÃrfom* run öerfefbt'gc/vnï) fallend (tn. Sïïon bcrfcibtgen tve^fn t|l ven nc^fcn/wie ce /ci^t tn btefer^cit iÃ/bae vom pobagran dti fon^' îgt;cr nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;gemacht wcröc/btcfcfhgct^ufdU mit ^möern jîii^cn
îu bcncmmcn.iöae aber Ãic von ber wiiriKti gerebt wirbt / bae lt;nbsp;ipauff bie^auptfae^e/auffbengrnnbvnbvrfpnmggerebt/an tvelf^en bâ merifi @rnnb (igt.^Darumb fowifTent/b^ in feinweg^ tie ^ajratiuifc^ ^atur in ber 'ïÃurçen genotnen tverbe/fonbern «un ^emeÃret ob gebeÃert : vnb am nûçhcbpen in ben wt^/wic terjimartfang feiner2(uc^ ifî meÃr «u^/bie ^ra^t in Spiritu Vini gebrac^t/vnb geben werben/aîe â we^ : boc^/in alltveg ià fie ein nu^e purgaç.
2î5(f î)«rcb ïgt;tc9flt?îie^»«rÃfn ï»er S(lt
6c^laj)oî»cr StvopffmfoUe«lgt;.
geÃeiit werben.
ömgcn/bj ber lt;??cÃrag'-
1 einlV(«ÃiÃ/ber bo fait in bie 2(rtieu( bee ^cbcne vnb ber â OJewegiigfeifblunaber finb viiericp^iiip/bieaucb an'-b^e enbtvnnbbîtter fallen r^ebof^ aber folelje in fein ^eblag-bringen ober macfjen.^armnb fo merrfen au|f bie vnterfcbcib/ â S^emliflj/bae ber ^lii^/fo er falt/gleic^ muà befcijeben vnb gc#* fcbicbt/ale wait ein ^arbirer einem ein 2lbern obme'b: feb (eebt/; vnb im Puneten vberbae/bae bie 3tbern rec^t gefcblagen iÃ/ waclj aller oibnung/fo faÃt b SönfaU §inju/vnb b gelaÃen ^at/ Ãirbf vnglenblicb fe^nefl mit gefunbem lt;£eib hinweg : 2(le bann offtmale befebiebt/bj bunbert vnb aber bunbert ^aÃen/vnb bep fetm gefebiebt (amp; nit/etmaflbep (iâim.^olebe vnfaÃe vrfaeb ià alleinbie^uÃwen^vnb berfelbigè'bîaturbee^enfebê fcbulbt. ^arumb groà von nóbfen/bj ber 2lr^t ein Aftronomus fep/vû folcböwiÃe vnnbverÃanbe/bamiterfürfomme foldjen tobten '23nfall.lt;Mlfogefcbicbt ce auch im Lebtag: nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;cö tà eirr
geit/bae in aÃen ein gemeiner uà regiert vnnb faÃt/vnb nie^f manbfo gefebiebt niebto/in ber ganzen ©emein/auÃgenomen/ ie fompt b^ ©efcbrep/bi i^incr/^wen/ob brep/te.vom Lebtag. ä^tfbÃenfepcnbt/ettiiebe gar in ben gaben Xobt gefaUen/K/
128
aneôtflamp;Kvrfac^cn/wûKfjeuclj vnfemc^t ittfpn/üaötp/ce
ettwan Ãcfcfjic^t »on'ïÃunlxnzöa^ Dtc/ fe ntcl^t foöf (ic^/ fóbtlt;! ïic^ wtrot/vnî) î)K tiHgt;t(kl2ezvnti5Igt;t(ûI^i@0lc^e nacij ganzem â¬5rHnîgt;tfûr|ubalecn/t|ll^temt »on néÃfenr
âÿîubn aber folgt aufr baoMe ÃraflTt Der 2((ten ^iep wr^enZ inbem/bao pebermgffen fogenawZfcbarff/'ane Articules,Poros,Neruos,Loca,amp;c,Durcbfucbtzîgt;ao nteljto tfî tm ganzen ieib/baomtioolerfucbtwerbe.SUî^bemfblgtnuÃn/bao fole^ febarff onb genawrucb^/baljelbïg locum aucfyfrt^t vnbfînbtz »nb mmpt MefelbjgvrfacbÃinweg. ^ÃarHmb foU ber 3(r§t ber QB«r^e«|§r :^raffî wt mmbern^fonbern 2(fitiren vnb Q^jraltÿ ren o^n Sufaç.iôann Me57afttr battofo fïei|fjg vnb foÃun|Tlt;^ rneb ^«ptÃen getragen/^omponirt ! »nb in etn Dîeeept fupletZ wao in baoCompofitum ben 4.J^randf^eiten »on nésten tfl/bao furwar fein 2(r$t bao Compofnumleffern ntagnoc^ fan:2lllein,fcbeib baôlmpurum»ortt Puro,»nnb brauch bae Purum,fo:Ãattertben reepten^roeep tunbïg^ nbsp;nbsp;nbsp;bae (Sube(lt;î
i»ercf ber ^poterfen nickte »effü^ten/wie baiibie^oÃen (en f^unbt/Me in ber^potetfeni|r p^rabrt^ »nb gren^^irc^# Ãoff fue^en.fêixgt; ià nun ber Q3rauc^/ bao man im punb an gar Ãreng foil ^ur^reamit bem groiffen üofi : xBan inbenanbern »oïgemdten ^S^rancf geiten/bo ià eo meÃr »on «öbten/angefebenbienof»(:bgÃe(bigbefefiiiebben ^rfarÃnen ^rMenz Me ben 2(nfang »o:Mn wiÃen Ãgt;Tien/^oià nuà aud^ nit minber/ob gfeicbwol ber ^iuà »on bannen genoffien wirbt/ fo ià boc^ bae natôriie^^efen fo.^rt getroffen Abaoberfelbig ©cbab burc^ bieenMÃung^iitmgggenommemwerben :amp;n# bern biettottult;terfi«bert/baoman.aloMa Adäitiones brau^ cl^en foll/bamit baobaÃeibigwiberauffg^brae^t »nnbOveÃau«* rirt werbe. @o jjinbbie Neoterici allein in bem gelegen/wenn fie lange 3â¬eeeptmatfeen/bao fep2(bbiert : bao bann ein jnutt^ iÃ.'lBann nae^ber fârM êu reben/ià bao alleinbic 2lbbition/ M JU einer anbern Str^nep geftdit/woMefelbig nit weitter mag/ rnb bao fein »oflbrocbt^uttâ^onbocb aber noebetwao »brigeo blieben/baobalfelbigexjucbgenommenwfbcburcb ein anbere 2lrçnep/biefelbig^eipf alo bait Additio,obGorrcdio. ©oldje 3tbbitiottge§Mt in bj Kapitel »0 ber gançê^ur beo
Saö $ïnt»ev Capittl, k?
S!5tf tgt;(e2BaOcrfiicfje follgenommm ttgt;ertgt;ent»«t:4)î)à fe 5!(U31tcÃ=
t0»rçcn.
y^^yjïaöcm «n anfüUung «nee 'ïÃa|fcr6/in öc» gt;;)ü(incn OCà ^enfc^crt. â5?ubn t(l mt mmöcr/öer ^anf? ©runOt jubetïenöie^alffrfiicbt/tiï aUem ttt Oem/bae Oo genommen werOet»aflelhge'5Baner/a{fo£gt;aÃvomâ£etb^tntt)eg fotft.îQun fmö vtïerUp ^rijnep vnöer Den Laxatiuis^Dte Do anjjtretben/v» im'tgetoaft: aUScamtnoneajEfulajÃ^ofoqmnt/^SpnngfóXi« ner/.^o(Derffl2e(ffen/K. '^iewoï fie alle aii^treibenf/ »nD noelj »tel me^r anDer @t mf Dar^n : ^eöoelj aber jb feinD Ãe nteljt Die reeljteji/Dte Do auff Die îBa|ferfiicljtgeoîDnet finD von Der'5?a^ tur : toonDern allem jivep fetnD )l^r / Die ^7iepwttr$/vnnD ncelj ^tno.^n Die jtvep »nag fic^ Der 2lrlt;jt tvol ver^ offen vnD vertnJi« flen (allein ©oito ©etvalt vnD Die geitausgenommen Der veri» warlofung) fonp geuefen auelj gar alt â¬eiit^. quot;J^un foH folc^e nitbefe^ei^en nacljDer purgaijenart^/ivie Die^prupler vnnD ©uDlerinDer©ctvon^eit (»aben/fonDern eo foil befeljeÃen in Dentveg/Daoauff Dieart^ in Chronica Cura Die2(lt^feSivur^ $en/o^n gefelfc^t ^iDminifïrirt werDe/fo nt'mpt eo am erÃen Die bberni^eiicljte vnnD TBolcfenbruelj vmb Die ^riiÃ/?8^agen/ Zungen/ Gebern/ ÃÃÃili?/DarnacQ fo fompto an Die^emeeljf/ Demnael^ an Die Xiecfj/neiiimen tegltcl} f e lenger fe me^r ab/vnD j( lenzer f e Heiner/ Darnach in puffen/ QBaDen / j^noDen/ am letfïüiim^aueb* 2tlfoge^t eo inettliebenettliebo t^eilooben in rbreeljen auS/ettlic^en nit : 2lnDern in iStulgangê/anDern im^arn/anDern an allen iSitern/aiie^ Diiref} Den tSebweiS-2(ber Der 3lr^tfoll fiel) Deo nicht vnterÃehn/Dernichfo tveipalo allein Dao er vff Der ^o^enöehulen geleriret (latt/Dao Dan gar nieljto null ifï ; 3(uch Der Empiricus nit : ©onDern allein er foil gele^rnet^abenmitDemÃraneb'en tviffen iiihanDlen vnuDer^ ïennê/fo rïngferttg alS fo ein ©ehuebt'necîft ein ©chiielj vmb=^ fe^rt. 'ïöeitter i|l auch von nohten }u ivtffen/Dao aber ein 2{D^ DitiortDar^itgeholt vnDlt;foirectton/aiiff DaoDielælaMembra wiDcrumb Jiejiaurirt werDeiiiDie quot;ïGaffervólle ifl hinweg/vnD
130
«ac^frcmabjugmaÃcömanbc«r2(amp;öt«on öU« tvibfnufcm^ ^r à âïöéfcn gebackt tveröen/bannt ($ fic^ nit Tinnnirt,-
^cnanixrn ?M3fnl»cnmf^î/fo fnber SÃIcettSïtf^wtttQett fetrtMit
^emdnfür^e^aUen.
îgt;û4.-^«uptfranrf^lt;ttenvon tgt;cn tf^ ge* vonîJKfcr ^ttr^cn^efc^ncfccn : ©ûnôcrn m )Ãr fitW noc^ »k( mcÃr iTu^cnOt/wcU c^e Ãû U mc(îgt;en mt ali von noamp;un: 3uc^ anp ber vrfacben/b jr «nî»er@(ntgt;entenau^ envi begretffen nac^ Dem gemeinen be^ fe^reibè;^*^ îâ^** nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;entib ju vnteriicbtê von ben ^rdfp;
lt;en biefer ^nr^en/merefenbtr^ao von allen anberenLaxatU uis nit mag an^getrieben werben/ baflelbig foil biefer 333urçen befofilenfein:bannfie i|î extremum Melt;iicamensXgt;aôif^{foi. «lie Pnrgaçen nieljto tbunb i fo foil man mit biefer befc^lieffen-îîiefferipeoaber/eobetrae^toberSlrçt^Hvoe/bamit er am^'r«« pen t^ue/bj er am letpentbut/vnbtbun mu^/in welchem pel^. offt (iner verfaiimht. ^ïit allein von bannen bie Ãrdfft iuver^ pebn feinb/fonbernauclj von j^ratven/in foleben ^rancf^eiten-»oh benngemelbt ifî/ vnb in j^ren fonberen Ãranrf^eitenvnb /^eimligfeitenfiirtreflTlieb furembere 2trbnepauB/nit «o^tSit melbenvontvoïtiutvoît. ^ber tvao bnreb bw^nr$ennitgelt; reinigetwirbt/bao wirbtfeineme§r annemmen/eo fep in Mo^-ià jReftridione, vnb bergleicben..
'^on Ucr Stttiaen l??ie(^w«r|en;
^fo verpanben nun votrbfr3«»geft!9ie^nmreen/ba^ pf in aö weg foil gebraue^t werben wie bieSllt : boeà in bew ^^perfonen^eo^rpen Alters. 5)armrl von ,^r nie^toweit* 1er au melben ip/fonOern bep ber 2tUen genungfam verpanben;
follenbt jbraufb wiPen/bao biefc â^urçenall vnPefig* feit im SOîagen nemmen/vnballe lt;^ibtraflten/allePittrefaäwi» ncs bieauff bao fieber geneigt feinb/vnb boo {Vieber/bao von ^eule fompt/^innimpe: 2(ueb bie Jîlitp/ bie-O|renweb/ ^an^# iveh/2lugcnwef»wacbentï2(ucbbie5lüp/bie fiçb vom^^aupt §çrabfeçen/inbi«A«hewçai»5.Guttaa)gt;5chiâticam,amp;c.
ijf
®aó' tc ffopted. ©on öcm ^ojfcreiut.
^aeuv ^etc^nec (in jcMid^ó @etved)6 fo von /Ãr awpge^f/ju Dein/ Dar^u co glitt ifi : Horumt» wenn man erfahren tvinnvao öK^atur gcjctfhncf ftatt/fo foHmano anöcm Reichen erfennen/tvj S^ngenöt tm fefbige fini,. QÃannöae foü ein Kg(tchcr3rçf tviffen/öae alle Ãr4^t/fom ben natttrlieh^« hingen pnb/lmrch bie ^eifh^n erfannt werben: barau^ bann folgt/ba^ öte p^pfionomep vrtöCfhiremaneep ii Ã7atûrlichenbingenjnmh4cb(len follenbt bureb ein i'ebtlieben ^r$f verfîanben werben.^o bao nit ifl/bewirbt fein (Secret tnber'î^aturerfnnben/'nnt gewiÃer prob vnb rechtem wefen» ^UfoiÃeoaucbbicnonbcmQBaÃerblttff/bao fein Reichen an ihm hatt/bnreb welc^fô erfennt wirb/wao im fclbtgen iÃ*©icb foHbasttiCrttanbtoverwunbcrnlalfen/bao ich fürhalt bicgcp eben ber hingen : bann nichto ià b^n ein ^eicljcn/bao iÃ/nichfo (cà bie^atur von ge^n/bao fie nit bezeichnet baffelbig/wao in ihm iÃ.^hâ^ fehenb ein (krempel an SOîenfchen/bie ewch nicht fehlen(/wa^^\^eri^inihnengefipt vnb genaturttjl: vnb nichts tà fo heimlichsw ?9îenfchen/bz nit ein au^wenbig nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;an
lh»n hatt-iOteftlbig (Stgnaturtà gar aup bem brauch f ommen/ »nb ihr gar vergeffen wotben/auà bem bann groà 3^foiget/ ^^cmlich/baonochbiÃherfeinStrht/ober ©cribent nach rechlt;^ fem^r«nbtgefchriebenâhlt;»tt/wao'in ben «atürhehen bingen fcb/all/fo viel ihr finb/nur nach h^ren fagen/wieeo auà blinber ^rfamheit erfahrn feinb wo2beK.5)er bo will befchreib? bie na^ furlichenbtng/b muà bie Reichen fürnefnen/ vi» auà ben Reicht taffelbig er fennê.^an wie wir ben 2!)îenfchen er fenne auà feine ^rü(htf:alfo werbe wir bie Ãreütter auch erfennê in iren Jnich* lt;en/fo wird nach ben Reiche erfarè hab?-©arum fol einfeblicher Str^f wiÃenz4)em rechte grub nachiugehn/vü nitnach hoic fagc. 3ch hlt;»^ vilmalenbegerf/baà bie natürlichen SKetÃermchr folten lehrnen in ber Ã7atur / aloallein (Schweden. @o nuÃn in ©runb foU gangen werbe/fiâwwà Magica Snentia ber anfang
Ã
132 ^ört tgt;etn
fcin/ünb ba ©runb ^um (c^:ncn.lt;5on nn 2(r$f rlt;blt;n/Dnb bem ^rattcf cn fagcn/ba^ ^raiit i|l a(fo m faner ÃQatur/vnnb »vetp Magicam Scientiam ntt/fo fagf er ^drnfc^.QBae fod ba^ fdn/ bae et«erlt;bt nacb ÃoKn fagenf^ QBoft nbsp;nbsp;(eÃrnen bk ^reötter
in/^rcr Olatur erfenncn/fo fofgcnbt bem »2^apitd nacfybae icf? fc^tinb angriffen ^ab/vnö (aà Dioft orid em,D iofcoi idé fdn/* Macrum,Macrum,nit nacJj ^óïcn fagen.iöie'^ïatur tà fo Ãorfy begabt von ©of t/bae nit mtt^§o:en/fonbern mit bem ^iec^t ber 57af ur bao allee muà erfahren tverben/im ©runb/vntib nit im @anbf, ^arumb iclj fokbe ^ie an;ei^ià allein bie vrfaeben/ bae Vil vonÃrenffern fcljreiben/vnb nie^teaup bem Brunnen ber ^rçnep/ale nur allein vom böten fagen/vnb alle 2lr$ftvö(gt; Jen gleicb auff foleb Ãôten fagen batven/vnb ià ein ^anbt.^er bo will ein 2lrçt fein/bâ muà vom ©runb rebê/ vnb fein ©runb «emmenauÃbem 'fieebt berâ57atur/nit von ben böten fageren: von wegen beÃ/b^ fieb niemanbfemög befuntern vnb befeljwe^ ren/inben verbotgnen4)eimligfeiten ber^atur/barumb batte bie07aturver^eicbnef/vnb beÃlebtallcin/bae.ibf bie^eieben (ebrnen fennen. ^Ãann )bf möebten fpteeben/wer fan inbae Ãrauf feben/wae tn ià f âJîein/allein fielj fein ^eicben an/ fp ficbà büà allee/wae in )b»t tÃ-2gt;fr 3iottbart ià ein geteben/ bertocbwareaucb/bie idepbung/vnbanberÃ: von ben allen muà ber SÃïann erfennt werben. 2llfo habt ibr ein ftirgelegten ©runbf/alle .Ãjeimligfeiten ber.^aturjuerfabren/bureb (bt'f geicben/biefievnefurÃeön'blunfebenbt Ibr^r^f/wae (bf lebrnt habt rquot; âblit bicquot;yiafur fclbà juerfabren/aber bfe beillofen ^^ttcber/in ben ber .©runb nicht iÃ/benn folgen ,bv/«acb bem Ãötenfagen/alfofinb jbr ^eutb» ^un fürbin/ wae, ber rechte ©runb iÃ/^uerfotfchen ben ©runb ber 2(r^nep/^wingt mich îgt;3 QÃaÃerbluf f euch ^u entbfcFcrt.^ann ee ià nicht gnug/bae ich fig/eetbutbaÃ:'3Ãarumblt;auÃwsvrfachbaJfelbigsâ ©onun bie vrfachen angejeigt werben/ale bann fo feinb noch viel mebt Ãuef/bann K gefchrieben feinb wotben..
dieweil tchfo gar auflFbieReichen mich ergeben bab/vnbî erfaren bâ^^atur^^amligfeit allein burch fie bcfchcben foil :©p merefen au|f folche weittcr/warumb.ich bae â^BafferWutt fut â mich genomen bab/vnb wae im fclbigcn für Reichen finb/barjî bnreh ich feinXugenbt mag vnbigt;ar^befchtnbè;.^7it nach bi^^è fagen/z'
Ui frtgen/ fonber» nac^bctnvnnbÃcfc^rKbenfontvcrbett/ m'c^te auffetn jwcpffef gerci^t/obcrgcrflt^ tvo(/obcr/ettt)ann(5attà b^ gcf^an/ bo aber t^uto gar nidjto : ©onbern naefj ganoem (^ruHbf/tvùeo tn bergaf ur fdbertfl/ a(fo foil co gcfcbrtcbctt werben. @o fetnbt bao bie ^ctcben ! bnreb btetc^ fte erfahren Ãab : 'PSnnb ntebt allein bj tebo von blefent Crante mein allein/ fonbern vonn allenâJVatitrllebenblngen/ ein/ebllc^oln feiner 2(rtà berntalfen atieb ;n erfennen.^nt QBafferblnft felnbt 3vote ïölwttbropffen : ^ao tfl nu^nSignatum, bao co ein befonbcrc ^rt^vnnb âjîaturln jhni hattvberanbcrc .^rentier all: ^aö l|l«ll^nInfluentiaCarnalis,ble|l^rc ©itblcefenanÃbcn Ãflc^ menten nlinbt5înÃn folgt au)fbao/blewcll blcQ3lnttobropp fen bao Signatum Sidereum [felnbt]/ bao blefelbig^n^ jïncnçflirgcnotncn werbe/vnbberfc(blgcnnac^inbl(irct.2(lfo mn^ ber Medicus jnvo: ein Aftronomus fein / vnb an^ ber flronontcp blcS^ngenbt aufâlegcn; ®rt§cr foÃatto clnan^ beroSignatum, baoIÃ/ blc^omtvnnb ©eÃalt : $önnb bgtf nofb ein Signatum,bao Ià ber Guftus. ben brepen Signai fis,werben teçt bte ^ngcnb erfahren/ wao Int Ãratitt IÃ. x?nö â ' «lebt allein In bem/fonbern In allen, ^omntb fo foil ein ober ber bofebrclbt/obcr febrelben wlH/vonÃrcitttcrn/oberan^ bern natitrllebcn blngcn/auÃbcmSignato fel^rclbeny fh wirbt ber ©rnnbt gefunben : Sönnb nlc^to wirbt fo ^clmlle^ fein In bemfclblgeit/ bao nlebt Ãctflir gebracht wcrbCï/Wgalfowol fagen/ bao blft^crvbclgcfcbrlebenlÃwoiben vonbcnblngcn/ allein auÃbervrfaebcn/ bapnur von .Ã)bKnfagen gcfc^rlcbctt Ãaben/vnrtbaiiffvngewfffcS;xpcrlen§/vnb nlcbtattà rechtem ©runbnatürlleber Scientia. JÃannÃgnatura IÃ^cientia, bureb blc all verbotgen blng gefunben werben : SSnnbb^n blc â jS'unà gcfcblcljt nlebto grilnblli^o/ co bett allo (in
@0 j§r nun von bcin^aÃcrblutt ben reepten ©runbf wo^ lentvcrÃo^nvnberfcnnen/foUenbl^ranfchgllebwlÃen/wotfâ ju bao '^ÃaÃerblutt gutt IÃ/ vnnb ^iï wao allcrlep^.Ã)anblung, ^0 nubn bao in vxrftanbt bracht IÃ/ alo bann fo Ià erfahren/ auà wao flcbaÃclblg tbutz vnnb auà wao ÃraflTtcn. âJ^uhnlà bao ^aÃcrblut ein Ãttraôtiuum Influentiale, alfo bao ($ burebfeln ^nÃitcnh/ folnlhntlÃ/burcban^lehen allc^uni» bèn/4gt;|fcn ©ehabenz-ibehcr / vnb bergldcben geplet.â 2((o dm r /).- lÿz
13 ^ött tem ÃSanètôlttte/
â C'xcmpcl : ^ie amp;ottn jcuc^t anfic^ von öcr (iâamp;ett 5'cuc^te/l)te au|f lgt;er ^^ramp;en inclut fetii foU : Sgt;ure^ taffdbig lt;iit ⢠fic^ jtc^dt wtrbt bie Ã.ârbcn ^rud^tbar vnnb â¬Oîagcr/î)cn ncweti ibotv / vttttb frtfff^en 3îcgw wtclxrumb nbsp;nbsp;nbsp;vermengt an fie%
«emmctt/ vnbgan^ vnïgt; vvlfommentnfÃr Xfeîpoîahtet fleÃn. 3tcm niebe aUetn fo(c^ von ber ©onnen / fonbern ali Sidéra (lafben von ben 93nbernetngemaft an nbsp;nbsp;nbsp;ju itehè/ ein febfie^o
nach ftiner (îigenfe^a^t. 2l(fo fofgt nnb« ane^/ b^ nie^t otlein in Sidéré bafVefbig Ãtrraâiuum ügt/fonbernauc^ trt ben95Hgt; ^bern Corporibus vnb Materialibus,etnieb(tcljoin fonberlfteit genatnrtinfeinem Attradiuo. iOarauf^fofgtnuhn / bas ber 555nbern 2lf traetion/gegen bem SÃîenfe^en anebtvürrft : 3(nc^ flieÃt allein gegen îxmSÃîenfeljen/fonbern awefj gegen bent âC^' 6ern@e|lirna(öwol/ aio bas-Ober gegen vnobtt^ib. ^öantt boïbnre^ f oint/bao bie^'î^nbern Cor pora,iSpei^ vnb Xrancf/ »ergiflTt tverben/barumb bas fie an fte^ ^ieÃen vén ben -Cbern/ ⢠anebr/ bann bie â¢Obern in fie ^wpfiHiKf ft« »ber ^nfluirten r bann bie nbsp;nbsp;erf (eren niebt gar von n«Hben ifï / fonbern fo
viel es antrifht bie âîïînbern 2ttfraefion / wie bann bif QBaffer* â^(uttfonbetiic^ '^'eweifet : ^flvon n(5t|en/ bicobern 'j^Snbten» riebt iu geben/oomit bie Ãtern befler ba^ verÃanben werben. quot;QÃannbaomiebbarjtt vrfaebet/ baot^ut allein bieOînwtp 'fenbeitber 2(rbten/vnb anberer vnuer|îanbtncnâ£e«tben Q^in^ fatf/b; f« fo(c^ Operariones^auberifeb/2lberg(aubenfeb ten à ©ofieboeb von ber'îîafur alle bing tbnnb/ vnnb niebt t)on ber3aubere9/ oberburcbben2(berg(aiibenvnnb ^uper^« ^itionen /fonbern anà eignen ^rdfffe« vnnb lihgenfebafften/ bie ib« »btt ©Ott geben feinbt/ bie veraebt vnb verfpott prinbt ivotbe« bnreb bie vnwiffenben verweinten 2(rbte ber fcbulen/vttb anbettt vnuerpanbnenibtb gfeieben.
©as iïyempel mw^ ieb euch juw aller erflen fnrbaften/noeb ^uwebrerDnterncl^/bas Q33a|ferb(utf vnnb feins gleiebenbe«* |îer bap in natnrlicben Ãrdfften luverfîeften vnnb erFetttten/ itewfieij a(fo. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^a^nttw/ vnnb naebfofgenbt bie
jungen iw ^o wpap : @o bie Sung gefebwirbt vnb beflriebe« ttxrbt Wit bew OJîagnetcn/ berOSaurb gegen ^aueb/ ber Ãti' efe« gegen 3vürfen/fo ^euebt ber SRagnet an fieb biefelbig ^wn' gen / fiefep wo fie woU in ber 233eU/ afs jbr vowîOîagnetett
^40 Srt'Ct fapiuU nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nÆ
erfa^rn wert)««, âyïu^ aufffofc^e fofofgt ^ÃerSSÃlt;nff^iÃbcr^agnct/ vnnï) gattin,^m ^a^ncfür^â¬gt; «n^t^ung iJCtt jungen / fo öcr SOïagncf txrmc^kt i|t. ÃQtt^n tfï Oaó ^aÃcrbfutt.ein ^«ng gegen Oem â¬S)ïagnetert/amp;eis feer2S)ïenff^t|l. 2lu^öemfo(gtnu^n/ öa^lgt;er ÃJïenff^an^eèâ jeud) t öae im Ãrautt i0/iu feinem nu$ / wie Der ïOïagnet vw» ^ifcn fem «uffent^altung enDtpfac^f/@efnnU|gt;eit vnnD ©nn ^/wte er Dann fein foil. '$(uÃn inerefenDt ober noc^ wettÃer/f» ein ÃÃenfe^ oDer ein SUieb gebflTnetiÃam eib / Dae ift/ âjöerfeerung empfangen Ãatt^ @o nu^n Dae- Ãrantt genonp' men wirbt nach feinem proee^/ vnnb bellricbenmitberSüer«» feerung/alo Dan Dao Ãrautt hinweg getfian/ fo Ãeplet Daffelbig^ obn alle anD bin^n getbone ^(r^nep: nbsp;nbsp;nbsp;»rfartjen/Dae Die 3(r$
në^ in Dem Ãrantt iÃ/ vnD im ^enÃben Der ÃXagneten : S29nD Diefer SSJîagnet ^eufblt; »om Ãrantt Die 2(r$nep inn Die Süerfee^ rnngy »nbbcpletalfo Denfeibigen@cbaDenitt. 5)aoiÃnnbn-Gura Maenctica ober Magnctina. ^nb niebt^^Uein b^ foicbo »onbemÃrautt allein jiiverÃeben fep/fonbern »on vielen beri»-gleieben mebr/bie ieb bâe nicht melDl / fonbernin feinen Gapilt;gt;^ tubs, ^ïöaft nubn alfo Cura Maanetina Diirlt;^ bie 3lttra(tion/' fo von ber3«ÃwenDift affoven amp;ott g^eibntt / befebiebt! fott-Dao dn ^^»Mberep fein/ober an 2lb(r^lanb(n/ ober Superftitio^-Oliemanbtofagtsaber/ alo Die ©cbweber De^.^obenffbulen/* vnb bie /enigen bie in ben^^atürlieben Ãrdfften fein wiffenba^ ben : JaüenDt.ihrem eignen Philofopho in fein (Spruch / Die ' ^ei^heit h^ttiein ^ïeinbt/ DannDen/ber fie nicht »erÃeht.2lti« fobie 57atur baft auch few Jeiubt/ aloalieinben/ bernichfa »on ber ^7atur wei^/otlein voniÃlappern/wte eo bie boll ijan^ tafepgibt.
^Inffbao nubwweitber/ Domit ibrDen(33rauchbe^ Ãrautto^ recht verÃanben in feinem natürlichen quot;IBefen/ foià er alfo/alo-lt;in i^xempel vom ^Sieb. ^in 3coÃ/ bae Da gar barttgebrueft iÃ.-wo:bert/-lt;gt;|fen/5)üppelt/'^eiilen/ oflFen oberen/ bao man foö Itemmen bao J^rautt alfo ©rfin/vn Durch ein frifch ^lieÃenbfo â QSÃaffer gezogen / vnnD Dem Jtoà unterDmlt;Satteiigc(eglt;/ niiC-guttem ^leià vnb viel : 4?)owach â'aratilfgenttenfürvnbfüvz »it nichto gefchonct/all ^ag ein mabl/eo beplettvunöerbarlic^o
V
136 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;SBaffcvblutt/
cm übun^ ^a$cn/vnamp; ,'^c mc^r gcubf/afs miC OCcteccn/ ce gcfunt) wtrïgt;.!X)arum fo tfl ce aft SOîcnfc^cn ï)Cf mafTctt au(à i«vcr|îc^n/lgt;i OaH'cl hgc nbsp;nbsp;nbsp;foU gcmu^cf wcrî)ê/,^c mc^r/
jbc bcffcr Ote ^c^fim^. 5)atm vrfac^cn / btc â^^bimg i|î g(cicQ
' einer ©pcenfation : (fin ÃXenfc^ amp;cir ôe ©pceniierf/ Ocr cr^ ftnnôt vici c|c ein ©rnnöt vnö ein âïüinen/öaft Oer nic^f ©pe^* eniiert. Ciarumb fcinOt etiie^e Spiritus Medicinæ, Oie in Oen Exercitiisfïel^nO/wieianOcrobnExercitia : 2(n|f0ae feneirt 3lr^t ac^t ^abctt. 'Ãln^n weiteer aber/fo i(l Oie anOcr ^epinng/ »onOerenic^Oievezbeineiten i^xempeigebenÃab/ venwegen Oer Cura Magnetina, aifo One Oi^Ãrautt genommen tverOe/ »nOOurcij ein^rifc^QKaflfer gezogen / »nnOOie ?Ãerfeernng Oomitgeprifbenwoi: 211$ Oann One Ãran« genommen / »nO gc(ege/Oo ee am ba|îen faulen mag/ oOer »ergraben/ mit einem ©teirtverOempfftin ein 5eift QrrOtric^. 0o baiOt nuÃn Oae Ãrauttfanlfiji/ fobaiOt iflOiefeibtge â^^erfeerung geÃepit, ^n^n ijl Oie »rfae^ aifo ! Oj Oer ÃSXagnct Oe^ OJîenfcben an Ãclj jenc^t/ fo (ang Oo t|l : ^auit ee baiOt / fo jeuc^t er 0 efler eÃe an
. ftcfj/ Oomit Oie îS)îeôiein in iÃrem ®ei|l/Ãm nic^t abmeicb »nlgt; entrinn : ^aullct ee (angfam/roicne^t er (angfam an
â îgt;ae folgt nu§tt/nac^ Oer Keulung mirOt Oie Cur auffgejogen/ (angfam oOer f urg : ® oe^ in lt;Suma / Oie ^eitver^ cue^t fielj in Oie gan$ »â^eulung, iöozumb nul^n follenOt i§r wiffen / Oae Oer SOfJenfe^ etn O)lagnquot;ct ifl/Cin jeOlicbeXbier/Oae Oie Cntpflnt^ ligfeit l^att/Oergleicben/gegcn Oer ^r^nep fo i^m Oien jllieb ifl/ fo fie in Oie Cura Magnetina gelegt t»irOt/»nO naclj fnnbalt Oer SÃlagnetifc^en-Operation proeeOiert. Söon tvele^cm proce^ Oie ^IrçtlepOcr wenig »erpe^nO: $önO fo cinanOerert^ut/ fo tbunt fie )Ãm eben / ale 0ie3HÃgt;cn Chrifto : @ie fagten (fr Ãatt Oen Xeu|fel/»nO-OurcbOen S'eujfel treibt er Oie2^eu|fe( auji/»nO fic aber betrachten nicht/Oae Cin Xeuflrel Oen anOern nicht beipt/»nO Oae er fein Gleich ganh bemalt,
^(fo wiffenOt nuhn »onn Oiefem Ãrautt / 0a$ folch gemelte Ãrafft allein feinOt von Oen /^intmlifchen Imprcifionib us, a(igt; fooaoin Oe^gleichen Ãreutternfolch freinbOe Cur befchehcrt' zöann man ficht offtmahle/ Oae ein ^agel Oerverfchlagenifl woiOen in einem ^uff/ oOer ein 9)îcffer Oae in einen geftochen ià wozoen: @o nuhn Oaffclbig genommen wirOt in ein CrOen/ in ein
137 in ettt0lt;iftcn E'pcff/öcfjmeer/K.^tpoc^cn/ nach fjï^ftDcp fclbigcrt âïX?ntenï£^tó/lgt;j fùrÃtn ^um fetbigcn ©tie^ oDer ^3J«» ïgt;Ctt /⢠nic^tó von Oinfall oöer î?cr3(eù!^cn.mc^r gcfc^e|cn mag/ »nö g(«ff(tc^ geniep» nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;pürf pinöt vn^aQIbarhc^ »ie(i
^Ãi( fa^ici^abcralldn Daritmb/ öae /^r^iefetbigenÃrdp^taa lgt;a§in mePenfoÃenöi/öae Cura Magnetina üo jugegenip/»»! Durebtefeibige bas bcfc^ie^t. SUnnb mie ber ^Vïagnet vom iÃM fen fein îTîarttng nimbt/ nic^t bie ©ubpanij/ fonbcrn ben Spi* ritum ^tfo^ewe^t auc^ b^r ^eib biefe binganpc^/ bie im feibigen feinbt. Ãann bo ip ein ^onfoîbanç ! bie fic^ in be« 3(ttrafeivn{tifammen füge.- ! '^u^n ip anc^ nic^t minbcr/mie-if^ Ãab fnrgemeif/bas es mttp vergraben merben/balfeibig ^att nvclj ein vrfac^en auc^ au(f p^m/vnb ip bie/bas nemiic^/p) bas trauet bleibt (igen am ^upt/fo verbotret es/vnnb verlernt ben Spiritum ber angejvgen wirbt / ober werben foU/ alfo basbo nichts mag $«m ^nbtlommen» âïÃeitl^er andb/fv pe^t an fei nemlt;otammen/vnb lebt/fo Operiert cs nicljt iinOJîcnfcljcn/ alleinmit bem ©epirn pebt es.in ber Q?onfo:ban^/onb inXäg«« iicber Operation/ vnb ^att fein gcmeinfebalft mit bem OJîen^^ febtrt» (5o es aber abgebrochen wirbt / als bann fotbiit bas 0epirrt nichts mehr mit ihm / bannesverleurts : ©leicbwie ber Xobt bas eben fcheibt vom â¬eib/alfo bas ber 3)?enfch nix mehr lebt/baraup er auch nichts mehr niti? ip. 2(lfo bo auch âOü ber'^r^nep/ foücnöt allein nach iamp;vent ^IbbrechenbieiToncozsä banp vnb 0? oniiinction/fo gegen bem O)îenfchen befchehen fo lgt; (en/gefucht werben : Oonn nach ihitm abbrechen feinb fic bem Microcofiiio befohlen/vnb feimSydus, baser hattau^ bem Limo Terræ crttpfangcH/von wegen bas ber â¬V?enfch ip Quin tum Eire,auh ber ÃraPt peucht er anfich alles/was von ber ^r ben gebrochenwtrb/gleichfoparcf vnblbwol/als bieObern/ bo fic noch gepanben feinb t.
lt;. ^Seither foUenbt ihr auch mercFen/bas in bem TÃaPerblutt ein ^aturip »ber bie/wiegemclt/bie ip Narcoticum itupcfaiâ äiuum. ?gt;luhn feinbt ber Narcotica vielerlep/ nicht alle ^tip pefacieren ein ieblichs/fonbern px ei»rs anoerp bann bas anber, ^öottn bie@chmen^en/bte allein von ben Scüpefaótiuis gelegt vnb genommen werben / habent manchertep 'â ^rfprung/ vnnb lommen von viel er lep fachen hef/anberp vnb anbei p : \^nb fo
13«:
»ûkHcp ber ©cÃmerçenfewbt/ cm fcWûfjcr vcn einer anberm »rfacamp;cn/fo vtcftrfcp feinb aud) wteberumb bargegen Stupefa* diua von @oft gfo:bnct. 2l(fo merrfent nuÃn ein befonbeir ©ïtdüng ^ie m biefem ^ramt/ncm(trf?/wo bie lt;Sf^mcr^en vo ben ^onofimfcljen quot;^fiifT^n faüen/alfo von benfubtifen fïüiren/mifîtvcU^enbtegrôfîenffbmerçenwerben. Q33o nu^n ein jb(cf;eCkefo(nfion fie^ feçt an ein b(o^ / vnbebetffo o:f§/aU neinficb nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Panaritio Salis : @0 bip Ãrautt v^
bergeiegf tvirbe / waofonfl von Narcoticis nicfctlelffen mag/ bao magvonbiefemÃranttfaltincinem'^BaO'ergeneÃt/ von fînnb genommen vnbgehepft werben. îDann boe ic^ bo fc^reib/ ijl von ber vrfac^ wegen/ bao viel ber. vntûc^tigcn betrognen ^r^ten gereb nnrbe/man foUNarcotiea nic^tbraueben in fci=» nen bingen : 5ïîon wegen ber iûgcn wirbt eo von nétten fein/ bao ifb balfelbigiaufjFlôp inben Qüeg; ^,o feinbt viel' ©cbmerbfrt / bie fein ^çneç pabentxilèaUeinStupefadiua:-. viei/bie feinâ2(rimeb
fortatiua: viela(leminfrigidatiuaiamp;c.viï naeb bcm bïefrancf^ beitifî/nacb bemfefbigenfonenbt bie 2(r^ep gereiebt werbenr
nun ntci^tlaricrtn feinfo(I/bo mnp ein anberp fein/nenw bap/ fo von ber îîatur bobin verotbnet ifl* @ecbt an/ ein 'ïSunbcn bie bcplct ^nrgation niebt/ noeb Infrigidanf# tia, amp;c, allein Confolidatiua. QBaôifî nub^Confolidati:? uum gegèStupcfaâiuoïâ ©einb CO niebt bepbc Virtutes vn Vi*» -rcs !â3a freplicbt^oraupibealo bann baoGonfolidatiuum i gebraneb* âiâf*'*â^tupefadiuum in * pin MePpeit a«cb.3|î »ifbt fin befonbero Paneritij .^eplung/ vnb Dyfcnteriæî'^o : ^cîflicf)^ patf fein befonber 3rbnep: fo mit allen îgt;ing(niiZ)ann nù^tein iebliebe francFbeif/batt ib«â -Ã)fplHng im ^lup / bas berfefbige genommen werbe / fonbern t bao ber ©ebmereen genommen werbe/fo ià ber lîlup obn fifio» ben: ^Ãann erignaturlieb/erfofl bo fein / vnfotl nirbfâfnbïH^ men werben.â 2(bâcr bie.^©ben ©ebütler woUenbt olIemabl bao gar hinweg tbun/ in bem ettwao böfee nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;vnb meinen / wen:
îâ«ff«i^*i9tigt;'Wf3 ffp nbsp;nbsp;ffb eo genefen; @o ein^lntt ein Kco
cidens b«tt/ nimb bao Accidens, .»nnblap-bao. ^lutt flebn» vnnbligen.
Ãomii ifb nbsp;nbsp;nbsp;îgt;ifRn nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;bcm nubn fomm«
ba^viu
s 4^ © icct 139
örtktbfftef? tt)eBfalt;^fntn ^dbncn/rcf^t ferne rr fen nen/bifS vicferlep fetnOf ber nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;; QBeicbà aber baà reebt ÃÃcft fe^Z
baffcfbtg txrfïartbcrtnïbcn Q:Vtjî ein ©ebmers^en ^(eie^ Paneticio,baöt|l/tt?teein na^enoer iBurm/»nnb i|t öoebfei«â «er: 3(udj gkie^tvieein Podagra, baÃiin@iieöttnaO'er(i$t. 07ubn tvofolfbcange^nbnberau^ «agenbf^nt^ Rinb von fef* f^er 2lrfft/am feibigen oif^ià bi^ Ãrante^iigebraiicbcrtrO)?e^gt; t|l mir »on gt;but nief^f wi||enbt.®an fo vici ià eabie^ii merefenz baà genug ià an öcmieb * quot;îBann bae auà ber vr# faeben/gUe@cb4ben/fegt; Verfemung beÃjieibÃfeinbf/ jiihcpien «uff SÃâ?agnetife^/ià ein ttgt;»nberbar(ifbegt;^piung/bie an groà antriffe.^^nö fo nu^n ber 2(r^f aüein baÃPeibig in gutter atbt vnb'Ãutfbaft/ fotvieberÃe^/^mniebu/ bae nie^t auftPOJîa* ^netifeb ntfrgegebepft werben. 5)attttx»bg(eifbwol anber nep mebr feinb/bie in anber üÃeg nat urfitbaueb Ãep(enbt:@o ià bocb bae in feiner ^eitauramp;eintreÃTlicbÃ/nü ein wunberbar* lifbÃ/vrtbn*tper/a(à aüe anbere. Sönbntcbf allein bao von we* 'genbiefeà ^flÃerbluftà tià fiapitef^efet^t fe^ / fbnDemauc^ vegt;n wegen anberer^ii cf me^r/burefj [tvtlcfye] â.2S(uff/ ©liebh tvaÃer / 3ttgenwe^/x. gewenbf werben/ baÃnutanbern pro«« «eeÃnif^t moeitebenna|fenbefcbeÃâen. SÃnnb awd? von-wegen ter vrf«e^e«/fo einer unfofe^em ^agnctifeljcn proeeà beplet tie Ãranefen/baÃbrevrtwiÃenben 2(r^t.nicht wullenîstfagen/ 'Cà fen nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fit boeh nitwiffen/waà gaubmp ober nicht
â »il.^öannfoviei habenÃad nichtgekrnt/ b^ fieeinfo(chcn3r* tiifelverÃunbewi^otumbfoiÃjhr S^hwhcitoffenbArzvnrtb ttnXagbinwen/baà fie nicljtauà ber^7atar^rpnepen/fonlt;« tern allein auÃben FabuUsAefopi , 4jnnba«à ber OÃarcolÃi« fchen lehr/ià gleich wie baà anber.
3^ für rin plag von @ofe / vnnb für ein groÃe piag/ baà ©off bie Qöeltmit folchen ^r^fen verfotgf vnb be# gabt hatf / bie bo wiÃ'enbf (ich OJïótber feinbt / chn alle ^nrebf hefennen müÃen / vnnb baà bie .pohenfehüfen bie Doótoi es machen/ vnnb bepihr eigncrlïonfeiençbefennen müÃen/ baà fte nicht @töÃtr in ein ^pvfeefen geben / vnnbbem'egenalfo boà â^ï^olef inn berganzen ^Belt / vonn wegen eincà ttemen ©elbfÃ/vttb fie felbjlwiÃ'enbfhep ihrrn eignen ©cwiÃ'en/ baà fie felbÃnichtà fbüenbt / »nnb nichtà gutto maehen fonnen» , nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^ 7) ij
HO nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;be tu
baf nic^t ctn groffe ^Jïéïberc^ fep/ »on wegen ixà letOofew ©dbtf bermaffen etn fcfcbeSpeluncam maeî^ctnbtfer^eltîâ 533nnbanlt;)bngfetttfl^ünbt. Q^âinenben nianergtetfftmt« einem ÃÃîoîbf/ ber inu^ au|f baô Ovabt : ^nb ein folc^er ber «fl Ãtre^heffanfüÃt vnb ermwbtetnft«lbôlt;é«nbf/ben'à â¬5n«bâ¬
/ b^ i(l ber ^e(f ©tften. ©(eic^ wie ben Heinen iöieb Ãe» tf en / ben grolîen ergeben in «lien ^Hen. @bfl (è «ifo pel^nb fo wirbt nicbf einfremm QÃenfc^ fein in beit ganzen ^eiftSiann bieje^igen feilen niebte/vnb bieÃinber/ jp ttüfb biefen feilen Zeegieren/ biefeIbigen feilen gar nieljfe/ »n iernen nielju / bann was fete^ @pelunrf^«nffen fbnnem. S)aö feinbt biePrefeliten/von benn Chriftus rebt/ «le fprec^ er Ql^r^rm fellenbt niebff/enb machen 3»«^2lrçt/bie wer;» ben ^wepma^l erger/bann jbr feinbt/vnb bi efelbigen «ber 3ung »nnb «ber^wepmabl erger : ^«e wirbt be fur ein ^pe? lund'en werben/bi^ berX«g befi Seriebte foniint sâ
^e will ifbeufb b«e«iicbgemelbtb«ben/ b«5bi^Ãr«ufC »acb ber ^nfïaenç genemmen «n einem pücf een @runbt«u^ fiirvnnbfur einwanberbarlieb ^irefung ëtt/ niebt «Hei», f@rün] fönbern «neb^iir: :2(ttfb w«b ven fbnt gebrent wirb/ ^öifîilliert/vnb «it^gejegen/«(b âïÃaffer/Olea enb Sal Alkali,. QBiewel niebf in ^«gnetifeber QSJeip »nb Q;igenfcb«|ft : 3e=» becb«berittn folcbcr2(rtb»nnb;i^r«fft/ baefie bgffelbig «Ã^, tb«nbt/in gemeiner 3(pp{ie«tiengt; w«e b«nnin obgemdten be^ febriebenifï. ' Ãgt;«nnee fell ein 2(rm ein Afttonomus.fein/f^ f«n er niebt bie-leutbfö barttbetriegen î 2lu^»rf«fb/ ^^lt;*0 elf ©tuttbt vnb geit weip berfdbigen Ãrafft beb«ltung: 2(le b«nn ein ^«Ifer baruon au nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;©ebabm bemit gewefi^S :
»nb gebunben mit f«Hbern2^ücblin/fe beplet «He QCBunben/ «neb ben^reb^/5i|îe(/»nb «nberemebr. Ãcrgleicbenfett; «uebbae piihterbermiffen gebrauebf werben/ boieingefeet/ «öitag^ttgt;epmabi/fegt;|l es «ber wiembae quot;^a|fer/vnb bep^ Jet Efthiomena Vlcera,b«6 fie nicht wieberauflrbrecben/vnnamp;gt; tpcitber nicht ©chaben jttfägen. dergleichen ««cb b«ö Alkali baruon/bap OXottiÃeiertaH Dolores vnb wirÃFte indnUbtn^ ixigen Efchaiam, vnb Ãillet allen QÃebtagen/wap beiÃ. 3cb acht wol / b^ nif «Hein biefe Ãnetin Ãnn fepenbt/ fonbern noch ' w( mebf/bie ich,bail gern bet^erfabrn bureb nbsp;nbsp;phpÃonvmepj
' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â ' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;' 5lb^fc-
CapttcL 141
r» 'âKf «itr wiDerpc^t von öen tvibertverti^t/anc^ von meinen eignen ^ienern/Vie mit iöieb/vnö @c^eimen/vnV mrt «nöern ^ufcenpücFen gegê mir ge^anöeif/hj ie^ foic^er @c^gt;e(^ menl^aibenmitmflc^t foviel Ãtib fónnen fe^teiben, Sï^crÃoIf micfjaber/eowerbbaiöein 3ëyommen/ö«6 icb fofc^er (ofeit îôttben ein enöt erfaren tverbe/vnï» ein gnibene QBelt emtrettê/ baÃnemüc^bie^e(ti|Vblt;»o einer nit fepbep benen/ bepbenn lt;r gebirtbert wirbt : ©ann ber S^enffet ijl tveittfebtvei|fig|ebt in ber ^e(f.2tber bià Ãraut^a|ferbiut/im Latino Saphena Ru parum genanf/follent|^reucb (affen befo^ienfein/vn bieSOïa^ gnetifc^ Ãrafft in anbern hingen mebr barburcb wo( ernennen..
'5?iert)t Srtpttd.
^oit öem .grtM/vttnö
Waà Sali ^cgreifff.
getrieben vnbgejwnngen/b^ emit o^n ©a(§ (eben fa» ober mag/fonbern muà bafjelbige ^aben/inber@peià vnnbaUem maà er iffet/ barjuiflerge^TOunge/baÃaffofeitt muÃ.^ao nun vrfac^en bo finb/bao fo(tbo a{fo fein muÃ/biefe(bigcn wiK »cbeu(^anieigen/a(fo. JÃer ^enfehiflgefeetin brep@tû(f/
a(o in Sulphiir,in Mercurium vnb in @a(ö : vnnb aüeo bao bo tÃ/baffe(bigiflinbiebrep fliitf gefegt/vnb Weberin meÃrnoe^ mminber. ;^aoià betreib eino febficbenbingeo/wao^baoiÃ/ empfinbt(ifbo/ober vnempfxnbt (icbo. ^öarauff foUenb fbr nun wiffen/biewcilnu^n berîôîenfcb in Species getbeift iÃ/fcgt; i|l er ber Putrefaction quot;vnterwo:ffen/a(fobaö er ^ur ^eu(ungge|n muÃ/bocb in ber geÃa(t/ba6.@ott j|n bewaret^att mit bem^ einge(eibten Q5a(fam/berin ben brepeniÃ/baoiflncmficb bao @a(p/bao ià ber ^a(fam/ber ben SÃïenfeben vo2 aHer ^'eiüung f^waret : quot;^nb wo nit t5a(^ iÃ/bo faulet am felbigen oîtlh bao jenig ^inweg/bao nit gefallen iÃ. Sönbju gfeiefjer weià wie ein tobt$^(eife^.b^^ingefg((jeaivùîv vo? bet^euiung be^ntt Wirt j.
14-2 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;©dlQ/
«Ifo foHcnbf nbsp;nbsp;auf^ ïgt;lt;»ô nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;©off «üp
tÃTltc^ ^tngcboKn Mtt/auc^ vnfcrn 4«bfürfe»(un^ lt;©o vietfjDöeftt fhr nun von bcnt vlt;r|f(6ttvttlgt;ivi0'en/îgt;ao nu^r trop Corpora Den ©Ãenfcbcn be^aÃfen vnb mac^n/vnîgt; vnttr bcrt bKpmtjl Dao @a(p»amp;ns/öao ^«b/ate ctn(?on^ ifcruaftlf/baefcttt Corpus,tn ö«rtkô1 ^efctbf tff/nttfaukn k|î. 2(itflF fontercFcnt nun/WMbtf prima Con dira pnb/ate bun tgt;te@ttb^anp t|l/vrtO bùbann aÃtn bKîw^pgefcpf finî):@o ' folgt J^icrauff/ba^btffclbtgê in Couditis primis mdlfcnt burrb Nutrimenta erj^aUcnwcrbcn. 2(u|? Oem folgct/tr^all ©Åcebo öer.Ã^rbfn ben hrepen/auà Denn fie fihb/müffent ^uirtmenfê» '^ebein âÃÃo fù bae mtiWb/ fo verberben bieprimaCondita, vnb perbeninibren brepen Speciebus. ©olebe Nutrimenta â finb nun bit Qrrben vnb ber 3iegen/bu$ iff nuni»er Liquor : ^n benen finbbreperfep'Jîufwmenf en/fur ben Sulphur fein'Suis' tphur,fur benMercuriumfet» Meh:« ri us, fur ba«v@afp fei« buô ifl/bie Ã^atîfr ^atto in ièwmbcpxinunbêr.^rumb 4iupbem LiquoTC.,,berâbO't|l NuttimentumâHerum Natura* lium,»virbtnafftrlicb gefotten*
^terauff ver jlanben nun tveitter/bao auc^'ber âîDîenfclj alfo ,fîf^ felbà tnup fiâre«/a(fo bjfein Sulphur,fein 'bVutrimentifcbî Sulphur^ab/fein Mer curius,feinâJîutrnuentifc^en Mercuriö, »Rb feineingebvien ^alp/fein âbïufrimentifcb @alp/aa|f bae 4U^ bené breponber SO^enfeb infeinen brepenSpeciebus er^l* lt;en móg werben, ^anntvas bvbrenntt(l Sulphur,waofeüc^ 4(l/i(lMercurius, was batfl ein Q3a(fà ntberen jwepen/baöià tSalp.^tlfoÃterauff folgt nun/bao berS9?enfe^ fein Nahrung tttu^nemwen/brennenbeepef^ effen/bem @ulpër;iï einer 5îa|rung:5lt;nC^fc @pei^/bem Mercurioju einerâGarung/ ^alp/bein ©alp ^ufeiner^7afur. QBv bte oibnung nit geÃaIfé tvirbt/tveldjobobrocben wirbt/baffelbig Species am 4eibier* ge^f r^ergebf ^âino/fo'^ew^nt auefpie anbem: bic-O:bnung inu0beûaltett werben. 'SJiewol bieÃoIhen ©djulennicbfoin Jber 'P|ilofop^ep fe^meefen/wie fie fonfi aueb nidjto fénnen noeb wiffen. b7un wiffentweitter/bao in aller ^elt brennenbe 1 ©pei^ ifi/Jâleifcb/^ifcb/^robt/îc.wt'bermïï feüdjto/alo Q5rttrt I ttCrt/^Baffer/©ee/te.wiberumb auch vberall ©alp. ©oicbb ifl Ui« au^f§iei(üg in bie ganp QBelf/ba^ fie all brepm^gent gehabt * nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;werben.
144
tcfcfc^ öcr 2(röiwtri^lt;rt X|ewtcflt;tt) fö
Corrupdo putrefadionis an/ nadj t»â2lrtamp; vnö Og @alç rumptrtifh (welfde Corruptio 0cr3(r$nep lupeM/mt^tcut hcfcm Q5uf^ bcfc^retkn.) '^o aber ba$ @a(ç fein ^oiru^ pttott empfar^t/bo fankt im SOïenfebè weber im ^eib/noeb au^lt; wenbigbe6ieib6nicbt$. 2((fb»ei^anbennunanfcng(icb/wie lt;in@a($iflimâ¬S)ïcttif^en/aUein^a(fam/»nb baenaturlie^ ⢠@a(^/fo ber ÃJïenfc^ neüfjet/i^ fein ©peip »nb 5?arung.iÃarlt; «mb ^ab t eb foiebô vo: an^ogen/ enc^ aüei» ^^iner vnberïie^t ber nacbfoigenben bingöiwom @a( J/ $u beferem âïöer fïanö t : ® amit laà ic^ ben natârUe^en ^olfam (îe^en/vnb er f (dr eucfe «Kein »on bcm @a($ in ber ©pei^/ wie ba|te(big fein ïîa^rung fep/vnb auch mit w| greifen Xugenben ee begabt ip von ©ott/ bemîS)îenffbtH5«ti««f ©efunbtbeit »nb ^Orxferuatienviefe« Ãranef^eit: aue^mitfamptbemfe(bigen/biewei( nieste iÃfo gutt/eo i|l auf^ bb| bomit/w; »beU im ©a($ iÃ/ba|fe(big one^ juerje§(en:2l(fobaegtttt$»nb bd^ jnfaiHengcfamletwerben/ »nb einieblic^övonbem anbern ernennt »nb »erÃanben. ©an bas ià ein gro|fe ^at«r »nb anjeigen »om ©a(^/ fo ee ben f eb^ lt;en^eibbe§a(t/a(6 tobt 5(eiff^/wie»ie( we^r ben (ebenbigen 4eib? Dewart eo ben tobten »0à QÃürmen/bnrc^ feine ÃraflTt »nb-Orbination/wie »ie( mehrben -febenbigens* ©ann nie^ «Kein »on wegen bep/bj ein ^aÃrung ifl/fonbern anc^ »on wo« gen bep/biein gezwungen ©pei^ ifî/»nb :2tr$nep/3ungcn »nb ä(ten/foU bao ©a(§ niemanbto »o:beÃa(ten werben/ fonbern menntgficben geben.
n finb berj©a($ brep quot;^efen ober 3trt|: nbsp;nbsp;nbsp;t|l b^ ÃJïeer^
fa(ç/baôi|î ein©a(ç»on|bmfe(b|t:nitbaoeo gefatiien woîbc »on anbern bingen/fonberri wie ber QBein anberfî ig/bann bas * ^a|fer/a(foi|tauc^»on'57aturbao SOîeer anber|l bannanbo« u âïBalfer : bieanbern QKaffer fmb füÃ/bao i^ ©a(o. '^«m an* bernfo fmb fö|feQ3runnen/bieaufbge|at$öifmb:»nbbiefinb gar ein anberi art^/ba^ fiegar mit bem 5)îeer fein (figenftf?a|f( noc^5îafurbaben/fonbernfürficlSfe(bjîeinanber©a(ç.^um britfc fo feinb ©a(^ (?r^/©tein gega(t/in anber 5onn/wic ban ber (fri?t^îatur »nnb Ã^igenfefjaift fmb. ©ao be^ ©a((? (|i »on Sörunnen : bemnacb »om *éârn/ie j^ertter an |bm je lb|i/|e beffer î bemnaclj ^berfaï^^ âîünnb wie'fie fiefj aupt^eifen/ in »iet öpecicsj
Spccies,affofÃfi{ent |îc 0djaud? au^ tn vid »nöcrf(^icï)(tf^ in nKcn /^rcn QBefcn. QBic nu^n Isas ©a($ madjt wirïgt;f/ifî Ãtc nit no^t furju(ia(tc/C6 ip offentiic^j am fag: trùceaudjtvadfp/^ubcfdvnbni/iffbifaucb nit von ndÃttn/ fógC^ÃIfinLibrumde Gcneratione Mineralium..533aôÃà meinfiirncmmen ip/ip allein von ben Xngenben bep ^a((j/vö gtdc^fotvoIvonbenSönfugenbfn. ÃôvmSOîfcrfafç jnfc^rci# ben/ipnifvon nópten: banntvae vom tvdP'cntSaiçgep^rio tgt;cn peÃgt;f/ bap'eibig ip vom S0?«rfa(^ and) ^nverpeben : bodj »mbfovicitvcnigcrz^fowdft co an )bni fdbp bie ^iïgenbe^en«^ gen. Sôomtoteinfaiç/baonitgcfottenivirb/ivirbaneb btepgt; »ie( rtiebt befctgt;rieben/a(o von bemgefotfnen@a(i?. Ãhnjehieb ^a($/b«ovon^aPâerip/obcrvongffa(9ncr (à *r$(îi-ben ober â¢Oüttpeinen/tvie ban txr branch ip/vom felbigen mag biegan$ â¢Oibnung vnb alle Krafft beo @a(ç gephrieben merben.^ann inber@u(i^en (igt ber blt;5tbP @runbt : barumbfo fompfbao SOîeerfaiç nit in bie@nih/nofb bao ©teinfai^/ipaneb niebar# tin gebracht tvo:ben.2lbcr bao anber amp;af^ bao gefotten wirbt/ fompt am Q'rpen in bie @id$/voî be m vnb e? gefcheibe n wirbt vom '5Ã3aPer/irt ein Sal coagulatum. 3((fo feinb vom @a($ jwobfphreibnng: von ber ©niç bie Q^in/bie anber von bem ganzen geenbfen ^aïi?.
2lm Ãrrpen fo wiÃen ein gemeine !57af ur eine /(dictié nemfich/baô ein iebtiieh lt;Sa(^ ip ein Q^eïreetion ber @pcip. Ãannwonif @ahj^/boip bie ©pei^it Q^oîrig^iÿf/aiofirt C7cmpe(.'57impf per î^agen an fidj bie topeip/ vnnb Ãatt fein @a($ in ihntivfb gebrip infeiner Sieeoction/ bas fein Præpa^ raç nicht voUfomiiten wirbt: bann vom @a(ç fompf Vii tus Expulftua,in'Scccifiijauch in Vrina : vÃo bie^wep nitperfect gebnbf/amfelbigen onh ip t^^lit«â vmbfonp/bao bieExpuI^ üones redjt fepenbf. â^ïnh» f'ndj weitter/wirbt bie (Speip nicht gefa(^en/wic eoihraft'urd/foip bao gewip/bap bie ienigen Lw quores im S9îenfehen/bie ohn gepil^en nicht an fichnemmen/ nit gefpeiptverben mógen : ÃBann bao 051 ntt ip ge|à lçen. âÃÃo imhnbie0peipnit3neoîpo:irf ip mit (5al^/fo wirbt fie voni 03(utt nicht angejogen: was aberaiipgropcrnoht angejogen tvirbf/bao wirbt im futt ein jVeidnng. 'gt;önb jnverhntten bao folcho nicht befchehe/foUenbt von wegen berfdbigen ©lieb« t7)
146
ÿK^pct|?ôefâ(ê«Htvcrben/lgt;amrtlgt;a^î)K /enigen ^utri* tnenu nit beraubt fepenb vnb werben, ^u bent au dj fo wtffen/ ïgt;a$ int @a($ t|i Virtus Rcfolutiua,bae t|ï/wo tm 4.eibOppila^ tiones in Poris wârben/non onbern ^ufaUen/biefelbigè nimpt
@a($ ^irtweg/vnb Dvefoiutrtè/ »nb bringts in ein CXefoiu* tion/ba^ mit bem Sörin btnweg geÃnbt. 2(up bem fo nu^n ber Sörin allein ifl Sal cruorisjbae ifl/ber Sörin ifl allein ein @al$ »©m^7atitrlif^en @a(^/vnb bae 07aturlie^ @a(n»erf«gt fic^ tnitbem37utrimentifc^en@a(ç/»nbalfigt; bringt bie Coniunn âio expulfioncm Excremcnrorum. ©o nun baô ©al§ nic^f itaclj rechter ^Cuantitet gen offen wirb/fo wirb bie Coniunâio Naturalis nic^t befebefien mógen rtaelj genungfà men ermatten/ »nb verfleHt Ãcb. ^Ãarumb foU ein febtlieber ^tr^tbaewiffen »nboerpe^n/baoerfollbao lt;Salçaueblaffenein3r^r|fp fein/ wo Sal Naturale begert aufjjugebn burclj @al0/bao éalg. îtefîermeÃrgebraue^en.SïJnb i^woUôblicb/bao Sal Gemma gebrauebt werbe/bao bann in fonbcrÃeit für allanbere@af$s auf/foltb Sal Naturale auf treibt : 4?af allee befelebiefj ben. ^ir^ten infonberbeit / baf fie ber brep Specierum »nnb ^al^o TBirefungin feinem Specie niebtwergeffen wollen Z fonbernmitguttem fteifnoclj baf gebraucben/bann jufebrei* ben muglicb if : (ïùge« fôegenwiirff t^nnb vil/onb maeben viC 2(ugen offenlt;
^ubn Ibabieb gemelbt / vorn ^à lij ^ti febreiben in iwen wegt 3« bem ^nenvon ber @u(ç /jum anbern von bem trotfnem lt;ôalç.lt;Sowitl ici? euefj ein folebenberiebt geben von ber $en : iDao @a(ç alteo/bj troef net auf alle vnnatüriifbe^eücb* te: boeb fo tbut ^in fun^[bie3 ©ulç mebr/ bann bao troef en-@aü? ein SWonat : ©ouil ifl in ber @ulb mebr troefner yîatui: wiberbóf ^eücbte/ bann im froefnen @a(^ if. âTDnb ob gleich* wol bas troef en @a(ç3îebu(irt wirbt wibevbinberfieb/fo wirö| (e bofb nimmer fo gutt: aU nbsp;nbsp;in ber^otrection vnb ^bbition.
wol vernemmen werben.X)arumb von wegen bvr 0ul^cn von nópten if / biefelbig wol ^u befebreiben. @o fie nubn in ein. ^ulügemaebtif/alfobaf fieben Xopff tregt/ein (fp/vnnlx^ î^ergleifben/vnb if fein ïXugenbt alfo^ 2lllc bie Ãrancfbeit' Ãîie auf iî'cucbte werben/ wiber bie natürliebe iVeücIjte/ biefttbigt;gt; gen gU werben von biefr nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;genommen,3l(obao feu cijt po*.
bagranz
® (tö t iCitfïtUL 147 '^a|ferfuc^f/öü jïüc^tè @efc^wu((ï/fcte^c}c1^ivof^ (ctt ©cljcneht von vnnatiUMc^cr ' »«»ïâ 0«mm« tvao Liquoiem Leprofum anfrifft/öcr ntt von^^nntrtÃ/öen^ fdamp;tgcnocnvcr;eÃrfeo. âQu^nwiifenô aber wie: öie@u(^if{ an nbsp;nbsp;fcfbfî ttgt;ie ein warm ^abt t(So(amp; nu^n babin fofnen ift/
bdëfû vief erfftit iÃ/bao crfeiben mag/fo foH man bar^* tnnâSaben gieie^ wie in einem QBifbtbab vnnb bergfeicfjenz nac^ anrâ¬Ãcneino2tr^te/wievie(noÃti|îvnb anomnemmen/fo verie^rf eobiefefbigeni'^eücfjte binweg/mac^f fo bürt @f^en^ fFe( vnb 0heber/wie bie reclje 'Olafur begert ^öann bie gefunbc (angwirig âJîatur/fîebt adein in bem bûrïen -ieib/vnb gar nic^t im waÃcn/^enc^fen/vnb Si)?aftertelligen ^óïpern : ©nrî vnb^ wo( gedbert/ba^ bie@e4ber gefehen werben/bao feiiW bie be|îen vnb gefunbejîen. ©arumb wa0 nubnvonbieferart(gt;nic^ei|l/ fonbcrnifleiner anbern artl^/a(oî0îatttrtenig/£ùîapig vnnb 5'eürfjto Oîpero/bie aüfoHent mit fampt /^r foiebcn bergfep f^en Complexion hierin baben/vnb fidj gebrancben bià Q5abt6 gew4niic^/fowerbende bim vnb gefiinbt. S^nnb obev fäc^ würbe fein/baonaeb foicbem^abt mitber jeit bie vnnatiUïi^ r^ejVeiicbft wibernmb würben anfdden / ficf^ bcÃeilfcn/vnnb l^ie bepfoicb^»» 0a(^fiebeniÃr^eben verlebten vnb tbobnnng Jaben. ;Ãann beffer ein fang-leben erfîritten/afecin fnri^-ies ben/vnbben â^Ãotluà biefer ÃÃeft nicljt anfeben. QlSaofofeb fcücîjtc .^vancf^eitc« feinb/ werben jbr bep ben 2ir(^ten wiefe wo( evMnbigen,
âbïiinfurbinvom@af^weitfer|tt reben/^|iflvom troeFnen ©af^/fowi'ffentz^bao berfefbigen ettiicberiep |lnb: aiogemein ©peià (Sa(^/â¬autter(3a(p/SalGémç,0tcinfa(ç/Ã;rbtfa(^ ©af^iapffen : ^tboeb wie bem allem/fo verÃanben eo a(fo/ba5 eirt/ebtiicb Oa(ç/wie b| ifï/in ein quot;^Baffer gefegt/ vnb 'Wnnbi bannt gebnnbe vnb gewefeben/bebafteto für ader Deutung vnb QBürmr. TBo aitc^ âïöiirm finb/bie nimpt« ^'nweg vn wenbf$ ab/ba^ feiner meÃr wac^ g.C)at! bie 'bïat ur fo fie aUein Ãmber in âïBanben gebaiten wirt/fo Reifet bie ^atur felbà greffe âïBnnbë $u:adein eo wer bannfo ein vergiffte Compferion/ba offt ein %a(fam nit ^efffen mag.iSo fodent fbtanc^wiffenz bao in bxn -Offen fe^dbëbergfeic^ë lt;Sa(p ein greffe3(rçnep iff. ^ibernnt
@a(ç inein ^ob gewoïflFen vnnb wel gebabet barinn/eo
14« nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;OctItV
ntniptaneXntbcnfimwc^; boc^ »bfrfn'ffr^ bte 0u(|ivK(/Mt CXaitöen/Ãre0c^cb'g/îf. Ãtnnïmpt »nb ver^eamp;rt. ©o tncr^ cFcnf aber au)f bte (?o2reftton/wie bae Düri amp;ali^ e lt;»uc^ ba^m gcbwc^tmag weröcit:3(«c^ ba^jume^rernbingcrt guft tfl/a(6 aïktn 511 bentt/von Oen tcï) gefagtÃab/^u auptvcn# bigê öee 4etoö.@o ute( fmb im ©af^Xu^enbt/fö gcbraudjc wiröt/iük tel? gcnuâfbt^ab.Slbcr m blt;t@u(çctt foÃent |Ãr cnbc«» lic^ nnlfen vnb c rfenncn/ba$ fic auc^ mît bcr $lt;ü Alopiciam, ben QjrbÃrmbt/ §inweg ntmpt.
Corredio ()hnb A-dJitio ttt nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;S^tOCfCtt:
6al^/tvt^e.v«mb Cctwvcn
»nbOvebnetren,.
^veeept ^ur^oïreetion / wiber(uânberjïe^3tt Olebu* ^^j^^etren baa troef en .©afç/ifïaffd/ôaôiîÃrinemmcn beo '^^^^@a(e6^vnb;Ãavnra(Meöhc^6 ö(«cfe vief/vnnb nac^ oïbnung ber 3fcî?nneç (Tafeinirttn if.amp;tttttS/af6 baCi^cncm^ men vnnb refofincrt tn etnetn ÃeHer/tvte ber braueà tfl/fo ià tgt;ie Oiebttetrt©n(^bo. iötefet^tn /Ãren .^rafften fogro^/garnajâ Ãet tviegctnefbt tjî toon ber lt;l*rÃen 0u(e tn euOerneben lt;^^trurilt; gteafîfcbenMnbfen: 2tber wao btetnttttoenbtgen fhcfjen antrep fen/toiel fc^ttoecbcr.JDarumb mit ber2(pp(teat»on tonb 2(bmtnt^ pratton foUent jftrfUtfabrn toteam erpen.^bt foÃent ancJj wtp fcn/bao-bofetn^bbttiottfttgticbi^ef'cbe^en mag: ban tvaobep. lt;3a(f? Virtutes fetnb/bte werben fonp tn feinen anbern gefutv ben : onb afowenig afo^ai^ gefunben wirbt in anbern bingê/ ûio wenigottcb feinevirtutes./^o nitngieic^eVirtutes nic^t pnb/bo.ip ($ tomb fonp/' wno man bo jubereitt. â^nb ob gteic^^ n?o( Alkali gefbttenwerben/fo ipcô boeb bao gçnus Salisnitî bao ip?eo ip nif @a($/fonbcrn ein Alkali.Sönb bo ip ein ontere fefjeib^wifeijen ©aiçtonb Alkali,,ba6 Alkali natttrlicfj lt;5a(^ ipinCorporibus toon ben brepcn Speciebus: aber @a(Ãip *^ittrimenfifcb/bapbaoAlka)ierneÃirf tonbfftÃref. iDrumb fo-magbofein 2tbbition gefe^e^en/ober ein anbere Cometion: allein eo fep bann faefybap bao^alp in )bm felbp/o|»n^nfaQ bemalten werbe/wic ban toon biefer Cafeination fiirgeÃalten ip. 2lu(fj bergfcic^en toon Aqua.S alis, bao aup.bcm Caleinirten bi^ pi dirt.
149 flifüïfivirtinciitSpiritura,hcrffIbt^Spiritustfî/Niâ 1)0 fofutrt @o(öf m (in Oleum: »nö Oer eo tvtoer vongt;^m «cuc^t vnD prç* pariert jun amp;e|îcn/fo wiröt ein Aurum potabilcöojunibepen auc^ ^efunben. QiÃoabcrbiefeIl»iÃQ:xtra(tion nittfï/vnöOocij ba6©oibt0îefo(uîrf/foi|îeô für bie ©ofbtfc^nnb im vozgiK«» Den bie fiibtiieit ÃunÃ/ »nnb ben ©fenfe^miben bao örifen jii »er^uiben berÃieie^en ein bepenbi^er ©e^ag : (£â6 ge^iJztabeic barju/ba^fiein ber^ie^imepbereitten milfen.
amp;o foHenb f^r auef? wiffen vom (auttern 0a(ü/ von (fppja^ pfen^afpvnbSal Gemmac,bao|i^ju ber3Kc^imepambienfî (if^Ãen feinbt / (Silber bonnn nac^ gemeinem Q3rauc^ ju i^(^ mentieren : nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nuebt ein jebticlje Luna,baö iÃ/0ilber/gan^
gefebmeibig / vnb oÃn Jewr auf jutreiben gar nabet wie ^(ep/ ' îà ufbjum Kupffer biebefî 3îlt;inigungin berfelbigen gefîahin ein Q?ementgefü^rt/bif ein K egulum wirfft»
^ie tcb nu^n euch gefebrieben bab vorn @a(ü / fo merrfen â rocb'veitbervon einer anOerntl'igenfcbaiftbepSafp/ vnöifl nemiiebbie. Sgt;er^arnbef ÃSJîenfepen/ auepbef '^^icebe/ wo er pfb binfegt/ober gelaffen wirbt/ am felbigcn 02th waci^fl mit feiner^eiteinNitium.5)aoi(lNitrum,woficbber âjUrinjannâ (et/vnbficb Præpariertin einanber Salp/baomanbeifl @a(^ niter. îQubn ifl Safniter ein Salp/ bao bo wirbt von bem na# türfiefjen letbliefjen Sa (»/vnb von bem Speif Saüj: So bie jwep im â^enjfben Coninngiert werben / vnb in (îâino foinen/ vnbwerffen bao Superfluum auf von )lhnen/baoi|îburcb ben â Sörin/ber ban nic^toanberflifï/afo allein cin'57atür(frij/ â poialifcb vnb 5îutrimentifclj Salp/ vnbter anberer 5'eucbte fo «litlauflFt. 'iönb fo nubn berâ^rin in Nitrum gclaffenwirbt/ vnbboeirtjeitlangfcftt : 2(lobanfo wircFt berSalijgeif / fo imfelbigenmitlaufft vnnb eingeleibtif/vnnb bereittauf ben ; jwcpen Salibus einerlen Salp / vnnb ein befonber Genus, welcljô naeljfolgent bie 4lefjimif en von bem Nitro auf jieben/ vnb alo bann burclj bie 2llcbimif ifflgt; itunf leuttern/ fcljeibcn bao nicht Salp if von bem Salp [bas] bo woiben if/ vnb alo bann fo (£(arifeieren eobafelbig / fo fcl^euf Salnitcrhérfur nach Riner 2(rt(v QBiewolin ber ^ereittung bef Salp mag bo ein Scheibung gefcljehen/ alfo/ b^tf bao recht Salp etliche theile wieber herauf gezogen wirbt/ vnb bao anber mit Salnp
17^
ï5O nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;SalV
ter vermengt. nbsp;nbsp;nbsp;tà miBn Me vrfac^en / öae man reclje @atlt;
iviöcr ^erau^ fielen mag / fo lgt;a|rlt;(btg ^Oteà ol)â ^cnfe^ @a(ç geno(fen^ate/»nîgt; tn^|mntdjt3elgt;e«)ecip«gt;o:amp;eR/fen0ernalilt; jo »ngebemet von au^gangcn/DaHetbig mag gefunbe wer* ben. ^ae aber gebewt woiben / baffefbig ^att fic^ mit bem 5éeib{icbertlt;Sa(§vermif(.itvnb3neozpo«ert/baomfMötk^* l)en mag werben/ba^ ge^et in bao 0a(niter. ^uÃn foUent iÃr wilTcrt von biefem(Sa(§/ba6 eo berma||en iÃ/a($ fein @a($
Q:rben : iöie 2Kcf)imep ^aito gefnnben im Nitro (igen / »»1 to in Salem CongclatumgebraeJjt/ vnnb nac^foigenb feint Ãunà vnb Krafft fo in f^m ifî/mit ber geit anefj gefnnben/ viï aber nur jur 2(lf^imep / vnb ju benfelbigen .Ã)anbtgri|fen : 3» weichem fie^ begeben ^att/bao |te Sulphur »nnb ©alniter mit tinanber ju iÃipiQieren vermeint : 2(ber eo batt nit mögen fein/ von wegen ber vngefîûmmigen bewegnng/bureb weldjeo nacfj* fofgent mit ber 2(bbition ber ^o^len ber 2l(cbimifîifcb @eifî b^ 5ôûxenpu(nererfnnben/ vnb aiobann baffefbigiÃe (enger/^c faà erfünbigt/bià bobin fommenijî/a(o man fiebt/bao S^îau* ren jerbriebt gfeieb beïn ïöonnergraat / vnnb biüicb ber bifcb Fulgur beiffen foU. 'i^Ãon biefem lt;5a(^ fcinb viel .f)eim(ig feit in ber -^icbimep begriffen : 2lber ^ie niebt notb nbsp;nbsp;befebrei*
ïben:©«nn fiefeinbtnocb inbenreebten @rnnbt niebt fom* wen/ober JU guttem ^ânbt. ©onimb niebf von nötben ifi von benfeibigen JU febreiben/ bomit fieb niemanbte juviëtin '^er* fubrung gebe. Qöao aber inbieÃunfl Vulcanige^ön/ baffet* big ip niebt minbcr/eofcinbt greffeSecreta: 43ocbnicbt6ifï bo/bao jumenfebiieber @efunbtbeit geböïtt/ allein in ^ewr* weref/bebarff feine eignen ^apiteló. ^unberbarliebià aber bie'??aturbeà â¬Â£)?eitfcbert/baefiefollvon îOîenfcbliebemfeib/ auch vonn bemâPDiebifcbtn^â^ptt-^'^w^tigner'JTatur geberen von fbrenlt;fxeremtfen ei« fo(cbe'@eneration/ bie alfo von bem -fcbenbigenfommt/vnbwieberbae^eben foflrengiÃ/a(e fein bing fo erbaebt mag werben / bae bem^e^ebtn fein ieben Ã) gar fcbneü/febablicben nimbt/vnb ftirbae fogar fein ©tard'i bilfft. 5)ae beÃicbiebberMetaphyficain Paramiris.
:^ifo wiffenbt nubn auch / bjitb imanfang bià l^apitefe ge* melbt bab/bj bie'îîatur im Liquore Terrç aueb ein @a($ bab/ h^b« ^atur^neotpoïiertifl i^onbem 0ai§ glle ©eweebfe
s^pitih J5I
gcfaï^n werben/ vnià ber nbsp;nbsp;(pm Salis von bem tefj ntefbnng
get^on^ab. Stuff bao fowiffenbe nubn/ blt;J6 von bemfetbigen @a(ç aufb in ber t^rben emjb(c^ lt;Sa(ç/wieNitri tÃ/gefunben ivirbt/nenUifb/bao bie'57atur bnrdj bie Poros ber tïrben/ wo fie^Uinen/^ataraeten vnb4dfbrr ^att/ in benfefbtgen fe^en fie Rupfen vnb (ange Svdienauff @ah deflatevnb 5omt.@o «ufen btcfc(brgen@a(^äapffen genommen werben / vnb nae^ à ©alçfunfîberepit/ a(obannfo werben auc^be9be0a(e boi? IWH^ : Q'irt ti*Ãtoa($/audj em^teer@a(ç:^bereo§etfl@a(i» peter/vonwegen bao eo ficb iwîâfn ^rlfcn anbcncFt/von bene« co ben lammen nimbf»t^o jjl auc^ ein fonbere vnferfebetb febf n bem @a(^5(tter vnb üa(petcr/ m bem/ bao im iÃercF/ auch in ber prob be^ @a(§6 gute vnb (eiebt^n rrfefien i||/wao Streb ein f (bliche ift. ^ommb foil mon auch wiffen in ben Salis fpeciebus,auclj in ben ;^rafftert/ein vnterfefjeibt ju haben / in: «imanberflbannimanbern / inber ©efunbt^eitvnb anbern? hingen. ®a|; aber^n ratÃ.tn fep/bao batfelbig fobv ge^ mac^t wirbt ^um i^lfen von Nitri vnb Petræ ,,amp;em SSJÃenfcben-cinjugeben/ i|înicbiniein 3â¬at^ t Stlleinman wolle bann ben/ ÃQJenfb^nîSïîager maefjenvnb in bie Ser: richten/baobann^ «iemanbfo anjunemmen ifl/ato allein ^um ^ûren@a(ç ju ma-djeny bogeÃôneoambegenbin : Sann eoenbtp/ec^t ein an^» bern ©eifï an ficb/vnb ein anbere Strt^ vnnb-^atur zbie nie^C-an^unemmeniÃ.
!fîuBn weither fowi^en auc^ von ben-bingen/ bie bobeinlt; SÃ?eHfe^en feljäblieb feinbt/ vnb vom @a(ç begegnen. Sann ' lt;0 ig g(éic(^ fo wo( not^ bao b(5|j aiicb ^u febreiben atowol a(o b|â, guft/vnb gar näÃet noeà notÃwf nbiger. nbsp;nbsp;nbsp;wilfennuÃn vom
@a(§/ tvo 0a(f? nieÃt gebewet wirbt/ vnnb wirbt vom gen auÃgetrieben burebbie^nfepinen: @o eo nieÃt bureÃ^ geÃt/bao faumeinfcbwereri Coücavnnblliaca geboten mag werben/bie am febwerijlen Ãfcpfen ifî. Sann eo wirbt fo ^o:;« rofiuifdj/baeeö nagt/a(owoHeo all ^ebarm biircbfrcOcn:â ^(o bann.oÃt in ber Anatomia gefunben ifl wotben / bao? egalv^eroupgefcbieben iflwo:ben/ vnb gefunben fein bnre^* IbeÃerung.
jtem weither fo mereFenbtaueà / bleibt baffe(big0a(^ injâ ^agen/fo volgt bao §ernac^ / bao Orexen j Arfuia j vnbvieU
152 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Cap.
Pafliones cntrpnngen/vff femanöern Sörfprung ncmmen a(e aUetn/öae an nbsp;nbsp;nbsp;fcibà «n vngcamp;ewf nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ifï/vil
(tÃt in Orificio Stomachi. ©onherhc^ foU atic^ her 3rçt acljt ' Ãà Vcn an öcnfcibtgen Ãrancfcn tn hem/ has etwann has Sah? von eingefat^her Spetà / cher aerane^rer Spei^/ cher has @a(ç vom ©ebrattene/te. fep : ®ann ntefjt tn alien ffen ge^ fe^te^tes/fonhern has Salp tn ecltc^enO'ffen/ hasmitpman erfunhigen.
^fernes bcgibtficbaiu^oflTfmaÃls/hasfofebSalpficfj m tieVenas Meferaicas fepf vnh@ranultfrt7 vnhSonÃtpiert/ ho mel wnnherbarlteb vnerfannt Itcb^rantf hettS au^ entfprin gen: ^nhâjitf^tattet'n tnfolcbenétthernvnh^'nhen/fonhern aneb tm ganpen ietb. 5)ermalfen mó her ^n'n binge^tgegen fernem Emunâorio, befdjebenmag; ©tbieb einem jëhltcben 2lrpt für fub R iiterfennen vnh inerfaÃren.
à lfowtllicbbtemtt befcbloffen haben von hem Salp tn hes gemeinen fcbretben:529nh bate mt eb für gute angefeben/hietveti Salp tfi ein Xeutfeb gewâcbs/von heffelbigen ^aiur ju febreû ben, Qöiewolnocbvtelmebrhojufcbreibenwere getvefent^e^ hocb aber/fo es ntebt alles »olfommen hingifl/ fonhernmebs mit Scbahenzals mit5?up/bab tebs »nherlaffen. âÃCas aber jn ^up micb geheuebt b«tt j« reichen / vnh in her Q:rfabrnbeit er? funhen/fo »ielbab icb fürgebalten.
©rtÃgt; ffapitel.
^oii öcm lt;§anrt Solt;gt;
^ann^Ãrauft
iHummert ià Perfo-rata,»nh iflguttvnh tvolgefept: 3fb wirh/b» aitebntcbt verenhern. S'omit ieb eiteb vnter^ riebf/tvj vomhiefem 5lrautf/vnh was von ibnt _ hot{î/jH bültenfep/vnh ju was nnp es gefdjafsâ fenfep: So mercFenh am erfîen vot alten hingen / hieweilvns ©Ott niebts naeb bem wiüen/hen wir b^rben/befcbaflTen batt in othniing/
Dîbnun^/ r«â«îgt;ern alle Wngnac^ feiner wönungin feine« ^it»~ len: nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nóe^en/ Dae wireontentfeçenDinDem/ Dae wit
fein Bitten »erflanDen in Den Dingen/Darin er »ne j^n Defe^apî fen Ãatt/Dae wir wiffen nbsp;nbsp;nbsp;^n ftnDen. 3((e ein »nteriie^t i
fe^/wir OJîenfc^en feinDt aifo/ Dae »ne gieie^ wae wir weiten/ in Dae SOîaui Pôge/oÃn 2(rbeif/Ãunfl/ SOîû^e/ ^«ttittter »nnD
^Ãae aber allee^ bep @ott nic^f befc^e^en/fonDern fein Daewiriniüf^wei^ »nfere3ngefic^te »ne neeren foUen/ »nnD »nfernTîefbfîenimfeibi^en^eiffen. 2(uffDiefen ©runDt feinD all Ãnnfl gebawen/ Dae mit nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;»nD 2lrbeit att
Din^ erlangt mäjfen werDen:^« îâtf nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;»» Arbeit ià @otte
^itt erfüHt/nnD Do^in gerieft. 2tn^ Dem folgt nu^n/Dae f ev« ner/ erfepwererwotl/ oÃnDiefen Villen ©otteetwapmüg« erieif^en: âÃBae aber anffert^alb Dem wirDf/»nnD jufallt/ Daà felbig wirDt ge^lingen gefc^eben / »nD batt fein bleiknDe Ãatt/ geht wieDer Do|in/Daber ee fömmen ià : ^eieljtlicb Ãer / leic^f^ lieb WieDer hin. 'Sommb nnÃn fo wiÃenD/Dae @ott Den îO'îem fdjen mit aller nottiirÃt »erfoigt hatt / »nnD fein âïBi(len gegen ÃXenfehen in Die ^atur geben/»nnD Derfelbige ^ill @ottee ià Dae Arcanum, Dae in Den natürlichen Dingen iÃ: 'ï23nDfo»iei feinDt Der Arcana,fo »iel »nD Dem SOîenfchen'Jîoth juÃehnDt/ fo »iel hingegen Der Arcana : rönD fo »iel Arcana, fo »iel auch Qöilln^ottee. @on«h«Oer^ill@otteegefchehen foil / fo mu|ijh*^Dcr^r^t fuchenDo erligt/nichtmit^^oîtenÃefeinô ihm nicht befohlen / allein Dae liecht Der ^atur/wae ©ottfür ein QBillen Dohinbehalten hatt/ Denfelbigen heraup junem* men/»nDihn Dohinthun/Dohinee nothiÃ/ alfo ià Dae Arcanum eneDerft,
iöomtïtich Daea«5eig»om Villen @otfee/iûon mir»on Der »rfach wegen befchehen/ Dae Der COîenfch foil wiÃen/Dae Die ^Ir^nep nichte iÃ/aie allein Der QBiü â¬â5ottee: 'ïönnDDaeDie Ãunà D ^(rpnep nicht Ãeht in Dep2(r$te .^anDt/allcin in @of# tee. ^KDen'ïBegwolin Dee 2(rbte.Ãlt;^nDt/ fo ihm ©ottDcn *löillen ieigt/i« wae Ãrautt erih« gelegt hatt/ ju Dem ! oDer Dem. ^ommbfo fcheiDtfichDieÃunÃDcr^rbnepvonanDcrn ÃiinÃcnin Dem. ^âintSchmiDt mag ein 3îopeifen machen wen erwiù/ DarÃâfein^öernunÃtDarju/ DarffnichtfuchenwoDer 3Ãiü ^ottee ià in .^eimltgfeiten Der 'îîatttr/ nur allein Ãhâiiiö
«7)
Ã54 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;6»
^cr/fdjh^ brein/2G ^SannberV^tn^otteeifl/'bap basÃÃo^ ebn alle jtuiià wnb hdmKcbe Qrfabreittn ber O^adir / befèbl*»^ gen töci^ö: \^nö uffç mif anbern .^anbcicrun^cm-^tt^^i^nep «her nifbt alfo/ fie mup Q:ffahrnii|i baten in bein/ wo ber îüiU 0ottf6 hgt/viiö gegen wein, ^ann fo einer geÃeeben / geha^ wen wirbt/vnb bie ^Ir^nep i|i bigt;/ rn ber 0ott bie ^epfung be« fcbaifen batt / vnb ©oft wiUo bemfefbigen «lebt/ fie wirbt »er^ fcbi'nt4fââtâ''^fbfn/£»bâ bocb Jnitt Xobt verwunbt. ^le J^pmlig feit©otfeafeinbt verborgen/ wteberwefcbe ^e^inligFeit Ãcb. aiicb C*fâ* 'ü«?t m'fbt fepen foà / vnnb benfclbigen wol verÃebn, Ãoninib (o i|t bie '^r^nep niebf anbfr|î ein Ãun0/ ban fo vid/ bae ber löiéofte b; Arcammi fep/vn bae Aronum b ïüiU ©oftee» 2t(fobaft ©oftinber Perforata aiieb befcbaffcn ein fonberheben QBtÃen vnnb Ai canum gegen beiiPïÃïcHfcben/es fep baitbó^ c*ber gut t: TBie bie Sonn/bie aUe öing vbeifcb* int/ guffe vnb bófiaifoaiid) bie ^irçnep.'iîînb niicb baft treffcnlicb fiir gutfangereben/vnb voniwtben^ii ff in/ bae icb Pcrtoratä tticbtai:(i(apin biefein meinen©cbreiben. ^aii bo t}î ein narcbtp tn biefem Jurant f vbcr anber.?7ubn i(l âSJonarebep bj/ waejunibeflenifl/ in bae afieanbereniit|)en r '^(e viefaleein Gentrum, inben ber gan^ ^iref el inu^ : 7{{fo aii^ biefeni Cer* tïo berPerforata gebnbt bie (enigen/bie feiner :2frfbfeinb/vnb. in biefe Perforata wieberumb. ;iÃaffâ¬(big wie baatefebiebt/bae-verfîan ben inben IBeg;
. ^Ifonierefenb/ bo ©óffaÃe bingtefctaifenÃaff/iinn aÃet: tefifen fcefebuffer benCOîenfebcn au^ bein Limo Ten æ.'ÿîiinijl LiinusTcn æbîJûnfft TBefenbergaimen TBdf/ein^lufijU^ von aÃen Tiafiirni: nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;beni â ^â(iifijirg ià ber COîenfeb aemaebf..
Ssorauà fofgf nnbft/blbo ià ein Draxhefis von aÃen ©efetópf* fétt gegen bem ÃOîenfeben 12iJfp/wae bftn COîenfcben natürhclj, öniigf/nadirfid) baÃeftigwenben niag/mitbemfelbigen/auà bem er gemaebt iÃ. :öann baÃeibig auà bem er geniad;t iÃ/baö miif; fÃinfctn feijaben wenben/vnb muà (bn erbiîïttn./îiermnU fovofgtnubn/ba^aÃefrancFfieiten/ oberwao imïOïenfcfen öiiffÃcbf / biircbein Ãdrefern muÃverfnbenwerben: 'â^nngt; tiiebfo verf rerbf bie franef ^eif/ ban bie ^nlref e» ^arumb fo ijl _ bie ^rçnep ein@farefi/vii ein 0}?aefjf / bùafl frandb^tauÃ^ ' trabt, dl»©rempel:Ãïaô iîewrfebmefQtvnO verieertaÃc
Ã)^taÃenz
'©(tà nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;V5
ipnnbn rn â^^'fdïcFi vnnî) ctn (Tcn-âpkr. ^fo fotl îitâi; Où ^InjiKp ttï h ^ra ,Tt fuc^e u / m nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;r 0 ic 0tdrrf4
iji svùôcr bas / nncbn* tudcljs vs gebrand,ù fol! ivcröfn. fotgt auff'}Ldvf?b/âW6 irati/cm fc-(cfgt;e@tà rrft and? ÃatU anfj.ber -Oiwftte^/ fnrfjt auf; bef (^ciiipfcwB 1 fcnbcni auà bât in lâ *cr^)lâ¢atalâ¢ngdfgt h.att^nrc^bhquot;? fdbtg 0ûnâh treibt fie bay ^efpcnfî ber ^'atur(untveg / auc% ^Ãrin/auef^ in J)n;lung ber ^unbeii rgt;nbQ3eiut'rüeVen/vnà in aîkr ^erhiitfebung: nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nod? vief me^r 'iiiallainifcf^er art^Z
fo es in )hnt b itt/wie bann^ern.ie^ füfgen tvirö.iJffo ifl in l âei'^ foratabSffefbige ATcanLiin, tve(cb6i|fber Wdl^ottcs/affpZ bas bureb Pci ft »rata tv eih fefd^ö gefd-eben foil» '
3dj (ub an edicten onben genieföt/tvie bae au^ bem Sîsna# to follen verpanben werben »vas iin felbigen fep/vnb »vas â¬5btt in baffcibig gelegt bab/bcm 9)ïenfdjfn gutten : ^a|fc(big Si gnarirm foUaue^ bte fargenortten werben nendid» bieiï^urc^^ (be!jernng/lt;^onn ber QMettern vnb QShnnen/vnb bie Ã'Ã/aue^ bic 2lbern in ben âklettern, ^n folcfjeni null ïdj cnc^ biefe lt;laratioii geben/Opieiof^cr:uig/fo Poïofifcb in fdiun^M^ tern finb/i.i^eigcn/ bas biefcs j^rautt 5» aller öflFnnng jnmren*' big ber -Oautt/auef} atifiivenbigc/ein l)iifflrijî:-21«djtvas burc^ Poros-foU gïtriebeinvcrben/ bas ifî/ tvas bas poîofifîb E? wundorinm anfnjft. 3ilt;dj feini^ôliinien piitnâfteieren fic^ inein'Sluttsfohn/bas i^ ein ^Signatur / bas;nn Wiinben gutt i|î/ vnb »vas von It^nnben Fr nnnt / auef? wo ^leife^ not^ ip JU Jigfen / gebraudvtfoUwcrben. 'ÃVeit^er feine ^bern anflf ben âiilettcrn/ip ein Signatum,bas Perforata all Phantafmai! taaafjtrcibtimÃÃÃenfe^en/aneijauffert^alb. 5)annbicPhan# taÃnata geben Spgt; ctra. affo bas ber îDîenfefj fidjt©eiÃ/ @e^ ^enp/vn ^özt folcfje Jantaf^/vn ip von îQaf nr: '^nö pnb bic rranef beitcn/welelje bic 4entt ^Wingen fiel» felbpjn tbbten/auc^ »on ©innen f oinen/vnb fallen in Xoiibfudjt/i^berwib/ vnnb berg(eid?en.^cit|heraiu*^ |o geigt ber ganf? Stirps an/b^ nieljts ià im â¬9îenfdjen von ben gemclten bingen/wo es im eib fe»;/ ($ tbiits fgt;inweg; SX^nb iff Vmiit rfalis Mcdkin a vber ben ganzen ©îenfe^en. ^oju auef? ip fein Sapm ben âïlJurmen gu parcF : iOoznmb fic pieÃcn von jbm/ wo es ligt.
gemelbt von vier itnafften/fv inber Pei foiata finb/ « 7) 0
tse. 6. Smtt/
ncmbc^/fiir bù Phantafmataj'ïCûrm/'ÃÃKnben/»ntgt; ntjff^cXugfnamp;t. Süon bieffit mertfen em fo(c^ SOntcrîtc^t/D^ Phantafma îp dn franrfbnt oÃn em ô?oîpttev«amp;@ttbpan$: 2((Idntm @«|î l»cr ^ontempfafio» w»rîgt;t on anderer ©off g« toîn/»on wefe^on Der SOîenfc^ geregiert wtrDt @o nu^n Dlt;r=« fefbià ©off geboîn wirbt/ fo gibt er Dem SOîenfc^en anber @t^ Danrfen/anber^eberb/gan^wieberDie^aturvnbangebome ©innfigfeit.. 'îluÃn iff ju biefer ^ran^bdt nic^t »tet2(:çnep »eroibnet »on ©Ott/ bie nur wiffenDt fep /a(o in Perforata »n Corallis. ^Ddnn Do foil on3(rpt wifJen/Dae foïc^t^antafep ntc^f o'n franrfftett tfl ber SÃÃelandjolep ober Dergleichen/ wie Die ^ohenfchuler Plenen: lt;SonDcrn ifl nur ein ©eip/ber nicht mit ben Dinge« genommen wirb/bie Melancholiam nemmen/ fonbern allein mit ber 2tr^ncp/iBber,bie.©fdrcFt»nnbÃrafft tfl/mit gcwalt hinjuthun. ^uÃn ifl folch Krafft nicht in ben OîcccptcnoDerCoinpolïtis, wiefteinber ^potccFcngefunbcn werben/ fonbereoiflein^lriincp,/ Die©ottfclbftkomponiert ftatt/ohn ben 21fpt/»n ifl ein^nftvoIfommenCompofitum, fdbp von Der ^^atur komponiert, ©ommb fo eo gebraucht foB werben wieber Die ^antafep / foil ce oÃn allen ^ufap geben wer^ Den :®ann bo ifl ber recht Compofnor, von Dem Die .^ohen»» fchulen wenig wiffen/ fonbern aöemahl »ntcrflchnt f hr Com^ pofitum jtt erhalten/in ih«« fuDlerifehen 2(poterf en. S35nD ge folcho allonbommb an/Dao ein 3(rpt wiffen foU/nicht allein infein kompofition vertrawen/fonbern bao Lumen Naturae (efen/ nit .Apothecariorum : Die ©Ott felbà komponirt h^tt / Diefelbigen. Compofita foHenbt fürgenommen werbe«/feinb. ©hn^dtMg'^lberbieJpohenfchuller vermeinen/waofhtîx^^ k nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nicht erfahren / fcp weber Der 5lat«r noch,
©ottmuglich.
OBcitherfowifTenDtauch/ Da6vieler(ep2(rthberQ33ürmen feinbttktlich bievom^XauttenfchmacFflihen/änDerevon ber Angelica,amp;c. 2llfo feinbt auch quot;TBiirm Die von Der Hyperico« ne ^KBen:S3L?n nt|allcin Deà gefchw^'^ö nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;auch/bj
in Der Perforata bfr Spiritus ifl/Der Spiritus Phantafticos »er treibt/ wie gemclt ifl iJDerfelbigSpiritus DerPerforatæ treibt bie ©eifl ber 'lt;Ãürmen vn Xhieren auch in dn anber,5gt;hâââ^^ fep/ alfo Dae f ht igt;enfus Animalis vbn Diefem Spiritu fleucht/ vnbgtA^
Ãuprtct 157
»nb gebit(t)t|ë md^t bcç ibm. S5ann wic amp;ilt; ©onncm lgt;urf^ff^«nt/a(fo ôurc^Orïngt auc^bicfcr Spiritus,Spiritum fcnfuum tm SOîcnfc^crt »nö tin 529kc^/ nic^t anberfl/ôvinn wte c»rt^tfem/bcrî)urf^î)«'57aflt;nfdtt ©efc^macf gar mîgt;j.^irrt gibt. 3(fo btirc^bnngcn btefe Spiritus auc^ bù Spiritus itn â¬Ãîenfc^en[vnb]2}Kc^î »onbcrvrfac^cn wegen fÃKhentaMc^ tgt;ie TÃürm/vnö nîcFen «b|îaK »on btefem Ãrautf. ^Ãergfei«* (^en fo t|î etn â^unbtfraut : boc^ aber ntc^e a(o an nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fefbfi
t|i/fbnbern burc^ bie præparatiott/foî)ar|n^Ãd2t/wie ^er^ naclj folgen wirb. âgt;33nbbao foa einiebtKc^er^nnbearçtwip fcn/bao fein Ãrautt in Nation i|l?auf^ in anberrt ianbern/bao fobor^ mag gebrae^t werben in ber Preparation îiinâïBunbenbei(en/a(obi^Ãrauttî »nb fein Xngenbt i^nit befcbreiben/wiegro^ fie i|l »nnb gebracht mag werben.^nb fein ^r^nep ift ni(f}t in aOen 3â¬eeepten/bie oÃn ©cbaben/obn â^ufall/fo gut »nb ganp b^^f^aU bi^ Perforata.Sönb nit mtV giiebifleo/bao einbeffer ^tr^nepiun/löunbengefttnben mdg werben/nocb gefunben wo:ben fep in aUen âïdnbern. 2?nnb a(l ^53Ãcber finb »ergebene in QBùnben j wbeiien gegen bicfer Hy^ pcricon : bann^|rXugenbf fcbenbtaIIOiefep£en»nb 3ir^t/^e fc^repen wie filt; wóücn/foifi ee boc^ mit j^nen alien nubr ein Sa^nbreeber @efcbîep.2lber in ber Perforata bo iigt b ©runbi ÃO iflaueb bo ein^Saifam/fo fie bereitt wirbt barju/berin als? len Xugenben einem jeblic^en natüriic^en^Ãaijam gleich ijl. Sann bo iflÃalfamus Naturalis, nic^f mefentlicÃ/aber in ber Preparation wirte baÃïn gebraebf/Kâit-îxtnn bie ^eeepfen Ãer»â nacb beweifeniQâe folie ein iebiieber 2(r$t beim beflen »erfle^n/ iînbboein»nferhcbt«lt;»«»«fttî nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;in bem Kapitel/
bann in ber ganzen 65aienifc^cn/2(uieennife^en »nnb anbrer ©tümpier âîôunbtarpnep.
QJon ben Krdfften ber Pèrforatæ jnn SColkrt Ãetfîen..
-O man will Perforatam brauchen |tt ben éVantafepen/ ben gemeibt ifl/fo foK fi( nacfy^(nt^nnlifcl^(n ^au^ genoinenwerben/aifo/bapbiefelbig^^3ââIÃMenp auc^ wif ber biefe ©eiper fepenbt ; »nnb nemlic^ am meripen in MartCj, »7) «ï
158 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;G, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â¬/
Ul loue vnb Ve nci c,vnö mit tücbfcn nârfj ben* quot;2)?ofi/font'lt;ânt »»ibcrteil â¬5)îen; 2luil? ntcbt nadj ^VJittnÃ/nocbin bcrquot;Stiebt/ fünDcrnin2iuifgungDfrlt;5onncn/^cg(n clt;r@onnfn/in Au* rora oöerdilucülo junicigcne. SÃnbOuiflain beÃen/bie ba bcç glitten anbern ^(unictt |îf^t/oDer vntcr/bneu ivjcbà ⢠|e (enger |e beÃe v//c nicbr intt ^.^fumen/ie beber: vnb in ber ^eit/ figt; bie '^(ninen am Ijocbften feinb. ©iefcö Ãraiit/mie an (bin letbfïifï/foUfur vnb für getragen werben vnter bem Paretlp/ im ^^uffem/in itraimweiÃ/ober fonà in gt;;)ünben / offt bran fcbmeefen/^u^7ac^t vnter bas Ãüffi tbim/bae ^anb bannt »mbÃeifen/obervmb bie TÃenb Ijenrfen. SOnb baefo(l ein ,tb* (tcber2lrptTOi0ert/bab©otteingrc|; Aicanum in baö ^traute gelegt ^att/aUeinvon wegen ©eiÃen vnb bollen fî'antafepen/ biebenîOîenfcbeninverjweiffïungbringen: vnnbnidjt bure^ öen Xeüffef/fonbern von?gt;7atur. IBann â¬^ott (»att jn aUen ;^rancF^citten 2lrpnep befd)a|fcn/ivie fiefinb : ahein ba^ be« .^rut lc^:ne/fuc^/vnb ivi|fe/in weteijen ein /eblicfje fep,
§Mn ®ftrtneii.
^^^^(Jitter|iibe«QÃitpmen bebaiffed auefj fetner^Totree^ ^^ition/banwieee an,(»m felbflifi von^5ott^omponirt.
4)arumb fofoifmanogewinnen in be« ^cblt;n/in ivefi« .djen man bas .Fjelp fc^(ec(jt vnb â iepincn grabt/i« benen fein QBürin naebfofgenbt waebfen/ober ^^gt;ebabcn/olgt;er bergfeiciyc. lt;So eo nun a(fo gewiinnc ip/fo foH mane (egen anff bie IBum« ,beninbcnn7Bürmtvacbfcn: atefieljotftbegibt/bao anp ver^ tvar(ofungvnbböftr2(rpnep/fo^arbirer vnb^jiaber brauch vnb in ber ©eÅonÃeit Ãaben/meÃî verberben ban gute machen. QViewof im (Somer/fonberltcfjc in ^iinbto Stagen fielj fo(elja efft begibt von^îgturzfo ià ($ boc^ nn^r aHein ber vngefefjid* ten2(rnntp febufb. Ão^abi^e auef? tvel gefeben/bafjfieim QBinter anclj geTOacbfen.feinb|nfc(enb(ie(j/an|f iÿ. QBoeben einanbernac^/feften SKotgene vnb '57att)f6vnbcr ein-^anbi voö anff einmal (heraidfcr nemmen: bae gefcf?icbf anp ben ver^ bempfffett vnbverpecftenQ33unben. ^lefefbigen'Würm aber foUent mit ber ('»erforara vertrieben tucrben/ bariiber gelegt/fo faHenb fie vontf TBimben. âîïJnb wo aueb me^r foftber QBiirnt fmb/bie aup ^cult waeljfen im ^eib/vnb nuff ben ^abel gelegt/
^unffc CapiuK 1^9
Ã6 (rdbre au eb Ãiniveg.^tbcr man ftll Do cm »nfcrfc^ctD tviflTen/ Ãôûnncrt/Da|j fie nùfjt ad auà Der putrefaetion f omf menrOrumamp;maanitawfj Der Putrefaetion fompt/Do Ãtfffe eo mt/iÃanimD foU )bm em2{rçt Dermaffen ein ©rwnD machen/ wao von 5âeü(e oDer nû fep. 2((oein (frempcIi^^irfe^enDDas in jtdfen îüurmmerDentonD wacbfen/Diefefbi^ ^ürmmerjâ Den aua(fo genommen mit Diefcin Ãrautt : ^n fokker geÃaff auch iiu ;^(cif(h.2kfo auch ^knfe^sein jokhe^pevation auch bcfchchen maÃ: mo cö nun alfo i|î/Do fottmanôaHcinvbes Die Jpautt kÃen/oDâ auff Den ^7abei/fo rikten:fie abfîatt: ^i^achi^ foiÃcnDtpuiit einer linDen Purgatiott^r auptrciben. ^ann Duö iÃDicineri|l ^unp/Dao man Die quot;wiirm von fUtt treibt/' Dao thut Perforara am aüer |îerctïfîlt;»lt;
gun 2Ãunbcn/ gfrflofRn/ gevfnitfc^cnâ
Pntgt;5amp;etnbt:u4)cn»
quot;^mÃiîchfîen Perfwatam jn bringen in ein Sfr^nepjuti ïöunDen/ijà Daû Der fubtikà onDDer grunDIichfl Proee^/ »cn mekhen all ïöunDen wnD @tkh ÃehfkttverDcn/ober
adanDer ^kimep/vnD iftaffo: ^aö man vom nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ein -öet
luafhe/vnD nachfoigenDt DaffdbigOelvomSahmen neiîRez »nDXerpentin Dar^u/eina ah vi( ab Dee anDern/fchütte Darik hereingutt^Ovotten K^etn/fapaifo Die DrepmiteinanDerficDt an)f ein iofunD in XÃcimDarnach fod man halb fo »if 'â i^aumöt Dariu thun/Daö nemfep/'ouDaber mitJîottên l^ein ein^unO fieDen laffen: 2Ã3 îninn fod man Darein t^un Die ^-Ãfumen von Der Pei forata gar â¢ed anfiiden/vnnD iviDermit quot;TÃcin fieDen htïrnauflr vj. |hinD/alfo Da^ Der îî?ein gar einficDe/vnDadein D;cflive^-ÃelvnDDer 'Xerpentin Do feinö. Dann fodraand feçenan Die Tonnen au^ein 5Jîonat lang : Darnach foUo ge^ brauchtiverDen/ngt;ieDer uachfolgenDt protefi aufmet|î,
©oipnifht minDer/Diefe (forrcetion bringt^ noch höher tn ©raDjitrheilung/omiD iji affor Xao manhmjuthue H»rcs Cenuui cæ,C9îa jhr/ÃIîcprauch/îÃîprihen/^Jîummien/vnnD lt;0 inaÃer map.wic obfîeht/bereitten.
2(uchijîDaogro(; ^u mcrcFcn/mennTerpcnnna deftillara genommen wirDt/onD mit Den '^(umen anaefUdt/onnD an Des
Ido nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;6. ^ö^lt;ttttt«
©onne amp;i3Cnrt4.2!Ão«at («ng/öarnac^mie
i.îiXottat an ©onnê/nac^ öcm allem mit Ãalb fo utl gewefc^c Xerpentin vermifc^t/vnDaber fnrfic^ felbfl an beröennen bt^cnert/tà ein treflrKc^er@e4ber 0gt;a(fam/{u allen ©eaber ^unben/iewart b«e fetn@^tvetnen Ãernac^ fomp«/»nnb lencfjtbas ©eaber infammen/ bae feine .Ã^affte bebarff/ vnnb »enbetfur/bteÃrümmivnb â¬Ã¤Â§mi/ivo (a§m ^«nben feihb ©berwerbenmóc^ten.
lt;Se ijl anc^ ntt mmber/ee werben o^t ^«nben ge^awen in böfen^eic^en/affo bae ein Heine â^Bnnben jum Xobf ge^t: ^0 felc^ ^wnben feinb/tdbtlic^ an f^m felb^/vnb boe^ nac^ ber Ãatt ober nac^ bem ©libnit tdbtlic^îbiefdbigen ^unben Ibllencmitbiefemnacljfoï^enben'^alfam ^e^eilt werben/alfo bao man neiBe O lei Laterini,»nb füll bj an mit ben tinmen/ (a^ Ãebn an ber ©onnen o/.to^vnb wol trücf en »on Blumen/ »nb wibernmb angefüllt mitben Blumen/aber anff »nnb bae offe tÃun/atiflTvj, ober »ii.mal : @o wirbt ein folc^er %a(fambaraup/bae ee in fokken tóbtlie^en ^unben aHett fürfomp^/onbmae^t fie »ntdbtlicl^,
©art^'follent/^rauc^wilfen/baenoe^ einanbere bo ijlAiiflr ein ^Ãatfamifc^e art§/welc^e qetrunef en foil werben: biefelbig Q3alfamifc^e arth i(l bie bep ^unbtari^nep/einiw« nemmenfitr alle^tic^ »nb inwenbig «éeibwunben/ober inbilt; .^auptâliber gehangen : wirbt bermaffen ein Ttr^nep/bae anc^ bergleiefeenonter allen ^unbtrenefennifbf ifl noc^fdnmag. Sönb wirbtalfo gemac^f/bae man nemme *^eip Ãvee^olber ó( j.ib.@anet 25oÃanttô@aÃmendl i»âj38ierling/»nnbfüll biefe jweç an mitben ^lnmen/»nb anberConnen bigeriren nad^ gemeinem^rauc^z'vnbwiber awÃtmtfen/mit anbernanfük (en/»nb alfo bapauc^ ettlic^ mal t^nn/fe me|r/ je beffer/vnnb nac^fotgente getrnntf enz-'wie ber brauet ijî »nter aÃen ^unb^ (renrfen : wap bae nit »oHenbt/bae wirb »on allen anbern nepen »erlaffen.
©otfljeïXefept^eigic^allein barumban/bae fein@(riben⬠nodb 2lrpt bamit nie »mbgangen ifl/ fonbern mit feieren beiöo^ fen/»ntücbtigen »nb »nniUen 2trinepen/ba^ fiegnt QBünben tdötlicl) gemacht Ãaben/»nb lebenbig â^Bunben »erberbt : ®a^ mit pefole^4ajîer»nb betrug nit weitter t^ôenbt/Ãab ic^ |îlt; ^iemK
â âSua Ottfft iCapttcL ⢠mi
niif nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;gemant vrtl» geóffnet/ber Ãoffnmig/fîc
î)fn3 brauchen vnl)fo(gen/»iib manchem ^oïöt ober anderem SOeröerbenbomit fûrfommcn/i)nîgt; fic^ beflern : nic^f mit jÃrer â¢Â»ntûf^tïgen Strçnepen^ôtteo ^tfbtnuj^/bno ffî/ben SDâîenff^Ã^ f0 (aÃcrhcb oerberben/fetn '^eben netnen/ vnb fetn ^tfunbtÃcrt î @0 boc^ @ott »Oüfommene gutte ^trçnepbefcba^en ^att/ bio! felbig nemmen/onb (eÃrnen vnb gebranc^en/i)nb ntcfet mttber ^(rçnep/btc @ott barju nit befc^aflFcn batt.
57n^rt ïfï ber Protêt ^ii brandden tnâÃÃunbcn a(fo/ baomâfltt memme bû ^affam/ioefcfjcn man b^aitcfjen n?tll/»nb treülf fhn warmmbic^unôI^bKbctft mit ^cQfp^fein »on (cminXû** f^êrn/»nb btrmalTf n Ãalten/bao fur »nb fur feüt^t »nnb bttg â¢bieib tn ber'^unöcn/onb nit troef cru SOîit bem ^unbtrantf/ ôll îOîoîgenzîÃ'îîttago/'^^aébfé /xin Xruncf tgiin/bao tÃzem
»oHnufe^ent in;r.löffel »oü gute IBeino/vnnb alfoall mal O.iéflretoontrtneffnauif ein mal/-bao macfet jim Xag 6. '^öffel/bif ^it enbt ber Reifung»
^unijl nït'toeliïger/eo t'flaiielj ein^dtfamifcbe arfb inonen â¢ben »oibemefbten ?vctepten/a(fo bi ftevon bem kbenbtgî ntebto fünfen (Ulfen : »rtb bo mercFent ein »nterfcijeib in ^affam. ifinb '^affam/biebotobt Ã'Orper behaffen : IÃeitter aiie^ --^Sal# fam/bfeirrt tobt (TôîperbeÃaftavfonberrt btc tebenbigen/ ba^ fie nit faiifen/fonbcrn gefmbt b(eibcn?5)iin ifl eo ein greffe gcrtt/tt)o ein ^ri?nep beruft ben Ã)ïenfc^f/bi emit faulen mag: blt;iî bowerben fein offen ©ebaben/feinApofteiBataf ein ^(^ eeratton/nocfjtricbtobergfeifben. ©aranff jagenmtrnun/|§r 2(rçt aK/too ^abt ibr in affen cwren üverepten einfofe^eo Corn* pofitum^baofurfOfelje putrefaetion fep t* 2(ffo baovom febeni= Jbigen »irbgan^î niefjto fanfe/afo an bem orf§ in P^rforataiii? îîu^n wer ^atto (fomponirt in bic iîrafFt î* ncniftc^ iÃr nit/ah (einber'öbrtg.2(rm.©arnmb fobebenefen eiicb/bao ;)fgt;r nic^t perbenin twren tgunben/bao i|î/in cwrenfaffcfjen Gompofw tisfonbern gebencf en/bae ©ott ber ^omponiÃi|t : vnb erfo:^ fe^ent bie31atiir/»nb nit eioer bofle 'â¢-Ãnfblfabcn/in benn niefrts i)î bannein '^t»ci|fdj1ricb/wao,|^r tn ben Jînoplf bringen/ï^o [IÃ/] in2fbamo ^CÃiirtter.
©amit iu^ eneb ber ifompofition »ntenicbt/fo wï|fent/b.j in 1*40 erÃe Compolnû ^inju foifent^bbirt werben bié ïyriacas,
X7)
«1-
Metrydatum eledum,mi{ famptanöcrn DiaphoreticiSjVnÃK â¢nit îxnfcibtgctt btgehrt an îgt;cr ©onncn böa Fimocquino, Itac^fojgenöte gebraucht / une öaö anfcÃcn ber perfón iÃ/ nac^ixr ^0mpte;ion^eÃa(t vnnb bergtékten/bap tc^ ben^c^ en 2tr$ten befelc^»
©otflauf^vonnébten^ttwijfen/baevon btfemÃrattttvnb Ã55(nmen dn 'Gaffer ^cbrennt foU werben in aquaMaris.âfîmt lt;(î baô ^aOer tn allen anbern Ãiirfen gutt / waö von bir Per*-forata gefebrteben |îe§t : wtewol nic^f jwm fïercf t(îen. âïBo aber tticljf fonberltc^groffe noÃtvotÃanben were/bo ma^^wol^t^ ^rane^t werben getrunef en ober au^wenbig gebrawclj'f.
@oi|l anclj lu wt|fen/bao btefe ^alfam ein jeglie^en ^etn# Itruc^ l^etlen/onb alleo w^ ^erfnttfe^t tfVonb wj gepanbe ^lutt. tttac^/bao jerfretbto oÃn febaben^tnweg. ©olc^o^Ãaft mte^ gelMpanän^etgen/waoicfjprobtrt bab »on ber Perforata, â¢tnt bapbtevnnü^en ^veeeptenverlaOen werben/»nbbem ree^^ ten ©rnnbnae^g«ngen.^berfbQ:feltff^finb^aberonbQ5ar^ fctrer/ebe fieo annemmen/ fie erwürge» e^e ent gan§ -êdger mrtr jj§ren;fälp^.en2(ri?nepeni
^on {)(m Sögitcten..
(öet nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;allene
^treten cm wunberbarlte^ tm SSRagne;« ten^ugepellf/onb btefelbtg, mt verbotgen/font^.'â offenbar : boc^ fc offenbar / bj mano wetfter bü ⢠fputiren mogvnbinbao^eref fuhren, ©an»; ©Ott legt ein btng bar/ntt fo gar fewet/aber wol ^erbijfen/Iap; tone barnadj weitter grüblen/fo lang bip wir fotnen ai^an^en^ ©rnnb.bi|i ^um (fânb/alfo ip eo fein gefalle, ^un »om SKagne^ â een ;u febreiben/tp von notten am erpen bie eilt;er Ãrafft/ble (t: lt;m nbsp;nbsp;nbsp;felbp er^etgf/^nerjelen/bemnacb bie anbernÃrdfften fo '
in i^mi finb.^Ãan bae ip ein gro^/(?ifen/(Stabel/an ficb'^ieb?/ ' «nb von fb»t febren/bj lap man etwao in tgt;')latur fdngt;'^itn ià : |iergji|ftttti«4rgu»wtttt» bâgçpoic/biewal vnb er ^ipn vnbgt;
^tabetï
?öi)m ^lt;t^nefett/©d8 bf, £â(tp;
^tahèfan fichiéucht/fo muà erinnerfich'noch meht ai^th ihm h'aben^iefefbigê auch an fleh ju jiehen/nif alldn bao (Bin/ bao anber/Dunb noch mehr bar^u/fofeho [iÃ] hie ^ubefchieibe»« ©Oft hatf geben bâ'57atur ihr PhPfn^nomep/ihi (^h^t^mancep/ ihr ©eometrp/ihr Signatum : 2luà benen nun foll ber^irpe wot wiffen/wao fein 2(mpt iÃ/»nb waoim feibigen iÃ.3(ber bj muà ich befennen/bj ich bià auff bie Ãunb»o« ben 2(lten3r^fen nit gehört noch gelefen hab/bj fie einicherkp nach oibnung b 3lrp* nep baher in Vit Ãirt^hei^ fofüten werenbt.ïÃann ihr feiner fan bingcn nichf 6 : QBao wollen fie ban fagen »on ben .^eimhgfei« tenberfeibigen bingen sâ ^er »on ben'natûriichê bingen fchreibS wtU/öerma^fcljmbèau^ öctn Signato, viWùaffdbig a«^lgt;c»n Signa crfcnntn ; (Sonfl tfl Cô «Kcô vmb inôgcnbt wèf prl^en tnj^ren ^crcfen/tvûtvent^ fKau^ncf)ten/lgt;aÃ,^nnrt »tcfanftÃe/cöÃang wol oÿvM'57im aber borntt vomSöïagne* f en/fo vt( onb tcfj »on fanent wegen bfïenöt win [»nö] erfaftren Ãab/ fag teb alfe/bao tm îO^agneten fotebe J^einthgfett tp/bas wan oÃn f ^n ntebtó wof fan au^nebtè w beti ^rancFb^tten/wrt »on ibnt gemetbt woîben : »nb ià ein foicb bapffer frep @eità fiir (in ^linfticr in ber 2(n?nep/a(ö feiner mag weitt »n^breif^ nicht.Ãnben/»ort einem einigen ©tiicf fo vici iu^anbkn. quot;IBù ich ibn aberan^th«i/a(fo Ãnbeë ihn in ihm feibà ganp aU Daii/wo (» nohi ift : aber weiter fein bereitfung furmfehmben/ îgt;amii »ttb er auch weifter^u brauchen fep.
Alibi inCopia^vt in Litera. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'
Hæcîta ld Verbumii» ipfo habetur Auto-ÿ^pho.
ItemCorallis.
Item de Cardno Benedido» Item de Antimonio.
Sequitur
©tcbciWf ffaptfcL
^om
h^^tpz mitoici fcl^amen wunberbartichen S^ugenbu te«,« nicht ,al{ein bcm 3(rpt/|uiiottur|ft, feiner «Ãran^ (fen/fonbernauch ber 4(chimep5wlt;iner groÃen jantafepvni^ r 7) n
464-, -r â
â¢Operafiotti 2(ucà anbcr mcÃir Xugcnf/ Otc fic^ öattn witnb«^ Carücb^burc^ ölt;n@f^n)cffel bepnbê/öcrbaiïip lgt;lt;»$ Kc^tÃ:rbt^ Ãar^.èarwmb fó wtU fic^ gehVen/baa ntt aUetn von blt;n3(r$^ â¢ttptff^cn Xugcrtbcn öca ©cfeweffcla gefc^irKbctt werbe/fonf tern (tnc^ von Den 3llf^tmtptff^t/, vnö anberni^ebentugenben ine^r trt anber-^jitnbf terung vnnb \94nbe( betreffent. TîuÃn ià tiitjininber/vict ià vom©c^weOxf gefcbrieben/aber ber rcc^t grunbtber reepten ^Tugenben nie getroffen nod^fitrgeÃalten: vtib baa ià b.erfeibigcn ©cribenten vrfaeb/ baÃfie alle bing |af ten wotlen beffÃrfiben/vnb Ãaben von f eim nic^tô verÃanben î lt;twaa geniacfjtvnb gefebrieben/nicbta aber vom ©runb/ober 4«ft ber rechten '^(rtà vnnb (figenfebafft wie ein ©cbteiben vnb S)eÃribtren gc^n foil, ^ann (le ^bena nit verÃanbcn/bocb fo '^ücfjcr gemacht/ oijjn ein©eel vnb' o^n ein 05eiÃ/a(l(in in ^itcbÃaben geÃellt..
3cb will euclyala ein rfabrner/vom ©ebweffel fiirbalte«' wein i» nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;bingen/waa im ©cbwcÃ^el iÃ/ber 2lr^!gt;
nep ^alben/gucb ber ^Kebimep/vnb ^eben^anblungè. ©o fo^ lt;entf^r,baa wiffen/aUein â¬5ött mu^^inbern/im ©eljweffd' ftinb wunberbarliflje .^dnbel/fo treffen (ic^/baà fieb baa natura (ie^/fiecbtitnSVJenfcbengnug ^uverwunbern ^att: ober aber/ fb eo ©Ott nit ^inbert/fo ià ber fe^i in ben ÃttnÃlern/bie bamif vmbgeÃen/eo mag wo! fein^ £gt;ann bieweil ein feglie^er ber ©c^we^en fan/ein 2tr^t iÃ/ein f(gti(l}er/b(r allein ©efewebew faneittgt;ä(cbintià iÃ: 3nà bem folgt nun/baÃbie Ãünà nicht recht mögen her^r an tag fommen^^uhn ea fep webera ea wol^ ' (e/ÃjiÃbjbergrunb/baa i»n©chweffelin bepben^aeulteten/ folcbe -^eimhgfeit vnb Ãrafft feinb/baà 0e niemanbta $am ©rnnb gar bringen mag: vnb fo greffe îî^ugenben/b^ fich men* niglieh barob verwunbern muÃ.^afiin ber QBarhetf/ nach al* (er li'rfarnheit tn levben j^aeulteten iÃfo vielen merefen/baa im ©ulpbur foIche Krafft iÃ/baa nicht viel mehr ©tüef feinb/ bie vber fhn feinb/eber borh et waa gleich in ber ^r^nep vnb 2(1* chimep.l^âr Ãhenbt ben nbsp;iftöteltm, ber bo fagt/man möge bit :
Species nichtvenvanblen: berSulphui verwanbleti ©o noch» berâ^iärt Ar-ftow lés (ebete/folteihngar nbsp;nbsp;einem boppeOlar*'
ren machen/mebr biinnfbrt fein ifraw vberwunben h^tt.
Ãer e»n.4r?t*tÃebet «th 2(iehimiÃ/öer foH benSuiphur nit p, ' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tjr braiu^
Gtbcubc nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;16^
iMHcamp;ftt/wtc lt;r an jÃm fcfb^tflr^onbern ©epartrtfn fein Ktf canüjVomSönfïat fuubcv gtlt;wcRl?cn »«b gcfcbKöcn/bj lt;r weramp;c tgt;a^ gctvefcljcn / vnnO werbnn fcmcriTu^fnbtweiO'cr Dann ber ©f^nee.JÃarjuge^éîtYfopuSjamp;aaifî/OûÃunjlSeparandij tKôâhnVon after ÃerYfopaicaë|l/ tnDer^ld^mfnvnlJaf^ (er ©equeÃratton. 3lo^ aber t|îcerj^u Dem gemeinen Suîann/^u Dem qjememert\Ã)anDe( em trefiTfieb Ding, ^«Ãn aVer/Dannt tc^ eucfj Den s ulphur wof a«Ã(eg/»nD juverÃcl^en gebe/wtli le^ am erÃenjDnvnterfebeiDenm feiner Olatnr: ©ann er fommt nieljC von offner COîntter / fonDern von vielen wirDt er geboien : a^ rumb fo batt er ane^ Diuerfas Operationes^Dj tjVer battmart .eljerle.^ ^rfb an i^m/ntcbf «ine wie^bieanber/etnfeblicliebefonif Der. il^oitiit DerSlrbtnicbf fn^le / will tebibnifnr^alten fein 3lrf^/Dleibmin Die ^r^nep Dient :52}nD Dem^lcbimiÃen auc^ fein 4rt^ / Die /^m in Die^llcljimep Dient : '^nD alö Dann/ was weither iÃiu gemeinem J^anDel/ ancb^anjeigen. @onuÃn am Q?rÃen Die '^ntehiebf Doi^/alie Dann vom Iraner? in Der 2lr^«* nep/ vom Q3ra«cb in Der^li^mep / »nnD vom ^raiiclj in an^â Dern gemeinen Dingen / alfo/ Damit (leb einieDlicbertnn feiner Operation tvi|fegert«gfam$uver:ie^fétt 7 vnnD o^n^nf^lini ièmîttwanDlen. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'
©ef($kçbf Deà ©mI^* .
o o|ft éïn îDîefâll/ fo offt einanDer ©cfjivefel t i^ann Sôîefall nicbt/Dj oÃn OnlpÃwr fep î Sürfafbgt; in breien ÃücFen Ãebet ein feîgt;iict)6 Corpus DerSÃfetal^ (en/imSulphurejSalejVnDMercurioi'^nDin DerâPérfeetion Deà CVîetallen oDer feiner ©eneration folget/Dao Der vberfïÃlfï^ ge0cbttâefel ÃniDanngetÃonwirDt.iÃänrtiugfeii^erweiÃ/wie ^br febenDt/ Daoein^^nÃweebÃ/ nidjtallein ÃefurÃcbfelb|l/ föhDern ein ©cball mit ibr/ ein .Oidfcbt*t Dergleicbäi.» ^ao ià gt;nbsp;niiÃnDervberifuà öer'5?»Ãen : ^oeb DerTQnffenjnewKr^êw brionifdjenerbaltnng / wie Dann in Der@eberungtvöl|«ver^ Ãobn iÃ. ^a;6 fag icb Darumb atlein/Daofo vie^fbnD DerÃS^etnb« (en feinDt/ffe irtêlancb anDer 3rtb Deà lt;3èbwejfVló/;ein ieDlieb«: itt Die 4rffeiltet ïiXetall^. ^lfo weiter anebtiiebt alieiÃfo kef I s â . u] , /â¢' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;- .:r,'
'i
b«r OJîctcrtktt/fô wtdaucfj Der ©utnctt / fo vtc( aber anöev lt;»vlt;$ t)cp (Sufp^ure: 4)an aöe CorporajNc in iÃr @«bÃan? gcbnö/ tgt;K feinö aUe auf: öeit èemcftcn öKpettÃebeKn/öarumt» fo ^abcn ÆÂ« auc^ bû Q;mbnemf^cart6. Ixni foîge «u^ttOfitî â¢^«(pburcmbcutUc^crOïamm/aUSulphur Embryonis de Auro, Al gento, amp;c. de Sapbyro, Marmore, amp;c. ^cp bctW 57ammc«'Embryo tfî juverfïc^cn / bofon ein Sulphur go â incrcft werben/ ber bo fomtnt von ettter ®cburteiner ^ruc^f 5 ^®te fep bann von ^ecaUen ober ©temen. SOimb me^t allein Me iwep/ fonbtrn auch alle art^ berCoipoialitetenz aleSöó (riol/2llaim/^C!?argafit/QBifmat/ Antimonium, vnbbergleô c^en wao mehr ifï/^attalleo inn nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Emb^onem , ben
bann bermaften follgeetanntwerbennachfeiner ©eburtt^öa® 4âfl/ nach bem/ au^ berner lommen ifl. jÃann anberfî ifî Sui;* phur Embryonatum Martis, bann Sulphur Embryonatum Vitrioli ober lafpidisi-^^ber auch von bem^nbifche gewacho/ alamp;von.Ã)olp/Mreuttern/vnb bergleichen/ biealleein folchen «©ulphur in ihnen haben» .
i^ino mu^ ich euch entbeef en : ©ich begibt viel / bao ein fol* , eher (fmbrionifcher Sulphur,îSgt;îetalIen giebt/ vnb nicht bie ^iÃen/ Gemmasmebt/auch laufter vnnb flaar / auch anbeM bingbergleiehen : SUrfachen/bao von berfdbigen Generation/ auh ber er lommt/ettvao mit ihâ^^ eingclepbt wirbt/ein Spiritus vomfelbigenlt;2^oîpuo: Sönnb nicht allein ein Spiritus,fonbern =lt;mth ein oipoialitet mit fampt fhnt / hoch aber fo fubtil nnnb flüchtig/ bae fein ^'etor bepohn mag : Sönb aber oftn bie â^ul* xanifche Operation innbcnfelbigen ÃJïetallen gebracht wirbt/ au^ bem eo ifl lommen / vom Golbt in Golbt / vom Q5(ep ju 25iep» 2(()p)auch feinbtetwannvnb nochinben Gemmifcheit Sulphurcis Erabryonibus bereittwölben/ bao bo gefcheibcrt feinbtwoibenvoneinanber/ einXobter Sulphur ohnÃrafff/ Wb ein ebler ©teinin ihm/bao allco bureb bie Ãimà erfunbe« iUnb erfahren i|l :5X?nb nemjich berfelbig ©tein/von bemer ge* «efenifl/ von Granaten em Granat/ von^aeinthenein ^a* einth. Biebing aber all will ich bem pweef ber 2tlcbimep befeà lt;en/vnnb hie allein biean^eigung thun/ waOibie^rfiihtuh^K gebeuhaft/vnnb bewiefen in ber Ãunfi/'lbtche^creta jU fin* Mn. ^arutWr ^chi»twÃ/in folchem fuchtn/wbl fvlt am erfîî
«rfiinbi^
©Kôettèt iCapÃd, Hr-
wap Embryo Do fep/ baô cr balfefbi^ / vnnb fem t»nï)cre fuf^.@ome(tp nö^n von einerart§lgt;fp @f^wcfdège# *£.
I ticÃt*/ feine Ãerfommene Ãafb. QBettÃertft noe^ ciwariÃ/anf# £fcrlt;2gt;r»⢠fertÃa(£gt;amp;eren bteic^ bageniefOtÃab/ von|Ãrfe(f^(li ^iB lt;uc^aiïe)e$tauc^tgt;effF^retben/vnlgt;naf^fo(genîgt;tOteXngen in ber ^rpnep / vnnlgt; ïgt;ie tn Der ^Wc^itnep / vnnïgt; ïie in andern ^ebenfunpen.
^ber bae attee fo Ãatf ber ©ufpfinr noefe einbefonbere @e# neratton/ oÃn aÃeönbrponife^e 4rtÃvnb?gt;7atür/ affo base ⢠cr von nbsp;nbsp;nbsp;fetbfïein ©ewee^e ifl/ wie ein^ueben ober
Ãue^ von fetbfl t an befonber Genus gefcbieben von an^ fern : 55er fiei^nnbn Sulphur Minerale:,45ann bteferSul# phur tfl ein lt;^rp an nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fe(b|l. â^Snnb wie bie 55L?n((antfc^}e art§
fte ^rp (ernetfebetben / alfobaaberreeJjt Corpus fommvom »nree^fen/ aà «Silber vom nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;aÃ^fenvom^rpt: 2l(fb
- i^î tm Schwefel iïr$ auc^ ein Corpus, baffelbige foQ vnnîgt; tvirbt auc^ Ãeraup gejogen/wie ^pn von feinem ^witter : 55ap felbig Corpus i|l ein Sulphur Minerale Jbaeifl/ ein Sulphur fer vom Ã:rp fommt. ^u^n feinbt bep toulp^wro aneb vie(erlt;# fepare^/ einernie^twieberanber : Sonberni^rfeÃen/ alleu faovno bie âJlaturgibt/ baoip/ ein Ãblie^ Genus bau wir »on ber 57afur Ãaben/ifînic^t in «2?in Species gefept / fonbern' in viel; S)annnicl)t etnerlep^lep/ nicht einerlen^iipffcr/-nicht einerlep@olbt/:(. 211foa«ch nilt;tfeintrlep échweflrel/
Probiert/mehr vnb Weniger/inber S^iapht# nitetvnnb ber perfpieiiitet. ;©ariimbanch bieîîugenbtinber 2lrpnep anberp jiifhchen feinbt / niefjt ineim wieimanbernr Gleich fo wol auch nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;21lchimipen viel noth
djcvnterfchetb^ti merifen/ bamitbaebie ^Irthwol gefunbe« werbt/ ^Hbem/^ubemmanobrauchen will, à lfowrflanben* fnihn gnugfam von ben ©efchlechfen bep SchwefeÃ/wie fein Slrthipvnnb in wae ©epalt er5« erfennen fep. So follenih*^ auch noch ein 3lrth wiffen/bao aber ein befonber Secretum ip/ Ãffo : ^ao man infer Separafionber ^Uchimep/Solbt brii^t »onn feiner Coipoialitet/auch Silber / auch einjeblicho S9^e# fall/ @emmen/:e. vnnb anber / von bert gefehrieben ip/^ von« fenn Sulphur geht / Sulphur gemad)t vnnb gezogen wirbt,-Sulp;hur Ãurij^ulp/iur lalpjdis, .Sulphur Vitriolij Scc»*
I
168 ©om
Sécréta be gebrauche werben/ foïfî ^bof^ in folf^an ©c^wefcl ein ^ctmKgfeit/berÃkicbert «tebt îfîâ ^^»rbep tf^e b(etben/wte fie gemacljt wer^; uen : 3à nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tcfc^reiben / ee gc^dn tn bett
Viilcanum,amp;c. ^beraifo ]^4bf ,§rjoon breperiep ©ebwefcT: $öon ben brepertep will iebtueb für^mbertebten/wie i^r 2lrpe/ wie )br â^Icbiwipen/wie j^v ©aponijîen bie braueben foUent/ .ein ieblifber Ãieifb eben/ber ibntbient vnbfüglicb ip.
tgt;en ïgt;vfçerla} GcÃwcffel
â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;, Jftttrt' Si(vQnlt;gt; jU5e.= , ..,'
tbraufbtit« nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;' s
De SulphureEmbyonato.
lt;^lnati, foUenbt jbv beid enbtliebwiffen/ baeer ein nnW lt;s\^ 2-ugertb batt aie b«e / von bem er f emtnf Zbae iÃ/ von feinen ©cneraten:?önnbx)erÃanbenbao ^jrempel nm eil(er er «» Ãen.C^in^uÃ/DteiÃan ibr felbÃnlleinetn^ern : âJlubn b«ttb^ J^ern in fbrn ein 55upen/ber ià wie bie ^uÃ/jonnbeiU weit von cinanbenÃnnber ©peiÃ/Ãer ^ernvnnb ber^it^e/ alfo weit .bao/î)»e bntt aber ein ónber^rtb/ait cb fo weit/wie fiebbao Cor pusfrbeibtzalfo auebbie Xn^enbt : ©arnacb ein ©rune^ül»« fen/ià aberaifo.^lfo aueb ein ©rentpcl von ber:ÃeÃen/bie aneb 5WO Jjiulfeben butt : $Ãnö al6weitbieÃeÃinenitn 2S)Jnnb von einanber fein^gegenben Z^üff^bjcn/alfo weit auebià vonibne bieXwgenb. ©arumbfofagiebba^/bao SulphurEmbryona^« tambergletcben ià ein 'iïînreinigfeit von feinem ©mbrpon /vft febeibt Ãfbaufb a^fo weit von ben reebten feinen Generatis, fo weif vn fiebfdbcibt «'Vemn/ nbsp;nbsp;nbsp;fen/ gt;^ubÃan$ vub^iTotporali«!
fef. 5)arnnib fo foil man miebtfncben in J^nlfcben bicS^ugenb ^ep Ãerno: ^öao iÃ/im Sulphurc EmbryonatofoUman nicht fueben ©olöt Xugcnbt/'(oi(ber XnÃenhf/^pn Xngent/ pjfer Xiiaenbt ober 0cbmaragb Xucienbt/ober Z)paeintb Xit lt;ÃenPf/if.lt;5onbern-man foUbao wiffen/bao ba ein anbere iTu-guidt iii4u Oer ^rnnep anjuncinmcn: Söiel iXugenbt feinbt in btefen ^ocb'^efein/cin jeblicbet befonber. foüeiibt /b»quot;
auch
ölt wiOlt;«/4m «Uer erflcti ^uerf cnncn/b^ tn ôtcfcn ©ufp^urtt öden cm ritus ArfenicimttfaitflFt/ tndmfubftUv öönntm önbcrn: ^rtc^bemvnö öae Generatum jfï/ ö(fotfïauf^tgt;(r^ fefbigStrfenic Ã^twönttauflr Realgar, cttvannöiiffOen-bpc/i rtin'crtten/ ctwann aiiff ben Ciyftallinum amp;c. Sab baruntb? bae ,Ãr foden Naturales fan/ nief^t lt;3op^i^ fi(n/vnDföUent)Ãie Natur ali i er f(nnâ¬n/igt;anutbaô fie tvi^en/ Wa0 ArfentcumfeptnÃetrtSulphureEmbryonato, batntt pC mrtbem SCKenfc^enniebtiwötberifib vmbgangen. ^berabfic â ieiift fnnbe/foivtQent |ïenur»on5tr4rtier@fbâ^e|fei:'gt;ï?nnb wann fie ilhn nicljt bitten nennen / fiefentten jb» gar nieljf» Ãarumb fi) follen i()r weitherwiifen »nnb verfîanben / bae ffir bte bing inn ber'57atiir woi ernennen / baniit vnnb j^r nieb( SDîôiberfeirtbt/ fonbern init Q?^riÃ(iebetn ê5etviffen Ijanbieit gegen @oft vnnb ber IBeif : iDe| fb*' -^po^enfrljiiiert 2irb( ^Ãeutfeb vnb lüelfcb / wenig ae^fen/ wen |hr nur @c(bt ^abt/ foifîalfeôbat^lfbvergeffen^b** ®ofte^/ etverovnnbber'Jîasi tur ©cb'^pfferô.
@0 wiffent nitftnvort bent Sulphure Embryonato ber COîe^« taïïen/ bae inan vonf^m fic^tbarhef? fie^i/ wie berfeibig Sul«i phur fein Membrumin bert francFbeiten fo tr effen licljf vba (it vnb wieberbringt/vnnb wie bie ©ieben Membra allein ïO^inc^ raliffbe 2(rnnep bebótffen in flbren f ranfF(gt;eiicn/ vnb niebte an^ berfï. 5)aranfr fo fügt nu^n vont @olbt berfeibig Sulphur bent fernen / vont@i(ber bent/;)ir«/ vont Ãnpffer ben âï^te^ ren / vom quot;^(ep bent ÃDîilç/ von Ãrifen bet ©allen / von ^nn ber4cbern/ von Argento viuo ber Zungen. 2(berbaoa(leb «Heinin©inerfrdcbbeit/aloin Suffoeanone bcrfelbigcn ©Ip bern / bie ba were von â'Ãberfluà einco 51»^ / berbaÃelbige wollte erflecFen ober ertrentfen. ^nljn ifl er gar wenig int branch / «Hein von etlichen fonberfichen/ barumb feinen wegt; nig gebaebt wirbt, '^^nnb wiewol gar nichts von Ovecepten finb tn ben 3lten ©eribenten vnnb z\em ul is, biefen @nffocatio«J «en : '57ochfowiH fhf feiner biefen ©rnnbt lernen/ bicfe.Sul^ phura Embryonata jnbereittert vnb ben.^rancFen jn^bmi^ niflrieren ihnen/ vnnb Slpplicieren von anffen obervon innen «n/wie eb bie nottiirfft erfotbert. barumb fo fchreib ich ab {(in Pi(f( (niiä( ^n^enDt / vonn wegen befi / ba^ noch fein
V7)
I7Ã
3(r$nep in ben Suffocationibus gefunlâcntà worben / bte bas-f^UC / ober móge tÃnn / bao biefe Sulphura Metallica Ems bryonata iÃunbt. fie aber weither für me^r Xugenbt ^ben/oolgtvon bem Sulphure Mincrali ^crnac^, ©annin «Uen âïÃertfen feinbt fîegtei^/ aber fïà rrfer/»nnb mit me^s tern folgen feinbt bieMetallina jugebrauchen/a(obieMines ralia Sulphura.
Tîn^n wteberumb fo feinbt Gemmarum Sulphura, in wefs ch«nbie@tein(igenbt: ^ibeinÃeÃenjn Ihrem 3gd.2ttamp;)hâf-fecht ein Q:xempe( vom ^bferfïein : 2l(fo feinbtalle ©fein in et* »vao gefaÃvon ber^atur/bao fein Embryonatum iÃ. im felbigen Embryonato ifi mihn ber Sulphur :©o nu^n bers felbige au^ge^ogen wirbt/ ihr h^bt nicht weniger 2^ugenbf/a(o: im ©fein fdb|l/abcr nicht im tragen / fonbern im2lbmini|lrie#-ren/aloein'ârçnep. 2(16,hr ffhen/baoim©aph9rifleinXus genb/ ben 2lnthrar htnttgt;eg nemmen/vnb jh« in ein Efchas ram |tt werffen vber alle ^foirofiff/ vnnb ohn ^oirofifif^uhw igfeinSuIphurauehfolcherarth'/nemlich/foervonbem ^ois' BU6 aufgezogen wirbt/aid bann Q;mpla|lriert/er thutbaffels big auch/ vnb alfovbergelegf.5îichf allein in Amhrace, fon*«-bern auch in Cancro vnb Perfico igne im anfang/boo mit eis fiem^poflemangehf.^arumbfomerrfenbt bieGemmas, fo* wir ^entfehen haben bepvne/ vonnbenfelbigen nemmen bie* Jîngenbf / warzu fie guff feinbt: SXInnbfojhrfie nuhnhabf/ alfo wiffenbt im ©ulphwrberglciehè biefelbig^peration. Sïîtï, ob gleichwolnicht fo Ãaref/fo ip fie hoch ba: iöaf ^lpplicierew. xgt;nnbbao©eparieren vnnb ©rabierenbringfebahin/ bao eo glciche533ircfiingvolbringt ©annallein bie (foirection vnb*â ^rabation muf eo bahin bringen / fonfl mag eo nicht [iin,. ^^ann wieichcHchein t^'xempelgebenhabim anfang/vonber-f^^epbiing ber.^ülfchenvnnb bef jtenidbei''^H|fen/ fe weif fepeovoncinanberi^lfo wiffenbt/ baf bo auchalfoijî, ©o« ober berÃern von ber^nOe*!zerbrochen wirbt/vnnbnimmer^ lt;in©pcif ià : 21 le baii fo ià er in allen Xugenben gleich benen/-biefein ^iilfchen feinbt ^lo ein (^rempel : ©ober Ãern vers-fcrennfwirbf/ vnb ein Alcah von ihm gemacht/ alfo auch eis-«es vonn ber .^nlfchen / fo fchwarecnfic beçbe / wao nicht.â jB- ^.armnb wo ich indbf z Xugenbt bev^ (üiibrpos/
©(tö ©tÃertamp;t CaptWt âm ©encratcn gfeiclj fmiamp;t/tfîin bcv ^cfïaff 5« vcr^îe^n/ fo öa? Generacum jcrbroc^cn wtrö/vnl) tu t,ic'gt;9u(«â (anififje Préparation g^cfûÃrt. 2l(fo mdgentgt;t wn adcn t^nibrponatcn »cr^elbn Der ^eminen/K.
Ã7ii^n »on Ãen Embryonatis Sulphuribiis tn btn CachL* miis, aà tnCOîargafiUn/Antimonio, S^afcF/K. fo{fcntgt;t)bl£ wOfen/ fo Ã( anftgc^ogcrtwcrbcnoonjbrtnCorporibusvnU mittptfcnbenöingen/ baofie ait^ bcrnwlfen on fc^dncn Sub phtv geben: quot;^nö naelj bctn »nö er ancb ©raötm wirbt tn bep Opcrattort/nac^ bent t|îanc^ fetn Gradus,vnb nadj bem Gra* du fein lüirdâangonb^ngenb. 'ïBiebiefernuÃnau^gejogert wirbt aiieb igt;ie anî^ern ^mbrponaten aü/ |tnben j^r tn bem begt; fc^retben von ber 2((c^tmtjÃtft^ertâïötrcFung/§te ntc^t not^ füic ^ubuftcn. iÃ.rotÃaberetttXngenbt/ baser auc^ nae^fc^tec^t tn bie Ge'icrac-a,fo Ãe oirnmpiert werben tn bte Prçparatta, ^itm anbern/bas Ãe ben Phlegmaticis am btenjîtti^jîenfeinb/ Virb fonberh'c^ Phthifieis,Pcripncamontis,Empyemaubus, VKbtrteimjebhc^eRTufii. IBas/mmerbcr ^latiirmügftcfjtà au t^u« / baffelbig bringt btcfer @u(p^«r au wegen vnb an fei» relate Ãatt. mlt;( ftgtdj bas mein ^dcbÃer QBuntfc^ we^ ' re / bao noe^ in ber Ãdnb/ vnber ben JürÃen/Sönigen/ »nnb .penen/ at s geÃanben tà au ben ^eitten ber Magis : @0 i würben bie Xugenben / fo wunberbarltc^ tn «tien btngen / bas fic^ ber î9?enfcb iitin gröÃpiÃen müÃe verwunbern/ ba @ott ei» fotc^er .^ünÃtcr gewefemÃ/ vnnb iÃ/bae erin bie^atur fotefje »unberbarfic^ebinggetegt ^att/ vnb bas alles bentîOîenfc^en juerfoifc^en. -^ber bie M1 gi feinbt auÃ/ bie ^nebriaten feinbc «ngangen / ba ià nie^fs OJîagifebô meÃr / «I0 Scortatorcs vnb Lu fores, Latro nes »nnb-Fures. nbsp;nbsp;nbsp;ià grdÃlicbatt erbarmen/
bas fo gar fein M igns vnfer ben JurÃen iÃ/ alo nur allein ^Taniaen/vnnb bie u^ólffinDCat^ gefegt ivnnb] laffen Dîegie^â ren / bieSXJinaneert j^nen vnnb ben .penn genug. 2llfotÃee mit ben .^nnÃen bâ .peimligfeit ber âifîatur ergangen/ bas nac^ obgang berMagica, verlotn vnnb veracht feinbt wotben alle ÃunÃ/vwb alfo in ben ?Ã?enfeÃen vcrlofc^en/vnb feinb angawî gen édjreiberin ben langen 3â¬0lt;f en/ vn bie reiÃenben quot;löolff/ bieOlegieren Ãtft alle ^elt/ vnnb bie .^tinà verfefjwunbenz Spelunca Latronuna aufferÃanbe».
7) if
îTuBtt Wïflcnt von bcm Embryonato Sul ph ure tm âXïlïl'foC Vnnbfüno gktc^en/ tvao Species Vitrioli fcmbt/ lt;i(o bic Sa#â lia, bnofic alk ^artvnnbcrMvücfjcn Sulphur geben/ in bcm/ fobie Corpora Animantata gcfcÃicben werben von benCor^ poribus Embryonatis. 2ll6,vom@al$/ vom^algemmcn/ »onbcnSpeciebusAluminis, vonbenVirriolis,amp;c» aber einfnr^cUïëgclwillif^ enc^inn gemein geben / bao alle Sulphura vonben Vitiiolatis S^ibus , Stupefadiua feinbt/ Narcotica, Anodyna, Somnifera:Sünnb aber mif einer fok c^cn Propriftetz Oao anbemonb bie (Somnifcnfcljart^/ fo rütvigvnnb fo milbf bingebt/' ba^ o^nallen fdjabenfic^ ab^ jeuebt/ nicbtoaufjFlt;'âpwkfebcngt;ircFung/ alóm lulquiamo, Papauercj Mandragora,amp;c. fonoerngar ÃÃilbt/Xügenbt^ (iefj/ obn all^nfcctilt« ^Ãarnmb ieb Oao jum böebflcn lob/bao ein:fplcfgt;; Somniferum Stupefaótiuum foil von ber IfJatur felbfl/^eeoûuieri fein/.Präpariert vnnb.Conigiert., â^nnb biewciltt)ir3r^talkfebenbt/ bao oicSommfera viel t^nnot/ vnnb greife bing t^unbt/ vnno Oae aber in ben -Opiaten ein fplebó.©i^t ifi/ igt;aô fi(ni(î^t gebraneben feinbt o^nbiegen fiait Quintæ Ãirentiæ: @o feilen wir vnfer ^ufïucbt vnb â^er-fianbt bcfîer me^r biean baoottb / bieweil wirwiffen/, bae viel frantf b^ken feinbt / bie oÃn Anodyna nicljt mbgenbt gebcplt werben/vnnb allier Cur in bie 3lno0pnen gefcijt feinbt von ©Ott bureb bie-^atur» ^arumbbewegt niieb baffclbigz biefenSulphur beflcr ba^ ^n befebreiben : QBic er gcfnnbê wirb/ t)nnb wie man ibn jn wegen bnnget / werbt jbr ^nben inn ben 3llcbimiÃiffben proeelfen.. ^ie foHenbt ibraber wiffen von biefcmtonlpbnr/baôvnterallenbervomSîÿïtriolambefanr.ti* lifblîcn tft/ nbsp;nbsp;nbsp;(ran ibm felbà 5'ix i|î : ^um anbern batt er ein
©uelfe/ bao ibnbieJ;)üncr all effen / vnb aber enbifeblaffen au ff ein geit a obn febaben wieber anffpobnbh Oiefen Su^ phurfpllenbt ibrniebtanberfl erfennen/ bann wo eo ifl / bas ein^ranefbeit bnreb Anodyna foil Cnriertwerben/bao bicfer Sulphur fbnn mag obn allenfçbaben/ allePalfiones legt er/ ©ebiert obn febaben alle Dolores., ©/tinguiert alle Galores, SQîitigiert alle grimmige jurnemmen ber jvranef beite» : 2?nb ià ein 2lrçnc»)/bie in allen hingen foUvozgebn/ vnbbte Cur/ baó ià bao.Confoztatiff/Quintae Eflentiæ
^ae.
©tcbcnbc CuprtcL . i7S' wo(f dn grólfern mad^J/afe Die @(ö(f aUctn/ »bcraöc ApoIlineSjMachaones,Hippocrates »nnö Polydorf ros? 'gt;önö wcr«fcntctgt;en^Ãr3(r$t/l)a^ her Sulphurl^età Suh phurPhilofophorumjbanimbÃaeatlc Philofophi Dcm^iunc gcnicbertf(mîgt;nac^lt;îangcn/î)er @(fiinöt^df/»nnb §mviöcrrf pofen feer J^rancffedt/öa^ feafeen filt; tn Otcfcni ©nlpfeur gefnnfeS nm treflFhefepen : öarumfe feafecn f«jfenc iferem feegeren nacfe/gcrf
Sulphur Philofophorum.âïÃnhfnnamp;ctngeöfnrfnncfez' ïgt;no ,fer|hn tviOent^u @rafetrn/@epanrn »nö puriparen.
Tîocfetp (inSlrtfeoon «nemSulphurc EmbryonatOjfecn'p'-tmgt;;gt;o(§:»nî»afecraHon öao tp her Sulphur,öno nnfen-«icmanfetofecfealtenfunm feinem-icfeen »nh ^efen/anhero/ Dann feao ($ mit Dem .^olç feingefet vnD pirfet.^öao ip nnfen ein ; foicfe Sulphur »on allen Deri Dingen DiefinD/oDcnvao Da ip/Dao gar ve^fernit einer 2tfcfeen : Derfelbige Sulphur ip Vcrf getabile,nit 5ix/in niefeten |U geferaucfe^/ale allein ;n Den Dmrf gen/Die von ^etvr follcn berei« werDen. ^ufen follcnDt jfer aber «Ue tviPen/Dap Der Sulphur an$eigt/Der anDern ©ulpfeur !Xu=lt; genDt/alfo in Der gepalt: wie er ein ^etvr ip/Dao alle Ding verrf^ |efert/alfo ipanefe ein jegliefeer Sulphur ein vnpefefbar ^ewr/ ' Daeauffe vermehrt Die Ãranrfbeit: QBieDao^twr D^^olç verrf^ jefert ficfetiglicb/alfo Dj anDer vnficfetlicfe.iöarwmbip Elcmenrf'^ tum Ignis in aóen ^rancFl^cifen ein grop Arcanum : vnnD ei» i. jegliefeer2(r$t/DerEleraentum Ignis in feiner^lreanitet niefetv Ãatt/Der foil fiefe fein bewerfen 2(rçf fefereiben/noefe Darfur auprf tfeun/fonDern allein fur ein ©tumpler vnD -iufirer im@ecfel, . Tuufen ip nif minDer ^ufagen/ Dao Der Sulphur ip Elementum lt;nbsp;Ignis : vnD fo man wiö/Dao er Dappelbig fep in Krafft einer 3lr$rf -nep/fo ligto an Dem/Dao er in fein\33olatilifef gebraefet werDe/ alfoDaà er Dermapen fiefe verleür/alo Der 5lamm/Dao ip/Dao er ⢠fubtil werDe/Dao er von feinem Coipuo gang/vnD Dapfein Corrf pus fiefe von Demfelbigen fefeeiD/Dao nif Elemenrum Ignis fep, SîSnDfonunDcrSulphurinDie lt;oubtilitetvnD52Solà tiiifetgerf feraefet wirD/alo Dann fo ift er/Der Da ilonfumirf wao niefet fein foll/Daoip/waonitJir ipvonDer^afnr:2ÃôDie ^ranefheitS feinD niefet 5iX/Derleibâaber iptîir gegen Dem l^(ement:vnnô
ein Elementum I guis, ail ein wiDcr Dao/Dao gegen ifem niefet. üV ifl'' îâà ip/âW nbsp;nbsp;Ãrlt;mtffedt toettenDie Pleudomedici.
⢠' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;V7)
174
ôaÃttt nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Dtcfc Pbilofopbcp wer für pc^ M
@c^u(Dcr2Ãr^ten/önï3ntt ïgt;a6 '-ÃïtDcrtvcrrf/viiö vnniiç@lt;îâ fc^tve^ öcr ^urtion^cn/öu in Der ^(r^ncp vinb^rüttfcn/ wtc d» nlt;röcjnïgt;K'2lu^enam Pranger au^geÃocbcn finö/vnh nu^C wnfî/tüo Oer Töcg t|l : 0te l^ctf cn mandjrn gr offen CHîoîbt ver* «ntten/ben fie fonfï begangen Ãaben.® leweil fie aber fein Con* jeiençbabê/fe'nbcrnatlein fliegen inf^ren binge wie ein lt;3atvZ fo ià au^ i^nen nickte mel^r jw macben/bann Plcudoinedicos bleiben j« laffen. Member will ein lt;2lr^t fein/berfiieb ber Cie* jmentenÃrafftinben^f?atürlidjebingen/b'Ãnbt bie â^arbeit/ »nb öen nu^ beren ^rancfb^itê.2llfo wiffen von jwcperlep artl| iieoSuiphurisenibryonati: bieCin/ba^fie SiX iÃ/vnnbaber Volatile gnnaebt wirbt/bie anber ein lautter ^ewr : bao iÃ/ba$ ^'in ià dniebinbi^ 5'eâïâgt;'Zïgt;lt;»ö anber ein vneinpÃnbtlicb 5cwr ; 3ber bepbe/enbtpÃnbilicfj/vnb bj vnenbpÃnbtltdvfinb in glei* ^^er Confuinaswn/h^Cine itn ^oft}/Viantgt;in Ãraneb'Ãeiten.
tem iStneraltfd^en ©ulpÃur.
lt;^n fur^cvnbernc^ng euc^;iigeben vonbemîOîinera* lifcljen.(5ttlpbur/ià alp5. ^on feinem waebfen ià ^ic nie nobt juff^ra'H/vnbwieto wm feinen ©cljlacf en fomptî iöann biefelbigen bing werbeniï^raeiire in Libro de Genera* tionibus Mineraliura. ^ber von feinen îîugenbenfoncnf fbv baowiffentSÃv^foUer in bie 2lr^nep nit gebraucht wert)en/at* (ein^eparirt vb Fæcibus, alo ban fo ià er ein treffentiefje 2(r$* nep/ncmlicbyfo er vom Aiaepatico vn von Myrrha elewirf Wirt ium anbern/ober^nmbrittè malt;/fo ià er ein foleb Pra feriiatiff in ber peÃilen^/iQ Plenrefi,in alleni^efc^weren vnb ^eitlung beo -ieibo/alfh/Ãjer eingenotnen wirb.$tt ÃJïoigen/b^ er beÃelbp gen S^ago fein new jtranef ^ert leà cinfaUen tgt;â peÃilen^/ Pleu* refisjOberbergleic^en anbern â¬5effbwern/.fonberlicb mitbem pîeeeptgeoîbnet. Rec.Sulphuris purgati vtluprà ?.x,Myrrh£ B.omanæ5-jds. Aloepatici S j« Croci oricntalis5-fs. Mifce, fiat puluis. CBibermnb aweb fo wiffent/fo ervomSSSifriol eie* Wirt wirf ettlicb mal/fe offter/fe beÃerzfoempfaefif erbieEflen-tiam vnb bieSpir jtus Vitrioli^u fbm :^lo ban fo ià er-ein prç* fernatiffin aüen ^ibern/vnb ein Curatiff in allenJQuÃen/2llf5 îJîiîbîîewcn/me^: ban jw fc^reiben ià ob iw e^ffnenin eim ^«c^;
ft:
©««6wbctti)tw ^iflauc^dn præfcruattflF tnïgt;cr 5alknamp;mlt;3«c^t/auc^drt ^iirattflF in îgt;er ^^gent. @o tfî er nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;genortimen/em '
^óferucififf aller ^efnnbtÃett/bcfe^trnibt biefelbig/bj tncftw ' wt£gt;ei wertige etnfaOt^» gemeinen ^dnîgt;e(n/tfî er ein ree^f fertiger Der ïBein/alfo bj alle ^etnbure^ jÃn/in folcfjer geflaUî bereitt/gan^ gefuno »nb frife^ beÃalten/gefunî» bem Oîenfcben î« trinife : 3ber OÃo^ in fein weg aniuneffien. '^nb i|l einfole^ pitef 5um 7Ãein/b^ nit móglie^ i^/ bae etw$ vnreine im Q3?ein Weibt/bae fic^ ntc^tvom'äSeininbae ^dgerfebta^eivnballe' QBein/biemit /bm Præparirt werben/biefelbigen allfinbbet art^/ba(? 0e nit ©rieà ob @anbf geberen/oberben ©cljtag/ob â «ufb einic^erlep ©efc^war/^^lü^/^uflen/onb bergleiebê/auel^ bie^ieber.^annfeinart^ i|tberma|fen/foerbereitt ijï/wieges* fagt/bae feine gleichen mt mag gefiinben werben : bannît ic^ ^^n billif^ lob/on in fonber^eit öiefiir^lt.â3}nb fo ee gebärlic^^ wer/ben groben'Pu^dJ2)oetomber(w|en ©c^ulen fürjulegf ben ©runb/ee mbebt mit etliebS ^ogen Papiere nit befcbriebc werben.^ber bi Perlinge^bitfürbiefelbigen lt;5ewnif/inen i|l lieber/bie 4eüt^ werben :^randf/^ a^m/lt;?ontraet/ie.ale baà fie gefunbt bleiben/vnb wiffen »nb fonnen j^n boeb niebt ^elffen* Ãarumb fo merefen anflf ben îOîtneralifeben (SwlpÃur/bae er lXo| niebte foU/allein bereitt/onnb fonberlieb viel »nnb o|ft/fo »erleürt er alle feine fæces,©iffftgfeit/»nnbwaê nieljte foU/ jmb bleibt allein ba bae perlin/bae bann bie boebfl '^rijnep i^.
JÃer 3â¬ob ©ulpbur Ãat ein ortb an fm/bi er Dvott bing 'ïBeip maebt/biirdj fein lt;Xaucb/ale bie C^otten Oîofcn/'K.^iin wiffent weitter/fo er ©letiirt ilî/vnbgebraucbctwirbtin b ^rçnep/wie gemelbt/fo wirf er ^Ãeià werben/aber von auffen an hingt ere* 3tem fo finb aneb iu nieref c/b; viler le^ @cbweffel finb in ^ar^ b£n:2lle ©eel/noeb ©eiber/awtf Oîott/ noch 3tbfter/Q5raun/ tScbwarn/vX^ciÃ/©raw.^un ineref ent aber in bifeni allem/bi fein ^arbc nuç i|l/ale allein b ©elb/vii j( gelber vflT ©olbtfarb/ f( belfer vnb gefünber :Di( anbern all Ãaben vil in jnen vom 2tr^ fenie/von Realgar5vnb bergleitbê/barnin fo finb biefelbigen iit febeüben in b 3rhiep.'ÃS3a^ aberin bie ^febimev antrtfft/ finb bie anbern b(|f;r/von wegen ber ^ngrefoion/ fo fie von foicbe» Dvealgarifebè Spu irib.babcn.@ô^i|l nit minb b; aiieb iumercFS/ baÃ.b öuipAüi vertreibt §itracbt viiberg(eiebê/bie ©efleebte« i
j76 ©ont
auffcrtbâlb am â¬Â«amp; : ba fetttîgt; bû gcfcrbf cn (SntpÃiir belfer/ a($ î)ù ©elben/von wegert öerfiibtilen ^rfemeahfebf« ^«Rer/fo in)Bm finb.Sörtb fo aber btefelbtgen ©ulp^ur ©ubümtrt tver^ öen/vom'gt;öttrioï/vom2t(aun/vomSale Geramx,»om Plu^ mofo,amp;c.ef(Kb ma( :a(6 bann fo feinb Ãe bermaffen fubtt(/baà fie ein ^itraefjten / ©eÃeebten/Serpiginem,amp;c. fiinnenimeri »om ©rnnb »nb quot;Wur^n au^. ^Ãao ià ein groà Mieinot/von * auÃen an binjunemmen/baoinnwenbig fein »rfpmng «impt/ »nb foU von innen blt;{aup Ãebraebt werben »nb gebeiit. ©ieieb aloeinSOîa^neteiniè'ifenanficb |eucbtt*o» feiner Ãatt/onnb wirbt am feibigen o:th nimmer geÃinben/bo ee gewefen ià : 2t(#i fo Ãnb ba 0?^agne tifc^ e ^^raÃt onb2(rtb/bie nit mogenb gnug* fam auÃgeiegt werben: allein burcbamp;ie groà (frfabrenben ber 23u((anifcbenÃünÃbeÃnbenficb folebe wunberbartiebe Mi* racula,in ben braÃten ber 5îafur. Q!Bir betten von @ott nep genug: allein in bem ià ein ^linbbeit/bao niemanbto bie bereittunglcbrnenwill/vnbficb vmb biefelbige^uonberÃebn/ bao iÃ/ju febeiben bao nichts (bll/von bem/baobafoll:Ãö nur bureb einanber ©üblen auà 2tpotetf erifeb/gutto »nb biJà }ufammen/Fiat Vnguentum,alfo batt man biÃber getebrnt, ^(fo Ãebt eo nbsp;nbsp;nbsp;in ber 'Wdt/bao bie 3trpnen allein ein OJîaul*
ge|cbwepiÃ/onb fein ^unÃmebfâöan bie MünÃler befipenbic ^rpnep nit/allein bie©opbiÃen/bie babeno in ibr .Ãgt;anbt. ©o «berbie2(rpnep in ber ÃunÃlern J^anb ÃÃnbt/fo wcreowof nobt/mebriufcbreiben/ProeeÃonbanbero.jÃarumbfowiÃent »om©ebwcÃel/ folcbe57atur »nb 6^wnfcbaÃt/fo er ©rabirt wirbt/benâ¬S)îenfêben eintreÃenlicbe ©efunbtbeit : 'J'iit allein «ngenommen/fonbern benÃiaucb von ibm/bergleicben præ* feruirt »nb ^onferuirt/wie gemelbt iÃ/mquot;it einer 2tbbttion wn S!Ã^dfi(rwuri^(nvnigt;^ranwitb((r/aucfiJiQÃm(irin/i(,
Qâon Dem SÃÃetaUtfÃcneSnlp^ur/bj tft/
»on Pfttrt 64)t»effelrt/î)tc «uà fluntjctt SOîetaHen gemacht werben.
feinb in ber 3llebimep ettlicbe ^unà gefunben woi^« ^|J,lben/burcbwetebe bieO)îetallen auà ib^en Corporibus Ã^K^gebraebt werben/alfo/baÃficmmmen ^VïetaHen feinb/ fonbern
©40 CuptUt 177
ctrt materia Où jcrfÃóK. tÃ/vnö tnïHcr mt afecK 7ü^flt;n» ^ott bcnfdhâgcn foHenöt i^r affo wtffcnz^as ein fegtic^crSÃÃcx tall au^ örwen @lt;ucÃn gemacht wirDt/Dj tfï/aii^ «5a{$/ Men# curio vnÃüc^weffeL iötetveü nn^n îgt;ic Orcp/Prima materia fetnamp;Metallorum,fo folget auc^tvîîgt;enimtgt;/îgt;a(i fie jer|î0:{tcQ prtî» vnö ^erhec^(tclj/ön£gt; Oer ^unfl vntenuo:|fert tn ein anOere QBefen JU Ortrtgen/Oaotjl/von feiner SÃÃefalüfcfjen art^/inein «nöere Xranfninfation/ie. nuÃn Oiefe Sefïruefion gefcljex! Ãen tÃ/a(6 Oann fo feinO Oie Orep Qfrjîen Oo/vnO mögen weitter Ourc^ Oie ^«uÃgefe^ieOentveröen/aifo/Oaf? Oer Sulphur atlein Ãa (lebt/vnO allein Oao lt;Sai^/OrtO allein Oer Mcrcurius. 'ïï)om ©ulpamp;nr i|l nn^n mein 5'nf nemmen ju reOen : Oie anOern jwep tre|fenOaolt;?apite{niebt6an. ^bervom ©iilp^urfoUenOt Oao wiffen/Oj er fie^ auch fc^eiOet »on Oen anOern ©c^weflFeln/ alfo in Oer geÃalt : 333ao ici} vom @c^i»effel angéfc^riebè ^aOz, Oicfclbig? Xiigent finO auc^ in Oiefen »t).Ã}ïetaliifd?en ©c^we«» fein : »nO fo »iel meÃr/Oj Oer OJïetaü ein befonOereJugent »nO ^atiiranl^mbaff/inOem/Oaoerjueinem SSXcfatf njoîOenifîî »on Oenfelbigen STugenOen ià Oem ©ulp^ur aitc^ ettwj einge;« leibet.iöarauà Oann folgt/Oj er fo»iel eOler »nO hö^er iÃ/Oan« anOer©djmeffel an iamp;n ^aben. ,©arumb fol Oer^ri?tt»iffen/ wao S^ugenOt Oer @c^i»eÃelÃaf t/Oie Ãatt aiif^ biefer @c^t»ef« fe(/»nOOiefelbigen jiim ^0c^Ãen©raOirt/»nnO beoS^etallen artà an |^m aiiclj.^arumb Oer Sulphur »om @o(öt/@ölOifcIj Virtutes l^att: Oer »om @ilber/Oie ^ilberife^e Oerglqdjen : Oer vorn (fifen/OeoÃrifeno âÿîatiir gar »nO ganfj/roao (à 'ifen tÃnf/ WJ Crocus Martis tÃut/wao Topafius fcrri f^uf/ Oj aHeo tbUà auclj OerSulphur»omlï'ifen. 2l(fo»omJ^npffer Oergleicfjên/ auc^ »om^Ãlep/oiiOanOcrnîOîetallen. ^tcf) folt einiegtidjer TlrmbeÃeiÃen/OaoerfolcfjeSuIphura Ãetfe:Oannibî Dofis ià faà f (ein/aber gro(i in 0 er âîBirctâung. 3n (Siimma/eo muf' Oer ^r^t Oaofür ficlj nemen/Oao @ott allen .^raneFbciten/hr 3lrÃilt; nep befcfjaffen bate. (ö'oniihnOaoiÃ/fomii^ Oer 2(ri?t aiifjöer Magicageboienfcin/»nnö auà /b*' 'âCi'Ãobn »nOerfenncn Oie ^eimligfeit 0er^7a(iir:@o beÃnOf ficlj »nnO wirbt offenbar/ baà Oie Ã7afurfogroÃe jtraÃt in fbr.Ãaft/Oae auclj '-äiiÃepig - ieütb gefunO werben.JÃer aber nit in Oer Magica gefeljicft iÃ/ benfelbigen^altenbt für ein lt;3uOler/»nO ein @iiOler wirbt er
5 7)
ra
al. fein (ehenMng bkiben / bt^ in fein @ruamp;c«. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ifi ein Ãroflcr'
Suixtfia^if ©riinö Die^IrÃnep ^ucrfrtbren/ÃnnD in ,6»' ^fri^ greiffcn.
2(ber Dicfe .^unÃ/Cabalia vnö MagicajfwnD bcpjhncn aUc vir fcefvinnt : (iâe fcinD Dotfj @uDkr.
QJen t^en SlkCînitftifcÃenXwgenî^ea î5e^ 6c^weffekgt;
Ãvfîm/Vôm nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;;
©ebtveffeU nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,'*â¢
aufj^tcBen Dee Ã^mbi-pvnirc^e lt;Sc^tveffe(6 gefe^ic^ti etttvan Durc^ ©ubh'miren/efttvdn Durelj Dclcenlum, foDer@cbtt)e|feItt)o(ieitn^ tà vnD viel/vnD mit tvenr-gen(inDern Corporibus vermengt: Qâtmaii aVer/fo er garfub^î-ti(i|î/fo faà er ficb nit affo wiDer @ub(tmiren/ noc^ Durefj Den. Defcenlbm einfaben/fonDernallein mit Aquisfornbus auÃ^ gelegen lalfoDae er von Den anDern Corponbus fommin Die' QSaÃer/vnD Darnach vp^a|r(rlt;rcagii(irtiÃerfefbige3qiia# fvitenfeinDmancherfep arth/nit nohtbie |u befchreiben: Doch Daà fiegefchehen in Der geÃaft/Di^emfefbigen ©ufp^iir an fer ' nen ^rafften ntcfjte nc^m noch enDere : Dann vrfKh/fo fie recht.
«ach nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tverDen aitÃge^ogen/fo finD fie ©olDifch/
finD auch in Der 3(chimep ^u anDern bereif fung Die gcfchicFÃen @chtve|fe( : Dann fie empfahen Die ^ipation / vnD werDen Sv/ vnbin Den fTementenDae flüchtig fubtif ©olDt in 59?etanenÃ4 giren Ãe/affo Dae ee feheioe erieiDen mag im 2fguafoH/vnD feitr ©ofDt Dargeben, (^onÃiÃvon Diefcmioufphur fonDcrlich in: Der2((chimep nichte pihoffen/a(e allein/D^ er nach feiner Corn» eojDam^auÃgejogen tverDevo« Den Dingen/in Denen er ligt: vnb-Dae er aie Dann Ãriert tverDe. .Ã)aff er ^ofDt in ihm/alo gemeü-niÃlicfyiÃ/fo wirDtoDurch Dae eVulminiren gefunDen. 3lucb ifl er ab Dann iS'ir/^u allem flüchtigen f^olDt/Daffelbig ;ubehaU ten/Dae fonà nit bchaften luag iverDen/vnnDgar nit gefpurt i»' Der (ScheiDung/von wegen Der^ubfilifefen/vnD fubttlen (iütf po2alifef.@eiÃe0a«fh tvolnit miuDer^^viclerlep Proeeà finö-mitfolchemSuIphure angefangen woiDcnz-'nemlfch von rbm-S^inefur ^u machen : 2lbfr Do ià Der 0runDf nif gefunDen wer Den ; Dan fp viel iÃ.nit in fhoi^DaÃ.Do ein gt;tin(tnr verbolgen lig.,
^Ã^.arutub;
âSiebente amp;tpitck Ã79 5)rtntmï' vmb fon(ï geftid?f trtrf/ann'n cà fep önn ©oïamp;'ùî Æ('!««/ fon|tià Ffni$ bnrff) ibn j« fitdjyi/oî)âin ^inPerc Co: pui^ Câkfö* tamù ^ubn'ngcn.éiîknncfî tjîft'tnfâ nit/anan @ô(t'îfcfyvnô â cincnncÃrö,in OcrunÃfrraU' ï»crvoni Ai.rimonio, voiuOiottê 2^n(ct?von ÃÃîargafî^c/uoni ©otôtfp^â^v.CâKff fini) ffftcii o^nc @o{0{.'2lber ber boiinf wïK vinbgeOn/Der 9eî)enif/bH»âîâ£â fcljci# Ãe ben Sulphur »ein ^olbt fofHbtil/baebein ^^olbtnid^tü ^b^ ôgt;îîîg.lt;^o e0 nit Wîb^r 0ott wer/affb mein iefjö/bau tnt -lt;111 (ifijf r foà 3â¬f itp fciii/bcinn ©t'tf inet); »vo(/ warunwr ber @ep^ ben @tlgt;aunsî ntt gelaufen fiatt : (so roer bo inancfjetn mit fur-* Ãen rooâttcnrool511 hetjfert, ^ber bteroeii Oîeicf^t^nmb ben 3lrgt; men oerftrt/nimpt i^m ^emutigteit vnb bie ^iicfjt/oerroanb:* (ctiftnin ^oîfiirtortb ;29beriiiutt/vnb ntnc^ttiu^ fin ein fc^nr^ '@camp;erme|fer/if? beffer gefe(jrotegen/vnb fie 3rm bieihen îuffen.
'Son bon 5S»îtneraltfc(gt;en ©nlp^nr.
-On TBiinbermuf icij enefj nunfirbii» fe^reiben: QUt'e* 2^roo(tnirroo(^nroi|Teni|Vb5m4ncf)em ein vnnngenen«
Jèeb i|V »Ort ber I'dpamen (i*igcrtfc^n|ft beo ©e^roeifefô ber 2t(e1jtinep(i'o ift mcmg(i:b iij pattem iviffdi/baà bâ^eifl ber Ãnnjîen nit fepret ! er fnebt f.ir »itb für/ob er cttroao ftiiben fan ober inng in ben ^etmligfeiten ber ^întur/bae fertig ba$ @oit barinn »erboigen batt. quot;ïÃierool neben bom@età ein fal»â feber nntlaufft/ nie allein in ber Ãnn^/fonbern auefj in anbertt bingen mehr : 2(uflj in ben bingen/ bie bie 0eel antreffen/ bae nofb nuhr ip : bj (a(j ieb faren »om falfcben @cià : ^er 3^euf# fcliilinäUetopiel/icbfebtctbabernicf^te »0 feiner Jalfcbbeit-2(ber »on roegen be^ (su(p§ur$/nem(icb be^/ber »om S9?ineralt; ifl/bat t bie Ãiinfl Alchimia »on f bm »nb bureb f bn/»iel »nteri« panben jnfacben/nemlicb/etroao au^ bem Sulphure macbê/ bao mehr ronrbefein bann ber Sulphur an f bm felbp. ^nn i^ e$ «ifbt mirtber/tnebr anp einem bing ;ii maeben/bann eo anj (mt felbjî ijî/ip gar ein fclpamo. 2tamp;cr @ott [tatt bie ^'unà bermaf^ fen befebaffen/bal? fieo »ermag. ^Oieroeil nnbn bae »ermogett ber 5tunà bao bate »c.rinöebi/t|l berfelbig Dux Artis ber.*)Vitnlï naebgangen/onb ficb hierin bemü|ef/roao boeb auf? bein ©nl* Ph«v noeb werben ittocbtc/ ober roao nit infbw/bocb bnrebetn
17) t)
ISO nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;©vfweffd/
nnbere von fÃin módjfc erlangt tverï5(n.^öann etn Jraw an fBr felamp;fï bringt feut ÃtnDt : mit [ampt.aber Dem îOîann/fo bringt fie cine, 0ofie nnnfoUettvaè niebi f ragen/vnb foU felbanber gcft()e^en:@o ià bie^unÃ^ieberSKann.vnnb^öatter/bfr ce attee aitpric^t.'57ii^n^ fein auÃridjten öa^in fonimen/bafi ber Spiritus Tranfmutationis fein Oîceept gcbctt ^atf/von â é.einèl »nblt;Scfjtveflrel.einlebernjnmachen/ober -(«ngen; btcfelbtg ' 4iing ober 'febern jtt^iÃiHiren/bae ià nnfin alfo otelfaltig be# tà gefiinben woiben/bap bife fiebern ^att geben eiii ®i(c^/in niefjten gefcbeibtoon einergemeinè SOîildj/ bicF/vnb fgà feià : ,^att ane'b geben ein Ãîotte ^el/g(eidj bein ^(nft:2tifoâbaÃClRt(cbvnb.^intt miteinanber 55tÃintrt(ia# ben/onb feine b^ anber in feinen färben ober QÃefen gefeifcijt/ fonbern»nterfebieben(icb/ein iebtiic^e fief^felbà vomanbern geÃtnberf/bafj 'WeiÃaniboben/baeOtoft enbtboi. 'ÿîu^Ãatt WeÃunà weiteer geÃie^t/neiniief) bae âÃBei^/b^ iÃ/bie SVîiicb/ JUHI ©iiber ^ii niae^en/bae Otoff $um ©oibt. @o viel ià mir gnttwilfenzbaeauÃbettt'^Ãeilfen nie-nie^te gemacht ià wo:# ben/weberbepn^iiten/noefjbepn^ungen: S^iJnnb aifofagie^ aiie^/baà ein tobte îS)îiicIj iÃ/in ber nieste iÃ.
2tber vom 3îotfen-CeI/b.ae biefe Gebern gibt/ba (ofen emff.. ^in jegiie^er iJrpÃaU ober Qäerifl/ber bo:ein/vo:Ãin woi ^ai# (iret/eingeiegt voirbtauff ettiic^e ;eif/nem(ie^ brep wirbt ein J^pgeintl^/bae.iÃ/einem .ÃjpaeintÃen gieic^/ in aü(n f(in(in.^(f(n/wa$.igt;ie^u^(nani(iÃ(n. 3tem fo ein Oîiibin hinein gefegt wirb/ber niebt ^um §0cbÃen ©rabiert ià ! fo er in bae g.Jabr barinnen (igf/er wirbt fo (autter vnb ffar/vnb em# pfae^t einiiee^t an Ãc^/a(fo/fo erin ber^inÃere gefegt wirb an eittoitÃ/bae er wie ein Ão|f fein @e^eingibt/bae manjÃn an affen oitten feiert mag/wo er figt: ©ofe^e ià bie erfnnben ^rob.'ïBfewof bep ben^febimiÃen gefebe^en iÃ/baà fie vnter# Ãanben baben/lt;Iarbunef ef änà i^m jit maefjen/nemfie^/fo ein von guter artb/in bae -Oebgefegt wiîrb/ fein ^dt/dn brinnenben (TarbiineFef geben foffzvnb geben ftab : ^ein (?r fo# renbeit ià eo aber nit.'57icbt affein bj fofefje ^ofoii^ iw-benen af# (ein fep/bie ieb mefbt : nbsp;nbsp;mae^t ben ©ap^ir au|f J^iiftefbfaw/
miteiner â¬^runeburcfjf offen: 0:6 ferbtanber bingme^rv^ ben Gummis,in anbern t^ut niefjto/aueQ bem ©gt;(aÃnicbto.@o
Sî'ebcnbt nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;? isi
^oclj ©rabtcrt ($ î)ie Gemraas,öap fie auff lgt;aô Bôcbp Men/ hóber auefyDait Ãe Ote ?gt;7at«r treiben mag von i^r fclbjr. @on|î feinbt nit Gradationes Oer ©einen gefc^rieben noc^ gebraudjt ttgt;o:0en/o0er ibegeftoifvber Oie Gemmas, aà allein tvaoOao rott ^intt vom @c^n?effet Coiotirt vnOXingirt/ anOerfî Oan ;« geOencFen ifl. ^Ãarbep ià aue^ meref en: ^in jeOlic^o @i(* Oer/ Oao Oarein gelegt wirOf/ vnnO fein geit erÃà rtt/ Oao tvirOt @c^tvar^/vft fe^t ein ©olOtfalc^/Ooc^ aber VOà Oer geit nic^e iJi;/ fonOern allein ein fliegenOto/vnjeittigo Oing : @oeo aber â fein Terminum beÃe^t/vnO an Oao ^nO f ommt/fo rieÃf eo auà alleotvaoau^juric^teniÃ/nif^t gutt/ weither511 reOcn. 2llfo mercb'en von Oem ©e^meffel/ foer in Oie Gradus gebrancljt tvirOt/ ibe fnbtiler/ibe fcfjdner/j^e Ãô^er/f^e fc^neller anc^ fein wirefwng/ i^e bôÃer/f^e groffer. 2llfo werOen Oie Xinetur auff Oie @tein viï SÃîetallen. ^er eo aber machen mill/ Oer foil nieljt meinen/er fünno machen: Q;r folio wilfen/Oann eo ià Oie gefer^ lic^à Arbeit in Oer ganzen ^llc^imep/ in feiner bereittnng/be^f Oar^einer gntfenQ^rperien^/vnnO'offtgebratidjt/ nic^t von ^óienfagen/fonOern von eignemwiÃen vnnO fiJnnen/ vno Oao. alleo Ooppel ivol. 5)ao iÃnie^tminOer/inOenXugenOen fa» ic^ nickte fagen/ OaoOiefclbigenaiic^ ©raOiertwerOen/ oOer' Gradus empfa^è : 3(fkin von Oem fag ic^/ tvao Oie S^inetnr vn ^oloiation antrifft/ tute ic^ gemelOt Ãab/Oie fic^ ^um ^^e^Ãen lt;
faà wol / in Oen XngenOen werO eo niefjt ià nic^t Tinâura Virtutis, allein Coloris.
'Son feem ©nlp^uv feer î^emllen/ tn.
JW bvrtw»
c^en,.
bab eucb etlicb maÃl vomtaln in Oiefem Capitel enti! â ê\î| wo:Ã^nvonOem0cljweffel/ fo von Oen 5S)îefallen ge^^ oCwmae^t wirOt/in Oem/fo fie ^erÃOif werOen: ancb an^eigt/ wao XngenOt fie in Oer 2lr§nep baben. '5îuftn /e^unOt aber in Oâ ^llcbimep wiÃent/OaoficbvielvnOerÃänOenbaben/ aii^ibm Xineturjnmacben/iiiXingiereneincoiitOaeanOer. l^âobatt aber nicljt mógen erfebie^licl? fein : ®ie vrfacb warumb/ ià bie niebt von nóf^en aninjeigen,. .ÃÃao iÃäber wobl waÃr J Oer Oo ?
iS2 ©cÃtveffâd/ vij. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'
Ã.ëîgt;lt;tîSulphur Aiiri5 öcrfi'fbï^ ntag anöcr @c(bf Orcrctt/übcr ufkn fctncn redjflt;n GraduiTi,ï'a6 tjï vbcr iMv 24.111 tiejö. ©raöt/vnö iwcb mehr / ïgt;aö ©olöffirb hbber mebt femmen ma^/beflcnbtg vnnö btcibhïb ïm @pte(;j^fäf;/vnnö m W Xlitartier, iDastfhmfbuffo/ 6aamp; Oer Sulphur Argcnti taa^(Stlber (^reibierf fohoebmfVtn ^eijfe/ Oae gfeicbxninö â gkifl^ ^tupflTer »nnO ©lïberan Oer'TÃutilen mebt nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;crfentu
*verOen/lt;tU allem für (««tter^raiwO/Dïcm vnO ^einOilbev. ptlfo tviffent auch/ Oai? Oiireb ben Sulphur vom Kupffer/ Oas quot;l^upffer Oobm gebracht tvtrOt/Oao eo Oao Fulmen be|l(bt/Oocf) mtchf^raOiert/fonOernm ferner5'arben. îDîit OcmSuIphurc TVIarris wiröt Oer be|îe @tahel/vbcr alle ©tabel : O??tt öem Sul# y hure louis, Oas bejî ^pnn/ vber all Spnn/ ba^ auch Oao Tul# men bepeÃt : ÃÃîttOem SulphureS^urniwirötOerSaturnus
alfoóaöertveber'^lepmcl^/ Q^lepgclb/ Minium, noc^ â ^lepglaf;mel^rgtbt/ aucQ fem S'piritumrneÃrt^er Sulphur vom Argento Viuo maefif Oao Argentum Viuum, Oao eo viv âter Oem ^arnmerâ^earbettt ma^ tverOen/ vn leiOet alle ©löung »rmO bereittuttg tote Kupffer/aber Oao Cincritium befle^tee
⢠niebt ©ovielifbmOemSulphurevonïO'ïetatlen/ wieOerm femîOîefalIctt/nnegemelbtip. ©oifîatid)Oaoanibmfclb|l/fo Oer Sulphur Auri m Oao ©tlber getvoiffcn ivtröt/Oalfelbig (Io# torterf/ aber ntcbfo er. 3lfo aueljtvirotalle ma^lein S^ranfmnfation vorn ©nlphurmetncmanocrn (Ic:pu6/auf# fert^alb Oem femen/Oocljmcbtobermemun^/OiemanOamt gerne bett.
^lfo tviffent nubn vont ©ulpbur/vnb von feinen gcfeblecb# ten / wao fern'57at«r/^*tgenfcbai^t vnnO ^ef^n iÃ. iöer Oo a# tgt;er tvolte ïmrcb vuO Ourcb ben Sulphur gar befebreiben / vnnö co fieb auch gebürete/alo fielj bannnicljt gebüret/ viel papiro mbcbt nieljt belffen. 3lllein4u Oem©«lpburgeböït ein gutter Cabotant/ ein fertiger 2lrtiÃ/ ein tvo(crfa('rttcr vimO ivol# ergrünOter/ nieljt ein ©ebrc^er/nieljt ein piböerer/ Oef .^linà allein^im Qîaul Ãecf eit/ fonOern in Oer 3rbeit/Oer ivirOt ^^un# OerauÃlbnfbringen/me^r bannen ffbreibeniÃ.Oervom©ul# pb«rnicbtotvetÃ/ Oer fan gar niebto/foil auebniebto/iveOer in Oer ^(r^nep noe^ p^ilofop^ep / reben/noclj von fernen ©e# (reten btrîîatur»
Ãao
tSK
^KttoL
^aeuv^e6fevcem©alQ/ Vair
âiÃÃitnot ^7ii6n tft ïKïflcfh'a
fonöer Genus,v.on allen anbcnt ©al^ çen ^efcfeKbcn / Ãat t a nc^ anïgt;er Xugenöe vnö ^ig(nfcljalftan)lhm/ïgt;annanî)er@alç:'^nlgt; fecr2;«genî)cnfovtdvnî5fol^oc^/îgt;flWlhc^ foilIn î)ùfem Q5nc^ gefegt i»er£)£?^aû tin '^ttviol tjî volf omnc -^cpluà aller ©eeli^ ^fljt/allee @rtc^/vn ^anUe/aller^tfeer/aller w«rinen/aU 1er ^tnfallenöett 0ud2t/vnb nbsp;Oen Sîîergop^nng un ieifgt; ent
grop ^ecppt(ati|f/o6n anîf i^^ngenö meamp;r / Die fic^ ^rnac^ iti jeinent Kapitel beÃnDen t»erDcn.^nnt|î fein bcfcf^rcibung anefj â anffDie^W-O Ãunjl/Der2(r$nep vnDDcr2(lff?«ncp.^a«n in Der 2lrfntep ifî ee ein nmnb(rbarlicf}^r^n(^:^nber'^lct^intcp tref? fenlielj ^n viel anbern bingcn/bienflliclj ^n anOern fachen. â5?tirt ' iigt aber Die ^^«nfl Der2(r$nep vnD ^Ic^imep allein in Dent be-» reinen De|? '^itriola / Dann^Oèob ifl er nieljt Deratafl'en, '^'r i|l gleielj einein /;)oli?/Darau^ man mane^crlep fe^ni$en mag: ^lliâ fo Coaiicb vom S^itrivl^uvtrÃlt;bn.iÃ. (?r i^^n Der-éeOrtjnei^ treffenlicb/aneb ^n Dâ ^ÃunDar^nep/ Djifî/^nDen H^irurgieai^ Itfeben franefbeiten ait(;tvenDig De^ ^eibe/aleCfrbgrinD / ^ârb^ lt;m^aij/li2;rbge|leeljten/ vn fon|l/Do fein -^Irçneç niebi magbin^^ foinen/vnD ioDt i^ gegen Dci franefbeit/ D|greifft Der Söitriol' mitgewalean/vn bepfwvon ©rnnDau^waefolcb franef(Kit finD. ^arumb foil Derâ-vâtrmallein tviffen / Dae er Den SXJitriof wiffc^n berenten in Dao/Darju ergeben. Banner battetliflje SugenDtQîoh/ etliiij fo er in ein quot;^öafferverFebniÃ/etlie^ fo er (Taleiniert ijV etlicb in geÃalt eineo ©runen Celo/ etlieb 4n gefîalt eineo Ãïotten -Cele/ etlieb in geaalt eineo (auttern-QCeifl'en -Oelo. 2tlfo ifî fein ©igenfeba1ft:@o offtein anDev fîotm vnD QBefen auf; j^m gebraeljt mag tverDen/alfo offt fonï^ »n anDer ^epiuligfeiten im felbige mebr. ©r fcbenDt aöe ïöel^ l^be vnD iÃeutfebe ^potect'en/vn allejbrc (Stribenten : 55an er alUâin (in tljeil Dâ^rijnep/Der genugjam Den vierDten tbeil Der-
183
2(pofC(Flt;n anfuIRn m«à / vnïgt; für ï)tc vkrïgt;«« tà ct ï bcr francF^^ ëtcH/2lr^tK9 genugfam. ^antmb nufetvcn nétÃcn ifi/ fo »Kl^Ãüdjptt/vnö (Scüttukit/vnö j^rüc^vnï) @Mfcr/in bcr 2tpofcdlt;n JU baSen/wü |ï( Ãabrnt tm brauc^. ^KWof bn^ jlhn wb ^cfrug/vnö ntc^te gufte/ober gar «n
bannn. 2l(fo foil nbsp;nbsp;nbsp;bcr 2(r^t fïciffen/ bae cr ntc^ttu »ule t»cr
55üyctt (igc/ntc^t i« bcn^tr^ncpcn Dû von wotren ^anbcn font men: ©onbern er foUfic^ bcfïdffen/bj er nu^t vbcrfif^ttg fep/ fonbernfür fic^ ntber felhe/wte ein-^utt^fr^â«â'^ fâ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fwâ^
Hüffen etnmeÃrern0c^ap/jttaOenSrandi^eiten/bann India, lt;iâgppten/ Barbaria vnbGræci a vermag: (5ok^em@runbt foil ber ^r^t nac^go^n. iöann (6 tà ein maMgutt tvtffen / bao ein jebftc^er ^aurenfnec^t verfle^et/bao nü^to bann triegerep in ben ^ü^fen tff/vnnb ©eatefn : SOnb tote fie ^iVpen feinb/ aIfofeinbauc^jÃre®o(toîvnb2(polt;ecferauc^^ü($en/g(ete^ vnb gleich fommt jufammen.
' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Speciebus
m'oUgt;
^^^^r Süitrioi nbsp;nbsp;nbsp;in vieierlep Species : ©o offt ein
^g^anbere ©ruben/alo oflFt einanbere 2lri^uftn «à fein prob an bem/ bao er tool Ãüpffere auff bem ^ifen / vü ffl bof^ aue^ nit bierec^e prob:@onbern bie rec^t prob ifl bie/ bao er Ãvo^verfuc^t werbe für bie âÃBürm/ wie hernarb folgen wirbt/barnac^ er biefclbigcn treibt/ bemnac^iflergro^in ber 2trpntp. 3*^ nbsp;nbsp;2licijimep §atto biefe prob nic^t : QUlcin bie
Ãupfferung auff bem Q^ifen. ^u^n ift tgt;a$ aueb ein prob: Q^tn ^itriof/berbao^ifenju Ãup^ermarfjt/ iÃemeÃrfbefi'bnti* (er / f^eÃô^er ©rabiert/ fbemiftervnbter bem jammer / f^e belfer in ber 2(rpnep vnnb^feljimep. 5)annbai|i ein vereint gungmif bem ^ifenvnnbâ2)ifrio(/ affobao ber Süitriot aup ^ifen i^upffer macht / gutt vnnb befîenbig / vnnb von guttem Söitriof bao be|l Ãupffer» 5gt;ao foH fieb niemanbo verwund bern/ bao aup Q:ifcn Kupffer wirbt/bureb ben SXîttriof :5)ann bj ifl auch ein Ãrafft in berquot;yjatur/ bap bao ^oiraowaffer au^ 55(ep ein (ebenbig 'Cuedfifber madjf. ^^o beÃnbt Ãcb auef?/ bj bie (facbiiiik» «über CDfeiallen audj verwanblen/ gleicb fo wo(
⢠4 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;in an^
©40 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ni
i«4ttîgt;anC0îef4Ult;tt/a(e,îgt;lt;râX)ttrio(îgt;lt;ie nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;©annm'c^t
aUctntftﻫ ^i(nor(m Tranimutator, »on oncm SÃïcfrtlh'rt öcn anlxm: ©onteer« öcrcn hngcnfdnamp;tmcbr/ auÃâein/lt;Im ft'c^ SÃÃetall gkif^fo wof. ^ae lotro atgt;cv mc^t aUc^ wtffm / ïgt;i maffen Dû OôpÃfpcn/ öaoMe Ãurtf in Me Kneten vnnö d^elgefrljlaÃen jetnöt. Ungern iflet» öefvom 'i2£}w fnol i(i/ »nnö tjl cm 'Vitriol «nfelbfî/ Oer nic^t ^oaguKrl tfî in fein Lapillós : 3(öe6 Oao ^tfen / öas man in jamp;ne (egt fein ^eit/ Oaofrffler^tteinemOvoflî ©erfeiamp;igÃCoflwirOtOnre^ öen^f^meli^ï^en ^elafPm/ »on (lunOan tfî (ë aHeo ein 3vein Mânpfèr / bao ÃwpflFer i^ »nnb Meibet / »nnb nic^e wieOer Ãtn* berfiit geleff 5?u^n feinOtoer '^[?ifnot lè'rç ein »n^al^Iburc^ S)ettlt;fdj(artb/Ortb fo »iePOäojie nic^f m fonber^eit cm ieblic^e 2(rfJ |u bifc^reibeh i|î. !2)oc^ aber fo i|l Oie prob/tvie ob0c§t/iii ber ^rçnep »nnb 2(IcMmep ^iriimemmen / »nnb nac^ bemfe(*î bigeiijùÃMibich. ®oi|l baoaur^ ein Prob/ aber fie ifl nic^t bienjîlMj in ber 3(r^Hep / aTlcin in bie 3(lfbiraep / bao ber Col** cöthir»om'*i^itnofvon i^m felbflOurcfj bao^cwremÃupf«â ferfe^tDftnbgiebttoo mil^n ein fole^^tupifcr begegnet/ foifl ter quot;.Ãifnoi fc^waeljer in Per ^r^nep/aber Ãdrefer in b er 3(cfji* mep/TÃieWarben feinbt auclj jubetraeljten : ^ao bure^ein îèïlt;it»ijî/ »nb mit feinen anbernfärbengemenget / ip nie^t fo gutt in ber ^tr^nep/alo ber mit Dîotten »nnb ©eiben Ãrie^e» »mbgeben ifî/ ober etlfcbo t^eile »ber^ogen, Süimb ber i«r ^ei|fe ge^etam ^ufft/bër ijîfrâfftig^nm ©rânenonb ^eip fen -Ãcl be^ quot;Vitriols *, ^öer aber^nr Cîbtte ober©ilbegeÃt/ berfelbigberiÃbeflfer jum Ovotten -Ãeh 2(lfo ijt nicbfô meJ^r not| »on ben Speciebus febrciben/alô allein/tvao bie Prob anjeigt/ barnac^ foil ber 2trpt »nnb ( c^iint fî ^anblen/ein iic^lt;ritttgt;em(ff^nbrlt;tttcblt;n will. J^iefe prob ip awc^ gutf/ foerfap fe^wârptmit ben ©allbpffeln/»nnbbund'effcbt»ar$ finten gibt / ber ip tool alien aniunemmen : ® er aber âîüaffe* tige ^Ãinten giebt/ »nnb »iel bcbarjf ^um
.^ufaç/ Oer ip nie^t fa(l
n-.u-A; nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;; iM
ntf nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â¢
ïgt;en ^ugenbten 'S^itrfófëin \ â'- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ïgt;« ?IIvQnej»» .,, * â
»â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Colcotlïai._ i_.:.,.:.'ii
wdben t« fctttwi Xugcitï»
^^^öcn/fo will ic^ euc^ crflcn furl^aUcn bte^Tugcnî)
Dïo^en ^ünob/onO a(6 Dann femcej^offet^are..^-rauflFwiOennu^n/ Da^Der 25ùriot«n gartreffltdje Purgaà î|î quot;tn Den Ãarttcn vnnD fcfjweren SÃïagenfranef fetten: (vfî ibegih/ Daeetwann v0»nlt;î|fen»nnD ^rnncfcnDcrÃOîagenfo »n^efc^icftwirDt/ »nnDaii^Denifefbtgen emÃrancF^etf .cw ' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fallt/DielanÃwing t(l/vnnD alfo abfieeljcf bt^ juni XçDt: âÃBtç
^ait vief gefefjKljt Den vn(«Den(ic^enÃ*|iern vnDîXrtnçfern/Die^ ron fofc^er vnÃefc^iifiiÃfeit wegen fuefjten/am (eeteâixrfcütn* «ten/vnD etwan gar pcrbeni in Den Ãrieg6(cn^en7Da vte^ ïerfep vnotDnung ge^aiten wirD/ vil anDere etwan aui^ nitfei«. â¢nag/Darau^ Dann 'Prenne / 3îott3îuÃren/vnD an^j ' tiers ^ernacbfoiget/ wie Dann offenbar. ©ofe^enaUen tfl Dgo, ^deb^ vnD Das beÃ/ Purgiren mit Dem quot;^itrioi/DenmanÃn ^§etm vnD Jpeimiigf eit/Dçn ©rpüen gebeiffen hatt?^nD fetm Dofis tgfecbsCome^auffetnmabPwoDasniebtwircft/abeit *f» fecbsilomep/jum Dritten aber feebö^fomeÃ/fo ià es gnugt^b |iart^en;î ncm febv^ac^en in âïBcin ober ÃBaffer/etnem (laref en vit *blt;tf t* ^egcnDen â¬9?enfcben/in einem brannten ^ein : ^a$ inpflits vnDen vnD oben mit Dem ©ninDt ^inweg. 5)ann Das muà Det' 2ir$t aitcb betrae^f cn/ Das Die ^teÃwur^/ S^reibfötner/ S^euf# fefswurijen/^ofoginnt/ancb Purgieren/paref vnD faà ::^blt;» niebt in foiejjen frdfften/ wie Der SüitrieL, it)ann vrfacb/ Da ià rin ^eet ofitet/Dte ^att tn fbr ein Tleuitet/tScbärpffi/ vit jauber auÃh^ten/ von wefeber ©aiftfeber 2Uetofitet Die wirctung voifontmene Ãrafft batt/Die cDte] '57teÃwure/Q*o(oquint/ nini^i »nermehr haben mag. Ãiann Do feinDt^wo^atur Der Piirga^ tion : ©ine Die Dt'Purgiert für fieb feibÃ/Dic anDer Die Do pur* Ãirt aiià Der ©affitet.'^nD a(fo fmDt Do ^wo XiigenD/fo in Der wÃtp«rlt;niir ©ine iÃP^uD in Dâ ©aifitet ià em forma spe* quot;nbsp;cifica,,
Sdö nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ijr
cîfîcâ,AUf^ etn ^atur/von tgt; afU â^Bitnn fïcrtett rtiülfcrt'/tOà bcrüvt. ©aeïpctngrolfc'ÃVadtr/bte^unnangreifjt/ ï)| t^tt⬠fonp t'etne/von öcn tc^ oben gemefö ^ab.ïöannïï fo tvtlfcnM/ b§ »on ciic6 febfl fiir^ïn wo( luennelfen/ bj «n purga^/ Dû tn f ^ts j^aef ctn Jûctûfîtd/viï bte S alfedinemjntt fanipt öer Xugcnbf Laxafiónis,?)^ (in fclc^ puvga^ gaf fanber fetnigcf vnbfcuberf ^nnfac^ .^arumb fo tj |ie ftir^ttneïïtw^nmvenbtg^u ben i ctb? franrf bafen boppel Ã-'bfev/bà nn fetn anber I^urgationcs.^a* rauff fo rc^ eitc^ be^^ttnotearf^ vnDofitn bcfcbhebenl^ab/ fotflntcbfwonnéfbcn? b^^tc^aH (ntrcnlngeffancF^ert nenne/ bar^n bffer â^Xïttftofgirtt f(ï / genotnen tvie getneibt ig. iöoc^ fo wtjfen/bj fotebe Piirgafton tn alten verberbten0}Ãagen//fent m bâ 5«nenben 0ndjt oiï dünnen / bte bejï pur gaeton ifi fu brattc^en/nacb ber getez^rancf bett/perfon/»nb '57ofnrfrt, 2lber von bent Colcothar fodenbe tbnvt0fn / bg^er dnju«« «eminen ntebeo fott : ^ftetr» in ben ^birurgteatifdjen franef^et^ fen/ nemticb aÃe-tdcber/bie fic^ mte J-eute antafpn / vnb fetn ^eptnng woüenbf annemnien/ benfetbtgen mae^f er etn ^runb jur ^eptung.Oocb foltenbf j^r b^ verÃo^n/ber (fnfler* ticfjen ^^nufgtfeljenfraneHetten finb inanebeetep/ (web ntbef/b$ tp/bö^/noeb bdfer/vn aber bófer. Sgt;aruntb fo mag ber Cokotharin ben bdfernvit noeb bdfern ntdjfà erfebieffen / atj« (etrtttt benen/ bietm (Trflen^rabf fetnbt 2tu^bao aber fo fofgcnubn/baeer foiltn benfetbtgen gebrauebt werben : S^nb tnben noeb bdfern vnnb aber bdfern/ fottfein -Cetgebrattebf werben / nach bem @rabt ber ^ebaben vnnb be^-OeU* ^lufT bae fotgf nu(sn/b^ fotebe iSebaben alt/ fo viel /br fetnb/ gebeitf werben burelj ben \tïifrtet. 2tber nacb bent ^rab/fo t jï nun fei« braueb/b; ertniin guiten Colcothar gemaebt werb/ vit berfet«« big mif (^lfig abgetefebt eitieb ntabl/ vnb truef en eïngefeet ober vermifebt in gemein ^dtbtein/ nacbbem^nnbbem ^tf ptjunt ©runbmacbennotbju fetngebuncFt : ^ofepf er einEfcharâ, benfetbtgen wirff nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ertebigung mit ^epfâte : 3t$
bannfo folgt ein ringe gutte^eplung (»ernaeb. fieba^ ber biefer ^eptungâerwcbren will/ vnb will niebt gargtt/ jb fotlf btt wiffen/bae ein mehrer 0iift bo tigt/vnnb ba^ man weither mttbenOleis branmu^/vnbbaober^runbvon bem Colco^ ' thar webt maggnugfom erÃatt werben jur ganzen ^etlun^ 317) i^
Ã)ttvîol/
atic^ m'cbf mtnöcr / we» bcr 3voà S25tt«ol m einem à wirï)t/»»ï) a(6 l)an nnt öemColcothar 3«rpi|ïift in ein 'P»hicr/vnö aifo gebraucht/ îgt;ap fcijneU dn amp;runb flt;^t/ melhr (iarcfer/lgt;aà ich gemeiötlab vom biolfen Colcothar.0o «ber Mo fein befîer protêt in ein Colcothar m«cÃen/b«6 lt;n«n von fBm fein âïüaffer neiR/vfl nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Caput Mortuû
tomit/bià co «öco vçrfehlutf t/«(ö ö«n fo i«p iinbiic^ «m ^uffc irörfnen : ^«o foil gebrannt werben / |e$t«ber dn b(f[(rn ©runb. 3ebodjin«Uem / foÃab «nein ncbeauff bic Gradus ter @fb«öen ober ©eflfeebten/obcr ^irep: ^«o b«o nic^t will «nnefnen/bao gcbenrfjuverf reiben mit feinen ©eparirfen -Oe^ i(n vnb ^Kiffcrn/ Wie bann von benfelbigen bernae^ foigt.'iîSiï tu barffjînûbt gebencFen/ barumb bao ber Colcothar verfaÃt in amp;nlt;r ^cpi iing/von be^wcgcn vcr^wcifflcn : ^ein/ fonbcrn Ãcbencbalkin an bte verbe|fer»ng in ber 5)ifliniernng : iOani» bcrbereitt»Hgwirbbie2(r$nep§erfiirgebracbta»ffbenhocb|îê â¬5rabt/ v» wirb ba^in gebracht/ b^ [eo]einer fcbhcben ^unb^ f ranrf (reiten wi(ber|îebn m«g/bcm ^oiff/ bcm Ãrcbo/, b Qü rep vnb bergieirfjem'^Ãie bann in benfcibigcn (fânben ange^eigt Wirbt/bo von foicfjerbereittunggefe^ rieben fîe^t.
benSBaffent Vitrioli,m îtenn. Ã(ttgt; vnnö
Ãeitem
^2S3e ^««jî ber3licbimep Ãaben ben 2(r$fen ifiid greffe ûn|ï an fag bracht/ barburefj groffe^epiung gefcbelt;« '-^^Ãen feinbt in allen francf feiten. ;iÃar»mb ficb «ueb in» «nfang ber 2ir$nep alle ^lrpt in fonber(ieif fieb ber ^lebimep (r^ geben laben/von wegen b^ von i^r ber 2(rpnep fo vid gro^ vii gt;éob er^anbèifî/vn bie jwo^aeulfet «Uemabl mit einanbern geloflfen/vn gegen einanbern verwanbt gewefen/fo lang/bi^ bie ©ebweper vn ©ophijlen ber ^umoten erpanben feinbt / bo i|î ©ifh inbie'3(rçnepgoflfn woiben/ vnnbbie^rpnep ^ueinett J^uren wotben/ biej^ebann noeb iflvnnb bleibt/ bi(Wdl bie ^uinetiftcn werenbt*.;:ÃarHmbicb euebbaofag/ Ãattbie vr^ faeb/ bao,brbcflcrba^acbtnngauflrâbicÃ(2*apife(|abenfollen/ ton wegen ferner groffe» ^tngenbt/ betreflTçnbt bie
©rt« £(tpt(d. 18?
vnöcrhdjt tcb (uc^ am crfîcit geben/ nemhâe^/wo vn^ wei^/vnverflanben -éeutb femmen tnetn Ãnnp/fo verderben pee gar vno aUee/macben au^ einem 'Per(in(inâ¬!)?iÃfacben/ a(0 bann mit bem âï33ïtrib( aneb gefeb^^^« â1^' 3*^ anfana be ^itno(amp; ^att man fetnSpintum gefap/önb benfeibigen ©reu â bierf ^um bï^cbflen : amp;q nun baagefebebe ifl/baben pe bi(^ab lenb t (Suebt gebeiit/fie fep nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;gemefen/in
»nb ^iten/in gramen »nb îSRannen/ ee fep wae ©efeb^ff^t gmoifbab. ^«bnabereefeinbbievnverpanbnen -iaboîanten eingefallen/»nb balfelbigverbeffernwoUen/baben peb »nbergt; panbenben Söitriol in feinen Xugenben anber$ jn zwingen/ »nb von bem erpen anfang vnb Arcano ge(a|fen/vnb baffelbig (affen veniecben/vnnbfürbin bao Oc( gefwebt im Colcothar, bae bocb gar niebto an bem oitb foll.2)antt »rfa^/aUeo bao/bj bo foil binnemmen Caducum, bao mup ein fubtilen/fcbarffenz bHrcbgcngigen©eipinibmbaben/vnnb aIö bann im felbigen ipbieÃrafft/ben ganzen ^eibjubnrcbfttcben vnnb ntcbtoanp aulaffen 1îxmfclbi^cn fuebenmirt bte^rancFbeitaucb ge^ funbenan bem oitb/ba fieiigflt; ^an eigenilicb »nb getoip mag eoniemanbeowiffen/tvie ober mo fein toi^iÃ/fein Centrum ober PeriodusjVon bem ($ auÃgebet. 2llfo fof^t nun auff bao/ bapber2(r$tnubrfolcbe2(r^nepmupbâ^^^*^^îâ^^ îââ penetriren bengan^en4eib:barumbmaeben bie kubier ber^umohÃen fbr feinen gefunbe/onballeibr©efcbnp'un/ibun onb labnià ^ubemvercf.^oraulrfo fag icb/baoinbem -Cel/bapbieâIa^ Volanten^efucbt ^abe« / gar fein Spiritus iÃ/berbo penetrirt/ allein ià ba ein XerreÃritet/bie nicht weitter gebf/bann fo weitf pefalt/bableibtoligen.^arumbiÃboeingroffer^rifal einge^ fdllen/bao ber onverÃanbt benreebten proceÃblt;tt »nbertruif t/ »nb ben falfcben an bie Ãa«gefe#t.3cb [aebt] aber/ber ^atban ber bab eo getban von beà wegen/bao ben Ãranrfe niebto gutto wibërfar/onb fein ©eeten ber ^umoiiÃen ein furgang bab, îîubnmercfen auff ben erÃen anfang/wieber SpiritusVi^ trioli gefunbeniÃmoiben.^um erÃen ià eo babin fommen/baà pebenfeücbtenSpiritum Vitrioli b«ben®fflirf für fieb felbà »om Colcothar,barnacb fbn für p^ felbà ©rabiert im .OiÃiü (irenonb^ireulirenaumböebÃen/alo bannbiefer proreÃver^ tnag. SSKit bem ià nubn angefangen/ bao Koffer au brauebttt â
517gt; ÃK
190 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â ^îïvîol/
für nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;5trancfl^citcn/tnwcnöig vnö au^wenîn'g/^ôflÿ
na ch and? m bev ^ancnöcn^ucfjt : be Baben fic ^ctc^cn vnnb -Reifung gefpûrt-3(îfo^aben fie mû ber (ifrtratûen noe^mebi: ffdp ôie^abt/vnb Ãabenb nadjfolgenb genommen ben Spirnura Vitiiolicor'reôtumjVtfuprà jVnbbenfelbigen vem Colcothar ^t(îi(ltre/acfet ober $eÃen maf/mtf «ttem prengiflem lt;îemr. felbigen Ãnb nunbû trochien Spiritus »nter bie fetteten auc^ fommcrt/vnnbbae gccneben/foïangfîcbertrocFnen Spiritus gehabt IBaben/für vnb für alfo ertral^irt/barnae^ bepb Spiritus, Die e^ïeüdjten »nb Stroef nen/fo fie in einer Söiof feiiib gemefen/ tnüeinanber@rabiertau|f fein Xermin: ^7ac^bem^aben fic tgt;icfc(bigen2(r^ne9 gebrauchet ben ^ranefen/vnb fie noch her vnbbeffergefunben/in allen ^ircfniigen/onnofoviel ba^ tnit au^gcricht/bae alle J^umon'|îen $u fchanben fetnb woibcn. ^it^naber batt pch begeben ein^oirection barûberoonettlû X chfâi 2(rti|îert/nemûch ein ^ranntemvein hin^i geth«n/»on tvegcrt bee beffern penetriretie :p aber nicht gefunbentvoiben.
JÃaeich euch aber »nbenichf prece^/ben ich bomic geführt hab/vnb einem ieglichen 2(rçte benfelbigen rahf/alfu fürsunemmen/fonberlichber ^nüenben @ucht halben/bieih» iiTur in bem Söitrio ( hatt : barumb auch Wâ»»' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;beffern »nnlgt;
hohem fïeih ber .^ranefbüt halben/bie bem 2(ryt befohlen fein/ juhaben/bte iiebegcgenbenî'îQcchfîen erfoibert.^oi^bjmei« profe^/baf ber Spiritus Vini,merbe in bein $2£?itriof ^mbibirt/ nachfolgcnt ®iÃi(Hrt/mte ich angejeigt h^b/von ben èîcüchteri vnbXrocfn^Spintibus,wic obflcht ^emnacb/fo b; gemacht iÃ/fobeÃnbich/bjbiefe^bbition groffebing tbut/fo Spiritus Tartar) corredi hinju gemifcht Wirb/ au|f ben'briften theil ge-genbem$Uüriol : barju auchber Spiritus Acmaclhenacalis CatnphoratÃjVff ben fünfften theil gegen ben xîûriolifchè Spi ritibus: alo bann ben Ãrancb'en2lbminiÃriret/voz bem vnbH Paroxyfmus fbpt/ob'im tag vngefabrlich eftich mal: follet fhrwiifen/b^groffetolftin bicfer^rancFbeit/in folcher 3r$:lt; nep i|î/»n bermaffen fo grof/bj ich nit achtfmóchte/fo eo münt^» fchengült/einbefferoiuerbenrfen/bann bie^Ãatur bafclbflin fo foH ïgt;â erp procef/mie ervonben'-Ãltenge^ Æwnben ià moïb?/b.(eiben/mit fimpt^er Cojreetiou/ mie gemelf
OpÃ;
^40 Captulf gt;91
: ban «(fo gfdfft man ber '57atur tn jfit -^cr^/v» tn nbsp;nbsp;Ãraffe,
-4Ãaó muf; man mtc^ gebenden fafjfen/Kb wirbt auc^ nii^i tonrecht ^abcrtbcp ben grommen: nbsp;nbsp;nbsp;ein frommer gebeneft
an bic groffe »ngeÃitmmtgfett biefer Ãranrf^eif/ tvtt fie (o garâ clienbt bo vw3lugen (i^ba$ w nie^t allein ein SOîenfc^en folee erbarmen/fonbern ein Stein. S^icweil nuneinfolcbe Ãranefj» Ãrantfbeitcn für »nfern 2tugcn ligcSSÃagnie^f etner fptec^en/Sücviïuc^t feinb alle 2(r-§f/bilt; bofürgeben/vnnb nic^tl^el^en/fonbernwie, ber ^faff in Jcngt; c^o vnb ber ben »ewunbten giengen/vnb lieffen ä'gen/vnb allein ber Samaritan famâi^m ^u^iilff. ^unfptic^ ein quot;^rt^eil : wa^ mei,n0u für ein greffe 4}erbamtm^'iahen çntpfangenbèfienitvnbber PrieÃer inbem/ba^fte fire'57a# fenverfîopfft ^aben/»nb feinb fürgangen sâ n^mlici bie SÃer# bamnui bee ewigen '.^'elliff^e^eivrö/in bem fern erlófen ip.ZXlj» (b/wep will anberfl reben vnbfagen/bann bas bie 3(r$t a Ue/f ein auf^enommen/folc^e5lraneF^eiffilr,§nenfe§enbt/»nbgf(iert fiir/pnnb ver.fîopffen bie'57afen/phfte nicijt ber ebgemelbten ^crbamnuÃ'bes 4euiten vnb priepers einfallen/»nb f^nen Don0ottam3ung|îen Xag geurt^eilt werbens* Sie allier# riffen nit ein pieç »en einem Sc^uely nit etn Pfeanig/nifeitr Stunb lenger fafîen/verfaumptenfie ober wagtens barauffZ ba^ fie auffein ©rurtbt mochten fojüen/wie hoch ber 5traneF# f^cif jii t^un wer/bamitfhrgfiolffen würbe. 55ann bas ifl ge# Wip/fo in folchtr gefîalt bie är^t nit Zeniten vnprifler werenb/' fonbernSamariten/eswürb ©ottauff folche emhfige 2^rcw joffenbaren/.peimlighit(n ber 57atur/baf; fie bem 2trçt in feine J;)anbf fernen/ bamit er fie gefunbt machte. SUnb fo in ber îîaturnicht wer/@ott wurbts brein (egen »nb fchaffen »oti Punban.2iher bas will ich mit euch allen bej(ugen/4âb(en onb Söncblen/bas alle Doótorcs nuhr neben abgehen t was ber SÃerführer Galcnus,Auiccnna,amp;c. fagen/bas mu^alfofcin/ »nb fîerbentauff folche -fügcn/^lfoiatficbâSXcüffcl befeffen/ bannt baf ftebie-iùbeirt57cfhüen tticht vollbringen/onöal# fb fhr/Ãinber ber (fwigen S32erbanmub werben/bos ifl ^äiura,ba6îfî Ihr'^BercFauff Arbenz bas fie fhunb. SÃon aller «fîcn fööen wir fuchen bas 3ieich,(^5ottes j 2lber nit beim prie# ^-euiten/fsnben» beun Samaritant; So wir.^ir
10
tn vne Ã(tt»(n/ônî) t^unb öalTefbt^' attc^/ fo tfl éo(tintt»tt6/attflr felcTje ^armÃcr^tâgfert. ^nDohfctnÃîtfflT bo wcrgcfr^affcn tn ïxrïïatur/er wurötsvon gunban tn fie fcfcafjtn. 3bcr bicwctf llt;utttrcb»ânnlgt;)gt;rtegcr(K^von 2(r$t(n ^citanbUftotrbt/foHetbt bte Ãunjl tnöcr ^anbt ©ottcoiöte Ãrancfcn faBrcn ju^ottrnfeinJlctc^ybcr 3(r^fium2:eüflrlt;| «ucb tn Rlt;n îKetc^/bao foJc^en lOr tcgerltc^cn 2(r$tcn nnb «£lt;utgt; ttfc]^cnDoôtoribustgt;crct«tg.S5arutttt^ttnt(i»cr2(uâcnaufp lt;ô fctnî»5wen^cg/ïgt;erjttbc».^lt;Uen/lgt;«otg/(n«f^) bcmâPrtc*â per/onb teutten nac^fo(^en/»nnb äncr jit ben .^tttime(n/ba« ig/bem^amanr«n nacbfbfgcn. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â
^tcljf alictn wtctÃ^gemeibtÃab/bao foïfb'eSStfrteitfci^e Wartton vnb Arcanum, tn ber ^adenbm ©uebt ^ttfep/foni* brtnauf^tnbenSpeciebus Ortfelbt^engWcb^nt^U ncntltf^ in Syncopijin Extafi, »nb bcfglrtc^en t barjitauc^ t'n allen Op-pilationibusjOHb tnnwenbt^en Apoftematibus,ónb tvae ber^ ôletfbâ¬nttie^rÃranà '§ettenfetnbî2tite^ in SuffocationeMa« tricis »nb Præcipitationc Matricis^^nb noef) viel ttteÃt' wûrb man Xu^enben gnben tn btefem Söttrtol / alo aHetn bte te^ . melbt/fo anberg tn ben 2(r$ten etn getretver^letg were/ober â bapfie bte fentgen/bte gerecht fetnbvnbgutt/juruÃenltegenb/ bae jÃr juvollenben : @te nt^^ene aber ntt t^ttn t bail ber Xeiig» fel/bep ^Diener fie fetnb/ber ^att ft( befefTen/ bap fie fein gereeb^ lt;en2(rbt/ber mit QBar^eit »mbgebet/mógen gebulben : a(ggt; falt eoalleo gen Q^oben» Ã7wbn foltenbt ibraueb migen/bag bie3îeeepten/»on öcnicbgcmeiotbab/jumergcn jumaebê ben 'Spiritum humidû Vitrioli,nif mag fMrlicb er gefcbticben wer^ ben: bann eo mug nuftr ein ^rtigvergobn/bie iSub(er2lpe»tejgt; tfer/mbgenonitmiffen/bannfiebabeno nitgelebmet.Sarumb bep ben 3rtigen/2licbtmtgea/bep ben ^abotanten/ werben aUcnvKrfianbftnbcn/waÃbünotturffiiiü (rfeîbert, Leitte* ⢠«ueb mit ber ^otreetton Spiritus Vini, berglcicben bep /bnen »erganben wirbt : bann bie Doäores ber b^btn â¬5cbu(/feinb bermaffen fo gelebrt/bag fie nicht wigen Agancum ober Man«» nam von einanber ju erfennen. ©olcbe Ã^fcl »nnb !^îarzcn magt; tbet man jU Dodores : @einb Requicna Dodores,g-equiein ^ricger/onbGaleni -ieuiten. l^lfo auch Aqua TRcriacalis gebt in meiner Pradica,in Capitulo de C^ira Cadu ci, »nb it?ji bergleicb««
^40 Coipttâ. Ip)
îgt;fr^(c^c^^n incÃr tto^e t|î/Ãtc o|» ticbf à » crjc^fen. ^aramb fo »ci'jîaaôert tuicb in Cûfcnt (fupîtd/baô aile Ãunà vnnö straffe î)C6\^(tno(0rt(fâiîartNmh3t/'îgt;a^ ber Spiritus Vicrioli tvél Ãcraitj;^cjogoîtvcrï)/vnî»juinÃéf^fîCrt@raîgt;im : bara« mit,ber 2(bbttion adein itt bj penctriren ^é^raefjt werbe/bamit CentrumjRadixvnbScmen ber^ranfFÃeit ^cfunbctt tvcrbc» ^an C0 ijî fonflnit nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fofc^eloca lufttîbctt/vnb fo gewiÃ
jttÃabciî / a(0 bie R^uicmprtcÃerhcb Dodores »ermcine« in f^ren Humoribus.^jann ee ifî noefj ber @r«ttb ntt gefunbê/ wae bie Ã^anef ^ett marbe/vnb wo fie cnbthc^ ügt/ onb wab b$ fep/ba^benSO^enff^enfogarm ein fokken eÃenbe« Paroxyf/ mum wirfft.iöarumb fo muà man nur Arcanum ^anbfen Uffert/baÃbie5?aturauff bie ^ranefbeit gertefjt Batt: baffeP big Arcanum wirbtö woi ftnben/wie bie@onHbenÃrei^ bett ®(t. S53rtbin@um)na/we(cberwifl ei»2(rçt fein/berfeibig geben cf/bae er «merfîen ein ©anwritan fep/nit ein prieÃer/ nit ein -ieuit.^o er nun ein ©amariun ifî/fo wirt ee afle^ gcben/waöjhtn noftt wtrtÃâin/vnb nicijtö iÃfo^eim(ic^0/ba$ i^ïn oerbo:glt;\i bleib t ^er aber am erflen ein liüüy ein 'PrieÃer fein wtH/bem Wirt nicfjtô geben/bann alle ^^nbarmfter^igfeii/ bie bann in Æ bnen audj ifï : alfo wirbto »ergleicbt
*^0« Dem Oel bejl SXotten ^ttriotó.
wiffen nuB« weitter/wie baevon bem Colcothar ^^^burfBÃâ¬eto:tifeB2)eÃi(lafiort/wicbann ben 2((cBiiniÃ? befannt ifl/ooin quot;Vitriol ein -Cel wirb/vnb ge^t ^lutt^ rott/onbamfauriflen.iÃa6i|Ãnun baô-Oel/bafj bie labotan^ ten gefueljt Baben/beffer ^nfein baû ber Spiritus in ben Ãrandflt;î Ãeiten/oonbenbanngcmelfift/alôbann nit i|î.âbîun ber pro^ ceÃ^umacBen/ipgemein/nicBtttoBtfuriuBalten : bann es ligt an ben .^anbfgviBrert/vnb guter ^artt/onb an ben guten fïriimenten.2iber von ben ugenben foHcn j^r wiffen : iiun ii^r^ (len/eeijîeinfawr bing vber aile ©ewre/niefjt^ ijî bae fewrer fein móge :^uînfelbigen/Batt ee ein ^o:rofiuifcBe artpaucBin /Bm.Sarmn ce mit 5*ug »nb gefefjief ligfeit foU gebraurBt ben tâÿîemlidj nitallein fur ficB felbp/fonbcrn in einer gutten (Toneoibanç vnnb gefftgten ^Vî^tur/ ju bem / bar^u mana ^7)
fcrâUf^eit ivtU. ^ugfetc^er trci^ (in ^)c(mfgt;((: ^cr Tyrus j|i? ttngt^figc @dj(attg/andn feü fie n»c(jfö:atgt;er tn ïgt;er ^oni-* ,?ofitton/a(6 Dann fie treffenhc^ / Darauf îJann Der ridf fÃfÃ(t, ^ffo tfl auc^ Ãû reDett von öem -Od/Mefur fidj fe(tgt;|l nic^t foü angenommen werden/fonamp;ern mif gteif^* féîmiger ^ompojïnon / wie vom Xpnae verpanöen (gt;a# fcen. 57u§n von wegen feiner amp;(wn/ iflnie^t minber/fie ià temOJîagen gute/in öem fein Cholera (igt/oîgt;er 2(poÃem : â iigf aber Cholera bo/oöer ein 21poÃem/fo ià öae i(^t in gutter ^xperien^/öaobonic^toguttotviröt: îgt;«6 ^poÃembofertÃc^ von/^m/erbiDmet ab ber ©etvri/vnnbgeÃt in ein vnriîtvigô tvefen : 3à Cholera bo/fo ià (amp; ein wötten gegen einanber/aU ^einÃeinoi vnb 2(quafoit/bo feine beim anbern bleiben mag* ^Ãarumb an bem onç gute acht foH gehalten tverben/bae bo «idjte werbe vberfefien* dergleichen in ber Gebern ià ee auc^ alfo.^n ©umma/ee bebarflFgrop aufffebene.dae ià wol war/' eniÃert^albbengemelbtenÃüefen fi? ià ein @efunbt(»eit infei» tier ^ompofition/^u geben in allen ^hbern/vnluÃigen ÃSJîagenî' toc^ allee mit vnberfe^eibt/niebt {«viel. 5Sf?an fagt von viel Xugenben/biein bem «Oelfep: wenig Ãabiebinber^rfaremî Ãeit/vnbÃabfo vielwelgefe^ien/ba^bie jenigèn fo bae reben/ wieÃevielbamitthunb/im ©runb foiebj|n naebfrag/foiÃ. ce erlogen. Ce wirbt gebraucht im @anb vnnb ©riep i bae-icb aber eine« wiÃe/ber baruon gebeilt fep wotben/ià nocb bep mir nie erfiinben woiben, Cttwae teilte in allen hingen/ aber im.@runbt fo ià ee nieste gar perfect. 2lber in meiner Pradica^in Capitule de Cüra Arena?, werbt )brÃlltComgt; püfiticn Ãnben/|uber/vnbanbernÃranefhcitenmebr.Tlbec wieidjeufb gemelbtÃab vonber Cotrofion bee-OeleförÃcb-felbà ^u gebra«eben/fo fag ieb/ba^ bicfelbig Coirofwn wol mag ben@»einjH malen/ben @anb vertreiben/vnb auf tret# ben.2lber ee gefcbic^t mit folcber vngefcbâff ligfeit '' bere 2i««tnhbnbomuà erbacijt werben/bann noch bi^i^ev(vx funbeniÃwotben/fonà ià ee nicljt anvunemmen. ^ae aber cmieglieber bain fanerCrfarenheit (tatt/bae mag icbeinem /eglicben wolvulaÃen iCeiÃein new 2(r$nep/barnmb foil fie aueb teglifb ««âîâ Frobier twerben/ attelj mitgebnrlieb«â^ -j^oÃtion permifiierf-
acerbicIBimötór$na;htrlt;r/vc« bKfrnt Z5eï ^UKi» 6 j»r/ï4 mev^c auff. ItBûtvoî mtt fcl^mfr^ê/vHÃ) groffem fermer* éen : ^cöötfj aber mrt groflTcr @efu«Df(Ktt/ in vnmégiic^ctt ^randl^atin.^nï)merfhn öen PffxcÃatfo/ Oae amp;t^-Ce{ün 4eg{tc^cttlt;?rbgTinOta6je«d}C an etnlt;»» fläcf/w« einer Dertnt (Jt|ïn S)ntt abjaicfjf/önö |Ãn »on |lBmfe$î : bao ifî/ öa^ bu m« ben: -Oet oen Ãatwen @rtnö für öte^ nemnteÃ/onb wo( erne^efl mit einer iVeOern brep fa^nae^ einanber/afö bann fo (a^ fclbfl wireîen: ^Ãürbcjîii aber fc^xn/hj nit tviK genug fetn/noc^ me|» »berfïreïc^è/nac^ Oein »nö öer »^rbgrinö ifî. 0o ifl nitrttinber/ «(fo luagjîu auc^ ugt;e( ein miiterung brauc^ê/baf bu eamp; »ermeft# ge(î in ,@d)b(Frauf »»affer/vnb aio bailbomit befter óffter gwa^ fî.3^1 lt;Su»nma aber/ber gefunb wiH werben/ ber nut^ geben* rfen/baoo^nffbrneiwnitgefc^id^t: »nb baf »mbonÃran* en gfeie^ ifVaU »mb ein (Schwangere ^rawè/ bie geniefî oh» fchmer^en nicht/fonbern mit ^roffan fchmer5en.?Wfo/fo @0« bo Rit »berfieht/fonberneb mii^* aifo eriitten fein/ »nnö in »n* ferm *Sitweif bie Garung gewinnen t Qilfü ig auch/ in »nferm @chweif mit fehmer^en werben wir von ^ranefheiten gefunb, 3l(fofoflent /htwiffen/bao alle Serpigines ^»ermaffengeheiit wcrben/»nb atte Scabies, Pruritus,vnb wao bergieidjen an ber .^auttfich famfet/eo fepinwaowegeo wolle: auch bergieichen Tentigo praua,bie (Sprep: ^ber ohn gnab cingeflrichen/fo nimpt eo Rinweg/vn tóbt w| boi|l/auch ben 'ï3e(ff/ben Ãrebjj. 5Ãrtbatgt;er bo foö ein gro|fe aehtung auff gehabt werben: wo bie (Sprepfo gar »berbanb genommen httt/ bao in.guttent tîleifch noch weift hinein »ergtfft ift / bao mit ber jeif felbfl auchabÃeL/vnbhingcfreffen würbe/»nnb barjugufte Oppo* delcoch »bergelegf ju einem :öefcnfi|f/:e?^nb wao fiir.@ch4* î)en feinb/bie ftch in ein $8mbfre|fen geben / »nb ba anber ^r^* nep nit helfen woüen/bahil|ft biefe/»en wegen beo ©rabtoz fo fie an h^it ⢠iR nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;vngefchicfter
^25rauch/ bao bif Oleum vermengt werbe mit einer feifte» ^aiben/vnbttachfolgenfo bamit geb unben/i|l befler ringer/ «ber ïangfamer. 3« ©umma/man fan ben fchmerpen nicht »bergohn noefj »mbgohn : alo wenig a(o ein ^ruw/bie^un» CÃinb] geniefî. ®aoî|ÃJîochhÃhlt;^*''âââ^^^lîf*'/fâgt;lâuo Oîotf'îîi* triol ól Xgt;i|liÃirt wirbt in ein'Spiritura, fo hatt eo gar an einem
1') ij
196 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Vitriol/
f (einen ©cnncljt ^enug/anclj tn aïïen andern »oiBctnefcê fretnef Ãetten gcÃt C6 ringftet? vnb (cic^theb ^in/ïgt;aô i(î mit lgt;fr fe^neOc M2(r^dt ©outelfencnDtj^rtviflen/tvaô mir î)i(^frfaÃrii^ Ãett glt;6en Ãaf von îgt;em 3votten O leo Vitrioli : nbsp;nbsp;nbsp;ifî in nôÃtett
lt;ïntreflren(icfje2lr^nlt;p/vnöbiegro^ifî. ^Dannfofc^evnfïciigc »nnï) »nffluber Ãretnrffeeifen ju ftci(en/atô ^^re^ig/OCcübigZ ©cfjcb.ig/Ã^rbgrinöig/^e|lcdjtig/»namp; î)crg(cic(jcn/wegt;e fofebe »n(u(îig/gnr nal^ct ^tuffe^ig jtrantf feiten pnb/ifl »on ber tur ein gro^/ïgt;a^ fie bem ^rnt in fein ^anb gibt/ bae/ bamit er pe gefunb macfjtvnbrcinigt.iöann foic^er^r^neç feinb nic^t vie( meÃr/bie bermaffen a(fo ftanblen.Sarutïï foH ,bm ber ^rélt; bi^-Oe(eirtgittten (?cf|îein faÃen fein in ber ^poteefen/bantt l^r 0ubeit»ertî foK nic^e0 :eamp;ie nemen feiere vninÃigeframf^« Ãat tticbà Ãinweg/fonîgt;ern fie febmirben^/ba^ noeb öen/vnb bâtb bermiber fommen.
*^on bemSBetfjfn 'Sttrtolâl/rnb eon bem6vunertgt;
O ipatteb bae mof^n betracljten/bas »em Ãvoben'ïîîi? çî^^trioiein -ÃefiD^inirt wirb per Defeenfumtettwann;
âîôei^/etwantt©rûn/wiee6bantt be|i'gt;üitrioUQ:igen^'^_ febeifft ip.iÃa$ lt;bei ip groà 4ob6 werbt : bann »rfacbzé^ f ompt »on bemOCobenSöitrioi/barnmbfo batte in /(tnt auebbenfeb*: bigen Spintû,»0n bem icb gefebrieben Ãab. ^nb baÃeibig -Cel per Defeenfumpwbirte an ibm feibp mit feine» Xugenbenz b^ ee ein greffer @runb ip/»nb ein anfebeniieb -Oei/für anbe» ioben in ben innwenbigen^ranef beiten/oon ben icb ban ge^ meibf hab.yînn fettent/br bj »erpobn/bj bip-Cci/ee fep ©rtiit »ber âÃÃeipzbecb ip bae ©rûne beffer/fe ce âÃ^ireniirt wirb/vn^ â¦nifber^ommixtien bit vent Spiritu Vitrioli gefcbi'iebctt ipz permif(iert:2((ebann fb fc»Hein;cgiicber »nge|weiPc(t fein an# berp bait bae er babe ein voUfommeneÃneb in ber ^atlfnbeit' âBHcbt'^rnb in aUm feinen Speciebus, ^ieweï oae aueb â¦nerefen ip/bae fefttn ein ^rançFbeii für fit^ fefbà aliein ip/cà fab 7îebenanbeng/a(e ban in allen frawX beite angenfcbeinli^ »egegnef.^tuflro^fetgtnnn/bjnif allein bj ,^a,uptpücfg«»g? famip/fonbern aueb bic Sécréta ÿ an^angenbê §nf4Qen / fo be
fînb.
£(tpiCcL 197
Ãabûljtn meiner praetieFenb^ô Kapitel Ãe|ei?t / »OH Her ^aïlenOen ©ucbt/ nie von wegen öcà -Ã)anp(^ jîüefo/ ö«$ïgt;ann|« genwgfamfcefc^rtebentÃ: Ãtnvonwe« gen öe^ âi^Serflanbto tn Den neben an^angenDen Unfällen, aberan^^angenDt ^HfnU nie^twerenDt/ Doijlntc^f nof^^uge* brauf^en für Dtefelbigen/fonDern allem Dem J^anptgrunD nae^ {U^anDlen/iÃgenugfam.
Ãarauff nu^n fo feinDt Dermalen gericbf auflTDao ©rüti Ã5ifnol^e(/ alfoDaejbro jum^öcbflen ^raDieren an f^nt felbfî/ in Der geflalt/ Dae eogefc^ieDent»erDe»onDer$rer:elt;î (iritetonnDFæcibus Dnrcb Balneum Maris, Demnach Dnrc^ Dao J'ewr/ fo wirDt Da Die Phlegma genommen in Balneo Mai» r is,»nD Dl e XerKflr tt ef wirDt Dur e^ Dao ^ewr genommen/ vnö Der Spiritus De|?-Ce(owirDtalleingeramb(et/DerfolllIireulire-werDeninibmfelbà : SJemnaeD fomagerDtc^lDDnion anfic^ nemmen mit Dem Spiritu Vini, nic^t notb/mebr Dar^w ^utbun;-@0 e$ aQein als ein ^auptarçne^ foil gebraucht werDen / obn notb Der anbangenDen Ãran^hcifen ^r^nep liniiifiiegnng» iSeittDofis i|l ^â¦^âî^üîe^ inaquaPæoniæ, altcmabl»oiDem Paroxyfmo ein geit/n^cD Dem »nnD erofiFtfommf/ langoDer nabet auff einanDer* too {Vaben acht au|f Die Paroxylmos ; too balDf Der Spiritus Qlei befnnDenbatt Den Centrum Der .^aiuf beit/fo ifî Der Paroxyfmus fcblefferigvnnD Ãill/vnD alfo WirDt (enger i^e|li(ler.^emnac6/ focsnubn in DieÃar^ tft ge^f / ^nr -Ãjeplung/ fo maebt (è am erÃen einâtoebwinDel/ Den Die Ãrancfen empfinDen : 3lber fie fallen nicljt Æ febaumen nicht/ fcb(abenDnicbt/beba(fen ihr '^ernunfft/ fallenD aber in ein linDen tocb(a|f/ »nnDalfofürbin (b« (c»gtr jbtmebrjnr (inDevnnDgütte : 2(m lenten fo»ergebt DertodjwinDelaucb/ »nnDDer tocblaff Domit. îlbernirtjte Dc(îerminDer foil martâ nicht aulfbóten/ fbnDernfürfahrenmitDer 2(rnnen/0e^ii 2lpi» pileieren/ naebgelegenbeit Der jtrantfbeit»nnD perfon / für Die ^cplung hinaup fo lang/ aio in Der IÃgt;cp(ung geweret bate, 2iifQ foil man Diefe â¬nr »olfnhren/ »nnD alle Ding mit gut^
tem fleiÃt|un:;iÃo gebózt fein »oller gapffhân/ auchfem-éeuitifchèrDo#» .
;lt;â â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â ' fir.ic nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;' ^7)
198
©on bcm ©nnoUfdjcit Oct tn bet Sfl* 4)imcjgt; jtt acbritucbcn : ^«cb
pom ^lo§crt»
iff? cuf^ au£^ pntOttùÃtz tvj Ãof^ fur ^^g^mtiîtrcb hoffen im ^ÃJitnoi prt9/fo wià iclj eucà «m ers ^^quot;^'llenfurÃftiUrt voit öem Robertâîïîitriof/lâ^ em/cChc^ec SUitrioi amp;' 3vo^ tjï/att^ (ftfch.Kupffer wuebc. ©uo fun etn X»s ^enlgt; fein von oer ^7aturr57icfjf amp;|öer 3((ebimifl tfme / fonbern Per SÃitrioi tf}ut eo/burcb amp;K wireFttnlt;| öe^ 3Udjintigen. ©ae (ujfct im naturiicben-Iiecbt ein gro^ wmunbernfein/ önoeitt 'ÃJJeiaUöaofeittföÃveriicren/ vnOeirf anhero werben i^fî^ar nabet fofet^ain/ aioau^eiin îOîann ein ^^iwtit jumacben. âhiïb»' aber ià p?ieljen bingen |att bie'57atur j^r befonbere freps ^eit/fo fÃr von @ott a(fo geben/bem ?9^enfcben,3ber nic^t bos rmtibmeibtielj bieS^ranfmutation/b$ ber^lawPhilofophus Anftoteles in |f inet p^iiofopÃeç nic^t wot ergriinbtfep getocs fen / fonbern ettvao mit bem quot;harten befeffen. @o wiÃief euc^ |ie b$ Oleecpt an^eigtn/bamit flBr mögt an aÃen enben in Seut;* fvbtr âï^af ion Ãup^er aitp ^ifen/bao ifî/(?ifen in ÃupflTer mas eben. Qöep bervermögligfeit iflvno'aÃentvoi abjitncmmen/ îgt;aô aue^ noc^ mel^r mógen fan fotebe Tranfmutationcs, aber vno nic^t befannt. iöanneoifïnicljtwirtber/viei^unfïfinbt vno verhaften barumb/bao wir â¬5otf niebt gefefÃg feinb/bies , felbtgcn vnoiueröffnen, âfïnlnaber (T'ifeninÃtipflFer lumoi» eben/ifl nicht fo vief/alo (fifen in ©ofbt^it machen: ©arumb/ bao weniger fefî^ott offenbar werben/bao mehrer ifl noch ver^ 1gt;o»gen/ bi^ auff bie geft ber .^unfî Hellas, fo er fommen wirbt. îT^unnbie lt;^Ãnfl hlt;t^tng(eichfowofHeliara, afofonfî ^uvers '»llohn ifî. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Xranfmutatio« ià affo. ^imb ^fs
quot;jenfeilach/ o^n aUe anbereîOîefaflen/J^upffereber^pnn/te. j. ib. barj« thue ein hafbfc. -Cueeffifber / vtinb fegojufammeit «n ein i^ifen Pfannen / fchütt barein ein SOïa^ ^^ïg / vnnb ein ^-icrfing53L)itrio(/iif. -foth ©afmiax : ^apaffoburcheinanbcK fteöcn/ vnnbfürvnnbfiäâ wofgerürtmit einem ,Ã)o(^. Qöen 16 nimmer (fffighatt / fo fc^Ut mehr baran für vnnb für/ #Bnb etrt'Jtemen 'iÃitriol barjit. ^7uhn in bem lt;©ieben feubc
J
/
bdö ^tfenin Ãupffev î Sönnï) fo ee cm ^»pffcr tt)Oîîgt;ftt iÃ/ lcgt;^(^t(Ãittiilt;iigt;lt;Ãu((ffitfgt;(flt;in(^. ^oﻫ nuÃn uffefanggc«« foftcn hap/jeÃc«oîgt;cr jtt'ó(|flt;èt«nOt/K. 2((e Daim fo fcl^ciDt îgt;ae ÃluccFfîfbcr vom Q^ifcn / hae noc^ ho ip / vnnô wcfc^ fauhcr/ iJaeaöcelauttcrwcröt î 5)a6 «ôuccfpïber fcg mein ^arf^an(/eîgt;cr^icîgt;cn« lt;Sarf/ hrucFehurc^/ fopnhcpucm Amalgama ha^miXtt/baPcIhÃc Amalgama laÃabhcc^cn/fi? pnl)cpw cm (ötïgc0/ö«tf^/rfmlt;5;Supp(r co. @e Dm îgt;cp fers /. -fotÃ. mwbp/ vnnh p -é @tlbcr/(aj PùPcn/ }o wirbt bj ©liber aufF 16. ©rabt »on pimb an. ^bao ip fem 'Prob/ bao folcbco Ãupffer »on Qrifcntp. Ãaoaber bicGradus^tx fcpcnbi/ bao ip «icb^* -Sicrabcrwol fan arbcpticn mi Oîcgal/ bcrfclbt'a mag baraup fem ^cÃrung bringen. Q^o ligt aber an ber Ãunp »nnb an .^anbtgrtp*en / bie »iclen »erboigen fembt. 2(iromagpu vom^ifen/ «nnbbao Q^ifenaUemabl m-^»pPer machen / bureh ben bemeUenâ]?roeep. ^ao fag ich allem barumb/ bao bie Xranfmnfationmûglichtpvonn cm» in bao anber,
2l(foipanfhberS39ifrtülgenafurf / fo er Calemïerf wirbt m fein Colcotlur,»onpimbanmif einem ^(«^/ber ring »n leicht ip/felbp|u5?up|fcrwirbt/vnnbMnpIferwirbt, iî^annboip ein plçame^ttppertfche Partirinjhm / »nnb tm Kupffer cm fel^ameTîafin-auchmibm/aiich aup\Xîitriol. ^annfoma» ^vupper tm ©cheibnoaper jerbricht/»nnb lûpo ©raniilieren/ fo wirbtbao Clipper alïeo Vitriol/ vnnb wirbt fein ^iiplfer mehr.2llfo auch au^l^itriol wirb ein Kupffer/ »lî fein 5Ihtriot mehr: ^lllctn co werb bann burch fein bequem ©cheibtwaPer in ein Söitriol gemacht.5llfo tp co ein wunbcrbarliche vergiet chug im Ãupper »nb âVitriol/ »on wegen^^ bas pe fo gar ein ï^rth gc;» gen einanber haben.Sünb wae »om jtupPer fonimt/b$ gibt ein glitten Söitriol; 3llo ©pongrun/ b^ gibt ein fchbnen hochgro^ btrten Ãôitriol aiip ©aphiviPh» nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;minber ip eo j witsâ'
wol pch nit gcbiîrt bariion ^u reben/ auch fpbtttg gnug ip : ©o ' jn'el ip co aber / bao in bcm ^^itriol ein groPeXinctur ligf/bie mehr thut/ban mancher meinet : ^ol betn/bâ co »erpehet. ©o inercft auch weither von bemOel »om 'Vitriol; ©oOleö Argt; genri Viu j, »nnb bip 'Vitriol Cclj ^ulammen gefugt werben/ »nnb alo bann nach i^veni Procep ^oagiilirt/ fo gibt co ein
ân '⢠nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;©aphpr/gl?(t
too .
gleich bemfelbtgen/ mit einer ivunöcrbaHicÃen2^Miftur/»nnö fefçnmer er^eigiina/öaruon nicljte jn reöen ijl. ©arnmb fo fag greffe-peimügfeit in öer îîatiir/ aueçin anîgt;ern ömgen îgt;er'Jiaturfeinö/tn Den ^efv^èpffên @ettee:2?nnD noc^ auff Die ©tnnDtDeffervnnDnn^er were/ man guDiertenoc^infoi-eamp;en Dtngen/Dann Dae man ^aufferep/nnD Der /;)urere9/auf^ anDerer^uDerep nae^(a«ffif. 3lberfe^t iff t)i( ^dtalfe/ Das man Der ^iirerep achtet/ jbtang/ bi^Der Drift t^eiïDer ®te crfc^lagen wirDf/»nD Der anDer am ©ef^etmen jîirbt/ »nnD Der Drift faum vberbleibf : 2l(s Dann fo wirDt C6 wteDer fommen in fein reeljten ©taH. 3ber bep Dem iau^f/wis er /e^t [ifl] fo mag eo nicht fein, ^«ch möffenDt Die 0fdnDt »nfergeÃn/ vnnD gar «u^ Derzeit gereuff werben / fenffmagee aiicijmcijfgefchc» Ãen, Dann ifi Die ©iiibin QBeit/Dae ift/aà Dann wirDt Des SiXenfch in fein rechten â2?er|îanDf fommen i vnnb ^enfch (ich (eben / nicht '^iehtfch/ nifhi ©twffh «ic^t in Der èpc* (iincFen,
@0 »feiaber vnD ich euch ÃD »omSÃitrio! gefchrtehen hlt;t^/ wer an euch attmein gro^ begeren/aniufehcn Die edenDen ten cf en in Der ^aHenDen @uchf/Daö einieDücher 2lr^f gebechf an fein eigen ©ewipne/an ©Oft feinen ©ehópffer/ an Die iiebe feines '5ïechflcn/»nnD venvürff/oerfchmecbf/veracht Die ©of^« ces ©ab nicht in Dem Söifriot : ©onDern »on wegen Der -iiebe/ 2^ag »nnb Bachtin Den Dingen arbeiftet/Domif feiner muffig gefiinDen werD/vnnD alles in Der 2(rbeif/Die jn nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Dep âD^ech*
ffen Dienet. -laffenDt euch nicht befummern Die AnriÃen/ Ãas fie, Das nicht fhnnDt: Sgt;annlefenö / DasChriilusfagt/ weh mchOvechterfahrnen: ^er (Spruch ià nicht,O»^^in. 2tchfen «weh nicht / Das Die Theologi Der 2lrmen nicht achten / fongt; tern allein Der gut f en pfrunDen : @ie feinDt Die (enigen / Die in Icricho fürgiengen. (SeinDf aber (hr Die (enigen/ Die Den (Sa^ niarifan locrtrctten/vnnD ffeiffenbt euch/Diefelbig XugenDt an euch $u nemnien: '^Is Dann fo werben (hr von ©ott fo hoch be^ gabf/D$ euch gegen Den Mramf en gar nichts brepen wirb/
vnD euch wirbt cs alles $ugeben werben: ^cm^tleiiiof jlellc« nach»
⢠nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^^as
20t
îîfiinbt Stapf f4.
©oil öcm ARSE-NICO.
S(ên Arfenico fc^m'Scn vnnb ferne» XugenDen/foUenO tt)iffe»/ï)ap 4tlXiigenö/ fo er baft / aüeni won bent tp / ba* rmnb / bae er etn ©ifft / »»»b alle fel» Xh* genb ^att er von wegen ber ©ifftigfett. 3lu^ ber orfacb follen/br nubn wtffen/ ba fein Xngenb tn ber gepalt 'lerFennen fetnb/bae @i|ft/anbfr ^ifft vberwtnb. 2(fo ein Q:lt;= Xeinpel: ®le vergifften X^ter ip ,§e eino me^r aio ba anber verlt;! gt|ft/ori alle nta^l vergijft ba niebrêr Xbier bao tntnber / vnb et# liflj bte [einianbern gar nicbto f^unb / baruinbba^ glcielj int Q5i|ffpebnb. ;?llfo follenb nbsp;nbsp;nu^n wiffen/ bao ber ^rfenicf ein
foleb @i^t aufb ip/vnb oberwinbt aucb anber ©iflft/bao ip in f ranef b^iten/alfo bao er baÃâelbig 0ijft tobt/ vnb etlicbe @t jft aueb niebf. iÃannbaoï'P auffbiefranet'btffÃfftbtber^ifuffer* Heben Cbirurgiealifeben franifb^i^o'â^*! Offnen ©eljnben/ »nb Serpigines ober Scabies, biefelbigen finb in jbrem ^iffc tnancberlep.2lber viel finb/ bie vorn Arfenico vberwunben wer ben/vnb barnacbgebeilf/ober bobingebracljt/bafie mit anber» bingengebepltwerben, ^nwenbigtp erniebean^ebranebent» feinweg/alleinan^wenbtg:2(iieb niebtfiir fieb felbp/ fonbern in einer vermifebung / alfobaofein ©ifftin ein anber Corpus f onimt : 2lto ban im felbigen i^oipuo gefebeb^« nbsp;nbsp;werben vop
braeljt fein Operationes vn Xugcnb.'^iewol ba ip/ bao er ei» Q;febarifcbe Xiigenbt in fcini eigen Q?ozp ue (latt : ^eboeb aber fo fol bic Qffebarifebe Xiigenb aur^^eplnng niebt. gnr ^^leplfig in ben Open ©ebabenvnnb 0ePeebfen foil erburebeinan^ ber Corpus wircFen/wiegefagtip : ^berfoerfoU iè*fcbariren/ bureb fein eigen Corpus gegenwerfig. 2lljb feinb in ber 2tr$nc9 in fbiw 5^0 Xitgenb : Qrine in eiin anbern oipuo/vnnb eine in feil» eigen lt;^o:p«o. '4iipbao folgt nub» fie vntericbeib mit b'
202 îDom
epfiing îgt;k GTiti/bK ant cr ju 0' f^an'ren. 3gt;J î'fr-Ãntt cr nbsp;nbsp;nbsp;vicfc* kp Xiigcnî)/ wie fkfj «n ff (tt^c crtb
«ud}bcÃntgt;fntvtramp;/ ï)a von feinen 2Hrîgt;inn|îifilijcn 2^ih)lt;nî»cn gemekt wkî» : ^luclj tn anOei weg viel 2^ngenî»t / Pae alie^ ^ep tiac^ folgen tvirîgt;. @o viel aber follenö ihr tviffen/ bao man mit f|jm foU eben vnnb tvol vmbgeÃen/ fep in ber 3rpncp/ober in Uer ^lebinâ-ep / ober in anber ^eg : S5ann mit km ip niebt feljerpc. QBtrb er in ber ^r^nep vnmeif lieb gebra»c^f/er bringt bem ^rpt ffblt;âben : 2(lfo aneb/wirb er in berSlfebimep vntveip? lieb im 5^ewr gebraufbt/be^gleicljen fcbablicf?. Sann er machr Phthifin,lu^im,pcvbein ©eitten/engen 2(tbem/verberbt ben SOîagen/niint bie è'peâp/bwngtgrvffen Surp/vfl maebt naebj» folgenb fobmcrltcb â¢Ã©egerzâlang-éeger/lange@ucbf/3lMpbohirg bfpieiboz'aiKb am lepten ^afferfuebt/vn viel â¬^efebwuip vtn â ben â¬S)?trgen. SammfoU Ãebe^ieblieber/berbomitbanblet/^ wol vojfeben/ vn ficberlieb bomit vmbgeben^ ©onberlicb vot bem ©eiben vnbdîotten/bie am mebhpen febäblicbfinbt/vnb ⢠mit fcbnetter ©ifftigf eit :533nb fo giiftigfinbbie-Spccies,b{ bo
' fein 3rpnep |ejpFfn mog.San bao ©ifft ipgleich einbing/aU â ÃopflTabbamen ifi bao lept/ba niebto mefer bilfft..
tQu^n tviffenbctvcitbervon ben©efebleebte»lâer2lrf(m'cl/' wii wi kr pinbf. SarattpFfo merrfen/ eo feinbt Arfenica, bie 'â Attf eignen (frpfommen/ bao feinbtAjftnicalianatat' Sarnacb fo feinbt Aifenicalia, bie von bem ^rp fommen/ o»^ ber2Ketaüen:Sarttacbfe»nbf Arfcniealrajbievon ber ^«n^ gemaebf»verben/inbkXranpnutation. Sara«ffn«bn |o»vtp l^bt vem ben Q\genfebapF(vn bf p At R- n i ci, ber aupfeinem Qtn fommvbae er biireb @iiblimieren von fnnem ^rp fott ' gefebieben merben/vnb mebtinanberâïBeg,: vönb foil bermap piigefklebmwerben/ bat« er fieb t'rppaflipb anbengt/ vnnb-bao )enig bao S9îf Ibig ip/ baPelbig ip ni ebt ber Ãrlc m c us, ber ' ^ubraueben ip : hinein in bem ip bte Krafft/ ber 0cb tR Iâte ^rp*? â paninifcV'2lfkfâ'öf^fW'^â*l^' 2llfowieberumlgt;fottgt;ipenbt/baa-quot;' er aueb per-Deftenfttm Sipiliiert wirbt / vnnb aber niebtâ QVek ; Sann[ber] Q]?eipip berÃ'blipinbcr2lrpnep/ ©ek erger/ CKott gar nrebto werbt. Ser QBcip bebalt bw^rpnepifefy îîugenbtin nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;k'*tt ^nvertratven ip in ollen bett'â
bflt© cikefc^g^'cn ip« Sw ©ek minbm
®UB CuptUL 20}
2^ui^en1)t/: '^cr 3îoff aurBrtîintxr 2^«gcnötjnöcr2(rOttfp / vnnöfm dröft'3â¬5iflrt/ itiDcm gurtcXitgcnöt ijL (ftn|cö{ielj6 ^afca(fo fewfonDer auà igt;etn(e foniiut. 'ÃBietvofOaamp;tfï/OaeiHöcn AÅpiradonibu« ter 7I3a^aiic^gt; @e(b uiwö3Ãottgcntad)tmag»»cröcft:Sa6gegt; fcfgt;ii^t öanwVt'i bie 2{(djtint|kn/0e(bcn vn DÃiJteeii (leberba^ 6cn z vnönc^fütintt «w fovutau^/abrnttbemanbern: ^dj wem tm©itc^en ber Xranfmuocrunà berîSJîctanctt/ baq« ber2(rferuff ethc^e tftdlöewbefonbcre:2(rt^ ftatt aber »Ott« beut aitberrt Arl'enico von bew/ eofep »onn îQîe* Catien ober^acfjptnien/ ber tfl eineranbern ^rt^: 3lber gute in nbsp;nbsp;nbsp;^-ftttjep / tvie ber Ober / von bent ^efagtià : Sönnb ip
aberain@tffe ntc^f/o^oc^/ abcrin 2^ugenbten ntebf Rb^âC* â tber/fonbertt»ertrtttbertfelb|l gewaebfenen. ^«bberntafle« 4|iein auffinerefen anffib*^ haben / nenilicb tnbem / baö ernaeb belfelb^gen Ã:r^ î^îmeralober îOîetallenew ^îautran fl eb nnpfa ebt. â4(oet n^r«^ntpel: \Soni@iIber ein anber Ota# tnr/bann vom â^^e^/w: iër^»foKenblt;ib^auebtvi|fcn/bao ber Arfenicus »onn ÃilnÃlerntrtnviel^eg »erenbert wirb« »nnbverfehre: (ftwann in ein îJJîetaWifeb^rCb/ etnânnninn lt;in ö'oiallifebc 2(rib / eiwann in ein OJîargafrtifcbx ^lrtb. â^ie lgt;antt boojatleo ig / fo wiffenbt/ ba$ibâWf fein mag ge^ nomnten werben / »nnb wirbt / bas er rn ber fo gutc tiiminer ig/ als 3îob wie er von« feinem iîrn iSublimiert wirbt: S)ann naeb ben 3lr^nebifiben Ãrdgren wirbcenaa feicber ^ereittiing mir febweeber. ^arumb / was bte2(r^^ «C9 berurt/ foil er (Tr^gaHinifcbfein/ febweer/bdrtt/ »nnO gntt lantter/ anff 2)2tlebfarb : 4)ic anbernall werben »onn ben 3(Iebimigifeben Griffen gebraucht'^wn biefelbigen feinbf fie nuigifb vaab bereift ^u benfelbtgen 5'»a »anb begaens.
\Iîonben tTugenben beg3(rfemcFô/'nenîIwbMlt;^ÃÃt«^ füllen ibfwiffen / bas von Stifter ber ber brauch ag gewefea/ »nnb ig ein gutter brauch an jbaifelbg/ bas bie 2(Ifen haben bent Arfenieo fein^ifft augge^enm bcn Spiricum Vini, Oberin ein auggebrennt quot;ÃBaf^ : ^ïïnnbals bann mitbem«' felbigen bie ^hnufââalifcbcn francFbdtcn bomit begricben »nnb gehepitt» ^^ufta ig es ein gutter brauch / buch
^7)â if
â 204
îgt;a6 (angfotnnif^t^ttofft. iDannfcm ©lift fo er 1gt;C9 batt / öae trtngt fur »nb fiir bem gerijen JU : ICtrbt er in ctn -Ãffen 0cbabcn gct^ou / fo begretfft ee bie ^bern/vnnö burcbgebt ïuefelbigen/vnö |ictgtbert^4lgt;crunacfj bt^5um.Ã)erbert. iÃafutubfo miifjtuangeöencfcn / Dae mang }un@tifbt» m â¬5ctttcn niebtf ommen la^/aucb mfein ntfljt. 5)annfoba(bt^tbanfe(t/ foifî^auptme^ / ©ticbin ©eitten/ ^urfï/ ©ebmeeFje/ vnb »te( anber gegemver^ ftg/vnnbjetdjtheb vberfe^en/bae ficgarfJerben/wo anberfl tm wenig tm eib ein â^ngefunbtheit (tgt/ fo fcljfeebt cm 'TÃm fa^t ^«m anbern : ©onbcriteb foman ba$.Corpus brauest ium ^âfçbartren/jum ôflTnen / »nnb berg(eiebcn/bo ijl eg (eicbt# iie^ vberhbeui 55arnmb wer nach bem2((tert brauch b^nb;^ fenwiH/ berfefbt'gfongiittacbtbaben/ bag erinbtcvg:beme(gt; te« @tu(f mebtfaiï/ bieweil fie fo eing gefabrheben vnnb foâg^ (leben 3(ufgangg fembt. ^âg blt;tben aucbbic3((ten metnadji» gcbaebt/ ben Arfenicurn ^u Coirigtercn. 2lber fie Ãabeng nicbt gefunben/ ba^ o^n @o!g bett mögen fein : ^n^vag weg fie eg angrieffenbaben/ fobatterboefj bef ©ifftg 2lrtb niebt ge(ap fen. ®ann bieweil vnnb er febt / fo ifî ©i|ft vnnb 2lr$ne^ bep cinanber : QCeretman bem ©ifft / foverleurterfeinÃra|ftm ber 3(rpncp. 0v ià boebwot bic Coireetion fo gar fcb^biieb niebt/ foman Jbmfein ©ijff vnnb Xngenbttn ein ©ebmery â¢Cci/ Xci^enttn/ -^ontg/ bringt: 3((gbannfo t|îervmbcf« wag vielm't(t(rer/(angfamcrabcranber2(rbeitt..3ebb^îgt;/bâ^ etfiebe Gorrediones 2(bbtcrt : tî:t(tfb warenbt wo( glitt / etficb niebt. 2(berinbem (igteg am aller mebriÃen / bag er getobt werbe/bag ifl/von feim^eben genommen/ vnnb^irgemaebt werbe/alg bann in ein felbfl -öel ïXe|b(mert/vnb mit bemfelbp gen gewafeben /gefa (bet / ià obn ©ifft gebraueben / wie ieb bann bernacbfolgenbanjcigen wirbt Ãrrbattein^rngenbtin ber ^eplung/ gar nabet bem 4^ecFfilbcrg(eicb/ bocbobneitt 4axati^/ vnnb aber aneb mehr nbsp;nbsp;nbsp;in ibm / vnnb fcbablieber/
baflbagyC«ecffi(ber.@obcbar^erancblt;iiebt3(bbition/ von wegen fcbnellcr .Ãjeplung/baiï wie er an ibw felbà iÃ. ^ÃeÃer vn Ãdrefer mag er niebt gemacht werben/ bie'5?atur batt (b*^ f ommen gemacht an ibnt felbà : 2(Ueinbagber 2(ri^t mit Ãeià §anb(e/vnb mit gutter Wartt/bag erg nicht vbertreibé. quot;
Soviel.
îCaptïet 205
00 vk( tc^ ttn Arfenicogcfiirtben/focr^îTtfî/fovcriS (dirt er nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;öer 2(rçncptff^eii Xugcnöt o^nfc^abert»
JÃetnnaefjfoernu^rt Jtxtjl/fotvirteroon felbÃem -Cefî ^1$ Dann fo ntagntanin Da^elbtg Oei Addttioncs braucijen/ DteDofinnUcbDar^nanc^fetnD. '57ii^nt|ïfem Jv^^twnalfo/ DaotnanDee^rfenicFovnDfeafpetergfetc^ viel/D^ifl/etnealô »k( afo Deo anDern cnentme/] vnD in ein 2^igel^etÃon/vnnD in ein 01ntt gefeçt/aifo Dao eo anfabe riecfjen vnD ÃeDen/ fo (an^ bi^ Der 3Caue^ vnD Dao fieDen vergcÃt/vnD ficb fe^t am ^oDen wie ein @cbma(^/D^ Do fïeitfl in Der Pfannen: Daffeibig (alfen affoauffÃrirt fînnD (îoi^noDer ^wo/je metric belfer. 2lio Dann geiif eo aitf/auff ein ÃOfîarmeffîein/îe.fo wirD er @o(otfarb/vn _ ^^in ein feucht o:t^/fo |ieü^t eà in ein 0c^maiç. îgt;7nn wiÃent je^unD/Daf man Dao Oei mit branntenâïöein wohnagverlt;â mift^enonD Damit beÃreic^en/oDer mit einem anDern WaÃer/ Dar^it Dien|Hieb.2(«cb fo mag man woi Tartarum calcinatuin Damit foiniern/irt ein Oei/fowtrDfonoc^ ÃercFer. ^fDocb abeit an i^m feibà tà (è freÃFtig : allein jn ^fe^arirn ià co ju Rbwacb, 2(ber in Der .^eilnng Der voibemelDten ^Ãirurgifcben branch ^eiten/ià eo am tre^enlic^Ãen/onD o^n alle fo:g »nnD fcljaDen, mag ancb fein/fo man |^n permiÃirt vnter anDer Vnguc^« taconfolidatiuaoDer Dergleichen Medieanùna,DaO er ntehtO DeÃerminDer fein Operation hatt/alo wer er allein/obnfcha^ Den DeranDernXngenDen/foinDer SlDDition feinD. fol^ lenDt Ihf wiÃen/Daf?a(o fich Dann oÃt begibt/Klatern im Söïaiil/onter Der Ã7afen wacljfln/von jj'ran^ofen oDer fonÃ/Die man nichtfan hinweg thun/angefehen/ Daà an einem feuchten o:th am 0)?attt/oDer onter Der'51afen/oDer in Der'Olafen ÃehnD/ Do Die2(r^nep nicht wirefen mag. 0elch^(aternz3vu|fen/ie, waà Dann iÃ/Dao nimpt Dao Oel hinweg.2tuch nicht allein Dao Oel/fonDernauch Dâ 2tuÃjugDeoâ4rfenicföinein^d:per:2(ber mit meÃrerm ©runD/nimpt eo D; Oel hinwtg/ oDer ©chmalç vorn ArienicojoÃt Damit beÃrichen.Oergleichen Die ^eigwar;« çenvnD wao fotcherartÃiÃ/fonDerlichan feuchten »nD fchwp^^ çenDen ditern : alo outer Den Söchfen/in .fjeuDen/jwifche äâi»^ gern/2c.0euitfollent )hrwi|fen/oom Arfenico Deà MeiÃen î DieanDernallefcinD nicht wol ^ugebraudjen, tîürhinwaoDeï ^rfenief intl^llehimep thut/vnD w} f(m^uÃ(ntgt;tin DerfelbigÃ.
^7)
206 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;5llvfmtcf/
firtb/volgt ^cvnatr}.^invol cr fen(ï noclj vic( artlB an fiaf/ »on wegen öe|ïzOa|) er ein fdjarff ©lift ql : 3|î ntc^t twn no^^ tengu blt;fc(jreiben/Dannt nic^t einunbero ergers barnaclj fo(^. ^ënnlnantà gerieft mehr juin argenz^bann jurfï gutten: bargt; MinbnitaKe.^eimUgfettjucrOflrnen fdnö : auelj erfo:öerto bû niebt
^öapijïaucljju merif en/aber ee beöarff gar eins fürpcf^t»:* gen»nnO wolerfarnen -^rijto/inber ^(r^rte^/ nemüc^einfof^ cbeo.^^f fe^ent »oin Arier.ico,öa6 er tóbt/»nö ià (o ein febat^ ©ifi^t/b}41^m fein-éebenwiberjïo^nmag. ^unfoigtaupbem/ wiewetauebinanbernÃifften bergleicijen etn foieb^ nucb jn orfennen ijl/bae ber Arfenicus albus , auelj alle Ãrancflxit ^ter C^irurgpt tbbt. 2((ô ein nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;einer ben QBo(|f ;
5îu^n ià bem lÃoJÃ' fein ^ülflfyaUein es fep bonn/bno er getobt tverbe burdj @ijft/a(6 wann man einem gar verg eben weite, ^ofeb tobten beoîBoIlfô iÃimArfcnico,ber tbbtjbn/wieer fonà einem CXapen bae ifeben nimpt: aifo nimptero bem Q33o(|f aufiy ober Ãrebfen/ober 5iÃei/te. iöiefe Qâautel foU aber bar;« ^epfein: i£rÃlicb/baö man beo 'IBotffo Ãatt »nnb onà woi nnfe^e/woficfj fein ^tbern^inÃreicben/vnbaio bannmitbem Arfcnico anfa^en jutöbten/Iangfam/vnb nic^t bc^enbftalo »on wegen ber ^ufeU/ber ich ettlicb gemelbt ^ab. Oiuhn er wirjft ein Efcharam,ben (a^ berauà fallen. @o er nu^n lebig tÃ/nocb ià co nic^t genug: (sonber noch einen/aueb ben brit«» ten/aio bann fo baft er ib« getobt »nnb.genommen. ©omtW aber nicbtlt;^fcbarircn wiU/fo foil er bepbemÃerefiÃcn[in ein] Ã:xtra(fion gemacbtwerben/»nb alo bann mit ©cblp^Ieinge:« ite^f/»nbeingelegtinlt;Sebaben/»nbni£bt iaÃen trocFen wer# ten/fonbcrnfeücbt bebaiten fur »nb für : »nb alle mal mit bem öuÃrfcben/bao.^ip»nnb ©ticb niebf jufalicn/biebofotglicb (epen: »nb alfo furfaren/btà bie ^eieben ber gefunben ©ebäben crfibemen/auffboien/ »nb mit feinen feiÃen hingen beilen/al# (einmittrocFnen/»nbambcÃenmif puluer/ober Aquiscon-folidatiuis.'2tlfo werben alle^rebo bamit gebeilt/ '533öl|f / »nb alle Q^anerofifcbe »mbfreÃenbe 4deiner, .©onn mit bicfem pro# lt;cà fobter bie Ãranef beit ber nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fo Ã^fff '' nbsp;nbsp;nbsp;wann er
emer OJfauà bao ^eben nimpt. ^ann folebe Ãranef betten alle/ haben, ein nagenbto ^eben in fbue« gieieb einem nagenbm '^Surm.
^40 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;207
^urm. Sünt) wie man ten ^nnn tótten muÃ/ fonfl gentefl ter^ranef nic^t:affomn^man ta auc^ tótten. ©ann ee ijl gleich ein nagentt^ Q'een to / tae fic^ tn aHweg einem ^urin »ergfeuJjt. ^Ater allein eo feç tann/ taà ein befontern ^r»?f Ãab/ter-verfucl2t/»er|icntig/|lei|Ttgfcp/mit einer gntte« @e« tpp^ni : ©onp foil ficb feiner tee »nterpo^n. ^ann feint fo vielerlei leicljtfertig/pppig/vnnûç/niebtt foöentt ^eiità ^r$t/tenent0cbgarnicbté^uvertraweni|î:3berfofreuen(icfe »nt leichtfertig/ tapfiealleo thunt/was [fiel geben eben mógen. 5)ann ein nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;getencf t/ wol (fffen vnnt Xrinrfen/»nnb
5anl fein/@pameren:taö mógen fie mit ter ^r^nepwölbe«â fommen. 4lle Kanter tnrchtriegen tie^Ãoetoi/onnt J^oten« fchneiber/alleo 3ahnbrecberiffh/ohnâ¬5ewi|fenonb ^onjeiem?/' 4^»tftbeffhei|fer/wo fie htnfwnmen-
'SJoit î»en StlcfXmtfttfcbeaî^uâfntâfn
tm A RS ENI G o..
i(l vonten2(Ken3lfhimiÃenein^ammgebenwot»*_ ten ont ertacbt/ont heifî Elcdrurn.^uhn i(î Eledi umâ ein ^ïetall/t' von einem antern fompt/turch tie Ãunfi/
, tnt temfetbige n îCRetallen/von tem eo ift/nimmer gleich. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â¢
ein Ãrxempel.OJîan macht tao ÃnpfiTer quot;wet^ : fo eo nuh** nier Ovott wirt/fo heià eo Elcótrum.2l(fo a«ch/m«n macht aiià â ÃupÃrer Ã)ïe|fing biirch ten Salmcp: @o eo nunalfo ein fingiÃ/foheiÃeoEledriim rubeum. @o(che hkdri genera haben etliche 0eichtgelerten2(lchimtÃen on3rtiÃen fur @it» Ser geacht/etwa für ©olö/ont nichto anterà to oerÃanten ot glaiibt/alo allein e^ fep vSilber: vnt alfo fep móglich/ awà Ãn^ '|»fer@ilber^nmachè/»nt haben tenâÿîamnien Eledi un. anÃ?» getaÃ'en/vnt ein (Tontrafeet fur nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ober Qsilber geacht »nt*
nachgriiblet/biÃweter JOau^ noch blieben iÃ. tSolcho -^eig ich tarumb / tao man tem Unfall furfoimn / »nt betemf wao Elf dl um fcp/waö t^oltt/vnt wao ©über fep / tomit nit alfooniiei Ãantcngehantelt wert. ?gt;7uhn will ich euchtgt;aein Oveeeptfiirbalten/alo : ?7emmen Arfenjtinn Mctalbnunivteif fluÃT OJictallifch pr^parirt fep/i;ânt tenfelbigen Hementirê mit bâ Yeiuârc,»afh äelt;«e»iein /i?iaiici2/ipÃ,nteÃ.n folchenticôtiuia
c
208
â»Dom Sïvfemcf/
au|f dn âroffcn t^d( im Ãupffcr. lt;S i cb foil aÃcr bcfj ntcmanbto vid FcÃenlaffoKövinnElectrum fogoid ju nwcljcn/onnô ifî inintner beffer/Oan Ãupffer/ÃupflFcr bldbcn lalfcn : co ip öoc^ fdtiElcdrum ntcljto bcftcr/fonï)crngcnnger.2Hfo auc^ tnôcm ^^raôKrQ33affcr/fcçtcr«nfo(utrcndnÃalct':
©über fcç»/aber Eleârum,vnnb wirbt fo fubtil/bao aitc^ gar nickte blcibt/fonbcrn »erge^t^vnb vcr^cl^rt ficb : wann co tp nit ^'iXâ2ltfoanc^ nicht allein tm Ãupffer/fonbern and) int Q^ifen/ ginn/tetahd/te. werben 3îeftbenç : aber ba ifî nichto ^iy. ^n lotchcrge^alfÃattfichttianchcr »erfütt : bann fo halb co babin ïontmenip/bao Eleótrum fein'îîat'ncn verlu^r/onb warb @ib bcrgchciO'en/bagiengber^lfhintipen verberben an/vnnb jammer vnb leere bo^nnng. toolchcr Ovecept fcinb vid/nit no^t erjehtcn/fonbernben 2lrtijïcn alle wol befannt/bic mich in biefem^^apitdwol verpoÃn/vnb enneOen mögen 3rtthnmb/ba^ fie vmbfonp in ber gepalt fnchen. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;gibt ein
groff e verfrthmng/wann bic jungen ber Eltern ptoceft verlap fen/vnb wann ber jünger mehr will wiffen/bann ber OJîeiper/ vnb bleibt nit im rechten weg/fonbern ficht ein bing für ein an«â bero an/bann an nbsp;nbsp;nbsp;felbo ip/ vnb will feinem M'opjf naclj^
folgen :(5o folgt baratip/bapero mit feinem ©chweip bejale» )inup/vnbbcnverlup gebnlben» ®ic2llten h^tbcnoEledrum ià Ãâ«»â recht 5îamm : Sie jungen heiffento @ih her/baoip ber vnrecht57aitt.Sie2llten fcinb ohn fehaben bar^« iionfomnicn/bannfichabenofennt: bic^W^*^ mitfehabenz bann fic habeno nit fennt.
âîînnilîinber^llchimepcin folchcrbranch/bao man für vnb für fucht auff gntt hoffnung : SS)îit bemfdbigcn ip nun von ^r«* t.ipen vnberpanben wotbenzben Arfenicura jn pgiernzvnb ihn jtt Xranfmutiren in ein anber Q33efen: bamit/ ob (r möchte bep fer fein ober werben/bamit auch mehr mit ihm aupgcrtcht wnr^» bc.^iip bem haft niihn gefolgct bao Oîencrberircn aiijf ben Ar:« fcnicum, vnb (Tircnliren in Reuerberatorio arundineo,eff^ lieh Wochen lang/aiich in anber weg berglcichen: @oipber 2lrfcnicFgcwo2ben alo ein (fotall/Deott/fchön/gleich alo ein 3ioff 0lapzmtf herttp vnb mit glett i/vnb mit bem jerfpnngen. SîJon bicfco .2lrfcntcFo Xngent ip nickte in ber ^Irpncp/ aÃcin au|f bic Eleótra,wic obgcmdt ip. too tp auch weittcr mit ihm gehanbdt
209
wcitin/Aiiff anôcr.prçp^mtton/^ttrc^ ben Defccn# fum,tfî aiic^ 3{otf/vnö ÃJurc^ )hn ©edtvoïöfti: 3|à aucfj in b(n ber obÃcmdt. 'ïâfiflaucl^ von eftUcbai Prænpû trrtivo:ben/vnbnuçl}tn bte Ovótte gangen: aber von /bn allen ntcfpe niîçltcbo'gefunben ^n bent/bao ntän vVrboffef Ãaft : al$ allein bie Ãrleetrtfclj art^/bte bann au^ vntvtnenbeit ber^rtt* pen manchen vn^lrt batt.^arnmb bebarff eo »o(/bao (ini(Ã^ iicf^arin î)(n bingen eingt;guttfnrfebenbab : bannber bontcb« von @runb aujf alle^ïatïten [ftcbJ verpe^f/ber fcb^fff nicbto. iÃannbieetgenfinnigen ,^opfr mögen anff fein ©runbfom# men/eo mn^ allem bao fein/ba^ fie ein @ruhb fa^en/ mao Elci* drum fep/ vnnb anber bing me§r : 2llo bannXo mögen pe tvo( verpö^nlt;bepib*i^â' felbp/ob fie mit-^em Eledro mögen foinm(n oWrniebt. @o tp «ie^t ininber/ peb^^begibt viel/ba^ ber3rfenicf voneignerîQatnr @ölbifcljip/vnb ©olbttnfbnt batt. Ãpnunber^rtip/impbtiîâfgt;î®âgt;flâl ^rfenitfvon einapb^ïZgeTebieftïp/boTçp in einem dement/eo fep in einer 9?rotéhijpn/pbe^^P anber me^/baffelbig ©oibt in ein 0ilber/KHppïr/öber.^lepHilbringen : 3priicbfminber eotp .©olbf/vnb gut )©olbK 4)ao aberberanpfolgf/bapeiü 2^inc^ fiir/ober aii^ ber Xinetitr fommen/bao ip nieljt/fonbern eoip im^rfenicf/vnnb ligt allein am Geigern/©ebeiben/ie. naeb bem vnb ein /eglicbejr fan vnnb tveip : ©onberlieb bef 2(rfenid? von@öibifcben oitten/ober von ®olbt/ip feiten obnÃ5olbt/ allein ligt eo am ©cbeiben. ^onp ipmirniebto me^r mirent vom ArfcnicojOber feinenSpeciebus bann wiegemelbt/vnnb Hufcljieibett gebärt/eo fep Hii ber^rpnep/ober^ftiperlt;p.©Q foil eittjteglicberivol verpenbig fein vnb mit /^mtvol erfahren/* ober (apen po§n. 4öann einftveber Facultas fan ibn nö^ten/er ipibnbepbenHugefdjid't/TOomananÃber-Cibnung vnnbfei^ - Æ ' nemreepten proeepfompt. ;S)ann man mup nitbr \5'*'-3 in . j|tttn(tibfo(Ãen/erfp(gtfonpnie=»â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â¢
â¢fïló- J.'t.) JU;
â¢^5«»
fj;:»'â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;⢠v'
JIJ'Ã ri *. . Tf =i7;0; .,fi
: i, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i ; .1. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;k; ..
Hl.â!».. J :
h,'
210
iCrtpttd-
ï»cm Tartaro, û«®â ift / {»Otlt ÃBCltl* fïejtt/t»ntttiranenSrttgettï»lt;«., tinöÃrdffKn. _ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.
---------rârr-^^----------â
ILECTORT.
®b9trAuthor tnSifefem25ii4gt; n«4gt;feweiner ben/ober oh ^ife» vont Tartaro, vnh anhcró/öarnon vfi loi ren fe)?/Flt;in man nicht wiflTen. iïa ift â^iefeó pifcle ïirrclim Autographo am ihânh ^ef=3Slatt0 ^cfchric« ben/vntgt; folfen ettitcht Sletrer rein» Papir« hernach« ©crgt;. 0urhtrt5i0cJtjrferwxrlgt;tgt;hifrmit.für^un nemmen.
,^eUcn '\y- ''
Swrn'anhorehefontere Xrarrat/ vom Terpentin vnnh' ^0ni£fZwfilt;ht âfö voî^e^enbe Sneh nicht jgehhrigf.ôeA-éritten/von her Willt;h/«Rnlt;»r^tthloffe Tittel (^efünhenwothen.* nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;quot;
-___tAâ'------------
^om ^crpctitin*
'⢠' â 25atf â¬rfte fifapifcl.
crfîért ^act wieb ^utcatycfcs hengt;^»nfonlgt;crÃcttiufchrfihen Die Q^igcnfcha^t öcaS^crpfttfine : öann tgt;o i|î dn fonlxtljch svech^^fw'diïf Xcutfehe ^^fttmctwnnO ipif tgt; Q)a(fatnhau»n »bcrfdtft mfdnem ^«nht/ alle anötre '^fiiin/alfo ba Xcrpwdnbaum all« onötre ^cum5 mXfutffhcn 4anîgt;cn.
©o^ebtlrteepchiUbffffjrdBen hie @dinh vnnö lt;ntpfahfn?*^nö ahbrcfhtns ba bingen/fowirvom âZapnidn gebrauchen/bK nicht allen {îiinocn ju neminen fdn/fonöcr Wh bd^»nm(iffhdt^pn|Uö««bn »nb nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;baffdbij^;
«utgt;oUcnf»
ill
gt;« »oHcnî^eft. ©aruinb DcrTlrçt foHctn Aflronomus htn/v«îgt; iwd) vnawvnfîinjî öcr ^^rononuff^cs:
Vkfclb |îun5f crlcbrttfn/vnnS ohne bicRib ntVîjt«â anîuf4[gt;crt. S)4nnfojîn»âîtigî|î bic /;}i!nin{tfcb wircfung'bae Wn mt »oHFoinuint in jhra'SitAfftcn fein maQ/cûwerîgt;c btffç Comuncfiort von beni obfcniim : vnônwM6inc{?tbffibùbtZ fo fofjjtbann/baf cftv^nn fin 2trçn(p frâffngijî/viib cni'ann bieanbfrntVvnbfftnbbofb bepbe in bon ^firtcn gftvacbffnz öber mebtm/^niiiHfjfcbcnvinf un^ abbwd.'CR ober Ãovonnen: S^rtb vfrneinpt d!fo bao
3br{c^f(/ wiebdö fo »nandjerfep ftrtbbiV (quot;Vrüffjt von 5?«tur woc^Ven/vnb ctn/vgüdjc §dft/Ihren 2;erinni/n.nc lan^ ficwad}^ fen foU : vnb fo^berfdb Xermtn au à t|î/fo fpbre ^nnndtfd; wir*â (fung volliâitbcf/ ö(6 bann foil fie abgebrochen wfrben. ^ffo bergktfhen foH aiic^ gefebeben mit bem ^Terpentin : wirbt er fröe g^fbrocb^n ober entpfangen/fo ifl ergfeid? pzcffbaffdg/aU waft (in ââ Ãirn ober 2(p|fd i» fnk/'in halber ^eit gcbjocb? wiirb. iÃarmnb fagif^von ber^pronomifeben ^JrifiheiVbaoburdj fk bicfe stermin gefunben foUcn werben / ind-t no^f biefefb wibtrwftfnng hie furjuhaften : iSonberfie foirbcp einem /eben 5gt;oftoj vnnb 4ri^t fan/bann fie ip ber wer foaden einc/auff wefebe bie ^Irçiwp gewibmet ober gepfl.umtip.
3«cb vennerefent^n mebrerm onbernefk bifj (frftnpel 'ïï^ic )hr febenb/bao fo vieleHep (^ewechsvon ber (è'rben aufgehen/ ein jeglicbo in einer fonberen (îoim vnb Jaâ'^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;l'dtt auch
an jegliche ein befonber fonn vnb herfommen. ^itch hâbenb j^r wol/wieeinjeg(icho@cwà fhjjbie jenige frueht/fo bnnO^îen# fehen fpH 511 gnttem fominen/in fonbcrhcljer ^ubpa no baÃeb hge bfmSÃïenffhen fdrjdgen: ^(0 bieîîbkrbte ba^Jilehge!: btn/irt ber OJîilch nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;îÃîenfchcn bicfelbigën friicht/banniib fie
lgt;fffh^â^ylt;rtRinb/reichfnvnbgeben. alfo atlidjQJenmin ^Ãiren vnb-Oepffefn baÃelbig barjîcUcn/vnbniebtglfid? von |lanbanbaOe{bigci}î/fonbcr co ^^ranfmuticrt fidj 'von einer egiibÃanp in ein anber/wie obgemdt ijî : iöao (^5ra| in Cöïilfh/ bicfe Ã)îi(ch in '^iittcr/a(e bann beinOïeiifdjcn.
'^lfo ber ierdjenbamn biefclbigc â¬5abc/ fo lt;$gt;ott bem \Ã?fn!â fdjen bnrch fhn befeuert bvitt/in .^arpeo weife vbfraptwo.âM bao ip/in bem Xerpeiuiitîit bcm wir feilen bie à îrdifif fnehrm^ â ^7)' n
212
fo@otttnöeii|e(bfn gewtrcft ^afC/mit öer^bfohiiaun^/wic obgciiteföt tfÃ/Ãâ¬i§ i0/nnt biV Ãitn|î/ îgt;tlt; fofdj bing ïn ba^ kf p QBefctt bn'nÃen/tt?K bte nut bent wùcht tn bau CÃÃt(d?viec^. ®ann nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;gcbcnin^ tà ^ugfddxrwd^/
îvûbteîÃ?dd)VoubcrÃnMnbcr 2(rtb/^atur/»nb ^ojupic^ , Xton. ©ktclj tvic bic^n^cntninKteaneê won bcrQ:i'bcn:^(fOï nu dj ber iercljenbanin/ wnb wte btefetbige ©abe vont ^^ereben^' baunvtvie ein '^ien bae,djof^âà nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^(uttten/wnb.bte â^icf -,
nè maefjt baflelbtg^it d;jôntg. ^lfo an f?aft ber Stenen foil ber 3tri?t bte præparatton erfüUen/wnb 511 ber beredt it ng: er flatten/ bao aucamp; fetn^frtutep tvir bao d;)onig/ba6 vonetnem »niters «lîufttî^enS'fitergeinadjt tvtrbt/erfîatten: wnb bae fie^u nt^îuaeben/nennKen wir fur wnfere ©aben^
2dfo batt ©ott tu vderle^ wege bem 9)îenfebê feine notfurflrit wunberbarUâdj bitreb bte^îatiir befebaffen? bao aüee bem 2{rçt ^ufeittervotbiibung/bergfeicben won ber Xatiir ein (fx^ntpel |u nemmen/wnb gUiebmaffig bie Jtunà ber 2{rimep^itriebten/ bainit ein weifer âr^et mô^e erfannt werben/ vnb nieljt aie ein S^acbant ttnîtten/bannerbcr^Hnfî noeb tttebfà tp * ^Sonber fieb b:5îalur gfeicbmaffi^in'nîcif'fteit ju beffeiff^nzin wefeber mit a tien feinen Ãunflen ben 3iinef en worn ©ebiteb auffiôfen.
©e wereaud) moigeburhefj/bae won ber erwôbiung berer^f fanbtnn^ bee Serpentine auefj gefebriben wiirbe : fownberiap^ fe tebe won ^weper wrfacben we^cn : '57emfifb bie ©ine ifî bie/b^ bie ^ugen bie befî erfanntnup geben/alfozb^ einer babin wanb^ re/wnb nacbfoige bem ©eweebe/bae er ernennen wiözwnb feb« :^ ibn mit ben ^ugen/wie ©oft baffeibi^befebaffen batt : wnb wn# quot;nbsp;bKÃefte peb tticb^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;pitifîer bie â^ercf ©of fee ^it erfa^
renzober au^ bem ©emeibt wnb ab bem ^itebÃa.ben : éonber erfabroim fécbweifi bee.2in«ficbfe/fo batt erlt;$«gt;0. (ebenbige ^eü^nifvwnb wirf für einen '^Itrbafffigcz QX^eifen/Jromme«, ^r^f erfennef/giaubwirbig/wnb nidjf wie bie pof fier zïrçfzbie auf; ben werbofbnen lt;Scbu(meiflern wnb werjweiffelten ^oeaten wnb anbern Püffe(n/©omufen wnb
.5)ieanberwrfacbiflbie/fog(eicbwoi aile ©efebrifften fen werben/bie won fofrben bingen fcbreibenzwnb ^un^beflcn bie {Vaiben/©ejïa(t/wnbaüee Wffiiwbt nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ïdböc gt;
â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;: nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fic
Ãc t)cd) hurrlj öalfcfbc w'f «rfunöe» i»crï)en im 0rpnîgt;.îôanôû 0(fcjjr^tcrtg(bçlmag!natipnçra,rcî»ejî ôaruoniVK cm Q5(ùp ücr von ber ^'arbcn / vnï» @p«uh(rctt Aureos montes in Hii» fpania. g» ï)cm îgt;lt;îo Oà ^poferf cr fo fuffcJj vnîgt; befrïeglieb fctn/ Oâo fù Où Poïfîer Doâores ^int^arzenfcpf vmb^ù^tn/ fprc^ cbcn/Oao j |î Oae : @o fpricfjt ©ottoi ©üinpc(//a m«n J;)e« nbsp;nbsp;,
potecfcr iô ià tvabr/aifo geudji ein?*!«« Oen anbern/O^ tÃ/ Oer 2lpotecber Qyid pro Quo ^eigt oem 'PoiÃerSoetoi drum pro Balfamo :@cfegeno @ott Oe»Ãrancflt;n/Oie vnOter l^ren-pcriOcniigen,
@0 were eo aiicfj woi von ndfÃen nac^ Oembrauch Oerâ Oeribenten/ Oaenwnvon Oer ^omp(c;rion Oe^Xerpentino/ fur^ieüe : @o iigc aber nieste an Oerfeibigen/ Oann Oie 5euc^^ fcwireft nic^toin OemXerpentin/ attcbOieS^rüefneniebfo/» auch weOerJ^ip/noeb^rthe/ noch Ote Xemperieriing: Sann in Oiefen alten wirOt inOer3(r^nep feinîDifpntationgeÃatfert,' ^berOomitiÃrotvilfenOi/fofeinOt eoMagnalia^otfeo/ atfo Oaooie 2treanenbie fotlen betrac^f werben / in Oenen OieXer* peniinifcbenÃrajft tigcrt/vnangefeben Oie vier. Complexion, nes. Ãiîari^eit iÃo/ einOing fneben/öo niebtoiÃ/ vnnOatfo ini -énflFe ^rguierenifeïO were öoeb wot von notf^eu/von î»lt;r lt;©ubn Ãanp ein Oveóe i» Balten t ^ommb Xerpentin in /par»? ge^ Ãattbefebaffenwere/ vnnO niebtauff O)îerenriatifcb/ÃJjetat^â tifeb/îû iÃoievrfaef) : ^IteoOae^ott befebaffenbntt/b^'itçr; â Oie @nbÃann goben/Oem gteicb«n Oem e^o gebôù/ vnnO Oao Oi«^ iSnbÃan^ vn Arcanum gteiebfomrig fein in ato ^ïBetb vnO ö^anngegen eirtanoerjttvergleicben ÃinOn, ; -jt
' ©aé^ S(hîgt;er. goptui/ i. 'C,./
QrrÃen ^apiteigome^ot b(ib 0| O'n^rftt fpft Adronoiniam verÃeb^/Oomit Oao.er wi^0'4wann'lt;in, öing foil abgenommen werben/ vnnO nicbl naeb Oettr gemeinen ^-^SrauebOen,enigen nacbZöie Oo ab,breeben/wannë Oar^u fommen/ wie Oie 2tpoteeFer pÃegen tj^onOern nach Oec ^iunÃeinieöeröbefonOerfamten/aiiÃ^oje^in.tJ^riÃâtb^ni^raffii fep vnnO bteibez, in Oie fie @otf befebaffenbgt^t^ebijglteinib ^7) îÿ
214-
Xerpmtinzfcnïxrn ta «ncni /(î^ftc^cn (^ewóc^e. ©nnn «CrttW cm ^)-(mpd / Hypi^ricon treibt nOc ^^ürm «np t»cm -éob: Sgt;olt;I?abcrlgt;ae fic Qcbrcriicntvcramp;c nac^ frmer (Tongenottim »«nïgt;3â^fïwcnç. lt;öo öalt;5 mdjt gtfe^ebt/fo fof^ct au^ öciw/baj «uc^ bic 'ârçt mcijt vc nnégen / bic QBürm nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;SOïcnfcbca
jtttrdbcn.^tfe muffen mit fd?lt;»nben bcpcFn/ bic pefperboi» dores vn i^rc 2(potccFcr: lt;5ic geben bic 2lrçne^U'ci/aber nieljt naebber^uffutti^/fonbernnaeb ihrer Q)e(mffcben tveif;/ b« niebt weiteer gen @cb»( öe|t/ bann ven ben partecFcn iii ben Calalia. toolfbee fag ieb barumb ju einem (Sxenipd/bjin bem XerpenfingreffeÃrafft fcinbt/ feein vo(fennnener3rçtbcm ffl^cniTeaigtrt/ale bait werben feine Magnalia bewiefen.
2}nbmercrcnbjume^cn/ baecripein rechter natiirfichdf' 5^a(fam : ^aetobter^bzper bemft gefaibet werben vnnb3i* natemiefiert/baö fauiet nimmer. '5?icbf allein wae ven ^leifcb 4ff/aie SSRenfeben ober quot;Dieb ⢠@onbem«ttebÃreHttervnngt; J^elp.^aruittniebtvnbiUicbbâXcrpcntinfureinentreflriicbert ièalfam geachtet feil werben : ^n viel alter /^e^bnifeber^f bi# per ber 3ibmern/aucb ber Xrterifcben/finbtim ^erpentm ver? tragenwetben/ vnnbQäalfamiert/bereu nadj viel i oo.^ab* reu vnuerfchtet erfunbenfeinbt/ mitfampt et lieben ^(etbung auch vnuerle^t blieben. iDarumb fe bie 2lprenemcp vetbebaltS tvirbt/wie fie bann in ber 3lrbncp feil vetbchaltcn werben/fo feinb feleb Arcaaa in ihren Ãr4fften:Dnb fein Arcanum,ba« an ihm felbp natürlicbbercitt ip/ip lelenbig / ober frdfftig / ee fep bait in einem reebten 3lt;ieben ab^breeben/fonp ip eegleich wie cin^ecl bic vem âteib febeibet. Mannit lap bidj nit verwwn tJcrn/baeicb euch baeanjcigevnblcbme : (?e befcbicljt barumb ven mir/baê i^rfellenb tnitgançer ^rmtev b^nblen/vnb nicht wieber^awrba6.^cwabntcbet/ wann ce ihm vnbbcr Ãuhe gelegen ip. ^ann ^aueb fnllcn/vnb .5lrancthfit ycrtr«bcn/ip 2lbniebatjum i^ffen/vnbabbreeben ber 3lr4wtep/ip auch jwcperlep. tocbet an bie 5âürfkbtigfeit ber .^affn'cr / ber ^iwcrleHth/K.bicfclbcngewinnen ihren ^eint/vnnb hawenab f|re Q3dumc nach gewiffer (Tenpellatien / fe wadjfen feine @rillcrtim keimen niebt/weberim-Ofen/«eeb fenp/ auch in fclbtgen '^3^unten fdn IBurm mcht. Dnnb nveh mehr felcber CSonpelIati,enjeitfinb/fe man Jgt;lç bannen hlt;^n'ef/bae weber fchwinbt
I
Stapcnetögt;
t nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^unïint. ^tfc^ar ÃräflTtcvil Impreffioncs fmö
noc^gt; mcÃr/Oievoiîlxr^Jjlronomcp crjcÃft werben. Qüoxïb« bieQsuinöme^t^bferuirtWH-ö/ bo wirb biefelbe^rafftme^C fein. Paruin fînb aue^ vid 3â¬eeept/bie vó ben ^potetf ern faifr^ gcniae^twerben/vnnb weberfienoc^ ,^re Dodorcs bi wenig«» pe ntc^t ver|îeÃn/bann pe fein ^atonipm/ vnb ©rafiiatiflen/ vnb p«rtccf en ftijüçen/in weicber ^üe^ern folc^e ^pronomÃ!* fc^c^iinp nicl^ begriffen werben.
. i4gt;arauffnuÃnfomercfet/bibieXugenbfbinbemSTerpe«« dniÃ/ injb(ebjrgefîa(tinbem.Ã)imttief ^eniungiertmitbes .^itnfifc^en lt;?onfïiieni^/grv^ vn merrf (ieb finbti^lU nemhe^/ bi ber Xerpentin ein natörlie^er warhaffte»Q3a(fam ifl / vft nit ringer nve^ weniger iuae^ten/ale ber^nbianife^e: vnb mit ber (ungen iett/fo empfaÃet er ein anber Qöefenun peljin ber |4nia(gt;oH/bi er bem anbern gfeic^mdffig wirb : ^Ãber in b prob fogibt er bie iîerpentinifcbe art^/im felbig? febeibet erfieb vom 25nbianifcben®alfam. 2lIfobatteriwe?5?aiÃen:^oer nad^â ber^aifamifebenOâ^P**^*^^ gefainkf wirbt / fo^eipt er^ak fam vom Botin : @o er aber nie^t nae^ ber ^n^nen^ gefamlet wirb/|o feiffet er Terpentin a,auflF^entfeb^erebenbarç.
^(lofollber ^Terpentinin feiner Xugenbt befebrieben wer«» ben/biiweperlep^rafft bafeinb : ^iecin^ilraflF^tipbeflenbig/ nimbt bie 3lrtb vom ^alfaman Ãcjj/'bie anber i|îvnbe|îeHbigA ^tt tgt; ^alfarrnfefjen trofft nit Oarmîi i^ertf en bi (ïxempet r ^(r Q3affam von Botin Pnrgirt/a«c^ ber Xerpentin/ bâ^a(* fam aber purgiert mit ber Forma Specifica, ber Xerpenti«' purgirtau(j 5lH(Tiger'57atur. â57«6nîfî etn vnberfefieib in, bieî« ferwiircfung : TÃao nac^ '^a(famifcfierlt;2(rtà wireft/bao nîiîit voHfommen (^inweg/affo/bao fein ^ozruption hemaefi folget : lt;$onbern macbetbte â¬^Iieber vnicrbrec^ficb vnnb beÃûttpe voz^enhing: Ãieanbern vom Xerpentin mag folefionitvoi«» bringen. ^vHber jfir fvfltnb auffmeref en/ bieweil fo vk( ^etrieget in ber ^^rimep feinb/ biniefit dner fpreclj/ er fiabe ben ^atfamz fo erniir öen Xerpenttn ^att/bamit bifbr niefit betrogen werbt/ au)fbi^ mein anieigen. X^annfo ©ottfopfeinbt bje2irçfcîfÃf iu mviunt^eitten/ bao fie freuenfiefi liegen bozffen vonn befi verbanipten^win|jwegen/baôfîcficfi mit 4cib vnnb ^ee^ bem Xeufei vçrpfenbeir/ bamit man /§nen glauben gebe.
116
Qr^wu^ttttr «n nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fcWf?p^à \vlt;;if / îgt;a«ti'^étgt;^icr
rObftfdfifîfdn ^ürftdjtigfctt in fbk^nDingen? â ? ^â âââ '*
ââ »i*ïSieicbeuc^ ttuÃn Ãabefurge^aUen/ fonenbf/Ãr lt;j«cb^ip 2^erpenttnau|fer|a(bôer Q3n(fannfcben
lâreO'iDn Die rechte gde feiner ^eitfigng mit groifem ^erpanbt ^flHcblt;fon besaiten werben, ^önnn we tr nie^t recijf gefaxt wirb/ âDde mè^finYdnen Praten wifommen ifl : ©onbern fo er genoiïen wirbt/ fo gibt er ^ncbfHi^/@rüiten/:^afnwinbtnz - treibt een 2l|fterbarm dü^/tinnb mtber Dergidcben b«5fe^Vgen-febafften me^r/DieerDnrcb bie ^nuerpnnben^ett ber »ermdtti^ ten'^oefoiert»«nb2(petecFern erlangt. âgt;ï?nnb iÃmgefebïcIjt gtei^ wie «inerîOîiicb/bie fie^ tenbf/Driest/ topffet wirbt/ Drtnb fdwr/ïc. 2i(fo begegnet ihm im4eib dueb mit' feiebeth ierperitwv'Qâ*' â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;th'.,quot;'» ^n..- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â
' Ãi^feinD iniÃn bieSecretaDer 2(r^nep/bie ein nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;bep fÃm
tnfonberÃeit bemalten foIl/dkein^dnpt|î«cP ber p§i(ofop|e9: . Qüe(djee bie dnber lt;5enl ig d«Jf bie 2(r$heb.Sgt;dttn weicher ber 9gt;^i(ofopjep niefjt ergrünbetip (ieb meine nicht Morakra ïmwhÃthicam, noch dnber ©ngelfnr / bamit fich Erâfmusge# «bt vftttb mnbtrà bt) wie pch bie natürfichen Ãrdjfte (eichtern/ bergiebtebenbdnnetn^rbt/ wie ein Ãemmigfeger einen Q3e^ tbenfnecht : bdnndlfo foil ber ^r^t griinbt fein/ ber ber 2(rçnep 'wol will dnftehen.
..'Sae? ?»rttt ffapdcl/
2(mit /br Philofophiam »om S'erpentin reefjt verfîdn '^^ben/ vomwdnnen onnb wie er geboten wirbt : Sîînnb bgo/wiewol eo nicht »on nbtben wer Philofophiam fo weitaniHUflen/gefchicht dumber »rfdch/bj Phytóbdbnreh â¢erfenntwerbe/dlfö/bdo bie Ãrancf bett mit fampt btr ^^hilofo^ phep in ein eigne i^oncotbanp Pommen/d«flr bdo eine bao ember ^Decldriere/»nnb bie 2lrpnep»o(fommen mache. Sünnb ob ich gle«hwol nicht nach (nnha It ber3llfcn Oenbenten [bie] nicht« follen/benfelben brauch -CbferMierer^efehichtaup ber vrfacb/ bdö nbsp;nbsp;nbsp;dÃne Præparatjon bic 2llfen Leiber probieren mfip
fen/ban (hf ©ehrifft fdnb/^îapfobien ig ein Rapfodus, bae ei-
Se vp euern» nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;217
dnü' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lt;in / wd^nû^t / crfo^en ober
wahr / gibt/^mdn ^drbfe/trtcT.Liuius, Saluftius vnïgt;;^r$ gldc^m. lt;5olc^ôi|î/^r(r nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;jukken/ (ïrck^cn^0»!
niÃvbernCt'nttan.
Ooitje befe^retbuna ifl m her 2(r$nep jit genng/Ãatt in her ^(r^ne^ fein «faÃrung/tvie hann jhr Dodores auc$ habenh/ hte aii^é hen ^-Ãûe^ern aïe auflF hem Sentefmaref |amp;re Ãünjl âCenten/ nbertnreejjteingrunôthcr^rçncpnte gebogen/ nacl} Cnn^itU her reepten PÃtlofopÃep. 2tCfo ein jehtic^ hing h^ @0« tâcR^'ïffen nither hen natUriie^en ©«wdfbfcn / h^ §att (V gefieff in einen ©à Ãmê/in hejtire(benlt;Sa^inêi|î Vltima Mate ria,vd her ©abnten «(fo grob ip Prima Materia. ^nlbn i{l Prk ma Materia nieste werht hem SSJîenfcfeen: ©onhern fein Vlti* ma Materia.dftrt lt;Sa^m t^ut wieein .^inht/ein ^inhf rehi wie ein :Kinht:QBeno aber aker wirh/forehee eamp; nacfgt; feinem 2kter« frite fic^ wot an(apt/gibt h| natürtic^e ^ieé^t ein gnft 'he/hj ijî nit^n Vltima Materia : 55of^ mit her 'gt;Ãnh'erfc^eih/irt t)em Qrrempet. nbsp;nbsp;nbsp;(Sa^mcn swingt »n treibt au^ jbm/wao tn
1hm iÃ/hj .'^inht Ãatt fein treiber nit/fonhcrn hie ftiegenhe lt;oin, ÿîn^n wan herfetbige @al^m gefe^et wirh /. fo wnehfet erin Vltima Materia,vn ein fehticlj hing hjin i^m iÃ/ hae fc^eihet fic^ »onhem anhern. 2ltfogewinhtcin /ehliefjoan hemfetben ©e^ wdebo ein befonhere57afitr/ein «nher$ in hâ â^«rijê/ein anhere in ^(nmen/K.3((fo meref et vom Xerpentin aueVh^ fk atïîcft riiten/von alten feinen @tiehernhe(î ^aumo gcenhtSönh wie* wote6vnhereiner@ubÃan^ gefe^ewirh/ foiflohoefj nit(firt ©ubpd^/fonhern meÃrertep Gorpora.^u gteiefjerwei^ a to j^r fe^et in her gebernghep Ãrifeno/nit Ã;in Corpus ha iff/fonhern itte^r/ato ota'^el vii Q:ifen/:e. 3(tfo Ãie t|î her ^atfainin !£er* pentinaueljvermifchet.^in^mpreftionill/Ãeingcwiilenvnh ^olligiren: aber nori^ ifl hie fetjeihnng nie^t ho / haffetbig ternt hie hritte ©ent her 3r^ncp / nemlieà hie Ãiinfl Alchimia: nicht hie2ttchimep hie ho gebraucht wirö/0itbtr vn @otht{u* ntaetjen/haüalte â¬dnher volt folt;rber Qiubc erfnft finh / fonhern hie Alchimia meineicâh / hie 00 lernt von einanher fcheihen ein iehtiefj Myftcriumtn fein fonoq- ^eleruaculum : ^icljt in her geÃalt/hj eo hiireh 55iiftlliern hrfebeÃe/fonhern ohne ^vwrvit Jerbreehung feineo ^oïpuo / ato haii fo wirht von quot;einanher
218- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;QDcm
bracht bcrOi af fain vriS^apentin/tt'K@î(bfrvnî'lt;Sc^iirFc«.
îQubn it»je ici? babe voi angc^cigc/ inc anà bcm f^a^mcn fcötng tvaebfen/fo fctnbt ,|.pü(f c^^üi« ben ^a^incn Pn Ãciern. ^7finftcf? bae 0cpirn am crfic n/ o ur eb fbr nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;affo/üa^
i* ©a^mt ^epim an ficb jcucljt? wie bn- ÃÃ^i'agnct 1»^ C'tfcn. ^nö in (^ferfccrmcifi roïc bâ ïöïagnct ein bcfonöcre ^'iÃcnrcbafft .Ãiatt/bj tf ifen an ficb injiebcn/vn fonp nieste mehr: 2lffo Ãa« ber @abmeanclj fei« (i'i^enftbafft/ allein an fn'b ^u Rieben bie Q3alfann|ef?en ©efîirn. ©arau^ fof^t nuÃn öer^alfanv ber iigt itn Xerpen(in/mie tgt; Ãern in Der 'ÃHM^febafen : @o vil wiiiv cFet bj @e|iirn im Serpentin, '^Ãnnb ftgt; er feilt gepfîançet wer# Den / feil ergefeijt werben vnber biefdbige 3nfïult;nç.
^ie anber 5trafft/bie ben Xerpentin berfür hingf/ip Der Li# ⢠qu or Terrae,berfefbige wirb ontb von bem !Xerpctin an ficb ^egen/alö fein amp;^(ià vfi 2;rdef/eit ifî biefelbig @peif/bie aue^ von ber^nfîuençfrÃaften wirbt / aii^ berfelben nimbter bae Corpus vnb fein wefentlic^ ©nbfïanç, in ber er eifunben wirb.: ' ^llfeiÃöeel v«b ieibin ^ine^ufunmen femmen.
^uin britten/fo ifl bie wircFnng be/»en bâ lt;5efi«n : nic^t aU ei« Allrum,fenbernaie ein ^fwryb^ bie natürliche vnfïâtigfert »erwehret/wekbe buref? fein^nnfl befi^ewre mógen vermehret werbe. 3)artvrfaeh/C6 wiirbe garallee ver^ebrvvn bo bliebe niy^
giim vierbten/fo ijl fdn 2llter ba/b^ ià fein Spermin : ;5)a0 ià fÃttid aiamp; î)ie Ãnnb/barinen @ett velfetiten maeljt/vn wei# «her mit bifem Ãtief e nicljte mehr banblen will/ fenber beplcljt^ bem®îenfchc in fein gewaft/baffelbig beunt ^ii tftun/war|ii ers befefjaffen vnb geben batt/ wie ein ^ecFe bâ fein ^robt voz ben» *Ofen verfanfft. 2l(fo femmt berS^erpentin ^er / vnnb beÃnbt gt;nbsp;fleh bae ber^alfam me^r in ben Q^Ãen / bann im ©tarnen bef â-3?a:iin6/vn mebr in ben Locu Ihs ban in ben anberètheilè ligt : ^in ber.frhcibûg beweist ee fief? aHee.Stlfe merefen nuBn/ biber ^Terpdinmit feiner ö^igefchaÃt am frdfftigÃc iÃ/waii er plan tirt wirbt nacf? ber fjiinlifchen ^vnÃucnii/ vnb neel? beÃer fe er S^ranfplantiert wir.öt^iià vrfach ! bie ^nÃuentt h^ttibngefeet an fei« bequem eztb/vn wo ergefeet wirb von bâ2SnÃnen§ an fein â bequem eztb/ba ià fein beÃeS^erzeÃritet/vn fe(t von berfelbigS S^ranfplanhert wirb auff bemÃlbigcn beben/gericht nach bei« S5o;ealifchê.735inb/bemnaef? wieber»fttiXranfp/antirtin;2lip
319 flraftfdjen Q?Btnbznafà l^iitau beflimpfcn Sfftfr/baffîbafï am rcùJj^fH nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Ijl Maubm i Mundi ni /hrcr wiv«â
rfun^V'îâff ïâââ« ôcrâ7(n?t wffcn fofî/fr fe.jOafî cm 'Z^agatU/cbcr eut âr/îfru^vr ober ber^ietcHn ein (?toîfr.
;,., â,^aë 'Sîicrbt fiûipUcl. 7., : ' 'âï)om'^erpentót^
îgt;9 berf^oHKnbc^Xerpftt/ ttno aiifb mù feiner voffefnenen erfanntn«|j/a{ô Q5ta;* oiî (îifcn/fefti/hrftir^in mercFen/ hj ôk fe^eibung Balfami vil Terpentin«^ von einviiit»â/ beinfelben naeijfoI^enOt brepcricp Prwe^ : bjep awff ben â-Salfain vn brep au|fben Xer^ pCïin vîî Doc^ aitif(?in Proee^. 2l(fo Foiften bie Ãrùfft auf; bem OSaffm in ihrer ©rabirug/aucb befi Xerpentino/bantit b; ein jei){icf)( jtraflTt in feinem befonbern â¬oiptia vn^criuth |îanbt. î^nhn ià nit wnù](r/ftc^ tverbê vki bernhinen/n?ie fie nach* foiÃcnöer'iî^nferircifung vn Ãiiniî fchon vollfinbt /aHcfj gebrepen/anff oein'?7age( aii^ivèbi^ iviffen/voifolcljè «éenthen foil fifh ein jeber verivaren : he^jeni|î bep /pnen gemeinerbaim Qirobr ejfen.^'tlich Doóloies,4Hch ââ«Ãafbierer/ vnb anbee Söngejiffer beiigleid^ê in b 2(r^n^lt;Sie laH'en iÃnen -Ofen magt; ehè^fie {teilen ben Vulcanù in bj QBeref / fie baltt ^nboianten? fie mache Arhanar,fie reben vorn Realgar, vn von svj .Vtmipen manihncf.igt fo finbfüihnèallgemein/bj fie eô allee an tocpu^ Ãcit ;crbroflgt;cn haben: vnb ip tvebâ SÃteiÃer noch ^aboiant einee 'Pftjfïrlinge nit ivctî)t/vn liegen ihnen felbjt vnb anbern ^ent^ fen ihrenâéatirhvoU.^Cnfffolchee gebürt fiehtvol / bae ihnen bnrch niemanbf e/iveber b} mehreil noch b} wcnige|l/in Oîecepf? fnrgefchriben obergelehrnet tviirbe/ bamit bj fie benfelben trug in ber 3(rpnep nicQe brandie mochten/vfi mit jhren «éügen -meinc'^ücher vabefchiffen vnb vnbcfrogcnlicffen. 3bervon wegen be^ gerechte ^rpt e/vnb nott nrfft bâ ÃrancFen/habe icho boch nicht vnberlaffen tv6llen/vnb beÃlchö benfelben : 55iewei( liegen vnb ber »Jalfch sntt 511 erfenen feinb im felbigen/in bem fiefeinbt/magmanfichivol voî ihnen hükn.
giÃarauff fo folgt nüam erft? bie fcheibiig BalÃimi vüTerpe^ tinæ von e-inanber in bâge{talf, (Sonithn berXei^enrtngefafjf i|t/vort jtiinbf an in berfelbcnftnnbt foü er in ein iVa(i(in gethoti
^7) 0
220.
Btfj an ©punb/nnD von fînnïs an pçe«â in (ht Firaü digeftum aiî^ôae Ãa(be thctï / fc nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;cr von fci^
nçr »nrunîgfcit/wù ctn OBctn oamp;cr SVîo^.'îXînb aU Oann nadj Ãüfer'Cperatton/fbn lt;r a(fo TÃann in ctn Flaccû gcgoffcn wer î)fn/îgt;nrcfj/inen S^rde^ter/ fo febeiben fiefj iwo 5lt;â»'^cn von ein anber/ eine iantter in ber Ão^e/ vn bie frube in ber nibere. ^Dieà ia^anflT6o. fliinbt digerieren/vnbba|fé(bimerpen@rabber QBdnn/ aujjgetbcifi naeljben । x.Gradustdieober^arbijî diapbanifeb / biefefbifï berOSaffam / fotveitb fief} biefetbig Perfpienitet erzeigt; dae anber vnberÃaïb berfefben ijl Terpen tina puâa. 3(foiÃSeqiicftratio biefer i. Cd:pervoneittanber/ a(t5bef|@fabeiô von ^ifen. darauffmerefenbt/ baeinbem Q5a(fani nninberbarfifbeâ*ââ^lïf Sécréta feinb/vnnb viel mebr/ bannieb erfa^rnb^bbaruon/ obererfiibren magbep meinen STagen.^iber ber ^Vperienç were ivoi nacb ^igcben/fo bie ^r^tâ bie ^ran(feiten aie lieb fetten jie^uvertreiben/ dU bj ©eitaiifj bem Q^enttei ^n (oden / ober bae fie ba^n g.e^a(ten tvnrben/ ba$ « fie biefelbigentvnrbê/barfnrfieficbau^gebê.Q;^ mn^,einâ¬^fbn fier fein lt;ïrfaÃrenbeitÃaben/ beo man wo( geraten mag: *^ntgt; ber^ri^t ber fein (rrfabrung nit ftatt/bem ifl ber ^eib befolgen/ ben er^umXobt^lrbnepet bureb feine SônwilfenÃeit darauf, bie ©pricbtvoît entfbrnngen fein/5te(beraret/d. lt;Starwabe(/ S£Reifîer@impe( : diefelammen erbenefenbie Mauren a«^ ,. ben TÃeref en berfefben^rçteni
^uftn mereFenfdrbin/n?ieicbanfeng(iebanfgetbei(tbabe/ ' breperlepASrobf elfen im Xerpentin/brep im ^aifam/berj«â-0{eiebenancbbrepimî£erpentin : ^in Q5robt^« elfen/ vnnb-^i?inlt;éabo:ierung/aber^wepin berdeferiptton : daetfl/einr anber ÃKeeept au)f bie ^alfamifcb 2{r f Ã/ein anber lt;Keeept in be^ -Xerpentine^igenfebafften : QVobihberXerpentingntt i|l/ imfelbigennacbmel mebrber^affdm. der^alfam mit ber ⢠vnberfebeib/b|er wiber^ebt ben ^mpriemierten franef beiten/ bie von dimlifeber nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;entfpringenidann tvao ber S^int
mel t^mprimirtvnbjgebiert/baogebiert |ieb burcbfcin^m^ pre|fion/vn ba|fe(b naeb feiner ^eit vn nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fie i(l
anff bem pe|îilen$ifcbenlt;5tni / folt;Kegiertbiepe|lilenç / iR fie ^etnaUfe^/ fo Regiert Pleurefis,amp;c. ^ie bann ein jebli^ fber 2trçt auà ber ^afutta ber ^(rçnep felbjî tpi|fen fold.
^ae.
QDom nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;-2211
Mir föiiil xrancf Reifen femb/bû ntc^t ^(graüfc^ amp;fn w(tt)(n/bM vertreibt Oer ^^erpentin genugfam» 2((fo nun fiir^n fotgent Ãernac^ Ote 3îeeepten/tvte vnnO tote vtitvege Oer halftint vnO Xerpentin junu^ gebracht tvetOen/ ntitfampt /ÃrenDcfcriptiombusjVnO fonOeren Nominibus, Oabep ein Kgti^e für fic^ fefbe erfennet ntogetverOen/vnO n«cfj 0emfeIbtgen/au^{egung/brerÃr4|ften/vn0 Oiefelben iwourt^/ 0ie^efebretbungvn00ie2(«^(egung/vnterjtvepen Ã7antntert begriffen, [ginn ergen] Oie ^efcOreibung mit Oent '57antmett â Lumen Apothccariorummaiorum', cOer Lume Alchimiftai« rum præparationum. anOern Oie Q:rharuttg/vnter Oem Kaminen Declaratio. ^nO von wegen Oeo ergen â37attinien5 ⢠Oasmaius^in^u gefegt ig/ig du^Oer vrfac^beff^c^en/OdgOieâ 0uO(er vn öuppenwugz^Oj fino Oie 2(poteff er/wie feçt in «tten ' 3lpotectâen erfebeinen/erfunnt werOen/vo: Oen maiöribüs,vnO â , Oen'JîdrttnienAlchimiftarum besaiten fotten/von Oen Separat tionibus,weiche Oie Piob Oariegt.2ilfv werOen Oie fdife^en vnO gereebten ^(poteefer von einanOer erfannt/aueb Oao Lumen Apothecariorum obtt Oen^ïdUimett Maiorum Oén ©uOiertt ' {ugeiegfiMaiorumdber/maioribus ^ugeiegf/von wegen Oer grünOtlicbenvnOgerecbten^rfarenbeit. .©unn ob^ieicbwol^ »ii I oo.^dbrOdo dit Lumen gewert butt ntitfeinenicuOlern/ Oegogrog'er ©ebdnOe igo dtten 2(rçten/0dg fie Iohannes in i eodem bleiben. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;j - »
L V M E Nquot; A'P O T H EC A R I O R V MI' SP A G Y R O R V M.' 5)(»^.â¬rft«ffà pUeL
SöortticmiSiilfat« t)cà Stlt;vpcttCt'tt«Y.
DEferiptio Tripoliton Bótini fiftülati. RecOeo obgenteltê ^dlfdino/eirt 'iÃierling/Colcothar Sarrepthi |wep iot/ ©dffer ein Ãdlb -éot OJîifcbo jufdinen/Oigeriero fb Idng bi^ ein ^ürnigifebe 2(rtb vberfommezOdrndcb feige eo Oureb/bebdito.
Tripoliton Cancrenum wirOt difo l Rcc. Balfami botini fünff otb-OIei Martis jwep -Ãotb/Zuccari Saturnin! ein lt;ip,t/ bigerieroduff OenneuttOtentdg, â¢
e- y'i tif '
\
Ill
?» r Over nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;iît TraKennmmagnü.RecBaâÃmt
tfe.j.Olci dc Aifenico vier nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;few ^(oebe
(^»b|îun(?/a{i? ÃanbefafftJ. Rtltqua,Ãqu£fuErunt.^iitÃc!»nf,
, ©aef â¬rÃe ffapttd- i B) âP 6ef4)vctf eit öae SÃefett vnnamp;
i (?tÃetifrba|ftöe6^oni3$/foQfn v. uinerpert verpenn Ã^ amp;te cr|îe materia De^J^oin^5/iÃ0tlt;
, '»ûflTc îgt;er t?rî)en/ïgt;te Ãflj «n ïxe natûrliebf @egt; » tvechô an(egt/vnamp; an peb jogen wiröf/ a»(gt; per ^igertiebaftt Dafefbe» ©Åeebe îÃîagnewn.^ôarbepfoUenf rtucb ittercFen/Oaô ?n einer /eben prima materia aHee 0«ri» ver^ pimtet ifî/bae ;u ben ©ewdebfen ^e^ózf : wan aUerfep Jar^ ben jufamnte« goffen witröen/vnö nn^v ȕtne gefej^en/vnb finï^ bofb alle öa : -Ober wie ein @abn?e/ber nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;t|î/ber ^fetter i(V
V nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^ïttgegenwertig/ fonber mit beriete/ fo eraii^wdcfjfl/
,foerfcb«rttba6afleô.2Ãfofo(t|hraiicbt»t7|e«/baôtn berpnma materiarerumbergfetebenein Compofitum tjî/aup bentge^ logen wirbt von aderlep ©ewdebo in ein /egficbo bao if m jiige^ bo.ât : 2llfo wtrtaiicb nn fictj gepgeaup arf^ be^efben-i^^ewdib)» feo/a(Io bae fo bie noffuj-^t in ban^ibtg erfozbert.
^ib« ifî ein iwifacbe wiref ung ba/netn(icb bie eine/bab ber SÃJon/aiià feinen /^»»üfeben fr«§ten/biefeitgt;ig OJîaterp in ber ö:rben foebt vnb bereutet: vnnbbiefe bereittnngweret von an* fang ber Vergebung ber ^cwdebfen/bi^-anjf fbt wiberfereu/af# fo (angbigeriert ber ÃOîon an berfeibtgen. Sönb fobaib er fein ^bræparation voUbraebt batt/fo ernabef fieb ber @feni?/vnnb Wit bemfeibigen entfpîingén bic Ã5ew4d)o mit jbren ^funten/ »nb Reden ficb ^n einer vodfemenbeit/vnb a«|? eigner angebot* «er Ifîatitr treibto ber 5D?önb aii(? beni Q'rbtrieb in bieföwdcba/ gteiebeiniXegen bei|'auff bie^rben fedt/vnb vbergeiip affe ©(?vdfbö''â^nbaIfoi|tbcriS(on/ber in bcrQ'rben pnmäma^ teriam,vberftcfgt;.trjeïl't/wic b^â^ikwüfef ben Oîegê vnberfifb/alÃgt; befrefftigêficb bie ©ewd^o niitjbwr^lgtBrvnb Q^igcnfebn^t* \ (s nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;âJ)»»
tQilnfö(3fnbfrwnfâ¬cr/üf'ÃIctc6tvo{lââÃ)?on Gin ^dcfottiort noKbracbf l^att/ncfb ifîe n4c^r/îgt;aô (amp; fan foil: ^onöcrOrt ^oonnfijlî'icartber'^irfFung/tvdcbe^« jno!glt;no(4nfa^t/fö Uilamp; fie aufTgcÃtf : vnb wao ber OJîon Iher^n getrieben batf/bad jeiicljt bie ègt;onn Ãmaujfwerto an fieb/wie ein SOîagnet bas hn/vnb befrefftigei ben @tengef ober ©tammen/mit berfelbert nuteria,fo4u^ bem OJîon bereitt ifi/alfo b^ bo ber^tengeloV ©tawen init bergeoîbnefcn ^eitfom inbao^nbe/bar^neobe^ ff^!affenig.2(IfofdÃ{id} ^euebf bie@onnbenfe(btgen Liquorê' nn fieb/ban t^Ite^ ifl ber SÃîen anc^ tn feiner wtrèfnng.^abe^ folfent/^rwilfen/baoanebber Ãîegen an bem o:t^ fouie! nuç i^/onb güt/b^ bureb i^n biemateria beo SOîono gelinberf onb fubtüer præparirt mag loerben/bie fonp bür« falben im 2)îonô crfîicFte : quot;ïBiepeb allbabie 9}îi;tur Liquoris vnb beo Oîegeno/ naelj jrer biinne obâ bide vcrcini^èt/aifo mirt ba,lt;fe!bigc3lt;»Ãî , ^oin^ biefâ¬bâ bün/ob nac^ btffelbë 4anbeô (figenfeba^t/ôb ed (lart Obâ fubtil fcp/obâ mie ber â¬0îon in feiner operation Ãenaturf*
2(ucbber^feicl^enfofoüenbt/br»erfïeÃen/bap bao Jjonigi» â feinemquot;^efen vnnberflen Materia ifl Refîna cerræs nit aller îîilumenober ©emec^fen/fonberettlie^o Refina ifl Gummigt; rttür^o /;)arç/ett(ie^6 @ebmcife! vnb pce^/ettüc^eo tnanbe^ rerÃeflalt OlIfoifl aber bao/ba^ in ben '-Blumen onnb ^oeiiÃe«^ maeljfl/melefj0in.^onigofotmonb gcflalt empfanden mirbt/ »nb ià noeb nit in feiner vkima materia,burc^ ben SJïonb ónb bonnen: bann biei.pfaneten mó^en niebto perfteiern auffo .C?nbt/fonbern mit fampt ber ^imlif eben ganç? miref ung/me(# tlje ,br alfo vcrflebn follent.ioo nun bao @âemecbo auffflebet i« feinëtainen/onbbatt benLiquoré infbme/bureb ben^Ãlort^ be bereitt/onb a!fo ein ^rrbifcber 3îegen bic fuperficks ber (îr* ben begoffen/onb oon ber @onnen burefj ben gangen ©tafnen ge^ogè vnb a ufjgetbeilt : @o folgt bernaeb bic britte operation/ îgt;^ ifï^Cue 2Cc^iua(ifcçc^nfïucnozîgt;ie ba 3cfuntgt;ert ifl oonâ¬5oü »ii vôSOîon: biefdb oerflanbèin bâ geflalt/b§fieg(eieb oerflanbc mirta($ men ein verfcbloffcn ^!af/barinncn ctmj mcre/0ünbs in einer mannen @tuben/vnb.b5 in benifefbcn ©laf bereüt fieb »ff;fcinenbc.'-2iffoflef)etbâ'-S!»meobâ b^ ©emcebooff bâ (frben in bâ^ün!iffbc(5tiibè/bari:îcgebetnîînbiebriffe bereitfug an/ aIebie,crÃcb«rebbcnCO?on/bic anbâc burebbic^oùc/bic biit:
224-
DurcJj 046 Aftrum çftiuale. 0kK^ wie in nnent Oîcfjintbige^ tirt tvirl) Homunculus oöcr Frumentorum fanguis,amp;c.\23ntgt; tinrc^ ï»Kflt;(bîg⬠3n|ïttcn§ öt« ba tagKc^ wirö'ct/madjt lt;iUc i«e|r vnD mc^r ^ont^/vnb wire filr vnî) fur »on ^Jnwirn ^inn i»cg getragen : 2l{fo tvao tugHc^ wirb/t)^ tragen fie taghc^ |t'n# .i»eg/»nîgt;ï»te'5îatun»irdt alle mal fo viel anbic jîatt.
âlfo merefent/ ba^ bao ^onig erfïüc^ nte^to i(l ban ein ^rt^â btfe^er Spiritus,»nb aber fo bie 2legtiia(tfcb
fomac^t|4je einenSpiritum corporalcm,baot|l/ïgt;er Spiritus Wirbt (eiblicVïâtr in@onn »nnb S9Ãon [ein] ^rtbifefjer @ei|î gewefen ià : »nb ^eià alo benn/fo er alfo (eibliclj wotben iÃ/majs teria materiata,obâ Spiritus corporalis,benfelben mögen nemgt; men bie 3itntttn/»nb benfelben tragen an j^te Ãatt.
5)ao ià aber nunbie erÃe materiamateriata, bann .^onig »nb îüae^o ià bep einanber.0o aber baffelbig gefcljeiben mirt/ ttuc^mie@taçel»nnb Ãrifenzoon sin anîgt;ss/ai$ bann^ei^te^ Separatum corporale auà ber materia materiata, 2(lfo »eriâ Ãanbennu§n/t»ie bie2lle^imiÃen tn Circulatorio ober Penisâ cano Q?ireuliern ben Spiritum vini : alfo ^irculiert aitcb bao Aftrum aeftiuale, bao Liquidum in ben naturlidjen ©emec^sâ fen.2(lfo cntfpîingt bao ,Ã)onig auà ber ©rben in bie materiam inateriatam,baoiÃzbià in bao Subiedumber ^ntmen; »nb t»a^ materia materiata iÃzbaoiÃzSubiedumbeÃelbigen/baà baÃelbige weitter ju bereitten »nberÃe^t, 2llo ein bing bao nocb niebtperfeetiÃzfonberburcb einanberomuà in bie Ãatt ber/PerÃtierung gebracht i»erben.2l(fe ià eo in ben natürlichen bingenz ein jeglieheo Species ein Subiedum beo mehrern: SÃom ©eÃirnanzbià auflFbao lebenbige entpÃnbtliche îthier/ »omfelbigenbiÃanbj»ernflnfftige/»om felben bià in bie wirjâ
unge beo Xobtozberalle bing »er^^rt/ »nb miber macht auà .einem/eglichenzbao eooozmao i^ichto maà »otznichto^ maà eo:barnachz2tlfo bcfchlieÃ'en fleh alle
bing in nichtozbafl nicljto maà , eovoîaucb.
®0(n Qcniÿ. quot;nbsp;22T , nbsp;nbsp;nbsp;, ©ae? 9(nkr ffapttel/
'quot;Æ söomjÃony.
^onig b«b ang^faH^en ^u ^^^jfoft fbr ttjiften/öa^ ötc ^latur m frer winfitncj Derma f# lt;^':^^^|ettgenatiirttÃ/Da^ fieaflmaf Das gröbifï ju QSoDett feijf/vnö Dj temer vhD fubtifer tn Die ^ó^e treibet, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Dem (nu
fphu^tnunÃteauc^Dergfetcfjen/Dj Dreperfep .^oni^ in (i'inern ©etveefjôfinD/Daôviüerfl/Daemitteilî/vnD Dae oberfl. ober fie Dae fucken Die ^mnten/Dae (iÃt nun in (urnen vnD in Der'®(ufl/»nDinDen -éoeuflen/auDemfeiben oit^ fue^ene Die Kimmen t^n Dem mittiern vnD vntern fueben fie niebte/ allein ee fep Dann/Da^ fie Dee oberen nit Ãenuà ÃnDen/ auf Dem obern {ufueben/aleDennÃraben fiefieffer/ÃegenDem boDen/Daeifl/ ÃeÃcn Der 'ïöurpen ju.2luf Dem folÃet nun ein Ãrbbere art^ Dee /^oniÃe vnD Dee QBacbö/a(fo treibt fie Der JpunÃer : fbr .^uni« Ãer ifl Die bereit tu nà Dee /poniÃe/in Der Ãefialt / fie effeno/ee i^ |br@peife/ee i|îMâna,eeifaucbTereniabin5ee iÃauef} Lor* cha,eeifl auch Tronoira,Dae iflf^â'^ 0peife/Die fie effen auf Denen^(Umen/vnD fitiDen fiein Den Blumen »nnD lt;£oeujlen/ ^(eicb wie ein 45ottcr in einer Q:perfcba(en ÃefunDen ivirDt.
0ofienuna(fo DaffelbiÃeju fbrem.^unÃerÃebraucben/fö folÃtauf DemfelbiÃen/Daf fie emunóloriababen/DaDurcb fie jbKegeftiones aufwerjfen/welebèfîfb tbeilen in jwentBeiln'n Dén ©neu Dae QBaebe/in Den auDern Dae .^oniÃ/ale bep Den XbietenbreucfjiÃifl/neinliebDieStercora vnDVrinas äufnet îuwcrffenvom^eib. dieweil nun fbrvberfïuf; von Der Manna ifl vnD Tereniabin,amp;c. fo Ãebe fie .^onià vnD QBacbo/Dj Deü^ wen pe auf Den Blumen vnD Locuftis auf / vnD traÃene in f^r .^erberÃalfoÃeDeiiwet. ^lubn iflDieobrip præparatio natilrs» liefje ©eflirnee/MannajLorchajTronolTa, von Denen werDen «un J)onià vnD QBaclje : Tiber niefjt Daf a(fo in Blumen oDer Locuftis waebfen/fonDerDureb Den ÃJlaÃen Der 3wmen:Der^ felbiÃe ifl Der Archcus, Dâ von Der îQatur Die Dinà in ein fo leb es juXranfttutirenin J^oniÃvnD^acbo prxDeflinirt ifl/vuD Prædeftinatio muf Dae Ãeben/Die in Der naturlieben wireFuiià ItâÃct/fonfl ifle ob« Den Archeum ju werDen nit moÃlicb.iöantt
226 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'
anOerfT finb biÃxci cir.enta ti O)îcn^Qâ¬tt/âttîgt;(f |T bee ^Kc^ie/ anbcrfl auf^j Der nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;0^ finb/fo fmb fie berniaÃetr
gefc^affen ;u nuç etnee anberti'/ a(e bee ^öteefje Qrrerementi 5U ben CDîatun vnnb ïÃifen/a(fo and? bcr^mmen (fyerement JU ben Ãerçè vnb ^r^nepê. ®an Manna ip Die ^ocbÃe lt;Spei^/ ip baeC^'îarefbet -ieeupen* Tereniabin ip bie anber 0peip/ »nb ip bie au(}Ãcivo2)fene ^'eipie ber Manna,wic ein ©e^mali? von einer lt;5uppen. Lorcha ip bie gançe ©^üÃe ber ^oeupe«/ bip an bie (eeren (3ubpan^. Ti onofia ip ber gançe Xpaw/ber fidj fonberiieb fe^t/vnnb aup bein -iuflTt geboren wirt/aufferJis rialbbenLocuftisVon^ntnien gcfucbt/a(e ein Otegen ber an è^nn ort^ niberfait vnb am anbern niti
^ïun in benbingen alien fo ipaudj ein vnberfcbeibt/btrin bet, Phyllca ^ocbjubctradjtcnip. 5?)annwae aup eineinanberen bingfotnpf/ip mit ber vnberfe^eibtgegen bem/bae aueljaup einem anbern fompt : vnb ein/egiidje ÃeneFet fic^ auff bie'Jîao tur/von beren ee am meripen lgt;atf.^ie bie QSiiimen ber ^inbenr geben ein anbere IÃe|en/ein anbero bie OSiumen ber ^uc^en/ ein anbere» bie quot;iSiumen ber Q^idjen.S)ao finb alieo grobe ^e»igt; rtfcbe (Speip ber ^mmen. ® an jbren finb jmeperiep/l^bei vnb SÃnebei/aueb ^urgerifc^/aio bie fidgt; be^eiffenb in ber ^iibeZ' bie finb grober Q^^eurifeijer artb/bie geben ein bartt/parcfo/grogt; bee ^onig vâ TBadjo/fernbaift vnb iverÃafft : :^^)an bie ^atv# ten fein bie tl*rpen/vnb bieibèauc^ bie ietpeti. 55a« finb nun bie Qrbien3mmen/bie ficlj bepeiffen in ben Antheris, bj ip/in Jîo# fcn/^iigenvnbbergieicbengejiertenQSiumcn: biefegeben bao ebiep ^onig vnb^3Bacfeô/gut jumfuffen $Vîet^ vnb ju fubtiien gt;nbsp;'ppapern.^emnae^ entfpnngen von ben ^emrifdjen
vnb von ben Qibefifijen/ein -^eprat/bao ip/ein 0)?tttel jvoife^cn ben (f bien vnb ben ^atvren/bie fiauben ibr ^onig aup / ein ie^ g{irf;^6naefjbeme$gebornip:aifofomptgrobeo vnbreineoju« fammen/baonurteintemperiert^onig vnb âïÃac^e, 2{ifobe* pnben fie^ breperiep/ber^amrn/ber (^bien/bâ QSurgern. ®iefe vnberfebeib foil besaiten werben von ben.2irpten : 55ann ai|^ tf^eiien fiefj auei? aup bie2(r^nepen/fo venibnen gemaeijt wer* ben : vnb j^r ©efcijiedjt werben allein in beni erfennt/bofieÃin Piegen ibr narung ju fueben/vnbwo fie von fncn fetbp in ten vber.^pbnuffen/^eimife^ obââ^iib erfunben werben/baigt;
217
fîrJî iiitp bot 5cfî5Wi:in(«/tJnîgt; auj5.ôcn ®4rflt;tt/ancfj niïgt;(rt^vil^înf» nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;giirin
^cr lüâiîc/ôatiît oikrtcp artÃgt; Der ^Ãatvrcn finîgt;/ vdevhp aiid^ «rf6 i?«' ^âötcrt/init fviinptrtjrer tvobnung.
fK^efüvt^cbiîrhcb an/ baequot; tdj curb (in -wangau;dgie tncamp;rer crfanntiîiif; bifeô nicineefiirk^cn^/nad) innÃalt ber ©efcbn|ft/von Dem a'lcr betli^fienC^îan loannc Ãapcilh,îvû fKan^etgetucuibtn/ivùôaÿcrbabe geOcrt Locu(las, vnb Mel fylueRre,b^t|i40'tgt;. ©îeilofitjîénôtcer geejfen bat/fiHbm De? ferragefôtuljfen/Da feine éeuâ¬b(0lt;ttâonft^aben : Oviütjr/in ber OUÃfleiibater^etKobn^t-â bW-ftMgt/ ö^erancSS bù^^eine^ «etveith'cbe @pei|j inc geelfen baK/fonDer.Mtt aUnn îne Locu^ ftas vonbenfelbenQ5eiimen^ed}eK/vnö btefe(bigen bnref) Me ÃÃetvnfeb ^c^oyi/fo von ben QBilben ^eturifdjen^nv tuen ni ben âiViïOen Qjeiitnen aufige^oge ifî wo:ben.2itio bate er ifidj bea ^^etvnfcben J^onig6/td?etn^atvrernehret. SBietuol Eïöwon] etiidjen/öie ^od^ verfienbig gencfct tuerbcn/aiipgeU^ wirc/b^ J^etu^breden fein ©peife full geiuefen fein: bic jrc eigen Ãbenbeitnitverfdjweigen inógen/fonber biivc^ jbr tu o (gegiert Latein bringenb fie/^r eigen îXamp;oîbeit unb ^'nnta fieren beifiir/ .n($Ieronyintts,Eraliu-is,vrtnb vieiöer neiucn Propbeeen/Düe dni ein vertndÃrt feinb : fie feinb unber ben Q?gt;linbe'rt Oieitiâ ^ig/»nb nit ^ttjepeitgig/fbnnen ettwa^/unbine^ nicijt viel,
©nte gtipitcl/ ^otn Ãony.
B^^nnierefenbfitrtfiinweùreruon br.n2(ini?tvnb@e? betv ber^fii'Hen.'ÃBienuamp;n biefeîbigen/a(|i offenbar tfî/ i^c Wohnung inatben/bärinn ftc ib.re ?irbeifn.erbrtngê:
(So nciupt ene^ ein fnr/tvie «lt;gt; ©otf ber 2iUnied){ige öen OJlenfeben ^Ãt geben burefj Oîenfebiieben Sinn unb Söer«lt; âpanb/fnen ^ïbo fbeiifer unb tvohnifng ;n bawen unb niaebc: 2i(fo ^att ero geben beirvnnernnnffeigenX^ieren/baf fie aii^art^ frerlilaturinen-feibs fbHoebnungaiKb nigeben fèn^ nen/vnb niacbent, ^âd^tvirfebenin dnein jegiieben ©rflbieebt berXl}ieren/b4o jegtidj^ auff ein befonbere ardynaebrnnbait feiner ^latur unab (iâigenfeb'^ffv feiner ?7o.iturfft nacb/jljJ«
SjJl i)
228 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;®ötn
fd«e^.éÃaufungr^amp;(fl ntacfjt ^ic ^(nfcf^(n haben nicJ^ts/ nac^bciîi Innernà }îcnfcbcn: öcrau(fer ÃattfcùKktvobnun^. 2((fo îgt;ic jne^û jlh:c â¬Ã´cfjer/ôïc52}iJgc(|lhîcîQdjîer/'n{fo înc3*^* iîîcn)^re@eineiir»nnb 'XÃcnöe/öannn fù wobnen/îJiefelben â¬0î4urenÃe»ffen ^ontgwaben/m bemfefbtgen ^emeurhe^ten fie ihre Rcîei uacula sn/in ben fie i6re prçparationes voUktn!â gen/^^nb ^n gfetcljer tvei^ wtc bâ Ã^eufdj »en ^ett îu ben Ãnii' lien begabetijl/vnnb berfelbigen etn vn^ai nuff Ã.'rben :2((fo t|lquot; niicbbtîeXbierbegabt von ber 07atur »on â¬5ott/ba|;fieaup , (l'influ^bertQaturfofcfjer^nnp/auf^ »teftriep fónnen/»nnb finb fo wnnberbarüc^ in i^rer QÃireFiing/ bao |brc funÃreidjc. nrtb nit ergrnnben ifî/nitdj in fcinerlep t»eg an^junemme«/ aUdUein fo »ie( man ^dnb »nb nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;bep i^ncn febe/ fo mdeljtc
man mol baranff f omen mie (s ^iigiengc : o^nc bitfelbcn/ià ben Odîenfcben niebto môgücbo ^nergrnnben/allein eo gienge bann nae^ (Sinne »nb ^erflanb;u.
2((fo merrfent nun »on ben ^^mmen/auÃ^ftrer quot;îfîafur wiffen f fie0.rc @pei^ ^uftnben : âïBeittcr gtbt jÃnen bie '57af ur/ ba^ fwv bapelbigauc^ tragen gebemtinibre^cuumonung/ bie fic Ãn^ Perain l»cb|îen haben : »nb je heimficberin ber flille/ie lieberib«»: nen/»nb mollen mit nicljten gebinbert fein in nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Arbeit.
bannfogibtibnbie^atureinrnbemfelbigen/nacbinnbalt be^. ^ircFd6/»nb nach ber ja^l ber^nnnen bie fie haben/ alfo bao je einer fo»ilalo beranbern ein behaufung eingeben wirbt, iöiefe, eut^fheilung beo diref elo »nb bâ ^a^l tbut bie angebome amp;ótu liehe^be/bicinben^mmcnifivon^ottbegabf/bao nit dn .^aup minber ober mehr/in ber '^a^l erfunben mirb/ »nb nicht: ctrt Puneten me^rDbcr fleinerbehaufunggefunbS mirb. ©on«* bcrmunberbarlich»beraHe â¬ÃRenfchliche.^un|î au^getbeilt»» jnen felbo. S^Ãnb nit/ bae ein ^nnne ber anbern auch fein -^aup * bamet/fonbera(lefahen{îean/|ceiner neben bem anbern/»nb'â auff beinanbern/nachbemeonb ihin»on,berMannajufiehet/ »tel ober menig auffbamen mag.
2(m er^enbamen fie baç.^au^ aup meiffem ^acho: bann bie»nieitttge Manna ober bie erfie Manna ifl noch nicht amp;eib/ fonber fie empfahetbieÃarb erfî in ber letflen au^bamung bev/ 3minen. 5)ann je meitterim^ommer/ic beffer bie Manna mirt à »nb /e fldrer ber (Sommer/ilt; fch)^ner»nnb ebler ber d?o^î nigmaben*^
229
RMw.^bcn. :QtifS rt i|ï ï)ie ^unfï jfw ® ebewc^ nic^t ab ^itkrnen/ öann nKmanlgt;tfîÃetOK^4namp;t/ öamie ficeeUwcn.-^arumb fowcvcvKt fcJjrcibenevom fctbigcn vmbfonà : ^i( Phiiofo^ phia móeste nù^t paffimn (affen.
' ^ae tjlaterwo( wiO'cnbf/wte fie «cinfraacrt/vöttb wie|ilt; -ant ente gefnnten werten : (tf(}e baten getawen gar auÃ/ (îc^e^a(t/î(.fnntfge|îoîten/ etlie^e^aten eintragen / etite^ «lebt: ®a» fie feint teniXott aiief) vnterwoiffen / ^u ter ^eit/ »o: ter ^eit/»nt in ter ^eit/a($ wo( a(ö antere ^efcfjópff/ vom Xotte^witt fierten. â^5nntwiewo( fie tiegefiintefl ©peipef» fen/fein franef^eittepftnen mag anterÃgefpnrt werten/ a(ö i^r eigen ^nnet' vnnt .^ater/vnnt tie groffP'ÃUóHe/oter grop f«ï.^unger/oter2((tero galten. âÃBiewol ancljterDîepff auff ten '^iumen vnnt Locuftis f^nenfe^atenfbut : iöie^afee» Q33int/anc(j tie tôfen verwarwngen : ;©erg(eicl2en von ten fab fcf2(n^i(nen/tgt;i(vnb(rfi(fticÃ(nvgt;nb fommen/ wietieijïai^ ten vnter ten 'ïBeppen/vnnt tao *gt;Untrautt in ^rten/tie fÃïâ neniÃrîU'teitttree^envnntfreffen/aue^ garerwürgen. 3fl gfeiepaio vntterten OJlenfc^en/ tie©tgrefernwietertert; fec^wdebern/tie ©efeÃiten wieter ten5önge(e^:tc/tie ©eifl^ liefen wietertie'^eltlic^âen/vnnt'57eittvnnt^afj/ terglep f^en vutter i^nen.
Q:o tewei^t pefe aitc^ an fbino fe(t jl/ture^ tie (îrrfaÃrcnbeit/ tao feinerlep X^ier erfebein11 / tie in adem tem ^^enp^en fp gleich feintt/ aio ein vernünfftig X^ier/ tann tie dienen irt^ jlrervimernunOTt gegen tem 5}ïenfcblieden inrec^nen t^i3ao â tie natüriicf} lüeiÃljeit antrifft, tl'o ift nicl^t ;uvernepnen/ fon^« tern turc^ tie Qrrfa^ren^eitetlicljo t^eilo^u teweifen/tann fielt; niefjt o^ne Oterfeit fein / fontern mit Oitnung vnter fbnert. felbfl / natnriicfjeo iïinfluffeo begabet. iöann ter fÃnen geben » batt/tao fie Mechanici feint/inaiiffric^tiing ter .^eiifer/vnt. f Ãnen geben Ãatt tie ^imÃ/ ÃiinÃ(er jn fein vnnt eift'en : ® er §atff^nen aucfjgebentaoOvegiment/ Mechanicijufcin/auc^ ? Artifices : Sönt taffelbig mit ter^Citnung/ aiifftao ter .^0# mgwaben nac^ tem ©ottlicfjen Qöiöert tem ^enfe^en in ; fcîrt.^antt femme/ aufftao tie MagoaliaDei ©ottpreifen ; vnnt lobent in feinen (Kreaturen/ tie er toel^ meÃr tarin wiin* terbarlicfj voflfommen gefefjaffen Ãatt. Sönnt aifo wenig mag
S 7)- iÿ ,
230
Der ÃXcnfdj i^c nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;crfafwco/ öae i|î/tgt;ic Myfterîa
rcr iÃ)din(tôflt;it/alô wenig pc öc^ OJîcnp^cn crgrifnOcn mógen: »nö até wenig er |^nen öne irrige fan nae^tbun/ a(fo wenig f« J'^maiiefj,
Chi iftus ba« ein ©pruc^ gerebf/titfft Herodem an:5îiiÃn (priester a (fô/geÃt ^in vn fagi oiefem ^iielja/2e.^igt;tr niin Hegt; rodcin ein 5'iid^ô ^att ge^eiffen/aup wa$ vrfaci^en Oj gefebe^en fep/merefenD alfo/ ncmlidy alfo liptgip nie.feinîOîenjefj woi^ î)cn/î)er fidj »oi ücm ohne fe:g ucrficf^rn.babe mógen/ er fep aüwegen mit feinem (tp Dem 0}îenfÿgt;en «itiifpig gewefen-: âSBo ^iJner/@en^ vii (Tnöten/voi ben Wirten gepanüen finö/ er ^attmtipen fc^«öen»cgt;n ,bmentpfaÃen. ^lfoip Heiodcs aufb nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;baffelbig ^att Oocb niemant »er^ihen rniv
gen, 2i(fo ijl auch Der ^mmen.|eimtigâ¬eit fcergieieben.
©«ö? îSterbl Sapttel/
-^2^^25OÃi^tniÃttgeÃôitlbabertt vonbem J^onig/ fc bnre^ zT^bie 3mmen gemadjt wirb : ©oöenbjil^r |e«tnubn fur-^^^^T^^n»erpe^n/ ba^bagwepertep Corpora bep einanbtr feinbt/ nemiicb .^onig vnnb QBaefje / fo von ber ^lätur bure^ fe(bg/vnb burebbie^mmenaujigetbeiitfeinb/aleJ^onig jvnb ^acbo/bie b.o in einanber pe^ent wïe 0ta^e( vnnb iïifen. 2luflrfo(c^ëofacbt tmÃnbie menfefjiiebe Arbeit an / bao ieni ge/fo bie^tfitn gemaebf ^aben/jufebetben voneinanber : l'nnwenbig bemâ¬Ãlenfebcn niip ip/befonber jiibafttn/ bao anbâ fo aupwenbtgbem.ÃOîenfcben fügt/aneb befonber aufffein onb« 2tbcr fo viel »ii bem ^enfebeninfein ^anbt fofnt / b^ i{l alieo voî^in/bao eo fein foil / aUein bie febeibung ^weper 2Bf fen von einanber/wie gemcitifl/ifl ber anfangbef; SÃÃenfcben/fnenû ^n grbeittl alle bing fo vnber ber 5îa tur bem'®?enfcb c in bie ^anb fomnu/bctrifftbie3(rpnepan. 2((fo wo bie^7aiurauff^ó2tba faebtber 3lrbt an/ wiebann Ãie and) bewiefen wirb. 4)a6 titgwirb vom ^aebo gcfebieben/vtib bg QBaebb vom .^onig/ vn bao bureb birÃiinà bep ^ewro.
^arnmb weitber vonbemjurebert/frt,^ianbie2irpnn?^ff? Ãimfl : i)arttmb bartaneb biefe Kapitel angefangenfeinb J^im erjlen/
9Dom nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;«î
erflen/ vom^r#t bet'vrfprun31^on«9vnb'5Ba4^'â*f^lt;â.^ ben werbt : ^arnac^ wt'e et« f ebhcljà /nwcnbig vnîgt; aufjmewbt^ jtigebraudjê feç/tvte ban bte naefjfefgenben brep %ûc^er crW^^« ren / ale neniftelj bie Defcriptiones funn Lumen Apothecaiâ riorû Ãernacfj fofgen/btebaternet ein/tbheb3îc«pt! Simplex ober Compofitum jufeçen onb erfennen. ^uwianberitberfe^ btgen Oveeept en STugenbettonb Iften juoerfle^n/ woÃfn em jebhcljetauÃftclj ober nnçhef^ fep. âi33nnb ^uin U^ten tin brtttcn^ ^ndj fo nae^foïgent fominet/ bao bo faget von bet» brauch vt» Praaica,TOie bie f rantf nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ntit berfelben 3trpnepen anju^retf^
fcn fein: ® onnijuin lekten bte 3(r$nep vnb bie Ãranrf ^ctt/ald Vltima Materia,$«fantnKn9efû^tvnbgeÃei(tn?erben. ^ann allebiefe btng fetn afl«n barinnb angefangen ^ubefcbrctben/ bao fïeVltimam Matcriam (rlan^cn/vnbttnfelbigen erfennec werben/tvte groà fhre Xugenb fetn.55ann nac^ ber erfanntnuà berOBeiÃ^ettChrifti, tflanfr^rben obnebic ^(renep mel^td treflfltcbero erfïanben.^ann giet eb eben tote pe @ott bcfcbaffeii batt in bte vier natiirhebe @eitlen/aloin Philofophiam, Aftro nomiä,Phyficam vn AlchimiaiBjtn ben vieren fetnb fiealle be^ feb (offen, (i-o foH fieb lt;ï»cb ntemanbt barob vertv«nbern/b^ bte vier nur ein Ã5(etcbeö niaeben/ vn fieb niebt von etnanber.fcbet^^ ben (affen tiöann a(fo butto ©ottbefebaffen/bae bewetÃt fieb in feinen @ött(tcben ^ercfên.
âiXJici feinb ber 3lrbt/bic bic 2{ri?nep ntt wiffen/ vü bocb 2(rbti feinb vnb gebeiffen werben / bientebts wiÃen von ber «ugeb'^^ rung ber 2trpnep/ià ber *2Kenf(b(n ©robbeit vn 'iaÃer febulbt, @ie betrüben fieb auclj nifljt von ibrerlt;3ce( wegen / bamft fic fbrer@ee(enrubefünbe«nacbbtcfeniLeben:2lï(«inbeni5tûcbl ©e(ot jit/vnb ben (figm^^up gefnrbert/betn Xeuffetein2lrpt in bendîaeben gewo:Ã'en.?'liibn bao fie 3îetcb feinb vn werben/â ba fparen fieweber-iitgen noch betrug. â¬,0 fteaber bebeebten/ wie groà voi ©ottbie Qïgt;arbeit vn ^rombf eit were/ vnb wie bÿ ^iecbt ber'^îaturvo: ©ott feboeberfebtene/ würben fie an? ber6bebenefen.?(ber bie^ebeneFntià mag nttfein: ban vrfacb* auÃâbeniTeuffefn fein fie/ beà willen tbu» fie. Chriftus batt einâj nifflieb ^fiebè bewiefen / ben 2lri?fen ollen cU cisiem i^'xenipel r ^enilieb/bo er hott bem^linben mit lt;opeKbâ( 3(ugen auffquot; [g.f 1^0» vnb auÃ] ber Q;rbe» gefolbet / vnnb batt fbm gtwitfen//
232 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;5ööm ©ony.
mit we(c6em nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;cr ïgt;a([e(t»c foUc tvüöer abwafc^fn/barauff
ïgt;crgebo:ettQ3(tnöc basempfangen ^dft. TBatJ beöentt DaeanOere/öannbae öergetvalt 0er2lrçnep inChrifto ü^t/ ' »nnOOurefjfetnengemaU bie^tr^nep^n^ralftenbnngt/vnö wnnberbarfteb o^n ÃJïenfebUcfjen verpanbt. âi^3o(gt ^umuff/ Dâô bititeb feç fplc^em getvaft nae^ jntraebten/ wnnb burefjj^n tie.^rdffte ber^trçnep ^uvoüenben. SUnnb ob gkiebwol öte 0ott(ofen 2(r$t oermetnten/bie 3(r^nep fepe fraffttg/o^ne wtegt; ïgt;er^etmfnebnngï)er@nabenâ¬5o((eo : ^tefefben X^oïenbe^* fcencf en tne^t/b^ @ott ntc^t von /^renfwegen bao tbnt : ©ons» Dern von weg? fetneo ^obo vn 'Prei^/jn erzeigen fetn ^annÃer** ^tgf eit.@e^ee f ept ju meinen jettten an / wao '57np bte 2(rpt be^^ weifen/ ab vielaio nic^to/ ober boc^ gar wenig. QBoifî ein Ãnn|llt;»nff(târOe«/ ba weniger lt;£obovnnbÃ;]^:e innen gefnnj= ben werbe/vnb me^r ^etrugo/ab in ber 2(rpnep Æ iÃao ifl/bie;^ weit berSÃïenfe^ iÃn niefetiibct/onnb feinen ^ee^flenab fic^ feibfï. 2((fo für Ãin fo lefet Vltimam Matcriam, wie bie Ãram« rfenfoüen gefnnbt werben mitbenbingen/ bie â¬5ott aup ber ^rben gefcbaffen §att/ bie i^r euch gieie^ fotlet (affen fein / a(o were eo bie ^rbenanf^rfe(bfllt;lt; vnnbbao weither nie^to ba|« gebrefïen mag/ a(o aüein bie .f)ü(ff ©otteo/ bie bo allein
an^ge^t bnre^ Chriftum vnfern .^erien.
'Son bcr ^tlcÃ/
^Ãao ^*rfllt;ïapite(.
' Plura hoe loco non adfcripfit Autor, ncc fortaflîs co modo,quöhic difpofiiit^abfbl-uit.
DEXY-
233
DE XYLÃHEBENO.
TH. AB HOH. VTR.'MED. DOÃTORIS, LI-. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.bellus.
;lt;Ex Verfionc'Oporini.)
^/l^ncipio eliciuntttr cx J^ylohebeno tria nera Medicamentorum : Litjuor, Gummi ij' yllcali. Licjitor qui erumpityÃmilis eSt tiiiÃcco: Gummi ei quod eit è Botin : j4lca= liSalivemm^,
f
Ltquor eil ipfi^muó f)0tu4 Gummi yn^uentumtdenique .Aleah pnr^atio zSquot; mundiÃcatiuum»
Itaque Giquor fter inclüjam deÃillationem quemadmodit oleum IÃucis MuÃcat^ extrahiturj cuius j. libÃmc.iq. ÃaHt, clficacioresÃilicet intc^ro talento^quod luxta Medico^ rumyul^usdecoquendoeh^noÃaturit,
LiquoriÃccedit Gummi ^Ãtlicetex eo li^no quod reliquü eil^ in haneÃententiam» Mitte ^ylobebenum in reuerbera^ tionem incluÃuam in fecundo ^radu ignis, â¢zy' ad ^ho^ ras tliico yidebisgummiy quodeadem tenacitatexnmÃorace liquida dcc/rpore feparaiur^tTidipfum non Ãne mediocri fra* grantia. Interen autemdumin cäloreÃngula exiÃuntj corpus i^gummi elice^cuius jdib,Vnc,Ã. (efficacioresÃ'dicetccdib. â quec in eUxandoexträhunturj)prieJidt.BoÃ-erno elicitur Al' lt;cali adhuncmodumi(Ãorpus trarijmutabir in yltimam mate* riam,qut£ Alcali fons eil isquot; 'origoynterueniente aqua Fumi terriC.probe congelatayhaud diÃimile Anatronaut Entait.
Hutus hb.j.dr ach. y./uggerif.fortioresfetl.qQ, Ttbris, qUieyulgarimodoprt^epa-
rantur.
7)
^incipio pwga d^rotum in hanc fentenüamt d^cipe Alcali ^ylohebeni Jcrup,Ã, Tberiac^e Alèxandrinte dr ach.
mifccdoÃsfcrufgt;. Ã. ij- idipjum non femel ac iter um y fed tertium aut quartum pro rationeDideltcet morbi. ^raterea tanta quot;vis pur^andt maximeâPoda^icosi ^aralyticos ydeni^ que puÃulofos humores.huic Alcali ineïl^quantam ne que ha xatiuù y APur^atiuis^ Vomitiuii, poÃremo in Expulfiuu de^ prehenda^AQititi^witbM'^a^ct^A^^wx.l Hanc pur^a-tionem continet cbirurÃica fanandi ratio , in hunc modum» (hrincipio quicquid apertum, eîl, .AlcAt munda deinde Gummi inun^e indics bis i tdque tantifper^ dumÃngula (olh diZ cuti reÃituanturi Torrbfi mini abfit,quod palam âVideos, illic ybi dolor delitefcit Gummi tnun^e. - In banc fintentiam medetor Toda^i'oe,^aralyfi, denique Gallico Morbo. lAbh cunque autem aliter atque d nobis pr^Ãriptum eÃl e^er 'is^, cum Empiricis oleum ac openam perdes,
yiVENDI RATION
ISlplim hoc loco perparcamyiiuendi rationem pr^Ãriba^^ (ftbo bene jalito ) Jed optimo vino opprimé condito a^ro^ tumfoueas. Isfim prcedt^orum morborum diathefis non itt^ Viuendt ratione fed in '^mediorum ener^ia fita eil: QMre -nibjl eït quod hic decumbentem c^na pricparca emaceres:
namhiCC: omniaÃuperat non '»ulgaris huiw medicaminis
yis.
DE RV-
235
DE RVPTVR
COM PEN DIVM
THEOPHRAST!
- 4 â - nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.Paracel- j ''
On inerte ptäo 'htc pojjè referri, quod uerbio dtct (Åptunt,cnmis bouemtrahit^^bi fciücet (juid ahfurdè fit^ ac ordme prtgpoÃe^ ro. QwdqUiiêlo abfurdMm.,ne dicain abomnt natura, alienum^quà m id quod Thy-ficea éîi ad Ãhirnr^iam ahlegare, ^t ^^ipturam d facdli»
rna medendi ratione ac natiua^ad borrenda arma atque adeo ad diffic illinium ÃinandimodumÃiÃuram yûdeltcet)tanquam imntedicabile âVulnus^ Scilicet ,fic edt in rerum natura com^ paratunt y V/ certa cum incertii commutemus ac tandem, cwn d Piatura tùm d Deo deficiamus^ Sed miffa facio il.^ la, ac ad \eram medend^ ^pti^te, qu^ citra niantim fit, iyy earn cùm facillimam tùm pr^JentiÃimam., redeo,in hanc fententiam^ ^cipe Liquoris de Xyloljebtno ymc, à Liquorii de rfifur ifnciam j. nufce fimul ac imponantur, '^cipe Thurù, Macis ana dr ach. Ã. 'Terpentinne dracb. ifi ^xungi^ de ceruis q. fi mifice in modum ymguenti, ^ te^ r^antur. âProinde locum ^ipturne quot;Vuguento inunge indies bùi, idque ad tres aut quatuor hebdomadas,ita tarnen quot;Vt ^egrotifs fiupinus decumbat. Sanatur quicquid eïl ^ipturne
:â cùnt^didynû locus putre^ ficat,
if
23lt;5
DE MVMIA
LIBEL'LVS.
^vofcfï auff ben Mumia,'genwdamp;t anff igt;i( fo uufF bite ©tffc ^cbeaucbc
tveröen/buvf^ T h e o p h r aj!
s, T V M,,
lSl^Pxperunenti5,coml)oÃtaprinterea ptis^mulü anheUriit, quibii^ videlicet aut cpia rations ygt;eriena inyniuerfum euellèrent ne que quidpiam tanienpromouerunt^lSlamintero^' cùni Expérimenta, twn^cepta ytel Jola Muniia est, qu^ prielentiÃimuremedium aÃert aduerÃn o.^ mniayenenorïi^^enera. ^tio autem MumitX tra^and^fitad hunemodunh 'Etincipiô cura, yt.interquiejcat mumia oleo oliua admixto in puîrefa^ione,idque ad quatuor hebdoma^ das '.deindè ^torto /epara ,infuper adj. Itb. quee exÃpara^ tione manauit.ydrachÃ, muÃt alexandrint reetpe ,Theria»
Cie alexandrin^e yncyp PoÃremb in'Balneo Mariæ di^erc' mixtum , perpetuum menjem , yidebis Hico Ibheriacam de: Mumia,,
V s V s:
In.banc fententiam adminiÃra. ^rincipibâVnc.j, prlt;ebeâ , æ^ro in oleo amy^dalarum,idque potionis yiee, IProinde yt gt;ion Ãne. calore in le^um. fe, recipiat infebluu, (jr intérim, Medictnam operariÃnat,'. IÃim bac ratione pellitur quid» quid.est beÃialiumÃue mineraliüm Eenenorum.
â'Eï,elereatant(i'\'HefiMumiie,yt à ante inÃ^ionem fue=gt;--yit adfiüniÃrataÃibilprorfm incommodaturum ÃtVenenum, EtÃhoris matutinis quot;Vel drach.j.adminiÃrauerisÃertnonpoa ^ÃiiVt eodem die idem inficiatur,. In JpoÃemattbtus autem
HÃe^ii
237
infe^ù 'PeÃe,â¬ar1?ucttlo,Anthrace^deniq'y in Tleuuà drach.j. admintfrato proinde exaElis horis 6. alteram drach.âPorro quicunque ó.horamattin^it^ad reciÃendamfecundampQÃun» culamjde falute certits eÃ. 'PoÃremo funt alq iunumerimorbi^ qui hacTheriaca de Mumia interuenientef plene ac perfeEïè fanantuïj^,:. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;- ⢠nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.
SCHOLIÃâamp;
Obferuationes quædam perutiles \. . . IN
MACRI POÃMATA
DE VIRTVTIBVS HERBARVM,
. â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lt;nbsp;â I
amp;c..quasIoH. Oporinvs (dum per trien-
nium aut vitra Theophrafti effet Amanuenfis) nbsp;nbsp;nbsp;'â-
Ã1. ?'â¢â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ex oredidantisftudiosèe^ âââ
' ceperat« 'â'tnl '
T)E lt;iARTEMISI^.
Rarcipue morbos.) Decoâio eius eft fumma Me^lt; W nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;dicina,quæ eft tails, ba^ fie foc^t TO.evÃe cum Vino,
amp;non Aq,ua,amp;fic. Ree. ArtemifiæS.vj, Vini tb-ij. Aquæ pulegij 3-j- Fiat decodio tertiae partis. Et fi fie fiat deco âioffo treibt eô Menftruum :fed hoc Menftruura, baô ficfj »erhalt ^wife^en zwepen OJîenaten/bae ee nit gar geht.
Vel fi cruda mero.) Sic, hae ttiane gefloflen in quot;Wan fiübtà vnl) fo nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ber jeit
Menftrui5ufrinrfengeben/:e.
ArteraifiæBoracis S.ft- addita,valet in eo quoddieit: dus® rities raatricispcllit,fivtatur ficutin abortu diótumeft.
Pellitquetumores,Vrinam ciet.) lt;So tïttl^ fo »iel de aqua. Artemifiç barbep nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ber ^eebelb/fo treibtb tumores Ma#
tricisamp;Herniæ§tm»eg.. i, . r.. , ; lt;nbsp;/ -i:
23S Scholia Paracelsi
bef morbus nù Bôfct twVf» Si autein addatur quarta pars de fucco ÃhçlidpnMej|0,(rdbt ceUteritiain ^inweg. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â /
.Adipiiunaain.)@o jiwn nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;brennf tn diicr Pfttniu«/
»rtöte wot Qâa(«ntrt/b^i6 Cà nif mehr Ãüplft/vnö niano mit Ar-t-emifia|toÃtmi) mtffirf/wriretbtà îHe fungcn Ãrdpff/K.
Opium,Mandragora,Iiifquiamus, fo ttiatlà äUindcngtamp;f/ venenum eft,adeoinfrigidatcorpus. Idco fe manà ;utrin^ rfcn gibt mit bcm Opio,foUmanaî)E)ircnbatb(rfo»ùt ^rann=« fcnwctn. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;à ' ( gt;nbsp;â
Morlii non appetar.) hoc additionenon eget.
Radix iIiius.)Rubeta funr ÃKoffe öcfjfdngic: de illis enim habemusRec. EtScorpionis amp;Rubctaedelcriptio cfteadê, Qüalffrfrdfc^f^mttmemanbtnicljtÃ: fed Lacunarum Ran* pJ fù«n bdf|lt;n/in principio Artemifia contufa imponatur, amp;nbsp;lunat.Vel cum oleo oliu* mixta,inHngatur moriui.
Item fi bibaturmixta cum fpica,confortât cor,ne morfus ven'cnofusad cortendat. Idq; obferuandum, fo amp;cr fitr^ wirbt/vnîgt; ©ettten [picbi|crttac^ fernen.
Arrcmifiæ vinum cftoptimum,fo man Artemifiam nbsp;nbsp;nbsp;tn
quot;îBetn ver/dRn. Vel melior vfus eft ille, Daà manà tm ^cin (affe fiebcn/vnîgt; barnat^ tn fafenben ^ctn febütt/ vnnO Artemifiam Darein Ãenrft/on unter fmnDert SÃÃaffên ein Ãatb t^ut/ (aptà aöeà unter (tnanDerfdfen. Optimum eft Mcdicamen mnibusraulierum morbis, ante Menftruum, amp;nbsp;pro partit, ad pwgandam Matiicem.
Confortât ftomachum.)3a Denen DteDte@pet^ nic^t tnéî« gen ^inab bringen/unD Doch ^ungern.
Omnesoppilationesdeoppilat vinum Artemifiae* fÃr felbfî ifl fie ju fcfjtuacfj/Darnmbfott fieadditîones Ãaben/tunc prodeR maxime,amp;c,
7) E qABROT^NQ,
ABrotaflum,@fatgt;tuurii/iuaf^fl ettuan ein ^âlibogen Ãoïlj/ unDfe^mecFtWoflEtittprimo gradu efttantùm. Semen an fitherbacalidius,nondum probatum eft : nifiquod om«« ne fernen ficcius eft quà m herba ipfa : nam vel eftficcirm fes« ,men,Ycl hitmidum coagulatum*
luuat
IN Poëmata Macri. 239
Inuatncruos.)DoIorneruoriina eft,fodn 0(tî»a'fntmbt/ vcl cHambt amÃrampflT/tunc valet Abrotanunijfi ex Qjaf*« mo Veltetano Gontraduraveniat. fdjwac^tê^Itebcr/ «U in ber (Tontrattur bic ex Golica eft, edam prodeft, con* fortat enim membra,amp;c,
Pelt;ftoris.)7Ba$ bfrOSrUflaniigt/'aà ad Pleurifîn tmb wae in Afthmate (abonrf/nimptö
niius elfxi.)C?rfonnif tvcrbcn/fonbcr» |îo(|en/bar* nac^ mifdcrncum olco lendfcino, vel cum oteo ex lünipe-ris*Echoc vngaentum valdeprodcft.Vel debet rn OTeo bigt; ^mrt tpcrbcad folem,vnb vngtren bamit/tune valet in Afth-rnate,Tuftî :Eteft vnguentuni pectorale., Sic edam in DiC» pnÅicis,fi amp;vngantur:amp; fuccus cius inoleo eîixus »nöl«: lt;inanbcr/vnbbarnat^mif^ran«angcfuöt/önb in Oleo lap fcttbigerircn/tuncreà umlîtoleum proTulfî taborantibusiu.
S)fn Ã-'ngbrtifïiâCrt bit nic^t auÃwcrfftn/Cquod êx afthma* te Scpulmone veniOedam prodeû; »nnbmupmanô jbn ju * ttinamgc^c».
Lumborumdolor,fo (inbiC^üfft ba^inbttt fd^neibdi vel ' ff^Wicnen/amp;non eftCiafis. -
Vuluæqi querelis.) Id eftjVleeribus,^. Matrix in oriffeio vuluæ^îîkcrirttvcr.Sed potius ille nonomnino folus con-fert. Addendum eft autem Polypodiunvamp; Ireos, amp;nbsp;hæc tria lîmuldecoquanturin vino,vnb3Utrind?frtgeben/tunc delw berat difpnÅicos,amp; tuffim.ltem in tufli valet,fo.man biâ¬;iÃt* code vber bit aifo ngt;arm kgf/ »nö bannit trtndt/ cura-tur. Gertiflîmum autem eft hoc in Vlceribus vuluæ,ba^ fib ben Abrotanum wiber^etlt;ni^5ürinircn/amp; per hoc fanantur. Séd addenda tune eft Goniblidæ 5» j* ad manip.AbrotanL Item valet in Ragadiis fîc fumptum» Vrinam edamprouo-cat tlgitur amp;in Mcftruo valet amp;.Hyporarca.-Ciafts.cftlum-borumdolor,amp;cftfuperfluum/ '
Menftrua purgat.^lQuicquid enim Vrinam prouocat,puc gat etiam Menftrua.Et li perfedam ad Menftrua purganda vclis habere. Rec.aquam Abrotani,vnnbtÃne Abrotanum bartin/in ein Ãanten/ hà ptben vber ÿîaf^t/fo gcÃte^ernac^
Scholia, Paracel si
Sic,Rec.aquæ Abrotani cum Abrotano clixo per nodem, fO 'Prouodcrt ceVrinam per fort.amp;c.
Serpentes nidore.)@oman öiirtcn Abrotanum anjunamp;t/ in dm J^an^/viditTheophraftus,fob(ctfct fein@cfj(an^.
Venena.)Ritius valde vfus eft eo an ücn-^mcnèofen. De^ betautem in aqua propria deeoqui Abrotanum. fbtjîe (in mcfijttg Experiment.
Omnes herbæ ôie nit eÃen/multam habent vim.
Abrotanû cum Centaurea gefotten/wïgt; ein guten 2^run get^an/ana, ante paroxyrmum,fo^i(|ft6.Et fi in primo paro# xyfmo non,tunecertè in altero vel tertio ad vltimum,amp;c.
AutOleou.)^Ba6^nrm in ftomacho vel intcftinisl^atf/ foU man fielen Abrotanum cum Oleo,vnnîgt; gibö ^ntrinefen. Præcipuè valetin fpeeiebus Lumbricorum* Melior autem eft fuccus Abrotani cum oleo deco(ftus,vntgt; ju trincFen gebe, ^tem fo mag maneîJen 55auc^ mit fefjmirben/fo fert/bae man Agaricum puluerifatum abbier/fo ifleebrep mat befl'er bann DPî/fiue bibatur fiuc inungatur,
Citonia.)Ãutten/w^ Bi^ig rott 2(ugen pnb/ i(l ber ^roee]?/ ^ae manCitonia in fucco Abrotanitap fieben/unb biefeiben Ãutteni« effen geben/afi morgen »nbnacijtö ein0e^ni^/mii« rabile eftExperimentum ad oculos. 0oman$ aber überlege wolt/foU man Citonia Eontunbiren/wnbeum fucco Abrotani 0eben/beeognieren/»nbwarm überlegen/ fo Ãilfftô/præcb« puc in morbis ocülorum,bie im@(em?/Vere, velin ber 5a# flen fommen.
ein Opreiffen ober 55om nif Ãerau^ molt ex cute, con-^ wndatur AbrQtanus,amp;fuperponatur,fcd cum aruina,mit ©efimeer foUmane vberlegê/fo {euebte ben 0preiffen ^erau^. Colophoniam ôc Abrotanû fimul gefîoffen/ amp;nbsp;(fi velis) cum melle decoâum,jeiie^tó etiam au^ bie @pîciffen/îc.
quot; E S INTHIO.
STomachum corroborat.)Non autem omncm ftoraachû, fed hue Gltem, fo'ber ftomachus repletusfuerit ex tïutri# mcntis,ilIisprodeft,Quibusaorélabor3tex inanitionCjillis .nocet.S!)ïanfotI tfin allein benamp;glt;bert?bie einr^c Cöïagê Ãanb, Qgoeunq; modü.)v£ein föubjiam? foil man niteffen/fed folùm
IN PoëmataâMa CRI.' 241 folùm fein fuccum. Nam habet venenù in fe, t« fetttt meti fonmanbae^rautintc^t ffte«: alioqui valet quocunque modo fumarur.
Pluuiae fi fitdecoda) ©oll matt titt mc§r ficbctt tgt;annH/wlt;/ ter fo Viel man nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;âÃÃcge brauchen will. Nam alioqui fi
diunus feruetur,ftatim putrefcit.Ideo autem per pluuiae a* quamj-quodhaec nullum habet Tartarum. Abfynthium au^ tem tartarum non paritur,fiuein Vino fucrir, fiue in Aqua.
Et fieJSano homini ià aUe Ding beffer fait getrunefen/bafi warm : Aegrotis autem calida magis profunt.
PellitLumbricos.)'5Bermueroan/aa mojgen ^tn STrmttf get^on/Iaflfetn ^iirm wac^fen in corporc. Si autem iam nati fuerint,non fuccurrit tantum.
Mollit amp;nbsp;aluum.) bte ba ^onfltptere fetnb ex Tartaro, bap fie nic^t we^r fedes ^anb*Sic etiam Vrinam prouocat,figt; titans cum Radice Aquilegij feiibt/unb tnmf (. Vt autem ferf des prouocct,addaturSonith,fot|l$ beffcr.
Torfiônes,^e(rmutter/©nvten/quç non ex Goliea funt, vtiorfiones ventris ftatimiterum abeuntes,pellitamp; curat,
Menftruafoluit,)Sed non mulieribus qua? fterflesfunt, Illis autem tantum, quae fertiles funt, vt poft partum,men# ftrua foluit amp;nbsp;prauocat.
Si Spicam addas,etiam ante partum prouocat Menftrua : alioqui fifpicam non addas, ante partum no prouocat. @0 taaber (an^e^ettÃcjlanben wcr/adde fcrup.Boracis, tn^er# mutgefotten/tunc pellit amp;nbsp;prouocat.
2(ll?*7af^t(m1SermutTOem getruntfen/fi additum fuerit feminis Papaueris ifc.j. maefjtee tvblfcblaflhm.
Stomachi purgabitur humor.)2((e bit ba Pommenà nutrt# mentis,bcnfdbcn l^ilfft er : laxat cnim ftomachum.^nb fo et# ncr von ^ermuttvetn laxusivtrb/certum eft, b$)'§i» (tit Apo# ftema tvacbfcntvtrb circum pra?cordia,
Ireos,)'gt;Oiohvur^. '^uttarealbcr in alcohol Vini foluatur, amp;nbsp;mifeeatur cum vino Abfynthij, madjt iVOt auptverffdt.
Co(ogutnnn(ïmâïÃancrgcf0ttcn//vel Hellebori radicem cum abfinthio gefotten/ vnb bao (^5etvanb baraup gcivefdjcr/ pellit pulices,-iciip/TBenfeftn/te.
Iötericis.)'-4(ofobKâï3«b(r@((btv(rbcrt'ï fedveram Ide#
1')
quot; ' â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;K II O t. îl P a RAC FL S I
rîtiam j;on pellit,niû Chi-lidaniam-addaSjfo geÃ(6
Eparcui at.)3tt lâcrâCfÃÃ(t/ttgt;aôlgt;4Wlt;r cxficcitatc Epatisj^ alîoqui non.
' Splenis doloribus.j0orw nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fr^hCtb/vinum ab-
finthijpellir. Melius autcraefty fi cum Tamarifco fén ïm QBdtt. Item valet in Fcbri Quartana,
Fungorumvenenura.)Eft,fo»îan dm mit ot? tn bcm p^f^ fïriing tvill vcvgcbcn.Huic veneno obeft amp;nbsp;pellit : tune aqua abfinthij ineliorcftquà m vinum.-
Cicura.)Silben'^üttmeb/fo emerlt;^/vnnbvfrgifftamp;ap burdj tvûrb/vnbdn^Trimff abfinthij,pellitvenena. Cicuta autemfimiliseftpaftinacæjamp;qucndamnouitTheophr.qul Cicutam pro paftinacafylueftri nefeius comedit, amp;nbsp;tnifera. morte obiit.Cum baccis de Lauro dccoquatur aqua abfin!» thij,tune veneno cicutæ obeft,amp;^liis etiain venenis.
Claros OGulos.) Mel digeraturcum abfinthio adSoIem--perannumjauffert.Scotomiain,fioculos cum eoperungas Item claros reddit oculos,amp;c.
Sugiiratis.)Id eftjcutis fugillata,d« newgcw4c^fcnt.^attlt;/ jbffdbt te ï)ieî0?eff1îbinwfg/eum additione aquç flammiilç,-bit'Obren fdjtvurtn ex Hcmicraniaamp;doloribuscerer bri,bap ber Pus mifter fleüp/fo foil mana *
Item in angina,»nb allen Jpalegeft^tvar/doloribus collij, .» fi cum fale nitri pcrmifceatur,vaietfumpium.
Vulneribus.)Addatur Gonfolida, tunc amp;nbsp;Vulneribus amp;nbsp;Vlcci ibus prodeft, fed non Efthiomenis, amp;c.
Pruritusq;.)}Vinum abfinthij curatfeabiem pueroru : fed addaturpolypodiu/quodaproprietate fua pellit fcabiera..
Naufcanonpoterit.)^o man abfinrhium »berlegt/gfeU ten cum nuce mufcata,teratur,v«tnn(F cum aqua abfinthij,., prohiber vomirum in mari nauigantibus.
Tumorem,)!So ben jungen j^inbern ber ^Saueb gefcbmilt/' cumfloribuS'Tapfi decoâû abfinthij fuperponatur ventri, 3îott vnnb â^d^/mac^t tb ©cbmarij/fed addantur cortices Nucum exteriores.
Liuoremq; nigrum,) Scoromiam fntelligir.
Fei bouinum,maximum eft medicamen,fi cum ftjcco-abfinthij dccoquatur, amp;.i.o.ftilletur auribus,^tV(brttb5@au^ fiftberObreiL i nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;©leumi
IN Poëmata Macri. 245
Oleum deà bnnthio, cum dlco mafticis decoquatiir,itv *iungatur,tunc valetin ftomachi doloribus,amp;c.
ARTICA.
H\lt;ic Folet Iclerieos.) @o mane brammen wtH / tfî fem Procc^/öaemanfuccum ncbm/cx Radice amp;nbsp;herba, amp;nbsp;mifccarin cum fern caprino,wnbaHâ¬Ã?OTgenv«nÃ'57adjt giiftm Xnmtf getfton/mtb für nnb für gefaftren* Si autecn iniieterata fuerit Ifteritia, in quemlibct hauûum fcrup. fs. croci oi'ientalis addat-u r,amp; valet. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;-
Illius fernen colicis.) Non fohim^. grana femlnis , fed dofis efts. fs. detur cum Medone,bibatur: priufquamin Medoné addatur,coritufa.Quidam verb cum oleo mifeenr Si. bibunt.
Tuftim veteremO Succus radicis amp;nbsp;herb«, adde ptalïîâ, amp;nbsp;valet.
Frigus pulmonis pellit.)Td eftsplethoficam natnram pul^ â¢monisjbapfic^u fetfi ffî/amp;eft genus afthmatisiQângftic^ttg.
VenLtrisxumorem,)Nontympanitam,afc4item,fed tumo»! Tem inpueris :amp;rupcrponaturcum flo!ibus vel herba Ta^ pfijdccoquaturcum mellc,aut melius cum acetOjqaodplus habetvirtutis.contratumorcs,quà m mel. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;*
Cum fate de foliis.) (So manbic Folia in cinercs wturf;' * vnb^tlfal^ùârf/fotvfrïüôcm Sal,amp; hoc fal hîc intelligir. Sal , igitur hoc ex alkali cum fuc-co Vrticæ ex Radice amp;nbsp;herba, liauftum, valet tn Ifteritia amp;nbsp;Colica. Alcali hoc cumfucco melius eft,veletiam cumfoliisgcflolfen/valetiinflirtcFcnüenZ cauernofis vlceribus,fnfattUn-Oeffcbcn^lt;(n. Melius autena eft,ftaddas confolidam maiorem.
â¢Vulnerafordida)iÃKîJû ©c^crcr »crövr^cn/fa»( vnb f cr fg- femb / i U IS p r o d e ft cata p 1 afm a, amp;c.
Parotidç.)^^rcngcfcbroer/ïgt;ic »on innen auffcr ex auribus trte|fen/»nö foil man bas cataplafma warm »kriegen in auribus, Si cancro.
Aori cum vino,)Splenis dolores,fi cum tamartfeo fuerit jcompofitura, pcllit.
Podagrx.).N)Qnduna hoc expertum eft.
ii
244 Scholia Paracelsi
Morb articulot um.)^(atd}Wf6e/fo mane bc(oqujv(/»nntgt; cum Pipcrcvel cum Zinzibcremifdcrt/»nl) vtgt;er(fgâ¬/valet,
Naribus impofitus.)Succum ex radice vrticæ mixtû cum. fuccobletæjbonum eft fternutatorium,.
Vrticæ fucco.)@o ctntr fuccum tnncFf/fb didert lt;r fafl cruoremjöap fie fafl fdjwi^cn/indeadduntXpriat^^rdnKr in Tyriacam,vt fudorem eliciat. @0 fudpr ad mone gif Jig/ ci«Xot)if£^Wfi^/viiî) man fuccum Vrticaegit»t^udnndfii/ro (If^tcr/fignum eft mortis : ft autem pergat fudor,falutis ft# gnum eft. Prouocat Menftruum, ft cum Myrrha mixtum in fine fpinç dorfi fuperponatur,amp;aqua Pulegii ^arifiitgdrun, Ãfiuvirbt.
Vrticæ foliis.)Experientiae relinquimus,amp;c..
Pleureticos.)Mel vrticaecft,fottian Mel tgt;efpumtr(/vnnbgt; iJajiJUttfemé vrticae Ofcpquirt cü fucco vrticæ vel.vino bono ; Magnum eft medicamen in doloribus Prçcordiorum,Pleu^ refi,âEuflî,,amp;addatur Zuccarum candijcum fucco extraólo. delreosjtunc.eft melius,amp;c...
Semen Vrticæ potatur cum aqua. Kaphani, prouocat vri-nam melius,amp; earn quæ ex dyfuria prouenit : amp;nbsp;poteft ctia, cum Medone dark
Vrticam cum bletaamp;caulemixtam,mac^tfdft:aber jung, 57f(fdn foebt/vnb FÅniculum abbiren/faft ialfen werOcn/vft, Wif fin nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;gfffcn/mollit aluum.
Cum Laóie Amygdalarum vel Caprino fuccus vrticæ mw ' fccatur,amp; fiat gargarifatio,iuuat Vuam,tgt;«$
Oleum de vrticain Colica,prouocat fudorem.
Defluuium capitis.)Sfli iHtigfn ^inöern/tgt;ifflÃ|ftg pter Ãanb/fell man Vrticam in amp;ic ^aug (fgenamp; addetur modicum FÅnugrçci,foÃft|fte. Per fe.enim Vrticainfehabcti calorem Lepricum, id eft, qui Lepram inurcre poHit: quo-circa per fÅnugræcum temperandus eft eius calor,amp;c..
E lt;iAL LI O:
MAnfum velinun(ftum.)3m^tp^â^lt;îtllgt; gfmdnf^quot; quot;ÃBraucb/Cvbi multi funtScorpiones ) »nbjtt
(ie Ml öft iTari^au^/fo fie oUtr §frfcrt/vfrgiftten/amp; qui cotnedcrint,|îi(^te vom frpen im ©röHinz barndfb
ce fic^;
IN Poëmata Macri. 245
(iff) aiiff/fo effen pc brat(«m^»iob(oc^ in eim warmen-Cef/ fo vfrtrnbt ($ îgt;j ©ifff. ^tem fo mane vberfept/foH mane auc^ cum allio tofto amp;oleo calido »bcrffgen. Similiter fiat in morfibus ferpentum.
.^unbfebi^.)5lnobloc^cum cepageflelffn/cumaqua Por^ tulacae vcl Endiuiæ,;fUf4(e @t(ft §lt;rau^. .©arnac^ fott mane cumOppodeltoch wifbfr^iiÃepffn..
Sed contra omne venenum eft, fo man ben^nobfof^ fîiüicrt in aquam, »nb baffefb Jaffer mitÃnobfoc^anfüUt/ »nnb ad Solern ®i(linifvtaii(f j.oberi» ^oc^en/onnb bar:» nac^ bae faiitter^alfcr obenabgofffn / »nb aquam inferior rem cum aceto mixtam,amp;hauftam, omne venenumperoS' fumptum curat.-
Mulfumomnelegumendicitur, Ctn/(bfic^e^cmû^/ fe man jïnobfoc^ barbep ((ubt/ vit paululum agarici bariH f Ãnv ' iretbf bic ^örm auÃ. bcm ^a wcf).-
Allium ad veftes pofituin,pellit tineas , aber ff^mecFlvbff..
Morbos peftiferos);,uomneApoftema,îXrâ^/ ^eud/ ^eflilen^/ foUman Allium cunX Olea Lauri vel olcoLini DCéfien/ bae er wetc^ wirbt/vnnb barnae^ einCùminum ba^» rein gewoiffen/ vnb aiiffe warmefl nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;maturat omn e
apoftema,
In pefte fumptum allium contufum, vnnbprdgfetin oleo LinjjVtib ftercus porcinum barunber/vnb vbergefegt/weÃret/ baepeftisntf^t^Hm.^er$enfc^(a3; Etomncftercusinpefte bonumeftiEthumanum ftercus eftóptimum.â-
3tem fo man Allium cum Camphora (îo^f/vnnb vbcrgc (egvtreibt peftis Apoftema fïir/an ein anber onl/bo ee tninberfcf)abenmag;
Aqua allij, vnnb einîTitcb barinn genept vnnb vbergefegfz vel allium contufum cum aceto, vel oïco Lini, vnnb vberge^ lcgf/valet,fo fic^ finer gewii(îet/ober geflblfen/Jerurfet Ãatt.
Aqua al li j valet cum Bóraceadminiftrata,^.j. allij,amp; S^f^» ⢠treibt bieâ5?af^biirfau(ferzSecundinas educit.
Phlegma ber fic^ in Pulräonc Ãatf ange^êgf/pellit, fo man â f^n wo( (îo^t/amp; acetum addas^ vbertRae^t (îe^n/vnb wieber laffen trmfcn werben : 5)erfeib bü« Ãnobfocb iflfaff gntt be«. Ofjigbrüpigen/maf^t weif| vmbe ^erp vnb 4ungen/K, c, j
Hf ' lt;
^4^ SchoYia Paracelsi
HydrojÃci fi vin«m,in quopofnum-fucritallw,bibant,pa Toxyfmum non haben-t. Item foinaaaliium conrufumcara ÃcetOj-fc.j. allij, 5c acetitt, j. diftilla, dofis-ife.ft. hauri inanè amp;ferô;Hydropicishauftutn , aquam per vrinam miiificè expellit,amp;c.
' în Plu-encticis)Mihinon probaturhoc, iiam inphrenefi non valctjquantum ego fakem expertus fum.
Lib. fs. allij, aitfft? ^tr^^rilbhn gdegf / cum acetojvel ©Ieodecodum,vnamp;y.o6er6.ta^obgehabtz^ iâcritiam pellk tnaÃf.
fpöinan fdn allium bMMc^enzamp;bîcerrat I*lacer,amp;c.
â¢C^ZCnwc^Zquâiecunq; fucrit, valet alliû cum croco con^ tufum 5.fs. croci ad ?.vj. vcl v. allij, wnnî) vbcr^lf^f/vnnbint
m etm warmen quot;îÃa jfer gewermbf/valet.^nnb foil man mc^to ma â Cb: t^«n/nam perieulum efi:,tiwr vgt;bcr (ega.
Cum fucco Jiquiritiae mixtum, mac^l cm giittc @ttmm, fi Hquirîtiæ fuccus refoluatur in aqua Rofarunv Sünnb foU tnano (aften y.ober 6, tag fo rpùOf e in modum eledua«« nj,deinfutnatur.
(5o DerTcnafmon, ber 3(|f«rî)«rm au^gë^t/vnb fo man ab lium(loftvnbvbcrfegt/velcumaruina, vel radie, velolco mixtum alliumfuperpofitum.fc geÃt cr wt'eber ^metn.
@0 er ©efcfjwnlft ft?ll oerfreiben / foil er bratten fein / »nnb »arm obergelegt werben/ amp;nbsp;tumores cos tan-tùm, qui ex per:» cuffione veniunt.
âïCelfbcr wanblcf/ bao jÃm fein QBaftertrind^en fcb^^ï^ /fient in pefte : accipc aquæ allij,5.fs.Tragaganti,fiant pillulæ vel trochifei, fo ifto gutf in pefte,»nb fc^abt fein 'Wa|ferfrin* tf en. Sönb foil mit Cinamomo angefullt werben/ on troef nen 4«ften : vel cum myrrha additum amp;.mixtü Cinamomum, amp;. in aqua allij pofitum,valet maximèiis,qui mari vtuntur.
Examen , ob einer âîBurm in fÃmÃab/oberniebf/ ficcxpe^ rieris.^e^ f^n tn ein Q3abt|ïanben /oermacbo woH / wirffab lium aiiff ben Ãei(fenlt;Stei«/ bas bie ©tanben voH Oîautbff »erb : onnb fo er ben ^Caueb an fidj lencbt^fnt 2ltbmen/Ãatt (f vcrmes,fo regen fie fieb/onb nagenb: Sin minùsjnon mouen-tur. Si habet, fov^treibo.pcrcuram allij in Müllb cum aga* ricojvtfuprà ,DE
fN Poëmata Macri. 247 ⢠7)E ELÃNTy4GINE.
PLantago ôc Arnoglöfla non eft cadem h^rbainam in vir«« tutibus omnino diffident j cùm plantagofitfrigida, fty^= ptica,arnoglofla veró ficca refoluta amp;cahda,amp;c. Lanecola, vocant alij,aeutä plantaginéAc. Nulla eft herba,quae magis cxiccet amp;fimul confolidet,quâplantago. Si vulnus fuerir, cum chelidonia contödatur, amp;nbsp;cum fueco altcrutri mifcea«« tur,inringatur in co pannus,amp; imponaturvulneri,curat. 3«^ folaplanta^ ' go prodeftjlî paululum de farina hordei vel Boli armeai adjî das.hnftegfatt^u.
ftin(f(nb(ttiôc^tfÃii!h(nfaubcum plânta-gine fimul contufa vbergele^t/iuuar.Si cü melle fiat,fell matt; Mel VOt^tn ^efpumtre/ita vt tn cbnfolidaaddasjamp;omne vis» eus humidü curat. Rec.plantaginis ft). j.Chelidoniæjdiapen^ ûæ ana ^.iij.Hypericonis J.ij.Mellis defpumati ft». j.fs.Reduc ad forma in cataplafma. Ad orane vlcus vel vuln® valet,præsi-fertim in. illis vlceribuSjVbi centriï amp;nbsp;materia peccas in ipfis. eft,tune iuuat. Melius aût fi addas in aqua plantaginis,eiufi-dem-herba ôc ad folem deftillcs,amp; addas alumen de Rocho^ vel falem. Addito.n.fale, eft fummû-incarnatiuû, amp;nbsp;valet ini fcabic etiam,|ô man Oarmtt babtt.
Rec.Radic.plantag.numeroj.cumhcrbajgibô^Ufvincfcn/ cum aqua plantaginis,fo fielte Menftrua cû Sj.ls.aquæ plan^i^ taginis, gîU manè amp;nbsp;fero trt'nrfen/î(. Item in Dylente/ ria,DiarrhÅa,Lienteriajfiftit amp;nbsp;alios fluxusjbigaffer trnn^«' (fen/raSieem geflcncum herba,
Ciliacos) ©ofluxusventris geÃtcum MènftruoîJCttMuiâ lieribusjfollman Ciliacam paffionem (ïuonrcn/priufquam. fiftaturMcnftruum, fngeÃt Menftruuraperpofteriora aupZ amp;definitfluere,amp;c.
Plantaginis amp;Barbælouisana, fdjlaftôVbVr/tunc ftriniT giteruorem.
Lachryma oui) (à âî/erflà avcum plantagine tvolburf^Ctnd)« ber geÃblagen / vnub auflF eônÃeilfen gtcgelflctn jerbrenntz bae ©cfjtvar^ mtrbt/ valet, bae mans dnfprcng inmorfus «aninoSjin Zinofîa, ©fiebttvaffer/ amp;nbsp;ad Oculos^ valet.
24« Scholia Paracelsi
Cum barba louis amp;nbsp;fale fuper morfus caninos pofitum,pcb lit tumores« Melius autem ft addatur aqua florum T apfi.
Scrophas) .i. Scrophulas, de quibus in Chirol.
Iafra,^ôrcpf«(ttgPert^(ûmU/cum plantagine gcjlojfeH/cu* rat fcrophulas.
In Hydropifi aquaplantaginis ab radice amp;herbaj hauRa cum fandalis rubeis, maximum medicamcn eft,amp; conftrin^ githydropifin.
Afthmaticos)t)Kl)aÃlt;pc^lt;»/ amp;vtaturficut in hydropifi. -(?tn lung JdrU cum plantagine nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;maximum medi/
camen eftininueteratoafthmate, Ãic,
Adminiftrata cumfeminedepoeonia, valetin caduco.
SÃÃunl»(flt;tt(e/ oris vulnera ,figt; matt Plantaginem cum mo^ dico falc,mafticeturin ore per aliquot dies,amp;c.
Syrineaj omnein'ftuimenturaöaó Ãaft: 2(($îgt;a wanDû@tlt;ittmit§eraHp ttimbt.
In igné Perfico (i fuperponatur côtufa cum myrrha, cum aceto décoda,vttî) affowarm vBergcfdjlagCtt»
H«moptoicis^ bu taaqua eius : cum J.j.a-quæ plantag. cum 3.fs. Hæmatitis getrtttttf lt;n/curat.
@0 matte per Clyfteria peranum ÃtttttâtttÃuI / dyfcnte^ riam âRit. Sed cetflOttWilÃcr^raud^ / melius cR Raqua bibatur.
dn omnibus tumofibus;nottrolùm oculdrum,valet maxi^ mèjVel in omnibus inflationibus. '
Gingiuas fanguineplcnas.) ad oris vulnera pertinct amp;c. Iteminfpeciebus Randiilae,
QÃae fafl (^^pttrr/fperma, vel pinguedinem Renum S55rp WKrt/bibatur aqua plantaginis cum femine eius, amp;nbsp;cum mine Laducæ ana,amp;c.
In Febribus laà fieïgt;lt;n/frtntfe/fo nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;bte/qui non abun
dantfanguine, amp;quæfebres exopilationeveniunt,amp; me«« liuSjfi cum centaurea bibatur: amp;nbsp;vel in aceto jVel lade, vel fero coquatur,non referr,amp;c.
Bis bina Quartaua)0o Quartana duplex i|î/'l»aeTertia* navttttôQuartana fimuUauffctt. In Quartan a adminiRran^ da eR cum Rutha.
Quod iuxta Nares).i. in Noli me tangere,amp; aliis Martial
libus
IN Poëmata Macrï. 249 Kbus vlceribus, Tentiginepraua, amp;c. Contundatiir cum Sâlejmifccaturcumalbo Graeco , fo nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;amp;à Vlcera
valdcjamp;c.
Lumbricos pelIit)Sediniuuenibustantùm, fott tantum femel geben/ nam valdc conftrin-gitfedes. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i
In puerpcriSjfofecundinx^eranp Ãttb/ fottwanô cö plan*« tagine bâpen (affen .i fubfumigare,vcl aquâ eius biberc,amp;c, lt;So einer Q3(atern an ^quot;ilffen gebt/cótufum cû fale ju nac^C Obergelegt/vel mixtû cum paululo vino,vnà eras cum planta gine calceosangefü(t/iuuat,dolorê pellit-Valdeexiccat, K» 'îBoman Cauteria*brauest §aâ¬t/ applicata plantago eft optimajamp;c. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;r' ' ' 0 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.
®-ô Eruâuationesftomachi feinb/ÃÃïpren/fotlttiail Kuram cum Galanga 3lôniiniflriren in vino;
Abortum facit) ^arutfl foUntane Die^cbwAgerft ^rawê nie (affen braucb^.Et hoc c(l ait: Expellit partâ potu, â¢amp;C. Quocircain puêrperio foUenó oie .^ebatïten nitbraufbê» Contra tuflim)@od ntanö in fero Ladis,in ^apwaffer fie^ tenzvnbwarmfrincfen.'j- jt o ' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;I
; Cum aqua pulegij adminiftrataj^eÃÃiri â¬6 Menftruû. foKmanô jungenlîrawen nie^tgeben/ fed folùra ^(ten/ bic Ãuff4o.5'o.34^V feinb/fo.Menftruum in declinationeifî, @0 torfîones ventris ex Tartaro,arenai calculo, fei^men/ foiflolcumRutæ,warm gctrancfen/gutt/vclcalidèadminû» ftratâ,quoquo modo id üatjamp;c.
Pulmonesamp;pedus).i.inTufïî,amp;c,.'gt;ô,Jinsq riu/ ni. ' â @0 iStie^ in ^äfften feinen/ hue exfatîgationCjVel éx fpi na dolorcoftarum, foil man mit Pinguedine Mutmentorû oleum Rutæ Wîifeiren/vn£gt; a(fo warm falben/fo nùnto @tic^ tn@eittenÃinweg.
Arthetica,dolores lundurarum amp;nbsp;Arteriarum, foK mano cûoleo de Serpentina SÃÃifeieren olcumtRirtç,vnl) fa(bcn/:e. In quartana febri,ante paroxyfmû ein guîtcntfunif warm de fucco. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.niâ ip»'-J gt;' '.(â.iMjbId. .in did
^eip lt;Se^neÃenfc6aU/54»ia fuccaRutæ gefîoften/iju (rim
37)
15à ' Sê h o l'i a ' P a r a c e l s i
rfenÃcben/^Ufftin Quartana. Eft communeapud'Empïtifc cos, amp;c, â '
â¬Vïan fodtttt ^nflurcn ad Matncem, velper An5. Nam fi ià dmatricemveneritoleum,fo.wirDtMatrixlubricaj amp;ara* plius concipcre nequit. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;*
Ruta get)d:rr/Ãcpo|{e«/vn tn einer ÃÃÃifc^ getrunrf en/ (reiH ^en Ãinbern^ürmaup bent ^nue^: Alïj fijccû Rutæ in Lac im ponant,amp;c,
Caryx,óïniin tie nwn feil nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;p r æcip u u i» eft fp cü
dale in Hydropifi, fo mans in R uta ;iÃeeo(|Uiert/amp; fumatu«^ xmlgt; foUmane frindat. i^ttic^ nemmen nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tfitnitin gui»
rferbepçf feinbtzamp;mifcentcum Ruta : : Sedanelior eft vlbs Garycum, ber ^oef è^à :n(in/:elt;
Cum felle Galli,mellejfuccoRut3e,amp;marathri,diftillafi Æ mul. Rec.ad partes æquales, fonimbte calrgines oculoiuni'. Ãimveg/ ft node amp;nbsp;tnahvivngant-uri nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;n
HemicraniaiwtoIIit.) Siaddas Maioranam, S'aluiam, Mentam,amp;Rutam jcum virgt;o décoda^ ad caput valet/ râ'lt;©otic'37hfenblntten/ fuccasRutaCjCumRiita decodus,, vnb»bergc(egtinNucha,inOccipite, foflellté-^lutt/ velfij fuccum Rutxinfundas nafo/amp;c.
In dolore Aurium decoque herbam cam fucco,(egô »ben ' Céruamp;roféoqj.^Rèc, thurisamp; myrrhae ana, ad pondus^ omnium, addaturad reliquaquŠin igncPerfiGOjamp;CHi
Serpiginem pwftulofum pellit,' fed prothureamp; rayrrha'j. addatur fo viel Sulphur.
â¢- r5öcn Ãinbern fo ItcDienbige .Ã)dupter|ant/valet.
OezenasO^Der (fthcfentf^oç qui exit ex nafo, nam foeto* â â remnariumpellit,amp;Cr.
^rftnamp; Gslliam mufcamp;tsm^quartam'pirtcmidu de huic defefiptioni Macri fo nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;vcnena^âzc. Sed
leum /Rutae.fine additione optimum eft in omni veneno â fumpto.
Contra tumorc-foH ntane cum fucco tapfi 3ibmttii(Irirett. -. »Diapiganon .i. diaruta, nam idem eft. Sedopij tbebaici i addatùcS.fsiadipçcïerumdiaratæS.j.,. .
Bilem.)Ideft,MéIancholiam;.
â â MoUitï|:ntte)Bû(5()«mjêlt;gt;i(0WOTWlt;i'/ilt;'.' gt;1''^
ilN PO'EMATA .Ma.OM? nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;_ 251
© E J O.
yulgó rauft vel(rpfftt/igt;ic ^tu»* 4:(rt frtlbeit titr gmmcn amp;ó:() ïi«mtc/- ,
I Daôfî£âlt;^rnîgt;arfnipie# gctt. â¢
man fuccum Ap.ijcum paululo camphoræ tiitse
Autumno.SiautemfluorcsocuIi 'âfucrtnt,föa mauà nitfjt braHc^cn.
@0 öeniVratvett âSrüp gc(djtt'Ci«t/ anteamp; poft-parturn, valet api««! fumptwn mtt^apipfmutt / vnnO grfotten mit einanótr/wïDmanttvbtrgck^t/ rolLtomnes .dolores mauw marura,amp;c
©obcrStomachus vétofitatcs'in ventre mac{)t/foHmanlt; ⢠vbtrtt^fn. Nam periculofiimrft, amp;nbsp;non faeilè debet cdâ, vel bibijiiifi correiäum fuerïuOecoólum autem cult;u Cuminq, 'amp;eum aqua deinde amp;nbsp;vino^fotUrt 3t.tt6er^((c^t/t3ilkoni-nes tortionês ventris, Q5(a|l im 'Q3uuf^.
3tcm fo ber Sudor faà llmfft Aifl Derbmuf^/ ^4ema«/^-â quam inenth rcnm aqua apijdrtufft/ad.partcs æq.uuies,v£flt; â¢treibt öenÃ^eÃanif/fo ïgt;â¬r.@vfj5vcij; Ãiinf rt.
^tCHt VTtna ex harena-geÃe^t/foü mon aquam 3pij cum â ,3-is.ipet'ierumlithumripongeben^trtneFcn/ fo prouonert sÃevrinara cxretcntione Arenæ. ^temOJïijeitrteiun Rhabarj« â¢bara3,j feminis vnb iutrinrfen gcbeivw.
Cum barba louis eüxum apium amp;nbsp;admiBiftratum,, tollit
lt;vcncnum niorlus canini amp;nbsp;ferp.eixum,'amp;c. ⢠nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;*
Iteni.Ccmen apij cum radiee oftritij dccoélum, valet in .veuenisar.anearuin : fed non contra Arfcnicuin.jamp;c. vnnb braiicfjcnô Xpriacf öMtner.
Cum Diaiulphure aqua apij adminiftrata, tuflim fedat. Nam lgt;iafulphur-in Aqua apij miikashabet virtutes*
Apium cum fÅniculo adminiftratum, la-xit amp;nbsp;Cedes pro ,uocai. Si auté cum bolo armeno adminiilretur,conftringrc.
Vomitum cocrcetjfi aqua Mentæ cum aqua apij bibatur.
£t üaddere v.eiis acetum 4 fo foU ex fermento arido cum
7) i)
252
Scholia Paracelsi
fuccoap'j decoâo, vnnöaffowarmvbcröcn^auc^^ckgt/ �onfîrtn3ûr( aiicfj voinitum.
*'Apiuïnin febribus fine Centaurea adminiftrarinon dc* bctjidqj ante paroxyfmum : amp;nbsp;tantum in febri quotidiana.
In Hydropifi iÃettt Ã(tncmcr 'Proffp/fcdfuccns apijttgt;.jlt; cum Ij- Hhabarbarætritæ J vnDwoIin fucco (ajfcrt,StÃ(nejä rcn/vnOgetruncFen*.
In fplene autcm addi debet de lapide Lazuli pro Rhabarsî barafo nimbtô duritiem..
In lecore fell ma« Gamandream bar^U f§mt/melior eft.n*. quà m fÅ,niculum,quod hîcponit,.
In Vulnerib'uÿ lolum valct,fi cumconfoKdafueritmixrö, Tollit ctiam ficus, fo mane ^omfnh'rt öarauff. Item in Ragasâ dits etiam valet. £51^«! fo bcriTcnafinon poft dyfenteriani ^möcrfic^/fi adminiftretur,amp;c.
7) E:^L THE'Jml
MAlua,'Papc(n/'^d|iImfrautf/âfed Altheamaluaaliud eft, nempewac^ftnjBoclj^fdn^el erne 0)?an«e Icngc/ »nö gibt fin Dvottc Oîofen/nnr iS^ine/ôt dicitur .Ãifrbfîrofcn/in Autumno.n. tantum germinat. Eft amp;nbsp;alia îgt;if |»att ©(offfnü* bifimlf y amp;dicitur©(odâkpappc(n. Dicituramp;Maluauifcus t* Nam datexfe bitumen vclmucilagincm : Etvirtus raaioris, Maluæ euro Rofis eft optima,amp;c,
^^appelen^pfcn bit groÃen/ ifiin ^untfrenderffinfMcv^ îJamp;Iumnic^t.SünOfoUman finOVfin Mraup machen / ff$t un .Ãicrb^ in d)îofl Ãfnrfen/un Darinn laffen vfrjfrcm'îônî) in te«î ^«nötrenefernfpu manp 2lPPîïfn/ ncmlic^fioremMalu«« in aquam bicnnen / »namp; baÃcibigaquam cum aqua cyclami«#lt; nis COîifiirfn/fo iÃe ein fopfic^ â^nnPtrdrf.Quin et in omni 4^ bos 2liis.QBnnPtr4n(fern addi debet RofaMaluæ veleius. aqua,amp;c,\
Item cum centaurea amp;nbsp;flöribusbypericonis geÃoÃenflos. MaluæjVn vbergelegt in modü cataplafmatis, vulnerafanar,, fed in I i, Ãnnben foU mansallweg ernewtrn.
Item oleum de Serpentina cum oleo de floribus bis, etiä., quæcunque vulnera lanar.
Polçntëanum) 3((sin5'ngwar$c/Ragadiis,Tenafm9nis ;
dolori^js
INT Po EMATA'Ma CRI. 25î doloribus, foQ inane brauchen vnnö (ontnnöiïencum oleo myrtillorum,vel (aftenÃün weramp;en cumpuluere ex hermol daaylisjvelcyclamine^bün^eftoften/vnö cum oleo myrtiU lorum tntfncrt/ cut at.
Item flos eius cum Ariftol.rot.amp;fucco Chelidoniæ,curat fcrophulas,dum adhuerecentcs lunc,a(e gtve^idrig/ïf. â Eluxataprius.)ô:eiftdnwi(ïgt;c5)cf(npte/quçnon videtur cfleMacri.NamTerebinthumnon valetinTympanita, fed^ vcnenuminTympanita efttfedproTcrebintho puto legé-dum Tcreniabin. Item porcinus adeps etiam nihil valet: fed fuccus porri in tympanita valetï Et lit mixtura talis fuper ' vmbilicüexfuccoPorri,Tereniabin,amp;fucco florü Maluæ pofita, amp;tympanitae ex matrice in mulieribus raedetui jamp;c.
Ncruos relaxare.)2t(e in Cótradura, bû eingeftrupfp ten nerui, ©caÃer/wiÃerauftctnanhcrgang.Etfumi debet Liquor Radicis maluæ cum pinguedine Taxi.Et hinc funt euai Balnea ex fpeciebus malux, amp;c.
Apoftemata.)Q^IuttcpftTcn/alia non î amp;debetcutnii cçpis toftisjttttt bratenen gwtbein malua g|bteê/»n vbergelégt».
In Dyfenteria valet fuccus eius cumbolo vel terra figil--lata,fed in Lienteria amp;nbsp;DiarrhÅa non valet..
Vtpellat fecundinaSjfolIinaneAlthcam CâCCOqttirCtVvnö »ber ïgt;te (Seelüften vber(e^en/ntt eingebe»;.
Lapidesq; repellit.)In arena valet,fed non lapide î nanu naturam refolucndi non habet .In arena autetn cum medoâ ne adminiftranda eft ad partes æquales. Sed melius eft fi li-* quorexfloribus extrahatur,amp; fic detur bibendus,amp;c.
Trochifei de thurc in aqua malùç,dofîs5.j.trochifcorum,gt; cum 5, j. Aquarum de floribus Maluæ, valet in vlceribus^ veficæ,amp;c,,
Contra vencna.)Omnîs vifeofîtas amp;nbsp;mucilâgo tollitcom^ â munia venena,a($ venenatos morfus : fed addâtur oleum » myrtillorum,in eo decoquatur malua: Et in exteriori tan^ tùm veneno valet:
Duritics.) Apoftematunr. Rigorcs.)^aô ©pannen Apq^ -' fteraatum, -
a5'4- S C H o L I A -P A R A C-L L SI
2) E ciANETH O.
Anethi fernen gtamp;t Ctn pretiofum ole05amp; eft comma' nis Medicina-âpudEmpiriGôs : quocirca majores eins vires in femme amp;nbsp;oleo eius funt.Sumptum autem oleum eins du â¬(5ffdvoÃngt;afm/m dmguftcn'jïödn/fb be tew Nutricibus tn 8. tagen abundanter,amp;c. Oleum auté eius ex# trahi debetâficut'57«^d( veLîÃ'îaglà mfndl : fedpriùs in aceto macereturfernen,dem extrahatur,poftea adSolemdigera# tur.Eft autem vfus eius cömmuais, fiGutpGtroleum,amp;'c.
Oleum anethinum pro petroleo fumptumjCon.fortatfto# 4 Hiachum,vnt fell maria trtnefen. Nam mifccrihæc duoolea nondebent.Debetautem in eo decoqui Galan§a,vnîgt; Oar# tnttgdruntFenwcrben/valetin doloribus ftomachi,in orexi, amp;nbsp;arfura ftomachi,amp;c.;Eruduationcs,'Vômitû,,Singultus, amp;nbsp;omnia alia ftomaChi detriment«.
Gontravomitum adtniniftreturoleianethiniâ^.fs.amp;fucci njenthæS'b Vrinas prouocat no oleum nec fernen, fed her-ba anethi,amp; addenda eft 9. lapidis Lafuli cum )⢠aquae ex gt;herba,prouocatvrinam tEt meliùs ft leporumdentes con# tritiimmifeeantur fuperiori defcriptioni,;tunc in Dyfuria, Licntcria^ Diarrhoea vrinae veram prouocat vrinam, amp;c» â¢Item fi vrina exlapide vel harena prohibcatur, fofl her pa# tientbalxnmitöcmÃrantt anethi,fumpta fimul-delcriptios: ne praedióia.
Ad matricem prodeft,fi proflauium eat.Nam in fblo'Me-41ruo nimium laxat. Ad profluuium autem 5.j. vel ^.j.fs. eius â¢aquæ bibenda eft,vnï) foil man mit ^omcntircn. Et vti dehet 8.vél iq.Xag.
Oleum anethinum cum granis luniperi decoâum. B.viij. Olei aneth.amp; 5j.gr. luniperi,fimul decoquantur,»nli warnt getruntfm/tollit tormina ex'Colica amp;nbsp;Tartaro, amp;nbsp;omnes alios ventris dolores.'vünï) foil manO 5.4.5r,'îüoc^lt;n biau# t^tn donee definant,amp;c,
iSodner nitbonamdigeftionem ftomachi.Ãatt/unîgt;,foe# torem oris farbcp/fo fonfordrtolcum anethinum,warmgC# âtrumttn/btn ftomachum wiÃlt;r/amp; fÅtorem pellit,amp;c.
Herbam
TN Poëmata Mach, lt;255
Herbam gcBrnttc^t/nocet vifui, amp;ftcrires redditeum vi#i K)s tum mulieres. Et hoc tantùm de herba i oleum autem nufquam nocet,vbilibet fecure adminiftrari poteft,
©0Q3(att vel nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lt;tner m't wrbrt(tgt;4ti '
ntag/vt fæpe fitin Martio vel Autumno,vel au^^to|{(n trttv rfen/mifeeaturoleum anethinum cum pipere, fiat gargart* fatiojfo^xjnfumirte Humorem,»«!) ru^te wföcrawff.Sedfi in cineres herba amp;nbsp;fernen vertatur, vnövntcr
Jpîcngf per infttumentum,exiccat humores.Sed meliuseft, fi Rec.cinei;is eius 5.fs.Pipensnigri,5,i. eortjeum granato:* rum 5.ij.Fiat puluis. fettwan ihö0)î4w(vnterDie^^Hnü , - gen tfiurt/tunc exiccat.Et cayendura eftjîxt^wttôsnit nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'
Wa^/ahoquipcricülofumeftjamp;c, s;; nbsp;nbsp;nbsp;lt;
â¬inis cxradice fi inipergatur vulneribusitHö tollit.Sed alkali eius melius efi^amp;corrofiuum non eft.
Vulnera perdita.) ^ü»lW fic^ ffâ¬(|cn;Rec.huius alkali 5, j.
amp; colcothar Vûrloli;Sip amp;nbsp;hic puluis, talia vulnera.cusrarj wöWcÃm^cnöcit'iiSc^cr/foetarem tollit. â
In Cabucca Reo. hui'us cineris 3.iij,de flôre.æris s-fs.Ar.f-ftol.rot.5,ij. Fiat puluis,amp;infp«rgatur vlceribus câbuceæ in mehro virili,amp;-non dcfinendöjdonecomnino curetur,jamp;c»
Oleum warming .^a($3rfib(dngc|ï^u«/tollit,fingultun».
Aqua eius de herba aim Camphora adminiflrata, tollic caloresoculorum. Sedprius debenr oculigt^cpct/fbueii debent füper decoÃam barbam louisj deinde aqua cum. Caraphora adminiftrari,amp;c.
Hæmorihoides,btegftRgt;en3îe^ablt;nu geHcn/ifî t»lt;r htaucÃ) bue man cm ^rr«nrfgcbdeOleo,unnamp; nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fc^cn/ob Ãf
IRcffcn mc^r ! vnb über nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fo Ã^tcnbe auff: Et melius eft
oleum quam lernen, , nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;r;
Condylomata,funt 5a'öâV^r^^«''Ã^*^ ölt;»«
t«up/amp; Rec.cineris de femine anethi, amp;nbsp;vitriöli albij ana,.. Item fü Me Ficus wac^fenin orificio vuiuæ, ctiam valet admis» niftratum.Etfi nimid^ intus fuerint ficus, fpUmane.i o,pbci;. â¢la^^^Xlodjcniatrmfteu^jbcn/tc-r/ ; ;v . nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;-,
Oleum eius defemineeius fieridebet,non de flqribur» ytconimuhiter fitl'Ec valet in Mugiis m^imè, î)KbocrfrO;» renfetnb uns^ftOcn vnb;^dqbcn/mane,amp; feroyngatur,amp;â¬. ladoJorib,capitisherbaeiu$ cum maioranaamp; LauenduU-
î5lt;5 Scholia Paracelsi
admîniftretur, amp;nbsp;tollït cos ncmpe dolores,qui ex pituita, Catarrho amp;aliisproueniunt.Dceoquiautcm debentin vib no,amp;fie adminiftrari.
Tenfuras.)lt;3o 0« ®(ttgt; nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;wirîgt;/tf nb barnadj m cin^gt;
«ntxr (Irupfft/baecô frumb wtrbt/idq; folùm in iunduris, tuneRec.olei Anethinift.j.Ranarum numero x. Reduc in oleum,®teRanasfonmanexf«flt;nK»/vnb inoleo brdgUn/ tgt;ip b«$ oleum bttf wirb/vnb (affen nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;mac^c$ îgt;tlt; ©fibet
ii(^(n/lo fi( finb,
^;;Erà îlt;[iCyi. , nbsp;nbsp;â
TRinam prouocat aqua Betonicæ cum pilis de leporib*, \r vnbfoU man pilos ieporumfUtrtfcf^n(ib(n/amp; dofiseo-rumèft 3.jun 5»j.aquafum. ItemSturarum^.fs.in^.j.aquae Betonicæ. Sunt autem Sturæ Ãretgt;^(lcm/amp; valet,fo etwamt lt;m Calculus geflânb in harenan/.
InHydropifi amp;Tympanita valet adminiftrata cum tro* chifeis de Alandahal,vel cum Rhabarbara : fed mel deftib latuni cum aqua Betonicæ mixtu»,trthydropifi frequenter vfurpatum ?.j.aquæ,amp;mcllis6.vel 8.gr. valet,amp;c.
©m jcblic^c ©cfc^wttlp von lt;Stoffcn/@trdc^cn/iuuat Bc;^ tonicæ herba, in aceto coda amp;nbsp;fuperpofita. .1 - In ocülisautem Betonica cum femperuiua, amp;nbsp;decoqua-tur in vino,exprimatur,amp;calidum oculis imponatur,fo proi? ⢠Btbterf (0 etiam alia, quæ ck tumore accidere poflunt.Vel lola femperuiua in vino coóka fufficit,amp;c.
SÃRanfoa mc^to in bû-O^Kn fc^ü«lt;n/fed folùm vberle^ $cn/gcfottcn in oleo Rofarura.
Embocos.)î«r^luttfpf9Cn/contra Tuffim,decoquatur in vino,deinde in melle dcfpumetur,amp;fiat fyrupus,amp;c. !
In ftomacho nihil ref^rt,quo paólo adrainiftretur : Nam ctiam fola cius aqua fufficit.
Quiaquam Betonicæ bibunt, Febres non adipifeuntur, amp;nbsp;eft conferuatiuum mäximum,fi que^idie vfurpes. Sed fe-des prouocat quotidic vfurpata \ man macljt fæpe baran^.â 'jn.n-â: 1..L/-;-.xun .. â nbsp;nbsp;nbsp;â ,jtO
Betonica buw/empläftretüt* cum melle vel oleo ouorö, vnbbKQBunbçnmttbinbcn/và letïnVülricribus.-quot;â'^ r.' in«
I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;isu. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;feeto*
* IN POEMÃTA MacâRL 1^7
âBctonicacumBafiliconein vino decoótajVnb^f^HinffJ/ »cofortar caput,fivulneratum fucrir, amp;nbsp;fraduras capitis,tol* îlitdolores,feruatBalfamun:i,îgt;a6 fcmQ?9ftci'îgt;lt;»nnwac^|î/2f.
Aqua plantaginis addatur betonicæ,tunc caliginem ocugt; lorum cum lachrymis eorum pellit,amp; quofæpius cum aqua fplantaginis diftilletur,eô mclior.
Valet JU ben nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;CKottcn 3{u3en/amp; in fiftulis oculo-
rum quæcum lachrymis incipiunt: amp;cum vino raifeeatur, bibaturqi.Nam nobiliflimum ^unbtfruut cft,amp;c.
Vomica paflio Petro de Argillata dida eft ea,we(c^e quo* tidic Söon«ren/ïe. In Vomitu foil man aquam Beconicæ amp;nbsp;Mcntham in accto beeoeiutrett/vrt a(6 warm ntan^^Ietben mag/ «ujfd ©rftWe legen thoracis,tunc tollit voraitus. Nam fum-pta vclhà ufta,vomitum prouocat.
In doloribus pclt;ftoris,cum mellc décoda, adminiftrata. Ad Renes purgandos valet deferiptio prima, de prouo^ canda vrina,amp;c.
In doloribus ventris vfurpata,non valet, nifi vbi dolores ;ex cibo,famrem 'ÃÃettt/vcrÃeltte^venirenntuncelixa cum vi* no,unbwarm getrun(fen/valet,amp;c.
Contra tuflScnfbà mana fiebS cum fero ladis, â¬SI?t(c^fcfgt;0{* lt;en/»nb warm trmeFen/tunc melius eftquamcum melle.
In Febribus bibatur cum plantagine, amp;nbsp;tertianam tâtùtti tollitiSed fl addaturs.fs.cyclaminis, tollitetiam reliquafe-ibrium genera, «Sec.
à SuccusradicisBetonicæinNafuragefÃan/mac{jtfa{lttilt;f fen. Sumptus autem purgiert WieHelleborus.,fed ee ijl^ein «grober brane^.
Q;ttlicb ftebenö cum lentibus,»nb a(fo geffen/purgiert oben â unb vnben au^/K.
NullaeftherbaCpræterj.quaMn^imbtrilnefer veniunt) vchemctiorinrupturapuerorum,quà m Bctonica in ^ct» igefotten/vnbwarmvberben ^ÃrucIj gelegt. Sed addi debet «ctiam Saniculus albus ad Betonicä, contundantur fimul,5c fuperponantur. Item ein Strandt banton gefotten/onb trim* tfen/curat ctiam rupturara,foferiba(jbie©fen ^anb juiioi bafepen.
in Matrice valet cum femme PÅoniæ 3dminiftrata,amp;c.
.J- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;«7) nbsp;nbsp;â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;quot;
Ad vcncnatos morfus valet gfotttn/amp; cum agrïmonia decofta,vbtrgc(egt/valctpraecipuèin morfibus ferpentum.
Dcfemine nullam habet Theophr.expericntiam.
In Ideritia detur aqua Betonicæ cum vitello ouorum crocó addito,valet, amp;c;
Pro confortatione ftomachi addatur Galanga.
âD K s aving;
man m ©4rtf n
nQn loquitur de jyluejïri ^fed de hortenÃli.
IN æftate foil mand ntt braue^cn/fed in hycraetvalet in vul^ neribus Oa öad ©höwaffer gcÃf/ohcr fo ötevulnerafubin« dctvdifcrn» Inficcis.enim vulneribus vfurpari.non debet,, nam niniiiim cxiccat.. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'
Rcc.fuccura Sauinæ cum melle,adde modicum falis,vn-ganturvulnera.â
Sordes.) öte âïBitnbtn fïtndFtn.Mellis autem propric-tas eftjDa^ Ãe fein vulnus (affen fltnrfei1;Si autem vermes ha^= buerint vulnera,has â¬Oîabenï»arinnwac^fcn/fuccus Sauin«; fumptus amp;infufus,vermes tollir. Cautela autem cft,vt in^ çftate cum modica camphora addita vfurpes.Succus autem' Pcrlicariæ amp;nbsp;Sauinæ ad æquales partes,yulnera amp;nbsp;purgatà . vcrrnibusjamp; fimuletiam curat,amp;c,â
Anthraces.)Id.cft,amp;teöttttett50fatlt;vn/amp; veniütvtplurimö: in Pefte.âiîînlgt; fo fic ntt ad mortem gtengf/ foH mans cum Sa-uina Ãeilem Anthrax morbus eft : fed hte gutten Q5(attern nö morbus funt,fcd exalio morbo narcuntur,amp; alterius morbi fignafunt.Sed addatur,in earü curafuccâvngulæ caballinç cum fucco Sauinæ,vnöXucMcöann ^cne^tvü »ftrge(eg(/:f.
Inter herbas omnes adJMéftrua pcllcndavel prouoeâda, eft omnium efficaci/fima Sau ina :»nî) fett mand nu^r tn altert QÃetbern brauchen quæ iamfterilefcereinccperunt,amp;c.Ad»â miniftrari auté debet coda in vino bono. Etfipoftea figna illafequantur,nempe dolores per fpinamdorfi,coxarum,amp;: circavmbilicum,foil man ein confortatiuum ÃMvnae^ geben, exSaiuû amp;nbsp;Pulegio ig aquam deOatiSr
quot; nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Abortus,
IN Poëmata Macri?
25$
Abortus cxpellit.)Si fuerit haufta. Sed item fteriles facit, oifi fuerit correda.
^Den erfromen ©libern adhâibeatur fuccus cius.
Vrinâetiâmaximè4)uocat,fed ibivfurpari nôefttutum.
Invertigine valet fiir ben 0f^winbel: fed cum floribus fambuci capiti imponatur, amp;nbsp;valet. Item deftillata Sauina â cum aqua Lauendulae,vnb2^ûd)er barinn geneçf/vnb vbergt; ^egt/vel fronti vel capiti, vertigini medetur, fo einer ober xBaffer gieng vnb fc^winbele.
0e eiin bie ©c^laffabern fo Ãertf faufen en fc^lügê/ bj einer hit mbe^t fc^laflfen : fell man Sauinâ cum cinamomo amp;nbsp;alaro baccaro(^felwur^)fimuldecoquaturin vino,in ein04fftitt ^et^an/imponattéporibus,amp;iuuat,etiâintinnitutemporû.
gXQrtt PoH-uin,quovfus eft Hippocrates, Ãnöf tn^n^U Choos vehitur, 3c noftro no eft limilis, Scd hçc Macri verba ad noftru porrum fpeólant.
S)t(fUr vntgt;fur^(uttfpcpcrt (no his, quibus apoftema in pleurefi frangitur,tunc no eft vfurpandum.) Eft autem dan«! dus cum Bolo armeno amp;nbsp;Haematitefuccns porri.
Item dolores pedoris. Radices Acori amp;nbsp;radices rubeæ tindoris addantur,amp;bibatiir in fucco porri,fo mac^fô WCftC circapulraonem., lnTufli,fom«h ju VKlgff«{|cn^att/ï»aô man vilt;( au^wcrflTen mu^/iuccus porri cum melle dccodus, curamyrrha amp;raodicoi'ulphufefumptus,ad8.dies euacuat amp;purgat,lgt;a^ 0c wiöereffen tné3en/amp;tuflim fedat,
Cruorem.)@0 nwndemanè ein wenig de fucco porri trt gt;ie5îafent^ut/cum fucco de radicibus bletae,treibtöen3Ã0ö ÃeraH^/vnô purgiert wol.
VtfÅcundæ fiant Muliercs,foQntan Bafiliconê cum por^ roauflT Oie lt;SMppcrt^cff^nittcneffen/amp; tune iuniores fÅmi* nas reddit fÅcundas. .
00 einer ein naffen/feuc^tS/eptf erig? Ãopff Ãaff/tfi«£manô inî)ie4.augen/fuccû perficariæ cû fucco porri, »n§wagt mit. Velfîvlccraca fuerit cutis,cum melleadminiftratur,amp;c. ... ^ae lt;énngen antrifft/hgt;ftnwno foc^en/vt fuprà didû eft. Vel fl cum ptilana,mit eim ©er jle.nwaffer gefotten/itttrincf en Sib't/valet. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â y)
2lt;5o *ScHOLiA Para CE LSI
Si porti partcs.)ïd eft,radices porri.Nam amp;nbsp;laxat amp;nbsp;Men ftruumprouocantamp;Vrinara.ProcefTus autem eftjetrüber tin tgt;mg e^C te -iaxtrtSed melius eâ,ficum ©tntt^com mifeeatur,
Vtconftringatjhetbam fume cum Sandalorubcodcco^ï dam5aUoqui nunquam conftringet. Et valet in Dyfente^r riajLicntei ia, DiarrhÅajamp;c,
Advenenum non adeolt;magnüm eft mcdicamen, nianlt;! foltficfj nitbaranlaffen/nififi venenum fuerit omnino fimj« pliciflimum,amp;c. quod raro eft,
Porrumamp;melfimul contufajifîttttgUt^nnbenfalb.Mô* lius autem fuccus porti ex herba amp;nbsp;radice cum mclle amp;nbsp;ari* ftol.rot, dcco(ftus,vulncraamp;mundat amp;incarnat,amp;c.
Contratuftim JJ* fucci porri,cum gt.3.Mandragorae,» vetuftam tuflim curat.Itcm fuccus porri cum Sulphure pur# gato,pulmonem mundar,amp; tuffim adimit,amp;c,
OJïanfoüntcbtein bte-Ã^renfdjüften/fed bctoqinrcn/vnïï'â warm vberfcgsIlzVittinn! turn aurium fedct,vcl dolores capi-tis,quiex pituitaycniiintjfoHttiane.inbtc ^afttt fÃUtt/»nnî». HKfcn/amp;nafunrjttfttben/foÃcfu$;j«» -OÃrctr toUit. aurium tinnitu.Sed cum bletx fucco fumatur, vt fuprä,amp;c,
@0 bie lenben t^unb/ ober -^nfft ex laflitüdine, foW wanporrum
Succus porri amp;nbsp;confolidæ radices aridje contufae/imul â mifccanturamp;imponantur rupturar, curat,
⢠Duritics bteex Plagis,@teflc«/lt;Scblaamp;enproueniunt,a(äu-Ouppel/Ãnofpfn/^noirctvApoftemata coagulata, bibatuc. fuccus porri.
Sal vbicunq; mifccatur, vulneri prodeft,amp;e*.
DE CH.AMQMILLA:
Differentia hçc eft falfaînam vna eft tantû Gh'amomîilai-Omnia medicamina quævrinam prouoeât, prouo? cant ctiam menftruu : amp;nbsp;fie hæc duo,prouocât etiâ harenâ,.
Ad prouocandam auté vrinam addi debet fernen vrticç î ' Défis autem eft sj-vel feminisâ,Rutç 5.). in Jj^Ghamomillaf, ⢠'Contra arenam autem,rpccierumlitliontrîRon 3ij.adda* turad 5-i«fucci Ghamoamp;ik-æ, ti--- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â '/
J ⢠AU
IM Pq b m a t a Ma g r i. 26;
Ad prouocandu.m menftruura addatur de fplenc .bonis, oaftrati S.fs.cum Jrij.aquæ caraomillae^
Torfionesin ventre, quævelexvrina, velcxmenftruis,', . vcl ex calculo autarena veniût,lt;l(ê ^ccrntuttcr- Nam tribus multæ veniunttorfionesj quænonfuntcx colica. Et vfurpetur in his torf. oleum de camomilla, quod eft ficut leum de fpica. Liquor äutem etos'eft, fo nwîl Camomillam in aquam amp;renf/»nîgt; îgt;«ïnac^ tt»t Q5(ttmcri eius anf«ôt/amp; ilt;e. rumdiftillatjtuncexitliquor. Et debet circa vrabilicum Vn:» gi. Sic in ftomacho, à défit arfuraftomaehi, valet liquoç eius,amp;c.
Profquamis,lentigines'pofuifledebebatjamp;ç.
Liquor etiamille in Ideritia bonus eft-Vel fi deA'^b'quor, tune anthera chamoraillacy' Ãoe nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lîtrtgU in ejus floribus j
adminiftreturin medone,amp; valet contra i^critiamr
lecoris# ) Nenipc fi Epar ad Hydropifin tendat. Nam fi fint Apoftemata epatis, tuncenim non valet. In hydropiw autem aquachamomillæ cumaquadeprunisbibaturjamp;c,
Aborcum pellit) SiÃwî)en »Serbielt;SffeIofr«nvbcr^tköt/ velfomcrt »ber^citbcEt fi nolitire.folltnan5.LCarabe b(p runber t§ntt/'v«nb.3lb««nt0naen/»nnb follmb^ç bre .^«banp mlt;nfónnc«. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,
In febribus iuuenum valet liquor eins (non autem in nibus) teratur cum pipere longo nbsp;nbsp;* fiat inmodum vn*
guenti. Sönnbfottmanb ^mflunbt »o:blt;m p^roxyfmd^bi* mwifinam fuper tempora :,$ÃnHb fb Ung!Cö! baf^bb ktt/ Ãdttebenparoxyfmura. ' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;* nbsp;nbsp;=
Hypochondria.)Idefi@ettt(nwcÃlt;/ amp;nbsp;apoftemata qu» nafeuntur neben bcm diaphragma jn bepben ©ettten/bibatur aquachamomillæ, â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;, t
lt;! Aegyiopas.) Non funt Ã;ger|lena«gen/ fed funt ^tugen^ warben/ quænafcuntur, tn 3ïbtfen5ewnaettoculis:lt;Sbt|l füceus gutt/fi oculos eo vngas.
Cauernofum vleuspurgatj non autem incarnat.
Chamomillaficcetur, non herba eins, fed flores tantùm, an feim ©ebattè/vel Soletfed decerptos flores tn ein ©cb^r^» becFe/ »nnb auffiin warmen .^afen gellen/ fo werbens in etneia ^(ben günbt biirj/ amp;feruant vires fuas amp;nbsp;colores. Ec fi vfurgt;
Ã7) «Æ
Scholia Paracelsi
pare poftea vel is Jad dolores capitis ex catarrho, fett tttaitS in aceto nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nffo nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;aupfruefcn/VHttd
Jëup(mitwd(f^ctt/w.
V ' E :K^E P I T A
Ad fudorcvfürpaturvalde in pefteamp;IâcritiarubcaJlW Dîottcnfcntff î^tflK in pkurcfi èc tebri. In bis omnibus optimû eft,bue Wtan^ic^WîÃ/ iedreo in bis omnib. etiâ vaf» let Nepitx Si fuccus Nepitae cum Tbyriaco adminiftretut* vel fi défit Thyriacus » cû mbdicoEuphoi bij, vtputa9. tugt; phorbiÃmifeeatur fuccus eius,amp;c. tune ebcit fudorein,amp;c.
In Sciafi.)Id eft ^ufirtwcÃc, Nepita cum pilulis de Laudæ» no adminiftrcti r, in mulicribus tantum prodeft, fi iciafin habeât,quod ex matrice venir,amp; prouocat menftruü. Vclc* tiam cum pilulis de ferapino adminiûraripoteft, vberle^/K,
In tlephâtia himB Nepitæ gcjlofft« cû alcohol vini,trutf «Up/vngepedem Elcphanticû,fi) fcbwiûbttrWKÃJCramp;fitÅk nor. Sedmorbum omnino nonadimit,amp;c.
Venenü pellit Nepita cum Tbyriaco admitnftrata,vcl ab extra cum Idlatro impofia.Neque per fngida, neq; per ca-lida,Venenaeurantur,fed per fola Arcana.
Cum fucco centaure« lumbricos pellit in pucris tâtùm.
^0 abortus »piÃanîicnwtr/ »nöint gcÃn twUtt/ cum j.j, falis gémæ in 5. iij. fucci Nepitæ,pellit abonum.
Cum vino,id eft, cum neftare ex auca, fo man Nepitani îDtflftlÃrt ganç in fucco anferino : amp;nbsp;valet ctiam in Afthraa^ te ficco, â
⢠lecoris morbos .i.focmarOtid^m@rt«(nemp|mîgt;c/au^ Ubfrgtamp;nbcrid^i/K.
Compreflioné ftomachinac^(|Pn6/ fo (tnüj Q^ITentruifC in rhorace,figt;U mans m QBcm.(lt;�n/»ntgt; iJarabinncfcn/ijli« Svobi^ ein gemeiner brauc^zic,
' Singultum.)Si in pefte velmorbo aliquoacuto fingultus veniar,tgt;a$ fiéûPîan gerben mdf^tenz bibatur fuccus Nepitae igunvcalidoolco^fo warmman mag. â u»
DE
IN POKMATA Ma G Kt? 1^3
TVLEGIO.
ESc herba efficax, vtaddttionibus nonmulto indigeatt folùm obferuetur, feiner lt;@e^tpan^em wtn^tb,
Aquapulegij prouocat MenÃruum melius quam Arte^ mifiæaqua.
Sccundioas pellit .i. Die/;)eMtt(itt in Ãinbern/qüibus pue* ricircumuokiûtur:Teuton.bie'^acb^ur(: amp;nbsp;fiçxirc nolitfe^ cundina,aqua pulegij hauftajcxpellit,amp;c,
Cum fale amp;nbsp;melle gefloÃen pulegij in âïôein gefutten/wtb tgt;berge(eätlt;*uif0em3vu(fenöal^inben/penitetiäiecundina% fo Die Jrawen ju fc^waeft weren / lgt;a$ fie ee nic^t méc^ien ein«» neÃmen/K.. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,
Choleram n!gram.)Id eÃ,fanguinem coagulatû vcladu^ ftum : gefîocft
In Febri Quartana paroxyfmû tantùm mitfgat,amp;c» brauc^/ bae manpulegîà in aceto feuöf/vnö ^îefolwiere fin wenig jVidrioli bo:mn/eirt bonnn genest »növbergeiegt/ mitigat dolorem poda»» grae»fi ex fngida caufa proueniat. Si autem ex calida, pro a^ cetofumacur alcohol vini,. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;*
Pappula,funt ^ndpffli vel ^rü^ii/ biein bernante Ãin »fl ^ergo^nbt Decoquaturcumvrinapulegium, amp;cahdafufgt; perponatur,«Scc..
@0 eim bae ÃÃÃii^ ff^winbt/ vorn ^anffen/ foK mane warm »berlegcn m latus..
InTympanitaMatricis valetjamp;c.' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,
InPHlmone.)Ideft,in7ulfi..
Lacmulieribus augçt, baamattô in einer S97anbe(nti((Q frincFcum pulegio amp;nbsp;amygdalis gemac^t/jf. â
7)£ foenicvlo.
COntravenenum haäenus nulla fuit experientia, quo^ circa verfus illefalfus eft.
Foeniculi j.vj. EuphragiæS.ij. Florum centaure« J.j,Is. Rcduc in liquores. Ad oculos fuminö eit Arcanum,fed pra fetjibu$.5ed bibainur h«c cum vinut vt û fu débilitas vifusy
ï'I.nr. ù .
Scholia Paraccteksi
Ab extra cum virviolo albo amp;nbsp;camphoracft mifcendum amp;nbsp;adminiftrandum, tunc amp;nbsp;maculas amp;nbsp;albuginem oculorum nbsp;*
aufFert. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â '
Gontrâ Vermes.) nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fedeft
rariflimum.Vel fi lt;5^:ctwiirm in aures veniant,fo fommcne bafW wttber Ãcra«^ f nam nutriuntur
@0 m«|? man liquorem fÅniculi cum hypericonc â»hafr^fagcn/fo Ãcvauf. Idem facit etiam Magora. Sed poteft etià m fuccus élus infundi auribus,fed aliud me* |ius eft.
Renes.) nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;: ©att ma«$ »tafc^fa^n in Gac
^inæ dorfijamp;c.
' Capitellum dé ctneribas fÅniculi,in bydropift valet.
Ad laftis copiam adminiftrctur cum ä.fpodij in 5» ij ⢠fucd fÅnicali,@ertcnlt;rt vkl
Nephretica paflSo.) Dolores funt Wc vo^ncn ftgcnin pedi nc, amp;coraitatur earn pus amp;fanics in vrina. Nam hie eft vl* ceratio vcficae amp;nbsp;Renum,amp; tunc cum trochifcis.de Olybano adminiftrctur.
Vrinas purgat.)@o pus vélfaniesgtcn^ poft Nephrefin» foHrnanliquoremvel fuccum ciustnmfen / fo purgieru.. IdemMenftruum etiam purgat, fi Menftruum bonum cum malo fuerit commixtum. Non autem refoluit,vc.hîc male pofitum eft.
Calores ftomachi.)@0lgt;O'S9'îage»hrennâ¬/liquor fccm'cu j Rprodeftcûfuccoplantaginis admtniftratus,amp;c.
In Cambuccç principio valet, fa bit @emdc^t gffdjttxlkrt vcl âiüUerwrcn/foa mana mt't ^euieren / bo^baa ca
lt;um farina ordei.Quoslibctauttumores explagis,aqua fg-niculi cum plantaginis fuGcofedat,
iÃCttfenibuSjïtftcn Icnfföï/fétlmana frequentergebt« eu mclifla,fo bc|aftta gfunOt unb frtfeh/ amp;nbsp;conferuat à putredi* ne. In iuuenibus aût vfurpari non debet.
''LiquorfoeniculiperRaimundum Lullium fic corrigttut^ Recipe fÅniculiJ.fs. Valerianae 5. j. Seminis Coriandn^ p ft. Fiat mixtura. Item eo vtitur Marfilius Ficinusinlibelio detriplici vita,quimulta de fÅniculi virtutibus tradit,quo« .circa amp;nbsp;ad ib8t^nno« vfqu e prouc(ftusâeft.'' Et fuitcgregius Medicus Marf. Ficinus, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DE
26$
IN Poëmata Macri.
'D b CED V LA
VIrtutes quas hîc de Accdula ponit,funt propriæ Barbæ louis amp;nbsp;Semperuiuæ. Nam Acedulaaliacfthcrba,dc qua inferiùs mulcain à lia herba,amp;c.
Nam altera Accdulacälidaeft, fedhîcdcfrigidatrada* tur amp;hHmidak:aagulataJamp;c. -,
QuicquidinPerficoigneprodeft,prodeftamp;in Herpcta ^mordace. Et fuccusfearbæ louis veiremperuiuæcum axun* gia cerui adminiftretur,tunc in vrrifque valet,amp; mitigat dolores,cùm Herpctx turn Pcriîci. Vcra aut additioeft,fi cum quot;^ffeumac^aff^wârçcmifceantur, amp;fic fuperporrantur,amp;c, oculi von gcfc^woUen wcrcn/ vel quæcunque in-'flatio pertotum corpus,hæcimpolita valet.^t fi magnafue^ ht inflatiOjCumCamphoramifeeatur amp;nbsp;fuperponatur.
Lacvirgineû cutncerufaamp;lithargyrioalbo amp;fuccofctn ;pcruiuæ,f4(tteC fajl in igné Perfico amp;nbsp;Herpeta,amp;c.
Vlcera Dit ntt tthf fetn'ö/vnö vmbfreOcnzvteft Heryfipela, âri his;prodcft,amp;in vleeribusî)te Mfercnncn.
iln podagra mitigatinü eft,fi podagra'fit ex caliditate. (ô â fo fîc mit einer C^ótte nnfoint/vnno mit einer ^tç: vefi în'e Jen/Pes,amp;Rafteta3lt;ottfeinb/vnO brennen/ foH mano ftatim 2(ïgt;mini(îrieren/cum albugine Quorum Contiinbiert fuccus femperuiuæ, vél cum bolo armeno,Xiicfjer gene^tvnô Vbcri« â gefc^iagen/bietveil eo 3îof t i|l vrtD ^i^'g/ie,
3in ^aupftveà aup ^ie / fo fie abreben vttîgt; XoUifiren/fbtt .liwno caoiti vberîegêtvt fi capitis dolor ad phrcnefintëdar,îe.
Indyfenteria coagulât materiam peccantem , fo |îe^namp;t îfedes : fed non eft vera cura.d.ccirco non tutus eftin dyïen«« teriaeiusVfiis»
Similiter èft in'Menftruo nbsp;nbsp;etiamroagulatquemadmO-
lt;lt;lum hîcjfed periculofum eft,madjt fteriles,amp;c.
Contra vermes foU mano nif^t brAWt^en / nifi fi ex frigore cxpellat,feditâinfrigidat inteitma,vt ftatim toffiones Sc co-lica fequantur*: quocirca non fuadeo vfum eius contra vermes.
Adocjjlos aquaBarbç louis cum piperlt;*mixtâVamp; ad S.vel lo.diesi^töerirtmiteinanber/fcotomiamadiniir?''*â'
â idö ..S.G.H ô L tat Para c el s i
Auiibiisx^xpreniis.^^Hoc ad akeram aceâulam attînctj, non ad Barbam louis,ôcc.
Barba louis bcpfffajî in vulnerîhus^.vnbOpptfÃrf fcirtri^ fcofîtas,amp;incarnat fr36luramoflîum,foman$ cumbolô Ar meno vhr amp;(« lt;t*mp(afînrt.
quot; TfE O R E
èuvKtfc(gt;/6aiaâ¬foà «tt4c^ â â â''''y
N On eftherbahumidajfedbenefrigidacürefolutionCi
Febrem non curat,quocirca hic criât. Sed in paro«* xyfmo.çalido febrili,.@afà tge||envo.n portulacacuiiroleo, (cfcbtamp;te/pi^infebrijfpdnon prodeft'jamp;c,
Ad ftomachum prodeftin æflate amp;nbsp;canicularibus. Etcft nutn'mentum poriùs quà m Medicina,amp;c.
Omne refolutu à ficco macfjt crfî fluxum fan guinis : Quo:» circa hîc errat, portulacatn fiftere fluxum fanguinisinquiés. Ncq; in dyfenteria,flüxu ventris, diari hÅâuc valet,amp;c.
5üf nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;vel tumorcm oculôrû,t,Q ntcbfà Ãotan/fed'
i|î ein0alatfrauttSed in æftatc geflen/fefe^f ben 5)nr|î/î)j «cr nidk ^uvtd c^/ie.»nb ift igt;(r (blcft ^^alat/îc.
Mollit ventrem cum falc.) Non omne refolutum laxat.
Semen portuiaeæ vfurpatur in doloribusmatricis, amp;poi« teft effe additio in trochifcis.de alkakcnge,amp;c.
Semperuiuacoagulat,portulacaminime, quocirca errat' hîcpefÃinè,lt;amp;c.
LCÃ.'
IN Laâuca eft virtus fomnifera, amp;nbsp;eft de fpeçieb. iufquia^^ mi,amp; habet infe vim anodynâ,luktet fafî.Et prodeft in Xigt; ftate jà ir ein ©nlatgefren/ifigu« m ber greifen ^tç/te.
Molhtaluum.)Quîaeftficcûrefplutum:fednon nificum olcoamp;falelaxat. Nullaaliaeft præparatio,quà m cumfale amp;nbsp;o!co gelfen Wie etn iSufât/idq; faftf/nte^twarm/K.
Semen ad Medicinam vlurpari potcft,fed non herba,nià inaquam verlîa. ÃS^iîjjaqualaôtucæ vxdpottuiacæ getrun^* jfen/f»ftfWP0er; .
Cum
IN Poe m at a Macri, 26z
Cum vinoâbibitur?) DcRadicediótumeft, in qua vis eft coHftriâiua,nâoritnfblûs,amp;c
Semen lae'tucæ multomagis copiofiùslac facit qüà m herba. Se'd feinen eius prægnancibus cumfale adminiftre;» tur,ï»4(j|Keö effen. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;' ⢠=gt; -î
âD E ^O,,S ,
ROfa frigid a eft,amp; no eft ficca,fed bumida co3gnla!;a,5lt;clt; Sacrum jgnem.t)on.curat.Item ftomachi dolores fcrgt; uidosnon curar,
Dolores capitis facit eius odor,vnnamp; entfcfj(4)ft/lgt;vWn fcitt jîarcF.
Aqua rofarum conftringit menftruum, fed non ferpper eft citxa periculym. , Aluum fifth,led ft-qihinrur tormina,tuf» amp;nmm(n/ic Bona collyriaadoculos exea fiunt,nU bft Stligeti â (efebetw.
ÃÃÃunötfeufp vel 55urcbfeiifp curatur, fednon perrofas, fed, permcl. Nam mel curat ein ftamp;hrbeîDîiinamp;tfïnlp.
.N Feriiores c.apitis rollit,icd non perfeólè,amp;c. e.^DÃofenóitftnKrtcriU^Utt/ nifi quod mit'gatiuû êftin vidï^ neribus. Oleû rofarum getruncf Crt/mollit aiuum,tvurm. iXofenffftg maximum inedicamen eft in tumoribus vulnegt; rum. Sed fer |fig îjl fcb«(öià : ^^nnî) ip Oioffenfffig beÃeir bannmianöercr/K. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;\
dolor denrium ex caliditate fcitt/ fo nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;î fed non
vehementem doloremdentium.
Rofapcr fe vftfrigida.: amp;omne frigidumeft humidumî iccircorofaeft frigida humidacoagulata. Etfîmenftruûex refoluto ficco nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;valet,præterea in nullo alio
morbo,amp;c.
/ T) E L I LJ I S.
BVIbùs eft radix Liliorû. ^tigCrtWlirbê fo fic gcBrüffc Wirb btca«|flt;r@cbcllet/vnö cum pipere ^ifdrC/»nb (Tonbi« cum oleo oliuæ^vnb nifo marin vbergeiegt/ in apoftematib®, raaximû eft mollificatiuû amp;nbsp;maturatiuum. @0 ce aber vorn îSranbt mer/fo fblt mana cum oleo vitellorum'ouorum, vd oleo denucibus ivarmvbcrkacn/aduftionesiuuat.
^7) if
268 Scholia Para cel si
â¡t ofcndt in aduftionibus vfurpari non dcbet,amp;c.
Folia Liliorum ad mollificandumprofunt, fcdpræterca non plures habent virtutes,amp;c.
Anthera liliorum,Ãgt;a6
tgt;aretn gefect/in morfibus venenatis.,
.Ã)ü^(WfÃlt;/-éentlt;nn)(^f/quod ex arena venir,iuuatoleum cum anthcris liliorum vBcrgcfdlbet^Sed fi non iuuaretjfignu eftpperfortâgignicalculum,.
Anthera liliorum cum mellc,varices amp;nbsp;ligamcnta corrii^ pta fanar,amp;præcifos neruos,amp;c.
Ad Rugas, addatur lï gill u m Salomonis,amp; flores fabarö,.
In Ragadiis vuluæ etiam Medicamen eft., Sed non adeo» vehemens,amp;c.,
®£ S ^TTRE
SArureia * menftiiiumamp;vnnantprouoeatamp;Embryo*quot; nem vel abortura expclln. Sed folùra in hiamp;. debetvfurrf-pari mulieribus , quæ funtinf ajo. annostrfapraiveiojo,,. annum in nulla debet vfurpari. Sed eius additio eft in vrina prouocanda,Ãa(amp; cantharid.^ontnnÃiCVri1/amp; cum aqua Saj: - tureiasbibatur. Ad menftruu adminiÃreturcum pillulisde laudano. Ad abortum cum Borace 9.j,mifceatur,amp; bibatur,,.
^DtefurunD furaupmcrffcn/ foUmane brauc^rncum Braf-fiovel fcolopendria in vino decodam, »nnb fn'ntftn/ fo.'»
Lethargus morbus eft apopledicus , fO(in(lâfuirvnuÃgt;fÃlCâ' fcblafft unb XoUipertîEr non eft phrenefis,nam quietior eft quà mphrenefts, quæfomniculofanon eft.Inlethargoigi-tur vinum Satureiæ fpö fur uni) für gebraucht werben i fo auffj« cntÃafttôvnb weret ben nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Additio fiat 3,fs.. Euphorbij ;!
gefîoflen/fiat fternutatorium, ^ur .^oe^envel per Menfem. femels nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;\
Omnia quseabortum,mcnftfuumamp;'vrinamprouoeätamp;' expenuntjfertilibus mulierib'us non debent vfurpari : naiHi fteriles rcddunr,yt eft hæc,amp; fauinajamp;c. -
Centaureaamp;Satureiaadæqualespartesinvinodecodai: amp;haufta,t«acbtbonam digeftionem,amp;c.
Thymus vel flos thymi ad venenu valde vfurpatur:5cthy musmélioreftquam rhymbra,amp;c» nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;D E.
IN Poëmata Macri. 269
T) E S A L I
SAluia maxiroas habet virtutes : fed præcipuæ hîc defidc^ raoturjamp;c.^à matt Satureiam braucht cura Cantharide bu^ad Mcnftruura,adabortum, fie etiara Saluiara,
Cura fucco Centaureæ prodeft crudis vulneribus Sc vc»-nenatis morfibuSe. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;r
InrefiridionefanguinisRec. Saluiæficcæ cura yfnea ca* ' pitisraortuorura velcranei,fuperfpargatur^ fo fltUtA ^SIutC*
In Ragadiis vuluæ nondura inueteratis, fi ad orificium gt;nbsp;vuluæfîatFomitonum,valeu nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;, nbsp;nbsp;.
Ad crines nigrandas valet,fi addanturcortices nucum,amp;-fîâtcapitcllum,amp;c,
âDE LIGVSTIC.O,
Ãübfîtrfd,.
ÃâN herbaélusamp;ftipitepluseft virtutis,quà ra in Radice' Lclus amp;nbsp;femine.
Storaachusinflatus,eftftomachusrcplctus; Omnis radix ad ftomaehum raclior eft quà ra eias herba velfemen, ficut etiam in Gà langa amp;nbsp;Ciduariis.
In morbis interioribus nihil valet,nifi in ftomacho ex re-pletione inflato.
Vrinam ciet, amp;nbsp;raeftrua prouocat, 8c abortum quoq; peb litjiccirco grauidis velfcrtilibus vfurparinô debet.Sedeius correâio eft cura Galanga ad partes æquales : 8c hæc diéU funt de Radice eius,.
Ad vrinam debet radix eius cum cryftallo calcinatoin » Vîho bibijtunc prouocat.
Succus liguftid cura calcinato cryftallo,pellit calculum album,amp;c..
Cùm in genere dicitur de venenatis morfibus,non inteli* ligendî funt Serpentum velBufonum morfus,fed folum^ modo Rabioforum canum,amp;c. â¢
Obferuandum autem,quôd infolà hyemeadminiftrari débet,ne per æftatem vermesin vlcenbusvelvulneribus per eius fuccum nafeantur. In Aeftateautcm cumlcmper# uiuæ fucco adrainiftrari debet,amp;c.
lt;7) H)
â¢'âS-CHÃLrVPARACEL^I
AuftritiiitT»,â^gVica.amp;Ãygn{lica, eiirflt;jcift.runtvirtutïs.
.lp yera Ãolica nó vaUât,fed in ï)â¬r'^(crniutteKuccus eius nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;J
Và îet.Sed nfeliusâtftfi ctini oreo''à 'nâ!^gdaiarû âf^êiâdhl'ciu^ fuccüsdccoéliis bihà tjauffô Warmtfo mane leben mdg/te, SOïtt ^Vt||er ÃSJîifè^ getnlncfettâ/vel cum feruidó vino vél ccreuifiajtewt^etOenftomachum wol/vnO (axterf jbn/fpetC^ Wa^üannil tfl. Poteft edam eius fernen quot^i fupradii^ds à -ddi jfed m^órvis efttn fucco amp;hcrba?' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.
Peptitavirtiiseft^ea,qüæ{)crtotum'corpÃS fpatfa eft j'amp;^
omniaberièdigefit.' Corpus igitufpepticum eft,foetïierà (llt; hngwolOtgenrt/memgefnnöei^emplex^att.
Suecus ligufticicum mclle decoófus, ad ingrediâennaadi» daturinThyriacam. Item fuccus de Oftritiovel Angelicaâ,^ tunceftantidpti^\contfa vehenurt?-A '1,'
Succus ex liguftico fo man Gummi arabicum Ãarinit {ûgt;
eiutert/fo wtröt er btef/vnö wirf ntf fc^tmlic^/vnD mag per an^
num webren :amp; valet contra vettenum,fi priùs fumatur.Scd mulieribusomnino non debet adhiberi.
it Inlderitia valde bonum eft. Item in puftülis prjecei^tt virtutera Fumiterræjamp;c. .boâ2 %L'
-lULO -. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â nr.-!
E O STRVTLO,
^^3^btgerierf woi» nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;quot;
igt;oiores lecorisfuntjo einerfür và für^ùrfîleïtJf/ fobfe'^ungatlwegöürït^/foIlnianOftrutiumin'ïÃcfrt
(egen vnö barab frfnef en.^tem fo Epar bejfftg punà iones Ãaf exfanguine,@ftdjtrt@ettfen/gefrunrfc abradiceOftritif/o VergeÃifa.Et in omnib.valet,qiecori défuntamp;nocifcrafunr.
In lóteritia cum fucco Centaureæ adminiftrari debet. '
Quièquidexringuitcaloreÿin Epate,amp; perfe calidû eft, vteftOftritiura,aduer{us ebrietatem eft. Item quicquid in ideritia valet,contra ebrietatem quoq; valet,amp;c.
SplenisdolofévocatSclyrofin,quod eft apoftema fple-nis,lt;m ^ertf er Q33erFen unter ben Otfppen,
Exradicc auté eius oleum debet deftillari amp;nbsp;inungi fuper apoftema Sclyroticum, fummum amp;nbsp;maximû eft mcdicameri
âS nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;in Sclyjî
injPoemaîa Macri. -271' în Sclyrofi^öd in omnibus apoftcmatibu^non maturis^ Sein rfufitic Mätycis amp;nbsp;inteftinorumjamp;jc Ãonfuraff:, enim,apo^ ftcmata,ne ad maturitatem* tranfeant. -âr.-x
Contra Lithiafin,id eft, verum Calculum album in orifi^ cio veficæ. Ad hoc valet Alkali fadhim gx cineribus Oftri* tij,amp; extradum cum alt;|ua liiâmbricorum :In tartarojpoag^-lacojiijrqgipne ^vehex, optipauro ncmçdiijm.ÃtÃ^pericn^ tiaeius cft'apud Minoritas i quibus didicit,Theqphr.amp;fi, Additio. Rec. alkali huius. 5.rs.femin^ Apij,'Nafturtijjlapi* dis lu'daici an.5.fs.fiatpuliuls.Dofis à Kift vfq; ad 5.iij.
Cantra tuflxm decoqui debet in ferolaCtis amp;nbsp;admmiftra^ ri débet per quotidianum vfum : amp;nbsp;prodeft iis Ãie04 Xp'Ãri^ fetttö ex accidente,äu^ @t0U^Z.^cw/amp; âfigul)s,amp;c.
( * ) 9.fs}X^rallorumf rabcorum'adminiftra^ä, prodeft orthopnoeicis. , nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;। nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,, nbsp;nbsp;§
Alcali eius in abortu expclledo vfurpari debetînam val-dè expelHt.Prouocat mehftruû quia vim habet deopilatïüâ.'
In Lepra vtinon debet,nam plus prouocat lepram quà ia qujdlanet, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.nc.,/ . nbsp;nbsp;nbsp;i:,.., nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;o . i
Puftula.)2((ö .hi(?Haferlp/fo fie eint tm3fttgc0c^f mag mans mtCwalfer Darm» gefottm ttxff^cn /eöer in Die laugen tl^«n/K.
In Alopiciavaleteius alkali in aqua diftblutum,i£gt;ttÃ'alö'gt; piciam noninueteratam hamifgencijt/cüf-ar, ;
Sternutamentum non eftjuih addäs heircborumiqui per ' (cfacitfternutare,amp;c. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;-nu nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â t
® £ CE S E f O t IÃ. ' ' '
vberibus curat. Teuton. ^g^Jlpfrant« Valetin Naóla,ideft,vlceribus vberum,amp;c. ''â^â*^cum melle decöquatur'amp;fuperponatur.
Dolores^laterüm lüntquî veniunt exhypochondriis :fed, folummodo. valet in morbis npn inueteratisjamp;e.
Cerefolium gttrôif net/pulHm|lrt/amp; eius puluis in ignem fparlus,^cb bit Olafen barUbtr/iuuat in Catarrho, nam extras hit Phlegma amp;nbsp;pjtuitam profert. â
{^ie ^egeurtcr falben fic^ mit eius fuccö,addita'axüngiaquot;^ ceruLfoffenrtfîftttiU. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;. h quot;;â
yioleiico aceto,)ldeft3acuto; nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;-'i, nbsp;nbsp;nbsp;'
â 272 Scholia Para cel si
Coiltralutnbricos debet cum vTnca entalica âdminiftra«â ri : fed mclius eft fi alkali de cercfolio vfurpes,amp;c.
Tineae proprièdicuntur^îp^/qui expediculis nafcuntur tn crinibus.
Parotidas an pellat velcuretj, experimentum nonefta«« pudme**^ â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;. 1
In dyfénteria vomicali,accipd fiiccum c^refolij cum acci# to gefrund'Ctt^wcÃrt öcnVomitnrn jfi poft prandiû bibas,amp;c. ^tem fp «ncf ju faà foçcf/fett man eius fuccum cum aceto vomitumTcprimit,amp;c.
In vertigine viletjbae man$ attffe ^awpc fcg/ober circum tempora hW/îfi , . .
â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;-'â¦bn'- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'»OJ; â â b
- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;E oATE l/E ICE: :
Teut; nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;I quot;
N On eft cibus Atriplex,nam nimium fÅtet quam vt co* medi poffit. Quocirca qualem hie defcribit,ego cfTe iudico Nafturtiumaquaticum, quod eafdem habet virtutes quashicdcAtripliceicEibit.
Apoftemata nonmaturata mollit. Clauis eftjfedncvn« â¢nag fedesÃaWnzbibaturin fero.laôlis : vel fuperpónatur ventri vel apoftemati,tunc mollit,amp;c.
Scabrum eftjfo OK^nnjmttfampt öcm5?aÃcl au^falk« WiU/indigitis,ïed fie vt non fiat expanaritio : Et eft genus ignis perfici-Sed tune fuccus atriplicis iau|f6^d|f(à vfurpari debetpfidigitümvelvnguem dolentem.ïJannn ^afteà auff 5.@twnï).
Atriplex cum Salepetræ amp;nbsp;mélleicontufum amp;nbsp;decoâura fimul,»nïgt; tvarm,»6crgelegt/.valet inmembris podagricis.
l(ftericis.)Hoc ad nx^cam Atriplicem pertinet, noft ad Nafturcium aquatièûî Quocirca permixn funt verfus,amp;jCa
DE CORINNE)RÃ.
HErba Coriandri Jumbricos pellit, fi cumoeta marina vel cum terra jfigillata adminiftretur in potu vel cibo ;
njhikeninTrefertquopatlo fumatur. f '
Conandrum tn î)û langenvnnb'^wa^cn/vfrffftH â
IN Poëmata Macri. 273
Cura aceto amp;nbsp;fupradiâis haufta,etiam valet contra Iurasâ bricos.
Vua pafTa, âÃBdnbcct'/ vel fi cum aceto coquatur amp;nbsp;vua pafiii,valet in hernia ventofa.
Spuma argcntijid eft,Lithargyrium : amp;nbsp;bona eft hxc eius defcriptio. Sed non debet fine camphora adminiftrari in igne pcrficojfo (efe^ete
Succuseius cum aceto amp;nbsp;alumine rOGho,îgt;(inntt genvnhvbcrgeftgf/valet in igne perficofoce cr|î anfuebt
3te»tt/fo ïâù QBimamp;cn gcfcbwcllcn/fon mane mit ^roöt fuc# cum Coriadri mtfcicrcn/vnh aöOtrcn bolura armenum, vbevss gefcbluÃcn/lfgt btc ©efcbt^ulfl.
In fcrophulisetiam valet.Etitt alien btWôfrt^(^fbCftt«Sed melius eft cum Camphora amp;nbsp;oleoRofaceo.
In febribus tertianis Q?e:ianber gcfiofien/amp;cum aceto nt^ f«ren/amp; ante paroxyfmum gcfrunftâcn/curatjfi fint adhuc récentes,amp;c.
Vertiginem facit, fo man$ fiin vnîJfVô Ãiiffin ftgt/Daô cc baraiijf
T)E J^STERTIO, SJvurtntvefey.
FErmetum cutn fucco Nafturtij mixtum, valet til ben flitsâ tenQMatern: fed melius eft,fiaddantur folia vngulæcasî â ballinæ,amp;c. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â
Furunculæ,f letne @eurle/bie bu tvafferen/ie.SOîan fob ium
.Ãjauptmcfjt btaueb««»
(So dolores dentium ab excrementis aurium fernen/fo man fuccumNafturtiiperaurem tnfunbtrt/mitigat doloré dentium. Similiter alkali de Nafturtio.
Animalia ventris.)Id cft, vermes.
In Quartanafebrifoll manNafturtiumfiirvnnb fur eOen vnb trtncFc/fo ^urirtocum tépore,ctiamfi fuerit inueterata.
Cum polline.)Id eft,5(acb^famen/id eft, femine lini de-coâ:um nafturtium,valet in Ciafi,amp;
Lichénas.)ld cft,ôte 5^üpff(e un 2(titlû?^btevon^urcbs: febleebtenin pueris femen/foU mano^ ben piiet isbrauebencum
2-74 S-CHOLIA PAâRACÃLSI
héte caprino,amp;c. fompf von^ÃinöUbfatcrn/K.
Pruritus capitis non cum Nafturtio debet vel poteft cup rari:namfummè ftigidadcbentefftj.qpæ pruritumcapitis tollanr,amp;c.
3»non multum.valet j Ctiamfi cum lade de.'^ colt;ium bihatur,amp;c» nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.j
© £ E R r c â
no ^lba.'5ïont ® elt;«n óenff enïgt; ftomrtufecïttSenff.
Nihil velbciùsiuuat ftomachum digerere quà m Eruca amp;Raphanusmaior.^mtgt;ÃUtiueÃcn/amp;prouocantviiP nam.Separat ftatim Erucajideofideftamp;ftomachoamp;vcficç;
Tuffimnon adimin
Lentigo îfîgcfûnamp;th'c^/'amp;adiroiin homihe non debet.
OfTa non confolidat :fed fi offa frada gcfcbt|fertfinb/vn9 fteinc in Der ^unhf « vel Medulla hgtn/ tunc valet crucajquia attradiuusn eft fernen. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â
Eruca amp;nbsp;Raphanâ maior ideo bona funt in veneno furrti* pto.quia ftatim feparant purum ab impuro ,amp;f ad inteftina; dirigunt,fed alioquin venena, non pellnnt^amp;c.
Semen Erucæ in aqua SifîiKtrt/fcd priùs bene dtgeftura^ amp;putrefaólumvtaquam dare poffit, ^trtttt nttOJïcffcr/Oue man Q;tfcn mit fcjjndîxt/«-.
O)îanfonfifb butten ve: Oenen Oingen/Oie baefleifc^baftît macl?tn (îeOen/qùalis cft Eruca quoq;.
Erucacalidiftima eft: Laâucaverô-frigida. lècirco fi adgt; daturciEruca21a(âuca,tunc fortificatur Erucæ vis amp;calor, Igiturfi firauladminiftreturjVenerem'eô veh'ementiùs pro^»^ uocac.Nam Laâuca per fe auget fpermajamp;t.
Egt;E t^p^eere:.
Opium âcftfuccuspapaueris, fo man Papaùer in 0â ÃJîilfà aii^mrft/vnO erteeiert fecundùm artem.Et valet contra venena,quia maximum eft arcanum jamp; ingrediens quoqi iiï-ânieriaGâm,amp;c.
Sioaenpapaueris tlwe^tWPf
* K - nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;NigcIIâ,v
quot;Tn Poëmata Macki. '2^5
Nigella adinini/Jmra ægroto;,fi dofniic'jbor.UTn eft^tyi fminus,morrisefthl!ugt;,amp;:c, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;; joj-:
rfwlrtiin 1'emtne papaucrts vturrtur,t/ufc(biglt;n
â¢fpetina ab/vnb »veröen vnfntcljtbar.
In rulfinuUuin eft mains medicamen.quftm papauer.Sed
â¢ftniiniùm vfiiTpcturdech^rgumparit,amp;c. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â
îlfthï^ig^Kranvtâ^flïwfratit ôerPapauer,rehâ;ts à lüs bcrgt; bis omnibus, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;gt;. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;y ,
t N Cepis vnaîôlummodô eft virtus.Ãcuiras Calis eft in^ce* -lpis,gcb(0^rt feci nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;crud urn ed^ituif.rNam fitanFum
Valccab extra,qui iwiipofteredam ab intra quoqi?
Sroiriacho prodeft,qniaomne quod Ce.r0pcnle|l in buty*^ TQjfacilèdigeriturjideo p^odeft ftomatho. Er ornnis cibns quidecoótus rft mit geruflcn ^âaiibelndn butyrQ,fanior eft .qiiam filine eoACoquatur, , nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'
InCaninis moi fibns eins proccffiis eft tali«,, vt ceptein fa,gmo cinei e,in nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i^lfc^cn.gebraten wer^/ünnö vberge#
fegt/valct. Er li hoc non value nr, vix almd valebir. Er is eft proeeftusTheophraûi_,amp;c.PonîJgt;iLe eftneum-xepe quemli^: -bercaninum morfum-pcr totiipoftecurari.QiiicqiudCihm â¢venenamrollitjintoiuinctiam idem curare potelhhtptrteft cum mclle quoq; in qura adhiberi,quod melius eft.
In ierpentum ino^ibus an valear, nefeio-,per me enitn expe.rrum nonduin eft,amp;c. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ue
3« bie â ^ö^ïê foil man ntc-^ta gte|}en/ pericultuftim'efl enim.
indoloiib dentiu quia Radix eft apericiu3,n0nihil valet, Qttmutcrcerc.,)i3o ein morbus narcoticustinanfaftf/o^â bxr Ciitteitt'^lib entfcbldlff/ prodeft ocperaimvino ardente adhibixum, velcum aceto,amp;c.
Menftruura pr0uocat,i?aj;bKmulieres frequenter come-dantger6(lcn'®ônen/!ed non adcomulrum ctiam valet.
^0 ein biedpofentrnefen Klotern auff/foll manalbumea Quorum coclum amp;nbsp;cum aceto gepoP'en/vberlegen. q ...Indoloribu^^dentium profunt, cepatnm luccus,vtcona aceto dccaquaturjVnbi3xn2lîunb,linitiîfbtw.'nfFen/«,'O'
..... nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;SÃÃ7) V
rjS , Scholia Para cel si
^ttnï)tf(ük/fo mane mitTucco ccparum fc^wencft be»' SJïmiöt/if. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â¢
In Dyfcnteria vcl potius Lienterià profiintcepaeaflate, ÃJarnaf^jcrfmtfcl^tcumoleooliuæjVnbaffoiMrm gctnmrfê.
In Hæmorrhoidibus prima eft medicina, îgt;|m(mcrudum cepe cum Hermodaftylis (ontunbirt/fo pe ntmen/wnb »ber^ tuc ceftant. Hæmorrhoidesaut funtbitgalöê2(ïgt;(l'n,
T) E âSrc LO SS A.
DEcoâacum melIe^fiatfyrupuSjfoCitrirt crbïtfcabiem vnî)0eür(c per totum corpus (parfum,fal enim cor# porismundac.
Gard ià capaflîô,amp;a6 ^cr^gcfpw/in hoc valet etiam,amp;c.
Nobilis eftherba,amp;additionenoneget:vtcunqi autem adminiftrerur, prodeft.
Cîafisj^üflTfWcÃe/fo ficex proprià caufa fommcn Æ amp;nbsp;noUâ exTartaro,fo bilfft Buglofla,barabgcOen vel Ãctriimfcn/K.
Flores eins in cófedlionc Anacardi mifdert vngcbraurt^t'*' bonam facit memoriam. /
Pro oculis,auribus,dentibus,pulmone, cardiaca paftiö^ ne,maximum eft medicamen,amp;c.
DE SIN^EIO.
Nüncfuperfedebo,amp;c», Sequitur
C L e:
C Aulern in vulneribus vfurpari, non eftin vfu,nara vul- -neranequaquäcurat, neq; nouaneq; vetufta,amp;c. Dos» lores auté mitigatin vulneribus, fi decoftum fuperponatur, â Décoda autem cum melle caulisycäcrumpurgat, amp;nbsp;pro^ hibet nerodere pergat :fed in totum non curat, Cancerla-uari non débet, quóenim magisâhumedatur,eo pciùs habet, Caulis autem folümmodó decoqui débet cum melle, vnbvbcrgeftÃtwerbfn/if. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â
In Podagraicalida nonnihilpofte non negauerim,pro;î pter Arcanum.' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,
@o.pusamp; finies per fyringa gebet/foH man caulem cum vino decodam tnnfftn geben/fo trtibte
Vrinam i
IN Poëmata Macri. 277
Vrinam prouocat, quiafuccofa èftz Etpcr fe multumhas^ betvrinæ.
lt;So cmer gepoflen Ãaff/bae nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â¬5(Kbt
poteà fuperponi caulis decoóta calida, fed non adeo mul# tumiuuat,amp;c. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.
Lac äuget in mammis,quod verum eft,
Quicquid menÃruum purgat,reÃringere aluum non pos» teftjfiam hæcduo funtcontraria. Caulis-autem menftrua purgar,ventrem autem nequaquam'reftringit.
Spien tumidum,)puritiesfplenis an tollat, nondum eft probatum.
Caulis cum borace $Utnn(f(n gcbctt/ iuuat mulieres ad depcllendum abortum. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;~ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.
in Hernia ventofa,maximumâeftmedieameh caulis, id liic tcftes vocat tumentes.. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.
In Vermibus nondum vidi probatum, quod per caulein exeant.
Cum Vnula cum brancafaitlt/expituita,tunc prodeft ci^ nis excauleadminiftratus: vel fi e_x eacapitellumfiat.
P ST
NVfquam melior eft quam ad comedendum. Radices ;
quæ nutrimenta funt, non multum habent in fe Remeiî dij,vtcftetiampaftinaca,amp;c. ,
InAfthmate caulis depaftinaca[ba$]Ãrautt/ non pcneper / diftillata amp;nbsp;bibita, valet,amp;c..
Vbifcorpionesfunt, foletpaftinaca cumlà âecontundi amp;ftatim fuperponi, foR^f$l»ic@cfcbwulp/K.
Tympanitam ex Matrice vocat ventris tumorem, fed in i Kac non valetpaftinaca,amp;c.
Vlteriks nonfcripÃrat Ofo-rinm.
17«
Theophrafti Paracellî
PRINCIPIORVM
.. â¬rft gapKd. â
al.
-de S E R-. PE N T lÿ B V S,
^rincipiumartis'^deSi m p l .
CIO Risers.
Sewetl Ber SfllttiecÃ*
8âttge ©oft nteff allein alle noturfft ^ur @petf vnb 2;raneF/ anef awflf«â entfalt bent Ã9?enfffxn erfrfaffen batt/fonbern allee/bj wns 5« ÿîtig/
{eben btence / vnnb öalfelbtg a(îe5 ;6urcl2 Rtn ©à tthefj 2înmâdjnji( ^/æoK/FiA-f,n)tewîgt;4Ȕra^nd2 ter otijop^ung verncihent.^o ^atf er niihn ntt allein-ta aiïeô fiefjtbarlkber vil begretffjtljer wci^ erfcbaffcn/fontân audj intê ÃtolTen natiirfte^en vnb vbernattirltcbc frÃfft c vnô \ irtutibus ibegabet/vn btcfelbigcnfo ^odjjntf feiner ^tnintrffjtiâgenM rafft (Tonftnntrt^'bj wir Bef gewif finB/vn feptgftïb ^(aub.en fcKeiv îgt;^ fo(c^8 btf (SnB Ber ^rtt aifo tnttiereiiBert bict'ben werbe,
^ae aber Ber CQ^ïenfclj f^ldje wentÃwctfl neef erîïnt/ t'jlviP fer fefbft fef ulB/b; wir fo-fcf)(a|fen\j/fe fanl/vn fo baîB igt;bcrbrup fig roerben/wafl wtrlcbinen vnb fiief en fetlen/bs wir beef nmp fen tfnn/ woUen trtr anberf ber ^atiir nt ifren krdfftcirgr.effc Malt;7,nali3 vnb MyTteria,erfahren vjib ftltbdt.
.5)an @eff batts Barttntb erfcfajftn /'vn jfnenTelef e jvrafft »nbS^itgenbf jugeci'gnet/ ntfft.bös fefefs verbetgen bfepte/ fonbern Bas esnicnigltef / alien Oîenfefen / ^a allen iTreatw* ren/tvas ba lebf4U.gii(iein erfcf tefen folk.
^teweilaber ber crÃfO}?enfcb '-.SBont felef es alles getvu|î/ r» bie57atiir tn if ré ^raftf velfonunli-cf aiicf »krnatm heb
deMyftenis Vermivm. 279
h'wg afanf: lt;So ifï fic^ jiiünwiinöern/tvk feUfjce ^fcbc^« vnlgt; {«ganzen / vnö fbnK etöffiKt ivoïbcn pp nti 4tcfder
^iafur.tSo wï|}cnîgt; erÃtolj ixinniff üicfcn Qiendjf/ ïgt;(ï6 Adam nacfj faner ÃXcnlc^tvfröung/ »oîOeni^^ânvnamp;^reel^ungî'e^ 0etgt;ott6 [©otteejtnt-étee^töer'5?âturvnerfabren getvefen/vjt üeren â¬5efcl?ôp|f ©ottee fern tviffen getragen / fonîâttn m ^i'infaU getmnöfet (»aff / mit Eua feinem ÃÃdèz tm para=^ öeiÃ.^lad} ïgt;ein aber 0off fie fn verfitcljitg (ie|fe/vnamp; tâ ©c^fart gen verftengf/ö^ fie ôae QBetb ^îürivipig niacbf/vnï» gleiclj aff? ïarjube^wang/b^ fiein 2lpffe( bi|fe/vn gleieb bem Adam auc^ barboteelfen / bietvcif bte @cf?(ang|bnen fo ^oefjvnb groÃe ^ufagtbet : quot;IBiewirbann lefentmtfrÃen'^-^Heb^ofeâ/bsbK tôeblang fpraefy^d*' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;wt|fen/ @wtf eo onlgt; ^ófeoz
jiamp;a 3(»rtofrbef gleieb,ben @ôtter«fetnzfo)§roon biefer^rnebt cifet: welcbeo nuÃnaucb ale balb gefcbabe.'ïBïetvol eo fieÃart geretvït/b^fieba6@eboft ©offeo vbergangenvnbgebrochen beffen: Barnin fie an^ betn parabetà »erlagt/ »n ber ©eblan^ gen boeb/inif bc^ Q^öeibeo ©a^men / neinhcb mit Chiifto ge^ trewet warbe/ber |br ben Ãopffiertretten folte.'-^llfo tà nii^n Agt; dam »nb Eua gelebf/»n tm ^ieebf b â?7atur Ãoeb erfafne« ivoii» beiv/ tvtlfbeo alko bie ©cblang aiià ©otteo »erbend^nwà einvrfacb/vnb gteicboto nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^arinnbnicbt aj;
»nbilltcb bie @fb(ang/»n fiirnenilieb bie *2^eiitkbüi ©eblan» Wuf^ gen/fogro|fe(»nbben »nerfabrncn»ng(eubIiebc)Pocentia5J, »nb gleiebfam »bernati'irltebc Virtutes noch tâlp benbeutfigenSTag.
^arnmb fo tóï|^nf/ b^ nicbf bte erfîe^eblà ng im parabei^ ÃOîacbt »nb Ãralft gebabf/auà fonberlieber »erbenef miÃ/»nb ©ebeiinnuà @offeo/Adam »nnbâEuä fo Ãoeb in bao ^iebf ber âÿîafur 511 feçen / »nb allee 07aturltcbe/ guftee »nb bofee/^ucr^ bennen gegeben : (»nbern aueb nach ber/alleanberefScblangf/ wie obÃebt/biÃju iJnb ber'5Belt/fo(ebegro|fe»nb bo^e Myde ria »on Statur »nb fonberliebfHi'TBillen ©ottee baben/»nb be# halfen. ^arauÃt»o(5u»ermutfeniii/ baenicbf »bnorfaebbie tgfblangcn noch beutfige Xagefo bobe»nbgroÃe Myfteria natiirlicb in ihnen haben: Qlacb nicbf oÃnorfafb /bae^ieerÃe @ünbf/{^all/»nb»bertret(ungbeéebptte©oU(o/bur(bbi6;
ifK
280 Liber Pnncîpiorum,fcu
iötewcü ©Ott bcv 2(llmec^tt3 bcv ©c^jÃngen tnebv/ l|ôl^lt;rc »nnîgt; gróffere My fteria,öann (on jl feinem «nöern SÃ^ier/ oDer IcbenDigen Creaturen ungeeignet viîgegeben/tn j^rer (^rfebbpp fungi^arnnib nit onbiUteb ber nbsp;nbsp;nbsp;eben burelj bie @eb(anlt;
gen befclje^en. ^ann ©ott wol wn^te/ bao bie ©eblang eben ibepbiefem ^«umwo^nete/benerj^rfo Ãoeb verbotten Ãatte» QBiewolicb julaffe/ b«o berXenflTet in fie gefeï? (offen/ »nnb bureb fiegerebt/ boeb lt;»ncb nicht oÃn vrfaeb getbon blt;*tt : weit er wo( wupte / bae pe in f hrem ^ieefet ber '57af nr von ©ott foboeb begabt war/gfeicbwie^^r: 5)agiengeog(eicbwie bao gemein ©priebwon (anttet/ba man (prifbt/©(eicb vnb gleich gefeUetfiebgern t 2((fo warbt baanclj ein©cfellfcbafftmitber lt;Scb(angert vnb bemXenffet woiben,
9tntgt;er gapttcl.
Ã^gange/bao bie@cb(angbemS9îlt;n(cben natürlich (ol^* cbebob^/ vnbgroOe©ebeimnu^ offenbaret im biecht ber '57at«r/aUeo gntteo vnb bofeo / vnb aller @imp(i(ien vnnb ©efchâJpfft« örigenfefjafft vermögen / auch gutteo vnnb böfeo juerfennengibt/ welchem f»« vbernatürlicbe Ãunfl vnnb bem vnerfabrnen vngfeublich ià : Seà gib ich euch ein fur^e gfeicbnufj von ber ^rÃen (Schlangen, ^a foOt fbr wiffen/bao nichtbie ©cblangburcb fbregutte'îBoif/ bwrchfbr (tebliche ^timm/ bureb Conftclladoncs, ober (onà auff SOîagifche weià ben ÃÃenfehen iu 5all gebracht: (Sonbern bureb ben 0?ià in^pffel» QBerebao(i?ffenber^rucljtnichtgefcheben/ (owe^â ten fie in bie @ünb nicht gefallen, darauf) ià gutt ^uermeÃ'en/ bao bie Schlang bem ^pffcl fbren (Effect vnb ElTenriam gleich Spiritualifcher weife eingepÃanoet / gleichfamfie 4abhcher weifein ganzer5îafiirvnnb SubÃan^ ba were. QBicwol ber ©infaltig fein bcnilgen hierin haben möchte/achteicb/b;nicht von nöthc fep/bj perliiffitr bie Sew ^uwerffeny ber QBctfe ver^ Ãebtmich ohn ^weiffcl wol:2lbcr in meinem leofen ^üchlm ber Myfterioi-uin,fo wirb ich nieht allein biefen -proceh volfot'nen^ lieber/fonbern vielanbereheriliche ©cheimniiffen mehr banblen. 5)arumb habe htemit (in genügen.
^ao
de Myftenîs Vermiv%. ssr îôvtet ffapitel/
®5(wo( nbsp;nbsp;me jm wtlfeit ^e^abt von ôicfem jn fcfjrefamp;t/
auc^ m feirtê meiner ^ûeljlin angevûrf: 3lc^flt; icl^ boe^ von ^oÃen nót§en fep/nû «Rein Medicin am,fon* lgt;ern4(leanamp;cre^dnfïe vnnö (bc^et'mnuffen Oa'Jïaenr/ vo» netvemju pflanzen, ^tetvetï jîe hoef? aögemac^ tn vcrijeffen/ |ei( fommen/ vnnb von Oen vnnerfldnöigen veracht/ vnnïgt; (e|ïerttt)eröert:â^c(c^eo tclj gfeic^ einer ©trajfachte/ öieiveH wan bic Ão^en Myfteria vnnö @aaben ©otteo/nichtfiir 65a«* ben @otclt;0 erfennef/ tvirö 65ott vernrfacht/ folc^eô tvieocrinn lt;nift vnfern ^erpenju reiffen/ vnb anbern ju geben/ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;vil
I»ergfeifhen»te(me^r/fitr65aaben@ottco iiterfennen/ vnnö wit Oanrfbarfeit anjunetntnen.
^ietvetïvrttchnii^nfilrmt ch genommen von ber ©chfan* gen ju traetteren/fo gebdrt fich 4itch TOeiter Oaruon {« fcbretbj/ nemticb '^lt;^0 ^itpbarfett burcb bte thetf Oer ©c^tangen au^ge* tic^t vnö jn wegen gebracht t|l woiöën. @0 tvt^enö erfïhcb vó j^rLingua,n)tetv»nOcrbar(ich fie jlch in,(trerPotentia erjeigf vrtnö fehen §att (affen, iöa^in ifïo fommen / Oao f^ren viel ha* beno bep (ïefj getragen/für ein fonOerlicfjo .^eplthnmb / nein* ïifh für ïöaa^en/für alle fiehtbaren vnO vnficfjtbaren ÃeinO/ ^att f^nenauch offtermahfo viel ©lücfo vnnO @iego verli* Ãen/nic^t allein im Ãampff vnnO ©treit/fonhern «iiclj in vi(i nnb(rnfacii(n/in(^rbannjafas(n,
2l(fo ^aben aiidj Oie ^nler vnO Ruferin ihr ^ulfdjafft ju* wegenbracht/tvietvoleo lächerlich|ii eriehlen :2liich nicht Oa* rtimb/öaomanfichOeffengebrauche/ fonOern Oaomantviffc vnO fehe/ wie wunOerbarlich öieÃrafft Oer 07atiir erfcheinf. ^iewol [auch] Oer 65laub inOiefemvnO anOern Oergleichen etwao giebt/vnö nimbt/nach Oem eo Oann gebraucht n?ir0.2l(fö Ãaben auch etlicheOiefentheil einem SÃïenfchenauff fein bloffe$ JfjerçgebiinOen / Oer ein innerliche ^IpoÃembep Oem .gerijen; .^atteo Oao 65ifft ohnerOffnung Oer S^antt folcher maffen / Oaomanöao ©ifft tropffenweife Oaran hau* genfahe / welche man allweg abwifchet/ vnnO wieOerumbv* berlegt/fo lang bi^ fein tropff mehr erfcljeine: ©0 ware alo Oafl Oer patient genefen,
^7)
'»2 Liber PnncipioiurÃKfeu
2((fo atîcb jugUitfjerîveife mrt igt;«r nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ifigt;'
wi( Dann ananamp;mn oîtÃen Dafiion tnefDnng get^on wirDt: 3inein Daà Dù ^rett (cbcnDtg gcftJiOct tvcrbc / Dureb Den ^opfF â¢nttewem»nnD Daran an Den 4nflFt ge^encFt/ bt^ fie gan$ Dftrî wtrDt:©arnac^auffj vbergebunDen in einem lt;£epnen=
/ Ãattaïteô ©ifjrtau^ Dem Patienten tnficbgelegen. ^Bicwo( gar wenigen mit (oirfjer Grotten allein ge^olflkn war«^ De à 5)a6 abermuf? befefjel^en nae^ anfeçen Dej; patiënten/ vnD feines ©ebre|îen/fo fang/bi^ fein Ãrott mel^r au|fgefc^wi(tt / ©Der gnJOer wirDt/fb ijî Das @ifft gar ^erau^/ »nD Der patient geniest. ^lie^taberDaa Die^juverwerffen/ vnnD nic^t^uge? Draucfjen fep/Diewal Das alfo abfefjennHiebe X(ner feinDt / Dalt; rm'nfie^ Diegann^^atnr De^ îOîenhben entfett / fo fie infbrent â feben Dem ^cnfcljen nabenDt f ommen : ©onDern man foli fiefürgro||eMylteria Derÿîatur in Medicina Ãiaben. 'â^nnD -wolf e ©obt/meins tbeils/ Daf; fdr alle Attraótiua,Maturatiua) ' »nD Corrofiua im brauch were/ fo wurDe man viel me|r bepm^ 4ebener^a(ten/DanHbip§erbefcbel^en.,
©(le? gapiteU
nif^t minDer/ esiÃnoebvielgrblTer Ding^u^' ^wegen braebtonnDaupgeriebt woiDen/ mit Diefem ^^vi^vnnD @{ieD Der@vb(angen/wie obgemelDt/wclcbes
Ung juer^e^len/vnDef wann Demiefer^u verDrüffig wurDCi ^tberDaicbfcbreiben werDeoonDen SOîagifcben^ephgti^imv men/wirbt man nicijt allein von Diefem / fonbern vonetliebe«gt; groffen vbernafürlicljen Dingen vnnD .^rdfffen/vberlïiiffig Ãm Den/wie vielerlei? Jpe^ligt^nmb gehabt Die 'Riffen / Die fie herbs' «en getragen / Die gleicljfam vbernattirliebe J^riiffte vnnD Xusâ genbt erzeigt: ^7iebt allein grslfe framf fteiten/vnD gebre|Ãen/Da'; igt;îc ^atnr ber rben an ver^agt/vertriben »n.lt;^mirt h^iben.^ltf fo groà ware bie itgt;irdun^
gen folcbe mac^t erieigten: -2ltief? ben CVie nfeben wnnDefbarlie^ DefefjiUten/ votallerfe^'ïBaalfen/'â vm allen jbrentFeinDqi/ «nelj viel â¬5l«ef vnnb üigiamp;nenjiegeben/welcbes hiy « fang/ oneb vnméglicb.aHes iiier^eljl#n'ipjXgt;ann«ba batt-man gîfnn? Den SJ3btter/ Charaâiçrlt;t§ vnb:Si^üla,t§ei^Mi/Agt;jiinD fel^amè KmnDerbarlicf2Ã, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fp ge ôufpQjkwiamgt;,Yjirg)nis
' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'r-: nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â ' g^fehriCÃ^^
jJe Myfteriis VîERMivM. 28^
gefcbvCcbftt vnbÃcmaMcf : nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;au^^ettitt gf^vablt;tt/vjiö
fiVnciiîhcfj aiï^ Gamahy ,-«1^ audj auff vnnï» tovv ^hpr/tttunöcrbrtr(icbcÃcga(f/vottC)?cn|cb«f'vnrtö2^fttevcn/ »nnb incirtf^erfc^ '^îbfnuffen/ gcfdjiiiftot wb nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tvoi/
ïsfrt / OicOa iiroffe vbernuturhfb^ Kmiftctn jlftvcntvirtfungcn crjctgtm : 'ïÃtf man tiocfj ef h c ï?et§lt;t(6 baruon gcfcfjvühn prti» tCt/a($voiltPtolomæo,Hcrmo.genc, Balenio^Virgilio, AU berto Magno,amp;c.®Ktv«ïrtbcr^(c^crbcttlt;infftt2lutomâ®u^ cher/»oîÃanamp;cn / »nbfo^rotifam vonbmlïcrcinont# fcbcn (ro:nimplt;frtwo2blt;n/fo tft ftcij ntcbt^ar baranjiU^ifîen/ inan tviÃe co bannendeparteren/ben ^ern j« bc^atu«/»nnb bte ©prwer §trt 5« febjimn»
ffapi'fd.
â ^^^3(rttsnb tvitttc^cudj aneà ntrbf j|ar bar^ii bwiefen Ãa* â^^^bm/bao nbsp;nbsp;Æ Â§m gfanb-en/vnnb cn cà bepe« gebraneÃen
fb(knb/|^onbf rn frcÃvt weincô jeben wtllvn vn gcfaQcn. aBkwoI Virgilio vnb AlbertoineÃr bann anbfvn feenbenfftt ghiubenâtp : @0 Ãà bcn ficbocà bao b(|llt;;/lt;b fie gnvnfl/jil bc# rffÃreiben onbedaffen /âvnnb/Ãncn folcÃo bcÃaltcn/mitfÃncrt ⢠gen @rabö«fübrâ¬, ^DerÃalbcn ntcfjto beffero tneÃr voibanbett â¢von folcÃer vbà naCurîteÃer5tunjî/ bannwao Techcïlusbe* feÃn'eben: ^ieivol ber iventgfîefÃeif feinro^fÃrcîb.?$vo:ban* ben : 2(ikà bep benen,/fo eo'Ãabcn/nweracÃtlingligt/ btelveil er ein ^ub getnefen : ^jlancÃein grolfer CVïnperin vnnb etn rechter tâiatnrfwnbiger gew'efen. ©clcfjo abcralfea »nnb bergfeûÃen/bep ben vnerfabrnen/ vniKijîiInbigen/mcÃC erfi'bieffenwoU/bariimbber ÃocÃflenÃitnfîMagica »nb Ga* balia oergelfen/vnnbin vcraeÃfiing foininen iÃ/bei; bennner* fafnnen lafen @op^tÃe« : ^aben nïfÃt betraeÃt/ bao ©off ber ^flmaeÃftg fcinein'^blcf/nenKtcÃ'ben^frnelifen/ntfÃic geoflTenbar et Ãaft un ^teeÃt ber ^atinybann-nacÃber $ett GÃri* JH bt^Ãer befèÃeÃen. iÃietvbl wir in Theologia affe natitr (icfye vnnb »bernafftrlicbe Ãâûnjï begrijfen Ãaben/vnnb barank fefjr* iwrt vnnb erfahren mógen / weicÃeo aber bem ©infeftigert verbolgen / vnnb ^n Ãoeb verjUnbig ijî : â @0 ij? mir aucà obnmógücb / einem /eben groben ©fel / wie einem jimgeftâ Ãinbf/ ba^'SVlup w ^aul Ãinein^n preieÃen* nbsp;nbsp;nbsp;â
^7) V
Eiber Prindpiorum,(eu
(tcfèjint |f «ntger aiijfinertfiing ^um offt crnwÃI/Salomo^ ncm,fctc prop^cUR/vtwö îâ7(ivcXc|îaiiKnt: 0engt;iU|?u «Ãtt ^tt)elt;dtgt;efe«nctttnäOcn/ baô bannnöcr »bf r after âïöcft ^veu^f Ãuwb/vcrboîgen figt.
^uÃttaber/bae tdj mc^twon meinem furnciUen fomme/»on ber ©efjfanÃen »veitber |u ibanbf en/fo wif|enlgt;/b5 in /hrer ^a«t ober Q3afg/aut^lt;jrojTe Ãräfft verbergen i(î/mc^t allein in gar fffmelfer^epiiingin'^Bunben/fo Ãegepüfuert/ vnnbinbie ÃBunbengeÃremei ifl mmbe« : ©onbernee ^abeneanc^ gt;()r mcivmbbenbielfen^lrm getragen/ barinn fie bae ^aa^fen gefûbrt/Ãaben bamit glöcFfielj in alfnn ©frei« »n Ãampff ge^ fieget.^abin i|î6 anefj foffien/bj bic ©c^wangern gebärenbeoâ 5raii?en/fo in Ãinbtenöt^en gelegen/ Ãabene tgt;mb ben ^alà olt;i ber leib getragen/ Ãatt ihnen anclj febnellen ©ieg infofehem ^ampif »erliefen. î)ab aber ein jeber^îSalg cberSchfangetv ^ut folche Ãrafft ^abe/ i(î nicht : ©onbernallein biefè/ fo bie; ©cljlangen fefbii abÃreijfen/vnb fallen la|fen/n?ie ein ^ir$ fei#-ju-^dtner.^e^gfeiefjen folt ihr auch miifendc Lingua,bae nil; âein jetxfplckc Ãrafftbabe/fonbern bie allein/feben
lebenbig genommen werben.
?)a«î ©ecbà Sapttd.
lt;»ber bae ich ^n bem (f nb fotMe vnb mit b^chlaR* bcfchlieOe : nbsp;nbsp;nbsp;mercFfb festlich/ baà bj ©ehfan?
dfnfehmal$/vn auch bas Jleifch/ein^roOe i^uration in ; fich Ãalf/nicht allein in frifchen QBunben/ fonbern auch in all? »ergifften ^Ãilfen/in O|fnen©chdben : 2lnch vid ^nb mehr haben/vn befonberlich ein gro|ft Slrçnei) im lîleiTi^/ i^/vnb lt;in nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;©cheimnnÃ/foihr ^nvot ber ÃepflTnnb ber.
©ehwanç wirbt abgehawen/ vnnb hingewotffen/ »nnb jult;: vot ihr ber,©chweià wirbt auÃgetrieben / welches bann ihi' â¬5ifft ià : Q^elches ich hie [nur alles] anff bas für^eà anieig/ bann ich anberÃwa/wie gemelbf/ barupn werbe fchreiben / balt;! rninb habe hie ein benugen.
Olnhn aber auch etwas ju mclben von ben^onfeeratom / fov benhanbelvnrecht verÃanben/ vnnb bie ©chlang vnnb'b7a« ter ^bnfecriert vnnb gebannt haben / welches alles wiebet. ^ottvnnb wieberbicÃnr iÃ. QBiewegt;ibie;
©ch langen
de Myfteriis V e R m i v m. 285 î^emûh'g vnU^c^ojfamgc« «wfjjt haben : fo fod lt;e Ooc^ nit ffin/auc^ nïc^t part ^abcn.ÿu gktdjcrtvftfcttâKauc^ Superftitiones, vnnO Slbgôttercç/nie« manîgt;t fofien fra«cf obergefunb wae^en/bteweU wire mit re^^ tem ©faubenaup ber^aturvermôgen/foUemvirbjanbervn^ beriaffett.@oipboc^auc^nitminber/C6 feinb ettiie^e âÃÃóïti^' ter/fo fie vber eine ©cfjfangen ^efpïoe^è merbetvganç piH »ntgt; â gehoîfam fmb.@o feinb aueb etiic^c Pracferuatiua, wer fie niu çet vnb brauefjt/fÃnen fein ©c^iang ober anber »ergifft X^ier ⢠»erïeçet/beren oie( feinb/wie an anbern onen gemeibet wirbt, QBiewoieomitbiefer ©c^iang/baruonwir^ie Xraetiern/nit »iei foîg »nb nobt barff Ãaben. 5)ann fie von ^at«r bie bepe» inffirem ©efcbiec^t feinb. 2iber mit anbern ©cbo^feb langen/ @ternfcfj(artgen/5)urpfcb(angen/@irenfeb(angen/ poper* fcblangen/ Q^roeobilt/ ©alamanber/vnnb^Ãafilifcfen/biealU-»nberbao ©efcbiec^t ber^c^langen ju rechnen feinb/ba begt; barflr eo garwolfttrfebung:bannpegarf(^neli vnbfrdftigin* fbvûît^iPt/vnbbemtOîenfcbengar neibig vnnb wiberwertig feinb.^iewol berfelben wenig in Xentfeben ^anben gefnnben/ foipobocb von nóhten bie jumelben/bamit man ficb bepobap baruo: wiffejubewarea. ©arauff weipicb fein belfere vnb ge* Wiffere Praeferuatiuam, bann Camphora in oleo Petroleo, oberOleo de (S.) Quirino foiuiert/fo vieieo fan/vnb bannbic .Ãiiinb vnnb nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;anber^wo/ba bie .^aut blopip/mit bc«j
prieben/fo magpu ficfjerlicb nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;mitfbntnbanbtcti
vnb vmbgebtn. Wieweit aber bife SÃîebiein vnb Præferuatiua wiber bie aller granfampen vnnb erfcbrorfli^pen QBürm/alo «emlicbbieöebv^febian^fo von fernem auflTein îSXenfcben febieffen/auebbie 4inbw«rm vnnb Crocodili, fo bie Xobten »rt aaebgarfreffen vnb verfebiingen/aneb Bafilifcus, enfeben mit feinem ©efiebt vnb ^tnbhcf tobtet/ nicht ttfcbielfen wónen : à )ahaben ettlicbf/fo «« biefen ©egenen wobnet/bep peb getragen Gamahy,barauff ein OJîenfcb gegrev» ben/ber ein ©eblangen vnf er feinem iinefen i^uphat/vnbbar:» auff peBenb/gleicbbep bem^auptibao ipbep fbnenanebbaft hocbp örxpenmentvnbpræferuatiffgewefen. *î3on folebem vnb berglei^en febreiben/h^tt Techellus bao bep getban/ weitt vber aSeanbere Autores vnb ©(ribenten.2lber fofebeo ià ?^7) in
'286 L'i B E R pTincipioriim ;fcu
»0« ÃCM (opn ^cpÃïfîcrt »«töfvgetrucïf/ vnnlgt; fem gemefttm ^ann endogen nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;pkofcfbe bfMhcn/vnDan^
öcr^appcntvcrcf öHnïgt;opinionesan amp;kÃatt gegeben:/;)abfrt lt;i(fo/br eigene lt;2Ãrgefuc^t/weîe^e3bocfj jw befUgen tfï.
fbiï inan fÃm aberthun ? Q^âe tg iejebon gefefjeften/man mu^ fw gfeiefj bent (Ã5ct'te^{ ©ottee befei^fen.
Jöantttteb aber bent cnïgt; metnea {^ürnemene fotïie/aebfie tefybaô ntéfvf ven ntJÃten fepe tveitter von fofeïjent ju febretben, 3lber tn bein ^tte^ftn/ba icbS^raettere von ben îOîagtfebett ^epügfbuttten/tvtrbt le^ tveitter baruon banbîen/vnnb artJî ber vief fefpant btng erje^fen/barunrb bab bte ein benügen.2l(fo will if^^tenttt bte Xraetat von ber @eb(angc bcfebfoÃ'ett ^ab{» ^ae? ©ttbfitbt göptfcl.
â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ntinber/baö nte^t afktn in ber ©ebfangen/fott^
^^bereb fetnb ber abfebeHftefjen vnb veraebOicfjen Xbfes noch nte^t/barab ficlj biegani^ ?gt;7af iir beft 5,)îenfeben eânt* fe^t/fo bafb er nü§r f§r anffcbfig tvirbt/vnnb boelj aiteb groffc Myfteriatn ihnen baben.^annfe^enb an bte .^retfen/wievor tnt brieten Capitef gentefbet/tvie greffe hitfff b^te fte bewtefen/ tn pegi(enp/tn nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^?^tp / fo fie affo bürt tg barauff
gebonben wotbett!* febneUtgfieh fic bao ©igt heraitg tngefjgejogen/vnbntanchenbeint -icben erhaften/baran an^ bere^r^nephetten verjagen tnügenf ;öe^g(etcben hüben tvte bfftmaf«gefe|en/bao Morphea fernen vnnb fchón vengntnö au^inttgchetfttgtvotben/fo fie (ebenbig in -Cd gefotten. bi^ |u ihrem tobt/vnb mit bem -Oef Morphea gefafbet vnnb fehmiert/vnbviefanberevnheifbare @th(ibenmit geheift tvot«? ben ; tvefebeo aUeo bie vermeinten 2(rpf für ein 5âabel haften/ iefj ,4jberfür ein grop ©eheimnu^.
^Ãe^gfeiehen auch von-ëpinnen affo juvergehentg. niebtaufh einfeheiipfiehhä^ficboXhierf wie grop igaberfhr STitgenbe/wiber bie fangwirigen vnb tdgfiehen ^teber/fo fie ber SOâîenfcb'Ohrt wigenb in einer 57iipfebafen verghfogen bep ficb tregt/bi^ an vierbten tag.
äffo auch wigenb von bem CDîbfbwurm/bao ig/CDîoffb ober ©afamanber/wieuifhabenbie^ffehimigenauff ibneverfnebt/ big fi( auÃ)bm erfunben haben/giu ©ofb vnb ein Xinetiir jn
' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;macben
de Myfteriis V e k m i v m; 287 mâi^Crt/au|f îgt;K îÃîlt;6Ucn. âîBicwot er tn Medicina nte nu$ ^/|otÃcröod}(gt;odj4u(obert vm£gt;öcr nuijbarfcit tviUen/fo îgt;tc ^(f^ùw|îe»au^,Binelt;rfunôcn Ãaben/wù gnnelôt: ^bergas fp:^(tcfjâ¬rt Oaittît vinbjugc^crt bann fie ^abcnini^nert lt;ûî. fcbnciï frcifttà @ijft/ôaruwbfîc^wo( für|uflt;^lt;rt ijl/b^e. iMinit mc^te vbd^bfgcgncn mége.
2)fle? Siebte ffapitel. â¢
â¬figt;tvlt;re awdj weitter i« reben/nadj Dem wir bu M^fû^cn ^|abfdjctt)Ucb^n/ja nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^èçùr vonenbctÃâben/
^'â'wollen wir nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ctHicbc vtt«cbtflt;ïwe/gar gemet*
nc 'Xbùrün tS^erhoffe /man werbe mireme^t verar^en/abejt ©andeifpiei redjnen/wre bannje vnb fe ber vermeinten ^r$fen braiicbgeweftn/ba^ fTeadeebae/wae geringe Simplicia wais ren/vni) feinen febein ober anfe^en fetten/waren t(iifitUcf)/fa ettwannvmb fonfljubefotïïett/baonut^te adee nic^t gelten/ »nb von jbnen verae^t/verwoiffen/onb Ãinber bie Xhitr gefegt; werben : i^aben nit betrachtet/ bj ©ott ber 2(lfmecht»g nichts »ergebiich befchaffen hatt/fpnber einiebiichb ©efchöpff mit fpnberlichenXiigenben begabet/nach feinem ©iJttiichen wi(^ Jenvnbwofgefaden.
iÃao wir aber fedchb wenig wiffenvnb erfennen/baÃ'nb wir feibo fchufbigan/bae wir fo fchia^erig/ fo faul/ fo vngieubig/ viib fo verbrulfig finb j« fnehen ih ber ^ïafur : vnb fo vno fchoft «inanbererfneht/vnnb fich hà rtvhb vieilhin vnb wiberbemw» ^ief/bi^ er bie höben ©aaben ©otteo vnb bie ^irebnngen bet ^atnrerftnbet/vnbnachmaJo vrto auch gern juwiffenvnb rrfennengebe : ^ofeinb wir fo verberbt/bao wirs ni^t adein mitvnbancFbarfeitannemmcn/fonberaiKh barjiUejlern/ver* fpotten onb oerlpcheiu Qpoitbann foicheo nircinem gerechten ^r$t/bcre6 »ftitâtreiiwen rndnef/Wehethuenv *5[Boff bann bi^ fee mich auch'nichtfidrer jn fchreiben (wÃà ftenf â^Ãiewof iclÿ mtch ve: auch vntereucherjehiet bnb/ fo bin ich boch ewer@u^ eher vnb -^mber; ^eb bette anch gern-ade meineJftûnfï auffe einfaitigfi befchrteben / vnnb euche gleich wie einem /Ungen âtinbôao$3îii)^h*nemnnBiêDîautglt;tîsâicheh :-2tber cwer©hf^ getn vnb ©r^nrini^ hà t-m'ieh abaehnlten/bao)|r bao -(ob éneh** ftit^:^nm.eÃegb,/ uÃnb feinem aftbem'/ barnon hab^ê
2M Liber Principionim,fêu
iÃanimb (b fcmö |Ãr mener funfl ntc^e werbt ^iewol fclj («ffe/bae j^re Ãod? note urflTttg weren/fo j^r redjte 2(reet feibf/ »nb bte «étebe bem ^eebÃen beweifen wotten. Siùwetl fÃr aber lt;werer@etfel'57u$/vnbewcrer OBeiberÃue^en vnb Ãapen/ me^r baft ber Ãrantf?^?«^ betrachtet/fo fóftt nbsp;nbsp;^(ctd? genu^
tgt;lt;»rjtt/3lt;* nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ich/ba6 -éob mit^ tch euch venehen. ^tc^
wol ihr mich beffhulbeÃcrt/^^chrebe euch «»eht^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nach/bj
hatt j(tft feinen befcheib.3(ber barau^ ig gut ju erwegen/bao ihr rechte @ecf e( 2trçet feibt.Saff ihr f önnet ewero @ecf do f rftd^ heitbaf?hlt;den/bannaKe ieibofranefheitten/barumbfo fbnnt ihr wo! fchóne genfer bawen Ia|fen/gu(bine 3îing/@ammat »nb ©epöen an tragt^hr h^*^^ «wr viel »erargt/onb »bet au^* gelegt meinen geringen 3îeichthumb/»nb fchtechte Ãteibun^ foieh gehabt »nb getragen habe: ^etteidgt; mir alte mein@ach fo wot taffen beja(en/»nnb bem @ett getodt »nb gericht/»nnb meiHCOtëedetonunmehr bann ber^ranefen nu^betrachtet/ gtetch wie ihr/woU reicher fein bann ewer feiner. âïCiewotich chne bao reicher bin/bann ihr/»rfach : 3^^ einbepdnbiger @ult;t bann ih v/nem (ich bieÃunfl »jl mein @utt/»nnb DteichthHtn/bafteo fanmiro fein5gt;ieb fleten/fdn ^ewr/'ÃBaf# fer/ober Dveuber nefÃen : SSiîatt nemme mir baft iuuo: ben ^eib/ fo wirbt ihn hoch bieitunfl nit/baft fie ijl in mir »erbetgen »nb lt;in»nbegreiff(icho bing/berhatben geheto mit mir bahin/wie ber^inb.öeheteinfoüicho ©utt habicb/wdeheo »bertrifft .^auà »nb .^gt;oif/Ãteioer/@ett/lt;Sitber »nb @otb/»nb alt ewer vermógen : S)ann bao ijt beflenbig. -Ob ich fd?on bao ©t(t mit gutten ©efetlen »erthumte / fo ijl hoch meinem .^auptgutt nichtoabgangen/bannbie Ãunjl ijl mein.^auptgutt/bie»«'* la^t mich mit nbsp;nbsp;t«e hft(|f nimmermehr/ba fchnteef et an,
©rtO îîcwnbt ffapUcl.
gvy^tch bem ich nuh für mich genoinen/»en cttKchen ®imlt; ü|!,^pticien/»nb fftrnemtich »on Xhieren/»nb ihren jugeho« rigen Ãranrfhdten ju hanbten/ beren alte ^riiet »ot mit nie gebucht haben : 3eh glaube au ch/eo fep ihnen »nbefannt ge* wefen : âiünb.ob eo ihnen fchon befannt/fo haben fte eo »eracht/ »nnb nichte baruen gehatten/atfo ifl bi^ auch in »crachtung fommen/»nb »ergeffen wotben, Qo wiffenb erfltich von ben alter
de Myftcriis V e r m i v m. 2S9 aHer nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;vnnO gemanepcn Ã^rbiPilrmcn/Die man 3îf^
genwArm nennet/bùwdl fie vorn Oîegen herfur fnecfjenan^ öerÃ^röen : Q3?er fcÃe pebatfär an/baj; fie ein foHc^e gvofte î£ngenamp;t»nnîgt; Myfterium tn /^nen ^etten/für aUe^efc^fec^t öer QBûnnen/îtt DeoSOïenfeben -£eib sâ fonberhe^ aber für ein Morbum,vnövn(eic»(tcbenffbmer$e/foficb'tneincm Ringer/ ober3e^enerjetgt/baranamp;er5}?enffbcttman2^agvnö^act!t/ nnbfonDerhcbbte'yîacbf/wûtfet vnb groÃen fcbmer§en§at(/ »nö vermeint ntebtanbere/bann ermdffe von (Sinnen font* inen, ©ae haben bie2((ten ben Tîagenben ^^tirnt gebctflen/ »nb nicht obn vrfach : bann fie tvol tvuÃten/bao biefèr Morbus mit einem Oburmmn^f vertriben vnbgebei(ettveröen:$önnb tviffet feinen proeep in bergefîaft. .^7efnct einen Oîcgenwitrm/ wie gemèibt/gro^ ober fletn/ nach anfehen ber perfon vnb bro fehmerbeno. ©ann ijl ber£Oîenfch a(t/vnnb ber fchmerb grop/ mu^ auch ^er ^iirm bepo grd|ferfein/bamtt er bifeo Qönrm» gcttgt;a(fig fep/binbet ibn mit einem (einen iïûchfin auff ben 5inger/ober anbaooäb/ba ber fchmeri?en am gróffeflen fff/ vnb (a^t ibn a(fo (igen rxiiiiâ'@tatiîgt;/ober fo (ang er (ebt : SÃnD mannerijlgeflotbcn/fo ipber Morbus ^iiriert/vnnbgfeicheif iveifc auch geffotben. 5îicht bao bi^ ein ©auif e(fprc(/ein 2(ber* glaiib/vnbvnrechtfep/fonberaii^Ãrafft vnnb^Birching ber 07atiir gefchichto^ ©arbtp atre^genugfam ab^iinemmen vnnb â ^livermuf ten/ba$ ©ott ber 2(nmechfig nichto fo gering/ nichts fo fchfechto/nichto fo verdchtficho/atichnichto fo bapheheo vflf biefer (i'rben erfchaifen hatt t bao bem ^enfehen nicht gut^wv ©efiinbtheit vnb OiSoffart erfchieÃ'cn fofte.
Ãietveil aber bi^ vnnb bergfeichen mehr etteb mentgin bi'e ' Küchen vnnb @ecfe( tragen tvurbe/fo fónbten-ihr eo nicht (et* ben/fonber eo muà von euch verachtet/ verfpottet/ ge(e|lert/vnb gar auÃgereuttverben/ive(rheo^mo(^ubef(agen vnnb §u erbar* men iÃ.-O tvie vi(cn fvab ich mit fofehem vnb berg (eichen gerah* ten vnb geho(ifen/baquot;ibr mit etverer3(rpnep verjagt feinb/bar* für mir auch fein Pfenning tvozbcn. ^ch fehweige anberer mühe vnb urbeit/foich vmb fbnp gethan/fbnberlich bep ben 2(rm?/ auch nichto begert hab i @oihr Dodoresnicht eincn@epch vmb fong befehaiveten/ich gefchwetg ein 0ang ober 3(itt / ober anbcreniühevmbfonÃjuthuen. ^Ãann oohatt bep euch aUe?
O?)
J
29à Li B E R Ptincipiorum jfeu' flt;irtoîl)nung/vnamp; ntçmanamp;t öairtvibcr fein: offt (th ©etef} (tn ^ttç(n/etn â^cöef/ctn @rofcJgt;cn/(tn @ang ^(r/eîn3îîtt(auflr0(m^f(() etn Mfben ©ulDcn/ctn cm gançcn @ii(bcn: ï*? ntt t)Cà ©ccFefe nuç gcfittfet/nicbr tniï ÃcrÃrancFen/fowctfMcbntttvawmc^^rjttfagcn« '^Ãnöbne tà - nbsp;nbsp;rtgt;cn amp;(r gani? tnnbult einvercr ^(rttne^/wirO tem jtrancfen ntt.
0(ÃoI)f(n/fo tt?trîn îgt;oc^ ewerem ©((fdgeÃefflTcn.^
31â6 cil H Sfapttd.
æ^SXÃÃnber bnetcJjô non öen'ÃBurnten »©nenVc/fo wiffcnt' i|n?ettt(v/Cia^.fi(nic^t allem fiafft Ãaben/î)tcfen^3nrm O» gctfÃhtÃenvnnö^u tobten/fonber aweb alle^itrm btepe^tm â¬9îenfebcn cntbalten/wte fie mógen l^ammen 6en/fo man fie bón t |tt pnluer/vnb ben îSJîenfd^cn eingtbt/m wa^ man tvtlL. 2lber jum bepen mere e«/ tn ©epfmtïcb/ treibt nii^ alle 'ïünim/fo ini @(barnj »nb ÃOîagen ficb erbalte/burcfj benCStnlgang. lt;Sot|latieljmtt biefen'ÃÃnrmenSyronejigp bellt wölben/be^gletcben aiicfj bte ®c^wtnbtfiic^t/»nnb bte groffe fefjmer^en in ben â¬5libern mit »erfribenwoiben.
3lfo wi^t aiielj »on ber ^pelbmait^yba^ fie aittb ein groà My-fieriiim ifî/wiber bie0cbwinbffiief)f î iÃc^gleKljen anelj mit cim Ãfeb$/mel(n am .^reboià gebolffen woiben/vnb nemlicb ' nbsp;nbsp;aw^ biefe weiÃ.©ie Ãaben/Ãnen bie ©eb^ren verbnnben/vnnbâ
»ber bao oit^ aneb gebunben/ba nbsp;nbsp;nbsp;ber Cancer bat angevotef/
Ãaben jbn aueb baranff (lerben (a|fen/f0 ià ^ii gleicher weife ber «nber auch geÃothcnünb »ergangen: ià er aber effengewefe»/. fof^att (V fichmit einem Kben ©tichpÃaÃer gemach jn^eileti: (alten.
^Ifofeinbaiich FcbriswibHydropes Curiert woiben/ba man beni Patienten alle,^dgel befchnitten/vnnbbem Ãrebs - «wlf ben OvucFen gebnnben/ »nnb wibernmb a uff ein ÃieÃenb ^aÃergefragen/»nb weitter fein fmge noch mitbe gehabt :2U# (b ià b.em SSRenfcIjen geholfen woiben.'bîicljt anff ba$ bià auch «in @ancFelfpielober^iiperÃitionfep/tt)iebievermeinten^r^ W móchten fürgeben/ fonbern auch burefj natnrliche â^SSir^ï rfitng/vnb©óft(icher/ber biefcm©efcbóp|f folcbe frafftim iÃ/baà nicht
â - â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â tLeçaÃeîîj
de Myfterüs V e R m i âv m . nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;291
f cç âUcnÃüfffftcfj îfî/vnnï» crfcfjielTen tviR rttfVcFcnî) bùfc '* ijrfac^ vnô vnôerfc^etîJ/'ôaô ee îgt;Kfcin mcbf {nlfft/ücr ben mmfeirtCö4fblt;:nÃ-vi\|aR^Ctt/vnöaIfcgt; Otefc Ãranef^ot nnoiv fang bee Scobee îfî/bantff fie nbsp;nbsp;4eben »eHenben vnb abfrutfe
foücn.'üJnb bae (laben aber tgt;tc verneinten vnei'fa^rnen tventg betraeÃt/foettwann bifigettn^tebcrgebratieÃt (laben.^ietvetf CôintaUen^ulffhcb erfcbte|fen tvolUn/l^aben fie faffdjftcamp;ge^ «rt^eift vnnb gcfcÃfolfen/ee tamp;Hlt; ee aaeiti bie @nper|îition^o â cv ber COîenfcfj fm^tigh'eh obniîPfî^et g(aiibe/fo §e(ffe eamp; : fegt;o - cr aber bartviber nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^wei^ele/Ão fepe btefe 3)?ebt#
fin »ergcbltcà vnb »inb fon|î.âïîîte«)o( leà iufaife/ba^ bie ^wa^ girtaitbnvnbber^faub/fo fîaref vnnbfo frù^ïtg ifî/baotvir vue barntitgefiinbloberfranef mogen machen: 3^bae noeJj gróffer tfi/mogen tvir barbnreà emtg ©eeii^ober emtg^öer^ î'ampt merben/nacb bent wire gebraueben. ©aninib fagt vite Chriftus nitvergebtieà [fovtei] von bem ©faitben. ©anntvtï Xefen/bj er aöe maü fagt nbsp;nbsp;ben.^rand'en/btecr gefunbt madjf :
^deitt @faub baff bir gcÃoiifcn : ^ber/bir gefcfjeÃe/ tvie bu giaitbjî; ;ôami⬠tviH er vite geiingfim ^uiter^c(ten geben/bas wirber'^rânep vnb bem ^r^t glauben foUen / baf )iel^e(|fert fenbnt.'ïBictvolefffir^e uenneinfe 2lri?t Ãte ntf foôenvcrgatv 'be« iverben/fonber btees gutt vnb getrcivlidj mtf ben .Crainte» ntfttten/gletcb tvîe Cbiiftus. âîÃirfollen aueà nit veracfjtenbic .geringe à Ritte(/fo ivtr gebraucÃen/ivie wir juuöt ettlieÃe er^e^it d^abe.i.;£)artn fo wir (efen bte heilig @cfjri^t/vnb bie là 'rempet 'barinn begriffen/fo feiert wir/wie Chriftus vitb bie ptop^eiett/ fo ^ocÃwicljtige .^rancF^eiien/fo mit fcÃlec^te« genügen COïit^ telngebevict: 2t{e nemiieà ba Chriftus bem ^(inben bie 3lu^* gen au^tÃnt/onb fel^enbt maeÃt/mif .^aÃt vnbiSpeichel.^er^ gleicben ber prophet welcher ein Pefîilenç mit einer feigen ge# geplet. Sönb ber i^x^mpel wir viel in ^eiliger ©cÃrifftÃaben/ welche ^ie nteÃt von nb§ten/ber (enge nacfj 51t Ãanbten/bae^att Ãie feinen bef4etb/vnb menfenb weittervon benS^ngenten.
?)ae? Stiffte ffapttel.
fetnbaitcÃvielanbereXiigenbt me^r tm ^rebfencr^« Ã^fiinben wotben/a(e nemlieÃein greife Mn(itngvnnb4óii ^^fcfjunginlgae Perftco,^abenbie .Sreb6ge|îo|fen/»nnb r^7) if
2^- Liber Prindpîorum,{cu.
ein ©afft baraug nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;benfeihigen gcnn^t.vnb gcbraitcbf/
Ãatt greffebüfff erzeigt, ^cfjgietcbcn ^aben and? ettîubf fââ Vaguenrurn barauf? gcmacb^/fur aUcn Granbyee fepe v0rtlt; QÃaffer/J^ewr/Q^ecb/oïâfâ* cf;?mafi? : Sïxnnb haben bamif be^ fnnben/baü fein OJïeöiein fb'â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;in allen bâ^iâ'
gen vnibfreffenben ©cbdben : fur gro^ vnnatnriicb ^aupt# webe/ba öer OÃenfcb meint er muffe von ©innen fommen/ben ©rbiaff betrieben. 2tufb fmquot; ©rffgnetz fur greffe ^.iç vnnb ©ebweeren ber gramen ^Qjrftfîen/batt eô alieô greffe büfffgc^ eben, ©te^nben auebmaebf ben.^arn5nbrjngen/vnnbba9 @rien/®rie^©anb/wHnb ben reiOenben©teingeTOa(tig(ifb »oft bemÃOîenfcben^ittreiben/burcbben^arn. 5Ãnb (affen in piftîma feinen Tartarum bep bemî^îenfeben wacbfen/fenber pe vertreiben [tbni mit gemaft binmeg. ® ar unib ber fie fîattigo ifît pber braneivf/fiefj w: bem ©tein/ober biefen .^rancFb eiten/ wie gemeCbt/nicht befolgen barff/bann fie ein greffe Prjcfer^' «atifffeinb.
^îttbtgaiifbettwjjHmefbenvonben »nbarmfierÃigen 2^9# rannifcben vnnb .^encFerifeben '.^(rçfen/bicfieb vnberflanben ben jïrebo vnb Qöurm/vnb bcrgfeicb^^u beiten/bureb ©cbnei* ben/âOprennen vnnbQ:9en: vnb b'ïben feinen anbern^runbt gehabt / bann ba^ Ãe gebacbt / bureb Corrobha niöffen bie' binggewdltigt werben; /;3aben a(fo ben SOïenfcben nocb vici gróffere Pein »nb QJïarter angetban/b^ben nicht betrachtet/ ber PreÃen ià voihin ^oiroftuifcb genug/wir muffen gebjauiä Chen Scd3tiua,bicbert fchmer^enmiltern/Ãinen/enb ;u gutter Ãîuh^mif fam^berheifting bringen (wie wir bann eftlieheergt; jeblt haben :)©enberbaö iÃfevnbfegdn^fichfhf fürnemmen gewefen/beà mit befem iïurirn. ©e fag ich barauff/bas aKe fchmer^en vnb wehtag in ©libern mitffen erÃjich i« friben â . geÃeüt werben/mit Sedatiuis, barauÃbie -Reifung angehet. ^eà nimme bir ein Ã;xempe( von einem entruÃen peinigen Q)?enfchen: 3(1$ wenig.buibnmit gleichen 5oin/©treichen/ »nnb bofen 'XBozten/geÃiöeà vnnb ju friben macheà : 3((o wo» liig hie auch mit auÃrichteÃ. weife auch «uverÃebn iÃ/von einem trawrigengt;^en(chen/von einem funbigen â¬Ã?en. feÃen : SOhià nicht bao 2^rawren ober .^erlt;?(eib burch lî'rewb/ vnbjrdÃenvertriben werben auch bie 2lbfo(utionvnnö gt;
Euaiw^
de MyAcri is V£ R m i v m .
Fuangclion cm^ii'çnepwîcl^iTîâtcct'fannfcôftnbcvnbCon-fncn^ tfî.^aruinb mû^t |ftr Bk aucb beücntfcn/ tdfee mtf f£in/vHö md^t bc^ mit bôfctn^iivertrcihctt : gt;£)atm jÃr Ãabt Ãi^cr bit @rt£f^ vnrccbi vcrpanbcn r^aben aucb tuit emcbn fa(«i |ï 2(r^incpcn ben j^rebe ounb lüiirm robüc« tobten/wdcb® cttvaaucbgefcbcbctî/aber ber PaticntJ^attfâr bem ^rebs ober ^unnmüÃen fürbcn. ^Kfoauefj haben ethene Ãrebevnnö ^iirm tveUen »ertreiben/ mit 0 e bnéiben / QSrennen / Ã;^eu/ »nnb anberen ^en(f ertfeben peinigungen / »nb fonbertieh »itl XroÃvnbJ;)o|fhungauffbenArfenicum,2(nrtptgmen(/vnb Merciirium fublimatum gefe^t.'ÃCiemof ntc^t mtrtbtr/bab i»gt; groÃen QTakinat/filÃen Mercurio fublimato,fd^em Mercurij ö(/ fonberiieh aber in Quinta EfTentia Mercurij groÃ'e gewa^ tige .^epfungen feinbt reicht atlei« in biefem/fonbern noch i» »ieigrdÃcrm/aioirtSyronibuSj^^iÃein/^eiÃyonnbbcrgieüâ then hie nicht atteo er^ebit mag werben. 2lber îXoch wie fie »om ^erg fommen / follen fît nichto in Medicina, ^nnb bieweif (hro nit wiÃ^n pra?pariern/fo foieibr eneh beÃen enthaften oft »^uÃtg gebn/vnubjuvotvonben^khuuifenfehrnen/ biefek bigen ^nbereptten/vnb in ih««c^knGradus}u bringen} ^fö bann foft ihr bie gebrauchen/ vnnboo: nicht: ;ïX)ann co würbe euchtuit gelingen/ wie |uvot mit bem tobten gemefbetiÃ.^h*^ würben wofetwannbenÃrebo vnnb^Burmvertreiben : 3tber Die *-5ruÃ/lt;?ü^/.panb/5iuger/^Qafen/ nbsp;nbsp;nbsp;Weber anbere ber
gfeichen ©fieber müÃen ^uvoï hinweg : 0omöÃe bann ber Ãrebö/Q®urm/ober bergfeiehè/wof mit hingehen.^ofeheo ak leo aber fofi von ber-Oberfeit nicht geÃattet/ fönbernmitgan«' çem ernà geÃrafft wtt^tu. ^uhn aber/bao hk niehto vergeÃ'en werbe/fomerrfenbweitbef von bemQÃofflT/ bao berfefbig^u*» gfeicher weiÃiÃgeheift wotben/burch bie Vnguenta vnnb Ca^ taplafmata : Q33efehe auà 'WofÃToÃeifch vnnb ^ofÃdfmaf^ fdnbt gemacht wotben/beren .pepfungen weren noch et fiche w *
erjehkn-^ieweif ich über biefürnembà hie befchrieben/ faÃe ich bie anbern anÃehen/vnnb beineif
(Erfahrenheit beÃfeh/weit*. terlufuehen.
294- Liber Principiorum,fcu
Sapttcl.
atgt;cr/0«6ïc^gt; ju ôfm (l'itb tncince fiVnftncne foiîP inc/vnö in ôetn (ctilcn (fapitel öicfcd befcijHep fc Otclhdcbjlcn vnnîgt; ^nur ader verboi^ncfTcn duration/ itdebe Oie anöern voïgcmdbt ancrocith vbmrifft : mer^ï 'lt;fen6t cr|l(ifl?/öa6 mcb»t allein üiepcinltc^en fcljmerftliebcn @lt; preÃen vnö @e^dïgt;en/fo bie^lten Den ï9agenï)en QKnnn/ ©i^ rep/Cancör, 5'iÃr( oïâer ^Bolff geÃeifTen/nueb mit fclcben tue^ fentlieb^rt Xbieren vertrieben vnb Q'uriert baben : @onbern 'jbrfoltaucbtvcitber wiÃen/ ïmö noeb anöeré Xbiermif ,bre$ gleifben vertrieben weröen/ aU neinlieb Oiep : @o ï»er ïüïenfeb obne allee entpÃnben/ ficfjtbar lieb mit ^otm vnnî) mit Warben an feinem -leib tregt/vnl» in îûîutterleib befvinmen/vnnb ent* fjfangen batt/bureb ber SÃÃutter ^magination/bie ber Gemein ^SÃïann â¬ÃîuttermalbeiÃt / baran nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â¬^efnà ber
'SÃïutter/bicfilrnembg vrfacb iÃ.'lÃie nn^n bte^ntagtnation/ â¢Â»nnb biefee nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;/ bae Oie SO^u teer fb^m S^tnbt/ fo noch inn
0)îwtter(eib ligt/ijufwgt/vnnb borb bae ^inbt niebt/ fonbern nur ibftn -leib berört/ bae b^d biefeinen befebttbt : iDann im QSuf^vortber Ojinbilbun^b^b iebgenugfamMruongefebrie^ tgt;en. ^berroie foU^e ctngebilbete ^nmaler/ foin CÃïntterleib \ entpfangen/ wiebermnb btngetrieben vnnb kuriert tverben/ià OaÃtbà nicht ^ebaebti Serbie vom felbigengebanblet wirbt. SÃnnb merefenbt füriÃieb ben proeeà tn ber^eÃalt/bitrcb ei« folcbe ©leiebnuÃ.
^cb fe^/bu betteà ein QBitrm Ãcbtbarlicb mit J'oim vnb mit färben / in geÃaft einee îOJutfermable / ah beinern -leib : (f o were bann an welchem oîtb ee wolle : @o muÃu erÃlicb eigent^ lieb bep ber Ã)ïutter erfabiën / was ^efchlecbto ber â^Burm ^e* 'tvefen/ wie groà / vnnbwie er von färben / oberfonÃgeÃaltet â¢were/bamitbngrönbtlicbbeÃenbericbt fepeÃ.^^ach bemober muë erfahren bep ber Ã)?utter/ Oie geit/ a(amp; vnb amp;tuti^ ben vnb öJiinuten/ barinn folche^magination vollbracht woï# ben. gum britten muÃu auch wiÃ'envnnb -bep ber dutter fabren/auÃwaovrfachenfolcbe^magination vnb angriffge# febeben. ÃanÃu aber folebeo nùbt allee votlfommenlicbcn vnb -gewià von ber $Vîttttererfabrlt;h/ober erfragen/ wie bann feiten ein
de Myfteriis V e R m i v m . nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;295
ci» CDîuftcr folc^e» voffommenUdjw 6cnc^»tf«n geben: muflu Afti onomiara vnnïgt; Magtam fragen/bù geben bir voH ⢠fomnienhcbenbencfjt ^öarnaebvnnb Mfofcbee allee beneb^ bi|Ã/ fo mnptt beOelbjgen QBurme gefc^lecljf einen nemmenïn ader ^ropoztton :2lucb were Der ^nrm (ebenWggewefen/ ran Die dîiitter 3gt;nagtnirt bette/fo ran^ ber aneb lebenbig fein: QBere aber er tobtgewefen/ be^gleicben ber aucb mu^te tob⬠^tn. Sönnb eben jwr felbigen $â¬Ã¼ / boîinn ber (t'ingebilbet ^unn wo:ben/baraiiflFgebunben / mit gleieber âîüereinignng »nnb Ceneo:banç/ben iebenbigen bi^in ben Xobt/ben Xob^ lènaberbifi inbiepwtrefaetion. ^tuebfo bieSöïMtteraupföe«' f'â foHnuebbae^inbt beffen fattvnnö |ttf«bengefielttverbem @0aberbieimagination [berîSJînt# lerjauf; ^oîe^t ober iScbrecfen befcbeÃen/fo foU bem Ãinbt^u^ gleieber wei^ aneb befebeben tn ber âufflegung »nnb ^tuffbinc bnng. 2t(fo wirbt ber '^ÃJurm im ©runbt be^ »ertri* benvnnb au^getilget fein: 2lberau^wenbig ber-^autt niebt, ^Ãaranffmnflnau^wenbigen tragen ein gar flarrf Aqua fort, ©ber Aquaregis, boebbae bie^auttvoî reingewafebenfeç/ fogehetbir biefelbig -Ã)atttt in acbtober vierjeben Slagen ob« allenVcbaben btnweg/ vnnb w4cbfl bir ein b^pf^bf new berwielt;« ber. ^lfomagflu niebt allein allerXbier 1 fonbern aneb aller ^rûcbten/ aller ©efcbbpff/^ »nb aller SSXateriengleicbmâffigc ^Ãilbnng vertreiben/ mit/breogleicben/ fobnrcbberSÃîntter imagination befebeben ifl. [2llfo] bab icb btefnr^licb ange^ eigt/biefe aller »erbotgnefïc Curationem, fo vo: mir nie feiner «ngeicigt ober gebanblet baft: @0 befebâme ieb miebaneb nit/ ' ber Q:^en jn fein/bieweil ieb folcbo probiert / vnb mit-' ^arbeit bartbnn fa«. 3tlfo will icb §ict»ic
bip ^«cblin befebloffen baben.
296
^0nî)enamp;tùr(i^ctt/
©(W? nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Theophrafti VOU ^0*â
^etl^Cà n/Doéhoris:
â :. * nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;' @«gâ¬
^on Ãen SBarmen f84îgt;ern. \
CAP VT I.
i2?fenâltcV fo tgt;tc
; vrfac^ Der Carmen ^4îgt;crn anjc» Ãcn foil/tfl Dû ^rflvrfac^ Sépara» nbsp;nbsp;â¢
tîo »nö Dae auff cm fo(c^cn gru«amp; iubcfc^rctbè. (SrÃfic^fö jflDicnoe» turjft^u wtffcrt wae Separatio fcç î ©O t|î Separatio cm^crcf / Dae Dafc^ciDct ^ivcp vcrcmigct âïScfcrt »0« cmanDcr / jcDUf^e m fein eigne
Potentiam bringt/ gfcic^ aà ein nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Dae mitten entjtvep ge»
fpattenwirDt âïBieweï Dip von Der ©ubfïan^ gercDt tvirDt/vW itic^tvom'Wefen : â^ieaber fovieiDae -^ol^ an^eigt in Dev â¬ubjlan$/ anDcmort^von Dem QBefen ^ugieiefjermap ver». ganDcn wirbt. 'îîu^nweither wae bae fep ! bae Da Die Sépara» tio gefcbeibenÃatt/ijlgefcin^aittvnnD^arme/ a(fo/ Dap Dae âÃBarm in fein â^efen fommen ip / vnnD Dae J^a(t ane^ in fein quot;ïöefen. âîBann im anfang Der Dingen ip DieXemperatme geponDen : 93nD wie ein pDfiefje Xemperatnr von jwepen wie» Derwert^en gefegt mup werDen/ a(fo auefj ^ie ;nverpefgt;nip: 93nnD ipein foiebe gfeicbnitp / aà wann ein .^eipfieDenDig QKaffer jn einem Ãaitten â^Baffer gegoffenwirDt / Dae^ti^t Teinperatuin.5îubnipDie@djeiDiing/ DapDae/;)eipwieDe» mmb vom kaftten fomm/vnnbbae.'^aU vom .^eipen. 'ïöie» woigemaeb£e.Ã4lnc erfiinben werben / aneb gemaebte vnnb bepDeaup Der Xia*Tfmutierimg binban faUcn wieberumb in Dae ^it OBefenz^ip bit lt;»t'tr fein vrfacb / ein wieberpanbt511 batten/
©et lt;Sv(te nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;297
'galten/ bannbte nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;vontgt;ctcntfljrcö/ fraffürtvoit
Dén bcfîcnbtgf n quot;ïBcfcn/ fo au^ Oer 0chirt fommet / vnb nnfjf flu^ î)erXranf»nuttcrung.
CAP VT II.
gXf^^^^nabcr^icbù Rationes Darauf innéniMiétt/ gi'btc^ tn ben weg^u verfîehn î '57icfjf Me fo ebenem gfetc^e Ãöag in Thermis gebraucht werb / tvte bae ober ^xem* pe( anfjtvei^t : lt;Sonbern / dnö ntebr bann bae anber am @rab Der ober Ã4(te@rabtere i{l. ^uetj tnber gt;Ãuanfnetbevlt;» fe(btgen/a«c^ tn ber tocÃetbung/ fo fie von emanberen fofnen/ nie^f fo gar eben beom bbe^Ãen auÃgepgen tvtröt t bae ^arm vom^aUen/ober Kaft vom Q33armen/fonbern^w betben fetttc cmanÃang belaft / ber fie ntc^t faÃet garnit beià fein norfj gais ill faftz^ tvfe bann bepber TBefen ber Ãdftti vnnb ber erfoi^« berte ju Baben, ^leivetf nuOn foklje vermtfcbwngim anfang ïgt;â Dingen nf mag miberiebt tverben/noefj vtef weniger bte fcfjei* Dung beren jtvepen/auÃvrfacbtn tviebcnietttÃ:2(nfbbie nacBä« fofgenben ^x^nipef beweifenb/bi tnt anfang vo: Der feljetbung/ Xagvnb ^7ac^f Q^tnbinggefetniÃ/ lt;5onn vnb îOîonb lt;ïttt Ding/ Sommer viï Winter fïtn bing/bie ^iRetaffen aff in Qèint ÃoipiiôgeÃanben/atfe Fruâus tn feinem SaBmê/alfe Gene;* rationes bcrgfetc^en. 2(itÃbemvofgetn«BnBernac^/ btetvefl iagvnnbihaeljt einttveberein feiner PotentiageÃanben iÃ/ â¢hà nae^ ber Scfjeibitng f^reriwepenvon einanber: ^ergfei^ ^djenaue^ Sommer vnnb Winter in einer Temperatur/ bià liäf^ber fc^eibung ber.^i§ von ber Ãaftte: ^fffoautfjSonn vnb ^onb fïtn l.iec^f/bià nac^ ber fc^eibung jtvep/ein Weif* fee/vnnb ein Oîottoî nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;©eÃaftbteWar*
men Waffer vnnb Die i^afttenbep einanber geÃanbenfeinbt/ vnb auà bemeftter jtrajff gefefjeiben. ©antvae ià in ber Tem* |ieratitT/bae nic^t^afttvnb Warmfeptquot; :ïöarumbauf^voa Derzeit fofe^er WaÃerenÃaftt vnnb Warm in vnicrgengfig«! feit/mit Sonn vnnb îSfîonb bfefben werben / vnnb verbanen Die jeit Tage vnnb^7af^f e/Sommef e vnnb Wintere. â^XJnD afe nofÃtvenbig gewefen iÃbie^ieefjter$ufc^etben/ Sommer vnnb Winter/K.@feiclj fo nottwenöig iÃatie^ erfe^ienen bae Ãaftt Waffer vom Wärmen/vnnbbae Warm vom kaftten
298 î)0n ^acuvïu^cn
JH nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;vtinö /eöh'f^e an fein oK^ i« veroibnen/ wieanîâ^t
hngveroïönctfdnöt
' C A P V T III.
^craufftjï ^n mcrcf cn/öae cm ,eïgt;hc^ öt'ng fo tn ^erXcnî iQ pcratiir |ïe^t/öa6 gt;fï/m Qjinfin Q^o:pu6 kp lt;inanïgt;cr/fcv 's© nerk^ fo vic(,^rfctnötz' jbrengewaU hatenmdgcn/ fb lang bt^fie gefdjciöen weröcn. Ã((fo tflamp;iefeo ein»rfae^/ïgt;a^ M SVïonO fetn âÃÃefen aUetnan j^mhatt / hieSennfae j()y «ucfyOer â^Ãintcr »nnb ancf? öer @omnier/a(fo ane^ Xag xinb ^7acbt. ©otefjer 02Ãnunà iflSeparatio cm vrfà cfj/ bamUiin jcbltcbe feme in fein Ãrlt;lt;t»nö ©cwalt. 2lw|j folcbcr cîônung nicQt aHcin bae / ba ieb ^icvon S^racner / fonber.n aUe bing fbs Krafft empfange haben, .fjterau^ voigef aneb «in gfeieJ? (fxeim pe(/mie öie.^zönung ben nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i|l/njelcbc aU tn (fini
gepanben feinb : ^ie nn^n biefclbigen von einanber gefânbert. fîo^nbt/affo^ieaucJ) bic ïi3armen^-ôabexvnb Fakten âWaf^ fer jn vergieieben fcinbc. 2tlfo mie nu^n bao -ObÃvnnb anbera tvacbfl/ au^ ber Temperatur gefebeiben : â^Kfo gfeieba(6Wo( tnugücbvnnbbiUicb femmag ein fiebcnt OBaffer juentfprin* 0cn/aUmoiafs einÃaftto. iSoQnuÃn îtalfto móghe^feinz warumb aiicb nic^t bao^arnt? nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Ãa (tt not^ jnhabenz
tvommb nie^taueb nbsp;nbsp;âïôarmï '^nnb a(o menig ber 'tinter
vÃn beniSommer fentmag/ bieïîaeljt o§n ben Tag/ aifomcjâ nig mag Ãaftt quot;kaffer o^n baa âWorm fein. 3jî mbgïic^ noe^;
(ecjjtcr bing/ba weniger Tïu^ nocb ^ruc^t au)^ entfpringt/iii wacbfen/marutïiwoUbannnicbf baanofftmenbiger aucb mé^ ghc^ fetnt'JiÃarutnb folebe'Marine'^IBaffer neben ben Ãaitten/ vnb allen anbercn ^emacfjfen/gefc^e^t vu geacht foHen merbê. '
C A P V T 1111. ,
^J^ lt;O)Ãr aber biefer meiner ^^ÃilofopÃep an bem O2f]^gt; i^^^moUten ein mieber|îanbt t^un/vermeiîiten vtllcicfjt miclj
ber T^eologep^u viel vnbermunben^aben / vnnbber âJ^bilofophep entmicben:@c!befcbenbt cinmehrern ©runban/ bef euch vïfleicbf bebunefen wirbt ber» V^ilofopfi^ep gkiehmicfi. figersnÃâin : Sônbifî von-berxSebeibangPur^vt^nb Impuri,. bap.if|./ öc^ Qteinen, ppm/^nreinoi ; quot;i^nnô. laut an^ben* â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;©r.unbamp;
299
@ruriîgt; nbsp;nbsp;fd^dücn bùîî^ttgenîit vön öfr quot;^nfu^cntf/aifo ïiaf;
taó ^ïü^hc^ von öcin Q^tntü0(tcfjen gctwnnnen.tvcrö / nuc^ Cao f«rt tvî'eïîfnvcrngô bcp öetn anbcren flanDe/and^tvao 2(r^^ nep fepenöt / von Oejn '^53n«ri;nfpîfcpcn fommenö. 2((6 bte feljeiOung Ambræ von Afîa fÅtida ^^iidjPtcfcfjdÃungZuc* cari von Sale : 2(ud)i)iC fdjdöun^ Mollis von ber Amadflaî ^iödcbe nâJtn (t'tm^orpno^cfbnbcn fctnb/öurrbbtc^ci^er^ rap öcnna^cn vero:önet. @o müfTcnö mtr ütc Pbdofop^ei^ tldbcn la^en/Oao ^aldo vnnö iöatmo âïöaffenn ©in pitogcftanOcnfep. ^^nnbfojbr abernidjt ivöllten ^dalTcn ö« ffpetönn^ Oer ^Barnicvon öer Jtdltac : iSo mnÃenö jbr mira# bcrnad^laiFcn^Oiefcbeiönng Ocr^JugcnOt/Derjtraffi/öeri^rp*â nep/öer WicOc rtverdgfdt Oep anöeren/ Oie ^inOernng Oc^ an» ^crn/ OcÃOfblt;âöert6 fo ÃebepOe^e^encinanOern Ãabett//|ro Ãitfio ^albenzw. Cgt;araup Oie vrfdeb entfprungen if^gieicb fo mol von ntJf^en jii feinen fepnOen Oiefè QBaÃer/a(ö èsonn vnö Ã)?on0voneinan0cr. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Oao tm IÃalfcr fein jtraflft
iÃ/abertn öen â-040ernr@o(tnnëamp;ie Ãrajft der ^-^SdOern in îgt;C!» .Fakten Hafter blieben fein / fo betraebfen / tvao eÃonOen Q)?afVeronii' fetten mnO'en trinefen vnnOeflen : 2Bir betten niiinen Oie Alumina trinden/Salia, Sulphura,amp;r. iDarumb -t|î fo l cb e febeiOnng gefdjehen / öamit Oao / fo mir t rinden/ebn foUb ^ifftentfprin^e/vnnO Oao.fo gefiinOt i^/ incinbefons^ OeroKb getbott /Oem Oer fein noWiirfftigijî. ^ttfo iÃOao jtalü QBaffer o^nc i^ugenOt vnnO Ãrajji blieben / Oann Oar;u/ ^ieb vnnof entte«/©rap vnnO Daumen / vnnOtvic (e j^n ^uttiÃ/tlleoinOergeÃaltambeften : ;Ãarumbaiiebalfo fei» weg gerieft/ bao â^armaueb alfo fein weg gerieft : 2llfobe-pättiget^nbepOenfeitten blieben.
CAP VT V.
biefer P^lofopbep ntebf weifen ^Aobermoepten ein benügenbaben/fonOernewrem branch naebmehi^uwilfen begeren/vnnOOievoi ange^eigten »rfacbjnringfdxpten jnfein: ©onemmenOtOao an. Jbrfe^ ÃcnOt/Oao inn einem /eOlicben lïlement/aloinn^gt;er ©'Oen/ im'îVitlïd'/ iméulft/im^ewr/ vberaHÃalttovnnO'ïBarmô gefe^dbe» ià wo:Oen: 57emli(^ fec^t inn oer liârOen a«/ wie P 7) ÿ
500
Flaminula »nnb Solatrum von dnanîxrn gcfdjetöctt [(çen/ wie Mandragora V»ntgt; Macis, wie Euphorbiuna vnnb Cam* phora,vnnb Dere«ei«grolfc mc^r. SKfoauc^ imQBaffer» fetiK ©ewdc^$ »nöerfc^ctücn fciiiöt mit î)icfen zwepen âïöelen/â «U @o(öt »nnb ^ïep/ Co:aItenvntil)Carabe,vnnî)anî)ere meÃr. ^öerafeteÃen aue^ tm {Jtrmame»t î)ïe@on wont Ã)ïonö/ î)ie toonn worn Saturno. '57ii^n fe^enb bo/ivie weit fic^ jolcijo au^flrecFcn wtrOt/ foeue^ etnfolc^eofiirgefegteo auff öao (fn* l^e foUt fürge^aüen werben s' ,®arau|f merefen / fcgt; heifi bte ^onn/ fo fait berSaturnus, vnnb fetnbt boelj won^ini^ie. 93ber bao alleo fo erfennenbf/wie grop bte fdjetbnnà fep ber XrneFnewni^'b'ïeOewon etnanber/wie rutfj bnf; âïöafl'er/wte. truefen bte (Seetn. ^it bent anc^ wie ntandjerfep fc^etbnng, in anberen^entetnen ^iid'en fetnbt: 3(lfo an|t berfeibtgen Ãrafft îrù'bannen QBa|fâ¬rwnn^ .haften anc^ f^r Rationes baben, Ji:)erntaffen «udj wie nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;wn/ïÃeidj/wte QBeif? vit ©e^war^tî :
Sïinnb bergfetepen »iet ntefw tn ein (I'xentpet gebogen mógen werben/biefen ©rtinbtber ^Ãnrnten labern ^n »erfieÃn gibt* ^Ãarntt|fnterefenb/ bao/^r fotcbe2(rtb»nb'^efenber@epa* ration jutegen/an^ bem Corpore Temperato, inmaffen wie:-«ngejeigtvnnb beruht ijî.
^uber ærrtctflt
GAPVT D.
S Retool b«6
ba$/ foobenan^eigtifl/ biirdjgnugfaraeRa* tien CS fatten »nnbf robiren mag/ bao aticb tn anberétt weg neben bent wieange^eigt i|î/QBar -me^ilöalfer entfpringen mógen aiiÃbem ten atfo S^ranfmutiert/mit ber »nberfebeibt »oibebatten/ b| bie »oibemdte anjeigög von fixis Therm is traetirt : âïÃeiter aber/ von ben gemaebtemit Xttgenbenvit 5?rdfftc/»n b^ in ben weg. ^0 ift offenttieb ^b^ ein jebticber 6tatfb b^ 22?a0cr bei^ macbet/' fp »ber ibn gegoffen Wirt. QBienun folfebb berïïafitrmógtieb î^.bôrdiâverbiunnen.Mincralialptebîô jtjJîî^ïcbf« ⢠f- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â
301
öuc^ QBa^cr/fo an^â öein J^alcfj amp;cr Qrvöcn/ïâfit tvir nufjt feÃen/ mógnt ein fofcJje Jpiç lt;mpfa§en. 2tb btcfcin Ãatcf? foü pc^ fcin Philofophusvcrtt)Hnöerc:öanïgt;te ïöurtï)fnpercf tn ben ^(rlt;â gen fan6 alfo gro^ vnb fre|fcnüffj/aà ïgt;je auff Oer (£'r0en.5)aff WO fo vilMineralia (igè/vortKakimiisjÃOîargajùÃen/Thalck, PlumofiSjamp;c.nit môghc^tfî/Oafj fie ebnM^Hcb jerge^en itiógè ïgt;iirc^ i^rdgcn ^atitr vnO^raflTt: â^ariimb folten Oann Oie ^a|fer/0te OdOnrefj (duffen/mt fdlcfjntd|fig werOc ? âïBo nun fofc^e 5ta(elj oit Mincralia (igê/on ein ^eiintie^er 'ïBdffcrgang/ Oer an Oen fagbegert/Ourcbfofe^e Regiones laufen inû|le/fo muf er fief? vereinigen mit öifen Mineralibus, vnömuf empfü* l^en Oie^ii?vnO 2(rth Oerfeibigen/Oemnaefj an Oentag/vnOôegt; Ãa(t a(fo fein Oie er inmvenOig empfangen ^at/ÃÃicwol offtmafo ein foic^er getvermter ilataraet fo wdu in (nuffen Ãatt/Oao er moefjte erfaften/oOer Oef halOentbeifo/meÃroOe» tveniger/wie ee ficfj begeOe: ^uf Oem o^tmafo ëntfpiringt/Oaf Oie ÃÃa|ferfo^eif,nicj}tfommert/a(o()eif fie geboîen werOen/ oOer ettivann Oer j?a(dgt; wenig ifî/nie^t feÃrparcV/Oarauf Oail Oie^aOer eine ^eilfervnO fe(ter/Oann OaoanOer gebt, ^iefc ^dOer empfaçën Oie art^ Oeo .^affljo un ficb/ettwann duf Oer SOïagnetifeben artb/etftvann vorn Afphalto, ettivan vorn Ca«! rabeOeefebwarijen/ettwannvon Oeröufpburifcfjen art^/Oer verbrennt if von f^m fefbo/wefcfjerlëp gattung Oajfelbig if/a(# fo ^angt ein entfenete Ãrafft im fefbigen âWaffer»
C A P V T IL
«nöer vrfptûng ettCicber^dOer fînO? ' ^g^OieOanicQtauf bemeUen vrfacben entfpiingen/fonOee auf einem anOerê gewa(t/wie jfyr Oan (ë^eno Oie ^ewr«!
Oerg/.^o(berg/tve(fbe Oie 2{etnifefje art^ an ffinen baben/Oie vff Oer Q:rôen feinO vnnO brennen/vnO if Ooeb fbr Corpus allein @tein vnO ^târOtricb/mogenO von feim3îegennocb5ü3af*er erlt;* (ófcbttverOen.^ermafenaucbwie auffertbalb foUefjo SOîtra* eulbefcbiebt/alfoaucbinnerbdlbOâli'rOenalowol alo Raufen/ follcfj brennenOe 2(rtb feinOt iôann Oie eufern nemmen Oen ; vrfprung niebt von auÃen an/ fonOer auf Oem Centro Oer Q:r* Om/O^ff/auf Oem .^Jîùul/cinem^treimen oOer ^ang nad^/ '
502
biÃ) an bûl ta^/irû ban ber Mineralium Oîbnnng tnnMît/unî) »on beiH n^t/fo bnrcb dk poros tcrræ ge^t/ vnb ÃrôcF »nnb â¬5dn^ ber Qjrben/fein bnnnenbe Frafft belaft. lt;so nubn burc^ ctnfolebjeroer/obertnfetner Oîegion etn ïüaffer ^èâafaraefen Obermeier bureb^tcngc/gfeteb fo wot ato fo esinn ctnent 5te0et wcr/fteben innate/btcweit bocb fotcb ^ewrvoin Gaffer nic^t ma^ cr(3febc werben.©ôfcber orpelvonb anjcigû^ (aÃ'enb enelj mdlftgfein tn ber Pfnfofopbej) anjunemmcn/aueb bie artÃbes â533af|er0/ fo auf? fofeben ^o(en vnb bergteiebê ingebübet wirb/ »nnbatfovon biefein Acthnafetnem gewcnticbengang nacb^ gegt/bi^ eolomptauff biephmitics ber\?rben. toieb begibt enteb vtl/bas tn foteljc ilataraet anber fa(te quot;ïüaffer eintauffen/ lonb fie er bcUenebe fie an ben fag f ommen, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;(auffenbaucb
ritinbaoCÃîeer »nnbinanberc ftiffTcnbe^aper/ba fie weber gefpnrf noeb crFennt mdgen werben? cfwann ein gteiébnu^ von einem ;^ampff ober bergkicben gefebenwirt. âîBo aneb fofeber cinfabt gefebiebt von frembbem ^Ãaffer/vnnb obo fefjon in bet -Bernie bteibenb/fo febweeben fie bie.Krafft vnb ^Tiigenb gieicb fb woPafo ber abgang b TÃerme. nbsp;nbsp;nbsp;enffpting? oflFtmato aneb
^Ãrunnen in ber b^be b Q5ergen/ober Xbd(ern/ba fein ©ebnee ©b gefrnà jîaft magbabcn/au^foUbetvrfacb/wieange^dgtift
C A P V T III.
51 fofeber geflatf aneb ^^ttber weg finb/bteba vrfaebert benCeefoinirten c^^^Mineralibus, au^ wefeben ^ortipofiijen ein QBerinc ent fptingt.^öaiï wir feben be^ ein g(eicbnuÃ/baf? bie 'ÃÃireFung ber AquarumKegum bie bafatt finb/fo batb fie^iifainmcn ge« goffen werben/etngetvaftigen @nbf baten : ©otebeo vrfacbeti bie GÃtrariæ Coniunôî:iones,nemticb/a(ô eneb wiffenb ifï/ba^ ber Spirirns Vtti iolijber an fb*ilt; R^to fatf ifî/ fo er inn ein falt Gaffer gcfcbüftwirbf/baffelb fiebenb bei^ maebt.^ nun fot^ fbeovonanffeHanntdg(ifbifVfoâ^î|ï^nbancbbaô in ben©elt;« menten ein groffere mögKcbfcit ifl : bann auf? nen gebt prima Materia,in beren foieb Ãrafft vnnb OÃaebt -ifl? niebt aHein in Vitriolq,fonberaneb inanberen. 2(uff bas wiffenb/ baogleieb w©( wie bie Spiritus VUrioli feinb/vonanöeren Salibus vnb anberen
SSer SSnVev Stvrtceae» ⢠nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;303
lt;m£*ercn33?mera(iff^en bing^n einfofcfje Conninctö Ãcgcgncn inag/vnö ^«(aujfcni?c lÃaflcr hngiït tn J)j{? vnïgt;in öcn Ãrcfp ten^tnit tdgiic^cin {nnffcn.@o ijï auclj vber ï)a$ aÃce ein anDerc t^rfuefj/öie JU viel tvurnun Jvlt;j||ercn nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;viel Mineralia
finö Oie vom ^ujft angejunOi wcrOen/vnnö ernennen aue^ Oie ââ ^aO'erfoini^renRtgionibus (igen.toole^eo vifue^tam megt; riÃen Oie?Qiuifc^en5alia,vnnö0erg(eifl2en auelj auà anOeren Liquoribus Metalloruinjauà tvelefjem möglich iÃ/gleiel} fo. mol aulïertÃalOfolcfjerâCpcMtion/faltâGaffer jn mermèoÃn J;)oln 00er nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â ^ann Oie artfj iÃ/fo balO fie ein miOettvertige
empÃnoen/in Oao brenne gebnÃ.^lfo OermaÃen aneb/tvieanà Oen bemeltcn Orepen ^ïlementen gemacht morme TÃaÃer enu Ãgt;2ingen mbgê/alfo auch Oureb Oj (f lement ^-etvr ein ^nÃnenft beÃbe^en mag/ote nic^t mtOeneöen iÃ. @olcl)er bepOer artà iÃ/Oafj fieettlieb^ tbeilo lauÃen/ettlicbo tbeilo nie^tz Oannfolcbopcrariünes folcljef Xinetnrenz werben naeb Oer je« OigerirtzvnO bleib en aneb narb Oerfelben jeit/Oaranà folget nun/wannOiefelbigjeitvertauffeniÃ/foiÃancb Oao ^aOver? JauÃenzvnO fo fie wiOer fomptzfo f ompfaneb OaÃelbige wiOer : Qjegibtfieb auch fiel malenzoao alfo Oie ^aOer falt werOenz vrfacbetoieS^ineturzOieOemfaltenCafaraeten entgangeniÃz Oarnmb er falt gebvbià Oie votgemelt ^igeà wiOer fompt.
C A P y T IIP !..
wiÃenO nun ein gemeine. DîegelzOao foleber warmen ^ÃaÃer mehr finOz Oaii wir erfahren mógen. X)ann auà Oem entfpJingtzOaà Oie îSReervnnO 3BaÃer nit erfriere«â mdgenz aneb im gefriere« fein beÃanö Ãaben/ Oaim wofolebt QBerme foleber QBaÃeren nitwere/fo wurO OerSaturnus vnO, Oer Boreas aöeö Oao erfroîenzfo Oie^èârOglobel voui/^öaÃer iü#i â gt; hielt: Oie @on vnO Oer (Sorner moebf en nit Ãaref gnng fein/Oie gefruà WiOer ju.refÃtujren/oiebefdxb^^^'^âä*'^^'â^®!â^!?'^^'^â^^^^^ imâ5BaÃernü'bf wer. Sîann bie iÃOie «rfacbOer Cebneebirg Oa Oietgebtn««immer abgobnO/nimpt Ãeb auà OemzOaà Oie warmen ^aÃerfo bocb niUn Ãeigen/ober wae fob*^^ Ãtigt «rfaitetbià auff Oie pianitiem Oer Ã'rOen fompt '^uOemzOae «6ur.tb0ieält;ifd» vnnO éotein oer ^ataraefen braneb
30
nit viel i(l.lt;So fie nun foû^eô gcral^fcii m«ffcn/fo ifî îgt;ct ®om* nKvvnnÃamp;ie èonn für fief? fcfbÃnie^f gewaUig gnug biefc« lt;Sc^ncc/wonitwann^a|fcrlt;Iafarlt;Kfen vnl)cr(igcn/Bintreg 5ufreibcn:^öaitvonvnöertau|fau^ öer färben mu^tiewerme gcfgt;rt/î)ic öer ©onnen Ãc(|f tgt;ie .^cft e vertreiben, ©aretuff fo mercFenöt/ba^ ïgt;ie wannen QBaffer in Oer Q'rOfngefn figen/ gleich wie Oie ^enm auff Oer QrrOen : vnnO wie ein ^anm von , jeinemlt;Sa^me waebfet Ãinanff in Oen ^nfft/affo geht anp Oent centro OerQ:rOen/Oer@abmen/Oarau^ wac^fen Oie lt;5^atara^ «en/Oae |tnO Oie âïÃaffergang/vnO tbeifen fie^ aufi in Oie 2(efî/ fo weite Oie ©febef gel^t an S^ag : Oann was inn oOer ob Oer Q;r^ Den if?/mu^ atleo Oem .^immef jn. 3((fo tringt Oer ^anm anc^ tnitfeinen^epenOnrc^OieiifrOen/OaOnrd? font)?t Oer ©fobel
' Oie QÃerme in alle Regiones. ^0 aber fofe^e âlernte nitl^in^ fommen mag/Onre^ gebrapen Oer i^ataraeten/Oa feinO feine Corner in Oenfefbigê^anOen. nbsp;nbsp;nbsp;begibt pf^anf^manef?ma(/
Oao fofe^er âîôaffergângen ein abfff?tteiOen gefc^icf?t /afo fo amp;nbsp;nef eim ^anm ein 2(|ï abbiebe: @o(cb$ befebic^f îâürcb Ã;rObiOem/oOer verfallen Oer ^ataraeten»
dritte ^wetau
2îon ben Kalten ^Sdbevn.
C A P V T I.
S^^ntvetteetîVon benThermis reOen/gebürtficb in Oen weg/O^/^r jeimnOwip fenO Oie Materiam Thermarum, wao Oaffelbig fep.@o wiJfenOfürbin von OenThermis,air^ Oer ©eparai? geoïOnet/Oa^ pe pnO ein refofuirt
SVtiner anp Oem Q'oipno/Oao gleiebmeffig peftt neben Oem 3lfn^ ntcn/SOif rio ( vnO ©af^/vnO Oocb Oaffelbig nie^t ifl :2l(fo entgt; fpnngen fBrvirtures,naeb Oen .Wrefften OerenOrepenSimpli* plicium..^ieran^jn wiffen/Oaf OiefelbigenThermæ fiel?von ⢠cinanOernit febeiOenin fbrenÃrafften/aud? mit nicf?(en feine anOernSimplexvbertref^en mag: ^abenO anebanfhnen fein
©et ®vrtte iîtdcwt. 305 fem^ufalknbearfÃ/WK ôte artberc« procc^ ôer^iîbcKtttnn* Ãattert/'ôartrt fw {îf^n freç vnô (ebig ttt j^ren generationibus, â^iigldc^cr weià ah wem^ ein îD^annet beÃceft mag werbe» »om ^{abafler/ober ein Eueren von eim îOîaitfbeerbaiim : 3((fo wentggeÃnbanberevirtutestn btefe art^. âÃBiewol ftebitrc^o fauflTen mögen bnrf^ bte Mineralia, vnb bergiet^en/jebodjfo '.werben fie in fein weg verenbere.
G A P V T , I I.
weiteer anbere gefcbiec^t ber ^dber/tnwéU
(I eben ein anbere artTvig bann inbenen/ fo an^ ber èepa* ©O ration geboten werbcn.QBiewol fie entieÃnete frafft hao 'ben/ieboebfoifîbieS^ttgenbt vtïb^irt^gröfTeraioinbenvo:/ ïbemeibten/vnbfolebe^ befcbieljt inn ben weg.^o bie fieben Mi«» neralia (igen in Pritnis tribus,vnb werben in benfeibigen gt;^otgt; rumpiert/affo ba|? fïein iÃren eflfedum nichtlommen mögen î âfoai^bann bie frembben i^afaracten/ee werbnreb bte poros iob burebanber meatus, ein :SDitrebbriicbmachten einofremb«» sbenOBaffero/fo mifeht fichbie^ralft ber bemeiten SD^etallen in einvereinigung/bnreh weiche fie auf getrieben wirbtfür bie â ©iobeian ben fag.2(uf biefem foiget/baf bie Xugenbt/Ãrafft vnb Q;igenfchafft berfeibigen Primarum trium volifommeni» ' (?im âïBalfer finb/barufit eamp; fich vergieieht bemfeibigê ^ÃÃetati/ barbureb es (au|ft/vnb bieSirth vnb^atur empfacbt.:^ierau|f .fo meref f/bas vii Q5«ber finb/bie ba bem Stuffah vnb ber Mor# phea bien füch erfehieffen / vnb benfelben fpeciebus : auf vr«« fachen/bas in fnen ijl bie prima Materia trium, wie an^cigt ift/ barinn ià auch bie frajft bef wiberbringens berÃontractur/beic groffenHypofarcaiVttb ben ÃrancFheiten foinMatriccvber«» wunben haben/vnnb ben anberen fo auf ber Ãertf ungf ommen finb in bie fcbweehe, -2(uch finb ettiiche Q^dber/fo bes lt;Siibers primam Materiam trium in ihnen habcn/bienÃiichbcn^Tau^ ben onb â^üttenben/fchtbiieb aber ben ^rancf htif t fo bie @(igt; ber berurert.QBeitter bie fo auf Mercurio entfpîingè/in maffen WieanieigtiÃ/Alopiciam vrtbMorpheam,Pruritum,vnbbie Vlceraxommunia'heiienbt/nachbemauch vnb fie in fale Me-tallorum vberÃnffig Ãphnb:5îachfoigenô auch in bcn^ran(flt;! heiteiî Febrium vnnb Putrefa6tionum,^dber auf bem Q?if(R
306 î)an
lt;«rfpiwgen/wimtgt;cïb«r(t'f^lt;r ^ftlung. ^cmnac^ au^,-Venerc cinÃup^chfc^ avt^ auÃge^t/öie ficb bcn Floribusaris »er* gkic^V^u reinigen »nb fenbeten Die offnen ©e^oben beo -ieibo/ »nbPnrgiren benLongaonem. ^nefj anbere^dber foaujj ber prima Materia louis entfpîingen/tveie^ebieartÃÃaben bie (fpbiomenifc^en vnb lt;?antrenifcben ^n ^iien. ^ac^fofgenb anà bein Saturno ^dber entfphngen/bte ba inbae^ang ben bienen. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'
(Sofcfjer ^âber-2(rê^ »nnb (5igenfc^afft (ob teb erfennen -t»nb] wijfen an einem 2(rçt/barinn nitallein bie SÃÃebtein/fon* ber auclj bie P^iiofpp^cpyfo einem 2trçt gebûren ifï/grunbtlic^ »erfaÃt wirbt
âj?acbfo(genbf6 0nbetthebe.^aber/bieba fommenauf; ben fpiritibus fofeber Primarum rrium, bie fonberheben in ben fpe* eiÃeierfen ^raneFbeiten Frafftonb gewait Ãaben/biefelbigen ^n »erfreiben.5)a^ fie aber ber areÃ/wie bie gemeine warmen berfeinb/innbaken/befebiebt niebt/fonber fie feinb j^ak »nb ^arm/wie.eobie3bercn»nbba6 Accidens an jftâ» felbo be* greifft^Ãîttiicb Xiimpff finb/ bie Ãa ©eeifnebt au^jieben/aueb bie »erborgne. iJtheb finb/bie ba aupjiebfn bie Febres: lt;£tiheb ben .junger maeben/bie entfphngen au|j ber artb Vin ioli »nö be^ Salis viridis.^^eren feinb viel »nb maneberfep/bie aneb ne* benFrdflTrb^âFenjn (Klien Cbirurgifcbe ÃrancFbeiten/Paraly-» fim,»nbein/etiicblt;pntrefaóiioné Verraiû ab Ãa« JU fertigen*
e A p V T I r L
44^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;anbere Q?4bcr/bieanf ben Liquoribua
J^Gemmarum ober bureb fie ein »rfp:ungnemmen:a(a
»on ben Q5abern/bie ba b^tben ©cbmaragbiftbenLi^ quorem, biefeibigen ^4ber gebuiben in /(nen fein »erbringen, ber ^nfeufebbeit ohne eóbtiieben fcbaben.5)an wie b @cbma* ragb an fb»« feibofoiebeXngenbt niegeÃattet ofmefein eignen jfebaben: aifb hingegen gebiiibet fein ^aban ben fenigen ein fbiebö obnlfb^tbennicbt. iDergieieben aucbfinb^dber/bieba Ãaben@apbirifebeartb/t»eicbe PeAcm »nb Anthracem (ebi* gen : »nb ^n bemfeibigen »on wegen bc^/ba^ pe beo liquoris ba* benSaphyrijben 2iuflap bebecFen/Tincam,Lconinam »nb E-iephantianQi»»^ ttJapbejranbanH^iibxnfpccics finbt^ermaf*
Stvucfac 3^7
fût aiicîj fînî» *^4öcr vnö nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ba von lt;?arntof rcföfmrt
tverbcrt/bte^etknö vnnö ÃeUcnö öao ProHuuium, bic ^ei'tDygt; fcnteriamjHxmoptifimjVnà ctnjcbtUdj Hutccn öer QÃunbctt eOer bcr ^îgt;crn.3l(fo fjnö auc^ IBalfer/in ötni mcb: au^ ber raütfcbcii arf Ã/^ïngcÿCtt auc^ au^ ber ^Tarabifcljcn arflj/btlt; blt;t Ãbîafkrt Wîb (larabcrt Vinutes bebaken. S33nb fouit ïinbfot»» c^cr'Q3aber/a(6 ber @citt»nctt/bie|ucrjc^(en mtnottur,|ft.cr^= foibcrct/foubcr in ben Xu^cuben erfunben werben.
C A P V T II I I.
lt;0 Ãrtb auï^ anberc etttfef? Gaffer/au^ benen bte (in ^cboien werben / auclj bie ©c^neefenp^aten vnnö ©.â¢fjiflTUn: berfetbigen art^ ifl fonberlie^ bte Apoftema* ia,benPanerifium,vnbwa6 ber^feicfjenaue^ EfthiomenaVb ccra finb ju gfuttntren. Ãc^jîfetc^en au ffj bte Tineas, vnb Feljî las ^u lt;^uriren/berÃfetct}cn aitc^ wj au^ bfr Sperma entfpnuÃt junittt^tcren/juau^uteuttereu bte mamillarQ, bergfet* â¢r^cn^u praferutren ben Canemm, bte Hæmorrhoides, fon* ber/ ic^en asirf^ benen/fo ba ait^ bem Spafmo obâ fetand (abott^ reu/beueu fo Paralyfis angangen wer. 7Bâanfolc^e'Gafferba«« benb ber Per(tuart(t in jhnen aup ber geiîalf/ ba^ oie îOîargarù tenauÃ(buen enffpnngen'vnb fre ntebt auf* ben ÃÃÃar^ariten: X)aritittb tu biefeiit weg beut IBa^er bte Virtutes follenb^uge? legt werben/inebraU ben îSJîargariten.
C A P V T V.
Qârgtetcbtn auefj Ãnb viel gentetne Q^ritnnen/ bte ba btt: 'j^^Jartb an i^nen bähen ber Deumen/©ebwautmen/^o^« ^^^^Icten/Ãreutter/tf. ber 3îegton bef ^efbo ober^ergo darauf fieflieffen »nb entfpn'ugen. 'â ^nbr|î bte orfacb/b^ ba ein îtereinigungijl in ber refotution berfeibigen ©eweebo : -ein theil ttt bie ©eneraten/bie anbern in ein refotutionrauf weichem hina bangeffbetbettrefolutoliquore,ein*^runncnwirt/(?ineoëne^ fphngens/^unet^enb on Tibnetneno mit bemfeibigê ©eweebo/ »nb nie von ben^ataraeten/ wie ieb votmaio gemeit bab/fontf Ulfe Brunnen finb ein ©eweebe/ gieicb bemfeibigen ©eweebb fo-in Legion fîebf/bebaitc berfeibtg? ^reutter/^eumen/te. Ãrafft/Xugenbt vnnb nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.hierauf nimpt fieb bte
tRaCUrVngulç caballinæ,î)ai5 CttÃf^ ^rtÃJfli bcrfcfbt^ctt ||rcfficacias erzeigen:^ttndjeÃcrMandragorxvnMuÃquia-mo gfcûjj/vnî» fini) fofefjer ficNn lt;ïtng«fc^tc» voitî n«nö«ttJtt ben (5dj (aff bringen; (è'ttücfe Eneöaftnbdtc^ fei^f mac^en/au^bcrart^mucilaginis vnövifcibkuminofi,foan^r bemfefbigen 0etvef^ó ttt btefer^legtonjufalt. ^(fo mit allent anbercn^reuttern^rtbvnb (Jigenfe^afft. @o(cbel^aBen aneb fp(fbe2lrtb»rtbXugenbt/ba^ fk bK-^iç Vrticæ an/^nen ben/aueb bte Ãefec-Mandragoræ »nb Opij, barbnrc^ fie Para* lyfira,@efûc^VvnbSciaticam |ei(en.
C A P V T V I.
begeben auelj etdiebe '^aOer vnb ^runnen an ben onteren / ba bteleutb tDo^nen/niit groOen frefften : bie : entfpnngentnbergefîalt/baô.bieSalia,fovonben^eip fÃen oberâÃftefi gc^nb in bie ^'rben/afo toenn bas 553iecb in ein -©tall Ãarnt/vnnbber ^oben mit^afferfïuffenan^ögigig/ ale bann fowpt bie falfedo Stercoris vnb Vrinæinbiefelbig gefainleteart^ beeABaffere/barinn ee pclj ©alnitrirt. ©o ale bann einfoUicb'^affer/bae bent ©alnitcr gleicbmeffigip/in-ein Xnmpff ober ©altbrunnen verfaft wirbt/ ©alnitrifdjc' «rt§ an ficb nimpt vnb bebalt/madjet aupfeblaben; au^vrfacb/ lt;r frià bie^aut anff/onb bie art^/fo Sal vrinæ,ëe fep ber SÃÃen:« feben ober beo ^iecbe/an flnt b^»d/in folcben ^runnen ober-âîÃalfern grunbtlicb erfunben werben..
C A P V T V I I.;
begeben aucb ntancberlep Gaffer von ben î^b^ren^ ^^^vnb 5ifebè/a(o bie Xümpff ba folebe QBilrm vnb jifeb fdglicbittligeni ©oJebe Gaffer jn ^aben jngebrau# eben feinb ber âfîatnr wiberwertig: auà orfacben/baÃpevon j^ixy vergifftigfeit wegen ein erbli^e^ïîaub vnb ^rege inacben/ aueb benen fo barauà trind'en Oîeiibig vnb Ãre^ig ninffen fein. 2B.oalfofolcbrfaule ^affer/vnb folcbe jifebwaffer/vnb bes.
türmen/ ein (Jlegioneinfaffen/wao ficb beà ge^ brauebt/ber Glauben vnb Ãre^e vn« ⢠bejwozffen fein;.
⢠nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;..» iuuält;.i- lt;3;/, ; j:' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;/ â
C.'A\Ã:VTf
®eV SiVittf nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;3O!gt;gt;
CAP VT Vin.
^fo fctnbtauf^ etfùb fonder Brunnen/ öie ba dn Ãraff« empfalbfn »on amp;lt;n SÃîipbauffen/von öen (|cfau(fen @tro ' ^^^afmen auflFöem^üciö oOcr @ra^/»on öen S^bannretfen ûî»er nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;öcr QSaumen/ oOcr wie Dann Oerfelbigcn Oîfgton
tfî -' naclj 2(rtb öerfefbigcn O)?(tfencn |u vrt^ctffrt einem 2lr^c / naeJj /nnÃanutig ber Ã;xpcnïm?» @o(efj 2(rtb vnnö /^efén/ '37afur vtmbQ^igenfe^aflrtfo(e^erQBa|fec fembt m(jne^er(e9 : ^öarumb einem 2tr$t^u gebürt Philofoi« phiam baju traetieren/ vnnb bte (^xp^nonçber ^Tugenbau^ fügücl^er5t)bung^u »olfü^ien / bure^jfineoberburc^bi'e/ fo (Tinwo^ner an feieren, ©tdtten mit gnttem »er|îanbtfembt: â^ÃiH auch foftbeà ben reepte wofergrünbf en 2(r^ten / ben Ãern »nnb @r«nb 'iÃarmer »nnb Ãa(f er labern/»nbanber3r§lt;« nepifc^en quot;ÃÃa ffern/^u »rt Ãet (en befo^ (en Ãaben»
CAPVT IX..
Q3er bae attee fo (aufft ein anfatlenbe 5?ra|ff/bte ben Gu ? 2.â^ftumbernb2t/alfobjet(if^eTherniæfetnbt/bieba@ett* r( vil lt;Süffe in f^nen tragen:^iefe(bigen/fo von â¬5r«nô ÃW^beà vrfprnngô fo(e^er2(rtVeinbf/ an^bem '53itrio(ent^' fpringen/ in ber gefîaft/ wo fie^ berfe(big aii^ feiner Prima Materia 3vefo(mert/ bie@aurett âIBaffergiebt : S)erg(eie^en aiie^ wie bic gróg ©üÃ'e in f^m (igt / feiner 2{rt^ falben ©üffe Gaffer hingegen giebt. Q2?iewo( cà fich etwann begibt/ baà et^ (icfj lt;Saure Gaffer moehtenb erfiinben werben/boeh niehtaup biefer ^trt^ : ©olcljeà probiert baà Q:nb/fó auflTben @runb bcje Hübern gehóttï^annalfoenffpringen auch bieSalia, wefebe »fhlt;âttflrbiepmahJÃwi(l^ttr«h^(affen/baÃip/voRbenlt;5aU?lt;i brnnnen/onnb ©afijbirgen : toonbern hieaUein aHc2(rth »nb ^quot;isenfehafft ber ©auren âÃBaffern/wie Ãe in Europa ober an^« bern ianben begegnen/ au^ ben Liquoribus Vitrioli ben »rgt; fprung feigen/bariimb f^nen angelegt foU werben bie S'ugenbtt Vitrioli,baà iff/ Reifen alle Serpigines, Cicatrices, AlopCi« dam,vnb Noli me tangere,barbep aneh ein f eblicbà ©efïeeÃ2U fç ba auÃbreeb/wie ban de Aerugine ge^ fcbi;ieben gebt.
ro ^Taeûvlt^ert $8
CA PVT 'X.
(ïrgkicken auffj fdnbt TPa|fer / bic pïbvcr^fmfjcn getvaft b' ÃOîctaUcn / ab bicfo ba air^ bciu quot;^itr ot gc^nb/ju »erwaubfen ^aben ein /cbüclj Ãrifcn^u.^upf*â fer. 5)crgkidjcnauc^ anber l13a|Jcrfoaui;bf)nSalGcmrnæ gcbnb/cinictkc^ lt;?oagukcrf.Ã)o(ç^u(omncnmarijen. Sünb anber bcrgfcic^en quot;ÃÃa^cr mû manc^erkp îXugcnbcn vû '-ÃrtÃ/ bieba paruit ba6(r*ifcn.3(nbcrcbk bcnlt;5tabc(hnbfnb/(ftlû îf^c bic ba iVnuâbt ^oagukcrcnb/vub folcfjer 3rtb vk( : ^tcmcil 0c aber ber îôîcbkin^fc/ barumb ic^ bic Q5abcr bcfc^reib/nic^t geno^ feinbt/noe^ bicnÃkclj bcuÃrancfbcitcivwiU ic^e hican btefem bû^ aii^(a|fcn/ v«b ber P§ilbfop|ep bcfcÃk». @er ©tevôt fracton
CA PVT I.
(ê nu^n wi lUrt erfennert Uc : î£u3cnbvnnb2(rtÃberQ5lt;lber/ ^uwiÃcttwab ÃOîiuer biefcfbtÃcn /nnÃakcn : @o müft'cn biC:» fclbcn 3rtè genommen werben von ben .â^rdff« ten vn pröben/fo 0e tbunb vft verbringenb/in bemfo fie bic ÃrancF^eitcn viel ober wenig/ gar ober etfie^o f^eiio gefttubt machen : (^6 mag aue^ ba fein anberc Prob auff bicQ5äbcrerfunbenwcrben/banrt wiebemek tfl. 'ïBicwoificfJ offtinaÃio begibt/bao bergefe^matf ©ufpÃurife^ iÃ/ vnnb â¬tigt; wannetnâïöci||enlt;Scljweffc( mit i^mtreit/ oberbergkic^en «nbercMincralia, foià baamp; datum bemfeibigcnnic^tnacfj ;« vrtbeikn : iÃann wie bie ©e^wcffel ^rfommen/ tfl vonna^fo angejeigt/vnb berurt bieÃrafft befj ^abco gar niebto/bae ip/ feine Virtutes barauf ^u nemmen obérât vrtl^cikrt. 2(lkr ber2lrtb/ vnnb wekberiep pefeinbtinber Materia vnnb(5û gcnfebafff/nemmenbt/lbrÃrrfannfnu^gkiflj benArboribusr: ^aft wcrwokbicfeiben fenen/jfo fic fein ^rudjt frflgenr3(ber auà ibren ^rnebtê erfent man bie 2(rfB/^igenfeba0t vn w; bap fe/big für ein ^aum iÃ: ^ifo ein febiie^e bing bj in ÿ âJîatur iÃ/ auÃ
îgt;ù«f'ann(nup gebracht foil werbe«.
^róefjien bas Genus ber ^^^gt;^bern erfennt foU werben / fo befdjï^etfefe^eean^ber îÃûrcFung/(o fiemben^raneF^ene« verbringen.
S^gnnetficbe'Sdber bringenbt Paralyfm vnnb bie Paralyti-cos anflT : 4)iefe(bigen feinbt auf? bem Mercurio Solis geboj» ren. Q;tUf^ neramenb läeritiam Ãtn : ®ie feinb aup bem Mer^ curio Veneris gebccen. (ftlteb^eplenbtbie^éeber^tt/wnnb *öffne@cfjöben : iSiefelbigen feinbt aup bem Mercurio Ar^ genn' viui entfprungen/K.Q^âtlicb bepfen bie Febres :Cgt;ie fern* men aupbenSpiritibus Salis. Q'tlic^ Ralfen ba$ wieberfpieiz frenefen vnb verberben : 2(u^vrfacfj/ba$bielt;2^oneo:ban$vnb Coinpolitio nicfetgereeljtipr^Danneeipgleicb ein wirebung tn/bnen / bieinber^oneo:ban$ gegen benfranefbetten peb^ mup/tvie anber Medicamina erfozberenb. 3(up biefer tvirebung volgen nu^n/fo vief vnnb monefjerfep Species ber Mineraliû feinbt / fovicl vnnbmanrfjerlep audj XugenbenberQ3?affer.. .^ierau^fo volgt nufin/ baeein ^r^t foil aller Mineralium. Ãrafft vnnb Q'igenfc^affterbenneH/ab bann foweipt er/ wap^ Simplex in bem '^ab praebominiert/ jtvep gleiche aUbann iufammenvergleie^et.
CAP VT IIT
3etvol bao ig/ bae anp vielerltp SOffenfe^en /vieferle^ Ofigenfe^apFten erfennt werben : 2(löin ben Vlceri* bus, ba ^nnbertlep ^enfc^en in einerlep Tîleeration (igen/barunberfunffmggenefenb/bieanbernvcrberbcn. 3« focfjen Operationibus poll ber 2lr$t fcinludicium vnnbQrr^ fanntnup^ben / welche 'JïaturberïÃÃenfe^en |ur./^eplung gefcljitftfe^obernicfet : ^berobbieg^tber .^eplung gegen« wnrtig flanbt. ïöann aup folcljem vberfe^en/ werben bie 2)?en« fc^enverfübrt/vnnb bie ïönefung ber î7at«rlicljtn laberen »eracljt. ^ann wiej^r fefienbt/baober Mercunus Corpo« ris wunberbarlicfj ^epÃt bielîran^ofen/ bie â Offnen 0dj4ben/ bie gitracljen/2e, ^o nu§n bie geit vnnb 2lrtb ber jvraneffteit «berfe^en wirbt/ fo verberbt er gleich fb viel alö er giitt mattet*
312 söett Wtttrftc^eit 234tgt;«rt/
tas Serpentina bie Munten f^ctkf/vnrtt toc^ nicfjt nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;auc^/tas Materia Ãerlata, Phrene*
fin fitdct/vnnî» öocij ntc^t allen, iöarauff i« foldjen tingen/ ju ObferuKven ià tie S^^eojicf/auà wele^er Die ^oneo:tani? vntgt; Das Compofitum enffphngf/ Damit wieDcrmertige Ding niefjt jufatnmen reic^en.2l(fo im ^efe^ln^ ju reDen/ foUenDt auf; Den ^vnebten/DasiÃaup Den gefitnDtmacbenDen Ãrancf^eiten Die 25ttiini Der ^-ÃaDer/Das iÃ/Die 2(rfà Der QSaDer ernennt tverDen/ »nD in aUweg Praxim vnD Theoricam-Obfernièren/als wann cs ein fenDere profeà vnnD Facultas were/gleicb Den anDereni Qüannin DenGaÃern ÃnDtalle Die Virtutes, fo.^re«ttcr 4pnD ^teingebenDt
- AP VT IIII
^(^ftnglie^ Ã? betrae^tDie ^cifbf» ^dDer in DenOBeg, ^^l^aserÃ/ DasÃe^um^luÃfc^la^envrfafbenD : ©oleb« â^^'^aber ià feiner 2^ngertDt ju »ergleie^en / Dann ià Daà fe(big@alç/DasimPlumofo»nnDin DerVrticaligt ^ole^ 2luÃfreÃen/Das StuÃfeblä^en genennetwirD/mit böfem 2^euflt;* fefjen / ià Dem^aD fein ^ob/fonDern Der l^otroÃuifcben 2(rt^: Jj)ei(tattcb fiel} felberwieDer^u/ anputfaebtn/ esÃvoDiert ein mal / Dieweil -^auttvnnD^leifcb noch grün ià vnnD fel$am/ unnDfebalDtesDie ©rnnevefleurt/fugest es wieDer;«, ^aa ein folcbes getrunken QBaÃerinnwenDv« gen im â¬eib/ ôÃn fslcb ^wÃfeblabenniebt fürgebt: ^iewol fo |eÃtig niebt/vrfatbef Der /nnwenoig ^^alfam.^cr viel Die auà folcbem TtuÃfcljlaben .^ranef^it auà Dem ^aD bringe/ Die bià 4n Den XoDtuerbärrenmHÃ. Sureb foleb ^luÃfeljlaben begibt ,fieb viel malen / Das Aperitiones befebeben / etwann Oppila^# tiones, vnnD viel anDer folebc J^ramf beiten: gt;©arnmb Diefe 2lrtbDer5SaDer oDer^aÃerfnr feine gutte ^TugenDt follgegt;î recbneiwerDen/.fonDernfürein(Io:rofmiÃb3l»S^trtfflt;gt;i« ^etwannein XugenDt mitlieÃe oDer nmjt Den j^ranef en / Diefels! bigbefebebeob« Das SUiÃÃbl^b^*^ Ã^^ttb »^l^ volfommen. 5)aj« j-umbweitber von einem ieDlicben Q5aD fonDerlicb Die Tîatur imnDi2:igenÃbaÃtüerÃanDenfollwfrDen/was ineinem)eDligt; eben fonDerliebfür MÃt vnD XngenDt feinDt / ober Die gemei«! ne 2lrtb/wie oben angejeigt iÃ.
/;/tAPVT V.
Hcpâuir, :
8'^2} etttcr mc^rcrn vnb Seffercn vnbernc^f ttn^ îgt;û 3(rtà îgt;ct ^rtöcr$iiâ¬rfcncn/fo wtffenîgt;/tvic brcçierki^ î)cncit4Ãc.2(r^ne9ge6nîgt; : ^ufj ïJcin Mercurio,Sulphurc '»nö Sale, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;öre^ nn^rttÃetfeitfïc^j att|;irtiJ^KSpecies, öo*
rinnb 4ud? örepertep franrf ^ert finb/ aiif^ ö nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tn ibrc Spclt;«
'cies: (i'e feinö Morbi Mercuriales,Sulphurci,v«bSalis.2(ll^ öent vofgt nu^n/was Oödöcr berS9ïe«ruwtaófffj^ fembe/ benjelbige U franif fetten nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nxröm: ^öergfctcfjê mit
ten rtnbcrcn4)ar»tn{gt; tpae SÃRernt ifi/bj inu^bure^ ben Mer^ curium geÃetït «?erbcn / waa in Vifcö'^e^t/ burc^ Salem, ber# .gfcK^enaucfjtvaöin Igne ^Ãf/biirc^benSulphur.^ümt^n Die Species mund^erlcp fetnb/fo »eigenauc^ tnanc^erlep ^4o bev bOïau^. Q?tn Mcrcurius Ã*iinre Vleera Apofteraatum,ent tinberer Efthiomena,amp;G.3(tfoauc^ in Salibus:Q?tân eÃlt;tlSali5 '«imbf Alopeciam^ln/lè^nanbererPruritû,-^înanbâererScalt;î biem. 3((fo auflj bewiberiimb edtc^erSulphur Ã;;reingi«rt ;gnem Perlicum,et(KljerI6leritiam,eâ¬(ic^er Fcbres,vnnb ber* glctcljen anbere Species. 2llfo aucJ} ^nvibennnb wae Lepra⢠SÃÃûbùt/anl; bent Sulphure Antimonijentfprtngt : nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Hy*
dropifin,awp beinSale GêmæviîAlufnîneRocho. ^nfolefjt «ber allen î« ^oeebteren/ge^ciîtbte erfannfnufj iBerjii/bie »»:* t«aUgei«elbeetÃ/allerSimpliciura,foau0er^albben95rtbern wacljfen : SSnb »otbehaltcn bte »nberfefjeib/tvelc^e^aber an^ b^^ompofitlon tn bte nbsp;nbsp;nbsp;gebend / «u^â bent Campofitotn btt
lt;lt;Seiire/îe. âîBelebean^ ber TîttrifCâben enifprtngê/bergletv rfjen welchean^ benfelben Liquoribus be^ ^anbfe erwacljfens ©e^gletf^entvaeba'erbelct a«|bentfelbtgen^oben. ^Darnttt «nenac^uelgenbt bicâ^4ber@pe(tlî(iert werben / ein/cbltc^t »on ber anbern topeet|tetert foH werben.
c A P V r VJ.
j^^eraufjFfoooigetaiiefj etngentetne^^tetau^falle Q54ber ipjober Ãrantf^etten/tn ber ©eÃalt/bao bieRcgimina ge-âö©/»âïbnet werbw nach pnt^alt einer leblicfjen jtrancFbert tnfonber^ett/onnb in bermafTen geridjt werbeti/bao be^ ^äbo (Tlgenfc^iijft »nnb bte ^lei lufgntincn Ãininienbt. ^le btc
3Ã4-
3lrffniffÃcn '^Saöcr / bic verbringen ihre ^fBirtfung nie^t/ afó allein burrij Oie ^bÃineni? / tvclcljcöa äiicbfoü geÃialeentver;^ Ãen. Ã^ic ©ölöifdjen^Siiöer öic verbringen i^t âÃBirefnng Ãure^l^onfoïtieren/baruinb öae begvondâlfenvnnöXriiv efengeeibnet foil werben, â^nnbbaömehrtiï fr barann ^ubegt; trachteni|l/foll fein in ben OJîutilaginoftfcben O:pern/ba ber Vifciis vbertriflft/ alo Podagra,5lu^/vnnb bergleitljen/ mit groifer^lbÃinen^g^alten: ^Boaber fvlcb 5tranrf^eitcnai!^ folcher âîïîifeofitet nk^tweren/ mit aller vólle in lïffen vnnö Xrinefen babeflfollcn.5)ermaflien atic^ mit ber 3lt;itiw haben/ auftbenGradibus Mineralium genommen foil werben / nnö biefelbigen woKen/viel, ober wenig 2lppült;iert fein/ ||cbermitflt; fengleiclje siegel jnÃalteiii
^Ãaoi(l:abê»'baohóch|ïinn ben ^Ãâbem/ ftrpeberiÃrancN heit gewaltig feinbt / weber ^bÃinenjj noclj ©tunbt betracht foil werben. âîBo fieaber folfher @tärcFcmanglenbt/ fo giebt ba0.©iet vnnb.Cïömmgcin lt;StenrberQ5e|fcrung/ aberl'eù «er.Ã)cplung'. ^OannbieJ^cplungmuà au^btm^abge§n/ öarumh am mchnflen aeijt jul^aben ià ben rechten Brunne» öeÃ^abojHtreft'eni.
lt;® iÃauxh bao hödjà anemem^lr^t/öerbie^randâen in bie^aber fcfjicFj / anfcnglich wiffen L ob berfelbig 5trancf in feincr-fep weg burxb anbere îlrçnep môchto gefiepltmerben: âlÃelebe (rrfanntnuÃtreffenlicb vnnbgroÃiÃ; 2l(0 ber 'brauch ià alfo : @o ein 2lrçt an einem ÃrancFcn ver^» jweiifelf/ober befotgt einjufüniftig bófere/ baô eim foleben in ein^^abgerahtenwirbt/.^neinerentfcbulbigtmg. SSielaue^/ öie ^uÃ0|{tlben bie ^aber brauchen/ vomfolchen malt;b ich htC' feirtSÃJîeinung. 2lbcr in .9ephmgbcrÃran(Ãhcijten/ benfelbw gen nuç/ foil alfo ber prjjceà vnnb .Czbnung befchehen.^ln? fcnglichwiffcnb/ baoben laberen cfhcheiheib in ^raflrten abgeht/vnb fich nichtgleidj rcimpt anff bie ÃfancTheif/bah^^ fieverotbnetfeinbttibarnmbfQmuÃbaieinCompofKüm fern/ bamif es volfommen werb. . SiannihrfehenbtaMÃerthalb intf 1^atiirngt;i( manchmal bie Corrcótiont s befcljehcn mäÃen. 211^^
'tcf fön«)eramp;lt;/ï';Q3algt; wit paMipüâfdyfv ^fr^ncp «jeamp;eflTmwetüï 3t(fo aiifb in Hydropifi nütùcrfdh'gert ^rçntp/K. ^namp; nic^t alicô ;iipfncjti« einen iîiîfîen ^efeffcn/fecb^ebenerfep Ãraiwf* 'Ãeiten mit einanöern jii vertreiben vnher^eben / fenöern eine» lt;jeî)(icf)enûîîgt;nennaeb feiner beqiremh'^fert. ^*0 fdnî)taucb»it* jcittig Ovd^t/pe fepen befebrieben/ober ganqen von *3)2unö 'von ben ^trpten/fie ein foicb 'P(nïgt;en«u|5 verfeengen vii raÃ# â fen. QBereeo in ^Säbernaifo ivie fieeo meinen/ fo were eo aud^ 'in ÃCR Siraplicibas : (îotefebie^t aber inn enfweöerm nic^t» ;?^arumb qutt aefjtiu habenip / alle ^i^enfcbaift jn begatten vnnb jwCSomponierenöao'^^ab j bao eo fiep reime gegen Den ÃrancFbeiten jn4gt;lt;r ©efunbtÃeit/ vhnö nie^t jn ber ^rtèen â¢entfi'b^iibigung. â - nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'
';£ktnbcra®ab PfÃffere?.
jubefc^tîfccttet'ft â iebiidj^abinfonbertieit / was bie Materien
QSirefnng fo fie verbnngâenb : anfenghfl) von p fixffirrs ein'foicbeerfanntnit^ / bas es fein IVdrine nitnimptaujjberOeparafjon/fonbern au^ bet» Compoftto ber 99itriolifchett SOîineraiien auff einer feitte«/ bemnacb aupben breperjîen/ Veneris, Solis vnnbSaturni. 3i«f; Der vrfreben hett es an iÃm bie angtbo:en 3rti^/Ãra'ift vft Xngenbt/wiebic^^itholifcbenLiquopcs, barnaeb Sol«, Vc^ ncrisvnnbSafurni, anjhnenfelber tragen. '5?afbito(genbtfo I^mifct es bttrtp biefeiben iïitp/ bergteieljen am (etjlen biirc^ bie ^ifen Q:rp/vnb eflicf^ ^(abaifïerpein / vmiermifebt anberer eïn^ falknbcr ëâataraeten. 2tup bem vierbten tÃoï ber 0(obei nimbt es fein Centrum vnnbèurebbrneb/ vnnbfeinbt feine Virtue tesalfo. (f's^epiet biepobagrifeTjcnMucilaginest^^nnbbie Vtfe-ofitares Paralyfis: C*s Ãerrftancljvnb bringt auff bie Pa-ralyticosjfo noeb^ aie^t in bie Confumptiones gefallen feinbt.
3^7) n
©on ^acùyï.c^cn 234tgt;evn/
G^öÃnnÃct.jvtcö^rumb DtcColicam aiijjöcn^hfbnn/ vnnîgt; lt;rcjbu auf) Ourfl? öch â¢93«â« f » ScceHum, Darumb te Dcn-Ccn traâis gutt ià : ^'e ^eudjt bni -êfprofiff^-cn Die ^aiitt ab/ »nnO-niadjt-i^n einune/ nacbfpfgeiiD ein nctvebefcblopne J^auu/Mrumb ee ef(idjô t^ei(e/ gfeiefjÃun ^epleee Lept amâ,, an^ufe^eniÃ. blt;çl(i Die^Celfcbentfel/ »nnbatte ^cnofnii^ wannfie vonna^fe Dar^n bereite fetnbt mit Den Mundificationibus.Qâö temperiert Dae Mcnfti iium,â Ãefttü vnno pronoeierte. ^*6 iÃauebgntt Denen / fo in fan^ gen 5traneEbeifen gelegen feinDt / vnnD wieDer anbeben Det tStdrcb'e foninaen/ Diefelben ^n färDcren.
QÃie nn^n obÃebt/Daamp; Die-Q5aDcr für fieJj fefbà gfeicb nne Die ^rentter ju achten fein/aU wann einer befchriebe Die t ugenDt JMelinæ,amp;c. 00 mögensDccf) ol)n einCompofirum^uvoH*' ftjinneni 0nD nicht gehn, ^arinn tvefeher Dj ^aD Pfaffero i«; feine^m^ bringen môH/Dae te jii Denbemeften Ãranef(Kite«, gntf |^?DfrhinÃ*wie nachfbfgenDt Ãeht/mit Demftlbc hâîWiertr
. IN. podagra
Ree,Aqna'riimVitrioli ft'.ji
Salis Gemma;
2(nÃDetnQ5aDtwaÃer/(!^in 0fanDenveR/
J^iefes »ermifeh ^ufammen/onD faà bierinnhaDen/ bià auflF îXttnennDfentag/DarnaelifoverenDeriaffo:
Rec.Fólioiunr Ãllehori nigrilt;
Fol.SenaÃj , anaib.j. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,
Fabarura nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â - nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;' nbsp;nbsp;nbsp;'
Lentiuoa anaifc.iii}.
-iaà in« »otbemeften Q^aDtmafTer ÃeDe« ttacb.gemetnents 93ranch/»nnD bgDt^gu (TnDt/ÃdÃDiibttnch Der poDggrifehen. purgation oHe .QBoehen ein maf ju gebratiehen.
JUN PARALYSI tottti.bett.p-ARA'LY«
* nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;TIGIS macheüffo»
Rec. Flarainulae nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;, .
Erucærubcæ ana M.yij- ,
â¢faÃfieDen/vnnD Dartnn naehfefgenDts baDen auff DieÃafbe g^Dcttittach^^Ã?.veiâf«D.ereÃDwg^.
RC£..
©ersgünffte îvdtene. 3gt;7
Rec.Pctrolei Olciphilofophorum ^.fs.
.©ejj/SaötpaOcrö /.ib.
-iaiiöiirc^einanamp;crfieöenwol vcrbfcFf/Ãeüf? eenacÃfofgcnöirt Spongias mannas,a(foamp;a^tgt;a6 îBaffer atkô tn bk fjgt;ongias marinas fomtit/bae (fà tn baô Q^abtvnÃcr vnO bnb barob.©^»'«â gfeidjcn anti? ntt bie Confortatiua,fo ba inntvcnbig plwkrt foUcnb tvfrben.
tgt;lt;v sCottCwctwv fllfö :
Rec.Serpentinæ longæ M.ij.
Agrimoniæ, luæ arteticæjetftcbô tt|..Ã)anbvi?f» ^^kR5treiittcr ïa^Xagvnb'yîvtdjt t»n'ÃBtt|fer(igcn/ünb am örtttf n tag barnacfj (affe etnfiçen/vnb fur vnb fiîr barob baben; ^Divuiag^eauc^wol errutbcrcn nac^anf((yen ber jtrand'^ôf.
®ett LEP ROSIS.
RecFIâmulæ X..^anbvol/Vngulæcaballinæ v..^anbvof. STrnif ntttbembenteften 'Waffer ben ©aflTt baruon/boe ber. feefjà tbetf bee â45abe von biePen Warben barein fontb t bartn la^ ⢠baben/fo ienebt «n grofTcn vnb?îüii|i au^ : vnbfo -btenotnirfft erfotberet ©efîancFo Ãalben/fo ernetverotvnbf^â bie'WtreFungaulfbôKtc/fo (a(t abbaben tn (auteretn^abtvap fer/bi){^ii enb ber'^abenfaru
3n ben ^ôefjeren vnnb offnen ©cfjâbenifbbie vermtfcbii«!) ntitÃqufs Aluminibus,Culiculç,Serpentinç,ana.gegenbcnî |wu(flrten tbeïtbeo^abtvaffero/barin baben tvobteoffnen tîqcfjdben finb/vnnb tvettter ben-éetb niebtî ^Ãamit piirgKi: ;ancb''Jf«wte ficb folcben offnen tecbaben gebnrt.
SnbctiMENSTRVis
S)aft bit (affcfî tnt (antteren 'ïÃaffer baben/vnnb ^n trincFen gebfî btfevernnfcbiing: Kec.Liquoris MelifTæ, Pulcgÿ, Ar«* temifiæjana^vnbvierntafaUvtd^abtvaffer barnnber/faÃa^ fp baben/vnb betnelt Gaffer trtncFen/bt^ jn enb bâ^Sabenfarf, ^aotvettterberflcrcF«rtg§a(bentfî/an^ bcinbfoffen ^abge^ bon wirbt/intt rechter oîbnung baffe(btg jubaltcn,
3n berniaffen foil ein fetiteb '®ab »vte obfie^t/bao ;« folefjctt Ãranef^ak» â«» ^Ãpirtgftrt vtinb Compontert werben«
^7) üh
3ÃS é'(?rtinatuvJ{c^m5S({amp;tvrt/
©aruntb weiteer nic^t »en niJ^tcn ifl / ein lebtiuijejfonbertic^ ^n fcbKtfccn/ fenöerweitterauffinercfcauflFanefrcXranrfftnt/ eberfonöeriiebc arth öer ^rtöeren/öieanóen Addiriones be;? ö^rffen/biefèlbig^en ju erfennen.
'Sö» Ober» 35aï)ett,
oberen ^aben/nimptfetn vrfpntnga«^ â^a^^ibeiï Liquoiibus Genimarum,nein(idj eiti^bem Ca# rabe vnïgt;'Q?itrinen/an£b Peilarum,ancb ^ii^bcr ver# «lifcbungberSpirituum bâÃOîetaftc Veneris »nblouis :5Qtwpt fciri^angauff ben wröten pmuten ber^5iebd/wirt»nber# ioffen mit anberen 'ÃÃofleren : baran^ bann entfpnngt me^i oti weniger fraffnn eim â5gt;ab gegen bem anberen jit feefjnen/onb tflvnberwvïlfenbetnQBinbennb iu|ft/»on bemfêlbigen noc^ auÃgeiofebet^nwerben. '5?acl}fo(genb ^atteefeiniöiircbfanlf burc^ben@aturnifd2cn3rfenief/»nb etiiefje tÃteib ein an^n# genbe.Krafft»onÃalebfleinen/vnbau^ bewAfphalto. toein Xugenbt ifl gfeicb Pfäffere/aUein au^genoinen bie 0??uei(agp «ofifcbe t'ranff^eit :weitter fo temperiert (amp; bie Hçmon hoides »nb bie Oppilationes in Cardiaca paflione : tÃnt attffbieOp-pilationesfo attà bem Tartaro,bae ià »ein ^rien/ cntppnngt/ »nbamfetbigenonl^wentret eeniicb ben anfang bee ©feinem ^impf bin bie dolores Articuloi um,»nb bie ©(fncbtriDen 5'rauwen ià ee fonberlicb webcrgiit netb bbf; t ee fcp ban ba ein ^abmen/bcr ju guttem ober bb(emfancirwcHc/gt;brer @cfunb# ^eit Ibalben betre^enbt/ben furOert ee.@ein Coirigiriing ju fe(* t^en franef feiten ià bermaÃen wie oben irt pfeffere : aber weit# ter junbemcltenÃranrfbeiten/wae betreffenb ià bie Hæmor# rhoidesj'vnb ber^rawen francf^eit/initiucco de Safina auff txn^unbertÃen tbeii »ermifefjet: bergieie^en aue^ ein foidjee jutrinrfcnmotgenevnb nackte ebn »nberfa^ notturfft erfo:# beret/in ben Oppilationibus »nb Cardiaca, 3(udj berfelbigcn gteicben / wae^rien »nnb@anöantrii|f/baÃ*dbig foHmic oleo Cupertino »ermifc^t werben/ burdjben jwölfftentro]^# fengetrunefen/ wae in VlccribusiÃ/bieee bann fonberlic^ ^§eilt/mit Realgarfixo 2^emperiert/a($ bann gebranebt nadj imitait ber ^abenfirt.@ein artb ià andj/Oèenbigfeit/Ãrcçig »nb Ãdjebigfeif oU»ertreiben/am »oHfomniÃen »eniiifdjt mit
â * nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Aqua
Strucut 319
Aqua Aluminis.0cIc^( Concâiones tnilfpcnb ba ttonwfgfiibcr ft^wccbe/fo bad Q5aïgt; an )hin fdbe cmpfafjctz »Ort ben {rtfïiücrtbcrt QÃaflTeren.
Qîom æalWcr Söab.
^ab in kallid (aufft »où bcm bîùfcrt tÃcii bâ amp;f0^ ^^^^ii^bct/vnnb ift aaÃ^tn Liquoribus bec SOîagnctfrt »nnb ^T^bcd fc^wan^en Carabe : (auflFt burdj bic Ãl*r$ vrtb Ãi^/ ÃJîargajû^crt/ThalkjKakimia^c. ^nb etthe^ artà ber ê^ra^^ naifrt : nimptfein ^ilt;? ou^ ber tocparatiort/(mpfa|jef auc^ be» gradum »oi»0c^neebirÃ/vrtb tvirbt abffUt mit ben Lit^uoris busCryftall^^euhetbertOJïargajitenvnb^afimien ircn Sul^, phur au^/mit einem an^artgenbertSSitriol/vnb §att ein furçî Gradum burdj;iilaiiffen bie MméraljaLunæ »rtb Mcrcurij. ©eirte Virtutes firtb Wie bic beindttn Ã5döer/in nidjtcrt ttomrnen.2(bxr.^ug(eif^erweiÃ.wtc Scammonea »bcrtrilft Polt;» lypodiumanfeincrt frafften: affovbertriflrt Q33aUif|er ^ab ani* bere'^dber.-èarmnb bicCorrcftdmnfeibigcrt o:t^ tre|fenhcfgt; foü vorbe^aitcrt werben.'ïÃeitter ^at cd bic condition£s,bad.ed înfûn^tig Lepi am crójfhct/auc^ bie QBaffcrfucJjt fo fie etwad werti3danieiÃungftette.iDer3(fidjcrtirtber^orttractur foCo-licanocljin lntelttriisieg/ju bófem crfc^ieffcrt wurb:@cfjabt' auch bcrt biçigcrt 2lu^cn »nnb ©ehóïb fiirberet ein /ebt {iefjen â (5ahmcrt%er ba »»berÃe^t ein* franef^eit ju bringen ober eiti^ ^efrtrtbt^cit
'2?on öcmiSabâPlumBer«^.
^JS2ld ^ab pfumberd famfet »nb ergebt fic^ aii^ben^Uü-^^j^raitten (aiiffenbcn Liquoribus an berfcibigen ©ruben/ '-^^^»rtbtjî.infupcrficicb£r@fobel:'^nbi|l ein j^euCebic te» sufimmcn gefaniief wirt a«fâ manerkp binnen wiegcmelt i|b:bicfe(bijî5ai(cbattbieart^ gfeicb einem îOîi^^au|fcivber faff Ort^gcfcfjütt wirbt/ »n.b aid bann biirc^ fein ä'enie.eirt -^i^ anpfabex:3nfo(cberlt;^orm»rtb@c|îaltrtnnpt bae piumberd fcinvrfprung. (1â0 qebiertinjbmfeibd anfcnglicb cinNitrutn ».nb ein ^rzD ifeb cn ^efcbmact' »en bem Q;rbfdjwebel : b»iritmb * ià in /^minfonber^dt hin treffenlic^c XuÃcnbt/ bau warjn-tnÃ'^ e nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;iÃ/bi iÃ/aujjfcbla^en o^n rtn(?/bur dj viise
326
tgt;c$ ^aî)Cttgîgt;tem«i)encmen/wKgemeiner quot;Truffer artà prtb? $ônamp; ettUebô t^etiô eeetn nnbang ^it fnröerenüöó/foju gutfemaiiff î)erâ^ant|l; Ãgt;crgteicfjen}iifûr6errnlgt;a6l-c^/r0§tt bôfem gefc^îcFtifl : barinn «n 3(r$et wei^fic^ raÃten foKöe« Ãranefenfo aiijf fofe^er^c^nentvag fifjen. âÃÃcifter aber fo Ãa« ee ein 2;ugenbt jtt ben Offnen ©eÃiiben/bie ba au^ be« Salibüs Garnis entfpiwngen Ãnb/biefeibigen^n fieiien/an^ areà ber ©tpptùifef/vrinb ©erpentinifeber arfÃ/foVn bemfeibigen faitten Nitro«g4@0 ee aber feiebe oflîen ©cbaben 5« beifen veru feit/fo ifïfcin ^êeireetionmitRealgarfiicô b^ '^5ab STemperirtZ »nb nafb gcinetnenbraneb gebaiten.â nbsp;nbsp;nbsp;ip aneà (reffenfieb
bewegen biè wéiffen nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ber ^'rawenfo in etf fielen Jab«n ein
feieber nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;jufnnfftig fommen fo« : Oe^gieieben juftînfftigc
Febres ;u bewegen:2)erg(eiebenbie©effbwdrjiibrefben/aber * «aebfolgenb fbre ©cbflben nîcblt; mogiieb wenben : Mürbere« bierQlt;te3inbr/vnöbbie Hæmorrhoidés;â^eitferin anberert ^auptfranrfb«t(tt^tt SUttfwfûr fieà fefbeanb'etgener Ãrafft/ 4ucb mit ben Corredionibus eitw fiemen gewaftb ifî: bà rumb ronfetnen^rdfftenvnbSriigenbennicbtvielmebîaUvonan* berengetùeinen faulen Q33afferen/bie ettiicb^ ^«eà _ cÃer artb feinb/ju pteifen ifî. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;⢠' quot;
/^5\^efeb ^ab nimpt fein »rfpntng au^bemtefWuierten '*Ã^Vifcâ¬gt; ber lt;^rben/in ber gflait. Qüie ein febtlicb^rben '^^^auf gewatt vnnbartb bc^ Ãâlemenfj Aquæ fein febwi* enbe artà Ãatt : baraup folget / fo vilerlep genera vnb fpede«
ber lt;ïrbcn/fo viterlep aitcb fonbere âÃValf er »nb Liquores bar^ fltà Riflieren.^llfo ià am felbigen oîÃt ein fonbere ariÃ/onb fonber (frben/aneimbiehÃlieb in ben weg/;u furberen'ben ©aÃ/ men/er fep wol obervbelgefeet. 2(ber weitterwao bie i^birurgi*^ fcbenfrancFbeitenbetreffenbtiÃ/in allen-offnen ^ebdben vnb Vlcerationibus, fo von ben ©efebwdren fommenbzaueb bilt; t^iÃel/vnb bie vbelgeb eilten quot;^»mben/ vnb bie âîVunben bie ^u 4ôebererwacbfen finb/jur ruiliing bringt/vunbanberettlicfj QBaffertiigenbt/foâaften QUafferen anÃengig feinbzmit fbrn fitbrt/mitbdberm^rab vnbÃereFc» nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Æ'
Set; nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;. 52t
CTô nimpt ptrt'Correaiones itt î)Crt ^cibfraitcf Ãctïcn ntt nn/ ôanntô wtô«((cin für(îf^teïb|l fctn wtrcFitng verbnngcn ojrt ctnGompofitum î âÃCaeakrtK^bmtrgïfcÃcnantre^cnôtfl/ »btefclbtgcrt foHen mbcr gefîaU lt;^omgtcrt wab^n/öae öcrfeJbi^ Lutum tn ein Calcciu ^cncrbcrtert tverö/tXrttttac^SiefoittKre ,îrt ein Liquorem,Döcr von iamp;m extrnhierf fein Alkali^dio bann nppfieiert a«fföie@c^dPennac^ öentanfj^a^vomâ^nö/onö tinO^uD mit bemeftenLiquoribus'Pafîelbig Gaffer Ãemengt, amp;ci(t auc^in foicfjergflalt Pie Vlcerationcs Veficaï,vnnà â anöere tntvenbi^e vlcerationcs,bie ba von ben Apoftematibus â wucfjfen móc^ten?-Ãifer Liquor ber dffo refofittert wirbt/ ifleitt ' tre)fenhc^»c îS)îebtfin Podagricis vnb Paralyticis;vnnb wao ba aujjben5D'îii(i(agino(îff^tLiqiïoribu$âvbertrif)rt.:auc^în®e^ »fiic^ten/mitberCon'eetionwie ob|te^fvonfo((^enfrnncF^ette. QrtJ ntmptnuflj htn l0teritiam,gcfritttifen mit bent Rcolisi'ee ^roiioeiert anc^ Vrinamj^etrunefen mttben Pilis albis^tea 'jebabt aittb trcbTenficb^n ben burten vnnb biçigen '4.e«ten/vnïgt; ' wâo^it folcben bi^igtn'â»^â bürtenlrancF^ettè gerebif^f^'^o^ fem '^ab fiefj nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Xngenbt vnnb ^rajftett
; barinn finb/nemmenb ficb nbsp;nbsp;nbsp;amp;er ^tit vnb gnttem weg.
'^oii 7îtî)«t(iben/2ï5tlî»6ab/oitb g.ellet;ô(tti.
3efe brep OSâber/'îQibetâbaben/ 'ïöiibtbabzvnb gener^» óuD/baben i^âinen vrfprnng/ vnnb werben getbeift beti â^-^^(Tataraeten nacb an bte brep drtt er vnb tanffen auf; (b «em JSlalcbiîein/barbitreb pe bie âïöerme empfaben.^er ©ang fogebnïïtberbabengebt/berbieibtvnserbrocbenvonfofnenbi^ tn ben ^u^gang/vnb lanfift bnrt'b bie berten ©tein vnb ^irg/ »nb empfacbt vnberwegen f ein ^ufallenbe Xttgenbt nieljt : ® ets ember Cataracten fo tn bao'ïBilbfbalb gebet/îaitfft aueb 'bitrelj bic grobe bes'^ebirgo/vnb ^aft ein vermi^bte ^bern/bie '^erlt;â me vnb bergleicbcn Slugenbt nimpf/barbnreb ee troeben wirf, gellcrbab wirb garabfuttmitbeniufaUenben 23?a|ferett/(auflr⬠auch bnreb bie reubt/wnb empfabetfeinanberearfb an ftcb ba» Wie e$ ijî«3iîi anfang feinem vrfptugo tjt e$ ein gemein quot;löaffen @7)
322
iwcc^ababurcfjtfQÃakf?p«n(MufFe/Mnnn «f«« '^fwu tmpfaÃet/on auch £gt;ie XiiÃcnö/öarufà fic mit fonöcrUdjer X«* gcnlgt;( ntt bfÃabf finîgt;/a(e aHcm trj vom Ãafc^pcm geben wirö.
5)arumtgt; fo finD i^re artf» vnö fra|ft fonöerheb nicfji furtref* fenö/fie freflTeni) bie ?^4utt au|f/rtu^ areb öeÃelbtgen ^eitter fo babenö fie fein Xugenbf nbsp;nbsp;beden offen ©ebaben/
allem ju feuberen onb $.n reinigen. S)ie unberen Xugenbf fo fie in ben-iabmen ©übern bubcn/tflgar febmacbvnnbblob. Xîie. pillung tti Colica fo. barmn befcbicbf/ià ein gemeine arfb eines febf ücl)en QBaffevs bas gemermbf toirf/ober ober ein ^afcljflein gegoÃen. iDcrgleicben auch bas (amp; bie mubc au^jeueljf / (ufl. niaebf jiieÃin/ringc letcljte ©üeber/ip ber 3vub febulb vnb bea langen Q5aben6.5)en-2(lf en abgearbeifen 4.eiifen/»nb ben «quot;^ra# tven/fo vi( fruchtbar gefein fmb/ià es ein auffenfbalfüg/onbijl. ein ffeine viuerftbeib imifcbc benen breçen îSaberlin fren fraff« fcn.QBas bie«nberfebeio iÃ/macbenbbie einfaHenöen/Gaffer bie fieb fheden von einanber.@ie b^bê auch bie arfb an fnen /^u. pillen viib mifterS efücb ffbttgt;cre francFbeit?'lt;»ber fein gemalt belli Xgt;ergleicb^âiiitbmjjbie'îîafur »ffgutfemeg gebracht blt;»V fürberenb fie: be ^gleicbc mj ju bem bofe n geoibnet ip.^eboiffen auch feiner ^oneetion : bait wo bj .Ãiauptpucf nif frafft vnb ge* Walt baft/ba mag man öureb bie.Correâiôes nidjfs einking?. .
âSon bemiÃat» ffaftetn.
3lb ^ab in ©apein im @afîjburger ^ürpenfbtimb/' '^^^nimpf.fein vrfpnmgattp bemÃalcb ber ÃÃÃarga^ifen/' '~^*^'Antinionij»nbbe|telbigè@alnifer6: ^aufft auÃbeni-fechpen fheil ber ©lobel/obn anbere einfallenbe^aper,@eitt ©ang ip burch bicMarriees ber wilben rotten ©ranaten/aueb V ©olbiffljenfiiigen ©ranafè/mif vielanbangenbem ©rç bep dlbers vnb bep vnjeifigen ©olbs : behalt fein Xugenbf »nO jirafft bifian ben fag/aueb ben (?)rab b'.^i^ am letpen wie atn erpen: nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ein Zugang vü perefung aup bem Ãupfferifcbt
''^?itrioi/»nb peuchtaup ben Mineiahbus ben^lrfenicFvnb b|-5(uÿîgmeîif/fcbaumpt auch vö fm ein ©)cbvoetetÃx vil »nÃx*
(seineXugenbf vergleicbenfjclvben Xugenbeu Pfv.ffers/ aFer mit foiglicherem ©rab : aup vrfach/fein arih ip/bj alk bie ©epb.'^f4iu.^(ib/{ulÃii.bif(em ^ab erv^nen vnb breeben nuf ' nbsp;nbsp;nbsp;' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;gewaltx;
323
^gewaff :î)Jir«nib fölchen itran.tert 4cutcn/fo.^n ^tfdjtvihw trcÃCuffn'g iweren/ïgt;âi6 Q5uö (f afïcin mdn tau^üd? nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;b4U
audjciH.ltraffs:an)^m/Da6lt;6it« Driften ^abv gniigfaiMt)ij« feden bie offnen toebiibcn/ mit Der (è'oircetion n?ie lucbfofget, ^en^feivdjen nu:b »nt »itrDten gnu^fim |u vertreibt Die Ãtr.wfur/mîf fnmpt feiner iiro:rfftion..Ãofd?eiU'f nimpt® dn^Demtvaebfenbe^ ^iifdienDen @4(mfc»/Der inDviofnnfft 3^i^rfein auginemuin gibti^er '^rfenieeim »ieiDfen3lt;î^âf/ Auripi^nentuin im Dritfcn3âfbt:.'^u|i Difen Drepen Ãaff ce Die t»einc(tXiigt;îenDf »nD Strafft, ^ie arfb öe|^ jerbreebene Der @f^ fcbmarennimpt mt}) DenCOînrgajttcn/tvefcber gieiefj Der ÃBirefiingDerfefbigen. IBcitter von feinen XugcnDcn/»«gt; gfeiebt i6 fieb Den anoert -ÃdDerê vnD warme quot;IÃafftrt/fonDer^ 4ifb im ©rien fu vertreibe/mit fampt D^^uge^oKttDîfiroirertWc
Qie (direction in'ôie offnen Stritt*«« «fi :
'Ree. Aquae Aluminis, Aliiniinis {atneni,,3natt(.if. Coîtrolidæ mucilaginis tbf-
ïDe^ 'SaDiVfo vidDen proeep wie oben fîeÃt, IQieÃarectton in tie tfontractnrifloffoi
â Rcc Olcî de Anthcra bliorum 5-iiij. ââ Aquæ Ainminis ibJs. ^af? jiifammcn ftcDenbiÃ: , Das -Oef weif? wirt/vnD îJîaeifagtnofifdj/fdjüttô in Die
men/Darnon baDt nach gefcgenbdtDeiner fîerefe.
^âie iciîrecticn^u bcm (Ãrien.
Rec.Radicum Aqurlegixlb;). SeminisThanaceti -fe.Ã. îéaf? Dardj einanDâ ficDe/DarinDaD nac^ gdrgenbeit Dâ franef Ãeit ^nDercr XngenDt falben foin Dem ^aDCnfïein finD/finDdtte in maffen wie vonDertvo?gemeften^4Deren gefe^iieben fîeÃf. âSon ?)£gt;pplt| (n ® amp;bfwen/ Oon SÃaOe nn-Oe^ericicl^/von vöiüacber^aD*
^efe Drep ^aDer nemmenD ein gfeic^en vrfprnn^vnD '^J^foüRen auf? Den Ãaffbpeinen/feDocb fo bringen ftc fein '--^^2^ugenDt mit fl^nen/wann f ^r Durchgang vnDDergfei^ djen/wao in Denfefbigcn (Tataraeten figt/gebenfetn einfallertf De wiref ung : fie werben audj von Dem Ãatdgt; gewermt/P^n affe Ãralft vnb 3rt^ Deffefbigen :Ka(e^6.®iewei( nn^n fein anDere Ãrdfft ijl dU dUein wie in Den gemeinen warmen ÃCafferenz
^7) if
DanttttCttöannvber bic âÃÃcniK tvaffcrfctrtÃrafft tfl/Muett! fcatttt mc^t ;« fc^rctben tp. ^tcwof baa quot;CeÃemidjtfc^ Q3ab cm wcnià lt;ju^â öcr iirt^ Thalkvnb. Kakimiæ, fo ià ce bock fonberhdj mit feinen frdlften begäbet. Sarumb fie g(eief) ben anberen gemeinen5lBa|feren/K. vergieie^t werben.
*®on bott 58r«nnea ©ôj^pmacn/aucb vort tgt;cm SSvttrtttCrt »txöccv£0böknQ/»tgt;i(Sâ
bem fawren^affer in bem â¬Ã?oop vo: (Tger/vnb im ©rawenbunbu
faiiren 05runnen nemmenb gfeic^en vrjprimg/ ' bocb mit etiieJjer vnberfebeib in ibn felbe. 2((6 Poppinsâ gen i|î ein gemein â^aifer / vnnb empfabet fein @ewre' öHf;ben Mincralibus, babnrcb ee (anfft/ViniolijCupri vnnb Ferri:biefelbig artà ià affo rubtii/fc bafbe bic âîÃerme begreifft/ foenfttgt;eicbfberGuftus,aberbie Krafft fo barinnen ig/bfeibt ^ÃieMineralia von benen ee fein öetvre empfal^et/finb nicht jeitig/vnb (igen noch in berprima Materia,vnnö ertrinken in benen Q!Baiferen/barnmb bie ^rajft feb bemQ2?aflrering(eicb^ «ef.(?6i(laueb ein tagficb wacbfenvnb ein tägliche burebfau^ fen/aneimoîthve(îerbannamanberert. ^Ãarumb feine Virtue tes gro^ftnb/^n reinigen vnb Ãoien bie offnen ©chaben mit benerlïenCoiTeélionibus: Sergfeichen Ãîenbigfeit vnb tvao Ãretjig'vnb bergfeichen ifî/mit 0a($vermifcht hinweg nimpt. 553nb auf ber arth bee vnjeifig(â?9itri©(g vnb bee SVîiner Mar;« tisj^att ee bic jtrafft^u ffcrcfen benSO?agen/vnb bae vngefunb bing in ihm auf ^utreiben/iufï^um effen jumachen/bie jtaiten^ï wehe JU fiUen/vnb wae von tîeufe im Uifgt; ligt/mit bem burchjä gang hinweg [ju] treiben, ^aeaber Chronici morbi Ãnb/ joHenb fich baruoibutten: 3ufb bie Quartanarij vnnb biein Hypolarca ein (^igenfcbafft haben/ eo were bann voîhin hiw weg genommen..
^ao^abbep ^obo(enbifïbhâ^^â^Ãf*âîât^^ baben/aber j« ' trindrenhatt co cttiiche theifö ein arth an ihm/ben SOîagen ju-percFett/bie5:eu(cbarauf jutreiben. '' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â
Cîer ^runnenjni^ger nimpt fein^ewrcauf ber ^euie bee eiiifieineti anfiang von ben bcnuUen Miueralibus., Ães.
325
25lt;r tnt ©rawcn ^unbt vergfeidjt fïf^ @opptn^cn/vttl) ifï and} ctgt;rev : nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;vrfacbftt/îtflô mcftv^ubuffenba Mineralia trf
^aearaffcn (t^en/öarhurdj tgt;Kp(amp; ©cure (aufft/ rdntget vnnö ffiiamp;mpdjba^ aii^.
â¢Sen ïgt;en ©alçfulçen.
wïOeitöt vo» öctt©uUKn öc^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;du
: Q33ddjcrnac^ 'Oîbnungfçwicr^rt^ vnnî)
lt;ït^cnfd)afft^barittn batgt;et/ïgt;fr i(l lieber von aÃen'Cc(j« feljenefefn/vnbwao au^penfelbigen (nffpnngt ober fommen ntag:99ertreibtaucfjbtnweg iufünffttglt;gt;|fen ©c^dben/ fo auf? ben,^(attern ^utvadjfen vnberÃe^nbt. ^^erÃCeie^en aÃdi nnubt (0 bie^Ãtf? Podagræ vnb Paralyfis Ãtnweg/ntmbtauc^ alle ,f)nb.ropiff n vnnb ^ppofart^en ^t'ntveg/ im pnfanÃ^berfep belt; (re i0 äudj ber 2lrt^ vnb Q^igenfdjaf|t/b«o eo b»e ^etiber Ãerefe/bie ©taielj/vnb tv# von ^iuffen ober Liquoribus fotne/ verwerte Ãintveg. 0:ô ià aud? ber ^(rt^/mao ee an j^m felà nic^e tvireft/ b^ tvett^er o^n alIe,Additiones nicl^t befdje|e^en mag,
^ber betö dkö tvtrte^ von benlt;v4fFccn öer^dber gefc^rtebert Ãab/fô^^iflenbf/bao nbc^ viel fel^à mer S^ugenb vnnb Ãrafft in ihnen ligen/bie noch gränbtlich niche am^aglt^n': ^ann aüÃbemvblen verÃanbtber^betozen vnnb2lri?ten/tverbenb bie'^dberfogarmi^brauchf/ baobeà ^abo i^igenfehafftin ben^ranefen nidjto tvircFenmagt^ati ein iebfiehe ^Hgenbt fo fie tviêber ihr 2lrth gebraucht wirb/ oh^^ «e ^üircFung ^ergefit.^o feinbt ihr auch nbsp;nbsp;nbsp;beren îfïammen
ich hie nicht fe^ / in anbern lt;£anben / von welchen ich bie 0)?eP nung gemacht hab im anfang beà ^bibele : ^ebochju einer meh^ reren onbernchtung/bamit euch vnb aÃen bie Ã^igenfehafft ber ^dbern erfannthcher vnnb leichter ^uverÃehn feinbt/ fo mers! (fenb nachuolgenb/ welchen ^reutteren ober Simplicibus fie fich vergleichen,-
2(lo, bao ^ab ^fdfferO; vergleicht Ãeh ber Mel ilTa vnb beit â Q5letfernvon Elleboro Albo vnnbNigro:55agegen auch ^tr lua Arthetica,ber 2(grimoniett vnnb ben ©erpentinen/vnnb etliche the »le auch ber Mumia.
4gt;berbaben vergleidjt fich ber Arihemifia, vnb etliche theile ly
326
ten ÃrdffunÃafilicORis, vnnt tfn2:uÃfntfn PÅoniü vnnt tem 2l(Hnjrn. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;-,
Rallie vcrgkif^t fir^ tem 2(fiimcn tn ertic^en fîutf en / tar* .«ac^ ter laiïa vnnttfrt Antliera nbsp;nbsp;nbsp;ten httcn.
'Pfitmere vcrgleidjtfic^ tem Solatro vnnt Portulaca, mö ctner anfallcnten tarnte.
5)K^atcriu'57tterbateni[gt;tiïm^c^m(n'(^wa(t/:t.öcrg(eM e^en fict ten^amtHcn/vnt ctn tvcntg ter lua Ar,thetua.
QBaf^ttâvunn vergtetdjt fic^ tem Bo1o.Arineno,ter greffe* tertConfolida,vntetlK^ô-t§â¬i(eterIafla» nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'''*
CTapepn ver^etcljt fict ter Meli{ri,Pulcgio,ïua Arthctica, ter Scrpçntina,Gonlblida,vnt treflTenftf^ viel au^ ten^raff* tenCamomillæ. - nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ââ¢
^Dte ^Dóvvïte/'CfïerKtctife^e ^aten/Sütllact/w.verg(cïcfj{ fiet ten Ãrafften LigulUci.
'^ie@alçfii($en verglete^en fitstem a^getcfd^fen ^ale^/ temLithargyfio præparato,tcm Bolo reloluro.
^tertntt fv merif /tad fole^e ÃTCwtter/wie cinge^dgt tfï/ tvte* wolfie mit treffenlic^en Xugenten begabetfetnOt / vnntfon* terllc^ ©pecifieiert/ f etoe^ aber tic ^iilff manc^ma^dabfeljla* ^en : ^lfo manif (en auc^ tie ^Ãter mit f^ren Xugehten/ ta* tnmb fonterlie^ in DCat^gebentcrfelbigcn/feiere
(Tantel feilen betrac^jt
r.. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Jiverten«
ï nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.. :
â â Rv , nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â,. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;...... , ,...
-- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;5£)0fl
C \ C2gt;
327
^fcffew / m =06crn
©(^ivctç gekacn/tugenbvn/KrdfTtcn/
Vtib iÃtvcfim^/^vfiJvun^ vn^ ^evïotnmcn/
Ovegirtient vnnö -^:ïânung r öurti^ om ^oc^gcIcû:«« Doâorein TheophraftumPara#
' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Gel'fum.
©em ^ocÃwftrbtgen ^ürfïcn tgt;ntgt;
vtn/Qmn gobaiw^rtwb
Oc^ ©ottö^au^ ju Pfc|fcrè/ rndncm ©ndbtgcn 45fnn»
â (èc^tvttvbt^ev lÃövfï/ 6n4t)ï^er ^ctt /. not^ tfl «n S33nbcrhcf}fun^ criHfciy geben/ nxldje ben gewalt ber natöHicben .^rdfffen babe jnbefcbââ^â^^*â -^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^^T®â
;Ãer^ȕen|cb Wâvötgeboïen au^ zwepen \23dtlt; tern: er 'êâtn oie (^ârOen/Oer 2(nber ber ^immet» 5?« (f'rbetr iftberïOïeirf4/ âà îgt;lt;w 0eÃtrn. 2(uÃbem^5Ãîenlt; feben enipfabet fu'b nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;öic fómnrdcbc onà bcm
pirn, ^(fo gebiert )(im ber 5ÃJcnÃj fein '^ilbtnuà / »nnbbaö ©ejîirn fein natürlich 4^ieebf. 3lfo wirbt ein )cb{icJjcr geboten »nbie2lrtb feineo Süatferö ; TVae jbm vom feiben eingefeibt wirb/mag%r »oUÃreefen. 2l(fo ijî ber @o§n gewaltig in feinem ^dtterlicben Q*rb ijanbien.
âyîubnahr fegt; berleib onnb bicnafiirheb ^eiÃbeiegeboten werbenb/bepbein bj lt;ieebtber5iatHr:S33oigfauÃbem/w?bie 5?atur ber ©e|iirn crienebt/groà vnnb wunberbariieb vot ben minbern erf beint: 3lffo baoet(icb f»r(?»0ttergeafbt wurbcn/ »an benen bte au^ niinberer^nÃnenÃ/^îenfeb geboten waren. 0o(ebegt;n3ier(icben onno gerben nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nacbgeÃeit bii
angc.bowlt;».*i'rben/bie ^^t^gerabtnen/i^^um /^nen / vn lt;ob/
328
auf^ Oîeùbf^umt» vnöcrt)fHtâ¬5cfKin cBHûfjcr @f6urt iuer-lan^n. ^tet9â¬lt;(aber aufTerfeafb Oer -COeîrt â©efTfrn erbHcljic ^^betf nic^evofgee : ^jîB entfprwngett vnnO
Ertrug vnîgt; Süérfünrung/wek^e Oann tii Oer 2(r^iK9 nicbf j«K ffcinem fd^Oen erfcfjemt.
0on»§rtîgt;ie ©óttUc^ fûrfidjhgfetf fofdyctnreiffenOe fetênerfennt^dtt/ tmlt;^tcge(Oer âProp^eept^att ^otfcr«« fuff Die iicbein Ocn^acbifîen/vnnî) 0cm 'XfertvunOten in Hic;« richo,mcfjt ait^ Oen Acadcmiis 2lrçt ^ugefanOt / fouOern j? Oen ^evcH Oer (Samaritaner / »nO a(fo o^n Oer irn'gen (lompo^« «ierten 3veeepten/0urc^ -Oei vnO '3Bein erbat f en vnnO gefnnOf gemacbt : 5)ar0«rcb ^of t fein â^unOertvëreF manigfaitig be# weifet/ -Oae in Oer frmng Oer vngebomen Slr^ten.Oie^rancf en nie^t verfttfwt werOenO : $önnO Oiefo »erfübrt / werOenO^ »on ©ott/a(6 »on/lftrem ^debfÃen/wieOernmb erquicbet ï 'jïemficb Onreb ©i5ff (icb Compofna vn Q^ompofitionc/ fo in OenQÃBar# men^dOern/a(ê Ãie ^n Pfeffere / béwiefen wirO.
2lnff füicbee nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ijï bitlieb mir/ Oiefee ^aOe .^raffte
»nO Xngenö JU befcbreibcn / wieOie groffen Magnalia ©ottee wunOerbariicb óffnenb. $ön0 Oieweii ©ottiicb^urfiebtigfeit mit ®na0 vnnO ^immiifeber ^mpreffion in (i?;5-.@.5itr(ïen# fhmnein fofcb ISalfer mit quot;^rfprung và J^rafften injubaben/ ï)ajfe(bigaufftïttrp(icberangeboïnerXugenO/|ïaffficb/fób(icb »nO ebïiicb erba(ten:.Ã)ftwftanf^ betraebten/Oj folcbe ©ótt (i# cbe â¬5aab non wegen Oer nnerfabmen 2lr§ten Oen Ãrancf en ju
befcbaffen/fie Oaffefbig Oen Ãranef en iaffen erfebieffen nà geOepen/mn fampt Oemüïabtfcbfag wiein nacbuofgenOen 0?a# pit ein begnffen/wefcbe auf vrfaeben gemacht fcinO/Oef âSaOe Ãrdfftc'jubolfertigen. 'ïönO alfo Oic^rancfen nnO micb in 5« * ©.nhö XugenOenempfoIen vno empfangen haben. â¬5eben in
⢠©otteblt;»u^ Pfeffere/ amletflen Xag Augufti,;Olt;r miöOergablimxxx»*
553nOertbaniger
'â ââ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ïheophraftusnon;^oberti«i
ygt;.!-. beimDöótor.
$ÃOtt
329
fern tSaî» j« ?)reffer^ «i @^tt)ctQ f irt îgt;etn gÿïvfîciu^umb iViirOiÃcn^'itrflert wnö J;)frren/3oblt;»i»3^fotgt;/von^o^ tee @naöcn2tbbf öafcJ^ll/ inöcrianïX#
^ei^enö/fctHï) auà örepen geuwj^jt/itcutJiff? auf? 1^^ ⢠5 U1P h U r e, M c FC U f io vn n ö S a I e ; â¢'Wic'amp;u n n in ' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;gut (CH tvtffcn ber p^ilofep^cp t(î / tn ber gebcgt;
«â¢un»3 ber 9J?e(ancn/ ;:^»p / ©teinen »nb 0ertv gt;nen : :2)fpg(e»c^cnin.an(rtf^'rAti^çH ber ö^rben Ãc^tr: Sîînnb betverenb ficb/bae bie brep fo Ib** Vtp^ *â 2Ãë(erp fcinb/in ben festen OJ^atenen crfunbentvcrbcit '4»p ivefcbcr crÃubimg btc.^r4Jft,'vnb ^^uÃcnb lufbubfgcn.bjçrfcnnt niügenb werben, ©olfliee nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ber ge|îâ(t fur / bae bie ^uber i n Euioj«
=pa,a(e mir befannt/an^etgenb/vn fiefj felbflä« erfennen geben/ wae jhr erfle î9îaterp vnb Corpus fep:3(iji;weîébein bann »ol^! get/gewatt ben 3rpten / nach ,nnamp;a(t erfunbene lt;?o:pite fieju befcfjreiben.Siae jcb euefj aber bae Pfeffere ^ab en(beef/werbc Hiebe fnnbtbar bie breperfîen erfuiiben : 2((fo juverjkben/ bae bià ^Baffer auà beinCitê Cot poribusfein Krafft »nb i^ngenb empfangen nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;-2)arumb in feiner (ep weg für ein f^r u cljt ber
(Element folte gebatte werben ^onbern an fbm felbÃein vblfoms: mene lt;^{ement/vnb aie ein^'lemcnt befebrieben werben/in ben ^igenfebafften gleieb bem 3BaJfer. 5^|tb alfo wie ficb ber quot;^r^ fprung im Rafler i£femet beÃEnbet/alfo aueb biefee Q5ab gleieb erboebtvnnbgcaebfet. â?ünnbalfo foil aueb von ben 0elebi^ tenbeÃ^nlpbure/beà Mcrcurij beà Salismiebtgebaebt noeb angelegt werben. $îî3ie aber fein vrfprnng vnnb herfominen verÃanben.fod werben / beweiÃt bae «lieebt ber Oîatnr / wie Jïlt;'.
2l(fe beweiÃt vne bae ^ieebt.ber '57atHr/bae @öft von einan ber gefcb«ben batt ein febliebe / baamp; befonber.Ãebn follt. 3l(fo würben baeiieebt vnnb bictVinÃernnà von einanbergefebeiquot; ben/iebwebere bemanbernobne nacbtbeil/aleXagvnbî7acbt beweifenbt. .^att,weither a»vb gthb^iben von einanber bie â¢â , nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^7)
Ã3O
®?eâ¬Aiïéu/£)n ;ct)Udjà in fan (fiAfntÃnmb : zT'fin
gnen 0â¬ii!^/ Dem Qjifen fein «gen (ïrç / Peni nbsp;nbsp;j(ber fern lïgen
/penügfett/vn nffo einem jcölic^en 0)?e(aTI fein befenUer QV tntng, Jÿatt rtiieïj affo gefnnüeri von einanüer tgt;te Ã^îareapUn/ Ote @efcfgt;(eef?tôerSalia : 2lffo Oenhofftet vnnO Ql?tnter/a(fo Oie Q^iementen/affoÃKiitter/J-rüf^t vnnb jeOhefjo ©emaebo, 2(it|famp;^,tvirfe^en/'tvievielertep Species ©ottau^Oein einigen Iliaftergefcfjoffenbat/ tviegrop feinNiagnaliaanflr^Tröen er* fefjeinenö/Oae fovjeierkpSanOtfójnlinfeinOt/treitb nte^r Oer Species fo ©ott in feiner 3(poteefen/ Oer J^intmel vnnO crOew gegiert bettt/bi^^n bent lenten nie^f tnûgheb ;ii ergrnnOen.
©ei6 crjeb(eit^0armnb/0«6 ^ieinOem^aö pfe|fero/Oflö kaffer gefeîjeiOen iflin feiner Q omplerz Oiio ^et^ in feine fon# Oern '^Oern vnnO (Tateiraeten / vnnO One .^aft Oergltie^en nticb in feinanOeren ©emg.^Dann niebu ip foÃalt/ee Ãabe^ü? iti jÃntt'îîîdjtofô JpeiÃ/ eoÃabe^artein iÃm. 3(fo tverOenge* febeiOen von einanOtr Oie empÃnOfigfeil 1er Mailte/ alfo «ii OerâîVdrnie. 2l(fo ifî Oao â^öaffer vnnO ^2?a0 Pfeffere/ Oeto (?j« knteni'ÃCaifer/ge^bftOen vorn nnOern âîüfl jfer/in ewpftnOl* ligfeitOer QVdnne. ^^iebtOno Oi|j 'ÃBn|fer aHein nifo fcpe/fon^ Oern foicber Tloern viel/TOdeljei^^ren au^gang nemmenöin 0ilt; (ïieffenOen 'ïöa|fer/ 0eevnnO^eer/ vnenicbtbefannilicbi S)ait Oie ^'dlleanOeret Gaffer Oie löfebl i^r-^iij lt;nrp. 55ariitft viel QBaffer feinO/OienieÃiin recelerâïÃalferfftltic/ fonOer». wit Q334rme gefpnrtvnb genterdt tverOem
^ietvol in guttettiwiffc«i0/O4ö ©oftâaiilfÃ^röen brennen* Oe ^Ãerg gefebnffen b^tt: ^(o etivanrrin @io(ien/vn in SÃieicb* fenOen5tvlb(rg/(îtteljanOerentélhr/OieOajevnnO|egeOritnnert ^aOen/o^n ablófdjhcb von Töaffer. SîînO öao Cm pus in Oent One JVetvr brennt/ fcinOl fein eigen @tein/vnO Oe^^ergo^r# Oen auebt tStnitn @ott ein fole^eo tvnnOerbarlid'o^etvrauff iè'rOenntadjt entfjXStein :^b 0«n ntebl etueb OJIffVMieber ver# nunfft muffe nuebgeben meröen/Oj @oti uaeb vermöge vnO be# weife brenenOe quot;llJuffer f iöuu Oie,(^rfabrnbcii jeigtan / 0^ Oer/ ^ein ein brennenOeo^ewr in trnt/fo fein QâOicb vonj^tn gefebeiOen tturO.' 'Cbniebi^Ottlifbe^egreguttonaucbwogc 03 i^ewrutip Oem'Gaffer ftbdOcti/vft fein (ê'fficb bâHblt;âMd?ê f ^wwt|.niebtmin0er/.vnÃ'r.3lugdi'gebenni(b,t ineKr^u/ale-
«Hctn Cgt;lt;i^ ÃJd ^eivr fetn tvo^nuug babe in wm @n(p^r/ bo^ 4fî un nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;: @0 bewdfe nôâber DiebrcRueHOen ^tem/Da$ Où
Magnalia-^ettfo sviinOerhar |ènîî ^i^erfôécHibrenenmacfjt/ tv4niKtaiu*b ôas QBafTcr.
@0 t|îautb nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fo vo: vnfern 3(aÃen öübrcttneni«
gt;^(n '^erg / £gt;i 4ult;b »» öcr Q^röeii 5'vief fepe/ vnO öK âamp;a|rfraber«zfo OarPureb (auffcnamp;/ vonj^nen gctvAi* 411« werhen/wl wann «n BwiXag j^fâÃwö/ von wejjc bc^aUncr â¢^.irinc mcf?t inègeinn bâ tuen. Ãat' abxr Btcflt;ó lt;fera(fc-'fein»vfpning tKinc/foHnnüerxbf werben: \23r|aeb/bae 'jb I cb IBa Ifer/^c fcbina ef / nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;IcMflTt vn QJennifclj berfek
ibiÃen^nbifcbe * ijewrunej nicpto bruiÃt/aJe öafiinvilanbern 5ij,r«ntg Q-'iiöern befunben wirb : â^eic^^bp,c{j in bem quot;ïBaller »n '^aö âpfeffere niif niesten grfpurt »nag werben: ^an ee an i^w feib^ fein iautter f(ar lÃa|fcr/ bae feitn (Toipue anbeneft/ 4ucb fei* .-nerieplS^efcbrjiaeferfjtttbfn wirb.
.fôoigattdj^^Minerrfen/ bj@att mnnberbarltebbte IBcfett ^»Ãireinanber gefefj eiben hatt/»nbfeine bi «nberjnen inag.^ie @Ãnn belaft f pr Jgt;ii?/beï Cöïonb fein Stalte /AJii^eÃn bepbe ini sJ^intd/ieölifbe i»i feinem Wlt;fen,@o alfoiin J^iwel/fergieicbC auch in berlt;rbtn/Ãa(t6 »n -QBarme â^æa ft er e^n ierbnsebnng
ïöefene au^ bâi^rbman Xag entfpringen mógen.57uhn $figt bif ?7af ur vne an/bi in Ãrcutteni twennenbe Ãra|ft feinbt ;t;nBelt;g(üfbtÃ. Wieweit aber baffeibig ^ewr nù entpfmbtlieb dft/'wirb baftelbig bie nit ttDtb feinju verglciebeu/fonbern allei»» fbie cntpÃnötiieben fnr5nbah;en.Q;e ig auch nrt minber/bj noch 'Mil brennenber '^erg fepenb / wefefje noeb niebt ba^fîewr entgt; «^fangen haben. 3t(e bep meinenfeiten im ianbidria nabet bep iif'bifebwalb»on.^irtenin.çgt;erbfl5eit cin^ewr gemacht an ein â ^epbenbanm/ von welchem ^ewr viel Wifen vn îïïîatten an cfeinb gvingen jn brennen : '^nb mit bem ianbflurm bao gt;00f cf -gefamlet/ynnöbnrch vmbgraben bas f^ewr weither in bren^ nenvermeinten jH wehten: ^Beiches ablofehe«»nir noel\nichi .begannt ip. 3n folcher gejîalt mógen auch ââ¢^rfprnng warmer QBalfer lâwnmen:3eboch«lgt;f*'oieht fur Thermæ geatljtei/fcn^ quot;öern wie anbere gemeine gewärmte TBaffer.
iÃas aber jhr behâ^^absvnnb Q^BafTcró Pfejfers verfehwiiv bcB-vnnb wicberf绫men erfennen/merefenb alfo. âWas ©o»
i}
332: nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;bdn 25ab
n er iu vchunacrung veroîîgt;nef : lien Xoî)f i)e(|4fterrt0a$'ùtttgererttrpnnge/ vnnb a(fo einem /etJfîc^en birt^ rcin.3tc( tmö Xernnn gefe$t/in ôem ee ficfj ©an Weren vnnî» ©yn (tieren fo((/vnnö roeitÃer nimmer ju Ãerfeljcn/ ee fepgutt oOer 31(6ein ©x^tnpet ?©er 0)îonamp; Ãatt fein Xermin auff vier503oc^en / ^(6 ïgt;ann wirbt ein newer / vnb ifî quot;îo elj ©in ?9îonb.@ô(tc:î)er îOîonb «(ter werbenban vier QVo eben ! fo wnrbe fein bo^beit fo gro^ / bae a((e ©eflirn vnberge# triicFt wûrbenbi iôarumb fo er am bbcb(îen ifi in feinem für^ nemmen/fo mufj er wieber abfleigen vnb ficlj verinngeren. ^(fb i|î einem /eb(ieben ©efe^óplf fetn îïermin gefe^tz' ee fep giitt ob fcbfj/vber benfe(ben Xermin niebt ju fommen. lt;So(te bie ^e^? (en (breh Xermin fArw.acfjfen z wie fcb«rpff wurb fie werben sâ 3((fo foftenWeÃîofenfiirtr.effen jhrenXermin/ wer fônnt voî ^bremgefebmaeî b(eiben s' Sarumb Ãatt â¬'otf bem guten vnb bem bbfen fein ^ie(gefept/ bamit feine ju boe(?auflFfîeige : ©e were entwebere gutf. 3({fo i|l bae ^Sab pfelfero ficb ju verinn# geren vcroîbnet/bamit ee in g(eicbfrj£ugertbt.b(eibe/bep bbfeni noebbe^guttenjuviet werbe,.
@o(ebee verfîebenbt gewiÃer in ben *îBeg. ©oft Ãatt bem (gommer geoibnef/ in ib«t«utfjuwacbfert vnnb ein (gonnner^ jeif ju(ebenalien benen Gor'poribus-, fo herwonnen Ãruffft vnberwotffenfeinb. 3t(fo waebfenbmit bemtoommer.feinegei otbnete ©onjîeUafion/^reufter vnrtbanbero/flerbenbaucl? ab fo mit (bttt nbsp;nbsp;3l(fo meref enb auefj von bem ^ab Pfeffere/bae
fein verfüngerung ange^t im ^rûling z vnb terminiert ficlj im, QBinter/waefjfefmitben;ÃrMiffern/fîirbfîmit(bnen. SUnnb wiebie Ãreuffer gezwungen werben von 3{uffgang ber gonen. bae fie au^ ber ©rben wacljfen mâ|fen : 3((figt; wirb.auebgejwun : gen in ber potent vnnb-Cperafion ber gonticn/bap bj ^Sab pfeffere auefj ^erfnr mu^/ vnnb fierjeigen neben ben ^rtbv feben gewtiebhn /. vnnb a(fo mit ben ^r^bifeben Terminis wie^ bervergebn vnnb verderen gt;nbsp;vnnb fein gabmen in ber ©rben. ffben/ weîcber auf ^îraffiber gönnen wieber veriûngert wirbt.
^in feinalt ^efen.2((fowirbvrfprungvnbberfome» bep'^abol!gt;feffér6gnugfami lt;â
erjeltfein,.
. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;. - nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;- '-i-
Ãïoft amp;et« 254tgt; nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;333
S(itber ffapfUL.
â 'Sön ^vrefffcn vnï» ^ugenben îgt;ffi?®ap
fevô »nti SSaöft^feffetÃ.
^rd^tebcô ^ab$ Pfeffcrô ju'k|cf}roamp;cn foà '«Ã^fcbe^en tit'bcn weg. Ãcr 2S)fenfd) (iatt 02ttcr an nbsp;nbsp;nbsp;Oer
'^-^*^Dîeintgung|(Emundoria gcnfntwt gt;nbsp;Dntcfj, biefcfbtg
treibt fiejftr wibenvcrtigfett au^.'5îun t|l aber »it^inDernii^ au öenïfdbïgen oitb/a(fo bae bie^aturtm au^tretbenofftnial^^tt fcbifacb i|à : 3^r ju ^efffen/tfï ïue. 2(r^nep bcfcbafjFert.'57un,finb cttficb bïtterl)er Ãtemigung/ öïe burcb ötc âO^âtit befcbel)ért fob j (énbiwo nubn bte ïâ7aturam felbigen oïfb bre(ïbafFt»g
mKbgebo()fêntverïxn:bannn)0 fiewtUau^treiben/ba foU ber 2(rbt biïlfftcb fètn.2ltfo finb bic au^f retbenbe Ã'rdflFt allein Pur^ ! ganxia : ettlicf) treibenb von jinnenberaii^/alo Keubaibara:
ütliL'b jieÃenbtô von auffen Ãerau^/alo bie Q5dber.3l(fo tft bifc$ îSab Pfe^ereein purgatton/au^jujte^entvao bieinnivenbtg Emundoria nicht vertndgen/vnb balîelbig'ttiit geivatf burcb t^leifcb vnb ^aut/mfeiner^£ugenbt gleich ber.Scà ramonea.
2Ãettter/|hâ' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Ãnbybteiaucb au^lt;
Wenbigcn Purgieren/alô Cicatrifantia,GantHaride;Si^lclaQ?
j nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nesjElammula,amp;c.'57un inercFüt tvj folche^rentter vnb
pliciafür ètgenfchalft vnbXugenbtan,h»Ã^ïtgt;en/tverbêauch bifem ^ab jugelegt* ©araiiff fo wtfjenb j^r Doâores vn 2lrijt inbergemein/ba6jh*'tnbenenjivebenpuncten gutwtfTen bo^» ben/tvelcbeburcbbieauOernPurgationes foüê gercintgettvci's! ben/baû)bro tn'bt|c6 '^Sab pféffero loftcrenb.^erglefcben bao îbr bie 2:ugenbt ber Cicatrifantia auch tvol érfennen : bann vr^ facb/roeitt finb bie.STugenbf bi^^abo vber anber. Si tuplicia, nahet wie Quinta Eflentiajuvergleicben. ïönb bee bericht ich cuchinbergeflalt.
3^*^mancherlei tvefen an ihr hatt:vnîgt;â i nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tvo bie^ih empÃnbftich t|l / iveitt vbertrifft in Xügenben bie
vnbeÃnblich^ib. ^umanberenmerfren-biefen^Puncten: Ã^in anbere^à bie ©onnen tverme/ ein anbrctvirif ung in ber ^in 5'etvree vom -^ol^/alfo auch eini 2:71 üi.
3};4- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Sob
^«namp;crc nbsp;nbsp;nbsp;mttfautpf ïgt; wtrcFung tn Icm ^aer î)fr ©(etnen/rf,quot;â
2Kô ct^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;OH Mafiam metn@lÃ^/vennadj6: Ãd=
ücö«n-igt;K H3«!:rnKövr0onn£«/fo p»tnÃ(icrt ee finanötn? : peüewtn cin5)?(^wfrwc/(6 öirtgifrl d« nnPcre p«trefafttaii: (Stdlcjî Du cH« du ^pol^fcivr/aber eut unDcrô : (fin anDcre tm wannen XBaÃer : ©n anDno un wannen (f|[ig/ic. 5)t£wert wul^ DtcwircfungDeT'^ÃenncalfDinanrije -Operation erjei^' »nD nttad^dt Ã;in St^e^ux» : fo wirDt utuflen-Difer natnthc^e âïÃcrrtte Difeo ^aDo Pf(ff(V6 nadj^eben weoöcn/Dao |einOpe^» tation in Der '-^ttra^ierung weitf »bxrtrifft Die anDern Atn aél» «a,©ann Ditrdj D^ tvefen Der QBerme/wirD DtcanjiebenD frafflt; tnin^ Die 'îSerme geÃeref et/vnD in foidjer Operation magfic^ feinanDtr ^(r^nep vergieicijê. Oarumb fo ttgt;i||en/Daà Dicä3erlt;« «ne gro^ ju betrad^tcniÃ/wiD ju Raiten wie ein Arcamun.
âweitter Ib meref enD/tas anDer f ramfl^eit me^T finD/weicbt «ic^tiueultedie^er pwvgationfidjicitten (afienD: ab Podagra, Arihetic-a,Gontriótio,amp;c -oDer ÃÃunDen/ynD Dergicicbc. ^u^ wj vrfacben Drnfelbigen in Pfe^ero -^aD (mljf gefebieijt/ â¦neritcn affo : Ooé aïïè-DieXugenD fo Der fubtii iSerpentin vnb DieLiquor«« DcrîOîanDibefaiii^b^bxz'^caudj in ùem Q5a0 'PfeflTero gefunDen werDen.07un »rfadjet Difen Eflfcéium weDer ^e(te nodj TBerme/fonDcr ein befonDere XugenDt/ Die Da ein:? gddbet i|i von ©Ott Den Ãranefen^uguttem; Dann DacrÃnDt ficb DieÃritfft luxpotabilis. ^arumbDer ^nitan.Demoitb tue îOîittdf rond'^eit ' wie ,ei?t gcmdDcfi|î/nifbt magiDnrcb «er Purgationverfrdben/audjnitDurcb Die cn|fern/ajuD atfo ùer^aIbvngebei{ftb(eibenD:fonDerinDie Afcana lux Arthetv cæ^efû^rt foHen werDen/wdeb^ an Dem oît^ gnugfnnlicb trfunDen werDcn.2lbiT vielwirdet^bK ^mDiefen Dingen Die an# gebotne 7Benne/Die fiebfo (icblicb »ergfeiebt mit SÃÃenffbhââ ebcfî^atur. Oonn eingelóbte TBermcwireft^roffe Ding/wie Die TBermc Der Ãüncr Æeigne jungen aufâbruttet ^ludj auf? folebff Töenne Die ©eiDenwürm gcboien werDen : 2lufb Oie ^Benne Der ^ttiweh auffentbxdt dn lange ^Itcr Den Tllten» ©arumbfö wiffenD/Dicwdl Dadn foldjc 7Bennc einevipoiicrt ifl/Dae Di^ TÃaffer pfeffere wdttvbertreffen mu^/vnnD vber#
'tri^t fbrgfeiebmaffige Siinplu;i3.,i» wdd)cn fein i?enne îgt;croîD»Kt.tfî.
O«e
50011t»ciïi93'öamp; 'pfcffew. 335:
*3ïon (ingmffen bef; æatïî' ^feffertf/ uuc^ »0tt 5ï«nicn öee K^vance^et« tcn/fp darinnen taughc^ vnï^ mt-taiiÃhc^ finP;
5cfca*^aamp;6 wircfung tn angraffung öer ^^^tën/wtröt »onbrar^tin jtven tvcg: ^man^jic^fn öf» ^-^^CÃÃatcnciT/aM^ tvclcfjer amp;à ^rancf^cit fempt : jum atv ban inîKrwrjcbrung nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nurefenb fok^c
verfdjeijfcn j^atebem^Oîas gnctcn fern Ãrafftyan fic^ ;u ^eben bne (^tfcn : 3(lfo Reiter ane^ gebenmanjtebtnbe Ãrafft biefem 'ÃÃaffer Pfe^ere/au^u^te^î |lt;n au^ ben faeerten be^ -éetbe alle bic francfc'^citen/ fo ber ganlt;s çen ^irHrgp/baeifl/berOLÃnnbar^nep/befo^ienfinb: x?nOt baô âQBaffer i|l bic ^r^nep/bie ber Chii urgicus in allen »er# jweiflFlcfen ^anefbeiten brandjen foö. ^ap ijj fp »iVfp bie4ra## turlicbwinfungnicbi will erfîatren^pj cr^attetp biefeeQjab. â ^t*3«rvag( ttJürb/waruinbsâ fo i|î bic îüîagnetifcb Ãrajftjtti einer^eitgnu|j, ^arunrbwae^ott alfo wwnberbarfid? »ererb# «et Ãatt/inag bae ^tec^fber âîîatur nidjt begreiffen/ fonber bae; Arcanum anfbnt fdbe bc^cugf Cb. â^X^citterfe iÃbaein»er^eb^» rcnbcÃrafft/bae Knià fo burdj bae anjie^cn nidjt «tag gewet# tigcf r»erbcn/bab »er^ebri fieb ^inweg; '^irghicberweià wie bet-^inb bicfeudjte ber ti'rben/vnb alb btc ©enn btc baaapteert. groà Gruben berQÃaffcr : ^Ifo wirb audj au^gelccrt-in bicfent i ^33ab bic Materia »nb 5*tüà ber Ãrand^citen»
^abic^abernidjteergeffe ber pifein inóilaa, wie ber.^n#. get Jtt genonnfenbedienbaÃelbigbewegt/»nnb wab Ãronefen: «nr erÃen barcin fvwenb/öiewiirben gefunb. 3à ^te rdc^t nrin#-ber^u bcfrad)fen/baà bas natürlich -iieebt biefem (^nget wcü^ eben ntuÃ/^arumb »erÃanben feil wcrbcn/b{ ©bttlicbcr @e## Watt »er aller nainrtidjcr 2t«fdeguHg betrachten fep^/'enb wie; bie ^bttlid? -Ã)anbf eingrifft/bermaffen »olicnbetwerben : bail 4 «'n mat beweist bie 2trnnep/bab ©ett mehr ià bann bie57atnr*.
Ãarwmb foU ber .Ãrand/ber in bieÃm quot;^ab habet/wt nadjy
336
gemeinem hrauefj fein ^abenfartaufindjten/ fonöer naclj tem brancfj feiner ÃrancFlheie. (i'ttficb franrfbeit enöenficfj in nenn ober ic^en tigen/etflfcb nj.oöer yv.Xagen/ze. ^önnn taó mujj man ju vnnC» nac^ geben Der gereten (TompUxton/Oteii^e vnnV ©robe Der ienten/^fei^ »nD â^nflei^ Dee QSaDene/ ©épa(t»iï ©igenfeJjalften De^/ Der Da baDcf/aucfj feiner ^rancFfuifen. t7adj Demfefbigen foil ficb Der ^rand' felbe ermegen / Dtemeil folcljemateriatm ieib verfcbloflen/Durcfj Die ©cljmet^locljev nicljt mag an|;ge^n/fo mn(? bi( ^ant Ãtmvcg/ autf Daf;.l^er4n^ fomme.éo getvalttg i|l Die Ãrajfe Dt^ Q5aDe. ÃÃïc^rfüUen j^r aber mercFen/Dafi Die Ã)of^ett»nD3(ier Der ^rancf^cit nicbe mag attivegen in Q;inem an^jogen merDen (Dj ifl aiiflF Q;tn Denfart)fohDerDïeanDer/»nDDie Drt'ff nowurfh ^ffoïbert/foH vonfïreebnverDert.S53rfac^ / Dae S5aDïji fein eigen Digeftiuum »nD toprnp/fbae eein miller jett jeitig macbt/ lalfet (amp; aulfe au^jieften.'ÃÃSeitferirtDergemetn tjinic^tnobt »teljubefc^rcijâ benzfonDeräWie (Krnac^ folgt/ fiirjiinemmenr
' ©on tgt;en fit^anc^^eteen ©aîgt;
Ãâ'ï?â5ien»nD Dienen.
â 'ïj .. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.1' â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lt;
feDtliebe Contraetur/Dae ifî/^riimme oDer »erfalne ^^©ltDeroDerldbme^fââ'â(â«'^ââ^â^^^fâ^^ber ©rtmmen ^9^entfp:tngen/beit gramen »nDSÃÃanncn.
3lt Rittern Der ^anDen/Q)etnen/Dte foaufj gebrefîen Dee SOîaref $ ermaebfen/oDer onf; §o:n/oDer »noiDenlicljem ieben/ Dergleicbenaucba«^ ÃelteDer ©eaDer.
. ^â¢irtieDlfteb Polt;dagra onnD Arthetiça^Dae i|î Die lt;Siiebit Der ©lieDer/fofieb mitbem ©liDmaffer vermengenD/anclj alle fob? clje rucFenmebe/in gt;;)iiffien »nD Dergleichen.
Illich allen miiDen ©liDern/fo Den hifiigen »on Der '57alnr begfgnenD : anchtenenfo aiip langer arbeit/alo .^anDtmerefo?}^ lenten»nD.SÃottenbefchicht nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,, lt;{â » -
?iîînD aufhallen fc^ioeinenDen ©liDern foaiij^ ter iJoagulaf) fiort begegnenD/eo nbsp;nbsp;am ^eib an welchem oith eo Wiill. . »
îDergleichen allen Eilten jnebern/fonDerlieh Den Xluartg?,, nen/fo Ãch »berjahren/onD mit Der 2(rhnep »bermnhtt »iiD ju halfjiarcfwoiiienVinD.
5äifh
tgt;ctn 25 ab nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;m
3(uf^ allen Den ©udjten/fo pc^ auff öte ©ceffuc^t neigenb: Der^lciffjen foau^ öer ©allen fie^ er^ehenö/nut »rfaelj tnwen* amp;jger Apoftemata.
^Ãaófinï» amp;K.^auptFrancffeiten ber ietbar^nep/fo tn ba$ ^ab Pfeffere am nû^ltebRc i^re ^abenfare mógenb voHenbt
5)arbep aucb bk^tvo ÃrancF^etecn /ber .©djlag ober Para# lyfisvnnbDiabctica,d^aben ein folefjeartà anjbnenzfo bae ^ab^umbrttien malin bieernewerung ge|t/|il|f(ifl^.«rfdjtep fen magi
dergleichen audj bergt;raubfué^t/bof^ nif^t o^n ben nach' folgenben rabt.
âlfo auch ben lîrawen tn aÃenl^randbdten gnt/feboch aber nach inn^aif wiein biefem 'ÃSiich beTchlo|frn mirbf.
2luch bcrgleichenibem^rieÃ/ 3îott.»nb âquot;2f«ch ben Olciffenben ©f ein/mit fampt xinem folchen Oîaj tfth ^lt;*3^ â ;öleichcn,allcr5?icrenvnbS5latergebrcllen/ngt;ie hernaehfblget»
Ãevnac^ folgen t)te S
,.ber ÃBunbarçnep.
â¬le oerbotgnen ;^rantfh«i(fn / fo ^mtfehen dauf vnrtb Ã^^îleifch/in ber daut/»nb auch im 3(eifch »erbotgen ober ^hoffentlich nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;franefhfiten fp hernach folgen/
Ã)ïager/dó:re/.@urle/3udâen/3Ãanb/@djüppen/3itrach/ gt;^autfreffd/j^repeonb-bergleichen vnfïetigfdt/jfb mitÃraçcrt »nb 3ucf en fich erjeiget.
îiS(i6 fetttî» t)te Svlt;tttc{^«un fo auc^ tnöte
^unbar^nep gehötenbzonb aberinnmenbig
:ben vrfpmng nemmenb.
â^ffen Schaben fo »nber ben Ãnpen entfpnngeitb/bte ^1 ba rinnen/Hieffenb/obâbergleifht mit (SptteraHlauffenb.
3(lldelfd}tncfelt;onbbiegemorttiche'â¬e(bflu^/fiefepe« am 4eib ober an meichen Jînben fie fepen.
dergleichen ,aQ oflTen tSchdben bie;fich vnbergraben mit Ovenff ober Pwternzober bie fich inviel téfher anfi theilenb.
3(itch aà verloffen ïölateriódjer/burch welche bic iahme vn bergleichenaupgehnzvnb von^lrpnep ermÃbet Ãnb wotben.
7)
3^8 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;bcw
^(fg(eicî^entgt;ie pilt;lt;iîôen:@irâ¬9/ï)û vmbfrefpenbcn 5îtfb/ (Wf^ î)ï«i|ï|ÃC(mà nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â rj; i.5^- â
2t«c^antgt;âc eröffne -éédjer/fofiefe mit ©efe^touffï crjttgfn^.
©uô femb ôiegrdffe fo à t èm SSttHt)e«i?ntgt; . - vonlt;3w0wingf(fttffn.^ranff^ate»fgt;x*'i^ ''^'
. M' tn jrt? uft lt;7*»» ?|^nî)fnwerbet», /â â ,.â â â i r ^(â'^nbenfo werben ju frnÃ%|tt re c^f, «atnii^ ge^o^en fïeȔclgt;,
2lü'^iinben fo »er|îecFï werben/ônnboîgt;en ^jge^etîfr/ e^netngewnxijffngrHnb. \ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;r»;. â t
2{tte vbefgeÃenten ^Ãnnbe^/4^^ ben^etuenxgt;t|er ^rf»gwf»v ten.tealeHr wërbenb^,âÿ n. . . v .
2(^e vb^(gçhetften^çtnbr^^ fo «K^Wnnflreic^ j^er^^hnnëngcfugf.^erbenKr;. - nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.k!)}.lt;
i^en verjeneften @(ieb(rn/lt;»u^gffa(nfn/verîucFfett/auc^ benen fo barebâ^oteern «erberbfefetnb woibeny ontib fo gar ' er faltet.
©en0hebern fb ben âTtTnnben fe^wetnenb/wie fîcfe'» â¢ba||efbtgbegehen ino^V nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i',»:» '
- »nge^eiften tStif^en vnnb.^ebit^en von Pfeifen ober .' Aîugeln/bie fic^ nit $ar Reifung febiffen wéfkrt ; ^urh biroer^ Ãeiften ^rnntmerpfeif ober ^ngefngnm aw^gong berentet.: » 2(nf^ aflen» gefîanbnen onnb oerfe^nen ^fut »ôn^aHen/ tStoffen ober 0cbfegen/tnnwenbigoober au^wenb^ê/afte^-oberneweo/refofniert eo. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;...
,3tucftotfeerfiotne0fiber off oöernew/^cKe^fceeöiegéffofïi^ aap/vnb bringt biengtnrfie^.'iUJfrme wibruwb»» .
,^îfe nac^foî^en^e^ÃWrtcffjetten tvetben . : wann^iucittcngenehrf/etwann ntcbt/bartfmbau^, ^a^telt;Meo4)ofto:ö)gebanbeftfott
werben. - ⢠nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;. ^'s.-îe* ⢠i t- â
' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;*â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Jâââ J'*-
^5(6 ^fatern obh itibwe vnnb oÃn .Ciieeffifber vergifiNEef, â*^^nf^Hcnfipna,baoi(|, bao ©wiifcb Over Oiottlt;an|f.
's;?
Sdôftttÿamp;fcSvditc^ctCîti foâtïVMd
/ , nbsp;nbsp;nbsp;gt;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;. r'^aîgt; pfejferentc^f ge^èKHî».
anfjgrnoinmf» ter fo'v«» Meriüruis h)jninc-â¬.
6vi^ 2(ntbtie«?e(c^â¬tfc TôaflTerfucfjt baten/aii^gcrtom^^ Hîcn Otcfe voft lt;25effb*VaKn tnïbt Fommen»
4(1 fcfiîixTrt^ere èîrawn/vnt .^vancFbpten gehabt ba* ;bcnî)/vn!)»nit mnwentigen ©efcb»»4ren beüöcnt^tiieb tù/tn tenen öte^eüben Paialyfis,-ta6 tÃteô ^rfjUge erfebei'nent.
tte-fo '-Ãlatern inïtfatnpf amp;er44hine babe«/ ober tie gt;é
.«le aüein. 2(iub au^fjiebent pattem ^aupt ju» ^ffe Oer fo ten Ralfenten^iSiecbtag haben.
2ttl tie fo 5ii©em ^ÃaueMaiiffoöer ^bnrebiïiï^ geneiget |7nt. ^f(c tie |o ^inn 0ritntnen oter ^etn geneigt fjnt.
2t(|b tvic^bgeincft/fbnein tet(td)cr j^rancFcr ficb felbe erfnn^ä ten/vnnt tiefeö '^at-pfefferö -Cïönung baiten/in tcr-Czti^ . twin? ünt Ovegiincnt tviebernacb folgt.
©48? îîterbt Supitcl. -
©ife Julieten folknb ooj allem .flcbitRcrt we^ctt quot;' f nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fatt baten : vnb âob i?in
oenfart nichtgnugfamtnoebtc arbeiten/ tiefelbig voll^ firftfea btfjanif km gnugfaine.
â¬Oîit@pei^vnO Xranef melfigvnntlïeifl'ig batten/ontin fetnerfep weg ^üHerep ju foicbem gebrauchen : QBarm haften/ »nb mit faiteni 'ïBafferitich* n^bcnt ^ucb »ot Dem âïötnb fieh Mtten/berg^eicben auchmit ^feiöern »nö ©efchöcbtool beivalt;^ ren.2(«cb ber â^X)nfeufcbbeit nit pfEegcnz vnb bureh fbfefje 2lr.ti? tfef b.Cb^abofrnbrtenicht.rKrtviMfe«.y ;
^îèà WùQ m nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'
gflt;yb in gemein/mj ^u ^bo oitnüg gebótte meiben finb bic rnit'^nbbfoeb/^éUen/Qvtttieb'^^en^/'.iaUiCh/^ratU^nvcihquot;/ U'rbfe/^infen/iÃoHcn/^ifchmwIer/Ãab/^ifch/Sbger/jie â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,^7) if
fepenbann erflgemaf^t.^nigt;brdf/C6 fcpc bann tti ivqttonfn iettfcn gefangen. @f^woncnflftfç^/@ei^fl«fdj vnnö was lt;j(c
t|i./ïhi(ï) oïxr l^lt;nilt;cb 0;nf(irz©cn^/nU Xaubcn. ètn^efaf^cn oöcr^eöie,««! (ïkiffboOcr^tfcb/vcz^cMcpcnz XrcuffbcnzStd. Söo: ©cbacbcnezaUbarbcn Q^roCtz ©cifcn;* broöâ¬./^öo: gemengtem QöcmzÃarcFentzfriibcnoamp;cr faurrm. QBue andere^pet^ finöztveröcn erfgubtvnb gefiinb crfiinben.
\33nbvon.â¬5ewftrp.feiner(ep'jn glt;braHfbâftt/lt;»J^?tnânâât^ ©affran vnb CÃÃiifeatbhifî.
Qj:ö fofigueb em jebtheber «aeà feinerangefegtten Pranef^etf fein feibe intnber ober.ine^r verfeljonen; cb benenzfo ettrann â¢iiifïe halben baben/jîebtbeitoî i^r geiegenbetf.
^à 6iveitfernptt«rflFterfo:bertZtt'irîgt;tvnlgt;er:ifhfung geben non benen fo Mâ Qgt;ab vermatten : bann tdQlùi^ (f rfarenÃeit »gt;ertrtfft bie.3îabt^ef^^f3 ber ^ttcijer,.
@0ijl aucb einem (eben ber.ba habetnupiiehzob ergfete^tvoi fçnjlfein;2lrenepg?braiicfjcn mbltczad motgen brep Oîeef^ob ferr.'^eeran^,einem Ã^O'ig nennuen jn reinignng bejii^tuttv.. 3(«fbââup(ifl^nac(? effens mo^gene vnö nacitv jmepoberbrep ö^wianber ^zniinzanelj a»p Cfffig genennnenz ber 0)?ei| ^Ãampff ÃU nibertrucF nng,
@0 tvijfenb aueÃzbaabifetn.^ab Pfe^erp fein jai ber jlitnb'-^benmag werben. i?)an vnbnaelj bein bie Ãrancbheitijlzairei? bep^abe jlerrfe ber nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nac^fegt;icf?er ä'rafrtwirtf.
feer iXahtfe^iag vom Q?ab genommenzvnb nieibt vonJ^oetom. SbaO'^ab regiert nae^ feinem wiBen.Sünbtveie^er ivoife nac^ ber ^a^( Ãanbienzvnb bep ^abe fra jft wer nit aifozfo würbe ein ergere baraup entpe§n..
töo finbvil Ãraâncf beiten bie aU ^jaÃrzetwann im anberenz etwann im brieten oberim vierbten/te; ein ^abenfart begeren/ benen foil fóignng befc^eÃen: 21(6 bie eibflup vnb ©efüc^f/Ar^ â -theticavrtb Podagra,auf^ bierinnenbcn oflFènföe^aben..
amp;s\ fonbedt^en in fïren^en. â
. çèijtigen franefbeiten^u gebrauchen».
^^i(^^5e'itî'ôutfem wijfen ijl bao Oiegiment
fÃÅ y wijfenb hie an bem onh auch/bae -Oîbinanç mit : à cm^SaKpfeffero gebraneÃetzfiirtrelfettiieh wunber«
hariK^î
?4i
francf büfc« bcpUt. 'Jïemfic^ alle îgt;ie fo au^ öe« ^lÃflrett geurfad^t ererben / ab jnncr vnnö aufTerlranef^cit bewejfenamp;/ »nnamp; was öurc^ bae J^olç vrnit» fein 2tbjHnen^prgenomrnf« mag werben/vrtbbocbnidjfiuvoHfommenem^nb gebracht/ wirb ^te in btefem ^ab glAef Itc^ vnb tvol votlenbet.
iöäö i|î aber auc^tvol^u ragten/ babble (Suppen foinben Ãaneen gefotten werbenb / o^trfem ©ub^an^ ju geb^ von tfung wegen nic^t foil vergalten werben.
â¬m. fonkrltcÃer 5XaÃ(fcbla3 auff etlicà ÃKrtncf^etcen wdc(gt;tt» öte^tttuv tgt;eÃ23«5e i« ganzer uollfomner .^eplung ju fdjwac^ »|l/nae% btefem ^ia^t gebanblet foU
werben:.
Qâonfraefury Podagra, (©efjwtnbefue^t ber ©lieber/ ^1 bem@f^(ag/ vnnb allen Offnen aufferlieben ^eibfdjd»» ^^ben : 2lud) iiiin ^xt(à »nb Xaubfue^t/vnb wab bann bie QBitnben betreffen tfl..
3« ber Q^ontraetur alfo. 5îà dj ber erflen Q3abenfart (mit Ico Vulpino gemifcbt mit Balfamo de Galbano» Wie Arnold düs lebtet) falben SOîôtgenb »nnb^ac^tsznae^ber^ett «nee ⢠^DoetoîôïXaÃt : 2l(fo werben bie^ontraeten gefunbt 3à nu^ffe^ gt:ab et'n '^aben barauff wteber.^alfen.â
3«m iPodagra berglete^en / ober mit5Salfam de Mumiis,, nac^ onfer Q3efc^reibung/ onb für^tn alle 3abt jwepmalen im 9gt;imeten bep einge^nben 5îewe$ / an {îdfjen nacfj Oîa^t bc^ ^betow/bielt;îlu^âber« fe^laben (affen.
^nr ©djinbtfüdjt onnblt;Se^(ag tflam festen nacb ber eri' fieri â^abenfarf nuitîtc^Z ben 4etb mit öem ©afft Flammulæ, oberLini palüftris,mft ber2(bbttton Cà nthariduin, ober was berglete^en Ãtrraâiua feinbt/onnbaffdmit berfelbigen ôffnûg tvtebertnbao^abgeFinbtp^«©hbt'er.Ã)ep(nng. 2l(fo wirbt auc^ berCÃ?agergebep(f/ Alopecia,.vnnb bte©f^runben ber e^dnbenvnbbf^-éetbo..
gu ben fïteOenbè o^nen «ééibfi^dbenfoKenb gebraue^t werbê «ae^ ooflenbéter^abenfart btCiPfïaperonnb Opppdeltoch, oberbfegereefjienApoftoiiton vnnb Oiaquilon, bieÃepUnb
' nbsp;^7) üh
3^2
vnrtb nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;vevhffitt
JÃajte^ aiifj} 5« tturiftn ïgt;« irt|(mZ4iidj Pufgadones fiVÃtrt |n braudjfn/nac^i^nMlfeinc^ er^tï^twn 3)v(t!?ï0 Oïrtfef.â* â »'-Ãcr^lxtc^c« lunt^nc^-oötr »t(Ffnîgt;entdtfnî/ Lithontrii« pon,niKBencdiaa LaxanuaAe»fö||cn/-vc:5gt;cnte^e manbar amp;lt;tlt;i«gcnammcn/W4fbt nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;(inglitten «Umgang.
*. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;MateriatnOaeX?^!^
getrieben svtrE» r^ariinib (bnenC MePuluitile-s gtfcbfagtnttî^r^ öen/pbev ber Centrum b(^ ^aupu ^pcriert/cbe^ bie vier Paigt; iÃsbeÃX)tâ«^âtbnwtften Cauterüs geölfnttfocl'btrtJI' , f*
3u ben vbefge^eplten âïBanbcn wtô'enbt 7 baö fù auflFôre# f^efib »nnb 'ólfnenb/vunb bereite ee in ber gefîaft/ bae cinjcùef gefcbwFtcr âiÃiinburçt grunbtlic^jvnnb velfommentvvl engt; =benmag.
^uf?Iegung ber Satetnifcbni SynonpTù;â ,f0 in vot^an^nen £apiuln^ebvau4gt;c
feinbtwoibett,
SVlphuri^ber ©afft ber bb brennt. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â
Mercurius.ig ber ieib/ta bein fidj bie ^S^igenfc^alft errafft Sali|î/ba0^ufaininettÃe^tefinetn^etb.
Materia tfl ein flucf/baö man in bie/^anb ninibf.
Corpus tfl ber ieib in bein bieXngenb verbolgen feinb» Marcafitai|lber ©oibtfp^.
SpecieHpeinîîncFfur ficf^feibl?. .
iltafter ijî bie ^r(î^S9?atexç voi aller ©e^dpffung» Magtuliafeinbtbie/^öerif.l^^.bttee* ., j,. Arcanü ià ein .^aiipjiÃu(F/bur/^ bie (^rfa^rnbeit^n ergrilnbe^j Conflellatio ià ein verenjigung-berâ23nbern vnb-Obern.
Terminus ià ein ^iel/aujf bao cinjeblicbb bing ^e^erfefje^attr Qperatio ià bie âwurcFungjg bie îîatur votbringen mag« Emunaoriiim ià ein oit^ natÃrlieber Reinigung,;,) , ' vrj Rt ubarbara ià ein purgaç ber ©allen. ;}gt; i C dHlt;j nörd '?« Cicatrifans ià d» Ãing^^Si^ttern aaÃ^iyen^Lyjit ,1: lt;nbsp;MJaones feinbt^^^w^rMa^.. ,3.^. ' a:lt;,« rbw, fUtiimuiajfeinbt^anenfn^. . , \ .i.
Simplicia
-343
Simplicia em cinig fludfüt fïfb rlt;famp;|ï»
Quinta Eflentia t|ï/fo ötZ'jMtur ge fldrcFt tvü'ö nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,Ãli gvaöi
Putrefaóiio t^tn ïi^^iUn in Me (eçt^^cfcn.
Digererc ià (in öïng wrctttêh in (in anïnr QÃçfcn» nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,
nn^kÃcn.
Pôdagraij^§ipp(r(i»jn)VûJ(en eîxr^rtHôctîV J: Arthetic«Ã4]^hH'@hlt;MfiRljtt§âcy.
Gontradio,fcinotïne (Syhââità ¥n'iafi»nc« ©(icamp;cr.
Liquores Mandibularuit) i|l M^-^(t(nifiÃenf((bigâ¬^lt;incn. Iua^orahiHsipxin^r^»;igt;fp.ï)i(.-éabin(n,lt;@(icöeMu|ft'nng^» llia-AitbeticaiÃein^r^wpj«igt;cn4a^nKn@Kcl'ern. â '* In Laccrtis, öaej^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^Ccifï^e vnö ^cihe.'
Eiyfipela i|ï (in foutief g^ieb ïxr J^efiifen^.
Balfamus deMumiis iÃ'tte^r^nc^womjkifflj. Ole.u^yulpinntnià amp;iï@gi^vong9heincnï'gt;amp;rlt;|Ofamp;' .ij3 Balia frius de GaJbanojifï'ein â¢lt;gt;((««« fcrepÃnd'en.., ~ Calttbandcsf^int)(@b(öffafer. â
Alopecia ifl (in iïrbgrinö »nnbfeïne^glctf^w. Lithontripon,Benediâal^t)ua,fcinô^rçrt(9 Ã)(r3(pP(«f(« Pulfatilcspinöfamp;tc^c^ÃflFaamp;fht.
Cauterium
CTentruqi ifl b(r anfan^ ^(r/Ãrgn(P§(ü.:^^
Aperifcipofl'iKnâ»^*
öefc(;lu^t;eïâVrtt» Svtt^ «ttöteSrrtttcfcrt.
f» «rf'^^bven »nfnnen feinöt woîîxn/ ivicîxnnatûriifben ^rd^tcnfovKiwicBemcrtige^u#â (ït(n/ aiub ö(r Ãunfi fo »ici wicDcr anbangct i »nö ' fó mantbfciep btnïxrung erfd:(in(namp;/)(i?f vnnt nic^t notl^ 5« lt;nbsp;wclöcn/ifl fofcbe von ©óttiicfjer 5«rfifbttgfâcw imanfangbc^i tracbtct/^ni) auff folcb^e/öainit öic Ãrancfen in ondj auf; gebrefnu ïxp quot;^ïcrpanöte «rkOiget waDcn/batt ê^otf f(in (igen Compohta vcrcOnct/ aifolâaeimau^fpnngfnïxn QBafrerine^rvoifonincr îSugcnamp;fnvntÃrafü^tcrfunïâcnîvcrÿ Ixn/bannin O(n^â £lri(ffcnb^nvnnîgt;^crgeicbneb(n. â¬^of(bce Skiraebknörnnö fuel; entxe ^cimz üaffcïbig mit ©anrt'fagung (UilUiKmincn/mit Ãiinaefeçter 4 ftcbtfcrtjgfat. garnit f(inïgt;t@ott befohlen.
344
lt;Ãttt A P P E bï t) I X 9((lcrk!) ^ragmenten/fcen ecï^qcfunbeii ©^vtfFun ^tcfe^
Tomig(e»c^mlt;Oïf:»nlgt;'' o?
-â- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;j tpi?
DÃâGRADIBVS ET COlt;
POSITIONIBVS â ,
LIBER, , '
Cuius hune titulum,exaîioriïm manulcriptis accepimus,quem hic vides : dubiuin,an ab ipfoAutoïcfic inferi-ptus.
Hic libeUtif idem Jà nè^cum frimo libre de Gra^ dibM,^c,Ãd patflo fiÃtis ac co^ioÃlts â ' ab Antorepertraéta-
tw.
THES-
.j-öcâ ä 3^/ nbsp;â¡ JC nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ôyç
T H E s s A L V' s SEC TÃSf D V
.) U'â ) ;Ji . nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;; mW) lup lîi
,' â ' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;''â¢gt;i'i-r - Z f ifi â¢) J . Pâ*:nibnî'JtJiiJC3
jJâ-rf _ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;1 jC.
DE GRADiEys :e;e^.
â;lt;' eo M P O s IT I O N 1B
T,H,ÃJ-;.;â¢'
' â yirr 1 ,Paracelîr?' '' ' ' quot;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;- ' â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;' *
Riu^üaiti 3é Gradibus tradarfe îricîpîarh, tan qii am de m à x jm a le amp;nbsp;p rîm îtiu à , a tqu^ de;cefris prîmorà iîs'ènçntiarùniprôfeffiiô* î ôbferuandæâ^funrcôm^lèxiô* Rerum naturæ, dequibus parum apud prifcos medicos digeftum amp;nbsp;apüd feótato^ fresmodernos traditutp eft. Igitur ncccftarium eft, in hoc 11ÃCà facerè'initiam dè Gomplexionlbifs 'amp; 'Gradibtis amp;nbsp;Compofitrónibus; nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â . i.u rj'jr- .i .ixHie ,.:' nbsp;nbsp;-
b Contpldkiovflà 'eft Calida/âlia-frigida. â¢Portotpisêljb'et ' harum ingcnitam quandam diathcfin habet in fe, infcpara^ ^iathe/îs â¢bilera a cófpötibus fuis, ( hoâc éft / ficcÃ'Sc humidol ) Et de â â quaf üof cÃraplexiönibus protfus' nihil,â¢ieeùndà m quod îçd'tütîiJà à Mqüir Nam ômneâc'à lidu'm'eftctiW ficcum, -â¢mnèfrigidün'ï cft'huïhiduirf.^Nequéenitn calot neq; frigï-â â¢d'uftifóJaeflöböfïunf) ^Itaqüc fi±'âda3emattrr^, calidürd amp;nbsp;'ficcumj,vrtuihâfunr,âfimilitet^igiH''um amp;' humFdüra, fecuiÿjiâ dùm'quodâdictum eft. N'dnci^itürgradus facile deprchcri/. gt;nbsp;duntur, qUemadmodum fcilicet vnum quodque in lu'a^^a'j«' du exiftir N à Aï gradds axi t eft câl I'dui ,a u r ab fo 1 p teTt i Ai duSt* Si cali'dusjà bfolutèfîcc^fifi'fgi'dus, abforütè'humidtfr.'Hafé
A P^SJpeci'efterŸx^ex^l éft tiltlifa TaÃhhâ^ iü^fs»â iilà flrà ^iâcUntur/tfuÃ'Mn^m^^ 'tâ nânirâ.'eîrcatîà lêih. tant fuant 'naturatn reûerbtran'Aà , Hüïc^fôco'rectÃriiabüc caità îAndo^) ' ' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;' forfan hi, quicatataôlâ
aliqùahdiu in pà nniculis gcftaueruht / in fuis immaturîs
346s D E a d I B V s,amp;c.
opufcuh\de exiftcntthus rebus in quatuor compjexioni* . bus : Et Ãcut hi, qui cum fcotomia, contra rerum naturam, confuetudinemhabentt Quatuor fcilicetefle complexiolt; nes, vtpofuerunt, Frigidam amp;nbsp;Siccam, Frigidam amp;nbsp;Humi? dam^Cahdamamp;Stccam,Galidam amp;Humidaim ExquibusK iftiâcollcgerune, frigidumadefle bumidoaut hcco^ fimilii*-'^Z/rt/4 4lt;/tercahdQin cum vtrifque copulari. Longiflimus cftqrror
amp; via inter fpinas. Erin hancfentcnttambnguladfrex'erut,, idè^â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;frigidumjeÃe ficcum5 ôc per contrariumjcalid urn ef.
bumidum,quod verè fVAvjtanriç eft. Hi ft propriùs acceffiC» amp;naturam pcnitusindagaflent in viribus fuis argumenta noftra infequentia verè Medica de Philofophka,. propiora depraehendiflent. Quidùm hæc quatuor intelli*-gerent, amp;nbsp;duo fqJùm non efte fatis, quatuor elemsotis fal^ só afcripferunt, cùæ nihil minùs quà m clementafiht : Ida Quod Hlilofophia, Medicorum Radixpalà m indicat,.
SEd VtcTà riùs iïinotefcantea, quæ de düabuscomplcxtoj!â nibus dixi,præclpuc inerrores prifeorum dominorum?
Medicorum,ûC;habentiQuicqui'd»n-rerumj3aturaquatuûr-prodüxerunt elèmentorum
matrices, (ÿtp.ote ex.llia^ I LIAS TES frtmamattr tÃ)i ftes, cxviribus Archei prilt;t omntumrerunt,ex,eiMA omnia Dr' marumrerumeompoûtarû,. .turnhaiiet,chaoi-. lluftesconÃatf ex tribus primis ex quibuslt; fx Mercurio^Sulphuradr. Sale.)j omnia funtproduda amp;pm#. {AE:C HE ES eÃgt;jfia^ 'visÃna nes morbï nafcuntur, ).^uc produxit Keî,iâ efl, dtfjfenjator-eft frigidum auteft calidum.'' amp;nbsp;cempeÃtor amnium rerum.)'. Sifiigidüm,eftamp;humidum,fî'calidum,eilamp;ûc£um..Frigi»» dum habest Ares in fe naruranv ingenitain.,iftam,amp;.i|îdiui» duam humiditatem, vbi fcigidum,ibi eriara humidûm : Vbù cali'ddm,ibiamp;;ficcum,-Nâin liccitasfoli cabdttawioçft,ûcut/ humiditassfoli frigiditati. Certiflimaeft RcguLuftà , vbi fii!lt;^^ gïdù m,ib i amp;nbsp;h 11 m i d U m, amp;nbsp;vbiJh U m i d u m,ib.i ôl fri g[d um. Et/ ne de calidô. Neque-fieri poreft vt frigidurndir ficcum^, aut caiidum-,Juiraidum.. nbsp;nbsp;NamSubRantia corporea amp;
hlCatUîUi.
' ly nbsp;nbsp;G R A' b I B V s, ÃCC. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'347
ÃESS A TV'^PeJfer,i^^e 'lt;^virftu, v EïTaniineflcntîale,res efî: fotentia,vû, q^JiineH emni Ltgno, vna,amp;vnuse(l ArcscxV-â¢aut plantx^ lt;ceteris re!^ omni- na matrice;no» elemen-
â¢... nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;2 tata^ObCeruandum efti-
(A R ES^.yic dicitur.quiforma.^ gitu-r,Huini'dum.qugt;idâfir, â ^ecitmrerufHordinate^^diJ^ei^at, j t^chccum huinidutn quid hAcharbaaÃam habet^e^tem,^ nbsp;nbsp;. GalidlKn quid fit amp;
quà m alfA, tdffi, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Kefolutum quid quot;V'-'t
aliam.) , nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;. -c '1 .'Hrific^lMamindcfluxitconv ,
TU unis error,qui viel infer Medicdium principes graïTari fo# nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'
4ec, de quibus tradat arroganûa Gaieni. Huinidum duplex .«R, alt;juofum amp;nbsp;coagulatum, vtapparctin cryftallo,quifri? _
-gidus eft, fed Jiirmidus, Æ CffERlOâNlEM eÃ-ubinatura i licetâCherionium fuû fit 'uonfoteÃalttrariÃicttttaxirÃlado ficcumtfedefthumiduni indur ata,non foteÃrefobtt.) nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;coagulatû, exiccatenîm
â nbsp;nbsp;'â i nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;iamp;arefacit. bîam visCry^
'ftalli'Srgen'erom exB'crillisèid eft, Margaritis amp;nbsp;de Calcci* doniis vtde Cachiraia,vtde Ilecb, eft coagulatio falis de -hufniditace4ua, amp;nbsp;in-admimftratiooci fua quicquidCupCj# rat^trafifmutat, amp;nbsp;cogit in-humidumicoagalattun. Sicutin paffioftibus in Al'dite inteiligitur,amp; in ventofatympanitide â à ut in caeteris fpeciebusex Hypofarcha: Idquod de-nuô rc;* â¢foluitur, qu-emadtnod-uavglacies, dcpoftrefolutionemi* lt;iamfcquiturmors. Similiter amp;nbsp;in pcnolcoficcum eft refo^ Hutum, ctiam in Lentilcinojetiamin T alk,PluMiofo, non eft perinde vtapparec. Namficcitas eûrefoluta adfubftantiâ icorporis foi. gt;Quare hoc loco Epilogi vice defînioi Gradus bifariam obferuandos, calidos aeftigidos. Proinde amp;fic-enmduplex,amp;buraid«mduplex : puraftccumpcrfe amp;ficï «una refolutuntijHumidiun pepfe amp;humidum congelatum. fteliquaejuae -hoc loco defidcrantur,habentur in philofo-ygt;hia noftradeelenaentis amp;nbsp;elementatiy exquatuor matrk
.cibus, dcquibusagtt Hipp0a-atesnofter,in AphoriC»
-mis,dC'Virtutibus* naturæ,contra interxî pretâtionem Rhetori« quot;iü'dv
'V 1* '» â¢'kvy â¢'lt;sGà tcni.it ;iO';q' * Ãliq
â¢y; ⢠nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;, iiÃjxiz jjfniuc*
' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^367) V
'34.*- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;. U'S Gr a d I B V s ,amp;c.
TE fUTITM. ' i ,
z^gt;Vatiquam hoe loco plura diccnda erant.de. Grà dibus . K^i^Ãorapofitiontbiis Kec.eptoturïi,.contra MefiilaicaS'. defcnptiones.amp; contra lunjett fuum Apothecariórütü in gt;nbsp;tenebris,yidcUcctclêTrochifcisde AUndabalfeurfeOpo# pyron, quà ra q raeïiadtnüS antiÃtata font ; :Tameh qnia
' Sfiagtrus put! mcdicaï rei vel vtcunq; Spaóyrosli3?lt;*èbnftaftt: Licet fequentiadni 'ContraRhafim amp;nbsp;Auerroim, pi^cipiiè pntftfi hïl'^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;⢠quot;* nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;1
ex^eriÃ^'^ Colligec,amp; inNonoadACroà Mîforéâ, de in;Quarto ad Re# tHtMrn... gem: Noripoflum nonppactcrire hunc locum,fdentio,amp; ea
arripere,quæ baden usfalso amp;;Cümmuni quodamerrorc,, proditafunt, de quibuserroribus nofter garritPlinius,amp; Diofc.orides in herbis elemenratis, maxi'm'èyaurenrPiate* lariusillet ld quodadhunc mödumaccipiaó oportet. Prin# 'cipio fumma , qu3E. ud*dc Grîidibus^lcfncncadsrveJ iùxta defcriptionem compleet onis fccundùm Mcdicura Macha# onem,nonfolùmobferuaridebet: Quippequatantiimin#
) feruitagritudinibuseJcmentatisrSedttiani eaqtâalüotöx. mnndifiqatiais j conjeruant corfw, eè- tH^i venfiinh^lteit. itticofttplexienisi n»» curantur tx caliditatt 'velfrigtdtt'atlt;gt;Jed ex formajpecifica) incarnathjis,laxatiuiSjConÃndmisr, repcrgt; enfliuis, ciçatrifantibus, de facienribus in Bfcharaai. (idfû. ^ua corroÃuamcaroemtab/pdtt) de.Diaphorêticis , amp;nbsp;»nad . genus aliis.. AbæCoralpexio eft Herpes, efthdomenijs » alia compIexioeftNaita,etiamin Matrieererura.P.rima.eftdi6lt;-feTentiain;frjgid£),fecündaincalido:Adhoctottin3.r,equi-rituriBprimdi plena,cpgn«ioagritudinum,,amp;prQifldefuogt; rumyniufctiiüfque agtitudirtis graduum,, Naóiai.vulne/ ra'fui requirntuTgtadus^dejrton cJcnuntansï adAfcaride$, gradus v|in Eamp;bara:Ad Guttatn,gradus.c6fortationisï Ad a fpeeics-|ipjk*pftç grad us de fpectftca natura: AdiCachexiani gradus qxjiâdunt.tx coramîÃÃonc;. Nequè.eenfeo bocjo«» co-præterAinj4atn;»\3d,baDO perfrd^oa.oogoitiónem tùm afgritudinuiwniinî graduwttï i norti.njodalréquiri profef#»gt; ftonein Medicara};præc^/i^^rJ!îoilx;^4î;:
p^uè.h;ippocraticam,fed nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;TVRAMedicaffi^,
PjCrmcdicamjideftj Aftro/ 'î^uando in, medtcina,auL flanta;-.
-G'R.A O IB Y,S,^C.
Ã^rani^C:^ -^JiparatHt virttu à fnbH4ntia,fn. 5pagyricisr(.i.. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,,lt; nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â ââ¢â¢-
^axexpcriejïpia)^ in fpe4,j,3. .,, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;; nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,/(,
^çiebus H.cnÃ5;i-anèa^amp; Plcurifis.Haîcoranialongain5ç per--,fe(St;MTï expericntUm defiderant-Erumpit autera ex hoe hu-duslibelli fcopus,non,iud}cio Ãicèt.exadoquisfit,exaflïdua jledione. Poftrcmo.fi quse hoe loco de Gradibus à nobis de«! fidcr,antuF5fupra naturam ad artçs.^pagj^ricas, pete ab a^ âdjuavfu.L,à Medico vfu, quo vos omnes ablegamuSj^d cof gnofeendam Virtutem in Anthos, in Anther3,inTalçk,præigt; terea Tereniabin j poftremq ad filorêCheyridd cftijad Au# rum potabile,quod eft vltira a- Medicina.,
gt;i 1 7?^ ⢠nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;' nu . iin
A Ntequamtamê ad Graduamp;Eflatosipfos.peruéniangt;us, gt;nbsp;-^^obferuandus cftGà nonHippoeraticuamp;^obferuandæ funx Regulæ de Gradibusin rebus côpléxionatis» amp;nbsp;ip moi* bis tà m particularibus qua vniucrfalibusifed nihil ex Auer# rois Colliger,neq;. ex.Libellis Ellhani iuxta deferiptionem Rhafis.Nûcad.materiara,qua videlicet ration,egçadnstungt; intendunturtum remittuntur. , Principio igitur obfcruabis hunemodum:'QuodÃ'ngufa/cargumamp;u'm eftiji gradibus natpralibys efifpecialiflftmunxar^mçnjâ^ip gradihMS-mpi:# boruâni.;Nam Rofa habet gradû Ahà lt;^rdi,à Nebulgeâ, (id eft,Tereniabin:)amp;gradqhab'entT^irisamp; Peripneumonia (.i. Apoftèma in putmçt9e)jamp; ôhlfonjC^^ peôto-ns^,amp; Pleuptis(-i.Apoâep|£^aitija^)(^ç.pç Elernptatis au# t.em'éxBfernçnto ôc çx roaîrit^.^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;rcrufla^i ,^è Li#
qyqribuSjde Salibus amp;nbsp;de^^^jJpjjurçitat^â^^aV^f^i^ôdus« ^nc.q.ui,d eft ex ElemetoTexr^jpr/jpj^grja^liqa; occupât, ciiiufmodirurit Herbæamp;ftadiçes.« ArDQrçsâ,vt Ahthos,vt Teryniaftin^^t^., Slfnilftetquiéqnid ex Acre fit,cuiufmodi
Cayjop^^^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;gradu,
^câdà ni? .v^ftunt gen'ér^Metallürunkamp;Mà £égfttar^m,,jV^ faliYamp;.'^Ãiyhjnu^OftaUfcripfit Alberfi|s,Masnus,dè*^t^ 4aiisjpfæcîpùè'ia.*Gehèrà tiohibus mecaUorum.dc-ThoæaSp
, quot;nbsp;.....
350 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;⢠D E G Râ A b I V S
âAtiuiriwcntn eoifcilicer ex^rte Mereurij â¢amp;^ülphtiris, ih quibus non eft re's primaâÃtiam-Auiccnna de Mitref-alibirs iftius opinionis.Hçc funtin tertiö gi*adu,videlicbt Plà nÃiamp;, Topazius;Minium amp;flores dc Sà tùrno,Aç cetera genera gê^ marum amp;perfpicnæ generationis « diaphaneitaïis.Sed^ XX EFemento ignis defcenduntjfcil.ex matrice fua innata^Vt eft Cryftailus,'amp; genusBerillorum de quibus erroresfudt apud Anglicum,B3rtholomçum,etiâaptfd cundos Morrai* thos pl^ùcos :amp;jiix amp;nbsp;glaci'es amp;⢠fulgurtbçetîcéupât quar« tnm gra'dùm amp;ved'dicant eum,fiue calida fiue frigidaJit fîc dé Senfatis : Quidqurd eft ex Elemento terræ vt éft Mierô-cofmuSjVtBoues,obfcruandumjidem effe eum Elemento fuo:amp; Rana amp;nbsp;Sperma eius cû Elemento.aquç,idcm amp;nbsp;Vul^ tur amp;nbsp;Aquila cum Elemento aëris idem : amp;nbsp;fie de Salaraan-drinis fpeciebus in quartû gradum ignis refer. Etfuperflui^ tâtes iftorum awimaliüjVt eft Rebis, vt eft Realgar, (Realgar
Mircuriut ereafM exÃercarilxu htxninttnt) amp;nbsp;fimilia. Nara, quæ ex terra,in primo gradu, quae ex Aerej in fccundo,qu» ex Aqna,in tcrtio,quae ex Igne,in quarto. Vccùm qua ration ne aiiud alteri prj8ftct,in fequentibus patebit.
POrro vtiafuispunâis clafiùÿittnotefcant gradus ,pr»-fensfuraecxemplumjlicctfircontra Plinium amp;Platea^ irium.Qjiemadmodum gradus quifunrHerbarum,in qua? tuor gradus haâenus diuifi, fic quotquot funt, ad primum gradumTCferuntur.Neq; tameft idipfum ex æquo. Duplex eftcnim natura ElaBentbr,Hm,frigidata amp;calVdatarQuia in Elemento non eft cömplëxio. Complexio cftinEIemen-tatis,Eleméfita fwittantiim matrices. Nunc ad propofituraé Aliud plus inténditur aliojficut Gathymia'amp; Nefros amp;nbsp;fi-milia genera Mârcafîtarutft,{iiér prinçipia fcilicêt,per media amp;pei finem:amp;hocita,vtquicquid exElemento terfæ de*, feenditjin priitio graîdu'mancat,neq; extra eundem boTldi^ cerur.Narà apû^prîftos Me'dicos'amp; noftrates,'bîèiiüpbar, Camplibraâ,Cà icêâdôtnus,quartum graâdum occupât, lt;amp;!Sa? turnus amp;nbsp;Veneris plóles, amp;nbsp;fimplicia Lunic,apud vos ter? tiuta gradual occupant-frigidhatis i Et Saturnus amp;nbsp;proles
ââ ' â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Martis
jgr12 G ft Alt;D4 0 nbsp;nbsp;S3Ã0:. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;35f 'â
Martis,(t£citati$ feâ¬Unlt;Urfr gradu vendicant:;Et tnalè apud phyCifiöSbfflöi^'SatutnusjNenupbar, in frigiditate fua ferè odogfadibus prçecdic;quare adâeofd^riî gradösminguäm collöcari pofTynt.Nain aliaMatrix eft Sarurni, alia Nenu'-'^ j*haris,alia Ilech^alia fulguris. Licet qiiidc^uid hîç jn fecüdo ' gfadu,exiftit,amp; inttettio vcVin quarto.Si extlemèntotérrae,. primieftjfi cxElementoaeris,lecundi: (Quid adnoserro«! resprifcorHin=M:çdilt;iôrum *de quibus etiam Hippocrates Gous princcps profltis nihil feripftt?) Et fxc quartus puu'^ ótus quatuorgradibus fublimioieft vltimo primi gradus,amp;' in tertio gradu ftuîUieer eft iudicandum: quod non eftcon^ tralenfum Hippocratis. Merifô.igicur 8: expraacepio Hip* pócratis amp;nbsp;Luminis naturæ,Serapi£)ncra amp;Diofcoridem amp;; fiandedarura Autorescundos errafte dioimus ^qui Gan»*-phorarn. Nenuphar damp;fpermaca. anitnabum amp;nbsp;alumina'de. Entalia genera pofuerut in vnum gradum: exquibus erro--ribus deferiptiones Mefuaticæ amp;nbsp;Syllanæatqgt; boni Gartu-fiani pacris Drufiani, yerus ae certus gradus contra morboe^ fuosdifpenfatusjpullopado in Receptis dcpræhendi po-;j tuit, de qyibus copia apud Almanforera, amp;nbsp;apud cacteros-EmpiricoSjid quod in fequentibus.modxs deComp.ofitio* quot;nbsp;nibus indicahitur..
sExrrM:
SEd vtpeculiariter habeas turn punâa tùm gradus eoru,-que calorem inducune,notade his amp;dc exceptis,degra# dibusamp;fornaa,præcipuè contra loannem.de Rupefeifla in « fuo cÅlo Empirico rertij Libri de gradibus.* Quidquid vel ' cinercm vel calCcrn vel vitrum cotxfxcit,in quarto gradu ignis effejVtignem^vt Aethneos:amp; inter morbos^vt eft Her*^ peta mordaXjVtfurens Herpes, Pnnx us, (id eft, ignis S.Anto*' nijjfalC ^.Bflnöt)Pefficus(id eft,^c«^^ranöt)amp; xd genus.Sic ctiam quiequid mordieus offendxt amp;xn Efclxarani(.i.corro* fioHcna) coniicit inortalein,ficut eft aqua Mei curialxs, amp;nbsp;ge#^ iïeraaquarûfortiû,amp;gcncrâdclubliuiati5,Cjlcinaris,vt efti Colcothar,vtsûtgenei a Vitrtoli,genera Arfenicoruamp;Salis AïmoniacicorredLamp;Auripig^ armomagvm t[l cS. naentijcaeteraq; id geuas Alkaii. eficom^oÃtuex'»rmn crfitUÿüf»
152 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;G R S s^ôëç.
L:A]pr:l6khl e^fiintniStM^diegt;v^ rQà i»d âUtêâd'vilttLtéshd^ à nîitpï/âw.jcjibighl ni ,;^ri(iufrgt;j^*ijtattinwt0tiä|iidwä-1^i^ fentétli J^iiy f.^c.l(»«««..I««Ãrw ,
Crnà türà lè^^rliJîdtijefitbérfrliv^ncM irjuadlhl^etlâm doiftiffimi errtfVii?8/ftgt;lt;l«'«tt.N'4fMi'4fr^i4c t»*irJ' ''Arnfoldidâe Viîlâ houärtitn frwf.riwijsÃZ^bw^vsà Jtiâr'^ifctc;* nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;aKâ aliis pr«»!:
a^jsiaoqrfiJ HJ,-.. ⢠S- â ?ft0Htiputtlt;ftôrüeft,n«n gifa*gt;
' d»MWîlt;t dciis traâat amp;nbsp;tèantrés Rbpêfelffal^ô MeâiciiSjfctf Motiaehus,contragctîera rtorbörüth. Prætereâ quidquid efficitcicatricesattt veficas de fpccifiei«, védicat fecunduni graduttr: ouiufTOodî fürtt radicei dcRapis nbsp;nbsp;flâmüiaî Ganii
tftarides.âamp; Mêfóéêby^idgertus ä4b4Fhfnittulalt;nirti etftinâ prihaö-gradu fiqtatdé aliôqairt'ftcunduTtt âffeâ:at/qüia fpc-^ oies falis inrébiis»cieatrifentibus eÿ fedigit flamThulantyVCâ modà inon côferà rtir ad pricnutnpunîlKtn fecuftdi gfadus^-Poftremo quidquid cà lefacit â(amp; éft ex fententia Hermetis.) neq; tarnen prædidafignaattingitlt;fcil. de.Prunis,de Perfî-cis amp;.Efthiomenis.)vtZinziberjVtCardamomurn,Gubebc, Abrôtamltnj'eæteraqî'id genus,in primôigraduextftitjvnà cum puöétisïublittïióribus amp;dnfcrioiibus. ^Obfcniandum auteminhacregûlagradus pro naturaamp;âratione'BlemCff^* torum,vt in prædidis capitibus de Matrieibus, fed extra ilia in Regulam præferttcm concludi,amp; eft de indiens Raimun-dLLidlijjamp;id ipfum bac rationc* Quia præfcns Regula de tribus Primis eftrutnpta;in quibus ;visgénerationis)amp; re'rû amp;nbsp;co^orum zper Sulphun,âper.Liquoremâamp; per Sal^cft, contta.fçntertciasAlberti amp;â'Thonwe,qux inSà lc, quæinl Mereurioydeniqirein Sulphurc praecéllat. Quare hocioco -primacautio eft, ne Regüla praefentidn ægritudinibuamp;Elejs I raentati« vtamur,fed ab extra. Sunc enim nonniRcxcerpta : â quædam exhisj.morbiii^îfinferuiunt.quos per trei.prithas i ,fecundûni textum''là nafe oportet, deiquilxis expertiffinsa ) mentio eft apud'cgregium AlbabatiiM-in Canoni^i^âind tâ^/hbusdecauceriiSÿamp;eftmentio* .d ââcr'.lt;~i. nH
'â '1 noftra. V â n â ' -.H,- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;''i
D B Gr ä D I B V S,amp;C. ÃSÃ
â â gt; nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;SEP'I IMf'M. â 'lt;,
QEd vtfitnul habeas gradum frigidi,prscter'idquodElc-» Ometitoram eft-, fiçacerpe. Quicquid congelât,quartum gradum Ffigiditatis océirpat, cuiufmodi funt quæ exElcmê-to ignis gignuntur,genus diaphaniamp; Gemmarum, vc Cry^ ftallijCalcedonijâ^, genera ftmilium. Quicquid auteminfri«« gidatiS^cômuriî vocabulo vtar) amp;nbsp;neq; fpiritum vitæofFerw dit,adnîiniftrato inifua dofi remedio, vt funt Nartotica, Anodina,Stupcfaôtiua,Opiatfat,Somnifera amp;nbsp;fpermataRa-narutn amp;Serpentüm,etiam Gicuta amp;nbsp;Sophia, tertio gradui fubiicittntur.Quicquid etiam'humores côgelat, vtin fuper-fluitatibuSjVtin morbis non Elemerttatis,vt Berillus ,amp; Cat:«, niolateundem tertium gradumvcndicât. Quicquid âutemâ calores qui praster naturam funt,extinguit, amp;nbsp;paioxyfmosâ fedar,(ficut funt ifta,Nebulgea ,Sonifera, Laudanum, Lw' gnum Balfami,Xyloaloes amp;nbsp;fimilia genera) ficutfunt medi-caminainFebribus,in morbis acutis amp;peracutis,irt Apo-ftematibus internis,hoc fimplex in fecundo gradu exiftit. Poftremo,quidquid non finit morbum in paroxyfmu erum, perCjprimi gradus eft,ficut eft Phlebotomia,Ventóf33phar# macum amp;nbsp;alia generalaxatiua.Hjec régula non'niultum ab* horretab eaquae eft decalore,habet enim diathefin fecum in prædiôtis naturalibus. Quicqiiid ââutem gfadüin habet qui eft cxElementiSjid ipfum etiam pórró manet iuxtaprae-fcriptum,vnà cumpræfenti gradu, ita vt iam geminus gradus amp;nbsp;duplex natura fiat. Operatur autem non, nifi pro natura amp;nbsp;raiione Elementorum,
.rO'CT nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.
PRaetereaobferuandaeft Regula dccoloribus,qui fimiil indicant naturam rerum ficcarum, vt in feptem Metallis
amp; Floribus metallorum, crocus Martis vel flos, calidæ na/ turae eft,amp; ante tranfmutationem fuam frigidæ : Et tres prï* maein Generaiionibus Metallorum nullius córnplexionis, fedtcmpcratæ.Centaurea quæ eft rubeaamp;calidænaturae, Liliumquodeftcandldum,ideo frigidænatùræz neque eft contra Hippocratem noftrum â¢. fed ex coloribus qui extrin-fecus funt,nihil eft cerû definiendum nifi m hune modum* 2)7)
394^ BLE Gr A D;l B VâSP,amp;t..
Rofarubeaexiftif,amp; Papauer,.amp; frigitbe nauiræ ftint. Ratio eü naccQUca, alias-innaca natura fua eP; c^dun^^ Anthers awtenvdelitefcensinkofanon eft ft|Xpê^ôiiua,j(icutextrç-mitates Aorum^amp;eft in virtüte fua calida,'nèc cftattraâio fed generatio. Piætcrca vbicunq; eftflauyra iaflûre rubco,^ illic etiam exiftit caLor : fedcalor eft de cicatr^antibus, ipfx natura.deÃigido eft.Inaliis floribns fitnj^litçv iûdiçaftdum., Porr6funtflores,qui etfi natura calidi apparcant,tamen gidi funu inteqquos eft Lazurium,Minuim,amp;c.. etiam d^. floribus Veneris. Alij na^nra.frigidi,âcùni calidi fint,cuiu0^ modi fuii£Cupriira,Talck.rubeum,amp; extrada Cachimia amp;. Chimolea.Ad harum rerumcognitionera fcquentem regu««^ lam nota.Quicqiiid eft viridc,fu(cunifinaul,atq; in çommix, tione.çx corpore exceptum , exiftit calidum. Item corpua. fubjqpo colores delitefcunt,. Argqntum ex fui natura frigid-dum eftjamp;fiigidi cojorcm feruar^am ad finem in colorem. f-azurium abit.Mars veto naturaeftfrigidi coloris, amp;nbsp;in ca-lidam naturam feipfum tranfmutari hnitt nihilominusta^ men vim atq; adeo.virtutemvniuerfani propriae naturae Cer^ y ar. Atrico lores nullius naturae funt, nihil etiam aliud funt prater Sulphur qpodeftexuftum , fub quo nihil delitefcir prorfus,quod eft Elementorura.^ Quidquid autem eft can* didum,liuidum,.nigrum3hy.lt;gt;cinthinum}frigtdum eft,relh^ qui coloresfunt calidi..
QVicquidâauteip eft in ipfa natura vanegatum,in vna: naturaâconftftit;pùtain ea; quae* eft côlons» principalis* amp;hccum verfumdn coagùlarumi, Quicx|uidexiftit pingue velfubcraffa forma,non humida,vtportulaca amp;nbsp;craflulaj frigidumeft;,etiamhumidum coagulatum omne mediix inter humidura amp;coagulà tum.. Hoc etftviridi infit,tamem viridtras ilia in firigidam naturam v«rtitur,quia colores non. babentiudicium in axungiis.Etomne mucilaginofumjVtde feminibus Pfyillij,amp;Citoni0rum,amp; FÅnugraci,aqualiseft naturç ficut in ponticis,amp; quicquid eft aridum, induit natu-raia calidanijji eft cum cralfttia,Ytlt;ccaftubiy Præterea quid*
»x nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;555
quideftexSuIphufe, Mercurio amp;nbsp;Sale, in 'calidanaamp; Frigid datn'naturani cadir : amp;'idtpruintpro ratione trium ^priIna* Tum. Oranc quod vrit,Sulphur exiâitamp; calidae naturaelt;e(^ vr pà tet de Camphora. Pinguedo Camphorae calidiflimac naruræeftjamp;Canaphorapcr fe,Salis naturæ,cutn partnflî*quot; macomplexione Mer eu rij? gt;Q.uioqqid.autem^in}fublinia^ tionem;fcu in deftilUtioneni,£e^nri'Guerberaciouictn,lcu ia calcinationem abtt.'vcatidam adniittit haturani; Sicut in â¢Aquis Reguni,fioutin oicis dedColcotharjde Tartans amp;gt;nbsp;-milibHS.Quicquid foipfum ^itoroluir^.autcx cineribusalkali â¢eft, fiue.Calcisjfiue Tartarl, hueClauellatoruni, fiue Ana^ -tron,catidufn exiüit. Porro quicquid aufterum cft, aceto* fanijftypticum^habetvirturctn.calidajn abiextrà ,amp; frigi--dam incorpore fuo: vt funt Ribes, vtfrudus ex Berberis,ex Acaciis,exBaIauftiisôccx fimiKbus. Orane dul£e,ainardm iomne,calidatn nacuram induit, vc eû Gentiana,Polypodium, Amara.dultis,nifi prioiibus Regulis fubiiciatur,per Tuam coramixtionein fuperuenientem ex prima general tioncgt;Quod.vcrô cutem exiccat, calidum elhvtomnc leur :autfpuniofum. Quod autem conftringitjlrigidum eft in fub«* ilatttia,fedin.virtute fua conftrittiua jcalidnm*. Si/velis ck «odoribuamp;fuis iudicare,nihil eft quod certi definias,nin qua--tenus candem naturam cutn corpore leruant ex viribus triû |gt;rimarümfuarumcxquibus cadjt omnis complexio: quia xópicxionesde generatiQC funt,fednatuca natiwata ab.çuoe
M. -. p S
oblèmandumieft^qualdâ .effe^-es vitra foptnaï|gt;Cr 'll cïficaru'amp; êftentiam complexionatam, in.-quibuspracter «os,qui naturales funtyGiradus hifariainideliDcfcuntiamp;id ipfum CKtrkbits,vet duobus corporibus , vt in^Generationij« bus MecaUiE)Eän3j^;amp;;Getnmaruin ds Zynctorum^in hanc fententiam. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nn; *
Mercurius inter Metallaâfurfunus eft, amp;nbsp;corpus refü fub-ftantiarum in quatuor Elemcijitis. ,Habet eriam peculiarcra quand! natura in fcjfrigidam Sit calida, neq; poteft aufferri abco^aa Mercuri*cftprifBaMaimaÃrgcn viui.latnfiindc â ^0u ' '2. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;3? 7) 0
356; b E GâR a d I b V s ,amp;:c^
geheratur metallum,videlicet ex Mçrcurio corporali per rranfmutatiomem Archei in ferro.aut plumbo,auro aut arr gento,aliam acquiritpræter has naturas,amp;nouam complet xionemfinecorruptione primæ complexionis.. Etfieduæ naturæ vni fubftantiae inerunt, ex proprüs Mercurij,viribus cum cócordantia^ulphuris amp;nbsp;Salis. Qpare Plumbum por? ró Merewijvice eritverargentamvelaurum». Stplümbea natura vel Martialis vel Venerc4,quam.vnacócepit, aceom moda. fucrit rebus tuis prö defcriptionc Receptörum ex aequo.Similiter iudicandum eftdc Stanno, ArgentojFerro,, amp;nbsp;Cupro,quia in corpus fuum redeunt per Raimundinam præparationemin primam naturam fuam,amp; inhunc modü, in gemmis natura liquorispermanet in fua naturae Quiaö-mnis liquor eft Mercurialis,amp; m Mcrcuriali nayara t.Topa«â zius cft de ferri genefatiöncvamp; non eft complexionis ifto,-'rum : Smaragdus eft de gencratione Cupri,; Adamasfde, generatione Iouis:Saphyrus de gencratione Ar genti : Gar-bunculus Auri; Rubinus,Granatii Hyacinthus, Amethyftâ,. Ghryfolitus amp;nbsp;fimilia genera diaphanarum,fünt decomple-xionibus amp;nbsp;generationibus plumbi..Matcafif» amp;nbsp;generat Gachymiae luntdeprima materia Solis amp;nbsp;Lunæ:v.t Taicksi Cinetûsjde generationibus Ferri,Sianni amp;nbsp;Gupri amp;nbsp;Gern* mae in alüminibus» lam fi fuerit coagulatus liquor in gem-mam,duplicemnaturam ex aequo induit,quiadenuoredu* cuntur in prim um liqimrem. Saphyrusin Mcrcurialem,amp; Luna in Mercurialem,amp;eft prima naateriaLazuria^ Sic etiâ de quibufdà ha kpidibüs dortÃnuqibuç iyj^aiydum eft, vt Dupha,amp;c.. Etiam in herbis Mercurialibus quibufdam,fi# mills natura inefti Qüarê Icgeamp;rclege omnes drtt» Ex^e-rimentatorupti amp;nbsp;Medicoruraj amp;nbsp;reuoca dènique ad Expe^^ tientiam perfteiam,quidquid cÃ-de natura «ccura prodb tütïimemorîae. Atitareuoca,vtiamJion opincris^fedcxaôè ancH ifiogtfla-cOgiîbfcasMiNam inifevetuîiamp;Ãlsrrot-: 2i;\l
Phyfîcus aut Medicus., .mr bnooor i tiiD 'â¢!5-'^oip!0' iS (fi*'' ȉeHcéfcibt/Mlami ââ âîT.riIuoaq nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.zi-^^gt;;i.'ld lotjjnip ni'nin.siînt't
V ,xb'!' 'gt; ,0
; nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;. -FuiiiMMmbrki v.;. j - S
dibns ComboÃtioni^
Liaftes eft prima materia omnium rerura, iconftat^ue amp;nbsp;pofitus eft in hifeetribus pri«â mis,Sulphure, Sale, amp;nbsp;Mercurio ? Ex his o* mnta aótum habent,
Archcus vis eft produccnsârea exlliafte, vt Archeus fit difpenfatot^ eompofitor o*
mnium rcrum., nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;HM
Ares quidirponitnaturam, florcm,caulem\radicemin ciflatqfuo, vtfcilicetresquælibethabeatrpeciempeculialt;lt; rem ab aliis differentem,alioquin effet Archeus. â
Matrices rerum quatuor funt,quas voeamusEUmenta,' Ignis,Aqua,AeriTerra,, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.
Cherio eft accidens elementale , Fcilicet, caliditas vel frigidhasret.. '
Cherionium ergo eff,vbi non poteft alterari natura, ficut Gryftallus eft induratus,8e non poteft refolui,amp;fic de aliis.
Relolltum eft triplex, incorporatum,innatum amp;nbsp;mome-taneum.Incorpor^ta relpllea funt on^nia mercurialiajVideiâ licet Mercürià sp fe,â Miercuriusfulphuris, Mercurius faliu.
Innatafuntextribus,fcilicet,Confolidatiua, Mundifica^ -tiua,Confortafihà .*'?'* vuViv^,* nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;iRy*
Momentaneum R'elolleum eft mors. Eft enimimproui*-fum relólleum cum tindura velociffima.,
Iliaftisdiuifio.dnplêxèft^fcilicetyitalis;amp;formalism Vw talis quadruplex eft,i^js, aqu«à acris,tcrræî amp;nbsp;fuum quin^ tum effe,corpus phyficumi hoc eft,animalquodcunq;,maiâ »mèauremhomo.. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;1*'^
In igné féptcm Planetæiîn aqua feptem Métà tra, in terra féptem Herbæ, iii acre feptem Tércniabin, in a'nimalibus féptem Membra principaliar
S c H o LI A in Libros
Iliaftç5 formaiis item quadruplex, vcTeûa, $[iha?ra,Ga^ Jaxta, Zodiacus îamp;funt ipfiur ignis.
Aqua, Lutum, Arena, Synochus, amp;funt aquae. Terra, li-â¢gnuin,fc(neo,fungus, amp;nbsp;funt torrae. Quatuor Iigt;.'h » amp;c lune aeris. Ipfius Hiaftis,cutis,ofla,caro,'ligamenta,amp;funtquin* ti efle.
Aegritudo duplex eft, futura amp;nbsp;accidcntalis. De futuris morbis funtomnes febres*præterquotidianam. Deacci-.dentibusfuntfpeeies hydropifis ,ià eritia,|côtica. Omriamp; apoâemau externa futura, vt îÃlut Wir/ teliquafunt v* ⢠â¢cera,non apoftemata. â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;r'- gt;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,
r r ⢠nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;r ,â
. ' h: ' - yln fHti^i4 morbKdejcrtpU()4iapbwrtica^ vj â¢
â Rec? Alcool vinicorredimcnfurasij. CL::-
Meilis menfurasij. velfe.ij. lt;«;
;! -1 gt;' â 'â â¢âZinxtberis^.iiij.
quot; Theriaeje, Micridati, Tripheraeana J.j. gt;â¢' '
Specierum beBoa^rdicarura fs, ReduCadformam.v^':^;?: -
, Dejeri^tio admorbum acciderttei
Kcc.Maftichis ' Ariftolochiaé rotundi . ,j ,\
-- â . Liquiritise Angelic»
, Sauin» anaj.ij. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;p -
Terebinth.^ Alchimill» Laileadu^ Js
Coftl ana j^iij.?^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;, â »rauâ ru *v î
. , CbymoJçîcj. yij.' fteduç Acfformain cùtn fao W/«- J L-iabioJ raiâbj, âd, i«4, : r, Medicamenta Elemantata ad morbum , ,j
s :Rec.'Deliquiritialt;â
Cenraurea u
.17 .ruâjï aMeliflaanai Reduc adiiquorcs.f nin.f.cÃ! i
-Rcc^remabin *}⦠nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;a.niod trâ3iuamp; ämix
!â 'ij !' j-jG^naaodr.c».-.S«,
, Æ 'C^horc»5,j,fs*Reduc2^fora»a,.. ,i âZ^_n^2
.Jîiiùqonnq . u
dâc Gradib' amp;nbsp;CompoÃtiorubu5. 159
. r?Ãontra niQrbum nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;y j. i
Rec. Alcakengi ; Zjn2ib,.aoa3.fs.^f.,.,jA Laucndul«, .^irrid ./iânriT t iPeacedaniana$.j» Rcducadiounami
tnorbMti i^n£unk\ gt;nbsp;b j â - â - â ' ^ r â »*
Ree. de flore author, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Croci, â ' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â¢
Ccnriurèaeafta. Redücad formanii ^ ÃlemencamigniseRfirmatnentunacÅli*iplou
AEGRITFDJNES RELOLLEytCEÃS^^â^â ' Contra Hydrofhorbiam.*â ' â '
Ree. Olei de Serapino Opopanacis ' Bdêllij an.J.ij,
,,, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Maftichis clarificati S-ij. Reducad fórmam. ,
⢠â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;' ÃdlSLattanu t: y nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Hântn
â'Rec.ne0ch5.ij. Opvandri3gt;fs,- dc»
Liquiiiti» nbsp;nbsp;Harmellæ Cicutæ anaÿ.j.fe^â
Olei de Camphoray' ' Nchuphare j.ij.
Dcducadforniain. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â
* nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;. tJ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;«
. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;\Ãd amnia Ruinera cor^oris^diÃillaü^
Rcc.Tartari calcinatttr^;; :
Antimonij ana j-üij. rcduc in-flores^ fupérfundt viniardentis3.Ã. amp;diftilla peralcmbicum, .
, J nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ad morboî d^olutos\ * *'' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;- '
Rec.Fiorum croci Martis 3. i.Boli coagula« 3« nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.
⢠'â ! â cunduinparoxyfmutn.f,..n» ?. KGSe. ïgt;e refffrcuÃtombna cicatr'ifiitiübns.
Ree. Piperisvtriufq; o;Gubebarum /c â nA'
Cardamomi â AnaGardiorumana*3lt;ft* aU Jiamp;. Derapisexflammulajn I .
. Axungiæ, Meches anaq.f.cfforma,.
quot;ÃttraCiiMummaxnnnmihylceribnSt 'T
Rec.Bdellij âSerapiniana^.j.
Thuris'j' ' Mumiæana^'.üj*- â¢'
Ceræibj.
A.fi nbsp;nbsp;ÃüiophoniæJ.vj.reducinEmplaftruai.
. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;- ;
3Ã0 S c H o L, IA in Libres .gt;
Diaphoreticum theriacale contra peÃem^
Rec. Alcool vinitorreâittuiij.
Theriacæbonaeî.vj, Myrrhævnc.x.
â¢Spëcietum-defcripcióaisSaraccnicae J. iiij.effoc ma. Dofis eft ab J.j.vfque ad duas cum vino, vel aqua raa-ioranae,vcl meliflæ,
De cftra, morborum e:('forma ÃecÃca,
Primi gradus medicamina valent contra afcarides,lum« bricos»yeçmes., x
Rcc. Herb« perforatae. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Betonicæ ana M.v,
Trochilci.de à garico 5» j»
' nbsp;nbsp;â ' Myrrhæs.fs'.âReducadformam,
Secundi gradus medicamina valent contra Epilepfiana cum fpeciebus, amp;nbsp;eft morbusinclufus ex acctofitatcfalis naturae,tranfuerfus per,paroxyfmuro naturç in paroxyfmum morbi.' * r ' O s.-.,n' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;- :
Secundi ^radiu cura^
Rec. Aquarum vitriolatarum cum corredione'fpa#' gyrica 5⢠nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Alcool vini correâi 3. iij.
Rcducinpotum, Dofisgranavij. ur 1 o-.H
gt;,T nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;25:: T^erttiwadicf cwad^'^^ d , .
Rec. Alcool viniife.j. Sauinae, Alplenij,
Cro'ei nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;CalamentianaJ.j. Macis,*Crociana5.ij.
.^Rcducinaquamperalembicum.
**i nbsp;nbsp;DoÃs ab vna gutta vfq; adquatuorcum aqua arthcmifiç.
'quot;Mtedicinee quarti^adue.
Anthos,medicina eft extrada ex perlis à corporc fuo« Zi-t . 'f- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Atithera medicina extrada ex hyacinthis.'
Lapis phyficus de prima materia.
Aurum potabile,hoc eft oleum auri fine corrofiuo.
Tindura,eft quinta eflentia de Microcofmo. Elixir,mcdicinafermcntatadefeptemmctallis.
, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Compofitio in quarto gradu in Ãiie quot;vit^e.
Rcc.Olei de Cheiri gr.iiij. de Anthos gr.vj.
f. ⢠'dc Antheragr.iij.reducinpotunK â Dofis gr.v. vij. velxij«* cum aqua v.it^i
de Gradib.ôc Compofitionibus. 36i '^fôlutioxoa^lati
â Red U ceo a gu latum in Alcali, amp;nbsp;alcalifatum teduc fuper jporphyrumvlqueindiftiilationcm.â t \Coa^ùlaüoficci réfôluih
Reduc ficcum rdfolutum in'flaccum vitrcum,'fîatflratum i fuper ftratum cum calceviuâ vfque ad menfem» _
⢠nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;. .Tr^ieparatio Sulphuüs.
â Rcc.Sulphuris nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,
s Olei mumix anafe.fs. reduc in arenam î Diftilla per à lembicum,amp;cxibitôleum album, ;xiinè frigidum ramp;rûb'eum;amp; eft maxime cà lidum.
JSpermatisranitrumpr^paratio. r
R cduc fpermain. deftillatiancm folisj, s dcin/diftilla/prer alembicum.
Camphora yiincâliditatem tranfiat.
' Rec. Gamphoræ'?. ij. .Salis communis J.j. Salis gemmæ ?. j. fs.
Olei amygdalarum 5.yij. reduçpcrâlcmbicüm.
'Corallorum^pnepar'atiü,
Rec. Liquoris eoralli ?.j. Salis gemnâæ, i Anatron ana '5. j⢠reduc ad formam fccundùm
: alembicum.
Oleum luniperi^'CupreÃij ^HebeniÃc'fiat^
Rec. Ligniÿ»; ji Reduc in phiólam,diftilla P eralenâbp , »cumrdiftillatunrrurfusidiftilla pcrbalncû ma# ris, arenæamp;tgnis-
TerebinthiUie Ãue ^otin, prteparatio»
. Rec. Botinæ tt». fiij. Reduc ad arenam, ab arena ad i# gnenB,amp;exibità lbum., Tubicundiffimum, amp;nbsp;te# naciifimumj eftqucbà lfïtnus ille de quo Ãrchi# daus in C^nyprimaîfdiftindionis.
â Gummatum py,ieparatio^
Reduc per arenam, poft putrefaâionem menfis pbyfîci: virçs eius funt vi fuprà .
. Scholia bi Lib ros O jb
. Ãura cancrh
' Rec*Ltthargyrij calcinati per acetum- ),, DefpintibusrealgaTu. Ginabnjtridan jiiiii.fa;-' Ghymoleæ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Saturni
Marris ana 5.0, nbsp;nbsp;nbsp;Rcdu'cadformam.
' Ãura anthracù, ^ â
Rcc.Ilèoch Oleum de CanopKoraâ
Liquirit ac Solâtri ana. Reduc ad formami Qira i^nis TerÃci', â¢
Ree. Aceti per fe 5.nij. Camphâora; 5-j,
Vitriolï fs. Alüminis de Rocha 5. ij. Reducad förmam.
Sulphuris liquor albus valtt centra panaritium, vicera,,, e.ftiomona,herpeta,prunam,pcr(iGum ignemjamp;apud antisâ quos lac philüfophorum dicebatur.
Sulphuris.præparati liquor rubeus,vaIetiR membris palt;-ralyticiSjContraâis amp;:confuniptis,amp;fimilibus.
Omne difttllà tum femper vnius pundi fuperroritatemi obtinet, vitra primum.
Oleum plhmbi jgefoifen^Updfel^cn;
Acetum camphbratum res eft frigidiflïma.
Tereniabin dreiturÃT^ron/cadens in Verevel æftate, manèinuemturin foliis aeborum, cuius fpecies eft manna», llech,lapis eft ad fcindédura facilis : diftertenim ab ame/ thifto,Elcdrum,Gcntorphe,
Ideftrum fine compofito non eft.
Talk metallum eft quoddam,@c^t|fe'rfeu
Atrà mentum prope Colô,quo cakiatorcs vtuntur.,
Nebulgea,ex nebula creatumeftï
Callenaîjfpecies eft falls petræ;
Realgar,Mercurius eft ex latrinis extradus,
â Eleduariumdulciumrolà rum j.Rob veroacetolarum 8b' Rob de Ribes.
Lapis lazuli quidera per fe eft ^ïawfar^/lèd non eft in eo color tingens.
Gluten,aliud dùlccnon falfum/^lgo ©fieamp;waÃcr/eftqj, humoi'nutâûuus«,
. jâl':/' Ralûi^
de Gradib.Ãc Compofitionibus. 3lt;gt;5
Balfamüsitem necdukisjnecamarus eft,fed gluten tem pcratilTimum.
Tcnacitasglutinis/Refinamincraliseft, vpterëbinthina arborisfuæ. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;⢠' ,
â'Sp'agyJ'us dicitur, qui.fingulas corporftfubftantiasspurû «corpus ab împurojfeparare nouit,habetq; rerû expcrientiâ.
Subftantia vitæ 8c fpiritas vitæ idem lune.
Omneinçtallum,Mercurius eftcoagulatus, ' Complexiones rerum,autcalidæfunr,aucfrigidæ/Invrit uerlum porrôqu^calidæftîrtt, etiamficcæ. Sicetiamquæ 'frigidç funt,amp;humidæ,etiamfi nonnunquara'cà lidità tc fie* citas refoluipoteft, vtin petroleo^ amp;infrigiditatehumidi* tascoagulaîufjVtincryftallo. i'
Gradus rerû quatuor funr,iuxraordines matricumînam quç ex terra, primi funtgradus :q«æ ex aere,fecâUndi : ex a* qûa tertij: ex igné quarti gradus funr.Porrô qua virtute fin-gulo quoque gradu,feorfum aliud alio-vincituispualt;ftorum cft,non graduum.
IN CAP VT O'CTÃVVM L-ibri Primi.
COmplexioriû cognitie duplexed, per coioremftiliret amp;performam.4-âeFeolorein dcnotaturcâliditas*amp;ftia giditas : per formam deraonftratur^ ficcû cfte refolurunijSc humidumcoagtólatütïi.
'â -âColor citrinus,rubcu5,wiais,câliditarem defignanr, i
Color lazuriusjalbus,fufcus,frigiditatemdefignant. -t â âiGaliditatem tollunt haec quæ-fequuntur ;sOp)ata,anodi* na,ftyptica,acetofa. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;quot;'dfd
Frigiditatem töllunt Pontica, AmarajCicatrifantia,' Cor* JofiuajAbfterfiuajLaxatiua.
« 'Caliditatis amp;Frigiditatis figna facilèappafet, ficut amp;hu-niiditatisamp;ficcitatis,exiam dióiis in rebus tlementerûîvix aöt Reloheacêa-fqla ejqierietiaaddilcitufjficutjin Hyperico ne,à prima quidé natura habet q» cahda eft amp;nbsp;fanat^ded re* Jolleaeö'hypericónis accidens,q,'fit vermib. inimica herba, quandoquidé pucris vermes habétibus, li à collo fufpenda .tur,omnes expeUit,ficu£m cafeisverroiculanb.videre licet, Sic inquolibet CQnfortatiuo,nó eft curandü,calidane res
â fitanfrigidajfedarcanivisconÃderäda. §7,) ij
364 Schol ia in Libros
oleum HypericoniSj Curavulnerum optima eft...
Hyofcyamus fynocham curat.,
Item MclilTaomnes virtutes corporis reftauraty tollitq,; podagram.
Diaphoreticum, üeft penetratiuumâ, quod pcnetrando. curat..
Sal Ammoniâcum,cûmpGfitumeftexvrinâamp;fuligine.
Radices deRapis funtradices, deflamraula, nam per fe-tantùm flos eft flammula^
Auripigmcntum duplex,naturale ex tribus primis : Arti-' ficiale.ex fulphure amp;,Vttellis ouorum.
Serpentina exceljentcm habet in fe virtutem Mercurij.
V.lceraomnianafcunrurexrelolutioncfalium,quæ oin^ BÃaficutamp;ap.oftetnata perMercurium vtcurenturoportet. Elustria fuotgenera5metallorufn,hetbarum,amp;Rcfnaruro..
Collbquintida in fe certamtmâuramihabet, eftque in quartogradu : Bonapurgatioomniumhuinamp;rum,(modo-ciufdemfintgradus) fed moibumfecundiauttertij gradus. minimè purgaret, toUeretq; fecum partem fuam ab intefti--nis. Et fic quoque dicendum de atis.
Sim US, id eft Gilla eîgt;er ©ill..
Vitriolum purgatin quarto gradu omne excrcmcntum,, quod natura à fe expellit, vt cft nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ftercus,vrina.
Scammoneafi detur in lepra fufpeäa, purgat quidem, fi â nonomninoinfcdusfuerit; (^uodfinonpurgat,aäumcft de homine illo..
? Artemifia curat mulicrcs inprægnatas, quae Menftruum 4 habent.. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;, quot;
Elleborus pellitper voinituminquarto gradu.
Tithiraallus per feceftiim in quarto gradu.
ElleborusJufta arcanum fuum optima Medicina; cft Epi-leoticis.,] nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;b
0 _ Duo GoriacircaGcrebrumdnterius, pia. Matei^pofteri* â dura mater vpcatur... 1:? j. i'L.inLi'M.miqi,
Gruor.cft fal egeftumjd eft fepacatumiamp; rciéâumin pri-v mOilalC; nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;''X' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'S; 'Oi '
Acr gerfeâiùs corporis-membra. quælib'ettranfît,.
' ' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;IN, G Alt;-
dè Gradib.ôcCompoficionibus,
I N CA P VT Q_V I N T V M Libri Tbrt II.
NOncft quifpiam hominum dicendus Melancholicus, , PhlegniaticuSjGholericuSj Sanguineus abfolutè rnam fanguincuseftomnis homo, cum fanguis fit pars corporis î Quaproptcr dici debet autMcrcurialis,autSulphureuSiauc Salfus aprçdominatione.proindcnotabis, vtquodilliCho Ièr?m,tu Sulphur rubeû dicito. Quodilli Phlegma, tu Sub phur album cum Salibus. rcfolutis.amp; quodMelancKoliam dicunt,tu Mercurialem humorem dicito.' Porrô quod ipfi fânguinem purgaredicunt, falfum cft, fed per ea pharmaca purgant naturam falîs de Alùrnine magaliaigcnera. Eft autem Magalium genus,quidéjïïid fitex mineralibus,quod exoleitate confifterc poteft. Proindèquælibetparscorpoi« ris non purgandojfed mundando'Curatur. Eft autem pars. corporis fine qua corpus perféóliim confiûére ncquit.
IN. G A R V Tr O C T A V V M:
Ll B RI ' Te RT r Ici.- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;] '1:
IN quotograduquilibetmorbuscfijincodcmgradurcci lt;nbsp;piâtur medicamina,amp;: nôTecundû quotam complexioné.. « SequiturEmplaflrumprofia^ùris ^.rùpturisi.
Ree^Gônfolidæ, Ariftolochiæ rotuudæ,,
Alèhimillæ albæ, ana 5.vj.. AriftôLlongæ J.iiij. -
Tcrebinthinæ B- Fiat decoâio fupra membrum i laefuhi-Oueinfrafturisà bolqamp;terrafigillata..
,\,!PotM,f^ulnerarùaiâ-^\^
Rcc*.Vinimenfurasiîj. Cèntaureæ jrlsi.
Alclïimillæ, lt;nbsp;Pcruirtcæ,'â' Scrpcntariæ an.^.vij.-.
Diapenfiae SkV, :' Katdecodio.vulncralis-, Oleum Vulneralè^, .
â ^j^.j Rèc.Oléi communis 5,vij. . j nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;gt;nbsp;r;j!;n;n
FlorumGéntauteae,, Prunellièiana
1 Hypericqnis 5.1s* ducatuç,in oleum» in Solco t-' gt;nbsp;â Hypcriëon,maximè oleum: eius, fufficiens eft medicina; iiamp;ômnibà is yulneribus: fie eciam Prnnellæ, Terebinthinatp.
366 S c H O VIA inLibros
!j?ulugt;is Apofioücïts. ' â Rcc.x^riftolochiæ rotund£,Confolidç maiorts anJ.Fs»
â Herbarum ChelidoniæjSerpentinæj ana partes «quales.Mifce,fiatpuluis» t jf
Em^ilaÃrumGummittum» 'Rec.Serapini, Bdcllij, Opopanacis,
Galbant ana 3. j. Poftcolaturam addc Mafticis, Thuris, Myrrhæ ana
â lt;Scræ albaeadpondus omnium,fiat emplaftruftiquot; EmplaÃrum Mummiatum.
.Rec.Cerç Ife.fs. Picis naualis jdiij. nbsp;nbsp;nbsp;(medium,
Ariftolochiaerotun'dæ, Confolidæan.adpondus Oleiartificialis,j5 iij-Eiatemplaftrûfccundûarté.
Braflatellahcrhaeftmaximæ virtutis incarnandi.
IN CAP.yvT.NONyM p:
AMedicinis ex quartogradu,feu rebusvltimævirtutis compofitiSjfaeiU interfici poteft pattens, idcirco cà utè circunfpice. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;(ftrata.
Aranea nobililfima medieina in tertiana,reâè admîrîi-Jnuolutata aranea fuperthoracempofita, cordis vel fto* machi curat treraorem : nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;wtritt Aranea gelb/
«em@olöâ¬. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lt;
Oleum Scorpiofiis curatomritavenena'à StelIionib.pro-Tyrusfcrpens fölus medicaminaingreditur. (ftda. Gantharidûparum fumptu, Vrina prouocat Y^çhementeç, In primo gradu neq; nocent,neq; iuuant res quælibet.
Rcuerberata fecundi funt gradus, Calcinatatertij,Sub-limata quarp^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;- fr-j- i gt;nbsp;. /
. n nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;y?* ,D£CIMVW
...r, .1... nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â - aP
ARs Spagyrica doeet,purum fingulum cuiufcunq; fiib^ ftantiæ ieparare ab impuro 5c fubftantia. Nam virtus 5c natura cuiuflibet rei operatur;* non aUtettfipfa,fubftantia. Docetdtaq; ats ifta facere exaltationes in.gradibus vfq; in oppofitionetn. trtn ftamq; définit natura,Sp a gyric us inctpit. Cùm purumabirrtpur!^fepar9ptfr,Fécêsqult;f rémahêtinibil. omnino valent.Pfimbigiturfiar feparano puri' coâporisâ abquot;
Vs J nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;iinpuio.
de Gradib.ôcCompofinombus. 367 impuTo,eftq; tune infecundo gradu, fciliccc operatiuæ vir-tutis.Deinde fublimatio leparaccorpus illud puratum à pu^ riori perdigeftionem,fciltcet,fo ÃU IaflNgciiircn/«S£fupe.r-natantia femper depone,quouiq; défunt : eftqi reliquum in tertio gradu : poftea diftilla in Sole, erirq; in quarto gradu, Rcmanebit autemà Ife.viij.vix 5-j-. autpaulô plus, Subftantia cuiufcunq; reicuiufuis gradus reducenda cft in liquorem,amp; fie cft in primo gradu Spagyrorum,amp; no an^ tcaifuntq; omnia calida.Nam quantumuis res fitantea frisâ gidaper fc,cùm ad manus Spagyrorum venir,calida eft,nec vllaremanebitfrigida:nam gradus Spagyrici elemctorum fwntcorruptiones.Quodfialiquidipprimafeparationepu^ ri ab impuro rcmanebit frigiditatis, à primo llech eft certè,, non ab elemento fuo, quôd hic purum abftrahitur,
INs CAP VT PR I M V M amp;nbsp;IL
11 B ri ' Qv A RT li
C Aue in cxcrementum hominis, nullum medicamêtutn quæras,vtaliquideierant. Arcanis tantùmmederide^ bes (feptemraembris principalibâ^quod nulliusfuntcom-plexionis. Quoduis principale membrum læfiimjmortem infert præfentcm : nam vbi vnum horuni' feptem inficicur, mors eft in illa,caue ergo.
Omne quod confortât, Cichorca dicitur ctenim quatn» nos Cichoream vocamüs, non eft ea de qua hîcloquimur. Membra principalia non per fe, fed per accidens ,quiddani patiuntur:aufcr ergoaccidenSjamp;fanaftf. i
Verbena citrina fummum Arcanumhabet in hepate,amp; in paffionibus alterius elementi.
Tereniabin Gummi cadit in locis aliquibus in fine Apris# lis, ficquoq; Maialis,
Conferua membra principalia, 8^ nô' facifèmors cuenir,-IN CA P VT tertivm;
Lier i . Q_v a r t
SI vitam velis conferuare,oon folum cor in elfe fuo con* ferues,fed etiam Cerebrum, Hepar amp;nbsp;Pultnoncm, relÿ quaqgt; quæuisin elfe fuo.Namquamuis cor fit cétrum ipfius corporisatq; radix,tarnen quodlibet membrum principal Rum defiruà umjadfcrtmorcein.
368 S c H O L I A in Libros
Meîifla,omnium q terra jfducir,optima ad cor hcrba cIL
Antimonium omnium aquaticorum cordiale maximum: Reftauratenimcor, amp;nbsp;renouât totumcorpusjfic amp;nbsp;Aurum cordialceft.
Nuba quoq; Mannç fpcciejcftjcoloris OîofïnfarVvt plu:» rimumcadit in Hibernia.
Omne fumigans excrementumex ccrebro eft.
Cerebrura,radixeft'Omnium ligaraentorum,Cor mera-brorum, Hcparfangumis.proindc principalia'confcrua,âamp; minora ab ipfis proncifeentia conferuafti. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;(tonica»
Hepaticafuntlt;apiUasVcneris,Manna,Gamandrca,Be« Vrinamprouocant Meleos,Satyriû,nonnoftrû,fed verû. Zibetta pingucdo eft amp;nbsp;wel:: Grcfcit circa re^ ncs Zibetæ.
'Vitamdongam confcruant'Corallus rubcus,Spodiuni, Vnicornu,âPlunibum,calcis non aduftum ,âfed mutatum in liquotcm Jdeoq; etiam fpleni.conucniunt.
Longèà literfcnes curanturquà mluucncs. IrcoSjSuca# ftrum, HylTopus, Piilmonaria,funtpraecipua mcdicamina pulmonis.Fel regitur per eajqua* habent Diaphanitatemiffi fCjVtflint Myrrha, Anthos, Crocus Martis, Crocus hortcn-.fis orientalis.
IN C A PVT QJZARTVM L I B R I Q_V A R T I.
A Pud Spa gyri cos Sol amp;nbsp;Aurum, vnum funt, Luna amp;nbsp;Ais# xXgentum.
,Lunaria vél Gcrebella funtconferuantiatccrcbri,
Qualicas apud'Spagyros eftiOraneiid, quod membrum quoduisprincipalc defenditjVtinxerebro inter piam matrem dcipfumcerebrum.
Qnifqtiis ante debitumtempustcancfcit,ipfius cerebrum patitur.aliqiiid.
Excrementacerebri nonpOffuntin ftomachumpertrahi, nec debent,Ted quodlibet membrum purgartdebet per fuum emundorium»
Lunariahcrba maximum adfert Phrcnefi amp;nbsp;Maniæ re-medium,quæ in cerebio confillunt.
Practerca
deGradib.écCoiîîpofîtionibus. 3^9
Protêt oà ômnishcrbi cbÃfoôraris cifrcbrurtiÿhoc nomilt;î âne VQcari.poteft, .ÃsetcrinUiiapiircnifi amp;Manià per caUda cura, myllix modo .pjer.-fr^gida.^ Sit igitur/omne Ij^jnarwnl âCalidutnlt; nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.
Omnia fixa, quibus ignis non nocet, fplenêticafunt,vt fi 'cflct aliquod Arcanum incalee,id,diceretur fixum : fed calx per fe non eft fîxum.Ãoralli fuathJ^ijjergo fpicnetici: Quia (Corum yirtuttignisnnHomQdQoocer^e.poteftv
'CorneôluÃj'Ãqra4u^Hafmatitç^yÃaïiguinemfiftunt,raaâ-nibus jncliifa. ' * * nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â
Pulmonariacum fubftanriiamp;corporevtenda, IN CAPVjT QVINTVM?â ' â .
QVicquid gencratur ex Zibctta, maximum remediuraun renibus; ficetiamcaftorçum. j;;
.Liquor Vitrioli pptirau eftinfellejamp;óleü de Ãolcothar.
Liquor Uinariae ex calidis fitArcanis.-, j
ÃlTentia Melinæ,ideft,liquor : ficquoquede aliis intcl-ligetur.
Myfieriumellcborinigrijfcilicetdcfoliiséllebori,
. Vfnci\proprièeft,Lunglt;nfrlt;|Utt;C Pplmonaria) in arbori^ â 6u5.creicfU â
i; ChclidoniX.) fciLflorumr
Viriditas faits,id eft, Liquor.
Thubeheleph vel Dubelcoleph ÿ eft compofitiocxXjO-ranoalboamp; Carabe» ,
;iN.CA*PVfr sextyjä ,
XlB RI vQjV-ARTJe . nbsp;nbsp;:
. I J 7^**' i nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;; - ; nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;*
SCironareseftAucumni, ,
Nuba, fecunda fpecies Tereniâbin.,
Ilcch,matcrià le quodlibet compofitura ex tribus; primls.
Hallercon,iuxtaHcrmetera vera Aquila eft.
ru'Quo^^Alfiî.us autbibimus,communiteriantpmninoni-hil,autparum.Arcani iniehabet.^ .
[J Halcyon inter omnes raucs plufiminn ià fc-baijet rcrym
Arcanarum.;(Metcufij'.) , nbsp;nbsp;nbsp;u:«? iV
llcchcrudum,cóponiturexprima Materia'triu primarû.
Arles crudum,guttulæ,funt cadétes inluniojfæpç nodu*
570 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;/ S c H ö L r A in Libros ,
IN CAPV.T SEPuTcIMVM.,
OLeum Mcixurij amp;fubWmatus Mcrcurias differunt. Oleum cum coppore, ebenda fine corpore,id eft,Ur quorquicunqi in fulphureefièntix.
Flos aeris^id eftjviride æris in Ghirurgiaj
Rubedo de nigro wm @c^ar$c«
Amethiftes Sc, Amethiftus differunt.
Marcaficæ vtræq;,id efi^bea de citrina,non alba.,
I N C A P V T D E CI M V M.
Lit RI Qvartx.
NVllö vtarisPuperfluo in Recepris.,
Omnc quod incratreceptuai,mineralè efi,amp;exeo^ rum proprietäre curator ægrotus.
Quo plùra conu cni untin Rec eptis fimpliciavel compos fita,eó indoâior medicus prxfcribens : nam nullum,rece^' ptum vltrafexfimplicia in fehabere vniuerfaliter debet;
Lientcria morbus mortalis.iacens in renibus.
Abfq; membrip/incipalis confcruatione non poteft cu^ rari morbus.
Harmel Xtet^fdlttor/nonvltra grana x. vel xij.funtîNec; feelleboridofis-vltra fex grana : quod fi in vino,non vitra 9.|Ã
Spafinuspofi fumptum hellebürum, mortale fignum cfb IN G A P V-T SE C VN D V M.
iLlBRI QvINTÃ.â
QVódlfbetlaxatiuum in feduo habet mala,primQ'quö(Fgt; debihtatjakerum quod plerunqrpfus fecum cuacuat/,, quam par cft,ca igitur præcauenda.
In pri mogradu non cft opus, confortatione cohtrx débi* Mtationemlaxatiui*
In fccundograduconforta cum Ginamomo,Caryöphyb
Jis,Zedoaria,Galam©aromatiâco,Zin2ibere,amp;fimilibus.'
* In tertiograda pcrnucem mufcatamyfoliura lndi,grana'' luniperi., nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;gt;
Inquartogradu per rerram figillà tamiGoralIûmTubeona ätaJbam,Carabe,fcricum crudiim, nbsp;nbsp;de corde cerui.
Vtautem mitigeS-iaxatiuum-jVtere anodinis amp;nbsp;narcoticisö^ OinncigituFJaxatiuttmconllet inbus cwusenergiis/foü.
idc nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;CompoÃtionibus. 37^
rLN C A p V T T E K T-l V^M. . n .
â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;*'î^axatiwtmxordià lc^ âiu -n.U^d
.j. IRec.'ColÃqüinddâî, ' Hellebori nigr»,â^^^ â '
Hermodadyloiquot;um, ,ana3,j.
-Diagridb, .â^Zedoariæ,â(al.Ziozib.) .
Nûcismufcatæ, quot;'Corà lli rübéi, ^ria.j.Cs.
Theriacæoptimacq.Qpromaflafortnanda. '
IDofiiS.j.vfqiid'ä.iipfs, * nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;, rlt;
' J -i j ; â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;quot;Vi^^er yromitunt^ur^are^figna o^firkibis :
Virgo,'Aquariu«,Pifccs, fie etiamâcontcariis argumen-^ ftumfuniito.
I n vlcerationibus non purges cum Scamiroaca,eà quod 5cûm«ioncansmis vchejnens.
Crocus Martis confortât.
.Cy-chraen,^tr4^brttttp/optimumlaxatiuum pcçporos»
VQtnitiuum ^loerA habetitibwin orificio flomachi, Rcc-PraecipitatraJ, Tlicriacæ 3uj. Macis fs« iTiatmixtMrainmodutn.cleâuai^ii.Doûs à 9.j.ad?.ii.
Æ 7 ,p
Rcc.Florum'Ccntaurc«':J.j,
â ⢠Hypcrîcoftis5.fs. âCoraliirubcfÿ.).
rSucci papauerisafei,pro incotporationcadtnâfâ 'ïâmrôirdam. Dofîscftà '^.iiij.ads.vij,
IN CAPVT QVARTVM.
exai^è de(Epumatq,blt;»«rt (a^ 'JAJtc^ (lehn in triduo,poftca abfq; ïgncftettriduum in ca^ cabo faljo.tt,crÃlt;tt;©f«nItn geVoKtt/eftq; arcariö in ideritia. i. ; SiçÃir.Centaurea£.câanv^rcanuin in iólcritia habet.
Ncâar compofîtum ex claro â amp; corredo. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,
4.arufcus,ilt;teQ,auncula mûris,
' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'h... nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;- U
IN aC A P-V X \QJVî IN M
Li briQvinti,
^Pilcpfià cftiaorbusCaducuSj qui vifeo qucrcinointcr-dCdumcuratur; ' .2 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;. ,ur J
S72- .ujcl'Sâ¬â «;lt;gt; t PA in'LiVrpS., :/-â¢
PÅoniamâfîpræpareSjhabcs Arcanum Epilcpfîz..
Balfamus confici ppte{lex.Gun3mis amp;Refinis.
GuaiacumlignumjVerè. lignum hebenumeft.
Vlccratiónes omnes tam intrinfécæ quà m extrinfêcaejCx, falibusmincralium'veniuht., '
Nullo^odó curatur morbus per.cohtraria,fed quodlibet fuofiimti.;â
quot;4 A.p Vt' stim.v'm;.
COnfolida. regalis»0c^wav$tt)«rç/autCX»tterfpoîen/m.-tvetn gfeftcn/auflFbcn^r'uf^ t)er mc^t.offenîfl/â^unlxn/' nitl^crtt/optimècurat.,
Sophia,jnruptnra.fummum Arcanum., nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'
Braffatella in.Vulnçribus,maximè incatnat., «'â -j
Omnia e,a quæ in mcmbris principahbus cóüeniunt,funt cxPlanetis.,Curantctiam vulne'ra,fi funtincarnatiua;, Æ
Per niembra piincipalia vul'nus'.curari d eb et, vt capitis, per cerebell3,hepatis perhlt;patica:amp;.(ïcin aliis..
Emplaftrum fine.Gummis.nihil valet*.
Corrofiua ip çancrofisvtilia,fi;fimul füntincarnatiua,vt.
Arfenicùiîi,Meréuriùs,Præ,Grp5tatus:,
Prima fpecies Sy phitÅ,id_eft,(3.SÃ(i$tan^..
Nullus fplcnis morbus ad fplen afcendit.t
Splen membrum eft infenfitiuum,ncc,vllamembro prin:« dpalicuraripoteft,nifî folo fplene.,,
Stomacho humanofunt.omhia injomnibusî/fUt^Ctbcmi ïÃroDt/iegcfünixr*. 7; j- q q
_ 5,To^â corporisfu^ftà ntisi,efttcrra.lt;^artana ex elemento. fcrræeft,ppnexfpîénï,he,q;;éiâmdah^olia. /-J
' Ex PuranaCcitur.Th'edH'äJ^n^^^^^ â.â'J
Hydrops.non venitJ?Ã'Quitrtânâ vel MelahcHblia.V^^^
Poft Quarr an am fi pedes inflà ti funt,dcfiitterræ clemcm^-tumpatiincorpoi-e/.*'
Morbus.elèmentalis alîuminficcté'pot'clb?*^ (Jura inâT-fy^farcà ^e^
Rec. Alkali aKlinthi;;''^ 1 r
/f.'r c quot;Vifti quercihiù ana^j.J hc.rrtftâ irq*î!j*î â 7*;
Uquoris de.Camphora 3,fs. Mifee.w-â- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;*
â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Alkalh
de Gradib. é^ Compofirionibus. 373 -î^^Akâ^iâdeabfinthiocft^abfinthiumcombattumex ci-neribus faclixiuiiim,poft fierce nn/Scinfundoinuenicsali» e21i:ficctiamdevi.fçoquçt:çino.
Boxas,Dû îOîffîel/ non vifeus : Vifeus ènim propriè efi: gfotfcn ^arç/tunc protrudit delocuftis arboriirti,pini,abie s» tis,quereus,.
Ex elemento aquæ nonnafckufrhfdropsâ, fçd ç;ç terra, proindeexterraprodeuntmedicamina. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â
Neque timor,neqj gaudiurnfedçmâhabcnt in corde, fed ih cerèbro. â Lætitïa autemfola in venis,id eft fanguine, fuû habetlocura., nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;quot;
Sanguis exterra eft, nonexalioelemento» ' ' *
Ex timoré accenditurlal, amp;nbsp;facit congelarc fanguincm, Vindeepilepfix.â^â^ - ó/u'-i jiu*!.».
in morbo caduco^y»^^
Rec,.SeminispÅoniæ fl - nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.'û gt;nbsp;gt;:
' Rutae,ana S.ft. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;s M )lt; 1
Liquoris vitrioli 5, ij.. â t .; ; Mît L
Reduc in potum., x -
Eiquorvitrîolieftârcanuna optimum in m'brbocaduco.
Ex planetis 5.iiij. nccplus nccminus..
ExNarcpticis 5.)»- .videlicet quartampartem.
_______----------itiii Ultj , â â¢gt;-------------------
-SCIEOLIA
ic nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Compofitionibufià tii
I Ngt; G WRI M;V M.
BOdagraeft flujtdi'pbîégmatîeuSjgeri^atu^exhu^ moribus,aut exhdmîdo'coà gulà éo,aütex ficco re-folûtô : îamp;ilWi'tâîife fpedés, çtiitagr^iïchiaticajar^-
theticarGenugra?.. tinh-f-- â.Ãv''
Ã7.4- Sx HO LIA inLibfos b
V C VR Aiiftius cÃduplex, pharmacialis vna, altera èle-raentahs..; nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Ci;; f ⢠nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â¢
7 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;, J^hAYtnacum cofttra ^odagram^ . ' h
'ÃccJlquorisMercurij prafparati 3.j. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;», .. 't,
* 'Eiïcnttarum HcrmodaÃylorum, . ; j
. Foliorum HcUebori, .ana ;5«j* xa
â Dofisgraha vij. , nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,, nu;? i' r-ioiq
, - y£urA. eiementalit eà iÃaib extra tln'^^oda^rà ex^'
'' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i-httmido coa^üUto. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;- :?] j
'Rec.OIei ex colcothar nbsp;nbsp;nbsp;..ExTartaris
ExMutniis ana
^Diftillafecundario, reducadformamvnguentu r U Cura^odagrit ex ficco rejoiutQ^ sRcc.Oleorurade Camphora ⢠ifT
'De.Ranis ana nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â ./ nbsp;nbsp;nbsp;â â
Reducin præparationcm .j. in modumÃaifami,
J(jira abdita in podagra indurata, ex coa^ülaUi ^^felreÃltito, ... f â
4, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;' Rcc.'TalkestRcalgar jEjöcatwharidibus
- âExclauellis ana 5«Ã» nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;- â¢
Fiatapercorium fecundùm artem.
I W CA ftV T S Eicjv D V M,
V T T âA,
Aralyfiycfthiatcrtade rCfoIutdÃcco, aurde rêfoluto cO -A agulatp, à liquoribus capitis ad nucfaam'defcendens. Species eius funt apoplcxia, paralyfis y confumptio, id eft, -üc^winbtfudjt/trémor particularis,cThica,id eft, comfumilt; t pcio vnius artu s, phthiHs« â gt;
.T v/jRcc.Extfaj^iqnis Lauand^lap^a ê^ kLO
Spu^j^ana S» lt;i|^rJx^3Jr,^udi^cæ!lÿ^d;^ j i Defloribuscfaciri;r j
Axungiaedc mumia nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â . nbsp;nbsp;. â :
nâï tr- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;' ' üe Me*
de Gradib« amp;nbsp;CoÃ'ipofitiombus. îff
De medullis humanis J. j. fs»gt; . lt;nbsp;quot;nbsp;H r -
Reduc ad formam. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;p. if il
fx refà luto ^oa^aUta.
, Rec.^Excraâtoni$ de Piperibus
Cardamomis- ,j Gaftoreia*
Anacardis ana 5j,
Oleicorrcdi de Lauro, - de Anctho an, . OicideNuce Mttfcaw J., Ã,^.
Rcduc ad formai».^ , ,,,
../T;! M PA N'iT AxAconfumptiomaterki fusc^conuerfaia ventoficatesâxasêc non mobiles. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;, .
, Summum eius medicamen Cumjnum cxtraâam,autli4 qvorexfloribusTapfi...
I N C A'P V T IIL E T C A P; IUL 3
Medicina quxlapidemliquefack» RecDcScorpionibus 5-jgt; nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â¢
Lapillorum cancrorum Radtcisaquiie^j, ana Bcrilli perfpicui
Fiatmixtura cum alcoor'vini iScpinguedine,fiati^; inde olium, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;»nö vter Wc «tcnlxn gdcgG
Rec. Tartari dcftillati lt;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Seminisfoenugrxci'
Pfillij ana s.âj»; lt;gt;
Berilli præparati j-vi;
Fiatpuluis. Dofis à 3,ij. ad iijri , » j-. Rec.Côralîôrirm alborum' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;gt;nbsp;«c
Magnetis J. Ã* â⢠i ' -
Hxmaticis.-, ad pondus omnium. d a ;' lt;nbsp;Fiatpuluis» Dofis 9,j.invinoalbo, â
IN CAP VT sext VM». '
HErpetairrordà x,cft vlcus mercuriale, ex jçfolûtîs |a-hbus generatum, abfqucreqùie,cum continuis dologt; â ribus. Species funt vlcerata; cancreta, ôcefthiomena. Gura eft in extradionibus contra calot em, fitutiin capitede^ {»nericio, (id efi,l»cr nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;poft extindionem fcqqiturr»
eap.utdecuravlcerum. â¢
.«ydS.ç HJ.A in Lihros....3 :
Sic: Rec,Spertoà ti$ranwumJ.i.îhjboai3G , Camphoræ 5.). .nuinci
Rcduc ad formam. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;_
Fvrens Herser eft vlcoi rtTôrtale|âper annum con* fumens carnciT4' amp;nbsp;os, amp;nbsp;de confiniis fuis. Cura eft ficut in Herpcta. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;( t /ini. libiiotu.'
-Er,v's'eftigriisTOottuusiräpicns ittembrum amp;vitam, natus exiaccnfîone triiim p«mârumiâ Curaâcft de Lçcuftis Ebeni. LociiftæjCxtremirates à rborüm,â^
-'Pâe k s I c V s éft ignis ardens finefubftantiä êlemètttîîCon uçrtitmentbrum in carbones amp;nbsp;äffekeäi'' Geheratiö a» ius eft ex fiilphureitattbusnaturx Æ ctim.matcriade Liquorsâ ribus« nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Curaeius duplex/?' tdnoa xjioup
AntepätfoxylmlinäÃ^poftpatöxyrrtjum«' J ,
.(Prima cMu^ L x /. r»
Rec.Olcidellcochjââ- , \ Æ ' ' ' de Conferatis,'â^' 'quot;quot;^,.â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Æ'' â
dcNigreftis anaâ'â'q.lt;C â* 3
, ^Reducadformam. â¢â A ''3-',
gt;bni î. ?,'gt;niüâ5uj;ri,;i,» iniy luojii. n-i.j
Bec.GummiOpoplnacis'â clf Bdellij .
Serapini ana 5.iiij.j.r ⢠⢠'Colophoniae J,vj, nci-M
RcducadformamX: v-ê h Z â ' ' - ⢠. ' ?
'⢠Auripigmentum ett atara duplex. âArtificialCj fitpcr'fùlii phur: Naturale ex tribus primis..?! nbsp;nbsp;*;
Morbus ex elemeads, â và eftpefficus,'Vt pruna jherpes, pleurefis, peftis^ ex élementöigntó funtjfcilicet caliditatis : îed morbi elementorum frigidorum,vrfpeâeshydropifis, guttç amp;nbsp;Ãrpiliüm. , nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;, nbsp;nbsp;nbsp;, - . .
â ^ WÃ^côtarti cft'ëxélementatîs;fictttper cörtipbÃciÃBw ^oiGbzjunijnoTrnvj.j'Hi.x'i-jt't*. 'ni'j un ä a,
â¢jO .rn- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;h !
jlRec.Rubinofum J /Granatorum ana .5.fs.,;H) â¢/'i
'i' c , Jt Alabaftri; 5* iüj« Ex berillis S. ij.
Ad mor»
de Gradib.amp; Compofitionibus. jtz
Ãd rnorbumjrigiclum»
Rec.Olei de petris nbsp;nbsp;nbsp;Dcfpiritibusfalium ana J.v^
Reduc ad formatn. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;3 - nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;3 gt;ji
't' j' »H i f fnt , f '
IN CAPVT SEPTIM VM.
IN quarto gradu frigidttatis funt cryftalli/calcedonij 8c fimilia. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;. . nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;oic ' )
Narcotica,Anodina, amp;c.funtifta:ïufqiiiaróiis, cocculæ elephanti, papauer,Mandrâeora 8c fimilia. ' gt;- i, -i
In tertio gradu funtiftà , î^bullia,fonifera,laudanum,li» gnurabalfami,aloësamp; fimilia. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;r
In primo gradu vtefteflentiafoliSjtopazijjdecorallis,dc offibus ex corde cerui.i nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,
tn^nejeruatione aa pnmwn^Yctaum. : ' Rec. Sanguinis deftillati, ^Ãroci Maftis. â Rcducadformam.
(Pro fecundo ÿ^adu de ^cefftis in forma fi'i^ida»^
â » Rcc.Enentiarümagreftide Acati'is, de minîovellid thargyriojde anatron. Rcducadformam.
' r rbà iJpCO,-
IN CAPVT OCTAVVM. U niç COgnitio complcxionis eftduplexj fcilicetper colorera amp;formam. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;f nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ip â
Per colorera eftdemonftratio caliditatis vel frigiditatis: Per forraamjficci refoluti vel humidi coagulati.
Porto per colorera fie. Qiiicquid eft deiubeoj dcyirjdi-tatc,decitrinitate,id eft,@c(b/caliditatis eft. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;iuhi
Quicquid eftâlbi vel Lafurijjid eft,23ïatà zfi4gidt eft.
Performam: Quicquid eftficcirefoluti, aut res humida coagulata vel fubftantia compofita.
Caliditatem tollunt opiata ,îd eft, tntfcljlaffcnbf/ anodin quot;ââ najftypticajVtin rofa,inpapauercrübeo,inlolto, inplant tagine, acetofa, Ribes, id eft, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;S^rcûbfin amp;
in Berberis iÃrpfptç Q;rtgt;fc(fn. ' -
.î'rigiditatem tolluntpontîca, WÃôbftOctWîC Pfcjfiât obtt î?cffcl/aAiara,cicatrifantfa:vtcorrofiua,abfterfiua,Iaxatiua, vt in cardamomojin Icucopipere, melones,Botin,Turbith, bb?)
57?^ Sâc H OL I A în Lib ros
Hennodaâyris,ArfenicOjRealgare,Limac.amp;fimilibus.
DeTranfmutâtionibusnûtandura de iis in quibus eft ta l'or non fixus. Vtin Mercuria,Satumoamp;inIôucamp; in alils mineralibus indicium eft natura fccundùm tranfmutatio^ nes , vel primus* color non eft volatilis fed permanens. Sol, anfum eft,Luna argentum, Venus Ãupffxr* Eios »ris, ©pangnln. Color compofitus eft de natura frigida.
Forma eft duplex, ficca amp;nbsp;humida.- amp;nbsp;ficca cft duplex, id â eft, ficca amp;nbsp;refüluta.Humidacftduplex,fcilicet humida amp;nbsp;coagulata,. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Wie etn @a(rcîgt;/fcilicetjnucilagino«!
fum ©d^leimtg, vifeofum ^(b/^ipc(/ bituminofiim, hum if dum coagulatumrutfunt-fcmina p{ÿllij,fcEnugraeci.Omnc cranumlubricum,ideftivtcndinia:hquofum,ideft,vtneniw far:Huraidum,idcftperfe, vtcraflrula,portulaca,lalt;ftucai barba louis. Omneficcum accidentale ficcum, humidum coagulatum cft.Vteftfcrrum, plumbum, cryftallus, caccdo nius,amp;c. Gemmæ.in lingua funtcxplorâdæ, fi in eamanenr frigidÅ.O'mne diaphanum .i. perfpicuum,fufile,cx humido coagulatum Gft.Omnefuccofumarefaiâiuum.Siccum refo#-lutum cftivtifaluia, anthos,meBtha,amp;c. Omne ardens ficcu-coagulatû,3pparens in forma axungiç('i35hfc^(it) Vt aruina^, pinguedojgummi,refina,medulla. Omne ardens frangibi-le integrum ficcum e,ft,vr colofonia .i.gumini,pix, fulphur.. Omneardens aquofumi ficcum refolutum eft, vtvinum ardens jaqua nitri,phlcgmafulphuiis.,
Variantiadenatura ad aliara funt iftà . Calces fîxaeexme*' tallis,cxgemmisjex lapidibus,exlignis, ex herbarum gene:^ ribus. Calx veneris @pangrim:calxMercurij,Mercurius præcipitatus ; CaIxLunæjâlafur : CalxSolis»
Ex Gemmis,. Recipe.fulphurisgt;amp; geramarum anajEat' ftratumfuperftratum,. Galxlignorum,ideft,cineres. Item fublimatâjid eft^ wae reuefit vnnamp;ficb oben nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fuli^
go,ai fenicalia,mercuriaha amp;nbsp;exhis fimilibus. Item /'!. diftiilata omniafunt calida. Sicxalcinau,
amp; reuetberata».
A LIA»
de Gradib. SciCompo'fîtionibus.
ALTA SCHOLIA.
-/W LIB'RVM SECTNDf'^M â !
â de Cradibîü.9^c.
CAPVTPRIMVM.
EloUcura ( attradiua vis rerum) eft natura vitra S nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;duplexjfcilicct permanens ,vr in
Noopcrmancs, vtin ignc.Etfic in morbis eft duplex, relolleutn peruianens amp;non permanens;: permanens vt de lebribus amp;fpeciebus cius : Non permanens, vtinrRofcXjid cft,3îo(t-lauff/Catochaddeftj^arfiincfel.Räollcaextra naturamdc â¢fimplicibus, vt Ztnziber,.Nitrum, Afpiialtum,amp;c.
Medicamina ad temporay id e^U ad omnes fltofM.
ïKcc. Olei de pétris,de pipenbus,de cardamis,dc eu*quot; phorbio, ana 5. ij. Maftiçis S.ij»
Ãcduc adforraam.
Super relolleum frigidum contra inflanimationes^ .RecOlei deCampbora»
Lithargyiij abUiti, ana Spermatis Kanarum £ 'Reduc ad formam.
Z« ^lolleo coa^ülatOt
Rec Oleorum de Camphora, Eben£ ana 5.fs.
,^educ ad formam, pro inundioncpcr Ipinam inferiore. Hypericon herb* occidit vermes, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'
Sophia^epft ^etnbrUc^c.
Inficco ^loUeo-contra^uma capitu^
1 nbsp;nbsp;nbsp;, Kcc. Maioranæ Saluiæ
Betonicæ ana 3-P Rauendicæ nbsp;nbsp;nbsp;Stichados arabica;
Menthæ ficcæ ana. fiat epithema in vino.
^^7 V
3,«Q. S c H O L PAi in Libros
Relplleum in hypcriconeeft accidcs fwie conwlewone.
BMAattllaherbacura Hypericoneraaxima erfincrepa^ Uirlt;ij idÃft,in @iâffljiVU(pCgt;cr ^O(lvRuptufaamp; fralt;aura,amp; in omnibus vlccribus.
Calor mortuus, eft calor fine cura amp;nbsp;medicamine.
Separatio Efientiarium eft duplex : Cherionica amp;nbsp;Re?; loUina.
chertonia (fliÃa. nbsp;nbsp;nbsp;Rec. Rei chcrionicæ vt funt elemen«
tata, tcrrena,aquofa,igncajacrea,amp; qu2e defccndunt ex priquot; mis tribus,id eft, fulphure,mcrcurialibus,faUbus,amp;qu3c ex fccundisgciierauonibus(vreftexhominibus,realgare,vul? c cania, c beftiis)ctiam quæ ex tertia gcncratione in hanc fen tenttam (âex vulcaneis amp;nbsp;realgare) q.f. putrefac menfem philoCophicum,id.eft,vfqueaddigeftionem, pofteadeftib iaincirculatono ad feparationcra duarum fubftantiarum, Sc fiat Filtricolatio. Coiatum recipe ad vfum vtde his: La»» uédula,aiona,artemifîa,borrago,angelica,cardo,veronica.
Lavendâvla in gutta.lumma medicina Sc praeleruatiuum.. in guttajfemcl in inenfe.
Arpna fummaraedicinain fplcnçticis amp;in morbis me? lanchoUcis.
ARTSMisiAfummaiamenftruis«
Borraoo fumrna in coidialibus,^ctiam contra tremorem cordis amp;nbsp;dolores ftomachi ex debilitate.
ANG:çticA eftoftrutium tranfplantatû. Liquor eins Cum? ma medicina contrainfeâiones aereas internas amp;pra:lerlt;-uatiuum contra peftem..
Veronica amp;CARDo/umraain fanguine.
Separatio ^lollka eà iÃa..
Rec.RelolIinæq.C diftillaper alembicum ex primo gra?' dujid.eftjbalneo maris. Athanar, (Xltjîftfier-^ffn) refiduS recipe,, reducinfigdlum Hermens, \25iol ©la^/vfquein alcal ifarionem, id cft,in formara alcali, in quo eft vis relob lini.( CarabeSicut de his,dc perforata (pellit arc«» nas)Cichorca,'ÃDcgwart/ Hirundinaria,pcucedano, cro?gt; cojvefbena, auricula, harmej,mclilïa.
de Gradib.amp;rGompoÃcionibus. î3i
Cichorea præparataijfürnraamedicina in præferuatione ablepra,à leonina,à Thyria. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;j lt;Æ
Peucedanum,fununum mèdicaipej) in coferuanonefpi-ritus vitæ in capite,çtiam contra Maiîiam,Phrenèfin,Mclan â¢holiam,Phantafiara amp;nbsp;Ebrietaré,amp; contra morbum S.Viti.
Crocus,iumma medicina triûitiæ, Triftitia,quando quis addefperationeip venir.
Verbena,fumma medicina in febribus acutis.
Auricula«! Cholericis morbis.
Harmel inPhlegmatc.
â Melifla in Regenerationc.
IN CAP VT TE RT IVM.
REIollcum eft triplex: Incorppratnm, Innaciim amp;nbsp;Mo*! mentaneum.
Incorporacafunt omnia mercuriali3,fciLMercurius per fe,Mercurius SulphuriSjSalinm.
InnataCuniex primis tribus,fciLconfolidatiua, mundifîâ catiua,confortatiua.
Momentaneumeft mors: mors eftimpronifurarelolleu, cumtinétura Ãxa velocifs. præ * vc in Phyfica noftra de fimplicâibu5,vt Vlcera, ægritudines ex incorporationc, vt' na ptar U m,Xrft(((«.
Genera Vlcerum ab accidente funt mul3e,idcft,î)te^ïaïâ lcrnexignc velfrigoie * Cancrofa,Efthioinena.
Naptarum genera fuor,Struinæ,Naptenæ.Simplicia con^ tra morbum funt Mercurialia. 3 ria genera Mercurij,(cili.. cet Metallorum,Herbarum amp;nbsp;de Refinis,.
Serpentina,ideft,virtusMercurij. '''
Phloton eft ftuxus generatus ex cofta,id eft, media parte. Diaphragmans,
Dejcripûones adlt;x^rau(ünesreQllina^^nem()e contra Hji' drophorbiamyÃjjfeciei kpr^.)
Rec.Oleorum de Serapino, de Opopanace, Bdellio, ana.5,jâ Mafticisclanhcan 5-ij.
Reducad formam, Hydrophorbia eft humor rèlolutusà . falc. Naptaefteenerado fuperflua reollina.
amp;t»7) »1
3J2 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â S c H O LIA in Libras u
omnia Vlcera^ ' - * - q gt;-ââquot;i* â¢
- âiRccdlcoch 5.ij. ' O^iandri J'.j.fs? ' 4 ⢠i Liquoris'^ék Terebotin, * nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;- ni ,
exHaunel,
exCicuta, ana
! Oleorum de Camphora, gt;dc Nenuphar J. ij. Reduc ad foEmâffi^
IN CAP VT (^VARTVM.
ILiaftereftres infeparabilis ab æuo primo vfq; in vkimum EnSjin fenfatis amp;non fcnfatiszpars vna eft in externisial# terain interniSjdc qR4c cqncordantia r.adicis naturæ, amp;nbsp;res in elementatis, amp;nbsp;in corpore inclinationem à fuperis non habet nec ab inferis.Potcftas eft par,amp; libcrras fin^ularis de generatio momen£anea,fcit vltimum Ens de mors.
iAet^camina Elementata contra morbos^Tcrr^
Rcc.de Liquoribus centaureæ, Mcliftse, ana 54» Keducinliquorcs.*
MetAcamen a4 morbos Aereos.
ââRec.Tereniabin s.i'j»
Gamandreae nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Cicore.x J.j. fs.
, nbsp;nbsp;Medicamen contraEkmentum lgniSyideÃSlt;i^^gt;
Ree.dc Floribus Anthos, Croci, Centaure«, ana. Reduc ad formam.
}4edicamen contra Elcmentum Aqtue^
Rec.Gingibcris, Thuds, Alkakcngiar, ana J.fs:. Laucndul«, Pcucedani, ana
Reduc ad formam.
IN C AFVT QVINT V M.
Sol Cor,Luna Cerebrum, Venus,Ren. Diuifio lliaftri eft duplex,vitaUs amp;nbsp;formalism
Vitalis eft quadruplex. Ignis, Aquae,Terræ amp;nbsp;AërisiEt fuum quintum Effe feil, an itn ali a. In igne vt 7. Planetarum s InaquajVtdey.Mctallis.tIn terra, vt de 7. Herbis :In acre,vc de 7. Tcreniabio ;In animalibâjVt y.Membra principaliora.
Formalis
de Gnulib.amp;Compoficionibus.
3S5
Pormalis eft quadruplex : Telia, id eft, CÅlum, Sphærs; Galaxia,Zodiacongt; amp;nbsp;funt Ignis : Liitum, Aqua, Ai tnx, Ci# BertiSjfunt Aquæ: Terra,lignum, fernen, Ãipgus,Terrae: (Quatuor Ileoeh,amp; funt Aëris : cutis,ofra,caro,ligamcnEa,ôc funt de quinto elfe; Gerebrnm ,.cor, cpar,,emunôtorialia membra»^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.
Seq^untur alU Annotationen,
INâ G AP VT ÃECIM VM;
LiBRI Q_yA.âRTI».
LIenteriaeft morbus inâRcnibus, qui fenesdnfeftatinoni iuucnes, Curatur,fifcruantur membraprincipaliora amp;nbsp;eftinElementis terrea; nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.i ~i;
Rec.Olei Philofophorum,
Menthæ ficcae ^ij, Aut
Rec. Mcnthae ficcaé, Spitae Roman» sdj.
Groei Martis, Lithargyrij abluti, ana5.iij/' lila dcfcriptio confortât Renes in licnteria. îâj: Flores $ ⢠Flores quoq; Vitrioli confortant Renes, Ih ftomachonon cft morsâ. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;t
Spafmus poft purgationem hellcbori ftgnumcftmortir,» Quicunqimoritur purgationibus,in epate moritur» Harmel,xrctbfô:ncr/dofis eius
Et illis,qui viel bôfcôÃabrn ^nbben grfbcnBowren xXXâÃbîn«..
IN LFR BV M Qj^ igt;^:TV M;
IN fpléne nihil eft , quod poteft'corrumperc aliud roem#â brum principale. ......
Membrumprincipalchabetfuam rcgionem, non occujlt;* patalienum. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;jsI
Mania non eft in fangume, quianon habetibiRegioncia fliaffl fine fitum.
Tartarus pertotum corpus facit paroxyfmum.i.treraorei Splen eft-membfà priacipale,çaraen poflunt careie iilo..
J
384- . S c H O LIA in Libros
Quartana eft exElcmento terræ, amp;nbsp;fi curatur, debet cu^ raricxElémenco terrae. Ex Quartana veniunt, vt dicunc ' Dodoresjfpecies Phrcnefis,Hydropifis,item Tympanites. Si vrina indicat Hydropifin, amp;nbsp;non poteft fciri vnde veniar, non eilcurandaftatimper fe,fed interrogandus eft ægroo tus,vnde vcniat,an præcefferit febris quartana,vel aliud ali# quidhuiufmodi. - â
itiHy^ofarca ex Q^rtana^enerata,
Rec.Alkali de Abfynthio amp;de Vifeo qucrcino,an.5.j, Liquoris de Camphora 5. fs.
Alkali ex abfynthio eft,fi abfynthium comburatur,amp; ver# tatutin cthercsjamp; poft coquâtur cineres, amp;nbsp;aufferatur aqua tine lixtuiutn,amp; cineres iterutn alia aqua coquantur,amp; finas aquatnrefrigerarijamp;infundo reperies cineres,qui funtal# call ex abfynthio.
Vifeus quercinus eft Buxus,id eft,S)îl|ld/amp;fit codem modo vt alcali ex abfynthio.
Vifeus îft etn nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;/gt;ar$/îgt;ae man fc«îgt; von «nem
c^cn^anm/vtgluten, .1
Semen Raphani amp;nbsp;Alandahal curant Hydropifin.
LætitiaÃc timor veniurit exterra,amp;idco principio vtatur Medicus.cxElemcto terræ,deinde ex aëris Elcmcnto, quia fanguis refolaitur în falem.
Timor non eft in corde neq; gaudium, fed fortitudos.
Timorhabétprincipium cxcerebro. â¢
In fanguine amp;venis cftlattitia. Timorftitjci dat falem,amp; falfanguinem,amp;fanguis eft Elementum terræ.,
Eptïcpfià 'fîue toorb® Caducüs,pueriit ex Elemeto aquæ.
Rcc.PÅoniæ, 70 Rutæ, anaj.fsî
*f.3.ij. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;de Liquoribus Vitrioli * S.ÿ. Reduc in potum.
Liquores Vitrioli optimum amp;arcaniifimum in Epilepfia. Quatuor drachmæ tantum faciunt in arcanis,qugntuia mille,necaddas plus nec minusgt;/
Membra principalia debent maius pondusihabere in Recepto.t nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;z,
Ex Planetis natura non indiget vitra 3.ij.
INCA#
de Gradib. amp;nbsp;Gompofitionibus.
:i N C A P V T s EÃ'VîN D V M, habferjMitBimiutftlpufgatjautny tà llkjvna éftbperatômpôfiriônû'/Ã^
_ .TurbithjHénfiôaadÿlPpüt^ant. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;-quot;âbK
' -IndefcripHone-pilulafüth'dc Cochi3ÃvAttreai^,A?à bi*
* carum^quatuor puréat : Réliqûà tôfortaHt'^ôç iH^dîamp;tà r. ^ï^^SIâ^à fÃà ÃdrniifÃWte'^ptttèat à 'uVifcïrtfeà tYriilià val^/ca-
-gt;.:'A;â,T ;ii: 5 'j. *â Kquot;;»â;-.ü;irn»4lt;gt;'ri)|
â¢oilttjfedirtdô'grÿdult;dçbemdÿlt;ânTdnaf(rpèf|CalÃnW
â¢IforoatidumjGih^möipürtï'amp;ZingÃbtr.' ' * nbsp;nbsp;nbsp;».*lt; -f izâ
;In tertio grädüfuhtifta pûrgahtia,TitÃymâI1ugt;s,^Catapu-tîa : per nucciTiquot;Miifcatam,âpér Macem,pçxfôlii«ri Indîjper ^ranâiun^rôrütncbhfôŸtirntà ri*-- -Æ J' '-n ii:gt;'.iinniâ lt;
düârtog^ado-{bilt St^ïéiThdntà îHèÃÃébôruSjPraeâpî* tawi «Wi)fifortaritâü?^t?riéttârh'figilJWroYper Gbrallds rtf^ beosvcl âlbosjper Carà b6',^êhôÿ dêcôrde ccrà i. *' 'â¢
! Omnelaxatiuum débctin fe habere.vf laxet : deinde vt 'Confortet, deînae/vt nïitiget*'Si'iHa'nôn habet,tunc aut ni-raium ^dWHtatyaurâitnium puréjô^amp; lequitatfangui^aut .aliumiÃâôi'butngén'c^atZ d'Cx;. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;h'.' â ââ t
â -^pafmus aut fingùltux fequitur, fi tpis nimium purg« pervomitum.
1. S^perMällebbrümiScämmdneatnjtjiagriäiucQiCitapii* ï tiam,Tithymallum: Per Helleborurp,tligédum.eftfignuni ^frigiduni Sc^ùmidura â s» ni\
5cammonea',Diagrj4ium,Gdpcyhthispcr;fecc{rum,5: in fignis ficciflîrais \ ft Y
Si purgas pefEfulatn,Turbithj HMi^SQdâé^lum,^»»; W
amp; X cligas. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;quot;quot;Ki; 'î
»r-' lgt;efcYi^'^m9Mt:voaiitùrAÃhôf^ctô^^^^ â ^ftomaçhi^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â
- Kec.Prâecipitati:3.), Thenacæ 3.j. Macis 'ïiatmixturaûç môdumÃleôuâfijæHjfistà èi i|» amp;nbsp;fs,
RecJlpmoiGentaurex 5,)⦠U nbsp;nbsp;' uV nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;j â¢
f(j')
.rudScHoHA. inLiBrosv: )sb
»â HyipÃriconis 5-fsÃ. i , K \ H1 â¢Ãüïut,îjt:?-Gorall9runajrub,5.j.lt; vii lô;.: â-i ' z Y
$u tci.de. Papau erjpa|bo ' q. f. prpfin corpor^ttiojre adtnaffîim folidam. Dofis à .3,îitj.vfq; advij.,. j-, ; v41aDy£enceria^tiemenavaUniladefcnptio,quia ilia vlgt;' ,cerant,^defcriptiojncarnat.. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lu ».b; 7Ji
L jlxjçu/^jfîne addkamentQjfunt^fà Um/ btin ben Ælt;»»;*lt;; f(n^r^t(rnngt;ac^fen/vntgt; fctnS fld^ehn. Cum additaracn:© .^â¬m^nlacuft«iwMpci;i, voc^ncur ,^pié|h«d£' lunippro. ⢠Rebiibla eft fai vrinri-H vnnadcfpuractLw,amp;fucccfliu⬠per 3.^014^ hocas hoc Hat,reÃdetpnluis infupdo.. nbsp;nbsp;nbsp;. lt;
Nebulgea ex xiebula Hr,quand9 peramplius dies de mane éft nebula,amp;cadû huraid4m fupeçlapidem^^i^ iic^aixfit,feinde alio mane iterurn çft nçi»ula,^^xpjêr oâto .j^îés fiçuëdlt;^ôdp«rmanct4n ^pide,0iççu Ss^quod . vocatur Nebulgea,eft in pratis nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;1 d
Ilechiapiseft.- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;«-v â'iuinfâ
Afcliicscfthumiditasin intef^iscongelitaw h?no3 jSpagyrtts çûqqt ex fua expçriçntia aliqijidbftîjfe^-: n bun Diapnoretkafunt,quatoorbwçttta;ntp(3r,fHd^jfj»r.i,'*
.â.JLquot; nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Mâ*r
liJSl B De EM L
* Gfadib^i alu quidam brçu^'
.V V Æ- jj)
Natara,ibgt;Hëibja,îbi'Medrais pfoprittS^téià tfgt;V^'rienîi»amp;Thec*ilt;?apr'opna;lt;*dââ*âiââ*âi i »q «puo '-
Neceflitas contraria parit. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;«
Vnicuiqi expetto in. arte fija credendum f fufficit fdxrc/ çônisprodulSlum. Kx
Demotinus lapfus eftfapius in borteiai xepentinam.' * rzLc »n»Vlt; ,».V jsueno :t
.4,, jt A' D ^UîtB3iiA^îMgt;'^R?Rr'Ã!M»V Pâ^xin: ni'1
CAIidûmamp;Tri^dunîfoot prima frfdinfiéJô^^ïon Elcmen/î â ta,namAUi}d.â¬RÃlc{Q.entu«ijiliu.d'CoBipUxio^
rr», nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Rebis
gt;de Gradib/ ÃcCoinpofrtïonibus.
( c.4. Rebis fcft dbi j^ltiniutn fçuvinraîipatcria.
-RabeboiafuntradicçsFiap^uUin?iorU^ Colores in rèbu|,nQn m corpôpç obreruindi ** quot;nbsp;\ nbsp;nbsp;'
Abhuimdo,amp;:{îccôLcaliÃuni.amp;.frigidura rcgülarîtcr
â AU I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;-*j| nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;-⢠ï
AD LlBRXM ;«zÃCy,brDy,M.
CI
,T) E L ojij V M,c(l\çirtu$ex Cónaplcxion^', â -*X ARE ïi éfthatiira prima'Rcriwn.
Nota ïRelolleura eft natura irltrapriraum; ÃcRdbl/ âlcuraJn Hypejriçonceft accîdens fine complexionc;
Potentiâ fiigidi, ca'lidi, humidi aut ficci, eft natura - â¢* .RcoIIina.
CtZ. Calopftiortuuseûcalor fine cura amp;nbsp;mcdiGa«iîne, Inter fpiritum fiue tiaôturamrciamp;rem,cftdifcrimca» Fixaftacurà reimoFbi$!Bon prodeft, . ,. j
«Cj. ARCHBvs,eftnatùraitadifpoûta,difpofitioT4aturaî.
lx.1 ASTE s,prima materia eft omnium rcrum, ex qua omnia ortum .babenc, Chao$ : amp;nbsp;confiai ex SalejSulpliurc
Mercurio. ù jrâ p mu/'jît,!. r * nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â .
lliaftes font MereuHus,Sulphur Slt; Sa!. .
* C H E.*!!. ï O e'ft ea haturajcjua moïbi effiçiûntur fani« Mors eft accidens^vt nix.
ExElemcntis vcniuntvarræ conrplexioocs»
^ â¬,4. Homo confiftit in quatuor Elementis,
â iX.'j. S-eptem ftint fpecics Tcreniâbin, Salcongelatumnafctturinfontibus.
Salgcmtnâ^fuafpontccrefcit. -â!lt;gt;
Ãcthna ômnri, funt mineræ ardentes,
c. 8. CryftaUu$,Berillus,Glacics,CitrincuSjArles,Nix,Ci-trinula,Fulgur,Grando,amp;c.cx ignis Ele men to principiaha^ hcnt,amp; exdiuerfitatc fruâuum habcnt diuerfà nomina,
Arles èfi'lapillusficutAmethyftus. * nbsp;nbsp;nbsp;'
GnanijZonneri,ôcc.funtcorporaphantafticaiamp;iatcp* ra vitara gcrunU nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;; i i
3«.EL Schol i a in Librült; i ;; L
AD L I B RâVâM T E R TFV.4â¢gt; tii, r^VintaefretitUeft-afcähäTiatnräi!- 'y'ââ'
gt; PnÅnixeftquinwtn Effeignis^/ââ'
c.],. PlatèJrïüs^DlÃÃzöridcs, Serapio,amp;è.'lt;îcrcrîpferQtfolùtni gradusrerum,cù(nclebuiflent ipfaarcana dcfcribcrc,.â _
Gelutta eft herba.Carlina, (Uquorpulegij.)
Peucedanum, Angelica fylueftris,. â J c.6. Eileborus purgatïurfum,.
CataputiaperinfçrVprà amp; fupenôfapurgâhl.. â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'
c.âj, - âi-Qcufta.cft cxrremitas aîbons*' V
StoniachiÃIumgt;quo fitcafcus.. , ,
C.IO... Spagyiicovû.hominûcognitio vera in experimetislatcL. Alles eftCryftallusà liqüoribusfadust.
A LI B RiV MP QJ/A R.J^y
1 G.cloeneft folium.' Halcyon,I c,8.. Noftöcheftfpeciesignis., '.t nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;⢠-i - j ;;
Arcana,id eftjvirtutcs.- Citroneuscft gemma«.
c.p.quot; Epilepfia^ermineralia auffiertur.. - gt;nbsp;i .r.o c...luo c.10.. Narcotica funtquaetolluntmorbum..
' ,AD!Ã L I B R V M'^qV Ã N T V
c,x. vrOrbus diuiditann quatuor partes. i .,, 2VJL Vis Medicinaein Doficonfiftit».
c.j, Cyclamen,.^trptgt;runp..
C.4. Recipe Locyftarum,amp;c.)ideft^AlkalïcxKcfeoliSo.
Refibolaeftlconcheaexanferenata», â
Neâareftconfedio albuminis ouorura.--
. Morbus Gaducus defidcrat RcceptuBtLCXierdögradUs, fciliccr èniincralibus- 1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lt;
Spiritus Vitrioli e/t in quarto gradü,Sp;igyrorum,.
C.8.. Efthioinena.ï)«furfidj frezen..
B caftat el la,fuu)iQ urn. m edicamentuntadomoia membra. principaliora.^;,,,, , .
A DïLI BlRaV MâS E RT.I
Ã. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;rerum etlicaciras,,
«ZX- Quilibetgradüsluiiuorbidjfisefto,
Sp^rmio-
de Gradib. ôc Compofitionibus.. nbsp;nbsp;589-
A â ^pt'rmiolà jCft ekKanis. nbsp;nbsp;nbsp;M Æ V f) If ?
c6^ Vifcaleiif,eflrvifeysarbpns» lUm 7r*
Syphitacftublôcamp;palfiôà nitaV'^
Coniundio Ephilà tera^ld cftiparticulari»*.
Karena eft vigefimaquartapars guttæ., ' Color dofimindicat..
,,i.,Virtus in colore cftfica'..
c.8^ lliorufculà pinijideft,gutta cius». i nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i
. Lefa^ad-ftipites refertur. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ô : ; , ?
ArcheuseftdifpofitioNaturæ..
Taphneîw,cft medicina mandata. ⢠nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lt;nbsp;! â
Iliafter, MercuriuSjSulphur amp;nbsp;Sak.
AD L' I Ã R V M S-E PT IM V M?:
A ^^^ââ^â^^'â ^centis herbis quandoquc confiât. ⢠Centaurcafebrespâellir,.
Maforcaeftauriculimuris.'/, aââ
Cij, Ceruiculà , eft fp.ecicsoffisde corde ceruk
Ci6. PcrféâæAhatomiafita eft in virtutc, . nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;- . ,
c.8; Tartarus eft raaiorAhthos confolidatiuus.
Quicùminmedebacchatifintyôcc);
. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;... nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fol. tfo.-
HÃ c verba.^fqueadfinem^vbinu.capitulibrifepti.nti de GradibfHf., i.â Iheophrajlui his verbu germaniceprajcrifÃi Oporino ver-
tenti'.qu£ in Je hedulaquadam reperie^-, , nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;bà ntnr^x â¢
btUifljct (acb baniigrein) ttfrwctncnôt^Jîc nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;mtï '
'^^^'mdrt-4tbet vnnlgt;:5«n0anKnt bcr-SOlebidn gro^ ge* fç^mccbCiônô gcfïljcnOt/ vnnîuwtfb ggrwnôçrtturftî .^aben lt;nbsp;nûbt betracht/ oae fie vnnb Diépe gelernet^hbény vnD Dà rauff fîcgrfinOen vnnô lenDeny vonmirvbérwunbenfeinDtwozDen, îîddjfolgenbt aber, tfi j^rhôc^lleîprobfgewefeh wteDer mte^/ »tmö 3üegierung/Dtc'älten/Dte2(lten fabéne «ffo gefebrteben. Stuff tvelf^eô^lterifb nivhtôhà tttx fonéernauff Den ©runbf vnno gefebrifft/ wiefiean )§r'fe(bp,feinDt.'. ÃOnnD^tvtü|bnen ; unD i^rein 'Slnbangt^ ^terimï geantwotttt haben / vnnD aebf Dà rbep/fie werDen er(ôfcfjén/igt;nnD fehmitçeh mit Dem vcrhigengt; ^(^nee, . nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;iCjy. iif j
390 ^UsfiRULGirfEiîTiin Libros SEQVVNTVR FR^A^GMENTA guædam ad Ãhps.dê*jSrâdibüs
^oCc/lt;^Cndalt;i,'H ' oirmninoJl t.3
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
' i'îf 'i. ' ! *r nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;j â .'i quot;ï. | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Exantinacorptrca in cowflexionibut vtua ô' wortuit. '''' ti. PerTcmpora? -Calid. Perinflationes Frigid.
3 . Per Reuma' iâJgt; SicCi
4 .âPerVrmam''-f; »Coagulat â
^RdöUeü cft natura vitra pnmam : eft duplex dcilicct pertnanéSyVtin Magnete, non perma-âticns,.vtinignc.
in''
V r ⢠nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â âk-'
^;Et UC in morbis rclol-
i
/Csdîâ.
---------------------- ,, â-
'laceis eft duplex fciluie ,, .Frigid.
4-
.Caroamp;Sanguîs.â
, Refolur.
Ofla,ligamenta Sudor ,'Cruor,
fcbribusamp;fpecieb.fe^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;- - nbsp;nbsp;nbsp;_______
brium,apoftematibü% Cpagulat. âPhlegma,Saliua« défont de permanent!-bus:denonpennanen .
tibus, Rofca
â .. î
Tartara
i..
Aliud
de Gradib.ôc OampofitionibuSv 391 A U y Q cf Pi A £ N T^y M.
*3(n vnfer nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fônncn weîxr lîigt;c^ fic^ïc^t
fudjafhn nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;(©bw Ãdlti ©îgt;cr
lt;lt;n nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^T'knwnt wer/ rh Corporibus ntebte
jbaei/ a«p vrfac^en/ watw$lgt;K^4turbe|Wrtgsflt;ïïgt;^wer/ro îtepe fie ee ttîj§»ni^nîgt;ôic«9-«te^l|ç«««^ w^4nilgt;lt;»ber/fe es. 2le(i0cntiff^{Ã/jVieHfÃt6.i^^eib,ter^|ijftr^tt^ nbsp;nbsp;wiy)^ tma
bas («P vonjÃfrt.^aff çi'n feili^s 0»»alovoni^mfelberip/vö innatam naturam ^4tt/'îgt;(iffe(Wg be^alto/và gtbto ntt von jÃm: 539nbi|ï bem ©cbnee/ber fein Ãafti iiOeurt/ v«tgt; bïeïtx bo.c^bet@eb'âlt;lt;â3IIfv «uc^/baoberCotpusbaoSiedbet Ã;(enK»w-an fiel? jettcbt/abeib{lnnatn£lewncntgt;le,bas mag er «idjt an (îdj ji^en. (Nota hîc benc, de innata'natura amp;nbsp;non innata.j; ^tu^baawoUtn Wir bîefelH^en Gradus anieiaep i» beti SirnfjlicibnsjJià efe ben4.Ã:lenici(n/bi pnb^e bie4.0rabî 93«b wj euc^ abge^t boïinn/werben jÃrdo Ãompôfttionibus fînben : ^ao ifi/ wre viel baran lige jwifeben bem ©rab Satur-ni vu Nénufar.^tn« w« fie franrf Ãei« auf^ aifo finb : ^tlic^ in primo gradu,bîi^bieaUeinburc^ lt;^rbif^eb,tng wolle rirtwxrîxn Ãrtöefe^itreb ^lerifebe/ etlicb^Pttiêitóquetfc^e/ (tf lieb bttre^ ^^gnife^e / ic 2llfo fonb im -éieife 4uSjn^vön bo â gt; tnarben viererlepfrancF^ette»: ^rmnb Ãe^^AOfenfeb «14. ©lenfenfén/tanquam »n Matricibus quaioôy^3berboÃerà u^ geÃenb gef«nbt^ei|vtgt;nbf rancf feiten/ bielèïnb/^r 5*riicb t/sbao rumb foôen 4,'Gencra ber franeFfteieen v,fr jlanben werben.
(H^.ç |atiÃ5^,è.ofigifle^ftrb!Orpra llech, Sic 4.elemenj^ ta bte trti^lt;«fe^ett/i fmbt V« Mitres, machen hnpt^öricS^ Exaltatiónes,amp;c, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;7
Dl' GraDIïVS CX^LiDâj1i^
Htecprocedunttx terra. haeexaere. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;h^ecexignt'
Ttrcaiabin Ÿ^ouS? itoljlbcr^y;
Diptamus nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;StünaragdaS''
D» Grad'ibvs FaioiDis.
HJetfreeeJnnt ex terra nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Hacaerif ^.Hetc^tcK . Htcïmû ;^
Nenufar nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Sa^lwQ.w ' Nix»
Solatrum - nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;âv.SapliyruiJ^.dtU''âer)i«ÿ«lt;.'.
3iei» cHit^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nic^t/ale Nix,8cc.HæcinPhi2ô--
,, , , nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fophiahâbenruf.quot;
W c^FiEnAfiMENTAjtad Eibrös^ ah
â¢M Vkli K â'*C«'Et) V KÃ.J ''â'S; r
gt;ibX;.75(4 Xicir'»«* n:*^â o ââ »
il(f- DtInc4nt4tixitf*quot;VWöâo««-i7u J r'«-»v^î â »â¢'«rcîâ.- »iP
ïte^C^/rf/iKwJ
0^ if Gradibus
''/'â .mir v X â1 '. ipHi /r.îl iw
'Spasyrorum. âh 'â¢â ;'*
Liénora«
«d
lt;5nf''r i j
Mottl lorum»
Cü^reÃi nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;w nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,. ivitnKr«»
'i ?. â' ,:f'Mir«lgt;aMKorit, .*. ' . .J r nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;l^pidikus
J nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;gt;1' eii^ii.iitâ -â' - â¢â¢ !â B* ffeit^' â
.Freëa Ctnamtnii ^nïr.'JI .Hfiiy/j V.iiî.aR;bitîbi lt;
J Cîfjjfin
â¢S'*
na
Mercuri«
'3i
à ^Aîi^tiae' U? îylâ 't '' 'i nîî'^HÃI
OJlî.
^t) 'djHi'Airt â #i»Ãâ
OQ'lïÃifMmtiniAdjrKijr^â Cinblo^^^'r //'' 5tÃ.|!ï )- 4 i lquot;
kIHii
i.ot4 'Ofï
ç;V r( ni
1' â⢠f'â^f* â¢âiâî.'ijfiJ.'Jv'i n» ^v^»^*** â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;EtÃc nbsp;nbsp;Temferatù:
lidpj nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;⢠lt;. i.rgt;ni
' FfcMir J
# nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;£--rr.gyridsHf«6farté ;ttÃ^rÃ7m
»t»'S
'Sâ
7 i a A '.n O
â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Smarit?ii
ExGctn
i 1 a î c 1 H quot;I
mis
. iivquot;
ââ xi/ï
.}gt;! JtxSalib.*
yiif«ièTa^tari
S4lif ÃmttniiHi.
'Olti/Iiii nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.ib \;
â¢Ã¯J:f
.âS ,r
it â y;'' *ââ ..'btnS 'îxV.
\;r â ⢠ChïiJ Srti) j «tngt;^
iol
ALïVÃ^
k
de Gradib. amp;nbsp;Compofîtionibus. 393 ALIVD FRAGMENTVM.
NEc regât nosingenium amp;ferifus Arabum': Altud cnim cft Arabs,ali'ud Alemanus, ncc vnutneft Germania cû Chaldcis. Erraucruntcundi Audores, quifcquebatur A-uicennam, Hippocratemj obferuantes fuos canoncsinno* ftris Regionibus.
Neceft quoddixerurit apyd nos vcrum Græci.
Scias cnim Medicos vcritatc in fuapatria expertos efîe, amp;generatur quæuis veritas in fuadomo^rvti Ghriftiani in fuaEcclefUjita amp;nos MediciinfuaPatria,ficMedicus Au* dor fuorum conterianeorum,fuçq; regionis,nGc firaltcrius prouinciæ Medicus, ni induat fe huius naturae iftiuspatriæ.
Erraucruntdeniq; priores noftri Anteeéflbres in fuis regionibus,dicentesjhçcpaïïîodefcendit ab phlegmate,cùm' ' fit chaos : Ilia ab fanguine,cùm fit lal.Non iuxtapatriçna* turatnâloquimur: Loquimur autem iuxtanaturamphilofo* phiæ, quæ eft incdica vniuerfalis, prototheorica omnis pa* triæ.Nain fi dicam de hydropifi Arabica,quid eft in oppofi* :to hydrops Gallica? quid Germanica vel'Græca? huius ini-, tiumâ philofophia procedit.'Eft autem hydrops fal refolii* ⢠tum,fiue fit fal Arabicum, Graecum, vel Turgoyumï In hóe autem errauefût candi Medici,Salem nefcientes.ka mélif* faGræca quid differt à Raurica ? propter falls differentiam quae nunquam vha eft.
Quid melius in Hippocrate ergaTheophraftum ?ea quç ab parentib. vifa Hippocrati funt, amp;nbsp;apud Theophraftum ? Dick HippocratcSjVitabrcuiSjTheophraftus vitalönga:amp; hoc quid ad parentessquiinterim moriuntur ? Dico,Natu-ranaturamcurat; Hippocrates,virtus curatmorbum. Quid vobis fingulis de his propofitionibus ? Hane fingularitate à nobisSc Hippocrate obferuatc,vrrefufcitctis morbos,fanc* tis aegros, amp;nbsp;malehabentesin bene habentes efficiantur. Scio autem ego, amp;nbsp;verum eft, Medicumnâfcià b experien* tia, nonacalu ciusifcilicet abYliado amp;nbsp;Archeo, âDicimus philofophum â Medico cxoriri,eademamp;dicimusMedicu à philoCopho, vterque alteriusradix,âvterque vnum, out-ri'.im que cocus Spagyrus*
' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;îâîâ7)
594 Fragmenta ad Libros
SGHEDVLA. i
AttameniUudquod nos fcripfinuis de*gca^busamp;camp;mgt;^ ppfnionibus, non ad Germaniam,Per(îa(n,non Italiam fed ad Orbena ; Taccat crcor^quem alij Am. vocitant.DiftinguiA' BUS enim nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Reliqua defiant..
A LIV P F R A G M E N T V M.^
I Iliadfti T'heo^h..
rLiqnori
âMrr
. In tribui ci)nÃÃiintt{ SS. {tmttiaÃciiint. t
MerHir^(gt;lKrA.funtieHgra, \ Arg. Vi,'⢠fiiiMt *! Succus -LFulig«.
â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;rAlumen '
I Plutnofam gt;
Salifiiliiet-iââ-------W Entali
I Sciflum.
L Scc.
Sicetiamincorporeprpba:Plürafalià exherbis fiunt .i«'« alkaliä, qusefantaluminofa, pluraentali£gt; aliafdUayalia.quot;' communia*'^
Itemamp;fic inhômineplurafuntâfalià jid éftî'exaqitofita-'' tOjhypofarchajfiralumen roehum; ex lâcrinarfcnicus eitrig' nuSjCxhydropififalvitriolatum, amp;c,
Itemamp;Ãcfunthexbx« in quibus eftfalmateriale, ideft,â, SäfTumiEnrali;
rigneâ Item amp;nbsp;in*j L cAerc^
ideft^*
'â MelifTa
i/Terrar
per trâfmtï tationcBiT 'â »yin vnum, * 1 Eflc' ab-'
Mercuriâ Antlmonij .i. Aqua
*Ergo conuc^#» Halcyon?' niunt V I Salamandra
.i. Aer
.i.HomöJ i
LEpilehtia Et fic de Terris cæterisi
Aliud^
de Gcâdib. Sc Comppfitionibus. 395 Ãliud Fïagrttehtutti.
^D O SESr^INl^ENJEND^S ... yniufcuiufciue^kdicamenti. ।
®3$fotlanamp;ergfntcrt DofibusangtidgtWfrtxn/ a($ allem Dû Q?xpfd£à : @0 Dûfelbtg erfahren/ Dû Do* fin feçen. lt;So /^r aber nu6n Da$ TÃefen erfahren ^abc/ (amp; tfl/aû paâerfû^rrt/tvû ^ro^ feut (ïm^eben fequot;m/vnD D$ intent artamp;e|*|l/Dlt;tBna(5 Dielt;f/penenç au^weijl.
,MOD,VS âCà M P ONEN DI DES CRI* ptiones natarâlium*.
^'Syrupi.Iulep.amp;quæfiiniliafunfc j Ãx Herbis,
; Rcc. Expnmaturïuccâ eoruamp; extccetur primolcnta exie* cationcin duritiem. Huius fucci Rec.jp'decodione,amp;fue-lt;ci nonexiccati. Trîf.à ütnon tenent hune mod utnamp; pro* . ceflum^amp;per fólem tandem decoquanrur, non apud igné. Ex gummis à i^uid jùtYÃï
Difibluitur guramj per acetum^poft diûilietur in ôlcum, amp;nbsp;vtatar in loco olei communis.
, '.EmÃlaÃra,
fâCeiâif'1 îRec.«{
LP.wJ
Colophtn.quot;^
}»demdcpuluercs.
^Gunmi J
MÃ .
L OT.âJ-*®''ââ'quot;'â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;J
4: nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;-rThurû n
... nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.. AfaHithù l
Adtfiithis '.deinde radic,es«Jumiam,pôft
- 4eindcfpcde$.'refinislt;^y,^;,^ gt;
â Atna^.
Vhguenta.
Bûllîanrfucci amp;nbsp;pingucd.amp;cerajdcinde imponitur gumtf jni deinde pulueres, deindecerificatur fecûdùra ordinem Ãurandi per fe,in vlcerc.
Pillult.
Non cum corporevclfubftantia, fedcxtraûa rc amp;nbsp;virtus^
te* Item amp;nbsp;Morful je,amp;c.
ij
30* Fragmenta adLibros,
Aliud Fragmentum..
' módvs cqncordandu
? In hydro^ifi concordant:.
Exiccantia,. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;;* '
Tumoremexiccantia,,^
Expulfiuajïu.aqu.cit.. J ' â j* (Concordant in I^ericia::
Quæpellunt faleincitrinym,vtftçrcus an
Quae pellunt fel I is cffufiöhehi, vt vermes (Concordant in Febribns
Etfempèrgra# ' dus Curae amp;nbsp;morbi obfer/ ujuidifunt.^
.Quaemkigant paroxyfmumjVt Al. Op. Qjiæ P'jrgant matcnâ,vt El. Præcip. Cent, (^æ phleb.otomantj vtSaluat,.
.? (Concordant in Gutta: ;Qn^.conf(jrtant,vt aurum potabilc,, QuaeaperiuntjVt Balf.galbani., ' Qoncordant in.Contrailura: Quae lenifacjunti vt oleum philofophorBj Quae exténuant,vt oleum de ferpcntina..
(Concordant in^ufiulii:.
Quae Mercuriales amp;nbsp;SS.amp; S/ îi quot;nbsp;(unt' Quae Sulphuris funt?
in fubftan^ * tia.
Qux Sabs funt-:--- â ' (Concordant in Vulneribui :
Quae mirigant dolorem,vc Hypericon, Quae incarnant concludendo, vt oleum â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Tartar!.,
Quæ balfami naturam habcnt,vtCcnt«..
CTerp,cntina cum,curatur.omne vlcus.),:;ti â â '
....... â r â I.-..---1----------
'5 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;foH nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;gloriën am Belaften weröe«/ »nb beff^fofïcn i v«nb Cotv
fevuirtmbtm ©alç amp;nbsp;Cholera.
Sanguis fett btttc^ fefbflamp;eÃaffen/ ba$ »|î/ burc^ Quiaiam EfTentiaoi fan* g nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;guinispraeparatam,dUSpAGYRicA {e|}Kt.
bf7gt;gt; gt;
©ie Offa follcn öurf^ bie ^«'n belaften werben/ brnmb trctben offa yliaftri böó w nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;' podagram^(m/ba$tÃ/ba6tti^eincn(tät/ideft,inoflribus.
tó I S)aó ïletfc^ fott bttre^ b«$ euffer nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;werben/ tn breperfep ^(eife^/
. J, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fcilicetcarriefncaulium,pifciuni,boiim,»nöblt;tek foil tH ben weg befebe^ètt,
B T I Vefica nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Matrix nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Dentibiis
Tefticuli nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;inteftina nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Ãuribus '
w ___ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Olfaâus, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.. -
Cm w nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;- . ............... nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;............, â
8 ^ie^iä^nwntenfoHenbe^Ãtten werbenbur^oleutn terpcatinutn,vulpinunjj S I)** nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;»nböieibetben «Ifo gemacht.
- g â
U3 ____
» .SieSOîebttHett werben bttre^SSJîebuKenbébatten/aberbteSOîebnienfoflentnberrf -maffengebrattcbtvnbKéretttwerben. *7 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;;= *
8 J Stomachus foHbnrc^ galangam begatten werben/ banntm Æ GaUngai -X J '* enfterSSXaÃCrt/vnbmberÃalfamitavnbCentaureä. LOpium-j*ââ
: 203 J r a g m e N Tk a aid Libros ; -----------------
. Aliud Hagmcntum.
S25onamp;lt;rtMineralibus,4b vort Margafitis, Sulphurc wtamp; , feicrgfocbert/ foIUrt amp;tlt; præparatton a(fo braurfjc«/ i pxartc^ rcfoluurt wcröfii : Dad^Ãefc^tc^tirt cttfic^n lgt;«rc^ (irtatiort/a(ômTalck,Kakimia;3ttlt;tt(ic^ett burc^ 2(qrtafoî^ gt;tert/a(o öartrt burc^ S^cfolm'KrttjJttCftüc^cn S)ipttUlt;^ rert/aUinSulphure :^n «ttWc^cn liurc^@uamp;Urtrtrlt;rt/4(6m JMercurio. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;f
^unifï marfcrt/ö^ wtr (i-m priparatiortifl fit SÃÃargajï^ ,lt;Crt/lgt;îlt;ï|l6rtrc^ 2((,rtafo:fe«î vnDtrt-Kakimiis UrtöTalckauf^ ; tirtÃr C'|rt/U)tc obfl^j^t.SCècr lll Sulphure ^wo/Sublimatio VrtO Diftillatio irt ctrt-Olt;(t/in Calcc rtur.^trt/f«ïgt;ieXgt;Uitlt;tlgt;ipih iirert/vrtbalfogcfffjfdjuirt etm leüHûljctt.
*2)110 waeweittcnmvKrlxcn 0r4igt;f|}/ô$f|{wfe bie imbrtf# ««rt:2((kirtirt 0cm/Daeeirt lt;rompofittorttfl/Ãci|l Elixir Vitac, TOanelbfgjucfjcntHOcr^rpcricnç. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'
Salibu^fà fdn procc^ irtâOemwc^/Oa^ Ou »ow vidditatem Ãcrau^ ^l'^cfl alfo : Rec.Oao @alo VrtO |liü»r6in,x4.hoEas.0urf^ Oeu Athanar^raduin : ^urtia^ fo vWfrOtctrt grurt-CelOo/Od^ t|ïviriditas SaIis. â¢
Vitrioloalfo/au^Aluminealfo/
2tu^ Ocn uttOcntaffo/^ Ocr gemein.
Aliud Fragmentuni.
Lelt;tor, tote anACjci^t iff/(QU'OU irtiffcrticot â¢^^îuvcrffu^tt OuQ ient^/OaQ icij ^te iit Ocu ^.Q)ûd}lt;rtt ^«ttgcjcigt^ah â2lQj,t)cmaber vrtrtOOuwiffcff/fovcr# 4ïanOf 6 vort^iitt irt Ouq attOcr/alfo/O«^ Ou tvtffcff/OflQ/fo Oai;;« â¢trtrt ff c^t/wic nbsp;nbsp;nbsp;ce tveiff/vrtO Ocr (f'ypcncrt^ grûitOt Itc^ crfar^ti
.fcpcff/OiWirt tcfj fcfjrctb.fur^irtOcrt f.'^uc^crtt/ortObegrctlf Oua fertig Oarirtrt/Oa^ Ok gaimcrt Volumina Auiccnnæ, Galerix .tJOîrtic^tQ firtO.
2i?fo (iff/Oap Ou rttic^ i» Ocr .^QirtpCçiort vcrfflt;t«Ocff/wtc ic^ fie Oir fürteg/OuQ Rclolleum vuO Che-rionium yOctniiacb Oaff ^OuwiftcffOic Qrxpcricrtrt OcrOingeuirtOie @r«0 jufcçcti/xirtnO mcliOcnpUnctcrt/vnOallfri^j^tgertfc^afft^'iôrtOvcrwHrtOcv Oiefj
dcGradib.amp;Coinpöfitionibus. 399
tfb fc^mbvon 4.C'IcnKntâ¬n/bann dfomiiÃbic SÃÃtbKiR an^cfan^en wlt;rlgt;f«/wo bic P|t(ofop(5r9 enïgt;lt;h â
fic/ m 4. ^(fmfnhn/ni4. Gtïadus, v«nlgt;
Du aber |«nnn aHer 6;xpeneB$ »oH ttâcrbefî/baô nù^tî »rfaebcïVba^ Dû PÃHofop^î^ »nnb bïeanbern^öÃebKMiba^ w«^geûbetwerïgt;cn/»nbî)ôcp|i(ofopÃcpde Generatione,dc Natura, »nöTranfmutatiane erfa^rnflt;in/alfo wp(/bae Ãu â niebt barinn ^ebregen babefl.
â2)nb bbtcblt;«cbDoäoribus wfbtgeftd?rââ ä^bencfen/lM« Ibtmiraucb mcbt gefaÃeh/wrnb öae jbr ^Itnbcn m cwre« â^errfen vnnb ^anbluttge« fetnb/obn aHewtrbtgfeitewcre ^tanbte : bett '57ammen/aber ntcbtbae âïöereb: Ã;n?lt;r feiHerâ ber ein 2tr$t foU generntt werben/ aflern ÃJîakr/bdrujnb ^Ton«-Wafeter Auicennæ »nb Galeni, bie fonflntcbfô fdnnen/bann waefie pfetflFen/bae iTanben ,bgt;â/bnbtt)iflâen weber effen = iwcb â¬5adffen barmn.â
Aliud Fragpientam.'
'I
âDe ^r^eparatiant y^Jinim^lratiohe â ^mecttorum.
Iberteer tn bab ^.^tben/bà ârmnbrt/^efer/iM ben ' w Giadibus vnbCompofitionibus noÃt femb^nwilfen/
Modus'Admirrtftrandi VMbâPræparandi,amp;c.@oh ' Ieh,â^ranfen(^(ic^ in modo Præparândi w't'ffert/bde anfengs» (jt^alleÃrafft au^ben ^wpern gejegen foU werben/vnnbin corpore ntf^te 3(bmiin|lrtrt?^iewo( noc^ bip^er btfer bïanc^ nrtappwbrtrtrtlwoîben/bdrumb auc^nbcbme^tô au^errt^c »(Iwoiben/eefepbann/bde bte Ãrafftben Corpus fu werte bertreffen ^ab.
^un weiteer von forezent benproee^ jitverfleÃen/foïïen/Ãr wiffen/boö 4. 'Proee^ fein ju Præpanïen/bao ifl/nae^ ben vier â Ãâiemenien: bnb Præparatio »|f nieste ald^^eparatio Puri ab â â Impuro,
^roceffi^ LiqHorUm. '-
5(wff bd^ erff lt;f1eweni'i|î fein-'Præparat^bn nlfo / ba^ brt *â
400 nbsp;nbsp;. Er'A.gmenta adLibros
Ãrcufter in ein fuccum geBrac^e werden / vnî» tgt;û Fçces «gt;o:|fcn.i046 befcljic^t burc^ liefen pro«^ in tgt;er jtdninen / fo jjcrpcôen fie fic^ in einen Liquorcmjômfdbigen Lîquorem ge«« nommen/ Das Ou i^namp;eMien fanfl/ oOer ^Alfamirfî i^n/ ^ae er nic^tfc^immel/wié Oie ©pag^rie innÃaif, 2Hfe auc^ Oen Radicibus, wie Oen^reuteern.
^rocejjuó oleorum. jg^^3(e«0er»onôa^men feinO/Oie Prarparieraifo. Ã^^anfengiiefj woi^erfnitfcfjen/ Oarnae^ ai^ OunnOipiU '*-^^^^(iert peralembicum inOergepaU/Oae nickte brenp (et : nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;gefc^ic^t in Oen we^/ Ourc^ ein offnen^rennfoibenz
«ifo Oaà gïüenOt ÃinattflT gange / »nO nidjt verOempfft, 2((|b auc^ Oae »nnO wa$ Oo ^eipe ^att»
â Alkali.
^rgfeic^en auc^ merefent auff Oag Alkali, Oie au^4(* 'î^^ien puffen werOen/»en Oer Qrfc^en fo Oo geblieben/Oa» ^^^Ou Oiefelbigen QrxtruÃirep mit feinem eignen Liquore. SXînnOmerd'/ Oae Oie'^Kaffernic^t foUen gebrauchtwerOen/ «Hein Oie Liquores, nach Oem proee^/ wie oben pe^et : Sann fie werben atfo fubti(/»nö gutt/Oao fiebeÃaiten werben Oj gan# ^e3lt;ï^r aup/alo (ang a(o pjr kaffer. JSDarumb ber brauch Oer ÃBaffanit^t foH besaiten werOen/fonbernbie gange Ãrapt. S?}nO ip Oo 5u meref en/Oae alle Ãrapt ^eraup f ommt oom ^oï puo / onnO bleibt wie pe an ibr felber ip / onb Oep Alkali ©alg Ãrapt fommt auch h«rpïr/bie fonp für nichten ip/ onnb nicht gefpört wirbt.
j nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;3â^anbern®rabtbenTercniabin ^u præparïcren / ipaP
fo / wie er an ihm felber ip : ^Dann fein herfommen ip oo:htn präpariert onnO ©epariert/ bao er weither nichto Oarp/auch Oer Ylech, auch Noftoch,
III. j.^aoaberoonSÃetallcip/baPelbfolI in biefemwegefür^ genommen werben/ baobie OJÃetallen3îefoluiertwerben inei^ nen Liquorcm burfhbie©alifchen/onbbao fieinihrenCor« poribus bleiben. 5)ann ihr Corpus ipMereuHus, önbipjhr bepcÃraflTt/ barumbniiff foil gcfucht werben ber Modus Quint« Eflcnti^ aupcrthalb bem ^o:puo/fonbern b^ Cot pus ipeo.
de Gradib.'amp;Compofitionibus. 40t burc^ vrrîditarem falls fefuiirejî/ iJarnac^ Ktwnrcfî juin «cunamp;tcn mal/ fo b(«be ter Liquor bp/ t'cif mmiifcr mcÃt ju'à nem SOfîcun^n wirbf.' 5)arnacb in oilt; Oîcrept ^cnommcn^ tvic bà rnodiis tnti^cU.
^te â¬5emtncn bergkic^ê/ foUen mit jren ©ubjîan^c in einen Liqupreui gefoIuiertmerbenmiebieSDîetatlen/aberinbenmegZ burefj Sulphur ^a(einirt/barnacb @o(uirf/ô«rnacb â(irt/vnb Dvefoiniren wiber/fp iang bî^ ber ©eiïten in i^'ine fom., 2(uf^ bie Coratlen »nb tvap berfeibigen .^ongelnten ôrt§ ipa
MODVS ADMINISTRANDI.
-Adminiftratio-nes Medici-* naium in
â InFebribtu
. Anteparoxyfmunj. â 11; j. /» Gntta
Sine intermiffionc.
In iFler iita Ad tres dies. * à In Hydropà Ter in die»
Z» ContraHnra ⢠Ter in die.
/zz Vlceribus Bis in die.
In Vulneribut
Bis amp;nbsp;ter,fecûdùm vulnus:
In fine femel. , InPurgatiu» Dcnoóle.
InMenHruù luxta tempus fuum«
In Celica
Semei aut bis in doloribus.
In Vertigines.
Sine intermiflione.^ x In Pelles
Semei intrà amp; extra.
- In Agofiematihw .Cottidie biniâ¬S»
«7)
* ad tres dies femel in die.
Sihis admiî«
.niftrationi^
uatur,dcrc linquatur«,,
4O; nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Fu A G M E N T A ad LlbfOS
. rnuic :! â '.HH Sequcntiâ'h^-
B AS I LIV Squot;â A MfR B^A^C^iy S*'âBX
fllcsécxT HÃO PH RA ST O ftudioSC '
. exceperac.
. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DeSittcQi . nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;T
2gQ(8wn einem Mn^geprfKctwirbf oDer 3emtrfe/tgt;4e f«nâ â^©«Bmen oîgt;er QBnr^/DaeiR ein ©aflTti nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'
Ltquon
^äemiefamj^f fefm ^oïpue in ewlîquidiim ge^f/faffet^â bigifï Liquor:vt liquor Taj^i.SÿageÃ^et ÃJ Corpus mit famptî lgt;em@a0fn eirUiquidurn. 2llfo nue^Hn Geromis à Goî« ralliSj ^e^et îgt;ic nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;alpgt;.'
' Oleum,
$ bnrclj ^ewr .wirîgt;t v«nîgt;, trennt / oter maae^ne Jemri wirttvnî) brennt;
2(ne6î)4$©'nflFtan|Ãm§att/»nb ^iÃiHiert wirbt cÃn îxw? îSranbti
^asfetm bfn^nfeictficbG'âit tecb nte^jf i^/hae i(l aquo^ -rumgt;qUba«'erpe-öe(ioberbâererÃe(!5ang von Liquoribus.
fdumieltta^,
QüaelîJ» nif^t trotFhetanberfî/benn bae mit feinem garverfctwrnöï/bao:i|ï Humidum.^
Humor.
3|l bad/ bap ba ein iebenbïg bin^ autfentÃatt/bao (è nie^b anpbrectti
5ïimb L i g n i G v a i a g i
ad plaeitum (j.tbâ.vel ij ) fdjneçefâée fkinzvnnb fege fie in einâ jtolben/feç in; bas S'eivrwte anber bing/bao manburc^ben Alembicum ^ipiÃtrt.
îJetvr vnbter/fo gibt co ein -Cefi/baffefbig -Celt fetutt in (in? unborn Ãoiben/9berv(^(ap ober^annten/fçç eo in balneum gt;
â '' â nbsp;nbsp;nbsp;Mariae,.,
de Gradib. amp;: Compôfitionibus.
Maria?, be« ^kmbtcf nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;aberntc^fvonniJftfenbaij
ber 3(embf'(f fo vep iii^emac^rt werbe iri Balneo Maria?,afp fo man anber btng vnnb weg ^t'PtHiert) Jewrwnbeer/ba^ bws QBaOer^efftig fenb/vnbfuü (amp; inter meÃran/batl ee feubet ein. ©ogtbt Aquoiitaicm^vnnöbUibetDviö^^eli in ber Ãann ©ber^fa^.
/Alkali. Carbones autem rcuerbereotur,amp;;fietcalx.i
Tune is calcioneriir in oUa,deinde diftilletur per filtrum, id eft flu^ einem r^efenleirt in b|anber burc^ ein 5i(i?en genüge«
â¢Cunóta ad hunc modum ligna deftillcntur.
Oleum lunipertnum^
âMacéra grana conrafa, deinde digère vt (cis in Terra,ac 'diftilla. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tr '
Aliter. Thgophrasti.
Exprime fiuc deftilla in Balneo Mariac.In hoc fiue expreC« 'fofiucdtftillato, maccrain fimo eqiiino(me!iùs in terra) Vitro bcneclaäfopermcafeni,alia.Iüniperi grana, deinde ïîento igné dcftilla, amp;nbsp;habebis oleum prjeftantiflimum ad sen dl ta, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'i
â I,'Conferuat vitam* nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â ''' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.i; 'i J
2. Infuffocationematricis.
3, In debilitate vir4um,cum quis no poteft çibum caperc.
,4 In deftitutionc Elcmcnci præftantiÃimum eft, '
Oleum Terpenünce.
»Iraponeânveficam aliquot libras, aÃtmdc aquam amp;dc-ftilla.Prodcft in Punduris ncruorü,dolorib. Schiaticis,amp;c.
Picem, que remanet, deftillain Retortasamp; habebis Olc6 flauum,vtilcâin vlceribus.
. -Süverb non velisdeftillace,picem,n»ifce eam cumfucco XiquiritiaeinTrageam ad calculum. . nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'
Item pdtcris cam dace tn vino püluerifatam, fine fuoco, ad'idem._ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;=. : - tl ' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â
Ad idem da p^upcribus aquam , qux cum primo oleo deftillat. '
Sal refolutum,wen einer etW'ïb iffèt/vnb meinte? fe^
U. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;((7) ÿ
404 nbsp;nbsp;J H'Rj A G M E N T A ad Libros.
. Rcc.Alkaliguaiaci 5âij
Liquoris Myrrhx 34 Mami«
Mifce,jdofis à gr.7gt;adn.. ,
- - ⢠Ad LibrumdcGradibus.
COgnitio Cqmplexionis eft dupkxifcil, per colörcm^ performam*
It Per colórem,eftdemonftratio calidi vel frigidt.
Per Formam, funt dcmonftrationesficci rcfolutijVelS bumidieoagulan..
C^liclitatemtollùnti.
Opiataj Anodynaj Styptica,,
* nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;. â . Vein,
⢠Rofa, inPapauercrubeo, vtinLoKoj
Vt in PI an tagine, Acetofa, Ribes,,amp;inBerberii..
lt; ' Fri^tditatem toUunt,
Pontica, Amara, Cicatrifantia,
Corrofiua, Abftcrfiua, Laxatiua.. »
Vtin â¢â¢
Cardamomo, Gubebis, Pipcre,, Melocs, Botinj Hcrmodaâylis,, Thurbithÿ Arfcnico, Rcalgare,-.
Sublimatis, amp;nbsp;fimilibus.!
^.âP TIC A 006fd^/Piper. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fîtnfzVrtîca»--.
MvciLAGiNosyM i|ll)quorîgt;{r önvt^afrciî^ * ià in bendingen bû man fiebet nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;rr, iq
Visco4VManil^mfeftÃ/vtirtaHettSDJiÃdn.' i/.
Crass V m ià nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;»«lt;»««|tt
jwifdjcn amp;lt;n -^dnî»cn^,r. ! O^lsj â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;c irnia nnn; i
L V B RI c;V ff^IftpÃiig/nifefeiÃ/vt Etidioia, ti^ca.
L1 Q,v o s V M, id eft,, in aqua crefeit, vt Nenuphar cum i floribus,.:; nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;-p «UU, .Unf-TQ i;b n.?
Pin G VE , ^rià proprie ^kifc^ WiCIWrtnà f(Ãl)tZf0Sibtf gt;nbsp;5lt;iÃc/lgt;if 5(iÃc lgt;ie a»Ãigt;cm nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;f vinpt.
t- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;A^BafiliOi
de Gndib.ôcGompofitionibus. 405
A Bafilio Amcrbachio. , nbsp;nbsp;«,
Fiïrutes ^alfami ex Galbano.
MEmbra anodina ex vulneribus : hoc vnda/anantur. Morbus câducus : Sj çx vulneribus fît, vngantur in nucha. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;-,
Item confumptio mcmb'rôrüm î tune ctiam vngantur ad tresleptimanas. â
Ad oculorû maculas,fofiemrt OBeijTcit fîéif e»
In contradura, fine ex colica fîue ex tartaro.
Item ad principium fuffocationls Matricis fi circa vmbb licum vngantur, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â¢â¢ i '
Item ad memoriam,in hycme in occipiteTemel in menf fé inunge : ctiam facit oleum Laterinum,fî non in æftû vn^ gacur, â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;------
Otei Laterini 'virtutes»
Kà cui'uitatem ligamentorum, ©cdöer/fo Cô ijî. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;»
Itemadalbuginèmoeà lorum.- « Item ad occllorum maculas.
Item ad Seotomiam. '
gîtera contra vermes dentiumi â ;;;?â :/{â â
â Icemadmemorià m, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.7 â¢
Item advulneraamp;vlccra, cùmimpendioaffligùntur.-
â''Irem contra vermes fîrailitçry,.'j.',,.') 'â¢â nu'J .Gontra'cà dfièïiméx.ma'trtccâètesblbèré,âL ,x., .
L [ QhtTerpentinieyelde'Sôû^^^
Mitigatdôlôrcijâbôréspodagræ^chiragtaf/'-â;
Item colicanà édratjfi vngatur circa vmbilicum.' ItemSchiaticis, phthificisq; prodeft.
Item Incarnatiuum eft maximuni j proindc vulneribus '
rltemidÃtnf/ i'.. â . il nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;- *
'gt;â^^âGtiaiacnmv quot;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â
Ad pullulas impendio confère»
â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Ul') üt
4^6 Fragmenta de Re .KfäÃieis^
Maximum eft mcarnäriuum\amp; vfu« eft cius in compo!* fitis.
Spica.
Lepratn eoncftiat 5c Catharrum, alios que flum. â
. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;I^irtntei Cr.oci Martù^;,,. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'
' â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;' !' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â l'- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;!1 'â
Reftringitranguinem vulnerumamp;vicerura«'' Vlccramundificataconfolidat, i ..o
Vlcera DüDo ntc^f wdÃert nerÃctttUn/ id eft,cum cute ge* aerari vel fuperduci;cute, fec ,l^rt Orftber / fo nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Oie ^autt.
Item in dyfenteria, fluxu ventris: Meaftruumq; fuper-fluum Gonftringit, Dofis5..}lt;yel 5»*)⢠iij« vel iiiji) jie
PROLOGVSIN
1» .. â
L IB
DE H E E B I
J 3lt;wctïn)iraUau^l)tr5?atuvlt;iiffprinötn/ vitrtD wnô I mit allem Dem tnûfîfa vergldtl^cn / taerà itvnô au| ) öer'57a(urg(6et:âïBerOeH tvfr geurfac^tznicljtallciiï
»nfer ^«fur vnnb 3lrfft iuwiffen/afijalkin öte.Phyficit^uRö/ fonöcrn autfj wae btclt;lt;lcmcntcrt ]5roöu4fKn / à tamp; ein Na-
turalis, ÃleifbDic quot;Pîl^ifefopÃep Dtire^gnmDenfoBen : Bornit wir lgt;a^/foDtr^immel3ibt/wi(ren/aue^waôDerAër,erjei^t/ »nnb öobep Die MincraliaDcà 'ïöafixróz «ue^ öie ^rfte^Der 6?rtgt;eii. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lt;nbsp;f!i;
,9ierauflrwiramp;tie^geurfae^t/4. libeHenvortProeréatisiu^ fc^reibeivirtS^lhcilimg £)ervivr^1emcnten/nicl}taneirt:aà ein Phy ficus, fortötrn ait Dem o:t^ au^ Oer 57a.f ur z »nnh »berDie ?îatur Der PhilcfopÃep : 3h folcljeit wae bep mirhuffbi^m^tll Die (fyperienÃ^geben batt/ pubefiimmert aà aitbere/ fo vo: mir/ *nnD nebe» mir fcbreiben/iamp;naefehPiftcnbttfimjtten werb/tt.
H'E R B a R I A'. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;407
'ÃÃietvd baö ift/ öa« vte( wn ten lgt;tn3cn geff^ricbf« tvoï* öcn / raif grefler mii^c w nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;bchalten : bollen wir ein jeb#
Hf^eô von Rebus Naturae fo vtel ee werbt iÃ/ geütrn Inljen. Q®iewoi ane^ bao vnbernnfefjt tÃ/bae Dioslt;?oride$ feFjrctbt/ nittvie((îïoquert$/ vnnb wenigen Vinutibus : Sörf^eiiaber lt;in baÃelbtg feikr / wie bao nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ber ^îotur fo gor ob
feint fe^reiben ein febewen Ãott. P11 n 1 v s, bem ià foiebd febwerongeiegen/ iÃniebt weniger ber ^Tugenbi jtt gongen/ vnnb boc^ioçbeboiten : ^oemoebt ber-^ouflTbieib« ieÃtU vnnb ber^ofurfeinâïöiOenb^ben / obn ein âiSrtbeii loben» ^Doioiià bonnfomnieniÃ/biefoifcbbcitber^veeepten/vttb ber â¬9?iÃbrotteb ber 3lrbten. Serapio vnnb onber / bie nicht obn Q^xperienb gefebrieben hoben/ hoben ober iebocb ber pro*^ l^rietefen vergeÃen/vnbberXngenbt^nviei^ugeiegf/vnbvber biie@cbnur gebebt/mehr bonn bie'Jâîotnr trogen wog.
M A c E R , ben icb fenn on ibâ» ff^ber trewfieb fteb benk; ©riinbt noi^/geÃiÃen : ^ber bureb bic'vöerÃmocber jcrbros eben/ booolfo wenig von berXngcnbtbegri|fen wirbt/ nicbv wberin Oîepinen. ^wbein/ boÃinbieRegiones,bie ber^triji» nep niebt gewoltig feinbt / wirbtbinwnnb ber verfemt / eint ge^» noininen beinonbern jngeiegt. 3tnbcre.von Rebus Naturæ, fo verbolgen geboiten werben/oà für toebó^/für grojfebnig/-fo mir bonben fommen feinbt / ficb fein 2(rçt borinn vererb^ Ãenfoü/oberboê©efcbrep berjcnigenonfeb'en/ fefoicboolo-ein Dioà jnvcrfoujfen vmbtrogen:@ie hoben fonà fein $£Rorcfti in ihn^ü-^^^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fenflTcn vnnb verfeitffen^
^ber wie wir tJoÃ'eibig oHo ernteffen /.wirbt btrttofb folgen/ in woo QX^eg vnbForma ein /eblicb ^routt/©fein/ie. ^uerfen^-wen f^ noch 2lrth berîQotiir, 5)oroiiffwironeb lt;nnieblicben-Rin (^rperien^. wollen ohngefebmeebt hoben : iÃonnwirfôiu* nen wol wiÃen / boo mehrfeinbt / vnnb wir niebtoUein : 2lli« â lein vno befebwertt/boo biezfo ber ^Irçnep/ber O^otur/berX?;#-perlen^ / vnnb Ãnnà / gor fein 'lÃiÃcn hoben / boo ©efebrep gt;nbsp;befi^en/ vnnbben ^-boebbeholten foicber groÃen ^xperienç/ ' »hn ollen vcrÃonbt / «v erfuft ren bie Ãronef en bnreb ih*â forgea ben/fom fepenbt fie bie/fo folebo febmecfcn/vnbfenenbt bic/bù-; ÃW. woebfen..
40S Fragmenta deRE
für lgt;av becî^p in fcfr^rofun^ nafîirhâ^er iNnÃcn/öa6erjl(tc^crflt;nnnt wcrO/ waeOaefcpOaruonman i fcbrcibt '57Kfjt bae tcb welt fagen/ fie Fennf en öer ^oim niclje: JDie^oimgibt öae Giffen lgt;er XugcnDennicfjt/ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tc^
l»a^ nirtjf aifo mein : jj mein icfj / lgt;a$ f ennen / î^ae Oie tfl.iDann)^rwiflren/öa$@o(lgt;t^^ofï)tifï/aber noc^ trip fenbfihrdiifâbemnic^t/traö feinîîugenbtfep. 5)ontmbmir «nic^t fo ^aefe iRcucIj ber *5311^0:1« vntriffenbiit Seiffen/aber ber Materia,berXugenïgt;e/@ubflartüvnî^^o!))Ã6-'
-Ob fic^ titelt gebürte/Iheophrafto artfchgü'c^ foic(jeCorlt;i ipora^ubefc^reiben / elfteba$ er inbieÃrafft natüriic^erbing anÃetig eintretten : âî^iînb ob fc^on ber Hcrbarius,ee wer Diogt;-fcorides, Serapio, Plinius,amp;c. ( beren 5?amwen ic^ »erbnip gt;Ãa(ben nic^ffe^) /bren befonbernStylum gebraneben/vnnb Theophraftus ben feinen/be^ will er ein -iob baben/rnnb bo2-
ben erflen Praest vnnb Pomp/mit bem Xrinmpb
(en natnrficben 0(ribenfen/^tt befebreiben bj Corpus einogb^ (iefjen binlt;je/vn wirb Ãie ein ^nbm fein rnb ein ^bwber bte fo â¢befcf2riebenblt;tben bieTranfmutationes bernatûrlirbêhingen.
lajl micb frembb fein int â¬anb/vü (2:tn o§n ein S2!?aiter(anb : âJönnb (affen mein Stylum noch frembber fein/ bao auefj nicb« »nbittifb t -éonbeucboabernifbtbefrembben/bao iebanberfî bann ewer QSraueb (nn^alt / Xraetier / bieweiC mir erlaubt iff/ ber ^7atur ibren @ang ju befcbreiben:Ã;twa6 me^r auf; ib*quot; befo^Urt/bann euc^/fo ici? boeb aucb wartt auff bao/ wao eueft »om -liecht ber '57atur befcljert fep/gern erfaÃîen wo(f.
3cb ^^ttb/ bao billicb fep ^uwiffen t ba^/ fo einer für fic^ «imbt^ufebreiben/votattenbingenbaffdbig wol erf (eer. ^1$. idj fe^ vom Anthos, fo(l te^ befeljretben jein Jotm vit .^erfom» inen/fo mu^ e$ au^ feim ©tarnen genotnen werben. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ac^t,
icb aber fur bie Ã;r jl ieetton ti pbtiofop^ep für bie ^ungê. ©o
aber jein ©efcijmacf/ fdn färben / fein2(be(tc^e Xugenbt bepfjreiben foU/wao nult;?t mieb h^rju ber Q5aum/ber ©tamnt/ i iiit (lâfï/fein .^erfommen/ ober 2lbfa((en Æ SÃïie^ nü^t fein Ma-,â tcriabieborinnifï/ biebofe^meeft/baoifî/ fein Mcrcurius, wer ber feç/ wer ber fep ber bo a(fo geferbt fep/wer ber fep/ bâ a(fo grop^Tugenbtgibt bem .^aupt/ bemperpen : nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;bifem
mag ie^ Xriumpbtren/tn bem fo t e^ vom Anthos fc^retL
©oUt
Herbaria. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;409
©oïït nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Hifîgt; c 6cf«mb0cn/onnîgt; cttwae nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;bo:(ib cnDti«
fdjcrt/ in potcbcin rohen fc^retbcrt Der ©mbentctt/ OicöoVirs« tûtes anjctgcrt fo gar vngcfocijf. UgtOocb fdnSÃJaurer fctntot(irt/crwci|lamer^üiwKcrtÃ/ »nnö waöer^Ãniöer*' trawet) mag. 2(berfe^rnben/ fotbutöer CheyrifcfjuKd'en/ Oer Aza {îmcfen/Gentianatfîbùter/Zuccarum fn|i: Ã$otfbamp; ivi|TenI)te/fometgt;er'35ucb|îabennef^-£erenerfemKivfpnt Où* fee phpfifefjfem/ünnö geme^öe^ â¬otgt;evtm00e^Pretà ?2tb foi^eeaiicbfofiefc^retben/ Rcubarbarum purgtert/ erfoz^ oêrc inebr not^ ^utvtlfen / tvae Oae fep / Oae Do purgtert; ^7icfjt nut Oer'Jlntwoïf/Reubarbarum purgurf/Coloquint, amp;c. (onOernmtf Oer^Inttvoit / waà Corpus Oae fep / OaeOo 9gt;urgiert: quot;^nOOer^amm: ^ÃanrtOte'57ammen-Ãabenmc^C VirtutcSjOae Corpus ftatt fie.
^Dfemetf nu^n Oae Corpus OermaÃen foît beff^rieben 'Oen/ate öaemmÃe/fo einem PhilofophojuÃe^t: @otà Oaö Oer ©runOtOon'rtrt/^ubeffljreibe» Oie Species uni? simplicia, Oo:auà Oae 'CompoÃtum mirOt/auà metebem Ote@«Ãegebt/ Oer @ef;pmaeF / Ote Ãrafft / iS^ugenOt : âïöae Oo Ibeple bte QBimOen/wae Ote 4def? er/ mae Ote Febres, »nnO anOer/ fofb^ nenöanngebentÃ. ^nnO ob eticb HerbariisOae fetpam be^^ OuncFtt/fo ma eben ee euefj gemciu/Oae eiieb Ote @e(pame niebc cm abbet^âe tvtrot eitcb anÃeben/onnO etn lt;£ob fetn/Oae 511 miifen/Oae euelj ettgt;ern !^?ammen befeljirm.
©eebt etn ?7effel n an 1 Ote t^ut j^rem lammen genitg/3îo?gt; fen Ocrgfetcbenibvemîîammen genug: Sdfoaiicb-fonen j^r ew^ rem Stammen aueb^enttg thun/a(fo Oaà Oae inn eitcb fep/Oae Oer 'gt;7atrtm begreijft. Ãann es tft nie ettmae geboten morOen/ Oaefetm '^lammen wieOerÃünOe: Câe fep ein Cquot;fe(/ ein 2(|f/ ,(n: Xbaf »nnO ^Ãefen ià Oarbep. @b(( Oann einer nufvu einen ïîammen auà vieter '^ernunfft vberfommen vnnO empfan# gen^aben/ »nnO /bmfoUOaegebreÃen/Oae 0o:;u Oient : 0o iÃeimebenZTOanncrbicÃOer^ieiebcCiinp/ vnOmÃÃe bettlen gebn.Qpill eueb Oontit ermähnt ftaben/obn geittig ^rtbeit vnO groà (frfabtu^eit niebt^ubanöten/ fonOernateOie/foOohe^ ben aüee Oae/fo Oer ^arbeit begierig iÃ/ vnnO nicht verfefjer!« penooer præfitpponieren Oae/fojhrmangfen.tootcbe will icb eim jeOtteben iefer 511 eigemSörtbdt fepe«'
ff?)
410 Fr. A G M E N T A de? K E
font (ttffj durfjnüfjt befc^wercn (a|{cn/ Ãaeic^twerr Vocabula,Diótiones, »nnÃTerminos ,vnnlgt; Nomina ntcfjt ^rauf^: ©«nnvrfaf^en/ctUï'fj fnnîgt;2trabjff^/l)cren@praac^ wir ntc^t befaÃt ifl : ^tief? bie fo fofc^er vtneiebt2}erpanbt n-Ãabcn »ermeinen/ee fep un reiben ober SOîauf/vn^feieb einerbem anberntà : 5)arau^ic^aefjt/ btefelbigen fnrinter# prêtes {tt feiert fein /bergfeie^en^u ring in ber Ãunà fur pon#^ üeeten^u Ãaiten / (alfenbt wiroaffo (ît(l floÃni
ÃOieife'inôt Q?ba(beifc^/@racfifcb /-Ãlebraife^/îe. bonnn wir gleicbaiowot ein fole^ô gebenden / wievo:ma|i(6 »on ^abifeben. ^Ão:;n einmebrere/bieweif wir feÃenbt/bao be^ »no ^DeutfcbenbieRegiones, â¬5tabf/îe. nominaler Dingen »er^ wanbfen/ ober ein îOîenfcb gegen bentanbern wanbletfoidj Diäiones : CÃîôcfjt »ineifbt/wieim.©eutffben/benanbern 3nKrpretenancblt;âlfbfein/ bcniitwir/ nocb^nbere/ fofefcö niebtreebtlicbwilfen juerfennen/ wao ein jeblicber geweint, batt : S^oiiu gebürte einetz berin bepwefen jolcberhingen ge^ ^inwere.
2(ufb wie iw -iatein »telt^anitnen feinbf / genowmenai^ . tier .Krafft her hingen/ ab Confolid3,»on ber i^onfohbierung; wegen. J^ierinn werefen/ bao noch aufiF bie ©tunbt fein Ins» terpres noch Herbarius noch anber bet ©eribenf en/wilfen ,blt; lt;iner»owanberrt/ wetebeberanber für feinConfolidam glt;zlt; Ãtaiten b^b. 2)o:au^ bann foigt/ fo wir foUton fiir ono nebnie» -Gonfolidam,ab.Maccrfcvt/baowirwujbn liegen »on Cons« folida, bann herâ^ÃamrawirDtin jbr niebtbewerbt : 3(ber in-Diofeoride ifl.ein 3â¬ebt befebeben / hie bâ.Gonfolida.gfeicb i(l/ ' über bie »ngfeicb.. Ifo feinbt aueb^oiei anbere Ãreutter ' winb bingber^atur/hteberniajfenin^rwng |iebnbt/»nnh â fein2(rbtho bep/b^en obngitff ?9rfbfit fenbenfoli;
2(uebifî einanbero/bao bourfaebt^aie bie(^riecben/bie2(#' raben/onnbhie î)eutffben/w»5gtnnicbt in Ãfinen Vircutife. bclt;lt; {piffen werben/ baoifi/beffeibigen (örabtoju fein/ Dofis »nb Feriodus. ^nnb fo adebingherArabum waarwer/»nnb her ⢠©rieebenvnnbbergieieben : 'bioebifîberi^eel^o./ her »nbter-febeibt 3U§a(tten/ ?£)oruwb eo einew jebficben 2ir0t für ein^ Xo.â§eitgeaebtetwirbt / bera(fomit gewaft biefelbigen iepren i wnbtteibj/o§n anbâ¬rgt;Ãer gas ibt »ob S^'rtbeii;
S^oiauflff
H E R B A R I A . nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;4M '
mtr ^eutfc^fanöt gibt/fcrc^ftdbc/wjH auc^^tcbcp Oett Græcis, Arabibus,amp;c. Rtc^u bcrt/ ftc Ibr ôtngfetbrr hOettwrt^rtktt. ^temolnù^t vixnû gertÃ/öa$ficm /^rcn ^cbrctbeft/ aUvonïxrRhcubarbara, amp;e.»n?)â¬môer(rt ^arafiuen/bcp »iWin VirtutibusbcpcbRbtï Ã:6t|l(ibcr lt;iR ^-axatiff/ £gt;ie îgt;o ausgenommen werben/ »nnb ^nOerötevberbteEflcntiapc^nbt: ââ3aôgeÃeaberlgt;ao bie^ur tan] wann eefc^on l^urgtert/ auflf ber ê^urletft ber ^anbefx bùfùîjmcbtvergletcbt *
Defwit Åttra»
ATgt; ME-dicoiQyhis.
Principium Matcriæ Primée.
Materia Trima ^uid»
'Scilicettresrunt primae, ex quibus omnes vrrtutes pragt; xreantur,
Species harum 'tfium primarum^
Qiiæ pucgantjMercurij funt,idcft,quælt;iiranr,quæ cons ifoUdant,amp;c. Etiùntfub forraaÃallami) Argenti viuijConrs îfolidae, Perficari«, Serpentinæ, amp;c. (^uaecolorant, Salia ';funt,qua:acctofa,ponnc4,piperina,amp;c.
Quae,amp;c.
Sequitur aliuâ FragmentUTYLi) de âKirtu^ tibw Eeruma.
412. Fr A G M E N T A. de Re
LIBER PRIMVS DE VIRTV'TIBVS, RER VM, Th..
de Materia Prima..
â Blee Me tjo nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;af-*
fvnifî / fîcht tn î)repcn/ î)a$,Gorpus, auc^ Btc A^'irtutes. Jj)anȔ WK baô. Corpus aufjbKffit.! gelBt/ulfo gcbfuiîdî amp;teVirtusîgt;ojau^. ^Ãolt;-tvtjl'füijî/ fKWeif Corpus vnî)Virtus au^Aieffnörepenöfbft/ lo jwem weg verjîartôen fett weröen : Ser èi'n/arttrejfm öasCorpus vnï feirt Ã-onn/vn fem fen : S.afRtbîg nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;iR nie^t öienÃüefj Oer 2lrfmc»gt;/fonï?ertt eùn :
PhUofopho, fconmtbtvtr ^te foldj6îâer:^bnofopbep befehlen. 2(ber antreffenb bie^^uaenbt/n'te ficfj vonâbteferfnbefebretben. gebnrfùb nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tvK btefelbiaen jembt/ ià weither unfer ^rgit#
«jene ^ufilb ven..
^tnfengüeb fo tviffen/bae in brepen ein jeblie^ bing Ãe^t/ int ; ^etvr/ini@4(ö/vnö in Mercurio.^ne Jeenr (eitbieS^rnnfmn# tation.vnnöbie,@nbei(itetberfe(biÃen : ^ntfôafçbiej'arben: 3m Mercurio bie2{riinep:SietvacbfenDÃra^e/b0eb?/ina(s! len Srepê/nie ein Elixir. Somm bieA)am(ighit lgt; binnen auà îgt;er ©pn^pren nn5e'»v(aber nicbtnfe in eiinjî(ement)gefncl)t foH werben : xBunn bure^ b^ ^â¢ewr.wirbtbie ö:x^(tsttion. ' @a(pwerbet!nUe J'arben/wan wo'nicptlt;oafeiniÃ/boià anc^ gt;nbsp;fein 5âarben : vönb wie düe bing in {färben Ãe^enb / aifo ijuclj «Ue bingiin^afp.:- Sergleiepen ^iidj fo ià fein bing oÃn'3(r^^ nep oberSTugenb /a(fo mag ee anep niepe o^n Mercurio fein.
SermaÃen aacp / waoöoiÃ/ ba$ià [nidjt] obneinGu-ftü m iberià Sal : .^einbingniepe/eo brenn/ in feint erÃ^nGo:^ puo/ober in ber Xranfnuitation/b^ ià i^ewr r2((fo anep ià fein bingnicpt/eofepettwanneini fewütz gegeneint anbernbofe ou ber guet/ ale bann,.ber Mercurius/nnpaie.: 2(uff folcpe ?u^ = wrefeR ià / bae.auà biejen brepenâber %unb.e-gept/
Herbaria. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;413
èöraufj (in /(î)(k^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;(^tgcnfc^cifft vnnt» Q33ef(rt
ï)(r buigen foH bcfcbnctxn tverDvn.
2tuff Oae niercFen/öa^ Sal allefarîxn gtbt/ficfeinb@rün/ ^btv/QBet^ oöer ©cfjtvarç : 2((ô bù ^afiir'Ãa« aii^ îxm Sale Lunæ,Cinobriô au^ îxm Sale Argent! viuit^m 5(nKfÃtfî(naiif; î)emSale Marris. 3t(fo aneà îxrCacedonius, î)(rIafpis,a(fo!|îfetn2(«ÃvrtôQ:t3(nfcba|ft:vnîgt; etni|(î)(tcÃen ©eiPccÃe îjî fein @a(^ geben/ï^em ee ftefj nach grben inufi : OetJ« gfetcÃen aller Guftus,tnit Dem fompt ©awr/tou^/ ter/:e.wte bann bte'57à tnr an bem o«à veroibnet i^.
31fo lin ^îetvr/bae t|î bie Oleitas, Pinguedojbie tn eini jtbliii c1i(n birtg tfï. ®ann tvae t p/bae bo nieÃt brenn ober verbrenn/ fo ee lp in feiner Q:ral(ation f vnb tvie ber 5'arben viel feinb/al^ foaiieÃvtclartà bep^ewreô/vnb boeà allee ©n^fn^r.iöann feiiibefonber5'ett)rgibtbie@onnen/einanberebaeElcmentQ, ein anbere bae Procreatum : vnb tvie bte l^arben verloien tver^ ben/alfo verleürbt vnb ver^eÃrt pdj auef) bae îeivr.
âÃÃie nun ein jeblielj bing foU ein Slr^iiep fein/vnb ip/fo ip ee aiieÃalfoniancÃerle9.-^anntvtqÃrfeÃen/alIeittin^reüttern bte bo grün feinb/foip boeÃ.biefelbtg ©riinp/fein Species bes anbern gleieÃ/alfo aucà mit ber @elp/3(ó«i/ie-iÃann in btfen btngenÃa«.ber.Fabricator peà erzeige barinn ni« eint wolge^ fallcn/folcÃe tviinberlicà bing ale ein@o«jubefcÃa|fen/bao allen CÃîenfcÃen vninûglieà tp/ben taiifentifeÃen tÃeil nwÃr 31^ gebeneFen/rtiôgfieÃ^ufein: briimb folgt aiicÃalfotnaneÃerlep ⢠^r^nep/bannfo viel Xiigenben/fo viel $einb Ãingegen.
(Videbantur. in Autoÿ^afho hîc quisdam deÃcere^.)
©telj gebftrbte viel tn foïcÃen 311 feÃîeibén/eÃe baobo angten^ genbic Virtutes in iÃrer befcÃreibung: 2lber bie pÃilofopÃep gt;nbsp;Archidoxis wirbt eiifb foleÃo leÃrnen tverben/bie iÃr initPeip vnb tvolbetracÃtemSôrtÃeilbitreljlefenfollen/aitp tveleÃer ber Philofophus vnb ber Mc'dicus geboten wirbt, ^ber Ãie naeà â tnnÃalt biefeo furncinnterto/jitbcfcÃreiben baê/wa^ es (cp/bar^ a « P Oie S^iigenb geÃt/tp ^-ino bae ©alp/bao anber bae lt;îetvr/ bà 6 britt ber Mercurius,tvie wire befcÃriebenÃaben.
iôao nôÃtigcp ip Ãie/ba$ tvir ben Mercurium ernennen : Qâr -îp.ber3(r§tÃr ip ber/ber bo «éaxirt/er ip ber bo Q?onfolibirt/ip,i ffyy ü/,
41H- Fragmenta de Ke
audj tgt;lt;r boCurtrf .2fbcr wk üfin fc^/fo wifTcn/w^Jô tm Mercu^ rio fc^/tvetc^ev lt;éartcr/tvc(cljvr ^nvanncr/ wefd^çr Anodmura fep/Kvdc^srDiaphorcticuni fep/öiirdjifcinÃTapitdau^.
illetn-öiiig Qtpp'tifdj^fotjlfà fer Mercurius :3à eeKeuifica?;
tiuumjo tflfö atgt;cr ïgt;lt;v Mercunus,aU i|rfef^t aiu
l^oiUnin Argento viuo :4if*r 4axtrf bùJ^cierncntayCr Purgirt Sanguinem,(r ^rnfftan Phyficam vul) Chirur^cam, nac^ önn »n.cr t{Ã/cr niacljt audj Paraly fin ,T umoresifotupefaftrt/ ïi4r^tt CoïroDtrt/amp;ar5«er/-C«»tt«uc^ f«n {'fliaïgt;fn/ erget^an ^att.
3lu^ïgt;a6fengt;tne»^/'ïâlt;»ö m atkn Virtiittbus.îJùvntrrfdjctbt Mercurij/eilxrfenHt werden : ^4«» waè Ãcn
vnö Sratnf j^ett/Pwre^ jljw crfïcamp;f tn feinen torenen lt;rÃcn.@o(c^ce iÃerfennen nól^ti^ : wann jw befc^rciben ^4tur/mup lt;r ber 2tnieigcr fein/ anc^ ber OSetve^Kr/ bar^u ber Ã^rfenner feJe^er binnen lt;?ö(n/bar»mb wir eneJj billie^ in bùfc» â^rnnb fit^ren,
DECLARAT IO STEC'IERVM.
â^n bic In C A R N A TI V A.
,^J/â¬k lrtcarnatiua gcÃenb auà bent Mercurio, blt;ren feint» i6.2l(6aii|f bie^einfcrnc^/vnb ià Mercurius lumbrisî ^^^cus : ^tuff ba6 Deuber/vnnb ià Mercurius mucillagus.: 3tuff bj Cartilago,»nb ià Mercurius vifcus :2tu|f bj^Icifcf)/ »nölà Mercurius confolidus. 2(uà biefen werben all feiere 5ö3unben »nb ^rücb ge^eilt.^arinn begibtÃc^ bÃt/bae Mer« xurius confolidusauc^ vifcus iÃ/autb Mucillagineus,Luin-bricus,etttt?annnit:2lle in Serpentina, boià 'Ãhn Mercurius in allen biefen bentehengeneribus be^einanber/in Hyperico-ne allein ber Mercurius confoUdaciuus in Centaurea ber Mercurius vifcus »nb confolidus- 2tlfo »btt bett anbertt wie «ngejeigt wirbt.
läutf bae nun fomerdett aue^/baà ber Mercurius auc^ fei» Gradus §aftjuÃeiIen/ie einer »berbenanbern/fcbnellervnnö be^ettber: cSbldjcr Gradus nittipt-ficlj auà bem A n a l ber ^^a# tur/alfobabba Purum ab Impuro bie'Jîaturgefcljciben ^tf/ bajsiÃ/bab contrarium »btt feiner proprietet genonttnen.^aris auf bie|)raeparatioacs fein fbllen in3(r^tett/ bab f» bieâ57atiMc
I
He r b a r I A. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;415
nùÃfpitnfîncrt batî/lJcr pitrtÃ(i(rt:3((6Scrpentina ià Ãae nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;vnamp;cr amp;iffnn Mercurio, bamac^ Hy
pericon :^wntà Hypericon a6.piin(tcn/lgt;j iÃ/Dunt (ang^ famcrin gktc^er Ãdhtng/Prtimb folgt-bie prÅparationolei Hyp ericonis,a(ôî)annvfrg(ctd?tcofK^ ber Serpentin a. 2((fo (JMC^ lîittbeni Mercurio lubrico, mit bcmvifco,amp;e. (in Ãbi« hebff Medicus WiÃen fod ben Gradö in ber ^afur^wbe^dten, Sönb ju biefem^aUen foH Concordantia jufannnen gebracht werben/in Phyficis corporibus, vnb ber bingen.'îBie nun a(fb boberMercuriuSâ fein Ipecies Ãatt/affo aiie^ in Corrofiuis, Rupruris,Vlccnbus,Puftulis,FiduliS)Cancro. 3((o berMer«â eurius Colcotharinusjuben Q^Ã^tomenifefjen 4ôe^ern/Mers! curiusVitriolatus aiie^ bergieic^en/Mercurius Aluminofus, Mercurius Real garis,Plumofus vnb bergfeiefjen. ^nre^ fo(c^ genera onb fpecies werben bie QSfatern ^urirt/afobtireb Mer curium Mercurialcin: ber Lupus-bureb Mercurium Kealgas« rinum,vnnb bergietfben »ontinbern. 2(uà foteber artb nntffert nun gezogen werben bteXugenben ber bingen/warju fie bienë! (teb feinb/vnnb jbr Gradus bergUteben :bar{ubievnterfebeibt wiÃent/baruon bit niebto !îratttrt wirbt/wao bie Q^oneoiban* t}(n antriÃt beçbër Corporum, nach artb ber ^(natomeçr
LÃXATIVAV
®S23bn wiÃen ba aueb/baÃaKeo bj bb ^nearnirt/inibm'v batt bie artb ber ia,ratiuen:wann wao bo-iaxiren foil/ ober ^arierf/bao mu^ bar^u aueb ^nearniren: ©arumb* bieboebÃenlncarnatiua aöeLaxatiua Ãnb. OSiewotuoimafs» »onlncarnatiuis feinOfèb bariton befebefien iÃ/ jeboeb fo feinö biefeibigenvonlncarnatiLiis aÃeingerebt. 2tberbie nunfowià fen/baoein iebficb bing/ bao bo 4avirt/ fein Ãatt wibermft ^on!lt; fohbirenma^. èann -éariren iÃgfeiebeinem @ebwerbt/baô ba oeriet^f/vnb iÃfo vil mebJ/baà eo fein verie^ung wiber brüt. 2(iiff bao wo nunein LaratiÃjiimSXobt gebt/aÃein bie vrfaeb iÃ/baà bieb7atur fein Confolid. nifijt annemmen wiÃ:3à gfeicb lÃunben/bie fein 2ir$nep batt/nocb wiÃ/ ober bie bo ntmtnen Ãebn wiÃ/auebaffo. 3lif0in l)yfenreria,amp;c*ià bie purgation von eigner blaturgegeben/ober von aapwenbù ^tn La;atiuen: '-^ber barumb foge^t eo »« ein Moibum,bab biâ¬;
.416 Fragmenta de Re ^onroftbtcrungnttOo tfï/Dcr 0(e?7ufurfic^ tvtöert jcöthdKti XrancF oOcr @pnfj tfï Laxatiuum ï)o/î)arjuauc^ Confolidatiuum barauff : 2lblt;r üobep audywo bie ^atur La;« xatiuum annùitpf/unb Confolidatiuum fo tn ,^in tfî/ruc^t/bo fompt ber/ô«ê Lienteria,DiarrhÅa^c.gf[nîïgt;t/vnïgt; wae 04» perVrinamauc^ geft»fotl.
e^tmnnfomcvdcn/wofek^eConfolidatiuantc^twmnbC i»bc»Laxatiuis,fomocljtc» bte Inteftina ntt blctbcn/ficwiir^ ben burc^effen burd) bie^euitet ber Salium. dergleichen audj WD in Vrinis confolidatiua ntt etngeboten tverenb/ ali Vcfica, Rcnesjamp;c.baraiiÃCoirobirt würben tbartintb btewetlbâMtr^ curius confolidatiuus tfî/fot|l eraitfh Laxatiuus : bentge^ fehetben von etnanbern/als in Serpentina,ba tfï Confolidario fetn2(inpt/vnb bae eereiniget barjit. In Laxatiuis, ber Colo^ qtltnten2lmptiit4axtren/barnadj fehaben (amp; thtit/wtber^ ^llfowte Serpentina hetit/vnb baö nicht ohttgtfnntödvnb purgiert :2llfo (tologittntpurgtrt/vnb bas nit ohn fein wiberuin hdlcn. âi23nb wie ein fdjaben befchedj aità ber Serpentina,fo fie nicht reiniget vnb fteiide: 2(Ifo gefchech auchber fchubenin Coloquintide, fo fie purgiert vnb nithd^* (ete.darumbaufffolch 2(rth vntib Obigenfcljufft ein icblicher tneref en foll/bantit bie ^efen behalt en werben, 'iÃann hierauf folgen bie 3«ung/bae viel quot;ïöunben werben biirch bie fliicf geartjnepet/bie bo reinigen/aber nit heileni bao feinb gleich als wannburch bae ^onfolibatiflF berScammonea ein ^Bitnbe» folt geheiltwerben/ ober burchConfolidam purgiert/ alo wer .co Harmel.
.^ierauff tjînuhtt nohf/^u wiÃen von ben bingen/waoge^s fchlecljto Mercurij pe feinb/vnb wao fpeeics,bainit auà bene» flaubt werb bao^apatiff/barinn viel 4^onfolibatiif iÃ. dann baoinCoIoquintide fo viel de virtutc confolidatiua fepafô in Loeuftis,bao ià nit : bruntb bie-ioeuÃen gefunber finb.ders« gleichcnin Scamraonea foviel-aloinDii^ridio : bait vrfach/ burd) bie Preparation Scammoneç wirb ber Diagridium ^ur ^onÃgt;libierung mehr gcfchirft. 2l(fo auch in ben anbern/fo folglich vnfoiglich purgire«. 2(uffbao befchreiben wir bie2trthMercurij,welcherlep pefep vom Mercurio: bann ba ià Mercurias vehemens,barnach citusjbarnach velox,(Cor-retto)
Herbaria.
retto)!f. âTöte er nun a Ifo fern tÃetfun^ Ãalf/barnac^ fc m»P fentt)tr|Ãnt«4t^4^etî/ürtamp; lgt;à rau|5 »rtÃlt;i(en/igt;ettfemlt;r Ma-teria vn 5 ^oipiia ber. Oann Do fetnD Die Preepararioncs'lH'Dnc 57aturÃ(ei:b tvietn DâjtunfVfoau]^ Mcrcuno le^enerle^ Purgt; giiifett Ãenucbf tverDen/äl|o Die- ??aär aue^ : Darauff ein Medicus Die art§ Der ^aiatiuenwiffcn foO/wie |ocb datiuumbep/^mfan'Dt^
C V.M A.ÃV A.
BSÃhrt fetnD'Die Curat'tua iaut^im Mercurio ï Dann ein ieDtlicDee iTuratiif inu^ein ernewerun'^ feinDerfelDi^en fiaDt oDer (JVüDt?/ Dao i0/eö miip wiDerumb fun^ ma* fDen/»nD mu^ Daffelbig reutuifriren/Dao Dannaöetn bcfc^tc^t DurebDen Mercirium. fo Hydropsau^getrteben foUtoenâ ben/fo inup Dao @(tD »nDDie-parte^,DiebanntnHydropifi ge# Droegen finD/gar newgebofenwerDcn tonnD Dietotil Dao nitbe# febiebt/fo ifl Hydrops nicbe'geÃeiIt.5ünD tfl gleieb «memîKoj^# eifn/wenneoierbriebt/fo tniifj eo in Der Qâlfcn'hew gemaebt werDen/fo i|I eo wiDcr ein Cfifen. 3l(fo wao von ^ïiDern im 4.eib jerbrocb«» tverDcn/in fbrem ^efen/Doeb nif in Der lt;5'O2my Dao mu^ adeo »viDeruinb neiv ^efcbmiDt tverDen. it)ârà uffinerü (fen'baà Der Mcri-unas ein Orffen tfl ader jerbroebnen (Tigen* fcbaiften^TÃepit/'ïR'aftir vnD ^rtb^atià tveleben Dann ÃraitdFs beiten entfpnngen : Ãarttmb adeo Dao fo aiià Der 5?dtur gebet/ »nDDer')7aturtviDrig ift/ DaotviDerbringt Der Mercurios/afo luucntutem inembri lxfi.2(uà Dem Daan folgt Der vnuerflanD Der Quinta» EiTentiXjDie co Dabtngemeffeababen/yo.Oo.ie, 3abr btnweg junemmen/alt Töeiber fung ju macbcn.âTöiewDl Den Supernaturalibus ettwao Dergleicben mogiicb if/aber Dao tfl Dem Mercurio verbolgen in feiner yïatur/'Daóifl/Der Quirt* tae EiTenttae,
2(uff Dao folgt rtun/Dicttgt;ci(Der Mcrcurtus Dao â¬uratiff ijfl «der tviDertvertigfeiten Microcofmi, Dao er ficb Dcrmaffcn in fpecies auÃtbcilt. ©arumbijl Mercurius Refolutus, Mer-curius Balfami, Mcrcuriüs MelÃfinus , Mercurius amp;c. ©olebojirtviffertifadeinvontvcgen Der 2(rtbDer Dingen/toD foleber Mercurius inn ligt/Daià anebein fofebe^rafft. 2(uà Dem Dail folgt/too ein fpecies iÃ/ Dj Do Die4ebern jung macht/
Ã37)
4is ' Fiaæmbnta de;RE îl«ô i|t Mcrcqrius Epatinus : nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Mtrcurius Saturnw» '
Qus,^ç» nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;(pineraliaÆ(utu)f(trf/tgt;aa t(l Mercuciu^
iVitlt;iQlaiiis firaplex,^Cr, uilc j â. / â
10- j; M â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;' ' â nbsp;nbsp;nbsp;' â â - â
»â¢
Mercurius tedari« ïjl/ ölf® volant»?⢠z^^^vom lt;SaIç Der i^arben Ãa(ben auc^ iuvïrflclmip/mtti tiu$ vnb baa Jtwr nbsp;nbsp;^ayhen-Ãaben : fo.ftnb ficboc^ mc^t va« '
jÃnen/fonbxrn von bcm nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ijl : bann pnbbrcpZ'^
tmb cm icbtü'c^ca fdb bntt.^tc Xugcnbtfcnm @al$ finb/finö » »om@a(9/fKfmbbc^Mcicurij ber bannni|Ã:@lt;m i£ran(-mutationï|ï bca jewra/onb wtialis : brumbÃtcbcm^afç nit â lt;»(a allein bit 5tïr^fâ^êâi9fï*tgt;î*îâid.,55aïaw^auc^^umcr(fcip/ îgt;ap bilt;5lt;ïif^ttt«n^eigcn.Virtutej,au^ bem/bap ber Mercunus gt;nbsp;bttrdgt;b{5al (^ïeic^Owirb : aièCryftalli »«bÃerillt,ber«nfap ^in Warben ip à ud}.faÃ. Q:m ^ugenbt in bcr.'Jîatttr : au^ge^î fiommcn bieSupernatui^liavnnb SupcrcÅleftia* 2(uc^wit MeliffavttbMarrabiutn ^iner farbfic^ am nee^Ãen vergiet«« x^enzanc^faà «a^etaffo in. ben îTugenben: alföbcr lt;ïacebogt; liier vnb bet^tmet^iÃ.Slber |tlt; berijngenb i^iben.ivirtnie ge# meibt/atteinbieartbbef lt;^a(ita/bieaue^â^« miÃeniÃ. ^Cian» wie imanfang.biÃitäpiteia Ãe^t/baa einjebiic^ bmg fcibÃ.bdto te fepza/fo ià aiiff baa5al «u mereEen.5!gt;ann fo bà ein Sal nxerez bao anberà feitiwärbe bann em anbera/fo ià t^n Mercu ri us vÃ^s Setvr aneb anberÃ. 5)arumb biefdbigenSalia, tviefiéfinb/foiö Imgemereft'vnb erfennt merben/vonivegen beÃMercurij..,
Ãarnmb aber bie Saha iHcrfennen jinb/ tvie obÃeÃt/von tvp gen bertJarben.îînn ià nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ban SSÃe««
bieiniÃb '⢠barnmfc fi? tviÃen/tvao bie CÃfebiein antri'Ãi/ià in ben ' Jveg/baÃbieSalia Gonofiua fwib{/CQriodentia,.vnb Con«« fumptiua.^an baö Sal friÃaBc bing :-Q!ó ià bao/bao bb feiiit/ fo öieanbern jtvep von /bin fomnien.2^flFbaö fo miÃen/baà ber ' -teib bureb bitâSaJia berthaÃen verjebri vnnb in j^raneFÃcit ge^ braebi tvirbübarumbfoildj Sa2iganÃeh|äibfh (^icnhti^çrbcii/ Uem.-éieib. jn gebrancb^n/.bnvdj^ic^^^ÿen.i^hXsâ^cihponic*
; nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;wmtttftt f Meffl/ihtrhnncn étnbgegfftât^em^nfeefh.
JJ^riimb Dtewirtf amp;er i ctîfolcftt« g(olt;^ |lt^ct/cmô à u^âljtn («v vamp;crn.;^enotîttttcnfôrf nxrPw :t»(ê Salem Rcalgâaris gfgc«6em
Lupo',Salem Ãnatron gegen îgt;fn Phkgmonibus,amp;c. i£gt;olgt;4(^' jfowiXPert anbem gencrtbus aUlt;n/vntgt; Ipeciebus.
@ofinÃfiÿ(d^Sà liâ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;PerfpieuutnjDiapfi?'^^
' nUtnj^an'iplértdchrs, SpHTom ,5?cbitfifcfj Æ Ghaôs?'lgt;arun»amp; » jbffrà amp;icSîflia nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;werbens th jhre»
; (ep fie fep/iöwpihtmff^/ pcrfpKUtfi'V^f-3lleinR«bino,tfifilt; . diaphaflUiIti GUccdoniOj'ncbulofa: In Herbis,'formatât . In Flammula,tranfplendens:InLaptdibus',ïpifla;'57ltnabeif ; Ãed^Ht'vrtPratltter/lèïpeôSâî diaphamim Corà Hôium: Jj|lc?^rawn »ttb îgt;urf^|K^f»g/fojpe0 SOîartwl^/pcrfpi* . cuum, alfb »onPen onOern aOm. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â
^arauff nu^n^utviflen tfl/wùp Sal ôaefep/l)«^ ôte^arben ;:sgetgt;cn ^att/tp (amp; gcfpiegùt/Sal Anatron.^unlt;|I jutthlfen/vw tWiinncn este oalia foinnKnzvnnO trop fiefetnô : öarwrab îgt;a» « man tmHê/waô ^latnramb nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;a(« wenn
1 einer mejjl/wo^^^an^gef^an^a«.
, ' ,, f , .Ktliquahèc fertinenÃ4 devran/^
'Aliud Fragmentum^
iPROLâOGVS.â../quot;v .V
bieErrores M A c r r^ufc^retbc^b^ewegettmie^fünff »tlà cbâ^W^feinâ^Sefcbïctbimg ber ^Vreüttsretrt O^Dîetmemberef iÃ/tgt;nöetn^thfx(ttgcrSt^us vwnerÃen bi^ jttm (etfîenzber feim^b-pt jü|le^tznoc^ em^rçt bejcic^ncf; ^unt anbern/We ÃünplJtc er isartnn begrdfft/fjnbmit probiert? ba^ penac^ ber@cbnur fepeitbt/alobo jî^t. §umbritteit/2l(s -'legierter etttoaflbifcn/bann ben anbern Ãtehn/ba IÃî'teiner bee ^(aubtne noeb âWürben ntt tp/tgt;ae'burcb')bn nûbte foU pro# btertwerbê. ^nm vierbtè/fo feçt er fein-Ctbnnng/fein p:e(e|/ ' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â33 7) y
420 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;F R A G xM E N T A dc R E
îjarcm em 2(r$t faflcn ôérfTcn vnnb nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Ãanbkjt.^um,^
futtff^ten/aU îgt;k fachen aujjwctfen/foÃatt cr pm^^unp^ufûm* «K» gdcpn/ctthc^ô (ë(à von aUen /ïÃcifkrn/ cttlicÃo t^cifo von SUngantcn/ cttficÃe.t^ctlo von ôlt;n ©citbar^tcn/ettlicÃo thcifo ïn '35 AfÃcrnzötc aH nodj nù^c probûtt pmö tvoiî»lt;n. 2((# fQtn ptr^ninin/eo ift cm gcnwfii^cfo hng/@ttt(o vnnö^p/
vnî)^ônwaçro^ufammcn gcp»cf t/vnö DarnacÃjtnc Wj 0octcnÃefo^(cn/ fcinart^ auclj tgt;ar$n4uk^cnztgt;^»»t,tgt;apctn^ ^(nbcrnïu^wcrï»t, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;-.
QBic aÃcr tvcittcr m «in fcöKcÃo Ãraute/îc. mem ^nrcïât ip/ vnöMACRi^pung/foIgt^crnacÃ.. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;]
»^icvtcCjncmcn/Cô fep mc^tfcrrccÃf Mac BRjDjcfcfbig.ct^-loco^wcmcn/l^abcnfrcpItfb aueà «)lt;ni3â33lt;*'Ãlt;^ntgt;lt;^/^tâcrält;V; «n^roffcn/oamp;crfmDgar ^anen..
nis.Herbarij^.
: nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;P R O L O G VS.
;^rcüfferbncà mâg ntcÃf Ãcpanbt vnnb^ fur ein lt;ïrçlûgfrt '^^gcÃaltcn/attcm ôcmÃrucFcr jn nup/vnö Pic ^cuf b Oa# mit jn befcÃcilfcrtZvnö Oaô vnib vier.vrfacfjen witten, ^in/fo tp lt;0 offenthe^/baober/fo bi^.^ucà lufainmen gemaeÃt |»attz fcfbpm^autt vnb .^aar nteÃto verpanben Ãatt. ^um anbern fo|attcr{ufamntcn Hautn Ãtnbcn vnb vomen/atte ©cfcbwcpz jbfnrpwciüg feinb jn(efen/vnîgt; von groflen (Stretchen fagen. gum bntten/foÃatt ce weber .^dnbnoc^ lt;Jn|j/ weber QKeip noc^ QSlaw : vnb fo ($ waÃr wen/ fo inocÃt fem ÃXenfeà franef ffïnmoc^ perben. g«»« ȕcrbten vberbao aHeo/ba^, bie-Oîb^ mmg pnb bte ^bmmijîration nicÃfo fott. gum fiinlffen pgt; t(l jy verpenn m feinem üfÃreiben Æ baa er bcir Ãrand'§éiten fem
äc§lt;ibtzvnb peniebc lt;rfenn(/vnb ök Ãreütter bar^u mt/ »nba(foemWinbei2(rbeitgemafÃf/,Ãm felbp ä(eieÃ/vnbin ber Ãumtna/etewann g(ra[ita/'etfwann fehtta/jeçt'bao/ â
, bannbaa/affoemarbeif benfeaip rén ben 0eefe( {u
' . ton.
'â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;IN
He R S Alft 1 A. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;421
fo vK( Q:xplt;nrnlt;nt/:f.fi{f($cn/i(lm'f^fmtt^lK^ Ocr ^wnöertjîe fÃo( fbnf« begannt fep gfetti. ïÃasâ rutnb fo fctnbt e^jufammenf(à ubte ^trbeitt/ nup Pen ^t|ïo:i«i/ Poeten/Vctulis, Q.int m PaoanPe^/ wiP mitleim ©rtinPfverl^ïflet. â quot;
iögri« nÃ^f feïn wag/PflO feïc^ fïüef mâ^enauttrà n/aHein Pep Procep ^(ben/fo fc^on etwas Pannn tfï.
3(iic^ wet|i ntetnanPto/feinPts^Xpernnent/oPer Canones, oPer ©tcFip/oPer @âecftp. iÃaome^njl/Ãrcutterjnb'cfc^rep ben/ miipPétSötfprnng j^rsâ?OattersPofetn/ wer0eniat6 / tPvinnen fie f ommen.' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lt;.
3tem bnttenencfeatt/ »oiaKén 25é6(ernarptett/»nnP »0: PenenPiemem^c^iKer fhnPtgfetrt/4ue fambt/Pbnneo wcp Pen rec^t örrpbefc^ctffer werPen/ Pdrin J^r$t»nnP @f;mûÃlt; ià mitb(fçf}dfflt;n au^gewaepfen / Pao Pïe âQatur »nnP Vfigen^ fç^ûlft an^eigt i SünnP glitten enc^ voijÃreniÃoftoin/ pgnn fie Iftaben von meinen ^c^iifern âgefèrnet/ a(o fiefie^ wo: mtr fç^emeten/fief(inPtAtt4écFersbuben»nPb(eibenô.noé^.
t. - . nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;. . nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.,U â 'â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;' â 'J â â
it(lut»tUi»Seheduli$ Attte^afhisfic dé vefba^^d verbumrtptrtaJunK
T) E'CO NSOLI D } r . nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â ⢠acuta. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,.î
ç* Equcns herba componitur ex fale vitriolà to colcotarino '
â¢J fepacataà phlègmate, cumaluminofo; amp;nbsp;exMercurio CinobFÃno præcipitatoin Sulphurc chironio, ReoiUnoex Arcsamp;Yliaftes primis..
3 âî^tHrai- â â
OmtïCvulnuscoFro{iuutn,quod produâuinà natura,per confolidamdeUberatur.
Sine rapâJfjmordaxjherpeta : amp;nbsp;omnc eÃhiomenum, tai' tum vel profundura.
Sanarq; cauernofum, purificatfordidumque viens,quo* cunqueloco.
\âY nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;387) iÿ
Fraômen-YX tlé^R E
Quod.fi eiuslicjuo^ föeAt imp^ficu» Æ töUiê cwnâa pr«ä« dilt;äav!?fiofiua. ,
Animalibuamp;quoq;' fiaa cauernoTa toilit^vcl c^Accidcncç/
YçlcXjftroprio, amp;fanaçamp;curât.
D E XO NS O E I D Jî
'â . id t:fi:,\H^peyicane. 'â
AVreacotnponhur ex Solis Merciirio â/êxBarCarno me/ tallico triura primariijCumSülphuréKeollino amp;nbsp;Che^ r^.onioSale dulci, amp;çftlaçarnauuum excraôlmu i liquorc ttci-raefixa:. quot;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;quot;nbsp;' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;. '' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.
Vù Inçxa carnis4ig,améqtQruxia,diriumqi fanat,capitis Véfc intcftini,Ãet]alior«mmejnbroruiii., ' '
EteonquafTatumracmUruuiij/Aootufutn, fralt;aamq;car* oem.ôemolitara curât.
. SiliqiùorAppUcatusfûeritXemenn«ienfe,.ab vnaappli-, cattorie j^ur^bitur viptuteÃalfami.
Corpus raoituiHn à putredinefcruat, amp;vlcus amp;nbsp;contu# forojamp;lanateamiristnedelis, *
^E^ERSIGA.
iHeybn nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;_ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â¢r,/' r t ⢠⢠t nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;f ⢠nbsp;nbsp;nbsp;!
4el,cet^,Jfi.E^ Omponitur Pçrlica ex faje vitnolato, colcotanno de* purato* eu Mercurio aluminofo,prçcipicato corrcôto jupra terra cx fulphure fîcco, per diathefin,cinobnno,amp;c.in virtutc 'infrà nihd. rcpUaceaeuro chironiis ex Ares amp;yiiafteprimo,? ? »-j
Quicquid naturae corrofiuum producit exfà lîbus fuis,' Vlcera,apoftematajfcrpiginesjrupta^r'adaq;4aeerata. Et quicquid confluit à vicinis, vèl quod refoluitur.
Etquæliquor Balfamùsve naturaenon,poflunt-lcurlt;flpc.3 Et quamquelacerationem Perfica curat. â Hominibus , beftiis, pccoribusque çundtis prodeft? Nam quaeuis prædiôla fanat liquor cius, .vel fuccus,,. vcl phlegtria , alkali, vel oleum ex Perficafadumo per Attena r'ïnedicam,fanat.
H i R B A R I A i'
Tgt;E SERPENTJNa^,
, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;U; nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;(: nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.7â:.h 4,
j^^Erpentina compofitacft Mercurio incarnatitao Aj-fcnilt;â^**î *i^cali dulçi tcumingenito pigmento, amp;falc liqtûdo
*gulato, defncep5 cum fulphurc vcncreo viridiexDiatbefr * â comtnixta.
£um\hi9lt;'virtutihM. â
Seu liquor, oleum , vel aliud quoduir cktrââùïn
â¢pentina,curatvulncra,infixaturasr , â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;*
Et pharetras, Bombardai, quicqüidl^rerijcurféfjtapîs, iäus,conquairätioamp;aliud; nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;7 nbsp;nbsp;nbsp;â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,
1)E, CONSOLIDÃ '
COnfoIida radix eft, hcrba non fub hocnonainc intelK^ gituqnon^eftih vflji
Coroponiturcxfulphure mucihginofo ÃMercüriä^coa*' gulato, rcfoluto} vifcofocum falegemmæpûriffimo,''^
, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;' Cum hùâvirtKÃbu^,^
Modus extrahendi eft vc colligatur vifcuscum mucilagi^ ne, cum integra fubftantia, fcilicct tranfmutaiaiU liquoré» Hæc curat fradum os A conquaftatum : Sine omnir alia â ^additionc:: . . .. nbsp;nbsp;nbsp;,â ? îlt;
â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;..... '*'.quot;'quot;**'1,7^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;*quot; nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^ ** ' '' ' quot;i â * â â
i.0-âÃ-**âfcââââââ ' â¢quot;» r nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'/â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;-.-kf
( Hitc i^u£ iamiiep[4ntagineÃ^fiu»tur,tiuibuj(lam in lo/cumendth fittjje videntur (non entm£x autographo habehantur. ) Adtunbld'^ ' (Mntautemhtc,vtLeaorÃudiOiMmentemParacelfi.deve~-
getabibftmgeneratto'nesexhis^ejuo^altqtto-ft.^]-^ j modo cognojceret.). nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;»'U i l
'i^Larttago componitur exMercurio/moftificatOy coagiu=
Xüato,diaphanö;perlpicuo,non ccratoï, J
Et cxfaie Mercuriali ficco, conftrióliüö,^xïccatiuo,noa ' diaphano,niäturatiüö, inearhatiüo,amp;c.
Ex. vii tuié Mercunj in Tale coitfo|i]^at ,amp; jricarnat i Ex -vktmeâMcfcurttaro' dominatlir led non opeiatur.gt;
424- Fragmenta de R e
Exfulphurec^qulturtanrùtn amp;liquore,in quoprædiâx V) nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tanquam color corallorum in vino. Nota,
fal aluminôfum,non frigidwm, vubr;\'fey ÃJ^tïffiei^afûm, cum modicb falis gladfèi cntalici mortui, Ãh^Mlrcurtô plumbèfaâb ; SulphurcquoqueexlfCcü' tiuOjtanquam ab aceto egredienre.
Fortnam faciei phyfiognomia habet, raanuumqueamp;pe^ dura c^iroroinciçam fi)guram : eandera naturara, co{»ple«â xiohém , proportionèm jÃdncôrdantiam, amp;nbsp;pares afped^s cr^afeipibs. Vnj£^phyiiognomia,vnachiromanti3., quia iftbrüra, pedum,'mahuum,plîyfîognomiae défedus depeb litapercos: Nolimetangere,Tentiginem prauam amp;rciflu-rammanuum ,-pedumqae, corumque feabies prauas, amp;nbsp;fimilia. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;;j
Vires eras ex fale Mercuriali : deinde ex Mercurio,Sul-phurcçQpapofito:Pôft cumconcordantia Mcrcurij mortui plum|gt;e^5^i; quæ codcordiaexaxungiaçomponitur, quae firapliciter addanturex falc primae materix inortificato,amp; fulphure,falc,amp;c. amp;nbsp;conuertuntur aluminofo afpedu.
NoTAi Morborum anatomiæ funt hæî tentîgo praua, fea^ biey,fci(rurac,amp; in tabe,amp;c, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'
' r,. Ricflxingens amp;nbsp;conftringens amp;nbsp;ftypricum funt ex Mercurio plumbcfado,in quo plumbi Anatomia. Mulieribiw eri« go fiftit eafumfiuxum : item fanguincm,kem dyfentertà m, item lienreham , item diarrhÅam^amp;c. eô quod Mcrcurius cftplumbefadus. Exeo fumuntur très primæamp; forma amp;nbsp;anatomiaamp; fecûda vis difgregatiua à prima forma occulta, Procclfus in Noli me tangere. Cura ficzRccipe planta-ginera cura totaforma, reduc in falem amp;nbsp;Mercurium, cum quibus extraha Alkali,poftextrahe e(rentiam,laua,ablue, liga,cum eftentiafpbtilitcr conuerfa,amp;c. ââ
Errores Medicorum in deferiptione rcrum naturalinm fimplicium:quiaprimammateriamnonintellexerunt,quolt;! mödo prima materiafît,ex quibus omnesoriuntur, Ãxtrvî bus his primis omnes componuntur.
Quomodo Alchimia fit in hac parte mater amp;nbsp;dudrix fe;î cunüùriiorahés taies caufas intelligédà , Id eft,fpiritus præ-, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;parati
Herbaria» nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;425
ïparatîdanrfpiritus in tribus, fcilicecde Alchimia. iörumb tvtr felfcn |ilt; brauche»wir manefj^riep Mercurios, Salia,Sulphura. ^Ifo aueb ^urcb bu inancbcrf^ Species bev (Tbtremanfcv/ennb Pbpfiortom^.
Sequitur Fragmentum
DE VINO.
auff bit »nterfebabt bcr ^ctnoberanbern / fb wi^cn ; fub berQDcmfbnU/ baeficbaffo MclifTa a«fbAnthos. âîBittvoIbiCt^onn/
. 5«rbcn/K.b(nbenü/fo ig boeb bte »nbttrfcblt;»b bo/w« angcici^t vort Oîoftcn ober'ÃBetIfmQBon/ bte in allen ianbenju-inerefcrtip.
^nnb iji gRfeb ein ^entper/ara fbt feÃen/To êtn ^CviS QBein/ober ein ©cfcblccbfvon eiin ©foef/an jcbenôrtfter ge^« feçt wirb/bae i|l/ in jcben Regiones, bj fdn ÃBcin ben eê gibt/ am (eçten nidj^ gleieb ià fur (lin gewdebb jiierfennen.'ïBiewbl ^eà won eim ©toef foiiimt : 2lfó ber ©ahmen Meliflæ anebAf# foiÃ/ berfdb^ riebt fieb auch naeb ber âlrtb feine ianbtÃ.
à berbtnmieber/ wie ber âÃBetn beeb vberall ^uber Xrun» rfenen 3lrtb geneigt iÃ/»nnb fein â¬0îaebf/ er waebf wo er woll : lÃlfo bebaltMelilfa biefelbig^lrtbaneb/wacbÃwo fiewbll/ fo ià ibr ^auptXugenbt in alten : ÃIÃit ber vnberfebeibt/ Ãartf »nbâÃ^wecber/gtd^ wie ber QBein/fewrer vit fiieÃer/alfo Ãinb fiebofervnbbefjer.
S)ann fotebe vrfacb nintbt ficb auà bem ^temenf Terra?, ' .b;aHQ?*imo:tbanberÃiÃbanamanbcrn:©aÃiÃ/anQ^inottb beÃer '^ereittfebafft bann an eim anbern. ^Ãarumb fofol^ bicrauÃ/baà wie an vielotfbtn raube bingwaebfen/ an viel Otten jubtili/ baà ià ^Ãereittfchalft ber (ïrben/ am ftlbigcn 4nfb/bie eà alfe gibt : iöann waà ià gleich anff Q^rben/baÃ^obâ »ngleicbeà fep sâ
î7ubn aber weitber wieobÃebt von ber ©irtti beà TÃcino vä btrOÃeliffen/ alÃju einem Uârempel anberer J^reufternvnnb ©eweebÃn gefagt iÃ. iQwbn folgt bitrauff ffir béfp 2(rtb aueb / ïgt;it fw mit ber (^rben aueb neminen t Ãgt;aH»
M?)
426 Fragmenta der R e
W(i6 ifl nbsp;nbsp;nbsp;ber Q;fîgt;en fo gutt/bae nicfjt cm bofee bep ,^m nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lt;*-
riboMilt; felgt ntttt/baôMic^t öütmcincrk^^^ölliÃ/fonlt; îgt;crrtnîvm(^cr(r9 / vnnb t fl ôoe^} »nbter Qrtin îîanmicn/ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;/
bcgnffm. 3(6 fo bunbert ÃÃcnfc^cn bcç cmanOcr werenbt »imbwcrcnDt allcbo'O / fc^ett ôoc^ cm jcblic^cr an befuBber voî ben lt;jRamp;crn/vnö t|l öoc^ Q:m 'ïîamm vntcr/^naQcti/ Ãïae
3Ifoaiub ^tcim 'Wcm / Do tfïcm@i|ft/ï)a6 iflter Tartarus : JÃcrfcfbig/ wjcwôf er cmerfeptfl/ gfeicb wtetrcmcinû gcn'ÿîammen ^tt/fo^att crabcrvKl ^unbertiTutFin |^m.\
r^tffcfbigeiinunbtxr au^ ôer 3rt^ îgt;er manebertep Ãîegie# «en vgt;migt;.édnù*ârn/ Dojnadj erfïflj ric^ti 5^oîumb merrfen î|î/ôa6erto3rtb fernerOîegien oamp;erau^j^rarfenntwerôt. 3(fo auef^m anberâ» Jiîreutternjiiverpe^î ig/ Uie fie^ bernmp (çiivà regieren.,
â'ï)0n î^venï ^aenbm vnb æop^ett ju? ffbreibentn ber gemein / fo merefenaintSrpcn Ãte Proberibe^-ÃÃeiHôjuguttém ober be|lt;m/in lt;^emp.eûw(tp aller onberni Uqyidorum..
©â «ttÿ'Åetntf^rofc
1^; (Tfunbtiembt/ beniebt»wH^eftes feinbt/nee^ Plei*#lt; ^^t^refes , nec^Purtulæ i ^femTcbrcs ,. (â¬Â«Â» few* Hydropifes.-QBlt;iRH»rfaclx fekbeftanef^iten few men au^ ber 3rtb be^/lanbta/bte ben TE^m auch regterenmag. -3iiÃbcrâ^ra(ftfaii(en bte Xreubel/ botrenau^/ fallenab/w.-x^ann btefr Ãrutftbie- folelje t^iitz bte mac^t aue^bem 5Ãïengt; febenÃraneFbetten.
©utte-Ohenttfebe ^iiflTf / giitt kennen / friie nnnbfpatt/ gatte Confit Hatto,guttfQBiHbtlt;4?)ann btfeMng treiben bae ⢠bvj;auf;/ »«nb^^igjerteren wod / muebentvcl ^eitttgy*»nnö â ^Helmieren ben ^L'ein ibnen iweb / olfb bae er burep fie-ge^ fïinbt wirbt/ vntib j^r â3rtb nimbt inii ber gefalt / nie ein ©fb^fineiflercm 'rÃiuben lernet: TÃie nn^a Derfelbig @cbuh 1er bie4eer feinem $Ã?lt;pilerà brauest / vnb ijl boeb öer.5Ã?epÃer Bifbt in beri^omt / 3rtft / ïöefen / allein in ber ^öoetrin/ baà jfi/tV^wgenbe»; 3lf9 öer/^eiu-aMe^,»bnbie/fe» inein-an^ bei-ui
iH E R B A I A. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;427
Guftum gebnK^t wiramp;f. iÃ)a«n.ötc S^cn« g'fbfanlxnt â¬5cfd)MJcf/ îgt;cr Rimmel anbern GuOum,lgt;a6tÃ/frcb(|rcrrt ^ben Gufi:um,t^«n^tgt;fr^r^bettbcr ö'Töm i^tn Guflum,Odc#» rem,amp;c. gfctcf} rote ber îüîeçfïer bem^cbâuer fan ^robt 2Crtl^/ â^nrotOenl^ftt ntmbt: 2((fo ntnibtaudj.bteferiu|ft/@cnrt/K. bctn Q33ftn lt;»(d etm (Scfnlrter fetn ©rob^ett. xiber fofc^e nie^t t'p/bo Mrtbfber Wem in 3rrtgt;i|tbcr fra|ft/bie tvicbcnvcrctg i|L
gurretJjter jeit Pflanzen : ©artrtj?ff«c^/wteetn5^inbebad Ittdjt fdn ^cttt / vnnb nncf/femer 3(ff b gezogen rotrbt/roerberbt wirbt : ^ttfo aue^ ber Wem frm:â¬0ïei^erfc^aflFt^«ben wiil/ro« »bfïe^f/»on ber 3»Slt;«bt.
@0 n«^n «ip ber Wein ö^n nron^et nwc^jl/ fo wirbt e« idiap^iniff^ / Perfpiewifcb in feinen färben :©ann ©ieFrott ilîwieber bie^îatur/ vnnb ifî ein ^Xerïcprcitet t^ber0ebtl* ierSCott bad ifl fern rechte 3(rtb. 2((fo auefj mit beni Wein/ 'Perfpieuifeb/bad iÃ/Ãiemantifc^/nie^t ©run/niebt Waffer* falb/nit^tîîfûb. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'
2l(fo andj mit Guftu;nifbt Faroer : ^anp bie ^onwifl bet â¢^eroriabgefa^ter jVeinbt: ^w«mb wo fie iÃ/bo Ãatt bie ^eit bad giittvberrounben. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;⢠*
^er^eicben ein gutter gefebma^: irgt;altâbergeffb«^a-dâ füiftt »on berâ4rtb au^ ber ©rben/iJà fep roiegröber wofie/ fvntaffft ^bn bie èonn vnubber ^u|ft gutt / vnnb ücbiielj / nnt feiner â¢teerten @«ffi.
Wie nu|n mandjerfep ©efcbledjt bep Wemamp;Jeinbf / bo# tau'^bann verigenbt manf^eriep Guftus, Colores, amp;c. Wie cbflc^f /affo bad bie 2(rtà gibt /baa nic^f ©in gefcljmatf/©tn I2olor,©in ©äffe/fein magtfenbern mannigfaitigerfdjeinen.
3fl gitie^ ein©7empei/a(d foeaitfftnbt liipfe^ Jrawenbe»* einanber werenbt/ feinbtalfef üpfclj / vnnbifi boelj feine bét anbern gfeic^inber@f^öm/ vnnb boc^aKe ^öbd werbt :2((# Jomitbem Weinauelj/ bie ©onnvnnb ^eittgibt eimfebfi-. e^en ©efc^icc^t fein^bc^pen ©rabt^nac^ ber iingen/ barein ',lt;dgeabnlt;ti|l.
3lifo burc^ füic^ ©rabierung werben ^ingenennnen bie ^e^beifen fa bo mit (anflTen aii^ ber ©rben/ vnb werbendem? yeriert/K»
7}
428 nbsp;nbsp;nbsp;Fr A QM, de Re Herbaria.
Boni vini fruólus. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â
mac^f erpertft bae ©cmûtÃ/ic.
Malæ Virtutes.
�r mac^t Phrenefin, Caducum, Maniam, Contraäu-ram,Golicamamp;Podagrain,amp;c, Ghiragiam, Gcnugrain,. î5a(butifrcH/ParalyGn,amp;ç.
Virzaccs gii(t»nb böà biefemmm
trùwnte/ vnnbi«wd@uhilibe^,^ongc»Pö/ bicOfw 4fib fein Partes jufdjl fubtil marden vber Die ttiblif^oi 2lrt^.
*gt;01100 öaóinOcnwfg.OÃw^fnwffjg genomraeninncbtnif^t ^ó^/bic quot;^tde ober bic bringt bae-ÃSÃ^/wic ebÃ,c^t/a«p 2lrt§ tgt;(à ganç/ubtilcn-iBcfene,
: ^ann a(fo an \[yanfffî/wi(fbric^lt;nî^t/i^a6 bic â^dânunfft; fm /)iui kptt nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nu^n btr QlScin bde ^irn vbcnoinbt/fo
bit '^erniinfft iiup : ^^înb giîtfjFt am ailer erÃen bie-Q^ernunfft lt;m/banHC^iJlni£bt6Ã,ibttkf6am 4«b/ bannbic'-^emunfli, r^tifbfb ergveifft \ irrutcin fixaman/vnnbwbfinmibt fic/ fo? »(à bo Tremor :®rc;|ftcrcitt Cai nem.,amp;c. fcià boPa.alyfis,. amp;c.ftnfÃaMà vbenvinbungbcKcIbigc« Partis,
. 2(bcnpeifhjer fcittbtmfÃiP Virtutcs, bic bo niest kommen au^i: 6»bf iii be^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ba$ ifï aii^ bcm^utcimcntifcbcn TCcin#
@cip/ fp«bcrnau^beni6âoipuabcrXc«c|îrei«t/baô ip ber; Tanarus , berfelbiginaebtCaducum, Podagram, Acenam,, Oppilationem,i\c.
5)erfe(big ergebt firbî« bemTCeg: 2(ntcrfîenfolt;rtnÃ9îagt; genfommt/ fa maester Vfneatnotificy^ftomachi^ bwnacb ' PniinaiQ ft'Miiachi : botiiaeb^Tartaruin inteÃinorum.boiauà gt;nbsp;bann aueb ein Colica Fommt/poft Reiólutionem : ^Oemnad^'? Oppilatiunes in Epate^boinacbin Kein bu s Arcnam,Calcu* lum,DiuIech,Lepbant:,©annin Vcfica,ttgt;icbannLiberdc. Tait3roau^»vci|l.- gt;nbsp;,,
2(^obi (einb 4rtb auftbem TÃ/in/tvieberTartaros anfri^t/ fiirffin flucF; Tîul^nmacbf ermekrlepfôtein/ bann en feinbt gt;nbsp;tnnaebedep 4rt^ laitatj, bp:umb niekrkp 21r$nlt;9 bp;iu . gejbôtenbt.
Tartarus ip^ein ,Corpus vpi;iigt;ber..Crbfn/ vnnb ifî ein/ 'Mucii»
Fragmenta dcTnBR MI $. nbsp;nbsp;42^
muciIago,M0 m kn nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;âSe Oemed^^vnl
9namp; t|l niucilago Sdlis.Hæc tudantur de Calculo. DE SALE.
Ia meili4 fagirai deÃtt Authorferiftionem.
Scquuntur
Fragmenta de Thermü, ex Schedule Auto^a^ fhù excerpta^
Fragmcnmm I. de T h e r m i s.
Thermae iitrehen/t|l^ '1 ^lfô.@ic [cmö aw^ Oc« j. ^rfïtn/ »nb finö vo« amp;«n binlt; ® Tex ten Oer ^rçnojè^m Ãtdfftcn : nbsp;nbsp;nbsp;ba »rfa^ften/wa« fr
iveitt fö m bic @ubnk ge^ct/eÃn 3lr^nc|gt; weitter nitffin mag.- ^änn befinö Oie Virtutesdertillaræmtf gwa« rtngcbiloer^aruitthfoficromaRcl^erfep art^^aben/femerefi ewflF Oiearf|/»nnb nk^tuuff öar auÃ^^{a|jen/gleif^ wiei». Fl. Cant, dec.
31fo auà ömt entfprwgt/ öa« ^ie bte SöAber ber art^-Rammulx.SÃfeilenOer/'K.ÃnO: Oann aa^ »rfadjen/fiefc^laj«^ Ãçnôaii^/gleic^Oenfclbigen. 2lwcb wie Vrtica fcmÃraffr ^att/ offo and? Oie 55(lbcr.^aru»1fo wiffen/Oap fie Oenfdbigen CDîc*» -bidaert gieic^ificjfig finb in virtucibus. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Flamnmla ^ci«'
C{gt;ntradurain,Phthifin,gcfotfennit«ÃMc^:alfo feilen auc^ â Kivfe^öer/öieOermalfen flu^ff^la|enOe/Oiefelbigen U^nien ^(ieöer.
^iefclbig^rafiTtfomptau^Odifalibas Gémæ^vnO Gake Gacnytniae.'jz^ann vrfaftgt;cn/fo(c^e ^ÃdOw verbringe« Oiefer Salium l^atur »nO 3lrt^. Xgt;lt;»rutnb a(fo auc^ ettlifïje Oarbep ben VitrioUfpirkuin, Oicfclbigcn heilen Gontcadaram.iöan» lt;nbsp;O0 i(l virtus lux Artheticar, 4«eb Agriraonijgt; auf^Serpenti* nxraaioris.amp;c.â''â.0
( dà raiiffrtiin fofolget au^ fevif fpccicbus,figt;vielvirtutes,. eins heilt Oa6/ô4ôanOfr Oao/îf.Dc Virtutibusin gencre,Coi-tus Vb eris, Vkcrar.amp;c.)gt;
^.irnaeb feinb ettlidje ^iOcr/OieOoiitÃcilen ióc^er/ie. Oie* flt;bigfn feino oenConfohdisgleic^APelfh^Conrolidain Oe»
n nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Ã^7) tif
430 Fragmenta *'* â ' Aluminibus (eitt/vnXitt ColcntharejVttbba^frtâc^ett. fcntl) auclj ctt(id?/î»tc bo ügcnîgt; tm Rcol:i,vitamp; bciknü iderîtiâ: ôûfclbigen vergfcidjcn fid^ gt;c» Rçolis*. aber hi( a« £»cin oîtKba (igcnficin SilCîpuro. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;%
^arumb au|f bemeffc »rtterncljfMnjj.fo wifTen bcrtPrortà m Denen/öaà fie ficb tn bermafTen refofinrcn. QBa« von ^dücrtt fommen auà ben i^rpen/öiefdbigen finbgefebieben (Siemen? tenzvnnbl^abett an fÃnfdber fein anöer vrfacb/bann wie tgt;ie febeibung inn§a(f/fo .^eipvnö^afe von einanöern gebrae^t werben, ^iefeibigennunbiefauffenamtagc/wieanber îBap flt;r : wann alles fo bo aupgeboien ifl/an tag mu^. 2llfb entfpiin? gen viel iî^dber/fo von ^â¢wigfeit bo gefein fmb.
.^erwibernmbaneb/fo feinb «oeb vielmefgt;t/biefo flefn 2tbernl^bctt/basfieniebf mógen bei^ bleiben an tag/von ber iSrben erfalten/vom lufft ber.Qrrben/oberaneb von fo viel falt quot;3Eöaffer/fo barunbt er lanlft/bic artb ber QSermi binnimpt 2lber anber fo ^erfür laiiffen naeb biefer jeit/iÃ/fo fiel? ei« Gaffer burdj ein falten iîrieb ob bure^brueb mit ber jeit/vnb an tag alfo fomptbegibt fieb aweb oflft/b; foleb nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;âïBa|fer nie
»ber X.oba-éxÃlafftern-tiejf lanfft von feim vrfpmng/eftwa« mebt weniger/ettwonn onff lue jr. Ãlafftern/brumb filt; 6ei^blt;â''^w|^lt;^w|ftn: vnbofftmalsifofie tieflFerligenb/aiwbtf^ falten vo: bent vnb 0eantag fommen/obçr bodj law werben/ bas i^/ (nwA$ anjtden auflF ïöermi.
.hingegen auch finb anber/bie ficb felber 3vefol«iren/als vo« fbrÃlefofution: biefelbtgen mógen anfaben naeb Jbttf ^rtb/ bj ifl/lang ober furit/ober jufünfftig noch: 21«^ wjacben/wâiî alfo ein 3îe^l«ticngefcbiebt/alô bann fo gebt bas an/»nnb fb bte3â¬efolution verlauffen batt/bas ^ab anà i(l. ©riilnb fo be^ geben fidj viel ^dber/ bie auffb*^^â laufen ^n genante« llt;iften/vnb bamaeb anff genant jeittwiber lanffcn : bas fompe ,au^benRefolurionibus,foamfelbigen o:tbligenb/bofolebe trÃeben.^arHmb aud) offt bas^ab faltifï/an^ vrfaeben/bas ^in bas bei^ QBajfer ei« falterâ¬5anggcbt/fo bie3lefo?
(»tion aulfbóïet/beffelbigen J^içaueb anffbâ^ï^
Fragas en*
de Th E R MI
431'
â Fragnientum I L de Therwis.
# a(0 @olïgt;t vom âSfep/^o:a{Ic»tv0mâCarabe,vnî) anlw mcbr.Sltfoauf^imiufft amp;lt;rTereniabin von öer Manna,amp;c. ^lfoauc^inamp;em Jîirmamcnt amp;»c 0onrt vom SOïonöen/ oöer vom SarurnÅ. fc^enb bo/WK fo tvcitt fic^ fotc^o flrccfw wÃrO mtf ganzer nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^arauff merefcn/ fo
lgt;ïc@omî/fofa((ôcrO)îonamp; vrtamp;Saturn us nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;2ttfo
j^enaiifb an/fo ^ci^oer lt;3omnKr/fo fa(t amp;er ^mtcr/vnï) feuiö èor^ a(I^mo. gii ötmalkm fo wtQen/ öao gkk^ dn verfhtnö Ãntf DiflrSeparatio, ofoXrócfnt vnïgt; wk öao Töflffeï von^tfinen i^ffcl?Klgt;en if/vnnb Vieltem trocFen/vnnö öao QÃaffer nafi.^Ifo auf öieftr nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;öifcaifcb befef c(^en iÃ. ^cr*
ma|fcrt «uff .^«rtti vnö TÃcicfi wieficgefc^Kbenifl/allco ein ifXf«tpe( vnö anjef^ungif/jufoltfem gninD biefer ©epara»» ttonber warmen ^dbers^arauflF mercFen j^r @pii?fïnDigengt;' in was weg i^r vnnö ewet ©op^ijhfe^ P^itofopfep gefraffr biircl} mieà if wo2öen/vnb aber jeçt f (drer vnb baf erje^ft/euc^? vntgt; anöern }w me^rerm verfîanîu anjeig/vnb berie^^
^iaratmlt;
QlÃeivofif^ bi naef föfgenb buref Rationes grtugfam gfdit^ ben/Ãaitenvnbptobirenmag/bapin anber weg/bann wieangt; gejeigt if/Tbcrmæ enifpnngen mögen/ vnb nie nach bein vo/ ngen vrfpmng : vnb finbauc^ Thermae mitS^ugenbfenvnrtb Ãrdfften/biefelbigen befefe^en in ben weg. iJo if offentficb/bj «ân iebtficKer Ãafeb' bi ^dfer feif maeft/ bao vberj^n gofen-wnb.Töie nun fofefo funbflicf if/fo finb affo auch ^4ber/bie â *up bem .^a(cb bec Qrrben ben wir niebt fe^en mdgen/ein fo( dje â
empfa^en. ^ann ee if in ber Q^rben gieiefe fo wol bie Ãah r^ifcfjc '^rtà vnnbTÃefen/alo ^eraiifen burci} bao ^^ewr ge^« macht wirb. lt;3o nun etn (Tataracten/bao if/ein TBafergang barburef iauift vnnb fiebbo vereiniget/aie bannfo iaufter fein Ã5ang an ben ^og/vnnb besait fein J^ifr bieer innwenbiggt; entpfangen ^att. QBuwoi foiefer gcwermbten ^ataraeten' «iwannfo weitt (aufft/auflf.Jjunbert/jwep^unbertÃlalfter«/
4ÃÃ Fragmenta de
»«îgt; tn fefe^er weit ti lt;tt(t tÃctfç few vafiürtt: ^ttwann â¢nitvber lo.vnb féw J^tf? be^a(f:(?fttvatw îgt;es nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ww^ ifi/
ctfcr nit fegt; paref/barau^ banbie^dber ^we ë|ftr ober Ãe^ ter baiwbaoÃHbergel^et/gemifc^tober bergfeïef^en.
^Ãiefe Thermae finb ber art^ beffdhgcn jïakbo/be^ bemit »n«ne^cr(e9 tfl.Q;ttio«nn»on ber OÃagnetifdjen artft/ et twatm »omAfphaltOjettwann »em Karabe beo ffbgt;oarçen/etttoan» t'onber0u(pb»r»rdjenavtfgt;/bcrvcrbrennctft von,^m felbfî^w Ãafcbîwelcberfen gattung: baffelbtge t(l/a(fo |lt;wge auebem lt;nt(eÃenbfeÃr«flrtjm^«|fer. ^tM^btefcnewtfpwjgt aiw^ber grunbtber fatten ^dber/bie man wennen muÃzonnb bocb etn Ã)Ãwera(ife^/â¬5n(pb«rtfcb ober Sltnnife^ art^ w tbn^aben/ burc^ bteorfadjen/baobie Mineraha, bitreb bte ber CatoraeC (attfft/nit vom ^atelj fwb/fonbern gteteb a (o wârb etn 'kaffer »her ein 3((ann/@«tp^ttr/ober berg(ctd}en gefefjütt. SÃnb w« «tfobaffetbig bie .^rafft an |ïf^ empfac^t »on frewbberart^i bermalfenaufb bie fatten ^dberj^ren »rfpwngnemmen/art^ »nb eigenfe^afft. ©c^eiben fic^ »on ben anbern ^4bern/fe warm feinb/attein in bem/wie ber Ãatcb beo Ãrrbtric^o »nb bi« roÃen Mineralia finb/b^bnre^ frembb 'ïöa^r flie|fen/bie art§ an fieb newen/mit »iet wirefnn^ ^erfiir foinen »nb beweifung.
^ergteietjen finb anc^ Ûer/bie bofonberartà anj^nen :^aben »on ber Jtaminutifcfjen art^/biefetbigè ô^çen batb anff î ibarnac^ ettticb ber SOî.gteie^/ biefetbi^n ( * ) bie -éeüt^ î ttlift^von bem Carabe,biemac^en feijî/»nb »iet anbere art^ ;finb/nit mégtic^ jnbefefjreibenzfooiet »nb offt fie fief} begeben.
Fragmentum J11. dc T h e r m i s .
CAP VT IL
^/4fo fotten jbr aue^ wiffen/bao an icbttic^ faft '^[Baffer bagt; boip/eo fep îOîeerZXÃein/Nilus,amp;c. »nb anbern/bie bo â nitju^pf gefroienfinb/baofie altenoct} warm'ïBaifet inj^nenbaben^ae nodjnitgar »on ihnen gefetjeibeniiVober »on (firn tnefwbann »oin anbern.^ann bao iöaifer fo (0 oÃn baohcip 'îBafTeri|l/foifî eamp; dn(^i)^ : ©oeoabernit ein ipzfo i|i noe^ me|jr be^ TBarmen TBaÃero bep ihm. Srnmb ià eintljeitbaruongefcijiebcn/einthett nit. ^t)arauif fomereFen weittcr/
T H E R M I s. ' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;433
â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;gefreiirt/'üom Qï^hter/bae gofc^ic^t
int^Uai t)nb'âwcwf«e«z»gt;rtö btciK'^ttï vbewiub fù bcpöc^b^ fo bù cufFcvc îfteftïÃinïôm^tMnbâüerâpê^/fo »btnrinbtbarnac^ bit ^ernn/féhio irft nbsp;nbsp;nbsp;j(cr ïflzijnb
»o:.^arau)f iHiJîfn/fo cè niè^f lt;m à ngïboirte îH^cniM Ãctt/bù tioc^ ntt vont Walter gcfeljtebcH wer/jh bfieb tnt etotg/ vnb bKlt;5onnntôcbt co 'rtit'?cr|Mjmè(i(tcn. fit «ber fôltVe }crfdjntc(çt?b«6 wirbt jiÃf vet^entf t votn «ngcbotntn warnten QVaffer7bur(l^b.aobtc óowttolt;rbrin^.
I Ãirutnb fo wtflPcn ôte tnt «nfang/bao «(fo «m cr|îcri b j 233ap â fer wermtr gcfetni jlzbannxo icçfî|l/we(cÃè ferine bitrefj bie (Separation genommen tfl woiben/afp? bao jeçt feiter i|î.^uc^ vie( mebr warmer3(bern ber âïBalîerfinbZbic faitan Xag fonu men/ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;bte SKcrnlt oerieue^t vnblbntgic^t m feinetî4^agt;
Taraeteniiôalfiîibtgfetfc^t«^ in bemzbao bo gfeftijieb^en ifl : â¡m Tjngefefjiebttê bieffttïoXn fb^n ^e^bg/ünb von il^m verîcücijt fein QBermûaU wenigà io bem â¬^ra^ fein^rnnivcrgeljt/ ober bem @o(bt fein gi(be/alfo i|l eo ein 5ip wefen»
^d CA'p. iri,
^rumb fo meref en/ba^ bie ^aturbie Gradus begatt tn
^^^fit^t.iÃantt,fir;fe^cnbfzwieÃtbti( vnitbfnnpreiefjbie Oîatur bem 05rafj fetnl@rnntgeben^atfzvnb ben SStetternah îî5eümenza(fo bao tein©ritni ber anbern ë5rwni gfeidî îjî/wteiî 'Viel ,^r finb : 2t(fo mit ber ^iç vnb Ãcittizbie /Jlanir bie Q3cn* me ber ^rmt v|tb ber Ãefti ^b^er vnb minber grabtert^attz tonbipgradusberi^ep4lt;:ationerleUe^tvnb^effitrgebraut.-,
-v , zAdC A'P^zl IlI .. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;b';5
quot;quot;k -OÃn b^é Reparation tfî nîê^toïrelftigZbattn bie Reça^ ration gibt baozfo bartnn tflzaiofô Rommer vnb ^ÃÃirtter ein birtg werezfo gefc^ec^ï ein geberitngâbcr bingen :Ro 9?îori vnb Ronn ô;tnâbing'tverlt;/fowerfeinlieefjt aitff ber (frbeni 3((fo Ãtennn fo wi|fen anelb'^bao tm (T'rfîenbao *^a|fer niebto bariit gfeth tfî/vb frajften/aber tn bâ Rc^eibiing/bo bïitenbbie Ãrafft.
' Sönb barjtt wijfen/bao etn jebtiief? ^afferz botinn ett* waôijl/berXttgenbbtgreijfiie^/aHpberReparationgeotbnet/ H?)
4?4 Fila G,M enta;
vif! S'ugfnbfMtmTBdflTcr fmîgt; a(0 in Ãrfüftern/ tgt;arumb glcic^ jo wof; bii âWaffcr foücii crt'cnnt we rbeival^ wel ©f«n/^«üttfr nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;al^
ffgt; öKtiotturlft crfoïöert/gfe^f^ »jc Ãnüftümvô «nocrn binge« ber âjîdtur.: $Qub ab wol bûÃKütteron 2{rçt mac^en/alfb wo( marfjl auc^ bae OCafTcrfcn«« 2lr^t/bann ÆÂ« bcibenfeitten finb.aU^ra|ften»«xnfo«K.« »nb gwigfam banfu
Ad ⬠A P; Vi?quot; J !
2lb ein ^^empeb QBie/^felénb burcà ben ÃiîhfKcftf lt;ui^bemâ(?rç niaf^t fèin ^iPrn/fein^witrer/fein ©efbt/feinî '©ifber/K^'^ffiMp bie'5?dtiir felbpber crp^^üngter/bereejn wercFen fe^mibt/vnbes berott bem Ã)îen|'c^ivnterfeingt;gt;anb.
' 1- --- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;--. nbsp;nbsp;nbsp;. âif nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;4J .
* ^eie^can^eignngfînb/baôbemîÃîenfçijenbepbeinfe.is 6igcn bte ^laturfurgcfeljnitten bat: bae.ifi/gleic^ tvicbem^ir^ tnann fargeféijnitfenip bae^itber ;imA$tat^tn'Zbem ^Ãatvre» ftirgefc^nùten ben* ©abinen/wibee^u fwnbts bergleidjen alfo ' bem furgcfc^ntttlt;ni|linben QBaÃern/ aU W4?( aù i» be» Ãreiitîcrn/ ber ^latnr -éicfjt vnnb Xngenbt iufwc^en/ weicht, ohn bie0eparation nic^t fein moc^t jubefc^e^en.
----â '. 1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.r-,; nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;; J ,
* 3((figt;fe0wj^rÃie«nn.înlt;refcnzbapb^e'5îatîtfgfreii|i)0^;lt; §attba6Xri««fen»nbba«4rK£n/a(^bie (Speii^ »nb Xranef. fra^ feç/o^nfnverniif^tô ber '-^U^neâpife^en bingcn/au^ weO« c^tnwne^rfranà bann gefnnb roerenb woiben.«.
Ad G A^P^ V k= ⢠nbsp;nbsp;⢠/i ~
5)à nn bas foHen fÃr^i^Kert/Fae im OBafferbie^aeut gfeicb fe ngt;ttnberbar(ifl? afbimâ^îrt«lt;niient'ficÃlt;rjeigt^«eytgt;nb gieicb fowof viib^nvenriinbecitifl vberber fciçamen wirrfung ber QBalîcr al« ia ben @{f^ttt^aâ^)ib bie @tlt;rn ben^cl^nee/ wib baô ÃtVaffer nit/fo ^aitba« QBad'er bieJjiii vnb ë(ti/bie -©tcrnen ^bcn« nitiJ^anbbie ©tern^^renlaufft/bas^af?' fermât )bn auc^ ; »nbiji gleirfj fe weinbcriià rltc^ vmb ben iauff bf^'^Ga|Ve««in ber ^ârben vnb 5igt;hæra,alô bâ -InnlF ber ©ter». iÃ.2(lfp^att biç Sflatiir nie^ta geoibnetb|*n ^rB|j veïwûbern ng»
5)ieau^â(ï?ïnerîOîntter fainnwn/af« ipbI al« ©bnnvnb ÃKbnb.ppni^Ffü' nnb ala ècefj^ic; ©pnn vnb 9)^onb
de T H à Rlt;î;?ns^ H* nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;43;
ttt nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;boHitiuii venrsttttamp;^rn 5 t« îgt;lt;v*
fefbi^fii Ã04^ i{l îgt;a6 iviinbfvvon i^n Dnîgt;Xro(fnlt;ne
â¢fi alôm îgt;crgcgd{t/î»a^taô 7B(ïflcr fein fonbern Philofo^ phura|H^abenerfoîbere/aifo4ncb boa jtrmatnent/alfoaneb bielt;è'rôcn/K. vnb dn iebtfic^ft gibt feinen ganelt;n 2(rçt. 2(uflr foieb® »»otlen wir burdj biefe Q:x^mpe($uerfennègebcn/ben naf tûrlif^en erfîen vrfpning ber wannen quot;ï^rtbern/baô |^r biefeibv» gengfeicbfôwoierfennenfoflen/aid ber Artifex,ber weià waj^ ^îetaüenfebwilçt/vi^wo^nit. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â '
CAP. VIL
3tu|f bià üoîangeieigtenberit^tung/wiffen biefeô erfiArtnz léâ^ â¢âȈ ^ârben all$ baa fie gibt/»erenbcrt ifï 4)nix b bie 37atur/baô ip vngteir^ gegen bent «nberni^tto fie gibt bj 0raÃ/naf^fegt;{genbt b^ 3îo§î i»nwa|fer.^un btfeçbvî ill »erwiinbern fep in ïfiifen jwepen gewec^fen auà ^iner ler.^u bem bjfbtcbô nteftr ifï/a(ô bj .^oiçbj auc^ anà ber (Jrb? â¢geÃt/bie ©djwajB: bià allee wie vngleidj baffetbig iÃ/befe^enb. ^b nit foieÃe bent ÃBaffer anc^ môgiirlj fep jieà affoiit verens bctn/»Hb ob lt;amp;nbsp;fein praeÃt nit fû^re wie bie Q:rbe/bi ijV^oI^/ DioÃren/Ãreiitter/if.@0 fährt öa^ QBaÃ'cr fein pradjt in ^i^ â¢Â»nbÃeltt/bib« (frbenntt fan/fonbeniadcin Weiben muà wc «bge^.SÃHb'ber-^rben gieiffjfowolju verwunberH ià ab ber i^ip»nb5tc(fibeà lB.i|ffre/a(öbem -âBafferoont gt;^o(n vnnb 0raÃ.@ecfgt;t bit fattenben IBaÃer an/ fo vom .piiRcI feinen/ Aè'ine ià Ãfper/b; anber^djnec/bi bntt .^agel : Jjtpt 3ewr/ ;/e?t ^Uifc/jcifi 3îegenbogê : 2t(fo ià bâ ptaebt beà Jirmamente/ atà fçit bae (Vewr fein fnlcbt an tag : 2t(fo bie (?rben/a(fo b{ QÃa)fer/onb alfo von benanbern aUen.öo nun foicbee waeÃ# fen ge^tauà feinerO?îattrr/warinnwoitbanber Philofophns .flufb ber Medicus nit für fieà nemen/bao/botin« er bicnf/»nb baa fo i^m ont er bie .panb geie^ wirb/jn braueÃ?/ mit befehen waà (eiben mag/wariiteoge^PfigiÃ. ^ann foicbeo ancemuà , gkifb fein einem ^imerntan/ber aÃ( (egt bo conobt iÃ. .-(Soll nun a(fo bie âjLitur fo(cbe bing au cb geben/bao /)at^ beo
ÃIJcnfcbeiubcamp;a(ten/bawen/vnberÃüÃ?/aHÃi«fegf/Ãiibcrn/bie 0pinwtpp barauà ^u nefÃen/'^efem onb i umpen gibt/lt;VenÃer »nb .^anÃin teÃren vorn onÃat : woà a(fo ein iebt(ifbofep/b«r«: mitbi.^auÃbebÃUenwerb/nacbjugrttnbeniÃ. 117) ij
Fragment
; nbsp;Fragmen mm I III. de Th e r m i Sv. T. â¢â¢
TR ACT^TVS IL - m
â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Ad C A P» I..
* foaffoauà bcriufammciif^aungbcff^c^enz'Megkic^^ Wteiûn|îftc^ tn Der QârDen gcbo:lt;n/nttt cttKcbcr bebaUun^Dcriâ fdbiÃe n TÃefen »nD ^aïur/DarDureb Da$ faltTCaffcr i« warttii genwebt roirDt,.
* 2luff.öeiDfofÃtniin/n)teDannfo(ebd.Q2?4flervom? lt;in2(rtb besait DeffdbigeaÃà tebOâ alfo bie^uebDiefeThermae, ctnfrem.bDc,endtbenDeÃrufftanfiebfâ»jTlt;n vnD,nemen..
â,- nbsp;nbsp;-.. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â¢-- -r â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â » â
quot;fe ^ueb wtflçn/Daei ibr «uff Den ^9gdngc,n Der2Qîinerlt;Vi hen fófcber .^«kb «uff ^rben, vil erfünben; merDen/foDer ^ufft fekt/vnD ÿerf«lk/vnD (in jeDîirb «uffÃcfebntt'TBuffer mermen/ Die'buffer mit ©efcbtnacE vnDlîarben, befrefftigen. .^«rumb «Ifç^fokbThermæ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ââââ fp^ttngnemmett an Denfelbigen pet^
ten/Dofokb@ulfgt;bürifebe calcinatio liget.
Ad.CAp. IL. . â
â¢fc SOón folrfjerQ:tbhiftb(n«5tbî®î^^oiÃt*^â^â^''îâlt;âP cbpmien'îfîatnr ip/wo fokber ÃbtithbTaçhyÅia ligt/Do jb« Der â¬ufft oDer Die jenebti Der ^ïDen ober 3îegen mógen begreif» fen/b«o er fieben^iinbt/vnb brennten flammen: vnnD ip ein fixCorpus,Daoalleinobniufftvnbobn âïbaffergelefebtmag werben.3(ucb mancbmal bureb (?eivr/fo «nff fbf .^IDergdng gt» (egt tverben/ berürenbt/^u brennen gereift tvirD, ,,
^an bk tntÃtngt Dervrfprung DerAethna,Def-i^'eivro/ nit allein von Den Caclmmien/von tveleben wir Jie reben/foru? DernauebDaÃ^ewrim Kipling vnnb im-tTaeebonier vnDoi^ Dern.^ann gleieb fo wol ein offen JeitJr Die '57atiir in ibven Mu» nerali.busprobu(irt/alo einverbotgenà im^(WXpei«A.^â -â ,,
JpjefelbigeniThermae] gebenéfèn nitanDerè/DannDap â fie mit einer ^ufallenben frafftfokbtr ^i'tbniRbtti-^iammen vil Noblen begabtwerben/bap fiebeofelbigen nacb/gefebniacF vnD 4ii5Pgmig geben.: w(kb« D.oeb b«r(b.blinbe/2lr?tfür, anbero
de T Ã R M I s, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;4S7
i nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;' ' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;⢠U â-l nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;«' r .
dracht ftittîgt;tvoiamp;crt/î)4nn jhr l^erfommeti angc^eiiietÃafM' ----------t-, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;St
* ^Da$t|l/t)a6ojftâ^Kncnamp;cmpffn/eblt;r^fr5»ort/6tK fcfbfletn'Jîcbcl gcben/vnnôficbOcin ©cmûfclj/Dem .^nnnitt »ergUif^cn. 0o(efoô cntfpnngf alke awà ökfen ^emrcn/ DR Môcrfphæra Dk^euf^te/fo ficbcgreijfcnz ver-fçubct/ »nö Ãen Vaporem vn ntgt;^ampff vb erficht reibt burcFj Uk Poros'Der ^röen / vnnb.alfdaitff Oer (ïrOctt on Ovegcn niac^t/ oOerem®(lt;khhu|?fetne@lt;tvü(c^6/ OrumUwofokfe ? geberungi((/OofonO»kFOâ¬c3lt;n,. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;\
* 5)a6iÃ/pcnct«lt;nab/r6 Oi Ouvc^^dffttfauflTt/wdoOer wentg/wk Oail mk bemekcnÃîcgè aweb bcfc^e^en SOïtu^t Oao tfl/Ojauffbonfe e$,»cr(ótt«n Ãiâkzvâfctn (ïeucbt^ twfé*'
i|ï :5tïnOfo fkfj mk Der jett «biet einjnubkbinjwki^t / ab,crb£gt; ffbebcinaà t^tupOemOafientfpnnâf (cngt/vk(k:(. OevOiege«.
Ãquot; ^kfcciuflFfïcrgcnOe 'ÃBdrmt fofcbct Aethn^ verkrenOt-fïe/vnnO ob fcbonnkbf fo^«^ tfloOcrmcrcflkb'/ foiÃbocb fo ' »ic( glt;tva(t»g/0ao co fokbe mkcFe..
â -gt; / nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Ad. cap; ILL,
k 2((fo ncinmctt. ein. ^/empei an ^debfenpttfuer Oaâé Oo ' fnaif/au^geivakOev^bntrarktctMerciirijvnÃSulphuriiâjOiî UetNitri »nnO S S.gt; âÃÃfenubn Oerfèjbige fnall fein '^örfprurig «imbt vnö «emCn/ atfo Oermaffen a web nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;entfpringt von i
îtvepenoingen/fo alfo in Oermatur ^pmponkt tvkOk
* ^Ãergkifbcn/fo febcnUjbv/OaoLiquorSiüphurisvnnÃ) â Liqpor T artari fo fk^iifammeff f omhieivfieöen bi|? fie ficb gciic verderenJDergfekb^it Liqüór(Lknæ) fo jbn\^o($ begreiflh/ â brenntobnallejeivr . gt;nbsp;------u_Lâ:
â * iÃann Okfefbigen Nitra, fetnOf in bergafwr/wo Ãe Ok ' Qjrôtfewcbtibegreilft vno Oer'lt;lw|ffzO(Jop'è wnrinen/vnnö Ooefj -Hkamp;tnu^.^4lcbâifcbcr.^ta^ft5: nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;\ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;«
iyiocf)âvidmebi'z n(obkangekig(wkOt/in OerSphæi; raOer @iobw( begriflkh wirOfz.
,4î8 nbsp;.,, Fragmenta
* ' limgett Sörfprung vnD 2(rffi gibt Wc5ëtur|tP wac^fen/junemeK »nöabnemtn: bann fie t(l 4nc^tgt{fl?UBgfrt alkïiiiu^atttcn lt;êino:î?«ung/'l)|(itnacè îgt;t«t ©onicv/ fonôcrn tnattCcrnxg nutivûôer ttxnigcr/Jt.ttaf^ Hem -»»W fein éttbicet ötrmateiia iÃ/fpidje ju OTiio bringen,
. Zi, ft Ad C AjP, 11 H.
* QSonber feiere â ÃÃBaffer-gleie^anffbcn^oJenQ^ergcn .wicinbemX^aniigen/.fltebannfotvcr (l^e@u»ftlt;r«nff Dem ©bdrg/baftin^et^eierrt. Tiber bit ^ttlttifbnnff/^nen iÃ/«n finb Dofbneljer bep ber ©onnen t briinib fie foütcn ehe ^drnK vnnb mebr^içl^abcrt bann in ben5£^lerenijt. QBietvol ben Radiis »nnb béni âIBibcrfc^cin bie fe^ulbt geben wirbt/ welc^}? i)Of^ gar niebt iÃ/fonbern «Hein trie ebÃe^Vbie Ãdltti ber gen f^r 'i29rfprung nimbt. ; ,
* 2(nà biefem foïgt/bj IJtn -£anb Fditter vn wärmer ià baft tj anbtr.'ïöiewol w| vnber ber ©oiten 57acbbarfcbafft ligt/ei» vrfaeb ^dtt^u mehrer Æ31? : biefeibigen aber befebe^en mdjt/wj» nic^t biefe mit^ülff gleich fo wol nntging.
-* Sönb etWitn wieberfoiîît/baô iÃ/fe ber ^aforoet wieber gemacht wirb/brutff offtmali lt;^in ^a^r Witter bann b^ anber iÃ/obâ ein \9?anat/:lt;.Ttuf) bem «Hem »oglt bie Ã4iui»n 'ÃÃdr* ini/wie^ie»erÃ4nbenwirb,vnbartge|eigtiÃ. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â¢
Fragmentum V. de Th e r m 15-
* nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^ruf^t Ott beà pf(ff(rs^atgt;$/ bae e$ iÃ
ein '-öab auà ber ©tparötibn/boti« auef} ein burcljgang
^°\Sxöm'd} biei\lineialia,MecallajVeneris,5olis,»ûbaturf n'i,vnb ein groÃentt^eil beà vnicittigen lifâiÃHb.^-o:uiÃ.fo feinb fein ^rüc^t/iu heple» PQdagrad^aralyfin,Paralydcos, Conlt;â crados,Lcprofos i^adjfotgenb Vlceraybem'narl^Menäriiü, vnb all Debilitates ConfoHirUd? nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;' â¢'
, Tlaffbaö folgtfein Tlbbi^ im ^abt / $u gebraur^en mit faç. K ec.ln paralyli vera, luæ, dec. In Podagra,dec.
de T H E R M I S. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;439'
tfîfc^wcf^er eöfr ÃercFer nac^amp;ünSÃrfprung/và Ihof^ allee a»^âinera. 3t»fr wefcljwec^cr ip/f©H Dew parefeti gt;nbsp;gleich gewarde werDen.^lttfFDi folgt/Daeee guttifl|u ^XcHDigz ÃrdtJig/tei Peripneumon, Empyem»Dyïenter. Anthrack UuSjCancrofiSjEfthiomenis, Contradis,amp;c. Deî^efîaltz' mü Dew ^ufoç / Ree» amp;c.
@etnfruel?t jeigfan/Die@lKDerlïif^t^wacÃeîr/re»DtttwB ÃarABä» i|î ee au^ Derârt^ Margafitarum,amp;c.XafcÃ/»nD Der piuwo^ JJJj SjJ' fen art^/:f.»nD witfa|l wewgen îitugenDen we^r Delà Den/ Daû Urc^ gros wie fiinfl ewgeweïn âbiffer, ©ein gufaç tfî iu Der ÃrantfÃeit olfo/^uDer-alfa,
£gtK»Cbatgt;t.
ein ewvermîfc^ter Ã?ataraef/ foil DruwDntt gefoDtwerj! Den/fonDern »ae^gtiftig gehalten: Daft vr fac^/Dae ew frewVDe QBa|fer»nDttr Diefen ©ang laufft. ©ewSruc^t jeigtanewr 3rfew(f/vnD Mercurium Corp.VftD Salem ponticum,Druftl fpt|îeeg«tt/:f. ©etn^nfo^ wDer :^rancF^«t follalfofein/ ' [in] Cachexia,lliaca,Golicaj Gonu aâuragt; ArticulolisjMusâ lieribuSjIuuenibuSj Senibus.
©46 ^ÃaD tfl etn ©aiig von Dew ©djwar^walDifc^en welche noeljnicljt^eitftg qV vnnD ïjî etn©awpffgefam(et von ' Den (Efleris^vnD Liquoribus Derfelbtgcn (frDen.^tuwb Ãatf ⢠lt;e,verwifibt vnD irn'ge Virtures,Q;w ^â^P^ânbere Daftn Dae arilt; Der/ w/eDltcDer Ãranef^eit befonDer fein ^rf|gt; : 21(6 in^wepen ' ^fteritien/Die (fine watljte gefunD/Die anDer niebt ©wî i^* nif^t vollerpotenç/ee reinigt Die glieDer / w. aber nie^t?
bepenDig Doranffju bawen. '-3ucamp; Fein^nfa^^ Dotanflr^u waebc gewià / vnD-war^afftig.,
Fââ 1 N I s
Fra^icnUtum de Thermi$t'
s E P T IM AE PARTIS.
|
3roi4iti minutes xjs. »jj. »40 Abpnthij '»irtutes .14» Anethi vires Angdicic virtutrs Aiiiuliipurgati9 Anthos quid AuthrMKcura Apij wtutes Abpnthij Alkali Acedttl£ vires nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ter Aji KL L Niüurie nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;41 AlchimiicprtfPMtU nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;«s Alkali quii Afl(/ Vâ.rrutes gt;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i44-»4r.*4S ySo y? }$x tJ-l-lfX *4'40 Ag«4 quid dipiratà fucco, liquoreiZ^c. 401 Aquofitasquid, , Aranea medetur tcrtiantefcbri Arcanum quidÃt Archeus ArchidoxesVhilofophiie'Pitracelà -4igt; Ares quid ArgentiÃslphur ArZcicTKdt«« Arwif virf Ktff ArÃeiiicus qui optiiHUS ad Kedicma iqj ArÃnicivirtutes ioi.eitts nocumenta loi Arfenicanata, metaüica or artiÃcialia XOl.XOJ ArÃeniciÃxatio nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;»of ArtemiÃie virtutes nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;t}7.i}e |
AÃronomi£ cognitio Hiedico necejÃtria Atriplicisvirtutes Aurum potabile quid Aurumpotab.Velaurioleum perjÃiri-tum latis nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;149 AuriÃtlphur,amp;c. 1s7.1so.1Si A«ripigwf»t«Mi duplex, artificiale Z!â naturale nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ss* AuÃerafuntÃigida nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;7 B von Ãotin veaamp; üÿ ^alfamus vuliierarius ex Hypericono ^s-r 'j£gt;alÃamiÃâ)e Vï«tijr iin Serpentin Mii.iilJ@. quot;BaÃlifcus ïamp;etnbrfjd; Ixylft Hypericon if9 de Benedidagt;caryophyllata libellus TheophraÃi Bcriüi er cryfl3,tlie£demfirè vir tûtes .41S Betonica:firtutes nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;iss.tfr Seoinc 5wcsi)crky 2(i't|)/ ntfcbvn'âVTeibtfc^ no 35tencrtSft)igt;frlcy ®ef4gt;Ie*^t ns Borraginis vires . BralÃttfUa 'BugloÃ'teyiirtutes ^»jccnptilferâ^nri^ ^ie^d^n'iucy 0efnnbtrt C CAbaliÃica ars à uiedicis ignora-tur nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tsf Caduci morbiremédia ss-srs- eins cura per BReborum nigrum nbsp;S7.71.114 r A 7) |
|
neffcrum per Colores: vt rerum Nà turie cogno-fcend^e Complexiones du^ funt, noinjMtuor I. ejc. eomplcxioftes dupliâmodo cognofcun-tur CompdÃtione iMmutStur Gradui 16.17 de Confirtdtiuis Coniurationes prohibitie Confolidittiuie virtues neceÃititf ' 415 Confolidieritdicis rirtutes- vonfolidieitcutieynres ^nfolidaâDiofcoridiS'- eontra{lur£remedi4â lt;iontr4{lHr4( quit curent nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fg g coiitra/lurie cura Pfcifere $17- ®a(lciner35abt jxâ ComUoruWrirtutes jsî. q^c. 95.97 cordKorwm rubeorum alij rutilantes, a~ lij calig'moà corallireÃjiunt j^eilris zr phantaÃnaa tibus Cordis remedia (^Ute' Coriandrivirtutes nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;X7x,i7} Crocjvirti« crociMartisvirtutes' Crocodili CryfliUo meÃhumidumcoagulatum v CryÃAÃas er BeriUtts fire yirtutibut oanueniunt nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;' D- DBntium dolor urn cura nbsp;77.79 ' Dentium dolores qui curentur perPerficariam ©e»tf(^l«n^ I)«tt fHbfïfein^nuöââ flt;im-2lr^neybeyri4gt; oc Diata quails tn Thermis mflituenda jij.. ?«4 Diofcoridestà xatUr ^ópph^er .Babtô Krafft vfl îik genbt JSulciaÃtnt calida: ELeârumquid' Elixir quid Ellebori '»triuÃjuevirtutes iig.iib. çyc, elleborinigri^iorum'vÃK 54.57. Rrf-dicisvÃis EmbrionatdÃtlphura i66i eortvmvir--tutesadMedicinam i5$. 109. adAl-chimiam Emplaftrtm gummalinn p«. mtmia-tum: | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
^rafinui P^erodamut it6.2/i7 'Erz4clt;c virtutes ^(fatMnejJèntialequii Ãjjeiitidrum fcparatio duplex ^sa de Uxcrementorum alai coloribtu in purgationibtii;(:^c. F FEamp;w^tó'fcjMcwrefjfwr fi.t9S.ï9o Â¥cbriumcurui7. cura per Ther-
G Cy Albcini'Balfimi'wrtutes J Gamaklt;ei nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Sp.xSj.xsy â¢^Ã|iemer ibabtö cjenamp;t Gfjnmdrjwjj S«/pfcHrrf embrymtata 170 ,gc)»OTiir«w tranfmutatio per oleum ful- phuris nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;iSo.iSi ^tiid) ®Ilt;t«ibcn »ruiâ9 Jma^ina^ non niag'der vnenfi^.perbAmt vnn^ fflt^TOcrften *®oppm0crlónjnnen gt;14 lt;ïv GrdJtèt« error Mcrm 4 deGri(dibiusÃgt;agyricis .9.fA6,aquot;Câ Gitaiaci ligni prteparatio 40i iBulbeneïTcft nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;-too Gulln»exfdle eà nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;41X .G«if(Ce»(r.t nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ij74.j96 « HAÃereon nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;f6ÿ HarmcUis doÃs |
îîeliie Artifice dduentm preedicitur 19 s Hepatif remédia qucc Herbarum cy' Planetarum clt;inuenien- ^a herbis Viide fexus-maficulus cr foemi-nem attributus Herpesfùrens quid Herpf flt;lt; mor Hcrodes cur à Chrifto vulpes diïlus ijo Hosno ex tribus confiitt HhmmWxm» duplex efi Humorquid H«m{WZfrff quid Hydropiscura 190. »9*. curaperElle- borum ss, ra. üj». per Magtfc~. tem Hydrophobicecura nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ïf9.fSx Hypofarihee ex Quartana ortee 'cunt S7i.}S4. Hypericon,perÃrata «yiunicrc. Hypericonisvirtutci . î ICteritiam qua: curent Idleritiæ cura per Thermos îgnisperficicura . nbsp;nbsp;nbsp;\ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;501.191 llech ci'udum Uiadus lliafierquid nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;5jo.j4s.jsx lliafies duplex,\'itdligt; O' Ãrmalis Incarnantia remedia Irtc4nMh«orttw'ï(/Jèrenfir de Incarnatittis cf cemfolidatiuis ij luniperini olciprieparatio K K Arena quid ^oïberet in iTîcyffctt nbsp;nbsp;jjo îirôfrcn jJcbbîl/«'Oî5« fie ^ien(l? iSx.lSS iiz) i? |
|
L nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;5 |
Manna quid nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;as.irf | |
|
manna qua virtute laxet | ||
|
T Aâuctevirtufet |
tes Ularnaltfc^eFrancF^etten wfllt;^e | |
|
1' J Ldpif Philofoj^horM. |
so.is tox | |
|
Laterini olei virtutes |
40f Materia prima quid |
4â« |
|
l^urndulxvirtutes |
i^o Materia prima er vlt'ma |
»17 |
|
Lduamentum dentiunt' |
79 materia materiata ~ |
«4 |
|
lauamentum vulnerum fx p/e |
Si ^cerÃalt^. |
I4f |
|
Melancholiamorbufquid | ||
|
laxatitiorivmndtura nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;_ |
4V.4is Meffiipnwa.zndffrw qult;e |
111 â |
|
laxatiuorum noxa dUte |
f70 MeliÃinus Mer'curius. |
4*7 |
|
laxdtiuorum receptorum. compofitio^ MenÃrtticura per Magnetcm |
lai | |
|
»rjö |
ÃAercurtti^ inter Metalla |
8 |
|
laxatiuiwidnnale |
73 i. iÃercurij Ãijiinta Efjentia | |
|
l^eproforum cwr4i v»r4gt;,V4ô:^lt;ifct liiercuriuf corporiicurat. morhü Gal- | ||
|
.Pfcfffô |
3^7- licum ⢠|
?** |
|
là entcria ^uid. |
jsj Mercttr««RerHMt^Ki(/â |
41X |
|
Ligamenta putbus conferuentut |
⢠nbsp;nbsp;nbsp;J97 Mercuriorumin rebus diÃerentiic |
4'4 |
|
Liguflicivirlutes |
i6çgt; Metatia ex tribusgencrantur |
177 |
|
Liliorum virtutes |
tS7.xlt;gt;8 Monarchia quid, |
»f4 |
|
Limusterræquid. |
«s'4 Morbi Galilei cura,per'Xylohebenum | |
|
Liejuorguid. |
401. nbsp;nbsp;xj4lt;. | |
|
Liquofumquid |
404 Morphem cura |
iS«. |
|
LocuÃ^quidÃnt^ |
58«^ Mucilaginofum quide |
40 |
|
locufîte,quaslohait.BaptiÃieontederit M.umiiie virtutescrprteparatia |
IJtf | |
|
VTlutterinabl wic fte jiivertreibeiki | ||
|
Lorcha quid |
ilS.liS nbsp;nbsp;nbsp;X94,i9f | |
|
Lumbricorumvfus. |
iSp.ipo â | |
|
Lunares herbae. |
N â | |
|
« | ||
|
M.-. |
jÃecies qu£-1 Narcotica Varia |
J81 H7- |
|
T\ /T Acer taxatur: nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;407C4tsgt; lt;nbsp;t^aÃurcij virtutes . J J 1 Alagicafcientia Medico necef- Nattacura^ |
i7f â ?fsgt; | |
|
faria |
131.177 Ncbulgeaquidquot; | |
|
t^ t£iâeÃâecieseÃ,praparatio.Gamah£. Nepita virtutes.. |
16J, | |
|
orum- |
90 Nitrum quid |
gt;49 |
|
Vigt;n Vnajfifdjen =(5eyftîgt;pml»cn/Lt Nuba quid. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;$ss.}6r- | ||
|
berTheophrafh |
iss., nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ogt; | |
|
Magicam ignorant Medici: |
xSj.t | |
|
Magneticvirtutes nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;loo.ioi isx,- / y SÃaoÃibusconferuantur |
jîgt;y | |
|
Magnetixa curie qua - |
Hf tjs nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;f OÃlumÃaüuras fanautia |
. nbsp;nbsp;13. |
|
W4£jnetifc^cartft im vn'cnf4gt;2OÃrutij virtutes. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;z^o.xyt!. | ||
lt;3(6 6«bmtgt;Crt STÃcdö.
P
PAniritij curd nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;vs.zFp
Papdueriivirtutes »74
PdrälyÃs Remedu nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;je.yi
pdralyÃs Cura er.nw. cura per
'Xylohebenum i}4..perTherm~ai 511 paralyÃs cura ^tirc^ö Pfcf# fera
Faflinaca; virtutes
Perambulanum oportet ejjè Uledicu 6i Pe^ÃratiC vel Hypericonn virtutes ifi..
PerÃearia; virtutes 74.7f.m.i}i.4it' PerÃeui ignis gûid f76. eius cura ibid, PeÃs ex Firmament o oritur
peÃscura
pe/îiî remedium diaphoreticum jco
Prtrü/fo/«r/fyîccH»! rej'olutum 1 pétrole Viiis
Peucedanivi-es
Pfi'fffrô^abte^rafjt wb
iJtnbt nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;jiy.}}j
Phantafia quidÃt
Phantafma (]uid nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;!gt;4ds^
pbantaÃtattbiisreÃÃt tiypericon iss Phthijicis profunt futpbura embryo-nata
phthiÃs cura bie
190
Pi«gKc^«i(i propriè
Porri virtutes nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tss.isa
Portulac£ virtutes
Plantaginis virtutes »47.x4S.4xî
PleuriÃs cura
Plmiustdxatur
piuinbcrô 25abr6 Krafft rnb
jenben nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;3i9lt;;io
Podagra cjuid nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;j7f
podagre cura }74. cura per Xylohe-
benum i}^.. perElleborum 67.71.
ixi.ii^ 'Blircbö nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;pff jfere 51s
pOlijgrzcorHMinoi/orwwî cura us
SradeÃnatio (j^uid nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;50.51:
PruniK quid nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;frs
Pulegij virtutes de Purgantium gradibus uM.ii purgantia prtmi,fecudi,tertif cr quar-tigradus nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;jsy
Purgationes foKcti in morbis Chronic cislartgfatn gefe^e^en ix«
Putrefailionis varij gradus fs4
Vinta effèntia quid S4t ^'â¢â¢'^Ciutntarii/m ejfentiarum virtu^ tes nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;iS.19
^«infdrtMw eÃentiarum gradus x7.1t de Quintae/Jèntia error aliorum 417
R
RE^Zgrfr nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;syo.jtfx
realgarinus Hercurius 4«?
Rebijola
de Receptorum compoÃtione Regula generalis
Refoflett)» quid
ReloUeum duplex
reloUeacea agritudines
reloBeacea feparatio rerum
Re«er/gt;frdfor/«wi arundincum xos Rfccttmrftw remedium
RoÃartem virtutes
R«pfHrlt;e CHrlt;t xjy.jey. cura eins per
Magnetem
RMtlt;eVJrt«fCi nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;*49xyo
S
SAlium differeutia
Safçee
sx.141.14x.cre.
Sdfw nocttwentit^«^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;in.ifx
Ãdltj i|l fin 3r:bif(^cr Sulfctn 8X.14J
@ali3 5»r ©peià 9reycrlcy 144 Srt/ enixum nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;' sx.sj
Salis oleivm; nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;10 f
per SalisÃiritum Ãt oleum auri 144 ©öltj ©iilijen/wag )|gt;j nbsp;nbsp;nbsp;fft vn
^o^enbt nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;146.147.jxf
II7) iü
|
SalisprieÃintia ' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i lt;s fulphuris'oirtutes qutc petrte fal nitri ^ttii différant ly fulphuris olet^ rubcimt cf album i?s Sdluiie'virtutes â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;3.S9 fulphurlignorum nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lt;7j Saphena riparum nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;SuperÃitiones prohibits -Saturei£ virtutes nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;xgs nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;t Sauin£virtutes nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;iff.ifs, ^c^langen^ung wc^ïj« (te ^te«(l- I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tSf Ãc^Ungenfc^itul^ v»nfe is 55c^tan^cn^aut/ warj» (te }(ige(^ br«U£^en , nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;»84 5fp4rdtio (juid Serapion iaxatur nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;407 Serpentibm Vnde tant£ mffntiairMes â¢Â£79 Serpentina flt;f4. eitKvirtutes 4tj ferpentina curat vulnera ji» ferpertfindjfl'Ãaejïôt^lî ^ncama^ï* tiff Siccum duplex efl Signatum quid Signata ars contempta 4 ïSedicis ifi Ãgnat£ art if pr£]hntia Signatura.perficari£ isj. Hyperico-nis nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ify Spagyrus quid nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tlt;Sf ffgt;agyricaars nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;jgö ieSpagyricis gradibus tf.is.zr.crc. deSpagyricis doÃbus Specifica Ãrma,efi Quinta effèntia 10 Spc^riwn quid fficüris reÃfiit Hypertcon isr Ãpinncn tribcr ^æô ffiber tss Ãtctnfafç ; . nbsp;nbsp;nbsp;' Succus quid ' gt; Sulphurum genera erffecies tSf Ãtlphur embryanatum kss.iös.itS. minerale 167.17^.179. metallicum 170.1S1 fulphura qu£ feligehda ad ^Aedicinamt qu£ ad Akhimiam ' iry.ir« Ãul^huris crudi proprictas -17$ |
TAphneus quid nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;s4'S-?^9 Tartari elixir tartareorum gt;norborupr£feruatio ^91. TecheUus ludaus nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;iSj.iBj' Temperatumquid Tcrf^âf«^fci«^ep^r^«fei nbsp;nbsp;nbsp;top.iio.çy-c. no.!-!! terebinthim pr£paratio joi.4oy. oleieiusvirtutes â terebinthin£ er Batfami coUeitio er Ãeparatio nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;np.ixa S^erpenti« iff Ãufftö Vïcftiv «14 S^erpentins 35«If«7inf(^e Vï«ti)c X14. Serpentine rnb nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;»cr^ln ngt; Serpentin folljtirct^terjeitt^e-faintetwcröctt «j.xio.xn Tereniabin nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nt.-cis tereniabinquid nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;xsx.jsr Theophrafius cur arcana fita celauerit 1S7 Thermarum quot;rires vnde 419 thermarum materiaqu£ 304. Tinóiura tinfiura quid ^inetnr ÃtigSein ^ofe^en ober Vnoltwurm Tranfflantatio Terebmthin£ quid no-ceat nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nt Trifeîw omnia confiant fi9.j94..4.17.414 Trium.primarum natura 14» Tronoffa nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ixr.xx« Tympanites quid nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;S7f VTnenorim gradttf Ventricidircmedia 74 S97 567 Verrai- quot;Verbena citr'ma |
Vermibtis reflfiitfapor Hypericonis vf.
ï)tnalt;^cr2iiîî»ô^Rrâfft »nnb îo-
Vr'ntä quid Ãt 'Vrtic£ virtutet
146
£fenbt
Vin um quorumlegritndinum Ãt caufa
-------------j- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;»4J.144
Vulneräquibuscureniur vulnerum curu in Hypericonc vulncruriuf potuf zr oleum
41$
Vifcofum quid
Vifcui quere IHM
Vitriolt virtutes in Micdicinii
Vitrioli Jpecies vitriolicrudi vfus
40
Mf iS}gt;i84
iSf ti6
£fcnbt
D?
519
VTclier Baöe ^Rrafft vnb 2^u£(cn^'â
vitrioli fulpbur 17». eiuf prteÃintia
vitrioli jpirituspr£parlt;itilt;gt;
ygt;itrioU oleum rubeu/m tsis. eius vfm
i94.xsir. oleum dlbumer viride i^s
$xo
O?tltgt;tbdbö ^o^enben
X
j«
ij»
vitriolutuf Miercuriut Vlcerti quibiit curentur-Vomitionis curtt âPomitiui deferiptio
4ây
jSf
vfopdicd ars quid veteribuf
l6f
Qlîîner Babe ^r«flt»nnb XU
Sâ £fcubt nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;jiv
F r N I s.
1