QR^riQNBS ..

Funcbres quatuor, in exe^ QVIIS MAGNIFICI Vlkl

D. Friderici Staphyli etc. Ingolftadij habitæ.

Idii aâic^csÇunt elegue^quibiió uit^ geiufs^ßudia mors ipßiis dilucidè explieantur.

‘Äuguft. lib, de cur. pro mort. ag.c. 4i quot;

Martyri cuipiam animam diledlam commendatre cordantis amp;nbsp;precantis affedus,qui cum defunÆs â fi delibus charifsimis exhibetur,cum prodefie non dubi um eft bis,qui cumin corpore uiuerent, talia fibi poft hancuitamprodefle meruerunt. Non funtitacppræ^ termittendg fupplicationes pro fpiritibus mortuorum, quas faciendas pro omnibus in Chriftiana focietate defuncftis, etiam tacitis nominibus,quorumcpfubge^ nerali commemoratione,fufcepitecclefia:ut qui^ bus ad ifta défunt parentes,aut filij,aut quij:

.cunqp cognati uel amici,ab unaeis cx? hibeaturpiamatre communi,

ANNO M.D.LXIIII.

EPITAPHIVM PRIDE-

rici Staphyli quod ipfe fibi fecit«

Ixlfßta tuli StaphyJits,curlum^i

Dtim kuoJ'uppreJJum rdhgionis opus,

Chriftc tij}ijid£fis,dimitticrimina credo,

Exdium patrtlt;ejj)ereleuante mea,

Eßo memortria uerba,uiafor, Qitatnlcxcertamoriji^uammaïcccrtadies^ ,

ANNVS,MENSIS ET DIES,

quo natus eft fequenticontinetur Pifticho«

J^^i-^-Zycitur has Staphiltts Jra^iks mortal^s in auras, l^ona ter nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^ht. claußißiit,

ANNVS MENSIS ET DIES

, ipnusobitusfequenti contincturDifticho«

ySffcf Staphihts conceißrat arces

Infuperas, M^artij lux ubi (puinta fiit^

l^ixitannos L, Menfes J^LUies

J^ituslacobceits 'P,

- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Poefeos Proßffbr,

. nbsp;nbsp;' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;CANDI^’

CANDIDO

LECTORI.

ftudium fingulare cognofcemustcurufla quæ Deus bonacreauitjamp;adgloriam fuam amplificandam illu^; ftrandamc^ produxit, in idpræcipuétendere, hune ex prima ilia creatione habere propofitum fcopum extre;; mum,atq3 ultimam metam : ut autperpetuo fe confer;« tient, aut fi corruptioni funt obnoxia fimilitudinem quandam fui proférant, uel memoriam faltem æter«î nam ad omnem pofteritatem tranfmittant. Res autern geftas, præclaras animi dotes, præclara illuffrium hej: roumfa(fla,uitariidenicp innocenter accam, non alijs niedijs aliaue uia,qudm fignis,ftatuis,pyramidibus,co« lumnis,colofsis,fepulchris, uel ipfls demum literarum monumentis pofteritati confecrare pofle, antiquitas animaduertens; iam inde ab ipfarum literaruminuen^ - a a tione.

done, quas edam ante diluu{um,Iofepho telle, fuiflc credimus,inhuncufqjdiem,earum fcienda cogni? doncptedid uin,hocinpnmis fl:uduerunt,amp;in eoela^J boraruntquam maxime: quórerum prgclarègeftarum (Inon aliam quampiam infignem,uelliterarum moj? numentis expre{ïàm,perennem relinquerent memo^ riam« HincueriDei notitia deftitutiHefiodusfalfo:? rum Deorum ‘^wyovlap literis comprehendit, hymnos laudes Orpheus,Hefiodu3,Homerus,Callimachus, amp;nbsp;id genus pleriqj alij magno ftudio decantant. Et ne quid antiquitatisdepereat, Orpheus uanam gloriam, ambidonem,ftupra,illicitosamores,parricidia,rapinas fuorum Argonautarum,öd ftudium diripiendi Aurei Velleris principiö copioß defcribit:Mufeus Leandriet Erouanosperturbatofc^amores,actriftcs cafuspofte ritati non illepido carmine commendat: Homerus ra^: ptum Helenæ, iram Achillis,uerfutias, dolos, fraudes îongoslt;çerrores VIyrsis,adperpetuamreimemoriani literarum monumentisexprimit:profequuntur alijex. antiquifsimis, ut Berofus, Herodotus amp;nbsp;Xenophon, principia, incrementa, tum interitum amplifsimorum regnorum Babyloniæ,Medorum amp;nbsp;Perfarum : alfj ut Thucydides 8d Paufanias beliainteftina atcp exitiük^ licifsimarum rerumpub.totius Grçciç,teftamento unigt; uerfohumanogeneri,quócautius fit in pofterum, Ici? gant : Plato atcÿ Ariftoteles lumina mundi fcientias, felicicatemcjp, quam humana ratio aflèqui poteft, ma^ gno artißcio, magnalt;^induftria adcommunemutili:? tatem mortalibus præfcribunt, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;V erum

Verum cnimucró quoni'amillafincm, quinaturæ uiresexceditjuerécpbeatos nos perpétua Dei cótein// plarioiie efFicit, non attingunt : Mofes mitifsimus arnicas Dei literis Hebrgorù.ôd antiquitate, ôd Celebris täte præclarifsimis, ueram falutisuiam commonftrat, antiquorum Patriarcharum amp;nbsp;iuftorum rediam fidem fedulôinfxnuatjpiafadlacomemorat.atcp mercedem inagnam manentê eos,qui didlo Dei funt audientes, literis mandat* Quam ob rem ftudiofè comendat plu? rimamhoftiam Abel,teftimonium iuftitiæ fuæ per fi« dem in uenturum Chrildum ; iuftifsimi Melchifedech rejißalemtypicamoblationempanis nbsp;nbsp;uini magno?

pereextollit: magnifacitdiligentiam nbsp;nbsp;fummâ indu?

ftriam Noë in fabrica areg conftruenda,futuram Chri? ftiEccIefiam ex cundlis mundipartibus congregandâ, defignante, acfingulas rerum creatarum fpecies a'di? luuijinterituliberante. Commémorât item obedien? tiam illam pend incredibilem Abraham offerentis filiiî fuum Ifaac fuper altare, relinquentis terra fuam, èc pe? regrinantis , ex mandate Del, terrain aliéna» Porto inanfuetudinem lenitatem Ifaac, humilitatern, pati? entiam,tolerantiam Iacob, caftitatem denicp, prüden? tiam,fagacitatémcp augendçrei familiaris, citra cuiufqp iniuriam, lofeph, omnipofteritatidilucidd ob oculos ponit: non rapinas, adulteria,homicidia,ueneficia,ôd idgenusinnumeraaliaflagitia, quæ ethnicorum libri æter nitati co n fe cr ar un t*

Etutpropius rem aggrediamur,quæ alia fuit caufa X nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;a 3 ipfts

îpfis apoftolis amp;nbsp;apoftolorû difcîpuKs, Ratîm fub în^ itfjs' rerum Chriftianarum,i'pfainChnfti faluatoris ftri n atiuitatem, uitam, r es gcflas, dida fada, m or tê n o bisnecenariâamp;cundismortalibus falutarem, afeeni fionêquocp gloriofam fcn'pto coprehendere■? quàni uütantorumbenefidorum ergahumanum genus, rennis extaret memoria : fides noftra confirmarctur, exemplum haberentChriftiani conftans ac exquifitix, quod perpetud imitarentur .Matrhæus èc Lucas uo:^ lueruntnenatiuitate, prædicationem, confefsionem

mortem Ioannis Baptiflæ,Martyrium Stephani,de« collationem lacobi fratris Ioannis,uincula Petri, perci^ grinationëm, pericula in mari, pcriculain falfis fratris bus, fam e m, fiti m, tribui atio n es i n n u m er as Pauli, aliam nobis ob caufam defeript^m relinquere, qu^m utcon# fefsionis fidci,patientiæ,tolerantie laborum,indelebi:î lis femperinter Chriftianos hæreret memoria? Apud apoftolorum uero fuccefïores hæc quoep non fuitmi^ nimacura,utprætcrfidei finceritatem ueritatemtp,rcs geftas martyrum conferiberent.

Vnde Aodias Babyloniæepifcopus,quem Iulian us Africanus,cuius in plerifcplocis,florès Gordiani poribus, facit mentionem Hieronymus,amp; Nicephoïî rus Calliftus infuaecclefiafticahiftoria,in Latinam lin; guamtransferens, defcripfit lo Jibris uitam apofloli^ camtmartyrumpræclarafadainfinuantpafsim Irenæ^ us,Iullinus martyr,Tertullianus, Cyprianus,meminejs runtPhilon,Egefippus amp;:Eufebius Cæfarienfis.Dein intcaros

integros, de Horum uitâ, cónu€rfatiofte,mor{bus,pie?' täte, caftitate, conftan ria, amp;: id genus alijs uirturibus Chriftianis,Grçci etLatini ecclehaftici fcriptorcs,com^ pofuerunt libros, utSeuerus Sulpirius D« Hierony? mocontemporaneus, tribus Iibris complexus eft ui? tain Martini fancftifsimiTuronenfts cpifcopi« IpftD. Hicronymo id præ cæteris fummæ curæ fuit, ut eo? rutn,qui alios uirturibus Chriftianis longe I atccp ante? ccllebantuitam,ac mores eleganti ftylo exornaretîSd fiin aliqua’re delelt;ftabatur,uelhinc capiebateximiam iioluptatem» Sicuitam Malchi monachi, uitam Hila? rionis, uitam Pauli eremitæ : mortem Leæ, epitaphi? umNeporiani,Fabiolc,Marcellæ,PauIæ,laudesÂfel5: læ nobis reliquit.Athanafius uitam S,Ân to nti,Cafsia? nus fancftifsimorum caftifsimorumqp monachorum Aegypriamp;Lybiæconuerfarionê,in collationibus fuis adnostranfmiftt.Pro concionelaudauit,dum exequiç peragerentur,Ambrofius Valenrinianum,Theodofo ütn,Grarianum Impp.Satyrum fratrc fuum:Gregorius Nazianzenus patrcm Gregoriumjratrcm Cæfarium, ßcfororemGorgoniam,magnum Athanafium, Bail? lium Magnum, fandifsimum martyrem Cyprianum; Bafilius Magnus Iulitran,Barlaam,Gordiù,Mamanta, quadraginta martyres : Chryfoftomus Babylam epi? fcopum martyrem, Ambrofius Agnetem, Protafi? um 8d Geruafium, Vitalem Sc Agricolam, Auguftinus ctMaximusTaurinenfts epifcopus patientifsimû tôle? raiirifsimum^ Laur€nri«.Gregorius denicp Nyftenus

frater

frater Bafilq Magni, præclan's orationibus ad popuj; kim habitisjStephanum protomartyrem, Theodorum amp;:quadraginta martyres fummis laudibus extulitjqui orationes etiam frequentes in laudem Bafilrj Magtii amannfsimi fratris,B. Gregorfj miraculoru opificis, iii funere Pulcheriæ, Placillæ reginarum,8dMagniM^^= letqepifcopi Antiochenijhabuiu Et nedefint nobi's antiquitatis exempla,Panegyridr,de obitu Cclfipueri, elegiaco carmine defcripfitTandilsimus Paulinus No# lanus epifcopus,heroico uitam et miracula Felicis glo# riofifsimi martyris Nolani per decê comprehends na^ talcs : nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;uariorum martyrum, uario carminis

genere Aurelij Prudentfj huius contemporanei liber extat. Ne igitur mirum cuicpuideatur,fiufitatifsimo omnis antiquitatis,ipforum(^ Chriftianorum maxiin^ exemple,ad perpétua, eximijuiri D.FridericiStaplwli memoriam pofteritati confecrandam, cuius doÆlsS mafcriptaomniuuerfanturin manibus,amp; uitam,mo^^ res,conuerfationem,mortemdenicpipfam fortênoii ita exploratam habcnt:hafce orationes funèbres et elel glas trifte.s,quibus uitæ genus,rcs geftæ, atcj interitus illius breuiter et dilucidè explicantur,uoluimus in pub# licum edere,ut amp;nbsp;hinc uiri Catholici uiuum quodanV modo exemplar uereChriftiancuirtutis,quodfequaiV tur habeant,atqibenèCatholicèamp; Chriftiané cum eo mon difcant.Qiiibus omnibus ad eeelefiæ pacem firi! mandam,ftudiumnoftr«qualecuncpetoperamChrS ftianam prompte'dcferimus.

Rodolplîus Clencke Saxo D.Theologus.

IN FVNERE NA -

GNIFICI, NOBILITATE ERV-ditioneamp;dignitateeminentifs.virijD.Fri-derlei Staphyli,Theol(^iæ Doâ:oris,S. CæC M, SC Illuflrifs. Ducis muarix Coiifiliarrj» Qc GymnaG] Ingolftad. Superinteiiden:?

tis Sdc.Recitata ä Martino Eifens; grein, Theologiæ Licen^ dato amp;nbsp;Profeflbre.

BI QYANTVM IN ME doloris eft, tantum eflètingenrj,tan^ tum eruditionis amp;: facultatisdiccndf, Magnifiée Domine Reélor, Hluftres Comités, Generofi Barones, Reue;: rendi,Clarifsimi, atep ornatifsimi uiri, Auditores hugt;: nianifsimi,iperarem profedo,parem me Magnifici, pietate, eruditione amp;nbsp;dignitate eminendßimi uiri, Gymnafrj huius Superintendends, D. Fridcrici Sta?; phyli faerx Theologiæ Dodoris,Cxfarex Maieftatis Scllluftrifs.Dueis noftriConfiliarij amp;.'c,l:iudibus ora^ donem habiturum. Cum uero Ingenium, uelminus ctiamcpmedioere,eruditionis uix umbra, faeultas dijs cendi plane nulla mihi fit: tantusinfuper meutern do:?

A lor

t nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ORATIO

lor opprimât, ut is uel maximi cuiufuis ingeni) uircs pofsitinfringereïfiacerbus ift€amp;: pluf^ lamentabilis occafus præftantifsimi,omnilt;^ uirtutir, amp;nbsp;cruditionis genere eminentiisimi herois flendusamp;: deplorandus cft,nullus me magis idoneus.Sin ueróprgclarifsimg,8C Omni pofteritatis memoria log^ dignifsimæ,uiri huius laudes celebrande,nullus ad eas fuÏtinendas partes me ïneptior reperiripoteft.Sunt illæquidem omniûconj! fpeduiexpofic£,tam^illuftres,utomniupiorûoculos in fe trahant conuerfos,ut nemoCathoIicus fit,qui cas non uideat,amp;in cuius ore non uerfentunQuan^ aût hæc mihi perfpeda fint, quotics tarnen in méntem ue^ nit,ereptii nobis FridericûStaphylum, ereptüGymna^ Go noftro Superintendence,ereptum EccleGg Dei pro pugnatorem acerrimum,amp; animus cocidit, quæcuncp dicereinftitui^ memoria omnia dilabunt» Dolerefoi’ lum, ingemifcere, lamentari, miferabiléGymnafrj noj: ftri faciem,inf£licem EccleGæ,quætanto orbataeftdejJ fenfore,ftatim,communédenicpomniunoftrum for^ tem deplorare, amp;nbsp;ex animo quidem libeu Quid igitur agam^Succumbamne dolori^ Patiàrne ita ratio ni per^ turbationes dominari,ut in laudê tâti uiri,Superintcni dentis noftri,piæ memoriæ, nihil dicâ^ Equidê non fa^ ciam.Ac opprimât licet dolorism^nitudine,et ab inj» Gituto fuo auocetur mens:dicam tn aliquid amp;nbsp;i^pote^ rit fieri breuifsimdjSc eo libentius diçâ,quôd ratio uitæ acftudiorueius, mihi obquotidiana confuetudinem, if multis an nis fueritperlpeda.Spero aut (Auditores) uosqd'agopro humanitate ueflra dextrè interprets

turoj^

EISENGREINIL nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;x

turos,amp;ïbenignas aures præbituros eflè:5c fi anguftia temporis in qua fum inclufus,8c doloris magnitudinc prohibit’uelcouentu hocueftro ornatifsimo, uelSta^ phylo noftro minusdignaattulcro,£quibonicpc5fub turos«Quo autme uertaïQuidprimódicaeVirae exoï '' diarquçfo? Longiorineamp;difertaorarione/ngentcm animi mei dolorê,quê cx obitu huius tâti uiri pcrcipio, teftatü reddam At nihil eaprokcerojamp;qd* Regius ille Pfaltes de obitu fili] fui olim teftatus eft,nun^eum in «.Reg.i». hanclucê ullis lamentis qu^relifue reduxero,etcgo ualt; dam magis ad illüdlle ueró no reuertet ad me. Leuémi: ne animas noftrasaliquacófolationee’Atdeuenitpro:? fedóGymnafiunoftrum,ne de totahac Prouincia, de tota Germania patriacharifsima,de tota Ecclefia longé afflilt;ftifsimadicâ,deuenitin^ obStaphyli noftri obitû Cmeo faneiudicio)in €umiferiæftatû,ut confolationi uix locus eftè uideatur.An ueró uirturiï magnitudinc, finceram pietatem,2elum religionis Catholic^, ardens ftudium oppugnandihæreticos,eruditionê incompa« rabilem,magnû in hoc quondam Superintendête no^ ftro rerû ufum,amp; admirabilë prudentiaprædicemï At hocnondme nullius eloquentiæ, fedâcelebrialiquo oratore pro dignitate præltaripoterat amp;nbsp;debebat.Cô;« plurimaenim funt,quæinuirocommendandanobis forent,fi de laudibus cius dicendüeftèt. In numeræ in CO di inter mortalesageret,uirtutes cluxerût. In omni generedifciplinariïnt^is ad miraculiîuG^ (ufpicien^ dus,aduerfariis.uerófideiCatholicgmirum inmodum tcrribilis erat.MQrù aût eius integritas, fidei finceritas,

A X religionis

ORATIO

religi'om'szeluSjHærefium odium,probitas gctiuinai uitahoneftifsiincp!}fsimelt;pada,plunmæ^aliæuirtuî?, tesjquibusornatifsimuscratjflcorbi innocuere Chri^ ftian o, ut nemo fit qui n efciat,e t n emo bo nus, qui non probct,fufpiciat, fummisc^ ad ccclù ufcp laudibus eue:? hat^Quamuis nullius tantum flumcningenq,nullam tantam dicendi autfcribendiu{m,tantamcp copia eflè, quæ ijs exornandis par eflè queat, omnino putem.In quibus cômemorandis tantum, meo fane iudicio,di:? (ertifsimus quifcp obmutcfcerettadeô omniamaiora in Staphylo noftro fuére, ut uerbis exprimiqueant. Acutfine longioribus ambagibus redia adremipfam accéda: Natus efiStaphylus nofter Ofnaburgi,Vuefbf phaIiæoppido,Parentibus honeftisjprjs, CatholicisiUt Eurîp.in fibonaftirpe S^honeftis parentibusortumefiè, egre;; Hecuba. gia,quodille ait,inter homines nota,liberis(çhonon;î ficum fit:hoc nomine merito nobis comendandus ue^ niât, qui eos habuerit progenitores,quos uitæhone^ ftate infignes fuifle qs no ell obfcurum, qui eo in loco, funtaltquando uerfati.Cumc^ parentes optimi eflênt, utfilius quoq? fuis infiflens ueftigrjs optimus reddere# tiir opertâdedere : Ö^äpucritiaftatim Cquo in omneni ufcpætatem tenaciushærerenQ ijs quas nos in uiroSd feneclucere uidimus,imbuendum curaucreuirtutibus amp;nbsp;difciplinis^utcum domihoneftè uiuendi,quod imi^ tareturpatcrnùhaberet exemplum,forisfimulacaduP tior fadlus, in optimis difciplinis artibus^ liberalibus inftitueretur.Vnde no mirnm fi mox ad tam altû eru;î dicionispcruenitfafligiùjUtcomplurimos alios longo

EISBNGRBîNIL nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;5

poftfcrclmqueretinteruallo« Adolefcens etiamnum Cquod fide digni retulére) authontatêfibi condliaue^ •■^tpermagnamjualebat apud inferiores multum,apud Superiores piurimum,femper«^ habuitrtó adumbrata* S^d exprefîà fummi ingenf) figna.Aein iuuenili quangt; ^uinuis çtace, efflorefcebattan^ in herbis animi matujs dtasjprodibantftatim fingularisinduftrie quidam fti:s Uiuli.Omnes uoluptates,omnes iilecebrædeliciarum, ^efidiæcp longe aberant. Äderat ei ardorperpetuus uientis ad difcendas resplurimas,animus eonftans ad ^^borem perferendum,facilitas ad patientiä, natura ad fcniperantiam,fapientiaad moderationê cupiditatum ^ffrenoru(Ç animi motuürutuixaliquis in uitijs afper^ Uandis feuerior, in mollitia corporis negligentior,ea **i çtate conftitutus,reperiri potuerit, Totii illius animi •quot;oburin uirtutefuit,omnemc^ adolefcenticcurfumiti Uientis contentioneficconfecit:utnunq?ne(^quiete Ue(^rcmifsione,neq; ludisàreétadeflcxerituia.Qua;: fuinetiam temporis alqintempeftiuiscôuiuijSjCompo^ Utionibus nodurnis;quantù dcnicç aleæ,quantù pilæ Uibuere nonnunquam folent,tantiripfe fibi ad ftudia Jibcralium artium difcenda fumpfitQiiibusabs ftudijs Ipfum nulle un^ tempore aut otium abftraxit, autuo^ luptas auocauit, aut rctardauit fomnus« Ac ut paucis uiulta compleä:ar,uigebat in eo adolefcentc adhuc in^? genium bonarù artium, bonaru literarum,bonorum uirorum maxime cupidum,cuiu5 etiä excolendi caufa, Cracouiam,tanq; ad meréaturam bonaru artium,ac ad florentilsimas {talig fcholas,amp;;tandem etiarn Viteber^ Ä 3 oatn

Ö

ORATIO

gam profidfcebatur,c5muni' uulgi opïnione,qu2C tutti obnouitatê cuius natura auidimmus,accclebntatcm Profefîorû, quamreligionis no uit as pepererat, pluris mos dementabat,ipfe quocp dcceptus,ac fraudibus do lislt;^ nouatoru opinionibus quibufdam,d fide Cathoj? lica alienis, imbutus : quibus ipfis tarnen, dininaafpi^ raute gratia, ^primum per ætatê fendre licuit, conti^ nuo renunciauit,uela ucrtit,in ftationem recurrit, angt; choramc^ fixit eo in Ioco,undc eum ad extremum uf(Ç uitæ ipiritum,nullihærefum flu(flus,nulli quantumuis ferocesaduerfarior«infultus,nullæinfortuniorü,qu3C ob ueritatis confeßione magna fenfit,procellædetur# bare potuerunt. Qua fane côftantia fua,macula iftam, quam,quod deferto ueritatis orbe, ad errorû alyla congt; fugerat, apud n on nullos iufto rigidiores cen (ores,côgt; traxerat,egregiè eluit.Quemadmodùenim inconftan tiafuitamp;nonleuededecus deficientis Petri,gloria aût amp;nbsp;lætitia maximareuertentis : quemadmodum quocp Paulus Ecclefiâjdum errabat,perfequebat hoftis,can^ dem conucrfus mox ut fidelis ciuis tuebaturt quemad:? modumetiâÂuguftiuus,quoad Manichæus erat,pro hærefi propugnabat,8c ecclefiæ obnitebaturtagnito uerô errore refipuit,ei(ÿ fempcr caflam fidem prgftititt ÔC quemadmodum Onus Cordubenfis præful,fraude deceptus,Arrianorum imprudenter fubfcripfitSyrmi^ eufi fynodo,admonitus aût ab Epifcopo Alexandrino erroremcorrexit,adEcclefiâ conuerfus eft. SicS^Sta^î phylus nofter,quod nonnullis fedlariorum opinionîjs DUS circumueniri fc in iuuenili ætate paflus eft,quo^ rundam

EISENGREINIL nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;4

nindam reprehenfionem efFugcre non potuiu Atuii! cifsi'muna omnium piorum uoce, amplifsimo grauift fimoc^ cundorum Catholicorum iudicio, comment datur amp;nbsp;prædicatur, quod in matiiriori poftea actategt; abiedis erroribus ueritatem amplexus fit, relida

Ecclefiam Dei Cathoii:^

cam,qusc columna eft amp;nbsp;firmamentum ueritatis re^ i.Timj.' uerfus^ Quamuis annis plus decem, quibus Viteis bergæ, ut penitus quæ Luther o cum Ecclefiaconteiii: tiones cognofceret, uerfatus erat, itauixeritfid quod de feipfo quocp uel inuitis maleuolis, publice fcribc:? te minime dubitauit) ut toto illo tempore nullæ de ipfo delatæ quærelæ, nemo ilium accufarit in iudiïi cio, nun^ conlpeclus in confiftorio,adeo^ uixcrit honefte, inculpât^, modefté, ut aduerfarrj amp;nbsp;uoce Scfcriptis quaeetiamnum in promptu funt, hæctefiifi^ centur.Aquibusbona uenia,honorificis ftudiorum, ÔCuitælaudabiliter acflaecommendationibus ornatus, tandem cumSchmalcaldicum bellum cçptum efïèt diGs cedens, ad fuos in Prufsiam proficifcitur, Duci eius Prouinciæoperam fuam addicens, primum utefletin AcademiaProfefibr,8Crnox quoniam huic fundioni

' tenuntiabatutconfiliarus.Quas autem ibi hærefes in populo :Quas difienfiones inter Profefiores offends derit : Qua'm diuerfaftudiauoluntatù in cuniflis or? dinibus î ipfc mihi fæpe comemorare foiebat, repeters nunc nimis foretlongum,Hoc tame minime difsimu? bndumputo,eûetiam tumàmagiftris fubdolisSc ad? werfanis fidei Catholicae,in grauilsimas acerbifsimafcp contentiones

I

ORATIO

contcntiones pertradum.Et ccrtó dies me di'centé citï^ lis deficeret,quam oratio,n,qu^m magnu ei 8^ difficile turn cum Hackio quodam,cum Gnaphæo, cum Poly^ phemo,barbaris quidem amp;Slgnotis,fed no fiélis tarnen nominibus,8^pernitiofisquintiEuangelq difïèmina^ toribus certamen fubeundum fuerit cómemorare ueb lem.Quas turbas Noribergaprofugus Andræas Ofi^ ander,cum inPrufsiam ueniflèt, plurimum adauxit.Is cnim cûin Franconia naufragiû VitebergenfisTheOz logiæfecinèt,Marcionis arreptafcaphain Balthicima^' ris oram uedus,diu longocp tempore fepulta Neftorij atcp Manichæorum placita fecum afportauit.Statimlt;^gt; quem cauCæ fuæplurimum obfuturum non incpt^aiiJ’ gurabatur,Staphylum noftrû feditiofus homo inuafif, traxitq? in illud,quod diu antea quçfieratjcon tumelio^J fum certamen:nullam profedó aliâobcaufam,quani quod à Principe interrogatusStaphylusdedogmati;? bus Ofiandri,eaManichææ Neftorianæcÿ hærefibus finitima effe, ficuti reuera crant,affirmauerat. Quod Ofiandro cùm enètrenuntiatum,cæpitindeeam,quæ moxfequutaeft,exclure in PrufsiaTragçdiam,Eaauî= tem in contentionegrauifsima,qualcm uirum,q^conî^ ftantemGhriftianæ ueritatis uindicê fepræbuerit,noi' ucruntuiriboniplurimûnecullo tempore,que de hac controuerfiaedidi't, dodus etChriftianus liber oblitc?; rari finet.Cçtcrum hanc occafionem nadus Staphylus noller, cüm pene inuitUs retineretur Principe, nec ullafpes propter nouitatem Ofiandrini dogmatisap^ pareret amplius reftaurandg EcclcÜæ, fecit quod Chri# ftianum

EISENGREINIE nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;r

, ftianùmhominê decuit, quia animus ^nóuatorum doematibus abhorrcfcdjat totus,corpore etiâ utabeGj Iet longé ab ipfis,opera deditPrufsiam itacpnon abCcp I niagna aliquotmilkumiaéî:urareliquit,cognatos,afFi:? nes,familiäres deferuit,rem domefticam ma^no afFe^ ftamdetrimento neglexit, in Silefiä fe fuoscp tranftu=î l»t,6c ad tempus federn Nillacfixiu Vbi fanenodiula^ tere potuit,Staphyli noffri uirtus, pietas,eruditio : re^ cjuifiuit ftatim Opera eins Reuerendifsimus loci iftius Epifcopus,quam etiam aliquot annoru Ipacio fidelem ^c falubrem ifti Ecclefiæ pracftitit, fcholamc^ amplifsi;? mam in Nifïa ciuitate Cut plurima alia que confilqs fuis prüden tifsimis ibi efFecit omittä^utEpifcopusinfbtue ret author fuit.Requifiuit opera eins fummus religio^ nisnoftræzelator,Reuerendifsimus quondam SaliG: burgenfis Epifcopus Michael : requifiuit operam eius, eat^ ufi funt in hunc ufcp diem pientifsimi amp;nbsp;Catholic cifsimi,ut itadicam,Principes,Imperator Ferdinandus Dux nofter Albertus clementifsimus, Quorum in feruitiis,quotlaboresperferre,quot difficultates exor? bere,quotpericulofas peregrinationes in Aufi:riam,in Bohemiam, ad uarias Romani imperi] prouincias,ad comitiaRati(ponenfiaamp;Äuguftana,adtraä:atus,col? loquia,conuentus,confilia religionis, ubicuncp loco« rum habita,conficere coadus fuerit, fi explicate nunc uellê,opus Iliade longius nafceretur« Staphylus enim fuit qui in grauifsimis,quæinfelicihac noftraçtate agi^ tantur,religionis controuerfrjs,Cæfari, Illuftrifsimoqp Duci noftro adfuit,confuluit, auitam religion cm progt; B pugnandi

ORATIO

pugnand^ extirpandi nouam author fiu't« St^hyluJ ob ardcns hoc orthodoxam fidcpropagandi ftudium, perkulaplurima,corporis amp;:fortunæbonorumiafl:uÿ: ram, accrbifsimös aducrfariorum infukus,c5uitia,ini’ iurias,cotumelias,crimination€s fuftulit. Suftulitquk dem fed honeftç uitæ fir mitât e Q qua nullum theatrum uirtuti maius^ fretus, patienter infradotp animo, 8^ quad cumApoftolis gratularetur fibi ipG,quod,qui ob confefsionem Chriftiani nominis aliquid pateretur, dignus eilet habitus, Dequibus legimusin Adis, Et conuocantes Apoftolos, cæfis denunciauerunt, ne loquerentur in nomine lefu, 80 dimiferunt eos. Et »Ui quidem ibantgaudentesä conlpedu concilrj,quo^ niam digni hahiti funt pro nomine lefu contumelil am pari. Certusenim erat, fibicp confeius, innocent tem fe ä nocentibus, honeftum à fceleratis, ciuet» Ecclefiæ Deii ab hoftibus amp;nbsp;defertoribus eiufdem» fine caufa, fine culpa, fineó omni merito traduci, Certus erat benet^ fibi confcius,non obefleßbitur^ pemSd noccntem,äquafcmperalienusfuerit,fcd ho^J neftilsimé laudatifsimecp adam uitam,quam femper uixerit fe commendare,non feodio bonorum fed in^ uidia malorum premi: adedcB Sathanam tantis fe uk ribus oppugnare, non quod noc uelillud fcclusdefb gnauerit, uel, eó audaciæ impietatis progrefius fit, ut uel ipfe contempferit, uel alios contemnere dojä cuerit, quod facere nonnullos hac noftra ætate, in:? audita ante hac temeritate uidemus, omnes Ecclefiæ

r . I ■ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Catholic«

EISENGREIN»; t?'

Catholic3c addiAos, omnes pios maiores noftros, otnnes edam fandos Patres, Ècclcfiæ Dodores, uh ros ingenio, cruditione, induftria clarifsimos, Apo^ ftolorum turn difcipulos, tum fucceflbres grauifsi^ mos, Ecckfiafticæ dodrinæ Sc afïèrtores propagt; gatores, tot martyres Ipiritu fando plenos, tot conn leflores quaeftionibus probatos, tot infignes fidei Catholicæ proceres, totuirgines facras, tot religion fas uiduas,atqj adeó uniuerTum ilium,qui omnibus feçulis ÔC locis difperfi, per orbem terrarum uixin te, Chriftianorum cætum. Hoc eft, inquam, audi? tores humanifsimi, quod Sathanas in Staphylo no? ftro tolerare non potuit» Ob quod tantos irarum »ftus aduerfus eum conceperat, plenifcp conuitio^ rum uelis in eum inuehebatur,quod dictos omnes, non contemnendos, fed colendos, fed ueneran4t dos, fed in explicatione fcripturarum audiendos imitandosc^ docuit. Staphylus nihil ftudfj, laboris, diligentiæ prætermifit, non uigilrjs, non laboribus, non propriæ ualetudini pepercit, prifea ut retinea:« tur fides, exterminetur noua : tradita à pijs maiori? bus noftris dogmata conferuentur, explodantur ea quac fceleratæ malorum hominum fadiones nuper inuenerunt» Quod omnium eft, quod Catholic cum eft, quod orbis to tins Chriftiani confenfu ap^ probatum eft, in eo acquiefcendum,iduerum,id ren dum, id fine dubio amplcdendum eflè, redê exifti^s mauit. Reqcienda econtra' eflè, amp;: tan^ nocentifs Cmum uirus remis uclifcj, quod dicitur, fugienda,

B i qux

ORATIO

quæ nupernata,nuper ab in fiat o aliqiio fenfucarnis cxcogitata, adeot^ ne temere ab eo difcedamus, quod lanto omnium confcnfu,tot feculis receptum, ne ab orbe terrarum, quo Ecclefia Dei catholica (ecundum PropheticaetApoftolicapromifladifFunditur,nosdi?= uidentes,in parte cffe Sc pars dici uelimus,ne huius uel alterius magiftri feu prçceptoris,fed ut Catholicæ ßdei confefsionem Chriftianam unanimitcr ampledamuc omnes : ne reiediis patribus,contcmptis paftoribus 8^ Docfioribus, totius Eccleflæ fenfuamp; confenfunepili quidem faclo, nouatorü pernitiofis dogmatibus nos addicamus,atq^ adeo omnes omnium ætatum fideles, omnes fantflos, omnes caftos, continentes, uirgines, omnesCIericos,Leuitas, Sacerdotes, totconfeflorum millia,tantu martyrum exercitum,tantam urbium,tanj: tarn populorum celebritatem amp;nbsp;multitudinem, totln4 fulaSjProuincias,Reges,Gentes, Régna ôdNationes, to tum poftremó iam pené terrarùorbem Chrifto capi:^ tiperCathoIicam fidemincorporatum, fuperftitiohis, impietatis,idoiolatric grâuifsimorum ccrtè criminum, accufemus.Sedutuniucrfos, Græcos, Illyricos, Italos, Gallos,Hifpanos,Lufitanos,Germanos, Pannonios, Dacos, Sarmatas, Cymbros, Gothos, Nordmannos, Hibernos aJiosc^ undicp Infulanos, ÔC fexaginta ilia régna Aethiopiæ,ôô quicquid rn defertaLybia,quicqd in uaftifsima Alla, quicquid in nuper inucntis terris, noui Chriftiani gerrtiinis 8ôc«perfidiæ,hærefeos at(p impietatiscodemnemus,quos tarnen Deus in femine Abraliæ Chrifto benediceiidos promillt. Ne denicp uelimus

EISENGREINIL nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;gt;

ucli'mus cEfè paruuli'Bucïluantes, ne circuinfcramur omni uentodo(ftnnæ,quôdcjp femel â maiohbus no;î ftns traditîïaccepimus,ab eo nos in aliud Euangelium transfert ne patiamur: quin potius id conftanter 8C mordicus retineamus,quod Epifcopi Catholici lega^ tione pro Chrifto fungentes,per manus quafi abApol ftolis,per longam Epilcoporum Sgt;C facerdotum fuccefj? fionem traditum accepcrunuquodApoftolifanguine fuo fignatum nobis rcliquerunt,quodmiraculispro:? pugnarunt,atqjade0 co ufo ne mus paci, cohæreamus uintati,acquiefcamuscharitati,credamus ueritati, cofL? ftamus firmi in lapide angulari Chrifto,in quo gdifica^ Eph.t.i5^ 4* tifumus in habitaculum L)ei in fpiritu fantfto, côtinea^ mus nos in Archa,ne percamus régnante diluuio,mx?

•Kamus in Petri nauicula ne flucTtus nos abforbeant, perfeueremus in ouili Eccleftæ ne prçdæ fiamus lupis: Firmi immoti/conftantes,in matris noftræ fidelifsime gremio nos c5tineamus,quç nos lauacro regeneration nis fpiritus fan(ftiregenerauit,quæfalutari fide imbuit, quæ facrofancTtis myfterqs excitât,quç fideli uerbo per^ petuaep fuccefsione feruataconfirmât,quecatholicaSc nbicp (parfa eft, ab Apoftolica traduce, per legitim os primates perpetuosŒ fucceflbres hue ufcp deriuata, conftanti confenfuftabilita, urbs fortitudinis, domus luper firmam petram â Domino extruefta, nulli Satha^? nicæ machinationi cefltira: cuius iudicio Angeli fta^ bunt,cuius authoritate fteterunt Euangelia : quae non SimoniMago,non Ario amp;nbsp;Donato,nccullis hæretis; corumlatranbus,quamlibetingcniofis aut uiolentis:

B 3 non

ORATIO

nonSynodisquantumuis cclebribus,ne^ Cæfaribus quocphçreticainfaniafiirêtibus ccGit.Quam qui non audicrit, uelut Ethnicusôd Publicanus Euangelio de^^ putatur. In hocPctræædincio, in huius Ecclefiscma^: tris noftræ fidelifsimæ grcmio acucréafyloueritatis» utimmoti perftcmus Staphylus nofter ftrenuègraui^ tcrcp laborauit. Hocftudiumeius,hic labor,hæ cogi^ tationes noiflurnæ diurnæc^ Iuerunt,hoc unicum fcriptis,hoc uiuauocc,hoc confilfjs fuis falubcrrimis, apud Cçfarcm,apud Principem,apud Epifcopos,apud omnes eos,quor«intererat,amp;qui aures eipræbcbanf, egit,curauit,efFecit. Ea in rc totus, priuatis quolt;]^ne^ goefjs pofthabitis occupabatur, amp;nbsp;ita occupabatur, ut beneficio Dei no pcenitendos huius fuæ fidelis operse prçftitç per Bauariam,per Auftria, per Germaniam,pc^ ccclefiâDei,quacuncp orbis parte difperfam, fenferb’ mus frudus. Senfifti tu quoqp Architeifle hærefeon noftri feculi,uim eius ingenq ac eruditionis: fenfifti gnauiter ucritate ^te oppreflam ab interitu uendicarit, Euangelium â te corruptum priftino reftituerit nitori. Itaenim dolos fraudefc^ tuas,ita technas impofturafi^» quibus miferamplebeculScircumueneras aperuittita te,ouinapelle detrada,immanem lupum toti orbicoi» gnitumfecit,utquiprimafronte ab Apoftatis quibufî? dam, Heliasac Euâgelifta colebare,nue fraude patefa^ (ftajPfeudoprophetaetindubitatusAntichriftiprçcur:# for,ubic^fermètcrraruagnofcare,amp; ä proprijs quotp derelinquare difeipulis. Confinxeras C uti enim nij,(Ic doli plenifsimus eras) nouæ Theologiæ tuæ»

noua

EISENGREINÏt nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;t

nouaquoc| prindpia, tan^ DiakÂicaprædicamcnta, fccles^Topicasargumentorum,unde,quones difpu;? Luther»“ tandumcflêt,rationesdcfumi poflcnt^labefacïlatis tagt; then prius, poftea ctiam cxplofis cuæ halt;n:enus â Theologis ufurpata erant fem per. (^is ueró hanc ftaudem tuam primum aperuit Quis qua^fo orbi Chriftiano cognitam fedt^Staphylus nofter, uelhanc Unicam ob rem tarn præclarè amp;nbsp;féliciter confeÄam, inimortalitate longe dignifsimus. Impegeras falfóCai? tholicis, ut quampTurimos, confidHs licet crimination nibus,sl fide ueteri,ad tuam nuper natam abftraheres, dogmata qucdam,de quibuénemo exCatholicis Don ftoribus,ne per fomnium quidem cogitauerat un^, nedumutquifpia,ita ficuti tufcnbebas,docuerit fcrin pferitue. Quis uerómetap^yficahæc, uulgaria homin hum mendacialonge latet^ tranlcendentes calumnin ^,primóuiditrcuelauit(^?Staphylus nofter, mendaci) ' ofor,ueritatis propugnator acerrimus. Confeftim ubi Uagcvdiæ tuæ, Pater liæreticorum noftri fcculi,Protan fin eftes exorfus, tumultuabaris fane uehementer, amp;nbsp;utfolet,fub initio Epitafeos tragicæeucnire,te in forn fnasuariasturbafcpucrtebas,quo adAtheifmi tuicorn pus,aliquodamp;uentremparares,ederef(^ tandem parn turn conceptæ peftis tuac, ad cuius partus fccturam baud dubk operam contulerunt fuam,Draco uetus,ut pronubus, amp;nbsp;fepticeps ilia beftia,amp;ipfe Pftudopron phetes,utparentes.Etenimexore iftorumCutinApon Apocal.17* calypnIoannis eft)prodieruttres illi fpiritusimmundi Homologiftæ,Sacra»ii€ntarij,Ânabaptiftæ,Etquan(^

• hiïpü

ORATIO

hn'pntfcsimmundifpin'tusjtan^uulpes Philiftcæ ca^ ludk.iy. pitibus longé fint late(^ difïundifsimi,tame caudis ita fünti'nterfc CutfegctcmDomini incenderepofsint) concopulati,utnuilapené nuncreperiaturintotaEu^ ropahærefis,quænonautHomologiftarû,aut Sacrai mentariorum,aut Anabaptiftanr charaólere mentem gerat infignitammeficupiascognofcere, queatdeeflè cuidens indicium ex iftis tribus ipiritibus,cui quis po^ tifsimum adbçreat mancipatus.Qiiis ueró hafce mutu^ as hæreticorum noftri feculi diflènfiones, quibus non magis nobifcùj^ipfi inter fe digladiantur acdifsident, aperuit^Staphylus hofter qui uel ideo locupletifsimus eft teftis,quod ipfe præfenseasdidicerat,amp; longo tempore inter eos uerfatus, ad amufsimnoueratoés» Depinxit is tarn graphice fuis coloribus admirabilem illamdogmatum ac fententiarum confufionem,quæ indiesacinhorasquodammodo apud illos mutatur, totit^ mundo feefias tarn diflèélaspropofuit legendas, ut nifi quis extrema fit mentis ccccitate percufius, Ba^ bylonicj turris çdificatores agnofeere facile queat,atqj aaeóperfeólam LutherançTheologiæ in tria membra diftinôlæepitomen defcripfit,-Ad quam fane' Ecclefiæ Dei utilem amp;pcr^ nccefîàriâ opcram,diuinitus fuiflè cxcitatum,quis eftquatfo quiinficiasirepofsit^Sunv pferantiam uires uaide magnas hærefes, ferpebantiiv dieslongiuslatiusc^:remotifsiibas quoep orbis Chri;» ftianipartesinundabant, ufcp adeó fraudibus doliscp fuis Sathanas animos hominum occupauerat, N5po^ terathanctàntâEcclefiæ calamitatcm,tót milk ahimagt;

EISENGREINIL nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;9

tum miTcrandum occafum, quæ eft nuncp fan’s prædigt; candabonitas eius,pater mifericordi'arûdiutius æquw afpicereoculis«Quemadinodumitalt;p ohm Ifraheliriîî to populo, in perieuhs uerfanti, indies excitauit amp;in fubfidium mifit, quieum abiniuriahoftium mirando niodo uindicarentritainfelicihacnoftraxtateFride?: ticum Staphylum,uelutiheroaquendam excitauit, per Quem malo inualefcenti mederetur,rebus Ecclefiæafj fliélis fuccurreret,eamçp à fraudibus,dolis, criminatio?: nibus hæreticorum uendicaret.Solet fie Chriftus lefus promifsi fui mcmor,dilectæiponfæ fuæEcclefiæ congt; trafemenmulierisadulteræ,amp; infultus hæreticorum, tum,cüm omnium maxime inualuerint,adefre.Siccüm hirrexiflèt Ariusamp; non iam portiunculam quandam,' Vîneentius Tedpeneorbem totumpeftiferis fuis cotaminaftec do;; Linnenfi«, ftrinis, ut uniuerlum poftremo Rom.Imperiumfun?

ditus CO n cuftti m fit 8c CO m m O tû, U t m O n um e n ta U c te ; tum teftantur : excitauit heroas illos per quos Ecclefiæ affii(ftæfuccurrit,Liberium,Athanafium,Hilarium.Sic cum exortus eflètMaccdoiiius,produxitinaciêcontra eum Damafum, Gregorium Nazianzenit,Bafilium, darifsimaorbis Chriltianilumina. Cùm erupiftètaligt; cundeNeftorius,emifitCæIeftinù Rom.Pontificem, ôiCyrillumAlexandriæArchiepifcopum.Cümemcr? fiflètè nefeio quibus tenebrisEutyches, oppofuitilli fortifsimumLeonem. Sic aduerfus Valentinumjre^ næum : aduerfus Marcionem, Tertullianum: contra Celfum, Origenem : contra Nouatum, Cyprianum : tontraHeluidium,Iouinianum, Vigilantium, Lucife?

C rianos,

ORATIO

rianosjfanÄiGimum ilium Ecckfiæ dolt;Sorem Hiero;? nymum.Siccontra Donatiftas amp;C Pelagianos, Augu^ rtinum: contra Monothelitas Agathoncin: cotralco^ nomachos Tharafium: contra Dcrengariiim Alge^^ rum : contra Henricianos, Petrobufianos , Pctrum Abbatem Cluniacenfem : contra Pctrum Abailardü cxcitauitBcrnhardu. Ac quocuncp tempore hærefes emerferunt,âquibusEcclefiæ Deipericulum aliquod imineret, fcmperfiriguIariDeibeneficio excita« re aliqui heroes SCuiriingenio, dodrina,eloquentia præftantes,qui partim cas feripturarû authoritate, pat^^ dm Ecclefiaftica traditionc côfutaruntSichocnoftro plufœcalamitofo fçculoj^Monafterioabieda cuculla profiîqt homo,cuius nomen in hoc facro Monaftcrio, finepiaculojuix dici pofïè exiftimo,qui primus omniü mortaliûtcporenoftroaufus eft eâpaeê, quæ aliquot fçculis in orbe Chriftiano,uiguerat,labefaaare,hçrefigt; bus Ecclefiâ pertiirbarc,ô^ iUâ Ghrifti incofutilê tunica, äquo facinore ucl imprj milites abftinuerunt,uariasin partes feindere, Chrifticp corpus, quôd illi in cruce in?: tegrum rcliquerunt,diuidere. Et ecce Deus optimus max.proinexhauftafuabonitate,neEcclefiæ fuæ de« eiïèt,plurimos ingenio, eruditione, induftria clarifsi;: mos uiros in arcem cotra eum produxit Hofios, Cro^ meros,Canifios, Vuicclios , Cittardos Greflènicos, Zadedos, Fabros ,*Cafalios, Medinas, Sircnios,hui quantos uiros ï Et qui ob feruatam defenfdmt^ fis dem, confummato curfu immarcefsibilemillam coü ronam,quæparatacftomnibus,qui multos adiufti«

dam

EISENGREINII. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lö

ö’am erudicïc, à Deo omnisboni remuneratorc iain pcrcepcre,læricpin fæcula fæculorum confpedu Dei ^ternacp beatitudine fruuntur, RofFenfes , Fabros, Naufæas,Merfeburgenfes,Eckios,Pighios,CochIgos, ËrnferosjLatomos,Sotos, Gropperos,Hofmaifteros, ^uardos,Lindan os ôCc.incomparabiles certe uiros ÔC •nuidlos fidei defenibres , inter quos tu ó clarifsimc f^riderice Staphyle, Præceptor charifsime non po«? ftremo loco iure meritdcp numerandus uenis.

Tu enim ad extremum uflt;^ uitæ tuæSpiritum, ^uafiadfanguinem ufcp, pro ueritate fideiCatholicæ montra deprauatores eiufdem fideliter pugnaftittibi perpenium ’iasovJ^oi} cum hoftibus Eccleliæ bellum fiait : tu murum te pro domo Dei oppofuifti : tu hærei? ticosnoftri fæculi ingenqs, facultatedicendi,promiî? Icuæplebis applaufu, potentiaprincipum munitos,ui^ fill animo aggrefîus es,oppugnalîi conftanter, uicifti Chrifto duce^ aufpicc gloriofe. Tu Fabrum ilium, contradidloriarum infanum conciliatorem, ex officia na rua,ut Ecclefià Dei ÔC bonos uiros petulanti lingua Inceflàtprodeuntem , malleo inuidlorum argument torum itacontudifti, ut uidusipfe,tibiuidlori, non obfcurè omnium piorum iudicio , herbam porrexo fit, Paflùs CS quidem ob hoc tuumftudiumperfccuü fionesplurimasjobtredabant, maledicebant, calum^ niabantur, omne genus conuitiorum in te euome? banthæreticitfingebant, mentiebantur, uttefaltcm weritatis tam præciarum Dodorem,cxofum redderêt: uerùpafîus es hæc omniapatienter æquifsimo animo«

C a Sciebas «

c, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'ORATIO

Sciebas eniin te ob uen'tatis confe(sionem,cxemplo loan. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;cius qui eft ipfa ueritas,cuius caufam etiain cgiiii, not)

ullam aliain ob caufam hæc omnia patienter ferre de^; bere,utpofsis hi cæleflipatna cum eo regnare, ft in his terris non inuitus cum eoiniurias aliasc^ aduerfttates fis perpeftus.Quam quidem patientiam tuam,S^Iabo:? res;p Ecclefta Catholica exantlatos, Deus Pater omnitf potês,quæeftbonitas eius, Heftern a die, liberalitertibi remuneratiit,quódte,cümfatislabor«pro tuendafide ChriftiSana exhaufiftesjcum Cads unnorum etiam habe^ 'res,quinquageftmum nimirum annum egreftus,ciim fan's dignitatum SiLhonoru muneribus,apud fumràos Chriftiani orbis Principes Catholicos, perfunclus eft fes,non apudcxteros,non foris,non in peregrination? nibus,quas crebriores Reipublicæamp;fEccleftg cere coalt;ftusfuifti,fed domituæ,rebus prius omnibus tuisc5fe(ftis,ritclt;^dilpofitis,cxhacualle lachrymarum ad beatifsimam illam cæleftémqj patriatn, ad quam tot uigiiqs laboribus aipiraftidiu, morte ta felici cida, benigne amp;nbsp;mifericorditer euocarit,’in complexu charifsimæconiugis tuæ:in dulcifsimorum liberorum tuorir,pro te agonizante denote flexiscp iuxtaledum, in quodecumbebas genibus,precesfundentium,con# ij^edu, inpræfentia d^enicptoe hominum, amicorum, Proftftbrum Gymnafq amp;nbsp;Dodorix uirorum,quorum confuetudine cû deledarere, firmaadhucualetudine, ipfite cum morbo læthaliiamconflidantem,minimi deferuerunt,fed omnibus amicitiædebitis officijsgra^ nls/m'o-anîmoeoüG^jdoneçï'n manus Dominilpid^ r 7 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tum

EISENGREINIL nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;n

tum tuum commendarcs,prófeqm’ uoluerunù Quo quidem nomine non poflum non gaudere potius,^ dolere,amp; ex animo tibi congratulai Jam enim ut cer^ tófperamusamp;cófidimus,diudefideratum portum at? tingis ; iam metam ad quam contendifti, brauium pro quo ccrtafti,præmium laborum tuorum dignißimum amplifsimumcpconfequérejamad excelfum honoris Scæternægloriæfplendorem extollere,iam te cûgau? dio etiubilo gloriofus'Apoftolorum chorus,Prophe? tarum exultantium numerus,Martyrum innumerabi? lis populus ob cofefsionem fidei,quam tu quocp cum periculo uitæ fcriptis,8duiuauoceprofiteri non dubi? tafli,magnuscÿ charoriï numerus te excipiet : frequens Sccopiofaturbaparenrum tuorum, auorum, proauo? rum,atauorum tuorum,quiin hac quocp fide,quam tu docuifti,piè ex hac uita deccflèrunt : amicorû, tratrum, liberorûjinprimischarifsimus tuus priinogenitus Al? bertus,quemfuperioribusdiebus,utuiam tibi præpa? tarer, præmififti,difcrtis,fano quamuis adhuc corpore, teftatus uerbis,te breui eum fequuturum. Illi in^ oês, magno defiderio,te ibicxpecflaruthaélenus, et magno cùgaudio amp;nbsp;gloria te de deuidis hçr-eticis triumphan? temfiftcnt ante confpedlu eius,quem hic coluifti,ama? fti,prçdicafti Jllicfine fine uidebis,fine faftidio amabis, fine fatigatione laudabis,qui médius inter Angelos Archangelos,Thronos Sc Dominationes, Principa? tusamp;Poteftatesrefidensjfummæadmirationi ôd uo? luptati tibi in fgcula facculorum erit.Apud quem etiam, non mortem,no'n lüdum,nólafsitudincm,non infir?

C 3 -mitatem,

ORATIO

iîiitatcm,iion odium malorum hominum, non ticoj'um perfccutiones, fed fummam femper fecuritai; tem,fummamfclicitatem, felicem libertatem,feftiuitaj5 tern fine fine,æterm'tatem fine labe , fercnitatem fine nube fenties,planécpillud quodoculus non uidit, au/^ risnonaudiuit, necin cor hominis defcendit. Quis itacB non temperaret ä lachrymis, ob mortem charifli^ miStaphyli noftri,præmaturam fortaile nobis, coniu:? gi,liberi8 relidis,atipfitarn utilem 8c falutaremf Quis non gratularetur ei potius , quod e' mifcrijs iftis tam dementer liberatus, quäm optaret,reuocatum in hanc calamitofam uitam^ipræfertim cum exccfleritex ea,no fubitanea et infperata morte, fed ui diuturni morbi fen fim exhauftus amp;nbsp;confumptus : non præter fpem amp;nbsp;cxpeifiationcm,fed mori paratifsimus, amp;nbsp;cûApoftolo diifolui cupiens amp;nbsp;eflè cuChrifto.Excefsit quidem,fed cum peccata fua prius rite confeiTus effet facrmacp Eu:# charifham amp;nbsp;extreme uncflionis uenerabile facramen? turn fumma cum dcuotione percepifset : cum fpemac fiduciatnomnem fuam,fein merito Chrifti,in pafsio^ neChrifb,incruce Chrifti collocatam habere coftan? ter affirmafîèt fæpius, cüm imaginem crucifix!, in ge^ nua prouolutus,denoteadorafîèt, ofculifcp rcpetitis etiam ciim uocis ufu iam deftitucretur protefta« tus effet, fc propter hunc unicum redemptionis no^ ffræmcdiatoremjfpem uitam æternam confequendi, animo fuoconceptam habere. Cdm deniqjin agone quafi iam conftitutus, mihi ipfl quærenti, pluribusde hocGymnafio Profefîbribuspræfentibus', nutu capi;?

EISENGRBlNït nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;n

tisrel^ondérit,quodcx animo deteftetur hærefesom nesjinprimisautemeas, quæ hocnoftro fæculo,fub ïpeciofo Euangelqritulo y pracdiccntur y moriauteni öelit in ea fide quam maiores noftri pié tenuerunt, EcclcfiaCatholicadocuerit fcmper,ipfef«ro fua uirili fcriptisamp;uiuauocc defenderithaélenus*

(^od fi itacp C auditorcs uirtutes animi eximiæ, fi uitain EcclefiaDei,in qua fola eftpotelias clauium,amp; temifsio peccatorum,piè honeftet^ aó:a, fi obferuado ïedi,religionis,iufti,fi 2clus fidei Catholicæ, filabores innumeri pro EcclefiaDeiexhaufti ; fiardensftudiü propagandi ueritatcm y cxtirpandi errorcs,fipericula, perfecutiones,iniuriæ,contumeliæ,parientifsimèpro;î pter Chrifti nomen tolleratæ : fi dcniqi omnis fpes fa?^ lutis in exetrcma mortis bora,in unico Domino ac fal uatore noftroIefuChrifto collocata y beatam precio:? famcp mortem cfficiunt,nihil eftprofeótóquod dubi? temus, quin felcAa illa Staphyli noftri anima , cor;5 poris nexum felicifsime reliqueriu Non itaqp nimio ludu, non lamcntis nimqs , nonimmodice profufis laclirymis Cquod infidèles,qui fpemrefurrejJ «flionis nullam habent,facere (olitos Apoftolus tefta^gt; tur) ob mortem clarifsimi Staphyli noftri nos ipfos confidamus : quin potius pijs uotis predbufc^ anima g nbsp;nbsp;jg '

eins ardenter profequamur* Sanefta enim amp;nbsp;falubris ubi coi^o* eft cogitatio uti facrae teftantur literæ , exorare pro laturFau«« defunclis.Ecclefiafticus quocp,ä mortuo ne prohibeas^ Ecde??. mus gratiam difertis prædpit uerbis«

Sic

ORATIO

Sieludas ille Machabæorum Sgt;C Princcps pius,amp; Dux cgregius,pro exerdtu fuo cçfo orauit,magnamcj uirnargenami'fitHierofolymam facerdotibus, ut pro interfeÆs litarent,atc^ facrifidaofFerrent.

Sic ueteres illi ueret^ fandli Patriarch^, mortuis fu^ is cxequiascelebrarunt,non aliam fané ob caufam,q? quodprecibus uiuentium plurimum eos iuuaripoflc i'ninime dubitarent.

Cur cnim Dautd fuper SaufSc fuper Jonathan fili^ um eius,ö^ fuper populüDomini, eo quod corruiffet, fclachrymis ieiunio afflixifîèttantopere,(Inullùin;# de fruifiu ad defuncflos redundare credidiffet Cur ide Regius Prophetaeum omni populo fcifsis ueftimen^ tis,^ facco indutus, ante exequias Abner ? cur cum omnibus fuis feruis,filium fuum Ammon multis dic^ bus luxiiJet Cur ludæi quondâ Saulis cadauer piibliJ^ colu(flu,inparte Galaaditanæ terra?,ieiunio feptêdicj: 'rum,omnis fexus,amp; ætatis indi(flo,planxiffènt^ nifi opéré ipfo teftatum reddere uoluifîènt, qd’litcrarutn raonumentis confignatum reliquerat.Judas ille Mai^ chaba?us:San(ftamnimirum8d falubrem eflè cogita? tionem exorarcprodefuncflis. Acut plurima aliaue^ tcrum exemplaeius generis filentio pra?terea,in nouo quocpteftamentoeandêob caufam Martham acMa# riamfratremfuum,acuiduam unicû filium, defundos defleuifle,quiscftquiincontrouerfiam uocare aufit^ Hocccrtc nemo inficias icc potcd, Qiiemadmodum Iudæi,quihacetiam noftra a?tate uiuunt,quantumuis in cæteris ueritati rebelles,falutarem hunc pro mortuis orandi

EÎSENGREINIE nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;13

Orandi morê,dpqs maioribus fuis, fanAis illis Deocp Claris ludçisjquaO permanus acceptû,in hodiernu uf(^ diêmordicus retinent:itaetiâChriftianos intercedent dihancpro mortuis confuetudinê,non nuper natam, ncc hominûfuperftitioneintrodudâ,aut quod nont fiulli calumniari folêt^ temporalis cômodi lucriue caufa inuentâ,fed ab Apoftolis ipfis,per legitimos eorù fuct ceflbrestraditâ,redepiet^ obferuare* Côfirmat idiot cupletifsimus fane teftis Chryfoftomus : Nôfruflraab Chryfoft fn Apoftolis fancitùfcribens,ut in celebratione ueneran dorum myfteriorû memoria fiat eoriï, qui hinc difceft ferunuNouiflè enim eos multùdefundishincemot lumentiaccedere,utilitatis multû, nec fieri facile pofîè, Utftante uniuerfo populo,manus in ccclos extêdente, ôcprecesprodefundis fundente, cætu itê facerdotali, Uerendo^pofito facrificio,Deus ijs non placetur e

Confirmât id Iohannes Dam afce nus, author an tit tjuusjnec minus grauis,q5do(ftus,refutas fui temporis, Damafcenj» tjuietiahoc noftruminuafit,errorcdum inquitjSandi fP aùt Äpoftoli,difcipuli faluatoris,qui huius uerbi et myt ftæ 8lt; teftes oculati, ambitu orbis per tremenda amp;nbsp;imt polluta et uiuifica facramenta uenantes,uiuü ceper unt, niemoriam eorûquiinfideobdormiunt,facicndâfant ciuerunt.Quod etiam firmiter admodü citra^ contrat didionê d terminis terrarù ad terminos uft^, inde^ ab initio ad hoc tempus præfens, ufcpad mundi finé obt fcruat,obferuabit(^Catholicaamp; Apoftolica Ecclefta. ’ Non inaniter hoe autfruftraneep abG^ certis rationit bus, quafifortuito id fanciuiftènt« Etenim,quæ Chrit

D ftiana

ORATIO

%

ftianareligio errons nefoa fufcipit perpetuo6feruat inconcuHa atcp integra,hcc uana eflè non poflunt: ue?: rihn funt omnia utilia,funt Deo grata, opem(^ feruilt conducunt falnti noftræplurimum»

Cofirmattantusille EccIefieDoâror D.AuQuflinus, Auguft.de dumapatribustraditù, uniuerfam obferuare Ecclefiâ, tcftatur uerbis,utpro eis qui in corporis Chrifti communione dcfuncfli funt,facrificiù offeratur: duin Aug.dccuf nonprgtermittendas fuppïicationes ,p Ipiritibus morÿ^ tui^^gct^dà,^ ^^®^'^*^*‘^^^'^’^^5defun(ftorüpietate fuoruin uiuen# ca.4.amp;: IO. tium releuare,ci)m pro illis facrificiü mediatoris offer# ^e'Enchir cleemofynæin Ecclefia fiunt,docet.Dudenic^ ad Lauren, ipfemet^p matre fuaMonica,cu Patricio quonda eius c.uok coniuge,dcfuncffis,perquorucarnemintrodncffuserat

vRimo. rogauit.ConfirinathocquoqpD.Ambrofius follicite, ^'func'brî'^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ImpCJ^

foptrobitu ratonbus defundis oräs,ut nulla die in orationibusamp;î VaRtjnnp. ßcrificqs fuis fe eos filcntio prgterituruipfemet affirma Dfon Arc uerit.AdhæcDionyfius Areopagitahis omnib'^anti;? Eccîe.Hier. quior,etPauliApoftolidifcipulus,dumetmodùorani dietprecespro his,quifan(ffafpc obdormierunt,utiles Cyp.lib. h effc,fcribit,Cyprianusquoc^fandtusille Martyr ad al# «piftola y, tare offerri,preces fundi,aut facrißcium pro dorinitio.^ neeorum celebrariprohibet,quiabaltari faccrdotead Gre,Naz in fccularia négocia auocauerint.Ita Gregorius Nazian#: oracJuii. b. 2enus j^ffatre defunclo intercefsit. Epiphanius,Atha^ Epiph li'i nafius, Tertullianus alqcp (ancfti Patres Docffores cótra bfuf. Ecciefiæ, quos in lege Domini die ac node uerfatos effè,

EISENGREIIMÏL q

HCC in eins uera intclligcnti'a afTeduenda ftudi), Atha.q r4, bboris, diligentiæ,quic^prætermififle icimus. Hi oês diuerfis licet temporibus long^ latec^ difsitislocis Tercul.de ^ixerint fcripferintcprmoremtainenhuncpro mortuis órandi fcriptis connrmarunt, ipfic^ diim in corporc adhuc co n ftituti efle n t, orar u n t feduló, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i

Et nos itacp facris edodti literis,authoritate Ecclefisc, quæ columnaeft,amp; firmarncntumucritatis,moti,fan?: «.Tim.f. lt;^ifsimorum patrum exemplo etdoclrinaexcitati,non tam fletu nimio inutilibuslachrymis,q? ardenti orac? tione Ct falutari facrificio exequias Staphylo noftro era ftrinodie,qui primus indedidîus eft celcbremus.Celc;: bremuseafdem feptimo.Näet lucftûfapientis filij fuper mortuùfeptêdiebusdurare,Sd lofeph c5 Fr a tribus fuis fleuiftè Iacob patre in area Atad diebus fepte facrætcÿ: ftantur literæ. Celebremus quoep tricefimotfiquidem filios Ifrael totidem diebus, triginta uidelicet, mortuï; Deur.vid. um Mofen,Aarone,Maria,deneuifle legimus.Äcquo tiesrcuoluitannus,toties adexequiaru lolenniaredca TtreuUe mus,toties preccs ,p animaStaphylinoftri réintégré?; mus.Näamp;Iudaamp;Hierufilem cuHicremia replicarut lamêtationes,fuper mortuo lofia rege.Apud Chriftia^ nosaùtanniuerfarios defuneftorù,magnadeuotione, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;\

ante mille trecentos plus minus annos habitos,fide dft gni teftant fcriptores.Nec fieri profectô poteftfAudi^ torcs^cùCbrift'^exhacuitamigraturus adpatrê fuücoc; loh.iy. lefté, nihil aliud nobis teftamêtoreliqueritquâmcha?; ritatê.’ciim non aliudfitpatrêprecatusdiligentius,cput nosinuicêmutuo copleëleremur amore:cümet mortis

D X illius

ORATIO

jIKus tam accrbæ,tam etia ignoininiofx non alia caufa . [uerit,^ ut nos difperfos uinculo mutuæ charitatis co^ grcgar€t,amp;:quafi conglutinaret. Nó fieri,in^,potcfl^ utis,mi'n’ benignè acdpiat,affeÆï hunc charïtatis no^ ftræ,quo etiam ergaeos,qmiam e' confuetudme huius ui'tæ euocati fun t,in flam man, cura eorû gerimus, folli^ ein fumusproillîs,confulritillis ex am'mo cupimus,fa? lutem,refrjgeriû,requfem ætcrnâillis precamur.Quib* ipfis tn uotisprecibufe^ noftris,fi ipfiiâdi'uinoconïpe:# (flu, æternaqj beatitudme Jæn fruentes,non indigent fortaflc,nonfruftra tarnen fundi',fed grati'arum aaiojs

Aug in En« nes efTe D.Äuguftinus alicubi' affirmai

LaurentiS^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;u el De O patri mi ferico rdi'ar 5, pro in exbau^

cap.iic, nbsp;nbsp;fta fua bonitategratias agamus,uel D« Staphyliï, quem

uiuum amauimus,defunclum no uideamur odiflè, fed afl'e(ftum chan'tans nofl:r£,etiamnû erga eum, teftatum reddamus:uel fifortalfe opus rjs haberet precibus no;J (iris, ei no defimus ex intimo cordis afFeamp;a, ad Deum patrem milericordiarum clamemus*

O R Aa Oranipoten« æterncDeufj'ncuius miferationcanimffideliumre^ T I O. quiefcuntjcuius clementiaraagna.cuius mjièricordiaacterna.Memcn» toqujffoomnincredentium.quihinc CbrHiianè S( pic obdormiuef runr : memento Friderici Staphyli noftridefunfti,cuius exequias fe^ cundum riiu Eccicfiæ ruse fanftae iam litmus celcbraturf,amp;gratianj quam de ce per Chriftû rperauic,remilais cun Ais enminibus fiuf,pro# pitius rribuf,amp;brauiri pro quo/e vires ürppeditance.dum vixit gnai uiter certauit.pro inexbaufta mifericordia tua ti cocede/umcf tecS in fempiternâ requit amp;nbsp;gaudiii fufcipias,vbi te fanAam Trinitatf,cum omnibus ekAis vidcat amp;nbsp;cclebrct^eacj omnia féliciter percipfat, qux hie ßrmiter credidit.per mortem di refurre Aionem filij tui lefu Chrißi Domini ac redemproris noiiri, AMEN.

Êrrttafîc corrige. Fol. i.parf me Magn.ad.quondâ Eod.côcidir, quxcuncçad.amp;quaec.Eod.iîatim leg ftatû, Fol,j,requifîuitlcg ref quiiàuerunt. Folgt; y.primates leg.tramices.

ly

ORATIO LyGyHRlB

Cum Septimus cxcquia^

RVM DIES D. E STAPH Y-

11 celebrareturjhabitaâloanne Alberto Vuimpinenfe,

* nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;M

OS HACTENVS IN ludlu fuifle, adhuc lusere.clarifsfmi Viri mortem, DominiFriden'ci Sta^î phyli, ÔCpriuato noftro , èc publico Vniuerfitatis noftræ nomine , Ma^ gnifice D. Redlor,niuftresacgcnerofi Comités atep Barones, Amplifsimipatres,acreliqui auditorcs clarify fimijneminemueftrumefle qui ignorer arbitror. ftra enim facies, animum ueftrum eodem fenfuno;? bifeum afiici, teftatur« Omnium enimtriftis apparet: oinnefcpmihi fqualore afHidtari: ac lachrymas uixeo^ tinere pofle,uidemini«

Ecto itacp orationc hacmea confolari uos debe:^ rein;§^aliquantulum animos ucflros recreate : «fliimueßrum Cquemaccrbumeflèquisnon uidete) niicigare« Sed quid faciam^ Cum illius uiri mortem, quam lugemus, æquo animo nemo ferat : cum Senagt; tusScbolænoftrælugeatrEcclefiæ antiftites mærent: totareligioChriftiana fqualeat amp;nbsp;afflicîetur: omnes

D 3 deniqp

ORATIO ,

denic^ boni, tantum Ecclcfiæ propugnatôrem, reîi^ gionis Catholkæ tantum defenforem , propagato^î rem, columnamdenderent'T Exclamare cert^ cogor^ Odiem illum,Scholæ noftræ luduofum , Catholii^ cæ Ecclefiæ mfcrlicem,nobi's omnibus acerbum,quo Staphylu fata nobis eripuerut.QLioties ego recordor, quàm perniciofus totiChriftianorû orbi dies fueris: qnantocj^gaudio Chnfti,eiufcpEcclefiæ hoftes j afFe?= ceris : amp;nbsp;quantùuirù',‘quâpium,6c quâ do(flü,quamc^ utilem,nobis abftulen'srtotus totus exhorrefco^Ego, Auditores,ego,fi diem nobis tâ infauftù,hoftibus cc^ cîefiætam exoptatum,aliquando præuidiflèm : egoO cùStaphylusualeret ,pro^ domoDeimurûfepone^^ ret, præditutum ipft tempus moriendi præfciuiifem: toto cerré corpore nuncp non contremuifEm,

Et quis bonorum non t* Quis tam excæcatus, om? niumqirerum quæhoc tempore geruntur, tam igna^: rus,qui nonuideat, nec^intelligat, quanta nobis iu:? •commodaStaphylimorsCfiis mortuuseiî, quimorj: talitatem cum immortalitate commutauit fecflarqs uerô, COniuratis Ecclefiæhoftibus , quantas lætitias, quantacpgaudiajapportaritt'Totam noiîram Acade^ miam lugere uidetis : lugemus nos omnes, lugent multi Principes, EcclefiaCatholica luget, quodhinc Staphylus auocatus fit« E contra uerógaudentOfian^: drini, lætanturCaluiniani, exultant illyricani,triumt phantPhilippiani: omnes denicp Luthcrani congra^î lulantur fibi : quod Staphylus uita fundus fit«Quis no ingemilceret hic : atcpcondoleret, uniusSd eiufdem hominis

ALBERTE

Jiomim'sintcntum Cfiisdioturinteri'inè , qui naturae commun! fragilitate cxuta, in ccckfte regnum abijc) Um diuerfas in hominum animis afFeÆoncs, genera^ rcpoflè^ Cùmomncsfimus eiufdem naturæ par tick ' pes^ôc ad imaginé Dei créa«. Qi-xam caufam eflc, Au:gt; ditores^utatis Cur Ecclefia ChriftianaCatholica, eu hacreticis ob Staphyli mortem, non triumphat, exultât, laetaturjoaudet-ruelcur non potius hæretici, nobife« cotriftantur,dolent, lugent^ An noideo, Auditores, quiaChriftiana Ecclefiajcu hæreticiscomune nihil hagt; bet Cû ilia Chrifti duélû fequatur^ Seep a' diuin o Spk rituregi permittat, hæreticiuero,dSpiritibus impuris exagitati, Chrifti uocé exaudire, in Ecclefia Catholica ronanté,recufent.Vnum ergo,atcpidéiudiciii de cadë te habere,cû no porsint:amp; Ecclefia Catholica Staphyli mortem lugendà efiè cenfeat: cur eâ non lugeremus^ Cur hac in re iudicio illius no aftipularemur c Sed uos iatis lugere, nôignoro nbsp;nbsp;neceflè no elfe,ut ad mæro?

rêuos cohortor,uideo :uerûpotius,ut remediûluétui ueftro adhibeâ, uofcpconfoler,opusefiè, confpicor. Qiiod quidé egofacerê,amp; perlubenter faceré, fiuxor uidua, fi fihfparente iam orbati,quos hic lugubri uefte indutos,afpicitis, nonobfiarenttfi non animo meo obuerfaretur,accrb. ille dies,quo Staphylus ex hac uita migrauit. Qjxis enim ueftrû eft, qui fipuerulos iftos, Staphyli filiolos,præclarisparentibus natos, pâtre futi nouiltis oês ) uiro eruditionis incomparabilis, iudicq acerrimijprudentiæperfpicacifsimæ,authoritatis apud fummû Imper atoré,ac Principe noftrû Bauariæ Duce, clement

ORATIO

clcmcntifsi'mum,maximæ, îampièuîtafufKÎloîmatre ueró mullere amp;nbsp;honeftifsima, amp;nbsp;ualde pia, 8d in ad^ miniftrandare familiari diligentifsima, adhuc diuina benignicate fuperftite , quiseft, in^,quifiintueatur iftos lugentes puerulos:et quanto parente fint orbati, recogitettqui dolorem animo conceptum mitigarifij^ naf^ Minimum natu,Andream,intueamur : qui bon« malo difcriminare nondum nouit ï quem ab ipfis Angelis obferuaricertumeft: qudm egregius pueru^ lus, qudm liberali ac modefta facie ï Et quid de reliquis duobus dicamr Fridericus atC]^Ioannes,an non mag^J næfpei fuut pueri : moribusprobatis,atc^ pijs^ Om^^ nes certé dignifsimi, amp;quos compledamur, amp;amc^ mus, iuuemus inftitutione, dodrina, confilio,ex:ï cmplo,admonitione,rcprehenfione, corredionejijs denic^ omnibus, quæadeosinformandos adhiberi poterunt, Digni funt,auditores,8(:auxiliOjamp;SpatrocU nioueftro:nei^indigni,cum quibus condoleamus, unat^ parentis mortem defleamus, Defleuimus, 8^ quidem acerbe,defleuitinconfolabiliter uxor,liberi, amici.Sed quid efFecfium eft s’ Nos dolere,fa(ftQ teftati fumus,nos humanitatem non exuiflè , oftendimus: prætcreaquid effedtumfit, non uideo;

Quare licet uidua, ä Staphylo relicla, obfietdicet filfj,Pâtre iam orbati,reclamenttlicet animus ipfe meus repugnet : nemo uelle confolationem admittere, uideatur : confolandi tarnen omnesfunt,amp;uxor,amp;^ liberi,amp;nosipfi , aliquiddemærore remittendu elf: cogitaiidum tandem, nos hdînines, ealcgc natos efiè, utomnf?

ALBERTE

ut omnibus ex hac uita, ucl potius mifèna,atcp morte, • niigrandum fit aliquando : nihilc^ Staphylo accidifle, quod non omnibus fanAifsimis,aodifsimis, prüden?: tifsimisjolim ufu uenerit: nobifcp omnibus expedlan? duinfit.Paulus eledum Dei organon difloluicnpic^ bat,amp; cum Chrifto efle : foluebatur quoep, cum Do?: tninouidebaturopportunumTt reliqui fandipatres, Ecclefiæ Dodores, eadem lege, qua Staphyl us, o mn es cxhacuitaabierunt,Exemplafiuellem,infinitapoflem adducere : fed anguftia temporis impediri me, non ignoratis. Lex eft ab ipfoDeo omnipotente lata:8d quæ reuocari nunep poteft : Omnibus hominibus ftatutum eftè femel mori. Idem qui banc legem tulit, humanæuite dies quoep numerauit,ciim in hominum perfona inquit. Dies annorum noftrorum, quibus degimus, feptuaginta ferme' annos eftè, amp;nbsp;ft qui ui^ üidiores fuut, odoginta : quæ ipforum excellentia, inter labores atep dolores redius numeretur. His ergo legibus cum omnes fubiedi fimus : cüm hanc fatidicam uocem effiigere, nequeamus : non eft, quod nos ob mortem Staphyli nimium excarnifice?: mus. Nee cum hæreticis gaudeamus : ciirn ideo illi gaudeant, quod fperent, fibi iamconceftum eftè, in domum Dei, fua ufitata rabie petulantcr irruere, Leonis illius rugientis more, uerè Chriftianos de?: norare, fuiscp uenenatis dogmatibus inficere. Sed media ingrediundum uia : ita nempe dolendum, ut non obliuifcamur, Staphylum ex hqminibus com? pofite' fändecp abrjftè,et in coeleftem patriam a' fummo lt;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;E reuocatum

ORATIO

reuocatum Deo eflè j ita ueró mïnuendus dolor,ne rjs annumeremur, qui neep refurredluros eflè mortuos, • necpæternamcreduntuitam:atcpideo cum fuos inte^ rfjiîè exiftimcnt,inconfolabili dolore fe crudant« Dogt; kndum eft,in^, no quod exiftimemus,malè cum Stas’ phylo nunc agi,ipfum^ uita priuatum dTe : cüm opus’ me cum ipfo iam agatur,cüm cœleftis regni ciuis fit fas’ ftuSjôif uitam uiuat perfeclifsimam, iam (ut (jjeras mus) de bonis participet,quæipfe Deus per filium fus! J um fibi charis præparauit. Sed ideo dolendù eft, quod illius operain pofterûuti non pofsimus,amp;quod tanto Dodore priuati fimus. Non itaep Staphylum, fed nos lugemus: no illius miferiam,fednoftraincomodadesî ploramus.Cu cnim loannes difertis uerbis beatos pro nundcteos,quiin Domino moriuntur, Qui fieri po^ teftjUtStaphylus nofterinfcclixiam fit^cùin Domino fanctèpacatecpobdormiuerit^ Beatos autê lugendos non eflè, nemo eft,qui inficias eatAutfl in Domino mortuus non cfl,qui nam in ipfo moriuntur?Num illi qui ab EcclefiaCatholicarecedunttarmaturamexorjs thodoxis ueteribus petitam, deponendam eflè censî lent : Theologorum fcholas defpiciunt: authoritatem ConciliorumacPontificum contemnuntîconfenfum totpopulorit,actotius populi Chrifliani labefadant,et tandê,quod orthodox! docueretqd^authoritas Ecclefig tradidicquod populus Chriftianus amplexus efttquod fcholædefcndunt,€xitiabilc uenenû eflè Sathane, pro^ nunciant^Numilliin Dno mori,qui hæcimpudenter profitentuquobis, Auditores,uidenturï Annopotius

ALBERTE nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i8

*ni,^Chnfti mandato obfcquêtesCquo iubet,utEcck^ Earn audiamus,utpote quçcolumiiafit, acfirmamentü ucntans, fuperfi:rult;fî:5, fuper fundamentü, ProphetarS

Apoftolorü)in Ecclefia ChriftianaCatholica^quain in{jrmbolocôfitcntenemur,manêt,fdentcs, Ce ab bac, fine falutis fuçiaâ:ura,auelli nópoflc: eaquç Orthodo xi patres fan Ad docuerût, ampleAnnf:Tneolqgorum fcholas obferuantjau'thoritatê Pontificum ac Cocilioî; rum fanAa,inuiolatam(^ fufpidunucónfenfum Eccle^s fiæ,conferuare,tueri,defendere,uoce fcriptifc^conans: ture Et tandê Chriftianam do Arina,per Ecclefiam Cagt; tholicampropagatam,non exitiabile uenenuefïè Dia^ boli,exiriabilitereruAant:Sed falutarem efTe difcipli^ nam, ab omnipotente Deo Ecclcfiæ fuæ,uerbo atcp fcriptis in hune finem traditam, ut nos animarum no? ftrarum falutem, cum tremore ac timoré operemur, noslt;^ in Chrifto,ac Chriftus in nobis maneat,reue?: renter profitentur ï Dicitc hie mihi ô Auditores, Ec?; clefiæne contemptores, an eiufdem obferuatores, in Domino mori exiftimatis ï Dicite quid uobis uidea^J tur?Ego ilium, quem Chriftus ethniciïacpublicanum dicit,in Domino non pofte mori,cenfeo: nid agnito crrore,eocp abieAo,ad Chriftum reuerfus fuerit.Qui autem Ecclefiæ authoritatem irrident: necillam audi?; re dignantur, Chriftus pro ethnicis ac publicanis ha^ bendos eftê, mandauit, Quis ergo unquam dixerit,cables Ecclefiæ cotemptores,abipfo Chrifto reprobatos*, in Dho uel mortuos eftè,uel moripofîèÆxquibus in? tçUigitur,quid de illorS morte cenfendù fit, qui Chrifti E Z præceptum

ORATIO præccptumuiolanteSjEcclefiaipfius fuperW contenv nuntrq tyrannorùmorcjlibidinifuæhomines obfequi debcre cotenduncqui fequuntur beftiaiftam,Cerben progeniein,n5adeo multos ante annos, ä quibufdam furentibus fpi'ritibus impulfam, èc âproprijs animi fui perturbatis motibus exagitatatquamomnesuosnoiJ uiftisjamp;quginhocfacro loco nominari non mereturï quæpro impudentia, public«^ profiter! no eft uerita, omnes fandtos°perqfte, ft ita fenferint,uti fcripferint; QuidhacuoceChriftianisauribus indignius efle po:s teft^Sed hie iam exclamare no libet : hoc tantummodo dicojft Staphylus nofter ex eorit numero fuit, qui hanc beftiamducem fequuntur, quiq? ilIam,Euangeliftarn, Heliam,fan(ftumcpuirum appellantes,coluntCuthoss die quam plurimireperiuntur^ neepin Domino mor;?-tuus,necp beatus,fedinfcclicifsimus eft«

Verum enimueró,quis pro CatholicæEccleftæ augt; thoritate, ualidius Staphylo propugnauitf Quis huic beftiæ fortius Staphylo reftitit'; Quisillius dolos ma^ los, machinationes,praua(^ ftudia, Staphylo noftro dilucidius retexit An non hic huius beftiæ dodri^ nam erroneam efte, ex proprijs illius libris oftendit? An non firmifsimé extra Eccleftam Catholicam,nub lam falutem efte demonftrauit An non dodtrinæ confenfum, in Ecclefta Dei necefïarium efte, conui?; cit ? Deniep in id totus, an non incubuit, ut doce:? ret, Chriftum extraEccleftam reperirinonpofte,neqp extra hanc quærendum efte, fed in hac ipfa inueni:? ri, amp;nbsp;quæri debere'^Necjtfcriptis modo profeftus eft hæc

ALBERTE nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;19

hæc,fed Lœo quocp fuo confirmauic Cüm enim fe grauitcrægrotarc perfentifceret : necp tarnen conti« nenter adhuc decumberet: inpriinis facrum célébra« ri übi curauit : peccatat^ fua Sacerdoti confeflus,more Catholicorum, deccenaDomini participauit:poftea uero, Sacro oleo unélus.res omnes quæ adbieui mogt; nturos pertinent,rite fandet^ compofuit : omnibufq^ •nundanis atcp caducis répudie miflb, diuina médita« tus eftîtotumt^ fe Chrifti mifericordiæ commendauit* Cum itaep corde credatur ad iufticiam, ècore fiat con« fefsio ad falutem : quis dubitatStaphylum noftrum fa« lutêconfecutum efie Ore enim beatificam dodrinâ Catholicam,quàm corde credidit,confefliis eft,cum in hac ad extremum ufcp fenfum conftanrer permanferit: amp;:hanc non folum uerbis,fedgeftibus nutucp profef« fus fit.Ipfum itaep pi^ fändecp in Domino exhacuita difcelsiflè,nemodubitarepoteft.

Ob quam ergo caufam nos lugemus? Quod ipfum aniiferimus»Quid enimrAn no liberis fuis profuiflètv An non Scbolæ noftræ ornamento, Ecclefisc aut Dei cÖmodo fuifîèt^Liberos certè fuos ad fuum ipfc plum inftitu’flet : ueram uirtutum uiam, quam optimé per fpedam habuitppfis cominonftraflet : co ftp in uir« tutisftudioSxLconfirmafiet,retinuiflet. Ipfiueröli« beri, moremparentifuo charilsimogeßiflenttinuir« tutis ftudio magis atq? magis profcciftent : quod uiaximum eft, domi nuntp non uiuum exemplar uir« tutum,cor^m in Ipcxiftcn t : nec aliunde ipfis bone lite« rSG cêquirendæ fuiflent ; fed e\ parcn te, tantp ex über«

E 3 rimd bo«

ORATIO

rïmóbonarS difciplinarufontc hauflflètit:amp; Fioctah^ to perfedius,quâto im'pfodoélrinaperfediorquain alijsfuit« lam uerócum Staphyli fih'ok', omnibus iftis fintcommodispnuati'ïutdc cætcrisquæ non minora funt,taceam : non immeritô triftcs funt,ac lugubri ue^^ fte induti.Etcertè (1 intelligerent, quanta bona cum morte parentis ablata fimul eiïènt : multo triftiores ef# fieerentur« Dolemus ergo nos:6cfiliorumcaufa, tanto magis dolemus,quanto magis nos , quam ipfi incommodauidemus,quæpatris abitus attulit. Quid uerôde Schola noftradicam f Si Staphylus huicornai mento nôfuitjnefcio quid fit,quod ipfam ornarepoG’ fit«Clarus enim fuit amp;nbsp;dolt;ffrina,amp; exemplo, amp;nbsp;auto:^ ritate, amp;^fama:Philofophusacutirsimus, Theologus fubtilifsimusrinGalenoquot^beneuerfatusjnccjpea quæ Hippocrates atcp Diofcorides habent, ignorauitî 8(1 iuris prudentiam non parum deguftauit : ut nullum pcnèliterarûgenus fit,in quo ipfe non exercitatus eflc uifus fuerit. Mores inipfo fuerunt graues,placidifsimi tarnen : authoritate apudpræcipuosGermaniæ, Slt;to^ tiusferè Europæ Principes, maxima fuit:famadenicp nullinônotus^Hæreticorù turbaad illius nomen eft cxterritatomnesinhuncfuosconieceriit oculos: oês hune fuis nocere couenticulis,fuof£^ detegere errores pofiîè,fenière. Quotquotetiam inter ipfoscelebriores funt,hunc feriptis clam palamuéoppugnarunt: nullus non illorum fuam de Staphylo fententiâ dixit î omnes illius dodlrina ac iudicio,tan^ diuina quada ui percub fi,ipfumextimuerunt,acexecratifunt. An nohæcmal nifefta

ALBERTE nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lo

nifefta{ùntfîgna,ipfum Ecdefîefui'fTe,et acerrimude« fenforem,amp; conftantem propugnatore, hærefium cuerforemeAn nonhocipfuin knpta,quæ in public« prodire permifit,partim teftanturrpartimilla quæ doî? difsim«?quidem inchoata, fed nondum perfecfla funt: nec in hominum manus haAenusuenerunt^ Et ut redius loquar , deStaphyli iudicio eruditione, ac in rebus Thcologids peritia,cx fcriptis quætypis funt cxi; cufa iudicari non poteft : quæ etfi perfeÆfsima uiden^; tur eile t tarnen ciirn ad pennam abipfo tanturn ditflata fint, nullumc^exfjsabipfo elaboratumfit, umbram ingenijStaphylinipotius, quam ingeniuipfum mon; ftrant. Hiaudiantur , qui quotidie cum ipfo familiair titer uixeruntij de illius eruditione teftimonium ferre poflunt« Quid dicunt Reconditam ipfum habuifle eruditionem: Virumprudentifsimufuifle , amp;inomi: nibus difciplinis excellenter uerfatum«

Tuum itacp,Caluine,iudicium,dc Staphylo,falfum efl:,uirulentum,hæreticum,amp;extuo fabiofo cercbro profedl5,ad perniciê Eccledæ Dei,amp; tuos in crrore rclt;» tincndos ; maledicentia tua,omnib, cft iam manifefta: furor tuus confpicuusteffrenatalibido nota. Qiiid^ An non Staphylus noftcr,ueftras peftilentifsimas diO fenfiones,totiChriftianorum orbi detexitrÄn non uos homines fedudores eile , cauteriatain habentes confcientiam, oftendit^ An nondemonftrauit, fieri nôpoflè, utEcclefiaChriftiapuduosfitï Vosmutuo de rebus grauifsimis, amp;nbsp;in quibus falutis noftræ car^î do uertituqdiflèntire,negare non poteftis; libri ucftri funt

ORATIO

fantin prompt«,quiuos accufant,ac contrauosdicut: quideiuftificationc,dcprcdeftinatione,deSacramen5f tis,uos,uos in^ fedarios,difïèntire teftanturlt;Ciimcr// go dc præcipuis Chriftianædodrinæcapitibus,aduer^ fadoceatistEcclefiam Chnftiquo iure uendicareuo^ bispcteftis DicCaluine, die« Quod cum uideres d Staphylo egregic oftenfum eflè : ac forte quo{dam,qui tuo ueneno nondum funt læthaliter infedi, à uobis ad Ecclefiain Chrifti metueres abducimecp tarnen Stagt; phylo refiftere pofles : eum tuo more calumnqs difcer« pendumefle , duxifti« Et tu Bullingere , iudiciuinde Staphylo breue quidem tulifti, fed uanum atep falfumv Ec quid de alqs maledicentifsimis hominibus dicain« Quibus nihil nifi, quod non eft Catholicum placet. lt;^id de Zangerohomine impuro , amp;nbsp;indodo, amp;nbsp;quem ipfam maledicentifsimam maledicentiam appeb lare pofiestQuid in^ de hoc nugigerulo dicam c“ Qui Theologum quidem fe profitetur,fed calumniatorem fe cxhibet.Etquidfacitifte^pe hominib, bonis men^f titur : illorumfamam bonam,orefuoimpuro, corde uirulento,ftuliacploquacitate, obfeurare conaturtli^ hellos quofdam conuertit,amp;cudit,tam infulfos, mengt; daces,amp;:ineptos,utipfam ftukitiam fuperare poflent. Et tarnen fe Theologum profiteri non ueretur. O Theologe.Si maledicere , calumniari, bonos uiros profeindere, bonam illorum fententia peruertere,ö^ nihil non moliri,quódCatholicis atq^pijs uiris odium conciliare poteft ; fiinqjifta facinora perpetrate , eft 1 heologum agere C audias quæfo quid didurus fum Zan g c

ALBERTE nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;n

Zangere^tu Thcologus cs:fin ucro ifta Ccclcra, in quibus tu uolutaris,in Bonum uirum non cadunt : die mihi quis fis?Quæras ex te ipfc,quo animo uiriis iftud tuum ( nofti qùale putem ) euomueris. Sed quid tz-gt; cum ago, cüm talis fis, qualemteicriptatuaprodunt? Staphylo religio Chriftiana,femper cordi fuit : quod tu de ipfo fcripfifti,uanum eft.Sed quid fcriberes,cum ni? hil nifi uanitati ftudeas?

Hæreticorum itaep iudicrjs, Auditores,quæ de Sta? phylo feruntur, minimé moueamur : ipfum falutarc Chrifti organon fuifiècertôfcimus,amp; pro domo Dei ’Tiurum fe pofuifiè: hgreticos ualidifsime oppugn af? fe,nouimus,Curitat^ optime Deus,Ecclefiætuæ,qua; iam undiep afHigitur,ipfum diutius no conceisiftivCur tanto defenfore unicam tuam orbare uoluifti ? Cur nostuosfiliolos, Ecclefiæ tuæ obfequentes, Chrifticp tui crucem in peiflore portantes,dolore: hæreticos ue? rôjtuos aduerfarios, Ecclefiæ tuæ coniuratos hoftes, contemptores,irrifores,crucifcp Chrifti inimicos,gau? dio afFecifti ? An nos dolere, mcerere,lachrymari:illos uerô, gaudere, lætari,exultare uoluifti? Dole mus nos itacpjgaudent illi : mæremus nos, lætantur illi} nos la? chrymamus, illi exultant. An uero aliam ob caufam jpfumauocafti?Certé propterea, quia nos tanto do? flore indignoseflèiudicaftûquia ipfum peccatismun? di amplius defatigari, noluifti. Quia ipfum liberate: nos propter male tafla noftrapunire uoluifti,

\ Quare, Auditores præftantifsimi, cüm uideamus Deum iam furrexiftè, ad iudicandû genus humanum,

F malof«^

ORATIO ALBERTL nialofc^puniendum,uitam noftram improbam, cum Chriftianapiac^ com mute mus : uetere homi'ne exuto, nouûinduamus:anna(^lucis afîumamuSjUt tentatio:? nibus refiftcreiii die malopoGimus» Dies malus iam adeft : Diabolus per fua membra,Ecclefiâ Chrifti con^i turbat,cam euertere conatur,et elecflos feducere^Ore^ mus ergo nos,Dominum patrem mifericordiarum,ac omnisconfoIationisfontem,utEcclefiæ fuæadeflè:ac in uineam fua operarios mittere dignetur,Mcfsis certé iam multaefl:operarr)autemfideles pauci:clamemus adipfum (eriô,necpcenemus,quipromifit,fenos in bulatione exauditurum eflc,nosexaudiet;tribulainui: iam,afHigimur,coanguftamur. C^orfum itaep nobis '• fugiendum eft ï cuius, cüm aduerfus fpin'rales nequici^ as nobis pugnandum fit,auxiliù implorandum ? Chri^s fti,qui fuis promifit,fe ad confummationem ufcp feculi apud ipfos manfurum. Et quidpoterit nos clîaritate feperariç* Qui doli,quæfraudes,fidem Catholicam pojî teruntlabefaiflare e Inferorum portas aduerfus Eccles fiam Dei non pr^ualituras,facræliteræteftantur» Nos itaep fimus animatiîDeus Ecclefiæ fuæ dodores dabit fideles:efRciet tandem, uthoftes fuos,uerbo diuino prol

ftratos,conipiciamus*Quod , nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Deus faxit Optimus

Maximus»

ORATIO

Xi

ORATIO FVNE.' BRIS IN TRICESIMÓ MA-gnificiÔCamplifs. uiri D, FridericiStaphyli,quondam^ almæ IngolftadienOs fcholæ Præfedli etc. à Ro^ dolpho Clencken Saxonc,SS.Theologiæ Dodlore, Profefrore,amp; EV. Li'cen? dato, amons amp;: obferuangt; dæerpo récit at a.

O

VM PRÆSENTEM miferandam lugubrem rerum me:? cum expendo faciem,Magnifiée Dnc Re(fî:or,Illuftres,Gcneron,inclydCoi mites amp;nbsp;Barones, Reuerendi Patres,

Nobiles,ampîifsimiSd clarifsimi uiri,ufu mihi uenirc uideo,quodolim fanAifsimo Prophete Hieremiæufu Hlercm.»» ueniebat,quem Dominus ipfe inügnialioquin enco:? mio adorn ans,Priufquam,inquit, te formarem in utc:? ro noui te: Sc antequam exires de uulua fandificaui te, ôdProphetamingentibusdedite. Ad tantum nancp munus,tamcpeximiamuocationem indignum fe efle putans, altauoce exclamat A, a, a, Domine Deus,ecce nefcioloqui,quia puer ego fum. Sic amp;nbsp;ego iure nunc

‘ exclamarepoflumamp;debeo A,a,a,Domine Deus,ne;: fcioloqui:quiacircundederunt medolores mords,8^ Pfal.ir, torrentes iniquitatis conturbauerunt me.Dolores in^

F 2 ferai

ORATIO

ferm' ciïcundederunt mcppræoccnpaneruntme laquet PfaliM* mortis« Circundederunt inedolores mortis, amp;peri?

culainferni inuenerunt me : imó uel cum ipfo Græco^ rum difertifsimo uate dicere,

a’ cP ii/ioi J^ïna fj-i/j y'^Sitfa'ai nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ft só/j.ai' ii ip,

(fWVK J'afÓHKloi’ XÓ:7^X-ioplt;f'£p.Ot ’il'uH,

exprimere poflèm, autdeclarare animi mcerorem, tri;: ftitiam mentis,membrorum eoeufsionem, fpiritus tri:? bulationemSc. angorem cordis,quem præter omnem expeâ:ationem Magnifici Snperintendentis noftri, præceptoris conterranei longè amantifsimi, cuius manibus beneprecamur,8chodietricefimum public^ peragimusjinfperata mors mihi peperit attulitc^. Quid Hierem P. faciam autem,expetam ne cuHieremia, Quis dabitca:?

piti meo aqua,amp; oculis meis fontê iachrymaru, 8c plo;: rabo die ac node interfedos filig populi mei^DepIora bo ne CatholicæRomanæuicêÉcclefig,quæfortêhüc, Fph.Ä, uigilantê, ftrenuucp amifit ducê,indutùarmaturaDei, haoentêfuccindoslumbos ueritate, circundatûlorica iuditi^,calccatu pedes in pr^parationê Euangelijpacis, in omnibus fumenté fcutü fidei,galeafalutis,amp;gladiü fpiritus,qd*eft uerbuDei,in quo oïatclaigneanequiG? fimorùhæreticorù Sc fchifmaticoru cxtinguerepofTet? Huius ne uicêdeplorabo,defleâ ne noftram propriam infignem calamitatê,damn5ingens,ac noxa pené irre:? parabilê?an confolationê accipiâ,blandé me,quemad:? modùRachelêdeimmatura morteinfantû,ficnucapud Hiere.de calamitofo Staphyli exitu, alloquêteDomiï: no.Qiiiefcat uox tua^ploratu,amp;^ oculi tui ^lachrymis, quia

CLENCK. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;23

' quia eft merces open tuo ait Dominus, amp;nbsp;reuertentur de terra inimici, eftfpesnouifsimistuis ait Domi; nus,amp;^reuertentur filrj tui ad terminos fiios. Solamen id fane magnu eft,quod huic noftro fortifsimo athletç conftantifsimdcp parta uidloria contigifte , magna fiducia iperamus : ita ut uocem lamentationis in excel? foauditam , luelum Scfletum Rachel plorantisfilios fuos nolentis confolari fuper eis, quia no funt, no? nihil mitigare,moderari, lenire queamus : fingultus, fiulationes, aliafcpuchemcntiores animiaflectiones aliquantulum pofthabere : amp;potius ad magnas Sta? phyli noftri animi ingenij«^ dotes, quibus benignitas Deieumdiuinitusainauit, paulifper orationemcon? uertereuolumus« Ita me herclefiet, ut his diligenter ponderatis amp;nbsp;expenfismentemrecreemus,refocille? musanimumfubtriftem , dolorem immoderatum deponamus.

Ne autem cuipiam,qui plus fapere uult quam opor; tet, necpiubente Paulo fapit ad fobrietatem , mirumR^om.«. uideatur , cur hofcedies publico in ludu tranfegeri? inus,defunlt;fti manibus per feptem integros dies publi cisfupplicationibus bend precati fuerimus , facrificia altaris corporisamp;fanguinis dominici adanimæfalu tern obtulerimus : demum facrificijs laudis,orationum precationum , quantum in nobis erat, fubueneri?

mus : ft quis talis adeft, is huius rei rationem breuiter ficaccipiau Nos hacin parte nihilfeciflc noui,nihil ab humanitatealienû,nihil d naturæ Icriptacp legeamp; fa? crisliteris diflèntaneû, Adiuftaperfoluêdaexequiafcp

F 3 celebrandas

ORATIO

cclebrandas Hcfundto Patriarchçlacob,tôta AcgypWS conueni't : Principes,Duces,Proceres,primates Regis Pharaonis,undcùfenioribus irraël funus ueneranaö, magno comitatu ex Aegypto in terram Chanaan deigt; ducunt,profcquuntur t plangunt feptem diebus, adcd utamp;Iocohincinditumfitnomen, plandusAegypri* Dcflct populus Ifraelper cumflas familias fuas ludu amp;nbsp;Num.to. plandu publico mortem infperatam Aaronis Sacer^ dotistriginta integros per dies. Lugent filrj Ifraëlin#^ tcritum ducis fui moderatoris Moyfis,dum in cam^’ Dcut.ult. peflribus Moab côfiftunt,totidê per dies. Luget Hoj= norius Imp.pqfsimiamp;Chriftianifsimi parentis Theo« doft] morte: célébrât quadrageOmii facris altaribus afj fiflens, facra faciente Ambrofio, qui banc rem in fua funebri oratione deobituTheodofijlmp. ita defcrigt; bit, Eiusergo Principis,inteliige Theodofii,amp;proxi^ meconclamauimus obitum , amp;nbsp;nunc quadragefimS celebramus,a(siftete facris altanb. Honorio Principe. QuiaficutS. lofeph patri fuo lacob quadraginta aic^ bus humationis officia derulir,ita et hic Thcodofiopa^ tri iulîapcrfoluit.Et quia ali} tcrtiùdic,5d trigefimù,ali} feptimum quadragefimum obferuare confuerunt, quiddoceatlcdiojintellige facræ feripturæ, confide;’ remus,Dcfundo,inquic,lacobpræccpitIofeph pueris fepultoribus ut fepelirent eù.Et fepclierunt fepultores Ifraèl,8lt;rep!etifuntciquadraginta dies. Sic .n. dinu^’ merantur dies fcpulturæ, nbsp;luxiteùAegyptus feptua;’

gintadiebus. Hæc ergo fequenda folennitas, quatn prærcribitledio. Sed ctiam in Deuteronomio feriptû

CLENCK, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;14

cfî.QuîaplanxcruntfilrilfraèliVloyfcn di'cbus trigin^ ta,amp; confurnmati funt dies luiflus* Vtracp ergo obfergt; uatio habet autontatem, qua neccflarium pietatis pletur officium. Bonus itacp lofeph qui formampio muneridediê,^em amabat pater, cuidixit: Adiuuet te Deus mcus,amp; bcnedicat te benedidtione tcrræ, ha^ bentis omnia,propter bcnedicTionê mamiliarù amp;nbsp;uuIî: uæ,bencdiclionismatri3tuæ, propter benedidiogt; nem patris tui. Pq patris foboles bona.Celebratergo amp;:ifte quadragefimâ,patris Iacob fupplan tato ris illius, amp;nos celebramus Theodofij quadragefimâ,qui imiîs tatus Iacob fupplan tauit per fidiâ tyrannorù,qui abfco^ ditfimulachragentiu.HccAmbrofius.Qiiâlpeciêlefu bone autimpictatis,autirreligiofitatis, utitadicamus, habet ? Qiiomodo cû lege naturae,qujhumanis men? tib. infixaeft immutabilis,pugnat ? Qiiomodo fcri^ ptâeneruat'eQiiomodo primitiuælaudabilêEccIefiæ côfuetudinê infringite* Si dilelt;flacoiunx,dulcifsimi libc n,quantûlibet per ætatê de rebus intégré indicate baud queant,fi amici,clientes 8ó familiar es,Staphylo marito percharo, amantifsimoparenti,amico gratnsimo,con? terraneo fuauifsimo,præceptori colêdifsimo, patrono obferuâdifsimo, atqpfamiliariiucundifsimo iuftaper? loluât,inferias agant, cclebrct exequias, Staphylo inf quâ fupplâtatori reces natoru dogmatû, exterminatori I^farû opinio nu, indiciôd monilratorilatentiutene? braru,8é occultati ueneni, palsim in nouatorulibris,ad inefcâdos fimpliciu animos,fubdoléfparfi.Cur no hic lofephû typù Chrifti, populù eledu Dei,monête natu?

ORATIO

ræ lege imitaremur^Cur no fe'queremur ueftigi’a Chn#J ftiani Imperatoris HonorqeCur no niteremur autongt; täte religiofifsimi et fandlifsimi Epifcopi Ambrofi],qui fingulari Dei prouidêtia,regn ante Ar^eftifero dog^ mate,admunus epifcopale uocatus eiï^ ethunc fup:# plantatorcm nouatorum pari pietatis ftudio lugere# mus,plangeremus,atcp lofeph fupplantatorem lacob, Honorius Sc Ambrofius fupplantatorem idolorum Theodofiiim,pi^8creligioré luxerunt planxeruntcp. Auguftinus porrö Ambro frjdilcipulus in q.fuperGcjï nefïfcptimumdiemin fcriprura autoritatê habere co;’ tendit,amp;^præterhuncGenef. locùEcclefiafticû quoC^ introducit, Ludlus mortui feptem dies : fatui autem

impq omnes dies uitcc illorum. Septenarius nancp numerus propter fabbati facramentu præcipuè quie;’ tisindiciueft : undemeritömortuistanquam requie?; fcentibus exhibetur.Eodem modo interpretatur Ra;! Lib.4.c.ilt;f. banusMaurusMoguntinenfisArchiepilcopuslib.4. Rup^dcop. Gcnel.quamuis in Numer.de tricefimo, quo luxe^î tnn.in ruut filij liracl Aaronem facerdotem aliud uelle ui:# Cln”in nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Bedam præceptorcm fuü,

Gen.hom, quospofteaSdRupertusimitatuseil:a'qua fententia ult. ctiam ipfe Chryfoflomus Sc quidam all]ex GræcisSd Latinis non abhorrent. Præter hunc autem publicum lucflum^quem aut per feptem, aut trigintadies perage;# re folemus,quodSlt; facrificiapropitiatoria corporis amp;nbsp;fanguinis Dominici,tum orationüfiue laudis, ad pce^ nastemporarias, fiquas patitur anima defumfli miti#’ gandas,atcp quando«^ etiam plane tollendas,pie 8^. re^ lioioie

CLENCK. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;zr

Jigioß offerimus,Epiphanias, Dainafcetius, Sc Raba^ tïusab Apoftolis traditum efïL locupletes teftesfunt, pâniaCin ^uoru fententiâdeinde pofi:enorcs,ut Belethus et Du'lt; or.pro def. fandus in fuis diuinis officr)s,ipfum quocpïfidorùalle?

gantes,funtpcroîafeeutiJdêfefeoffcrtapudClKyfo^ ßekrh.in uomùhom.dp.adpop.Antioch.apud fandifsimuin iU J?

lum Paulinù Nolanum EpifcopiimrSc hunefuiflèper^ Amand? ’ petuumufum offerendi fupplicandi«^ pro defuneffis, atteftanturBafiliusSc Chryfoftomus in fuis Liturgifs GræcisttùChryfoftomus in i.ep.ad Corinthios,Au? Hom 4^ gufttnus pafsimtpræcipuètn in Iib.de cura pro mortu'/ f»*. amp;nbsp;vk. is agenda. Gregorius in dialogis, ÔChom. 3gt;.in euanï; geliaîdeniep Cabafilas Græcusin fuaLiturgica expo?; fitione,amp;reliquaturbaantiquorû Catholicoruin ferii ptorum,quorü fententias recenfere ncqp hic locus po? ftulatjuecptempus fuppetit,atcp alias hanccontrouer?; fam quæftionem multis explicauimus enodauimufe^. Quamobrem mirari definant, fi quipublicîhunc nogt;-ftriim ludlum diligentius,fecundufacre feripturæ nor?? »nam,expenderint : feptimus,tricefimuslt;^,quaratione â nobis peragatur,intellcxcrint:certôapud fe ffatuen# tes8C Icgi naturæ,quicquid huius egimus, probe congt; gruere,ôlt;cû facris literis eflè confentaneum.’tum tra^ ditionem, iain inde ab Apoftolorum temporibus,ad nos ufcp propagatam.

Vt autem ad id unde digrefsi fumus reuertamur,amp;S Staphyli noftri,magnas ingenij dotes,uti fidê, nos cfîc faduros,dedimus,parumper expliccmus;uitægenere, ftudf)s,c5ditione,rcrum geftarum ferie, morte denicp

G ipfa,

oratio'

'ipfa,abalijs reucrendis amp;nbsp;clarifsi'mi’s üin's, fum noftra Germanica exegefi,elegâter et difert^ explicata;uel pri« müm induftria magnaetprgclara in hoc uiro nobis fefc ofîèrt.Nâtencraadhucin ætate exiftens,per Eberhards dum Birckmah auunculü fuum,ex ipfaVueftphalia an:? riqua Saxonia, ciuitate Epifcopali Ofnaburgo, quæ^ mea patria Brema undecim tan tix di flat milliaribus,ho;? ßcfto patreLudeken Stapellage patrio, amp;nbsp;antiquo Sa? xonico idiomate fic did:o,libera(^ matre Anna.pgna? tus,in Hollandiä Ämftelredamenfcm ciuitate perduci turjubi nauim cofccndens cii auunculo, Hamburgum ^ntiquam federn Archiepifcopalêproficifcitur,attain o/îrjs celebratifsimi Saxoniæfluminis Albis,naufragiic patitur Jnde explicans fea periculo maris, Gedanüce? leberximum Prufsiæ Gmporiû,magnis itineribus con? tendit,ireliquosauunculosamp;^amitinos,diuites merca? tores faliitaturus.Hçc enim eftcönfuetudo Vueftpha? lorum,utruainduftria,fedulitate, tolerantia laborü,amp; patientiafannis,Iltis,caloris amp;nbsp;frigoris in Prufsia,Liuo? Ilia,Lithuania cæterifcp finitimis regionibus,honcftis artibusjhoneftocplucro opes coquirant.Gedanü non multo poftrelintj*ues,red:a CaunäVilnamcp,celebrio? res magni ducatus Lithuaniç^ciuitates auunculo coha? bitaturus pergit: apud queparuo tepore infigni illa fua induftria,quæ Vueftphalis,precccteris Gcrmaniæ ho? minibus pene peculiaris eil,in lingua Rutenica et Lith? uanica plurimü inter fediftantes,tm ,^ecit,ut alteram Rutenicis literis, non nihil ci Grgciscomune habenti? bus,utcun(j exarareqalterawcro pkbeculgcornunem, neq^

CLENCK.

ac^Ktcris coprehcnfam,recte exprimerct, cumc^ etus gentishommibusloqueretur,illu intelligerent, amp;nbsp;illc quoep ab eis uicifsim intelligeretunHabêt n anep Gerii manihoepro more,qiüibiintcrperegrinos uerfant,ut has duas linguas ^mircué perdileât,qud amp;nbsp;inter nobi^; les aut honeftiores,qui lingua utunt Rutenica, et intet plebe rude fnnplicemcpjucrnaculæ linguæ Lithuanicæ deditâ,utiliter comoraripofsint^Duabus his linguis co gnitis ad maiora ftatim per unicâinduflriâ afpirat,etnc apud auunculuCaunçdiuti^deIitefceret,autiuuentute fuâad capeflèndasdifeiplinas facile,ipfe negligcrcttcc? leberrimâ illâ indite Poloniç fchola Cracouienfem eu? pide uiHtattex qua hic,ampli(siini populofifsimit^ rc giii,amplifsimas, clarifsimas, illuftres antiquifsitnas TentzeniorûjRofefzarzouioru, Zioleccoiiîr, Op^^ polinenfiûfamiliascor^mintueinini præfentes. In ea almauniuerfitate,doâ:ifsimorii^feflorûcrebrisle(fbo4 nibus ateppriuato ftudio,celebriorù linguarû Grèce et Latinæjbarbaris illis priorib.quantûlibetneceflàrqs fidutilib.adijcitcognitione^Porrdinfigniillaamp;iprgda^: rainduftria,celebrioresChriani orbis regiones, kalia 8dGallias pluftrat, ^bc iremorifti^ Homeri,quo tan:? topere inter cetera TroAuT^oTr'd iii'ücaamp;oii encomialaudefep Célébrait ■7ro;^w;)Tw;)av^^(c7rM/)’itPf/Ult;):S£o:,j|9e^ VûofJtyva, Romæ aliquanto têpore,Reucren.Epifcopo LubecêH IoanniHotfilterVueftphalo,etc5terraneo fuo aman:? tifsimo,uifendi difeendiqs gratia adhçrenstPaduç dein eelebratifsimailla amp;nbsp;frequêtifsima in fchola,M.Sente^ tiarù Petrû Lombard« epifcopùParifiêfemfcholaftic^

G i ’ enarratumgt;

ORATIO

cnarratum, magna animi attentione audiuicJnde prol fperè reiierfusjauunculusq Caunæhabitabat,8(^prole alioquindcftituebatur,StaphyIunoftnï Rcipub.Chriis ftianæquandoc^ufuiSc ornamento futurû, magnam fpem concipiens,induftnâ illam pcnédiuinâ,ne aliqua moraadfolidi'orêremfcientiarumcj? cogninonccon^ fequendâ,necfleretur,autin cepto ftudiorucurfu, præ:^ pediretur,partim priuatis faculratib. egregiè luixit : par^: tum comuni côfilio reliquorû confanguineorum,qui Gedani morabantur,apud Illuftrifs.PrursiæDucêAb bcrtumfeniorcm, fubfidiûaliqcF benignê impetrauit: partim dcnicpamp;propriu,qcP adhuc fupererat,patrinio^= niumprompte fubminiftrauit,utipfam quocp Viteber gam,famaco tempore,ob quorundâ nouatorûin uub gus {j3arras opiniones falfas,celebcrrimâ, inuifere poG leuSolafua induftria, afsiduitate, priuato præcipué ftudio,qdibi efFecerit,qu^mexa(fî:ècas difciplinas,quas alibi nondûdidiccrat,apprchenderit,^breuitemporis Ipacio in his equalcs fuos antecelluerit,eruditione prc^ ceptorib,^pen^fucritpar,fieos no fuperauericquani ta cù laude gen erofis quibufdâcomitibus præfuerit,eo rum ftudiaper unicâ induflriaprofperè féliciter^ xerittqudm etià clcganter,ornatè,cxquifitè,copioRamp; dilucidè fragmeta Diodori Siculi, uniuerfi orbis liifto^ riæGræca,in Latinamlinguam conuerterit, x^v^a xax^

ivviaSci'u/j cômutarit:qu;im deni(^in omni difeiplinarum gencrc, longo illo tempore quo Vite:î bergæ degit, le ftrenuum folertemqîdederit, ex alioi? rum difertifsimis oratioinbus, qui ante me hac de re

diOèruerunt,

CLENCK.

difieruerunt, cognofcerclicuiu Linquo hic commet niorarcjdenuó in Prufsiam ad fuos confanguineos feuerfus,8cRegiomonti profcHoris munuslubiens, quanta fuerituîusinduftriaamp;dextchtate, inpropul^ fanda dementia GuilclmiGn aphæi, hominis quidem do0h,acuti 8c uerfuti,fed partim Anabaptiftarum,par;: tim Sacramentariorum nefando abominanddqp er?: tore fafcinat{*Qui etiam poftea,quäm his fuis ab orco reuocatis,atqpdudum ab ecclefia, per conciliacodem? natis exterminatifcpdogmatibus imprjs, nihil amplius apud llluftrifE Prufsiæ Ducem Albertum feniorem Marehionê Brandeburgenfem Regiomonti, ScGc:? daniquocp, tanta in multitudinemercatorum^rcrum nouarum alioquin appet€ntifsima,parum fe proficere uideret , Embdam opportunum Oceani Germanici accommodum^portum,in Frifiam Orientalem, afy? lum,finiftrc de religione noftrafacrofancffa, (endens tium , undc forte eratoriundus, concefsit:8Creliflo ftudio propagandihæreticas opiniones, cum infelici^ ter in Prufsiafucceisifïèt, ex Theologaftro fit luteco?: fultus, atcp aduocatum caufarum ciuilium pccnitudine du(flus,rem minoris pcriculi,maioris ueróemolumen?: tiagcreccpit. Definoreccnfcre , quam deinde Prufî fiamrelinquens, inuidiisimo ImperatoriFerdinan? do, tum Illuftrifs. Principi noftro Alberto, utriufq^ BauariæDuci, Domino 8Cmcccenatimeolongécle;; nientifsimo, operafuamqualemcuncp in arduo reli?; gionis negocio ftrenue nauans, induftrius fuerit,quä folers, quämdiligens,alrjshoc copioR profequcntib.

G 3 8c ad

ORATIO

amp;ad zelum Catholicænoftræacorthodoxsereîigîo:^ nis,quem per decem annosamp;ampli'us, omnium noj? ftrorum approbanone, indefcflo ftudio habuit, eras’ tionem uerto.

Zelofiquidem lüdæi amp;nbsp;æmulatorcs legis, fub cuî? lus durilsima feruitute uolente Deo gt;nbsp;ne adidolorum cukum animu mente'mcp transferrent,erant nati, edu^ cadjinformati, edoóli: magnam laudem meruerunt Rotn.io. apud D. Paulum in Epi» ad Rom.quamuis hanc æmul ladonem Dei non habuerunt fecundum fcicndani, necp legidmo tramite fecundum redum uerbi Dei ins’ telledum inccderent : imó ipfePaulus de falfo zclo in Adlis per Lucam commendatur quod legi cantos’ pere eHetaddickus,qua fub Gamaliele Præceptore dk dicerat 8^ pcrCequcicctur Chrifii^nos ; donee fpeciali beneficio Dei ex perfecutore fieret fufeeptor, exmalo bonus, ex ludæo Chriftianus, ex abominatore cx^ terminatore ueritatis Eüangelicg propugnator,ædifi^ cator,defcnfor,Martyr,ex abnegatore deniep Chriftia nçpietatis tan tus cofefibr,propagator,ÔC amplificator, i.TimotEi. quêadmodiiin i.Epift^adTimotheiidefcipfo fatetur, inquiens. Gratias ago ei qui me cofortauit in Chrifto lefu Domino noftro,quia fidelem me 6xiftimauit,po;s nensin minifterio quipriusblafphcmus fuiôdperfe# cutor,amp;contumeliofus: fedmifericordiam Deicons’, fecutus fum,quia ignorans feci in incredulitate. Supess rabundauit ante gratia Dni noftri cu fideS^diledio» , ne,queen;in Chrilto Iefu.Deinde,Sed ideo mifericorsJ diamcôfecutusfum,utin me primo oftenderet Chris’

CLENCît. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;28

ftusîefusomnem patientiam, ad mformatiöneeoftf, 'cjuicrcditunfuntilliin uitamæternam. Si muko anté Moyfes mitifsimus amicufcp Dei, cuin quo Dominus ore adosloqucbatur,in aula regis Pharao nis fplêdick 'cducaïus,adoptatus ob uenuftatem , pulchritudinem corporis, morumcphoneftatcm ab ipfafilia Pharao nis 'in filium legitimum : imbutus præclaris mathcmatum Aegyptiorumdifciplinis, inftrucflusalqs muleis , quæ puerum regium decent, mundani ciuilcfcp homines magnifacere folent: ea omnia,quando d Deo ad libe^? rationem fui populi uocabatur, amp;nbsp;dux filrjs Ifraël diui« nonumineindeferto dcnunciabatur, facilècontem^ pfit. Si Ambro flus fanctifsimus uir reeufans Epifco;; Pauifn in patum , quod efTct conful conftitutus per Acmiliam »it Am» amp;Liguriam, fanguineminterpreliandum,pro tribu? nalijUtfit, nocentescapitis condemnans,fæpe efFu4 diiïèt : amp;nbsp;ne ad taie munus per clerum ac populum uocaretur,publicas mulieres in domum fuam intro^ÿ duceret, uellpecie grauifsimipeccatipopulum à pro? pofito abduclurus : fuga demum , cûm aliud præ? fentius remedium fupereffe non uidebat , ne eue«« herctur ad dignitatem Epifcopalem nondum bap? tizatus , fed tantum catechumenus exiftens , fibi confulere uoluit : minus tarnen nihilo apud zelan? tem Catholicam religionem populum efFecit , quin ad federn Epifcopalem præter omnem fuam expe? dationem , omne meritum , præterc^ fuam uo? luntatem nutu raperetur diuino, Auguftinus et? pofsidom us difcipulus èC feâiator, ut teftatur Pofsidonius, înuiùAug, Carthamni,

/ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ORATIO

Carthagîni,Romæamp; Mediohm' docens Graminati^ cam 8c Rhetoricam,Manichæiplacnacum kgi naturæ turn fcriptæcontraria,ad tn'cefimum annum u(q5 ætaif tis, licet Catholicos èc Chriftianos Patricium nbsp;nbsp;Mo^

nicam habcrctparentes, 2elo magno défendit; plicans animum ueritati Euangelicæ, docête Ambro^î fio,anteqiiâbaptifmatis gratia illuilraretur, adhuccæ;; teriseratfufpenfior, neuelquiccppro,autcontrahæ^ refin Manichæorumdiceretur affirmareturue« Side;: in uitam antiquorum Theologorum Gregori] Nazi?^ anzeniôcdifcipuli fui Hieronymi,Bafilii Magni amp;^fex centorum aliorum contemplamur, quiin primaado:^ lefcentia, aliquietiâmaturioris ætatis, antequamfunt baptizati nomen Chrifto dederunt, fecularia funt fecuti defideria,fcculares,monentaneas,caducas, labi:? Icfqp philofophorum,oratorum,poetarum,difeiplinas 8^ præceptiones magno ftudio apprehenderunt, in ipfis florem ætatis confumpfcrunt,exercuerunt,aliôf(Ç cas ipfas docuerunt. Acutifsimus quoep 8c æquifsi^ musiurifconfultorum Papinianus cum grauiter turn prudenter relpondet, prætorênonnunquam uarian? tem non rcpellere,5i^conülium mutantem non alperms nart Eloquentiæ item parens amp;nbsp;facile Princeps M. Tullius nuntp efïèlaudatam, inpræftantibus guber^ naculo Reip. admotis uiris, perpetuam in unalenteiv tiapermanfionem affirmât. Etquidethnicorumgra# uifsimas hac in parte fententias proferimus,cümua^ . riatainconciliisOecumetgt;icis plcnarijs,generalibus, prouincialibus amp;nbsp;particularibus,patrù fandlifsimorû,

CLBNCFC nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ip

8l maiorum noftrorum fæpe cognofcimus ludiciat ut habita ratione temporis, loei, influendæ aëris, genus, morum,confiietudinis autbone autdeprauatæ,diuer? fos, difcrepanteTt^ nobis condiderut propofueruntep Canones, fidei immobilis, immutabilis,amp;æternærc;: gala femper falua atc]^ incolumi.Zelo igitur amp;nbsp;çmula^: tioni Deum teftor,quam habuit Staphylus conterra^J neus nofter amantifsimus,fidelifsimus preceptor, ami:? eus antiquifsimusjiure etiam optimo danda eft uenia, Catholicis parentibus,in loco ad hunc ufep dié, Reue^i rendirs.do(ftifsimo^epi(copo,Ioannegenerofo SdiU luftri comité de Hoya,natione Sueco,præridente,Cai: tholico,prognatus:educatus inter Lithuanos Só Polo;? nos til temporis, amp;nbsp;adhuc magna ex parte fyncerè Cai' tholicostconuerfatus in eagentis Rutenicæparte,quæ eft in comunione SedisÂpoftolicæRomanæ,ritnfcp Romanos per omnia fcquitur:iure inqua optimo huic danda eft uenia,(I Vitebergâ,famaamp; celebritate gym^: nafrj illecftus, ueniens, nouatorum dogmata, nouis quoep ad tempus fibi applaudentibus arridentibuTqt, auidë arripuit, amplex’ fecutufep eft in quibufdam : def cennio amp;nbsp;amplius Philippo Melanthoni nouorum SC falforum dogmatum ftrenuo propugnatori adherens, eiufcp familiarem,amicum commenfalê agens quo# tidianumtdein ueróin Prufsiabiennio autcirciter Re# giomonti,eiusgeneriszizaniaimprudêter eft profef# lus Jn qua th Academia eum uiri zelum cor:im infpexi mus, ut AnabaptiftarüjSacramentariorixjSchïVerme# riorum fedasjetiâpublico imperrjdecretocôdemnatas

H extermü

ORATIO

-exterminatafc^t tum abominandum Ofiandri dogma de exinanitione mentipafsionis Chrifli, amp;nbsp;noftra eG^ fentialiDeiiuftificationeconfl:icuenda,quam maxim^ deteftareturatcpcxecrareuEtquemadmodu olim mi^ nispotentiorum,fpeemergendi,preceprecio,autipns naturæuiribusdeficientibus,dolisdenicpamp;f machina« tionibus hereticorüjdocfbfsimi quicp circunuenti fünf, utillorum erroribus (ubfcriberent, profiterentur, naa^: gna animi contentione eos defenderent : qui gratia Ipiritus fanóli adiuti,deinde ubiadfanammentcmre; uertebantur, ueniam indulgentiamc^ merueruntïfic optimo iure Staphylus nofter omni uenia dignus eft« Ofius epifcopus Cordubenfis uir fancflifsimus, ma^? gnus Chriftianæreligionis 2elator,amp;^ inter patres Nts cenæ fynodi baud poftremus,omni fere'etatc tS .conftantifsimo exiftente anèrtorefcüm deficerentui^ resæuum(^fatifceret,maior centenario, utrefert Sul^ Sulpit. Slt;u, pitius Seuerusjdelirare incipit,ac utramcp partem rede li.a.hifLfâc. fentire,fiue fecundum Nicenam fynodunio/j.oÿo'io/j.fi^’ Sardk^Scf* fecundù Syrmienfem, Ariminenfem Seleuciam lib.x. êc.hi?Ifauriæû^o«»(r(oAi. adiedo I,literaGræca,defendant,mai: lt;•»»lt; gno Catholicæeccleflæ detrimento,multorumcp gra^ uifcandalo afleuerat. Jtaliæ, Galliæamp;Britanniæepi?= fcopiminisperterriti, metu ac timoré perculfi fubfcrij: bunt Ariminenfi fynodo : Fægadius ôd Seruatio Tungrorum epifcopus prccibus Tauri præfedi, cùm cœteris eflênt conftantiores,adducuntur, utpacem fais dant cum Arrianis, Veruntamen hos omnes unus Hilarius in Gallias ex Oriente reuerfus,frequentibus intra

CLENCK, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;3»

ïntraipfas Gallias cckbratis concilf|s,at^ omnibus fcc r^,epiftolis de errore profitentibus,ad emendanonem acpcenkenriam reuocat,ut apud Ariminum geftacon demnarent,amp;in flatumpriftinum ecclefiarum fidèm reformatent. Sic omnes ueni'am petunt in fynodo Chalcedonenfi, qui gloriofæ memoriæ Flauianum Côc.Chalc, Conftan tinopolitanum,amp; Eufebium Dorylei cpifco^ pum, cum pcruerfo Diofcoro fuis(^ afteclis Ephefi, contra ius 8c fas damnauerant atcp depofucrant; alta uoce clamantes,Omnes peccauimus, omnibus indub geatur.omnes peccauimus,omnium miferemini. Abi^ loluuntur item Theodoretus epifcopus Cyri,quern amp;nbsp;antea fanÆfsimus Leo Pontifex Romanus in coms Côc.Chaîc, munionem receperat: Ibas epifcopus Edcftcnus, anaï^ thematizantes Neftorium amp;nbsp;Eutychen, qui Cyrillo càufaNe^ Alexandrino reftiterant acerrime,cC loannem Antio^ ftor.c.ii, chenum ante fadam unionem,temporeEphefini con?: cilijjftrenue defenderant: licet de horum fcriptis poftc:? riores aliud fenferint, quod hicplenius difcutere no eft animus.Concilium Toletanum eos,qui Arrianæhæ?: Cöc.ToIct» reftrenunciabant,adid ufcptempus in HifpansjsjGo:? ’'’quot;’P’’*”' thicampergentem uigente, Sc ad Gatholicâ ecclefiam conuertebantur,per benigne recepit,priftiniscpdigni« tatibusreftituit.Anaftafium quoep presbytcru nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fn vita Leo»

ontium diaconu €CclefiæConftantinopoIitanæ,Cyri, quot;ônequ«”’ Sergi],Honori],Pyrrhi,Pauli,Petri,necnon ÔC Macarij præfixa eft Romani,Alexandrini,Antiocheniamp; Côrtantinopolü bquot;’’» tani patriarchis,acStephani difeipuli Macari],de una tin natural! uolùtatc Chri errore peftifero,amp;: in fynodo

H i Conftan?

ORATIO

Conftanti'nopoli in Trullo condemnato, imbutos; dum Romein exilio degunt,perpropriafcriptaamp;uïü3 uoce anathema dicentes Macario Antiocheno patrio archæ fuifcp affeclis, atc^ fextam fynodum, deduabus uoluntatibus Chrifli mente Só animo ampleiflentes: eos Leo 2.Rom,Pont,magno gaudio in communion nem accipit, ueniamcp prompté indulget* Et pefsima rw^' tmovoKÀasw/; hçrefimultosperannosora{ïànte,niub 1, tiicpepifcopis earn inpfeudo Nicena iynodo propu^ gnantibus atcpdefendentibus:exhis Bafiliusreligion üfsimus AncyrçepiicopuSjTheodorus epifcopus rón,Theodofius epifcopus Amorij, Hypatius Niceæ, Leo Rhodi,Gregorius Pifsidie,et alter Gregorius PiG» (Inuntón, Leo alter Iconij, Nicola’ Hierapoleos,item Leo alter Carpathi,apud feptimâ fynodum uerâjCoram Tharafio patriarcha, legatisAdriani PontifRorndnj? gentiepifcoporuac religioforum monachoru nume:? ro,fuamculpâagnofcunt: amp;nbsp;fandos ipfos,quos antea blafphemauerant corum imagines côfregerant,hac lachrymabili uoce obtenant deprecanturcp,exclamaiv tes. Peccauimus in ccrlum amp;nbsp;cora uobis,fufcipite nos , ut Deus recepitprodigüjineretricem 8c latronê.Qiiæ;: ritotenos, quemadmodum ouem perditam quæfiuit Chriftusjhumerifcjj fuis fuftulit.Cotingat nobis gratia in oculis Dei ac fanctorum eius angeloru,utper pccnitf tentiam falutê confequamur,düuos dni fandipro noi: bis intcrceditisjdicente Chryfoftomo.Sandoriï gratia morte non amputat,interitun5obtunditur,fedctpoft morte uiuentibus fun t potentiores.Coparemus dem«

Staphyli

CLBNCK. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;31

Staphylt noftn, fiitaeft, ardorem minus difcrctum ac 2elum incompofitum , quód fuit Vitebergæ y quöd 9rripuic nouatorum dogmata, quód eaex parte fuerit I^egiomonti profeflus : uel cum Gregorio Dei aman« tifsimo NcocefareæHpikopo. Hic quamuisfalfæfe? v.fyn.ac ptimæ Nicenæ fÿnodo præfidens, fcripto agénsad^ HerfusIoannemCancellarium , propugnatoremCa? tholicæueritatis,di(putando etiamCathoIicorum fcn^ tentiam publico in confeHuPatrum acerrimc impug^^ nans : fupplextamêfitueræ fcptimç fynodo,ueniâmcp poftulatgrauifsimorum ruorum,anteain Catholicam feligionemperpetratorum dcliclorum, Sc infit,Cupio cum omnibus his illuminaridoceri. Siquidem erra^ ta meaamp; delicfla infinita efiè agnofco,et pro pocniten? tiaapud famflam fynodumbeatumcp Dominum foli^ cito.Ob quam fan^de falfoselo ex animo refipifccn« tiam,non tantum à Tharafio Patriarcha totacp fynoi^ doueniam meretur,(edamp;^ priftinam dignitatem conj: trafeuerioremregulamretinuit, fuäfedern Neoca^fa^: teenfemPatruinduIgentiabona pace recepit,amp; Caîî tholicæEccIefiædogmade uenerandisimaginib.atcp üiuocationefancflorit, bonoChriftianocp zelogna:? uiter tutatus eft. Nonne amp;nbsp;bonæ mcmoriæStaphylus felifta Prufsia , nouis dogmatibus, quæ Vitebergæ per imprudentiam aut ignorantiam, ut Paulus, Augus: ftinusacreliqui ignoranter in incredulitate pcrfeque« bantur Ecclefiam Dei, cafu magisforte,qudmIfudio imbiberat,ex animo ualedicens, ëxL ad Catholicam Ec? defiam Roraanam fontem pietatis matremcp indul?

H ß gentifsimam,

ORATIO

gentifsîniamjUcriiam pro commiflà culpa, fuppkx titurus,n6ßne (pcäali Deiauxiho,fponteamp;promptê rediensî magno qüocpzélo pro Ecdefia Deilabora^ uit ? Quis apud nouatores ftatim maius fibi odi« con^ ciliauit quäm Staphylus Staphylus an in omnium ore non uerfabatur? Nonne de Staphylo in tabernis, po^ pinis, SxL nefcio ubi no locoru inter nouatores rythmi’i pafquinijlibellifamofi pafsim decantabantur e Nun«' quid de Staphylo refonabant parietes templorum, pai= lätiaprincipum,cubicula magiftratuum, areæ nobiliü, officinæartificum , cafærufticorum î* Staphylumquis non deteftabatur,execrabat,infcrni perpetuis cruciatii# bus deuouebat ? Quis non infxmulabat falfi Staphylüf Staphylüquis no arguebat impietatise Quis eüdedei» ferta Euangelica ueritate,ut mifera Sc cæca plebeculaà cæcis dudloribus falfö eftpcrfuafa,n5 accufabatï Non intentabat crimen læfæ maieftatis ê quód præcepto?: rem,hominem quanquampriuatum, fibimetipfinon (atis conflantem, Sc aliquando plus iuftó leuiorem, in caftris fchifmaticorum,partim lymmyftarü uiribusdik ruptis, partim gladio fpiritus, quodeft ucrbumDei, pcrCatholicam ueritatem in concilio Tridentinoek fradtis,nudum amp;nbsp;inermem deferuiflètjquafi magnum quendâamp;fpræpotentem fmpcratorê, cui facramento Eufeb. H.tf. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;obliaatus, fide'moB aftrinxifïèr perpetuó. Non

p nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;' KT nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;' 'J

aliter atcpquondakatNouatus^cgtenq;idgenus no:? ui nouorùdogmatùapofloli, uti narrant Eedcfiaftice hiftoriæ,qui Catholicos déficientes iuramento alliga^ bant,ne unquâ ad relidtâ ueritatê redirent» A Staphylo denicj^

3^

deni’cpquid aliud fonantlibrinouatorû/qu^mquod fuent alter Iudas,prodident, ut bona pacedicâ,homi^ ne,in fuis (criptis, MetraTheflàlonicapuella, filiaEri;» fichthonis,ut in prouerbio eft,mutabilioretn : Staphy^ locunâ:i maledicuntjttaut illud Pfalmiftæinperfona Chrifti Ioquentis,rede de fe dicere poflèt» Propter te fuftinui opprobrium: operuit confufiofaciem meam. Extraneus faeflus fum fratribus meis , peregrinus fiï! lijs matris meæ,quoniâzelus domus tuæ comedit me, amp;nbsp;opprobria exprobrantium ceciderunt fuper me. Quam fcripturâamp; loannes in fuo Euangelio, Pau4 loan.s. lusinEpiftolaadRoman.repctierunt. Illud quoepaP R-om.!?. terius Pfalmi.Tabefcere mcfecitzelus meus,quia obgt; P*’** liti funt uerba tua inimici mei. Quam primum Sraphy;: lusaduerfus nouatorescalamumftringit: ecce adfunt perfecutiones,tribulationes,anguftiæ,plagç,minæ,laîî bores,dolores,bon a fama intamia,gloria et ignobP litas,uita mors : fed zelo iuftitiçSkI ucritâds accenfus tÔfolationêaccipit ex alto, amp;cù magno illoDeizela» tore Elia in hæc uerba meritôprorumpit.Zelozelatus lum pro Dno Deo exercituu, quia dereliquerût paélù Dni filrj Ifraël:altaria tua deftuxerùt,amp; Prophetas tuos occiderùtgladio,amp; derelidus fum ego folus,amp; qu^rùt anima mea ut auferant eâ.Cu Dauidc ponit auxiliù fuù Pial.»?/ in Dn o,quando inquitDominus mihi adiutor, no tP •nebo quid faciatmihi homo. Dns mihi adiutor eft, fgo de^iciam inimicos mcos.Bonum eft confidere in Domino,quâ fperare in homine. Bonùeft fperarein ' Domino, queâ^erare in principibus, CumHieremia Hierev^ pie nam

ORATIO

pletiam robons,confolationis,8c ui'rtutis fupcrnæ dit uocem* Ego dedi quippe te hodie in ciuitatem mu^ nitain, 8c in columnam ferream, ÔCin mutum æreum fuperterram, regibus luda, principibus eius,ôd facers dotibus,amp;omni populo terræ« His Dei promifsionigt; bus eximrjs fretus, magna fiduciacumnouatoribus cot minus manus conferit, eoruarmafragilia,imbecillia, Ieuia,quæ ex facris fcripturis ueteris noui teftamen^ tiperperam depromunt,firmitate, foliditate,ô^ uirtute Catholicæueritatis facile'coficit:ipfos athletas pro^ pugnatores nouarum opinionum,fine magno nego^ cio llernir,necat,obtruncat,qui antea, quàm cum ipfo, alioue Catholico ftrenuo militepugnam ineunt, ueU luis fymmyftis amp;nbsp;feÆ's diflèÆs proftratiiacent; uix anhelantesjfpiritumcp laflum ÔC defatigatûtralientes, fecundo male fani,n cum Catholicis redintegrantpre^î liùjuel in limineftatim pugnâdetrecffantjautdeficiût. t\iod igitur aperto Marte præftare no polTunt, ad inl fidias conuerfi, remdolo , fraude, machinationibus aount, ne quando^ funditus extirpentur, eradiceiv turcp. Sicolim Arriani diffidentes luæcaufæzelato/ rem domus Dei magnum Athanafium confiais crigt; minibusaggrediunturtaccufantfallb, in cocilio Tyri â fuis alTeclisSc fautoribus co ngregato,magiæ,arguât homicidq : adulteri')8cuiolentiæ,quâ aflèrebant mu^ lieri,hofpitio fanÆfsimu caftifsimiimc^ Athanafium fufcipientejpræteriusôdfasintuliflè, infimulant.

rüm ipfe,quandoquidem noeftconfilium contra Dogt; minum,mulierem falficriminis conuincit: Arfenium Diaconum

CLENCK* nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;33

A’aconum fuum, cuius brachium Arriani,quafi ad cx^ '’crccndam magiamid incidiflèt Athan afius, circunge^s ftabant,deferÆantin pracfentiam Patrumr’nunc ipfe introducituiuum,brachiumutruncp, dextrum fini^ï ftrumetiamnShaberc Patribus commonftrante.Plu:? rima alia confidla crimina cuminconcilio,tumCon^ ftantinopoli in præfentiaConftantini Impcratoris di?: luit,amp;itadiluitutmagnaconfufione fuiflent proftrati Scprofligati aduerfarqhcr€rici;nifi noua,quæ non mi?: nus erantfalfa,quampræccdentia fubiecifïènt, efteciG; fentt^nouisiftiscalumnijsjut apud Treuiros inexilif um ad tempus profcriberetur, Ille uerö hanc fummam iniuriam æquo animo ferens,hoc exiliiï conftanti ani?: mo pertulit,2elócp illo ingenti non tantum aduerfari^ os uicit,fedetiam in Guam federn reftitutus, de ijs glo?: riofe triumphauit«An non ód zelator nofter Staphylus fimiles, aut etiam maiores perpeUus eftcalumnias,fi^ miliaodiafuftinuit : criminal flagitiano minorafalfó eiintentatafunt,quæ fingulaperfequiinpræfenti ora^ tione,temporis ratio minime patitur: ueruntamen ze;? loillomagno,quem habuit ad ultimum uitæufcpfpi?? ritumerga Catholicam religionem,hæc ficffa crimina partim reprefsitfcripto,partim horum autores falfita?: tis8ddecalumniaconuicit,partim,quod èc ipfe Atha?: nafius fæpenumero faciens difsimulauit, ne maiores daretturbas,maximê quando prudentilsimo fuo con? filio,fiexaólius rem fuifletprofecutus,qu^m longifsi:? mèprofpexit, diligentiorem difcufsionem plus detri^' menti, quâm emolumeiiti Rempublicâ Chriftianam,

ORATIO

perturbatum præcipuè ecclefiæ ftatiim fecuturuM* Reliquas animi dotes,quibus fummisïlt;maximis fuit pi'æditus : reliqua ornamenta præclara, quæ in eo ptæ cæteris eluxerunc ! in'rtutes quas habuit eximias amp;nbsp;infignesjtemporishabitaradonejftudioß hic præter^ mittimusjcum quôd cas Magnificus huius almæ fcho^ ' læ Rcdlor,longé latccp diferta oratione profccutus cft: tumquôd Reuercndus uir Martinus Eifcngrein nogt;' ftcr collega,ac ornatifsimus Oratoriæ facultatis pro^= teflbrM Joannes Albertus,cadem non minus celebri oratione intégré amp;nbsp;dilucidé comprehenderunttmorjJ tem deniep ipfam ac morbi genus alias Gcrmanico feripto, fuccinélé, ueré, amp;nbsp;breuiter nos explicantes. Huncitaejp tantis animidotibus, tanto ingenio,indu;» ftria,zelo pictatis eximium: tantis uirtutibus,tamc^’ex:s cellentibus difciplinis præditum,infignitum,ornatüm, in CatholicæRomang ecclefiæ unitateamp;communioi» ne fpiririx exhalantem,pié, placidé Chriftianécpin Do^î ' mino obdormientem:quî fidei magnitudine Abra^ ham,Ifaacmanfuetudine, lenitate Iacob,modeftia,cas! ftitate,iudicio fofeph, fapientia,autoritäre, benignita^ te, prudentia Mofes, eloquentia facilitate'cp dicendt Aaron,adminiftrationeacgubernationererumChrw ftianarum lofue Sé Samucl,0auid dementia, dilcdic» ne,animi fortitudine, gratia apud monarchas mundi, cfficacia orationis,pictatisfi:udio Sé abftinentiaDanii: cl,2elo Catholicæ ueritatis Elias, Paulus, Äthanafius, Ambrofius, feientia difciplinarum externarum Gre^ gorius Nazianzenus, Bafilius Magnus, linguarum uariatum

CLENCK. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;34

•’ariarum cognitione Hieronymus,ui expolien Ji ora^ tionem Chryfoftomus,acumine denicp ingenrj, quo Theologus maximé opus habet, Auguftinus* Hunc inquamStaphylumpiæamp;fancSæmemoriæ, cuius hojs die TRICESIMVM peragimus, eiufcp animæ ut fequiefcatiri fanda Dei pace,publicis his noftris preci#f bus,per facrificium propitiationis corporis amp;nbsp;fangui»; nis Dominici, laudis,amp; orationum noftrarum bene precamur,magno ftudio amplcdimini : fufcipite,tuea^ minijdcfenditednouatorumcalumnijs èc maledidis, quæiatn uirulentis fuis in fcriptis odiofö fparferunt, amp;nbsp;forteinpofteruinuidiofe magismagifœ fparfuri funt* Viduam relidam prgfentem poftremó,noneftifsimam •iiatronam amp;nbsp;ipfum pietatis decus,peregrinaminpe5i tegrinaregioneamp;^ignotatfiliolos tres orphanos,ra^ tionisiudicio per ætatem etiamnum deftitutos,pere5: grinos quocp,ope ueftraamp;S auxilio, quo multum opus habent,iuuate,fuccurrite,fubuenite: exhibete præftate ca humanitatis officia, quæ cuperetis 0 inter peregrin ‘ nos atep ignotos uobis commorandum effet,amp; fimile quid humanitus contingeret, ut uobis exhiberentur præftarentur^Sicenim mandato legis naturæ, amp;Chnÿ fti faluatoris noftri officiofè obtemperabitistmerce?:

lt; dem item incomparabilem,coronamt^gloriç immar:; i.Pctr.i.y, eefsibilemin æterno illo èC ccelefti regno repofitam

habebitis,quam redder uobis,una cum D. Paulo 4» gentium dodore. Dominus in ilia die iu?;

dus iudex,qui eft benedidusin fecula feculorum Amen« D I X L

i 2 ORATIO

Oratio fu ne bris Georgij Theandri

ORATIO FVNE.

BRIS IN EXEQVIIS MAONI-fid, amp;: præftantifsimiuiri, D.FridendStaphyIi,quoniî damCæfareæ Maieftatis,amp; Bauaricæ aulæ fenatoris maximj,acfupremifchole Ingolftadienfis gubernato;^ ris, dGeorgio Theandro SS,TheoIogiædoâogt; re, amp;nbsp;Profdlore ordinario,(cholæprocan;: cellario, ac pro tempore Redore,no? mine totius Academiæ habita*

( inquam ') egregqs ftatuarijs ufu uenire folet, ut in la? pide nobiliore,ceupario,auc porphyretico aptius, cia? riufcp artificrj fui monumentum edant.Nobilitas eniin materiæoperiipfi dignitatem quandam adderefolet: idem mihi hodierno die omnind contra'accidiffcin? telligo. Obijt mortem magnificus,nobilis,amp; incom? parabilis eruditionis uir, Fridericus Staphylus, in quo totfimulconcurrût uirtutum ornamcnta,ut fiea,non dico, attollere, aut uerbis amplificare, fed fummatim oratione perftringcre uelim, omnis ea uis,atcpfacul? tas dicendi,qucue'lin ipfo Cicerone,eloquentig Prin?

ïnExequiisD.Staphyh'» • nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;’

cïpc fuitjparüm fufficere mihf poHè uideatur qiiæ fes alijs oratoribus folet adferrc coinoditatcmquangt; d?,nimiru utfacukatê,copiain(^dicendimafena fubi= niiniftret,eaprofedó impedimento eft mihi : dubkanlt; ti (cilicetjundcimnuin fumere,aut quem curfum zcnc^ reintantarerümulntudine, uarietatèqp debcam. Nee ueróidcirco abftemtus fum, qm'n ftudqs, uotifq5magt; iorurn banc mihidicendi prouinciam i'mponennum, obtemperarem,qui omninóhocofficij noftn' eflèdu^ xerunt,ut Redor Redoris^Theologus Theologi', ta^ metfi minimus maximi fata deplorarem,dolorcmc^,amp; mærorem ex amifsionetanti uirianimis noftriscon? ceptum paUm etiâm teftaremur : pietatisjueró^utin:; credibiles,acplan^ diuinas eiufdem uiri uirtutes publii^ cê quóqjfunebrilaudationeprofequeremur, Gratitu;’ ) dinis quinetidm noftræ efle iudicarunt, ut quem fcirei^ oius copiofifsim^,amplifsimêc^ de uniuerfa Republica noftra,atcpadeódcfide , óóreligioneChriftianapros; tneritum, eiufdem mérita honorificè comemorando, uicemutcuncpredderemus.Quód fi ueróhic aut lau« des tand uiripro fuadignitate, amplitudin^cp uerbis meis non adæquauero , autdenderiis^uodfepueftris, patres , quifupremum hoepietatis officium Staphylo ueftro à mepræftariuoluiftis,ueletiàm fpei, expeefai: tioniepueftrenoplenèfadsfecero : meminerids (_que^ fo ) nos ia'm in ætate prouectiore cflc c5ftitutos,quàm , utdenuóinhacpalelframfunebriiï oradonum texens: darumdefccndere,atcpin hocprædaro,eximiôçp uiro rurfum nos, hiequid forte poflèmus, periculumfaccre

1 3 debeamus

Oratiofunebris Georgij Theandri debeamus«Verumenimucróci5m ahquidomnino ml:f hldi'cendumfit, quôueftræ,meæc^pietatJ, SifgrantUiï dini ali'quo modo fatisfaaam,uos ncquaquadiudusiii hac cxpecftarione detinebo. PriufquS tarnen ad rem ipfam ueniam,uos omnes,ÓC fingulos rogatoshabeo, utmedepræftantifsimo uiro uerba facientem æquis, attentifcpanimisaccipiatis^.Necego hic in comunem partem inuidiærapiar,quafcimusiilü, dum adhucfpi:* rabat,plus nimio fuifle grauatum. Ego porrdfictotatn feriempræfentis orationis attemperabo, utuerælaii^’ diomnia,falfæuerô,autfimulatænihil penitus tributü uideatur, Cedatigitur inuidiaueritati, fi nondS, quod alias tametxfolet,cefsitmorti.Quanto uos dolore, pa^ tres amplifsimi, obclarifsimiuiriStaphyli præclarède hac fcholaueftrameritiobitum fitisadfedli, equidem exmeipfofacileconijcerepoflùm, quifan^pro eapie^ täte,qua uiros omnes 8^ bonos, 8^ doc1:os no medio^ cri profequor, täm grauitef , moleftdcpferopræclari huius uiri mortein , utuixetiâmlachrymascontinere queam, Necpenim fecus autde uobisæftimare, aut me facere detain eximio , tàmcpde ueftra Republica benè merito hoinine fas eft. Nam fi nemo eft, quefua damna no maximopere adficiant,confentaneu quói^ fueritunumquemlibet ueftriîm præftantifsimi huius uiridefiderium tacite ingemifcerC.Sed quiddico taci:? tê,cum ueftrælachrymæ,uultus triftes,atcp deiecfti nod uum quendam, communemcp dolorem haud obfcu:^ ré teftenturJlle enim non unicuipiam,aut alterimor# tuus, ereptufcp eft, fed unicuicpfingillatim^quo amifj« fo, nulî»

InExequi'js D. Staphylt ’3^ fo,nullusprofedtocfh, Cquod credo) qui præcipuo aliquo membro fe munlatum dicere non queat. Nam fi ciuitas , aut Refpublica onum corpus eft C id quod magno con fenfu tiim qui de republica fcripftre, adfirmant,tùm ipfadocet experientia J certé fingulos inter fe ciues , alterum alterius membrum cftegt;ne^ cefteeft* Quod cumitd fit, totiesamittitquis autpe^ dem, aut manum,aut oculum quoties uirum præclagt; re de fe meritum amittit, eóqjgrauius accipitdamnû, qud nobilius,quôcp utilius fuerat membrum amiflum. Vosproinde,quitantiuiriia(fturam feciftis , an non egregio,fimulcpfrugt membro eftis orbati ■r Hoc nub lusprofedtdeft, quinefciat,quiq?reipfapcriculumno fecerit grauifsimum. Nam fi de patriæ nobilitate, ge:^ nerifqpclaritudineornatus nonnihil, aclaudishomi:? nibus acccdere uidetur , quis noftro Scaphylo nobb lior s? quis clarior r quis eo cofpicuus magis Patriam illius Ofnaburgu antiquæSaxoniæ, quænunc Vcftiî phalia eft, urbem nobilifsimam , multocpceleberrb mam quis nefcit rStaphylorum uerô familiam C cuius ille non exigua pars fuit) longe', latecp celebrem efïè, onines,qui inde ad nos proficifcuntur, norunt,pracdb ' dicantcp. Sednos,cumifta£ifapientibus non itâmæ? gni fiant,utpotecaduca,fortunæcptelis nimis expofia ta, delibata tantdm relinquemus, atcpadanimibogt; na, quæ firma , æterna funt, totam hanclaudem deriuabimus. Illud uerdprimum neminem ueftrum nefcire arbitror , quod quidem inter melioris notæ Philofophos confiât» Quicquid utilehoneftumcp eft,

Oratio fun ebn’s Georgrj Thcandri^ ad animi bonareferri. Porro, utperipateticitra^ dunt, ex illo bonorûomnium fonteperhenni, nempe Oeo,tres tanqua nui bonorum ad nos manant» Ani^f mi,quæcuncpconfilio,ôôcogitatione copIeÆmur, ut prudentia , iuftina,forntudo, temperantia» Corporis, quæ natura corpori tribuit,quod genus robur,digni;î tas,ualetudo.Fortunæ,quæ externa dicutur,cuiufmo^ dilunt genus , diuitiæ,imperia.Hæuerôipeciesboni fie inter fedifterunt, utquæfortunædicuntur, boiia quidem fint,fed corporis meliora, animi ueróoptima, atcppræfiantifsima,utpote quæanimi naturâ fequan^ tur immortalis,incorruptibilis,çterni, obidfolauir;= tutis nomen retineant» Hæcigitur cum ita fe habeant, cofequiturunum quemepeo nobiliorem, utilioremc^ efire,quô magis boni alicuius particeps fueriuSed enim cû bonorùalia alijspræftent, ficuti diximus, fitquoep, utquiuirtutis nomen indeptuseft, istûnobilifsimus, tûutilifsimusfit,amp;:habeatur,idquôdamp; Satyrico Poe^ ta teftante didicimus.

T* otâ licct licteres exornent undi^} cccrce tria, nobilitits^ola eßj att^ unica uirtus.

Virtus ergo eft,quæ daros,utiles,amp; uerè magnos fa:^ cit,Atqui uirPquid aliud efiè poteft,qu;^m fuga uitio:* ru?etfugauitiorû,quâdneparére rationfprauofc^ani mi motus trâquilla moderatioe Icnires* At hoc quotus quifcpefi:, qui citralitcras, citrac^ difciplinas adfequa:? tur c Cum natura qutdem ad bona capefiendahabiles, utpatulû uas,fimus,fiquidê infundas,fi non in fundas, aut

înExcquijsD.StapHÿlû nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;3gt;

ïïwtperpetuóuacuf,autferó boni* QuodcümStapfiyli f^oftrî parentes diligentius animaduerterêt,uiderent(^ in eius uuku,atlt;ÿ oculis quandâ uirtutis indolem emigt; '■‘are,ftatîm peélufculum illud tdm literis, tüm difópli^ nis optimis in für ui curarunt. Is porró cüm primum ex Ephebis excefsiflet, duce fortuna,comité uirtuteadea;? f’eflèndumingenp cultupræclaras aliquotGermaniæ, taliæcp Academias adqt,ôd perluftrare cæpit,ubi nuljî îis laboribus,nulliscp uigilrjs parcens,breui tantum eG« fecit,utlibcralibus artibus,amp; fanclis Philo fophiæpræ:^ ceptisegregiéimbutusplurimos eti^m coetaneos fu? osinnumeris parafangis præcurreret, atcpitâpræcur^ reretjUt nullum fit dsfciplinæ genus,in quononfitipfe cgregiè, amp;nbsp;fumma cum laude uerfatus : trium linguae rum peritus, Dialedicus acutus, magnus orator, infi^ gnis philofophus,exccllens mathematicus, medicinara non eftafpcrnatusjquicquidGalenus docet, amp;:cæteri njedicorû principes uiri,hoc Staphylus nofter cognitû» perfpelt;n:umcphabuit,lurisuer0,etfan(fhfsimarixlegum ftudiùità coluit,itàueneratus eft,utfipgrauifsimasoci cupationeslicuiflet,n5 mediocrequocplaudêineafa^ cultate fuiflet anècutus*Etbreuiter,quicquiduniuerfus fcientiarûorbis,quêGreciuocant£yKUKX07raf(rï'a/j,conti# net, ita' mente complexusefi:fua,ità humanitatis ftudia excoluitjitàin oîbus difciplinis uerfatus eft, itâ artes litf berales pdidicit ocs, ut in fingulis excellere uideretur. Oquot; magnû,amp;^ diuinum plane uiri ingeniû,ô rarum eru# ditionisexemplu,quodnec noftris,nec oîbus retroa# ftisfeculis uidere contigit.His tâlætis aufpicrjs cüm fe?

K liciora

Oratiô funebns Georgtj Tbcandn lidoraquoridtó fncremcnta fucccderent, Sc Staphyluï noftcr fatübi in omni difciplinariï genere ,pfecifle uiiï derctur,iaiTi ccrtü aliqcFgenus uit^« profefsionis fibi deligcndu ftatuês,reliquu tempus omne ad ftudiauerg illius fapien tiæ,qua öEoAoy'a^ uocamus,c5tulit,quam.p^ inde ueftigqs omnib.pcrfcquenda ratus,totum^ fcfc fandtißimo huicftudio tradens,breui tm in eo ^fecitx tantofcpfccitprogrefluSjUtmcntóinTheoIogoru or# dinêfit cooptatus,ct maximi Theologi namc,dignita^ temt^ iurequodâfuo fibipotuerituendicare.Quicqd ad reconditâ facrarum rerucognitionêattinct,diligen'^ tifsimè,amp; indefefllo lïudio inueftigauicJta fandlosEcîS ckflepatres legit,amp; euoluit,ità nodlurna,diurnaqp ma nu eos uerfauit,ut nihil illi aut fcripferint,aut literispogt; fteritatic6mendarint,quod no Staphylus noftcr cura, diligentia,uigilantia,induftria,et maximis laborib.pergt; Iuftrarit,inueftigarit,fidcliqj memorie fuçcomendânt: adeóetia,utc5magis,magifcp diuinis litcris animu fu« adplicaftêtjtantumcp in qs cognofcendisopere,tmftu:^ dq,Ô^diligentiæpofuiflcr,quantiiprçfcntis têporis ftai? nis admodïtcalamitofus reqrere uideretur,animütani5 dem fuir, co natu ftp ocs,amp; labores edmaximd dirigerc, cóferre uifus eft,neinutilis Ecclefiç minifter inueni:? r.eturdtacp ciim uidcret Ecclefta, fponfam illa Chri uni# cc diledt«a miferabilêin modù adflidtâ, amp;nbsp;extremis perij? culi31aborantê,id unica cordi h3bebatipfe,amp; curabac imprimis,ut eâ abimpijshccrcticoruinfidijs, infultib.ac machinationibusdefendcrct,eriperet,liberaret, atcpfe ucluti muru quenda aheneü pro domo Dei,qug eft Ec;5 clcft3,QpponercG Inqquidêccrtaminetóm ftrenuura

Tn Exequijs D.Staphyli.

Öïriflimilite,tdm forte egitathkta,ut ipfis etiahoftib* fnaximo eflèt tcrrort.Nânorrcdaquçdâ hcreticorù mÔ4 ftra^fltoaui't,n5paucaimpioruagmi'naproprioM:irtc lt;^Ôfeàt, manu fua^ftrauit,atcp itâ^ftrauit,utbaud dui; tiê lçtâEcckriæpacê,amp; fcrcni£atêi'nuexinèt,iiifi in ipCa ftationê,atçpadeôin medio pugnâdicurfu imites parce filaabrupiiïènt.Vtporro artes ille ocs,inndiaflt;phoftiû pbellè callebat,it^quib.armis aggrcdiêd^expugnadic^ cHèntjhaud etia ign orabat.Nemo hoc ^pfeclö heréticis fuitinfenfioGnemo artes illorû,amp;fraudes nouitmelP, nemo explorauit diligêtius occultas eoriïinfidias,neÿ: mointeftinas illorûdiflènfionesintellexitclarius, rete xi t apcrtius,T eftanc hoc præclare illius,planécp diuinae lucubrationes,quas aduerfus çtatis nofl:r^hcreticos,amp; babyloniceturris çdificatores c5fcripnt,actypis excufas ad pofteritatê tranfmifitjomni dubio ^pcul côplures ad huc,necminoris utilitatis trâsmifïîiruSjfifatapermifiGî fent,nec immatura mors illù nobis,imô Ecclefie potius Catliolicæantetêpus eripuiflèt.Grauifsimos fulbnuit hçreticorûinfultus,acperfecutiones maxim’ille Eccle;? fiæ^pugnator,beatifs:Athanafius,at no minores Sta'? phyP nolder, quas th oês infracto animo pertulit,tmcp abfuitjUtqs autpermoueret,autobeasuellatù unguêd reô;i,et ueritatis tramite rccederet,utgratias etiâ amplif fimasdeo OpuMaxragerctjqtFfibiqcp polltotheroû fanéhfsimorum uirorû certamina, pofttotinfignes ui(florias,ac fplêdidos triumphos Ecclefia Catholica, U€racp,amp;fincerafide, acreligione decertare côtigifTcr, Qiü ^fecftó ità féliciter pugnauit,ut de eius prælqs uni:? Werfa narret Ecclefia,et fit narratura,quàdiu mûdus ifle

K Z confttterit,

Oratio fun ebn's GcorgqTheandri lt;oft{tcnt,pcrmanfen'tq;,ed^mrihoftibus uel ilia runi^ panturJa'mueróiiidiui'nis illis h'teris tin fe uoluptatis Staphylus,nnoblecftationis inueniflè prçdicabat,ut eaà uelomni melle dulciores iudicaret, redte nimirû illud in aîo Habens,Sc arbitratus,qcPfanctifsimus,amp;diuiiius uates ad dnm dicere folitus erat.Qiidm dulcia faucibus meis eloquia tuadne, fuper melSc fauüori meo.Etib lud Jdeo dilexi mädatatua fuper auru 8c Topazion. Et rurfus alio in loco, Lætabor ego fuper eloqatua, ficut quiinuenitfpoliamulta. Ädmoneret locus hicnSab^ furd^ Cqlt;J*arbitror^utnonnihil inuehcrê,ueldepIoralt;J rêpotius tcporis noftri improbitatê,8c corruptifsimos hominümores,quoseóiamimpietatisprogrenbsuidc m us,u t facro (andhï ill udThe o logic ftudium,q Staphy^ lus nofter una cufandfifsimo rege,ÓC propheta tantôt pere obledabat,quodcp cçteris dilciplinis omnib. Ion# giß'imointerualloanteponidebebatjä plærifcp etiàm Chrianis ridcatur,a: nonnullis ncgligat,â paucis admo du tracletur.Nififortêitïiin faristiiishabeat,utcumfit difciplinarum oîm pr^ftantifsima, de genere mortar liumpreclarifsimdmérita,eiufmodi pro meritisfuisre^ cipiat uices,Sed,prô dolor,quis no comoueretur ï quis non adfligerec extantarei ipfius indignitate?Quid in# dignius quçfo,quâm eâ difciplinâ ncgligi,abiici,contê^ ni,qua nihil maius,nihil fanÆus,nihil diuinius denic^ nobis ddeo immortali concedipotuitr Quid iniquius unquâ natura potuitcflècomparatû,quâmreginam fcientiarù,etuelutiantcfignanâ,cuicB numen aliqcf in# cfTe credendu eft,no ijs,quibus par eft,animis ampledi,

In Fxccjuijs D. Staphylf. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;39

colj,uenerari'; Quódfi nauigantes excuflb magi’ftro, ^cnauisgubernatore,quidfibi periculHmmineat,ag^ nofcut, quid nobis tandem falutis efTeputabitisjCadi^ fciplinaciecfta,et(^ fcholariïpuppiuelutideturbata, que bene, beattJcpuiuendidux eft , æmagiftra^recftæra^ tionis antiftese ueritatis cotempIatrixrSc quæ fola poft bac certifsimâ præftat amatorib.fuis felicitates* Si porto Ecclefia Chrifti ab hærefiarchis infeftatur, fi refpublica Chriftianacoquaftàtur,perturbatur,unde, quæfo,præ« fentiushuicmalo remedium quæras, quàm feriptura -facras*Cùm enimhominisfallaxfitiudiciu, ciimcp Cut Prophetainquiry omnishomo mêdax exiftat,aciuxta prouerbiû,Bonus quandôqpdormitet Homerus, per^ fpicu^nimirüconfequiuidemus, nullius hominis iu^; diciû,fcripturamue,quantumuisdoâ:i,quantùlibetetia fancti ad hærefcs côuincendas eftè efficace,fed folas lii? teras facras,quæ ut certifsimæ funt,amp; folæ nos cogunt ad fidem rebus præftaiidâ,ità profectô â nemine,quan tumuis eti^m horaine malo,amp;hæretico reqeipoftunt. Hæenimc ccclo ad nos delatæuenerunt, hæilium ha^ bent authorem, qui cùm uia,ueritas,amp; uita fit,nec falii, hec faller e poteft. His itàcp armis utamur,his fimus iii^ ftruÆcontrahæreticos pugnaturi, his dimicemus os; porter, fl féliciter cumhoftibuscongredi uelimus* Cû uerô feculo hoc noftro infelicifsimo innumeræcxor« tæfinthærefes,amp;fan(fta Chrifti EccleÛa plurimas fu^ ftineat hæreticorù fraudes,infidias,ac perfecutiones, quisi^m non intelligat,nifitruncus plane fit,8d ftipes, hoc unicû nobis effe reliquum, ut marri noftræ mifere'

K 3 iaboranti

Oratio funcbris G^crgq TbeanJrî hborantijamp;adflidæfuppetias latun adfolâ Thcolo)# giam,uelun ad facram anchorâ cofugiamus , inde ma^î lohuicremediapetamus, inde fpicula, quæinhoftes torqueamus, ôôarmanoftrafumamus« SedoDeum immortalem, quid facimus in bac extrema rcrumne^: cefsitatc^ ksi aki dormimus,quafi nihil fitpcriculi,nul lælateancinfidiæjitàreginam noftram negligimus, 8^ uelutic'fpeculainimumpræcipitatam iaccre permittk mus,amp;c3tefnnimu3,quafipræfidi'js illius amplius non indigeamus.O morcsjotêpora, Demonùpræftigias, mundi huius tenebrasEuiïgclico, atqpadeddiuino preponimus fplendori,prophanitatê fapientie ccclefti, fapicntiæ dicohuic, quæijs,qui fe illuftrât, uitâpolliec tur æternam. Qiii me élucidant, C ait ipfa apud So^ lomonem ) uitam æternam pofsidebunLHæcfunda^« mêtaillain montibus fandtis.Hæcfonsaquæfalientis in uitam ætcrnam.Hæclucernailla fuper candelabra pofita. Lucernapedibus meis C aituates^ ucrbum tuiï iDomine , Sc lumen femitis meis. Hæc thefaurus ille Euangclicusin agro abfconditus, hæc difciplinafaluiî tis,ad quam quiconfugerint, habebuntrequiem, 8C haurient falurêa' Domino. Eacft liber uitæjteftaînen^’ turn altifsimi, agnitio ucritatis. Qiiid nunc,oroiprsc^ kantiuSï quidfanélius , utilius, dulciusjfelicius tan to ccrleftis fapicntiæthefaurorquidhomini ncceflàrium magisr fano amabilius r ægroto falubriusr Dominus, ac fn-æceptor nöfter IE S VS Chriftus apud Mathæü loquitur , id quod quifqp moralium ftbi dicftiï putet. Venite ad me omnes,qui laboraiis , amp;nbsp;onerati efti3,Sc

în ExGCjuqs D. Staphyh'. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'4®.

•fgo reficiam uos* Ingensnimirum farcina efl:ainbigt;, ÎJO, graue iugum feruirelibidini,aliusliuoretorque^ tur,hunc crucut ira,uindictæcp cupiditas, bic a»nat milt;: ferèdlle oditmiferius,huncpræmit dura paupertas, le morbo, fenióue degrauatur, ilium urget tyran nus«, Qiüdaut malorum non habcthxcuita^ At omnibus dicit Optimus illeChriftus, Venite adme , quocunep inalo Iaborati5,quæcunq3 uos farcinagrauat, ego re* fieiamuos. Curautem pigeat uenireadeum,qui no? ftri caufa uenit ad nos Hue igitur ueniant,huc prope? rent,qui malorùquærunt remedia,qui falutis munera, qui honeftatis ornamenta y ac demum nunquàm fi? niendæfelicitatis gaudia.Hincformam Chriftianæui? tæ, bine animorù folatia, bineomniùrerum tùm diui? narù, tùmbumanarumiudiciùpetere oportet. SedôC eandem exprimât uita noftra,in bac ftylus nofter ucr? fetur, banc difcamus,banc doceamus uerbis,moribus, exemplo,deniqj inbacunatotifimus, quandoôcipfa uicifsim fola nobis inftar oitiniù erit.Sedbæc obiter, 8c ab inftituto noftro parùm digrefsi de facrofandïæ Theologie ftudiodicere uoluimus: ad Staphylum no? ftrum redeo , qui dum aliquanto tempore recondita ccrlefbs illius Philofopbiæ myfteria non indiligen? ter perueftigafîèr, omnemc^fiDi Panopliam, quæadl Ecclefjæ hoftes profligandos necclTaria uidebatur, inagnis fudoribus , ftudrjfc^ alsiduis comparalTet, in aciem tandem prodrjt, man us cum hoftibus conferuit, lortiter cum qs certauit, dimicauit, pugnauit, tan? uimç inde laudis, glorix reportauit, ut uiôli illi, ac turpitet

Oratio funcbns Gcorgrj Theandn turpiterprofligati Staphylo noftro uidlori herbapow rigere uel inuiti fint coaéli» Laus igitur Patri ccelefti» quiuthadenus femper Ecdefiæfu3cpræftôfuit,femî» percp bonos operarios ad uineam fua excolendâ mifit, iU nee nunc quidem mittere definit.Qnantumuis hxf refes inualefcant,quanta quata truculentialupi illira^ paces obambulentjoberrent, in caulas dominicasfe« uiant,amp;^graflèntur:quantumuis ctidm immancsillac beluæ uineam domini Zebaoth dcuaftare conentur, interim non eft tacendùSpeculatoribus zion, fed uox ueluti tubacxaltandacótrabarbaros illos,ÓCimmanes Philiftços aciê Dei uiucntis exprobrantes, omnibüfcp animi uiribus pugnandixeft pro turriilla Dauidica,in quamiIlependentClypei,amp;2omnisarmaturafortium.

Nam 8^ leululuSolomonis fexagintafortes ambiut ex fortifsimis Ifraëlis, omnes tenentes gladios, amp;ad belladoclifsimi, uniufcuiufcp enfis fuper femur fuum propter timorés noiflurnos.Equoriï numero , utpri:? lcosillos, Sifortifsimos EcclefiæpropugnatoresCyi’ prianum,Tertullianü, Originem, Auguitinum, Hie^ ronymum, Ambrofium, Chryfoftomum,Epiphaniii Bafilium magnum, Nazianzenü, 8c alios innumeros inpræfentiaomittâjhacnoftraætatemaximi illi athle^J tæ, in Chrifti militia exercitatifsimi fuére RofFenfes, MorijôdplericpalnlandlifsimiAngliæ Martyres« Aj= pud nos ueróEccn,Cochlei, Emferi, Hoffmeifterfô^ alrjftrennui Eccleliæpropugnatores, quorum fpiritus iâm Deo uiuunt. Ad extremum etislm in aciem prodqt magnanimus illeheros^amp;EuangcIicælibertatis inui* (fhfsimus

în Excqufjs D.Staphyli.

^ifsimus uindex, Stanislaus Hofius Polonus, ac dci: tnum licet omnium ferè poftremus, nulli tnfecundus Staphylus hic nofter,cuius profecflótot extant præclara dehoftibus trophæajtottriumphijUtmaior fit laus eins înEcclefiafantflorum^quâmutullisa'me uerbis enât;: rariqueat. Teftantur hoc præter cætera, diuinaillius nionumenta,quæproEcclefiælibertate aduerfus hæ;î teticos aflèrendajpartimidmin luccm funt édita, pari: limquædam adhucedenda,confcripta dicuntur,utuel poft libitinam æternitati quöc^ confecrentur, Quæ Omniaabundèfaciuntfidem,quantacum laude amp;nbsp;die gnitate fpartam illc fuam adornarit, talentumcp fibi Concreditum non autterræinfoderit, autfafciisinuol;: iierit, fed utprudens,fidelis,amp;frugi feruus in commu;: nem Ecclefiæ utilitatem contulerit,erogarit, difpenfa^ ht.Sedhacftenusdefjs fan's d nobis ditftum efto: relie quum nunc elle uideo, ut finem dicendi faefturi,alias quoep Staphyli noftri uirtutes præclaras, Sc pulcherriiî înas breuiter atnngamus. Hoc profetftdnemo extitit ïnaioriuftitiæcultor,nemouelfortior, uel modeftior, nemo in uoluptatibus continentior, nemo in morii: bus grauior.Catonem dixiftès,tanta in uiro feueritas, tanta dignitas,tanta grauitas elucebat. Nemo adole? feentiam melius in ofridoretinuit, nemo acerbiusiu?; uentutis lafciuiâcohercuit,uitiainfeâ:atus eft. Etquod adpolitiamattinet,nemoetiam fapientius refpublicas adminiftrandi rationes nouit,nemo ciuium laluti, utiîJ litaticp retftius confuluit, ciuitatesconferuauit,ciuesin quot;Ordinemredegiqeoruni petuUndam reprcfsit,Quaex

Oratio fun ebn’s Georgi] Theandri re tametfinonnihil odrj fibi,amp;rinuidiæcontrahere ui^ deretur,adeô,utânonnullis aufteritatis cuiufdam inß? mularetur,amp;Zoilorum conuitfjs traduceretur.Quici; quid tarnen ob iuflitiæ,ueritatifejs amorem patiebatur, fortiore animo fuflinuit,quâm ut ueltranfuerfum cul^ mum ab çquitatis,8ôrcdi tramite declinaret. O uirum magnanimum,amp; omni feculorum memoriadignum, qui rjs artibus, quæ ueré darum,uere'cf nobilem,maxi^ méc^ utilem,ac bonum uirum faciunt,uiam (Ibi ad irxii? mortalitatem præmuniuit, His uobifeum uixit, his ad iuftamufcpætatem euaflt, cum his comitibus fpiritum fuum Deo,qui dédit,reddidit,cum his uitæ munus ab:? foIuit.Huncuirum,uos patres, amififtis,cuius confilrjs maximi Imperatores et monarchæ,potentifsimi reges, SePrincipes in rebus grauifsimis utebantur» Prudetv tiauirihuius,grauitas,ÔCinrebus agendis induftria,ac dexteritas fummafecit,utprgclaræ huius fcholæueftræ quafididlator aliquis,n5unius,amp; alterius menfîsjan^ niue,fedperpetu’ab Illuftrifsimo,8«i ferenifsimo Prin? cipe noftro conftitueretur^Kuius confilfjs,8c prudent tiarefpublicaueftragubernabaturthunc uirum nunc uos mifer^ defletis, hune gemitibus, hune plandibus profequiminijhuic poftremum,fed pium tamenhoj« noremimpenditis,quemfi prudentem,fi iuftum,nfiî’ de,acpictatepræditum,deniqpnuirum bo^um,acut^^s lem,8^ ob id meliorem ia'm uitam adeptum diuinabo?» nitate creditis,præftiterat,Iong^ Cinrjuam) præftiterat iftum meerorem deponere, nelt;^ fupra modumillius denderiumingemifeere, Id quod ab ijs maxime fieri

înExecJurjsD.StaphylL . . x fokt, lt;^ui nullam omnino Ipem reliquat fibfjpfîs rcî? pofuére uitæ futuræ« Nam ü lES VM ex mortuk refurrexiflè credimus,fic8c Deus cos,quidormierunt, per ÏESVM ad uitam pariter adduccL Quibus tù^ mi'rum uerbis Doélor ille gentium Paulus Apoftolus nos mutuó confolari præcepit, neep de mortuis ufcp 3deô follicitos eflè debere î Satius cflè ratus,ut pro uiiî rili noftra interim operam demus,quô cafté, iugt; fté,pie^ perada huius uite fabula Chrii;

ftus tandem dignos nos reperi# at,quos participes fuæfa# ciat immortalitatis»

Dicebam«

L Z EPICEA

■ Bly IC E, D.10 H ‘i IN OBITVM NO«. BILIS, .MAGNIFICI, VIRTV-te dodrinacp clanfsimiui'n',Domini FridericiStaph/i^ lijS.R.C^Maieftatis Sc niuftrifs:DucisBauai'iæcon(îî= liarij, SS.Theologiæ Docfloris,atqpfidei CathoHcac propugnatoris inuicti, Scholæc^ Ingolftadi^ enfis vop-ocpvAaKot; optim? pro mend, fcrtï

ptum ab Adamo Landauo Islets uienfiMed,Dolt;floreetc*

quoc[^ 'Piérides iniferdhiïefunditecdrtnen^ P^dllitefubmijjo murmure triße melos, Pdurice non Tyrio to^a uos imbutd decebit^

PJec nitiddS omet Ldured uernd cornas^

Qritübti^ impex^fid dd bdcfpe(^dculd PduJdS^ SuccinéldSiip nit^rd uefie uenire decct.

Si ijud dies etenim lu^ubrifilebilis délits cdni micfio carminé di^nafuit i

IPlt;€C

^3

l'îcecpïoranda’uemi Lwxlamcntabûisorbù-

tdcec humûiüultu uoce^emcnda ucfiit:

Stapbyîum tcrnce nobfs rapuêre Sorores, ' itlt;e qua'fr (tgilis penfaJeuera trahunt» d^unc iuuat nbsp;ß-S eßgemcbundos adeiT plan^us,

une iuuat incultaißendo rigarc^ena^»

dS/tîpulfare uetat contraéli/Spérora pugnii, ut per colla ua^am fpargerenudacomam.

'd^lanç^ecohorsiuuenuninofîrifiudioïa Lycai, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;;

os quo^lu^ubri plan^iteuoce 'Patres, Prodite concepti lar^ißimaßgna doloriSf

\Pdec pudeatlu^ii^fCâitt pia cauß ßbeß^ ddam decor ille uiriperi^t, qui uiuere longa,

ISleßoris annoßi tempora dgntts erat^ Qccidit beu ueßri lumen uenerabde catua,

E^micuit nitidum cuin^ in orbe iubar,

QernitisinßgnemuosamflßePatronum, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;*

Quçm proprio confiât nos aluilfeßnu, Protulit is Clartq pomceriajßlendida regni,

Et flit bac doélt tutor in urbegregis, , Enpueri,canii^s nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;CT*facra M. inerult;e

Turba pium lacbrymis teßificantur opus, eße^s pullata luélum proßtentur amiSli,

Quajoquidboc cafu triflius ejjepoteßf En Staphyli(ße^as eferrifnere corpit^,

Exilitumuloceriîis^’'offa tegi,

L 3 Olaclny^

o hchrytnanâa iies^atro^ notatiäa lapiîlo,

O ^ucrulisßmpcr lux rcpctcnda fonif^ O ttimis itudactsßimulos^o trißia mortis luratlt;luibiis nulli parccrcßetia ßkt^' l^lattriam iußi lux omnibus ißa doloris 'Pr(ebctf(luiprifco numina more colunt-r lpfa^con/})icituruultits EGGLESl^^ trißes lttduere,at^ fuas meeßa dolort uices^ Ellt;ec^cmitu immo^um (pieritur teßante dolorem, c tremulo talcsßndit ab oreßnos:

Me mißram^poßhac lt;^uis ßßentareßudebit

Gbrißigena: nituium lan^uidaßlcra domtiS QMsßbricceßttagettioßraprobibereruinam^ tarnßineßis c/l lacerata modis ƒ Fraudtbus beu perij uarijj^^ tumulttbus aéla: ' Ex obitu Stapbyli uulnera tantaßroi Soßite i^uOf affulßt placidcfßcs inclyta pacis, tip mihißcrat iam ptaß parta epuies^ lam mea uindicibus creßebant roboraßriptis, G^epit CT“ amißiiis penè redire uigor^

'T une primufft aufaßi fqualkntcs tollere uultits, E)epreßüm^hilarißonte Icuare caput,.

ubi tamßdo mors mepriuauit nbsp;nbsp;nbsp;chate,

Occido^ni ßubitam pr^eßet amicus opem^ Fioßibus,ah puotus eFl^pui cumgrauitate repu^net ? I ISf amßbi,puod proebß^puarere ^uißp ßudet»

Ampla

1

mpla (^uiilcin nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;maiuraper agroi

lt;Spargitur,Ó‘ culmospotidcrcgranapremunt: t^quifilcemctat Ccrcrcmuclin horrea condat, Hei mihi.iam cygno efi rarior üle nigro» Hincßemebundus apergrauida^ proßigat artflof, Dente^frcundos depopulatur agros, unt, (^ui cum uaÏeant rebit^Juccurrere lapfis, Bella tamenßigiunt inuidtofa metu, el ^uod ab offitio probris retrahuntur acerbis^ el (^uia,quod nun^fim perituraßeiunt, Qtia parsßquitur: turpi pars maxima luxu Dtfßuit, damno negligor ipßt meo, Sed nonjic Stapbylu^j qui contra audentioriuit, djana impediensferpere membra luem» Hoc^mihi uifaßiißpe^^areßperßite, portttm, Hec timui horribilis feeuaßuenta fait.

Hunc mea uelmimmoquatieturcymbulaßu^lu. In tenui metuetgurgiteßepe malum. Huila quies, donee procul hincexpellar ad Indos, Hac regione mihi uix loctts ullus erit^ Hareßs ad fummos proueéla fuperbit honores^ Inßato^ pium dej^icit oregregem..

Hon ßc Tißpbone-,non Çiefiribunda Megara Sceuit^necßendens,quem eiet ira, Leo. lllitió oppugnor quoties boßihbita armis ƒ ^..^hquotKs noßrtt m uifcerq tcla iacitf Peäore,

nonfatii cß,ßrti exce[)iße tot

' l-iaéloniis O“, nun^ihttn terga fatts eß corpUiS tümido ohiccißo Tyranno, Do^rince ntfßarßitfeminadiraßua: ScdnQua (luotidiêf)romcrgunthorrida monßraf Hdreßeon paßim pullulât ainplaßges^ Oppida uix totßuntßdei g^uot in orbcßgurie. Et noua pcnè omnii dogmata pagu^ habet, lam^ repentinis accenlaeß Gallia flammte, Calutni unwsfomniauanaßet^uens.

Qjioduce uaßaturcultißima uinea nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;STl»

hominum dantur mdlia multa ncci,

Uhus heu celeri doéîrina propagine crcfcit, Excrit at(ÿ loco proxitniore caput, Pile m ihi pernicicm cladcm^ minatur atrocem^ Plie cpiacun^ poteßßaude nocere,nocet, Eeucoreas aded ma^ninotipendo Ghimieraf, Qj^antumuis tumeant amhitionegraui, PP amßgt;es una mihifupereßßd paruajalutts, mbiguoprorßiiS nec caret ilia metut

Qj^o'd uideo hisreticos odijsßagrare cruentii, Conßerere at^j truces inßua damna mantis, 'Pax oritur iußis^pax noßraßoret in cede, Schipnatici poß(juam mutua bellagcrant, ' C uelut â uènto puluis difßatur in aura^, Dißjcitur^i uago turbine uilc lutum ;

Sic, qudffi dinerfd in pdrtesfententidfiihdit, HiCreßs exiguo tefnpore totdperit, lungeret bdnc autcmßabiliconcordid nexu^

Dißidij tegeret cœca latebrd dolos :

Tn meßeuircnt coniundlss uiribtts omnes, Strudlurdm d^lidlam diruerent^ meam *,

Ingenio Staphylits niß detexijjet dcuto ATonßrdjJet^ doits iurgia tedla nouts.

Scd tarnen heugrauibusßim conclnaljata procellts^ dSloßra^ iam med^'s cymbaj-atijcitai^tiis, dditurarumntsnouas exhoc^neremceror^ Lanißcie Staphyltun c^uod rapaere Dea:^ uguror binCymibiprcvßntem inipendereruindffif , T'^eriiturantc oculos trißis imàt^o meos^

Qredite, mors hlt;ec eß cladis prceßagafuturcc^ ßuo non res ominc mceßa carets

Sedtu,QHR.lSTß potens,medicabereitulneraho^

quot;Pendet ab drbitrio res mea tota tuo^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;(fif'd,

l^umpe morasßubito^ uenißuccurre pericl^, îS^am nifißbuenias merß carind périt »

Edere niß fuit tales BGC LES nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;(luefias^ ■

Humentesè^ manu tergereßpegenas^ Kec dolet immeritot c^uis enim,nififerreus bofiis,

T am neget eximijfata dolenda uiri ƒ ndi (pfe campus uirtutumfertilis ojfe rt, fi^ena ^uteexpoficuntuberiorc cank

M Sfkndor

splendor îutninihiis noßrü ojßunditurifi^enff Et benegeßoru/n^randis aceruits adeß^

' JMaycima nosgracilißlcabifniiSce^uoralintrCf Exuperans uires /dufa reeußtt ontts^

2^am memori repetat (^uißitiamßu pedïore^ (Quantum Tllius in tcrßßulßcrit ore deciió t

Seufacunda(luibit0uerbKoratioßluxitf

Si (p/ando bcec ßrie continuandafuit i

Siue (^utsingenif celeberrimadonajagac^ Sollicita fecum uoluere mente uelit :

Inucniet-y dignaßatuat (piod laude uebendum, Qp^dèpßbi ereptum plangere iure lt;p/eat, uitlas alienus er at,patiensep labor umr

EtmodiC(€ßmperßbrietati^ amans.

Piaud ullam Sophie Cyclos compleélitur ar tem Ingenita piam non condidieißet ope..

dentis nbsp;nbsp;intégrée pollebat acumine raro^

Conßbjs ^fuit maximus illeßufs. ubi iam uaßoßama inclareßeret orbe^ Etpatuit uirtuó ingeniumép potens :

dicßtrts admoniUt uotiß^ aßitus in \.gt;4h' ulam^ 'Publicaßlerti commoda iuuit ope».

Deni^ D animogeneroß) zj* corpore mägnui^ Qm tenetillußriBoiaßeptra manu ;

peélore dotesy

Ï*radidit buic noßrt^iura tuzndaßbol^c»

QiiM

tdin ßudio nbsp;nbsp;curd ui^îdntc perorndiis,

luiixit uUi^ parem cumgrauitatcßdem. ^^^dreferamyhicrcticds (luduto conamine peßcs Sußuleritfßdei dogmatajàna docens lt;^ltcr ut leides truculentas contudit hydras^ InßraSlu6 neci monllra ßupetida dédit, tarnen humano conßßts M.arte proterurs I-Ioßibits exeußit beta tropba:a manut Suppeditaiite facrofed dd hocfibiflamine uires-, Jdt ueterum adiutus traditione patrum. ^ac ope Lernxam Staphybis iugulauit Idchidnam^ Bxplicuit neruos hac rationefuos. i'dacjdiuind facri docuit myßeria uerbi-,

, Iddaclaudemfußoui^orabhoßetuUtt^ Schijmatd uaniloc^uißcIcdüioja l^rophetce Conuulßtjpaßim tempore nata breui t llliits ut do^lrinaßbi contraria pugnet^ criter ^foueatfomnia quißp ßd, f-linCf (puoniam proprio ßenfu Galuinus abundat, Qallid ciuili ßanguine tinSlarubet,. J-dincmaleßanaleuemß^atur turba Adagißruutf (Jonueniens nomen cui nigra terra dedit, ■ Üinc profugus reuomit male coélum Dalmata uirii^^

JSleélar er nbsp;nbsp;nbsp;mbroßam ejuod tibi^ Galle,fapit^

Gictera (^uid memoremßimili nutrita coloßro

J\doTßra^ duibu'S mundusfallitur atek périt ?

M X Crédite

CreditCyT^ artdrc^ß (luando redire fab unibrit Pdonecjiiidefnßetiis noßetMylt;£naluoj, ' Qmnibiió in fadem Staphyhi^^ ceu dthleta pdratiid I^eßitit andpiiifortiterabßp metm

' nbsp;nbsp;nbsp;n dubita^ Schmiddine nec hanc obliuio pugndffi

Aderde parum ßrmd te memtnijjc ßnit f

]Sl(e tibi cum Staphylofuit baud i^nohile bellumj ^ß aliiptid ma^nos cärpere poße uiros.

Id am uind laus eßfi nun^ uincere poßamp;,

id US nbsp;nbsp;hinc maf^num nomen ab boße referi^ '

Sedi^ua do^ma tuum-, (Juod ad buc à follibus i^nes ßxßgt;irat,Stapbylus triuerit arte^ hquet, Ifdunc deßße rudes incudi reddere maffes^ Jdlalleoloj^ pi^ra tollereßcepe manu.

Opera in teretißißpendefabrilia clauo, DumMarsinpu^namteuocetußpnowiSt.

S criptafed impuris ijuic ßrix Spungberqica labris Bxpuit^ut nullam promeruêre ßdem :

Sic ^uelutinugcc tenues yuondignarcfelli Ingenuis unfÿ uifafuére uiris^ iS^am funt uipereo paßim conjferßt ueneno, Jdtßygiasfpirant non niß dira faces, J^on Spangberge DE^l^Sfd perditus arbiter iPr ödere teßcriptis tot maledida iubet ;

Idic (piofp Bubo tuas fdeopyrgice concitatiras^ Qt^is pétulante probos (puoslibetorenotOSf V, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;' ; ■ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Sed

Scdfiéîo akcrius corrodcrc crimine /dmanij rs ucßra eß^ ipiam qtii fjcß:itt incrmis crih hac latos acçluiri ^oßc triumpkos, Sed nihil adpaîmam lingua protcrua ßcit.

^ititurhocfiilcro turris Babylonica^(piamuo5 irihiisintc/itió (vdißcaßc.pafct.

t Staphylo nociiit nihil hiec inßnia ueßra^ Seommata magnanitno pcäorcßlfa tulit^ ^^ippe cauillantitin quad incuitahilii eßet 'Morßis^id ingenionoueratipjeßo» M cc ueßrooppetijt conß^lus uulnerc mortem^

Mam qiiis tießraßbi tela timendapbtetf uos exagitant/^uis (iua:ß) horreßcat Erynnas^ ' Qtßs benéuos nefcit non didiciße loqui,^ ^oc doluit S taphyluößducißaudibiis orbem. Eßepierœ doluit uincula rupta doinu^.

J~lic‘zeluißagiles penetrauit ad ußp medullas.

Corporis integritas hinc labeß^a fuit, ^icui firtê tarnen co^noßere tanta cupido eß, Q«lt;f Staphyhßcrit mors,lt;lt;^ origo nccisi ccipe, non nugas tihißitn di^urus aniles,.

Geßafcdingenuo carmine ueraloptar, . Mon Epßepßs atrox, FebriSjfuriofa 'Phrenifis,

Monßtibundus Mydrops,caufaßfre necist Mon Carus,aut Pareßsuelox,necanhelaCynanche,

MtC (pitepeßßro eß acre nata lues: nbsp;nbsp;',)

’‘i nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;M } Mort

on /ûlitoinuafftpr^tccps popkxid menteffi, 'Vndic lt;9^ baudlani^s, Mors ubi uctiit,cratt i^ccra ncc Cbto tur^ebani plena Falcrno, t uatem conjiat, SeBa, obijjje tuumt Cui^dapibus ^rtomuîtis abdominc^ma^na

«S cilicct ad cœlos ^candcre curafiu, ) Sed placide occubuit Staphylitsßnßm^ reßixit^ Laffà udut folito membraßpore kuans». Gonßuxerc^raucscaujä ßmenta^i lathi, ert mmisßudtum,pcrpetuuflt;p labor, f-Jincßomachns lar^o ccrcbri madcßSlits ab imbre, IS!on alimenta cupit,nec benèfumpta cotjuit^ Moxdiuturna macrum conßimpßt inedia corpitts, trophia longa creuit adauéla die, T)cniß, (luoi prole.m nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Ibertum Libitinaperemit,

flac non exigui caufa doloris erat,

M agna etenim [rrimisßjpes oßenderat annif, Huncßre ccu baculumßbßtduum^^ patris, enturam interea praßnßt pc^orc mortem. Integer at^ animo conßitit ußlt;pßo, Uixitßcpe^tuo iiiduabere coniuge,coniunx. Sape ali^s dixit,iam moriturusero, dgt;dam mdn praßa^it ueri mens conßia mortem, F allere ncc ßyes hac poße uidetur, ait, '^ramißuuup ßeijuarjUon tardoßnere,natum, Qui milnßdcrea ad régnaparauit iter, - .

IIKü»

48

CXÛMf)lo didici ttica uittccre iucrcmc docuitßlius at^ mort, ^r^otibiconiunx Jbhokm^ßdem^ rcltnquo, Erudicnda illa cß^bcec rctincnda tibü u Fridcricepucr,(j^i{ia nunc adolefcit G!' annis Maior cSyUt maior ßs probitatcßudc, ^rceitiinca^reliraisuita Ó^pictatc duobus,.

1/^irtutcm utdi/cant tcpraeuntefcciui» ^rima tarnenßtcura DEI, quem temntte nunquam^ Itéra poß uiduce cura parents erit^ fdarefii a prißca nunquam uos diuidat,hortor, E.clligioneßd banc mente tenete pia..

amßa conjßicitis fieprodere dogmata multos, , nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;(Jeu ßnt cetherei uoce probata patris^

^irenumßd technaßb bacdulcedwe cantus 'Prejß tatet,cut non eßadhibendaßdesi Flceretici (aebrymas Crocodylieffunderc norunt, tq^ bisdecipiuntpeélora nuda doits» F allitur occulta pißis ßuamoßia ab hamo, fßxos cupido cum rapit ore cibos» ^(Fpe iacet uiridi coluber contortits in herba, T oxicaßtan^aSjpernicioß uomens, M e monitore igitur do^lrinasdißite auitas. Ex bis,ó coniunx,ueßra petenda ßltts» Inconcußa manent Fideißndamina prijea, Fluicccxleßc,mibi crédité,numen ineff».

- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;t^fferui

ffcrui banc conßans^fi^i fnonumentaJupcrjunC, tianc doélurits ero,dum modo fitaltnunC^

J/'os tarnen baudßdei iubeo conßdere Joli, t modo uirtuti^ensinimicadoceC^

Credcre nil prodeßj^^lis niß uita {trobatis

LuccdtJ)^c ßdei conßciata beant^

]Sl ec prob a uita iuuat,mfi credas,omniaßordent clajicetbona ftnt,^U(c fiets abßg?ßde^ rctinendaßdes ; hic ducit ad lt;ethera callts, Qui poßbac uobis in^rediendtfs erit,

quot;H-cec etiam eß mibißmita nunc calcanda,nec obßot Uißcejßis quouis temporc^rafits erit.

'T'cxuithaud cekri Glotbo mibiturbineßlum^ Nec cita mors nimium^necclucfß Jera uenif.

JNam compléta decernuita; iamluflraperegi, etase(ljfiteor^nonnimisilla^rauis.

Sed tarnen a^a ßnem ficiunt operoßi laborunif Ganefcit curis C?“ pilus ante dietn.

Enernantteneras cumulatane^otiauircs, Euga^ipra'properèfa;pefendis adeß.

Quapropter corpits tibi^ Mors^mutabile reddam, Gjfi^fitah contumulaiida luto.

iuimus ut moriamur, ZJ* ut uiuamtts in (euum,

1 dcirco ofitium mors fiets atratuum.

Qj^odßupereßanimam tibi, G Fi E.ItSEE ter optime, tmeajisfcmperuitafaluf^precor. Çtrado, Jgt;ion

i^ofi Meritisßdo proprifsjêd inutiîii ddßtfft

SeruttóOpernpofcens,(^uaßnenullitsero, ‘ Ucee uhifatiis erat,fenßfn uiolcntia morbi

(Jreßit,^ exhaußo roboreßanguor adelk locuturo moriens uox heeßt in ore^ ’Pro-'ßitit nbsp;nbsp;muniis non bené linguaÇuutn :

Signa dédit jidei conßantisß)lendida nutUf

Inflexum di^is annuit at^ caput, l^on libare cruci neglexit nbsp;nbsp;oßulaÇanélce,

Qotentplans animo t(uînerajGPîP,.IST E'jtUct» î^ox ubi natiui reßin^lafuerc caloris

Semina^necgelido in corporeßccns erat : Frigida mors gracilesßed lentdjerpßt in artus, (Jlaußt extrenio tempore 'Parca dies, l^unc uacuum tenui corpus concluditur urna,

Spiritus at turba ccelitegaudet ouans, tdcec Stapbyli mors eßß neßis, nbsp;nbsp;hcec tibi mors ut

Tam placida eueniat) Toomey precare D E~ I nuneße^a minaxßalßa c?* mendaciaßnge^ C

Dis tp/ce inßernalidi^latab orbe tibi, tpßlesyhilaris perfriélam exporrigeßronteMf tp ex alteriusgaudia carpe malis, Qßibus baud par cat rabies inßanaßpultis^ d^ec probris uiuosßtlaceraßeßtis : J-nterca borrendam non obliußere mortem^

Qj^perijtturgensbcerefiarcba mero,

N Inmcncem

In mentcm üetâatjùâ (^uod reuocajjé Mcîanthon 'Dogmata juprcmùm dicitur ante diem z

Impia confirmant deUr amenta 'Phalacri, Q^fgt;^i^7^tptirèfaljayfrofejpi.serat^

Define crudeles obittts pra^diccre noßrüf

I Sed (luo (p te manesfeito manere tuos, 'l^onefiuperciliumynoU^ attoUere crifias, fiJeficü enirn tibi (juid uejpera tarda uehaV Sußepti nondum pat et ultima meta laboriSy

Fine necextremoclaujapalceßrafilet» îSJosStdphylimortemmeritàlugemusamarè, gt;

Qw-ueteremcolimiiscumpietatefidem» FQon Scythici braces ynonfexinglcn-iauulqif ( Ç)ffiitiumimpediet,fe^anecullaypiumt. JMajculafiter atü nos thuraadolebimus arüy

Funereasfiletu concutientefaces.

ISIos (pio(^lufirali rorabimiis imbrefiepulchrum^ (fifdmlibet h^ercticü ilia rupta cr epent.

Necfuperum pro anima defun^li or are pudebit JSlumenjConcordi O' die ere uoce preccs t ^U(luid negleélce labü adbafiity Trorfiiti id abfiergoifitnguine^ (Jhrifiej tuo.

Sed tarnen baud nimium deeet indulgere dolori^ Aïtcfiitite^ modus eonfiituendits erit. a^ippe omnes morimur, (puoniam peccauimus omnesy Tantumcxpeccatomorsferaiurübabet»

' ' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;‘ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;“ Nifeimu»

è^ajcimur in luctm^non nt fit uitdpcrcnfjif^

Scd docet hiec ^ucmuis uitacaduca mori: i\il iunat effèprobum^mors non probitdte mouctnr^

L(ethiferd cnnSlos inuidafalccnccat, honor fnefcitJpccics pulcherrima Ixthi (Jonneniente trucis flcélerc iura modo» Perpetuum nil mundiis habetjdurabilenil efl^ î\/ecreseonlldnti ^ermanet ullaloco» t lux ortd cddit,rurßiS^ exorta re füllet, ISioéle^ prorumpit difpereunte dies : ßio udriè mutatd apparet in orbe

GynthidfUecfacies illius und manet t Sed módd curnatee refplendet ima^nefalcis,

J^ndi(p mox plcno lumine cl ar a nitet : Q)mnidfic, qticefunt^ omnes mutantur in horas^ .

Q/Aïÿ maner e uidesßnt ruitura breui. Scilicet intereunt preeduris omnia fatis^

Pioefrd^ih nihil efl, lt;puodjlet in orbe ditu roia decennali bello oppugndtafuiffe

Uicitur, nbsp;forti deni^ uerß manu t

P^nneßeges eß^ati^aruafecantibiculta colonie r mentumin uiridigraminepaßoralit» T^icite cpiid namftfpecioß pulchriiis orbe^

In (l^uo tarn uaflaßderamole micant» ttamenillecddet^rapido^ cremabiturigne,

Bt fadem affument conditacunéla nouam»

Gur igitur mortals hofiio, cur ma^ putrefccns In tenui eß'latamenteß/perb^ bumo

Hon tud ßunt, (pue munduó habet ße(l uiuii ut exul^ Ilie cut nullus erit manßiofixa locii^^ d uena uiuti-, esfatalis nejcius horce-, Sicua^^ perpetu(} mors metuenda tibi eß^ ^rgocummortiißtineuitabilefatumy nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;; '

Gmnid nbsp;nbsp;immiti lege credta premat .•

'Ponite iam lullum-,nimios conpejcitefletus. Hoc Stdphyli (piot(piotfunu6 amore dolent»

Hampatrisceternifuitbcecimmotduoluntds, Ht moriens uitamßumeret ipß nouam»

HeCjitiß claußa [olofrumentigrana putreßant-, Plultiplicißrullum (^ermine ferreßlent.’

SiCy (^uid terraßmits, terne piop reddimur atree^ Cogimur hac omnes lege iubente morit

Scilicet ad decus ut demortua membra reßrgant, t(p animeeuiuant confociataßlt;£^

z nbsp;nbsp;t-zdC tpbontslcetumbuccinalcetdßonum.

Hos idcirco decetßmmo conßdere CHR. IS T 0gt; Corporis extindlum epti reparabit opus».

In pto pii moritur^ moritur benê^ CZ* intrat Qlympumj, ruditur ad ßygios impia turba laats»

F IHI S»

I^IT^

CLARISSIMI vu

RI □. HI IDER ICI STA-

phylijconfcripta carmine Elegiaco perM* loannemLyredum, Clcuenfem,

^quicumipcupis Staphyîi cognofcere

Ç uitam,'

Qjtam uarijsfucrit iaélatli^ cafibti5,tîlü loca,qui clari detinuerc uiri : lej^e,(l^ult;eßciU dabimttó breuitate, bcnigno, cs,oratntt6,f)eélore, Lc3.oryadcs, tra can am,(Quantum hcuitcognofcere ccrtis Tquot;tHibtt6^^ (lute mepolß probare putem^, uîla decent Cbri/ii mendacia uana poetas: bfit ab ingenuo peélore uana lo^uit 2^os ea,(piapluresnorunt,poßunt^probari, Dicimns imparibits,qua licet arte,mod^, 2daud ßcde hifloriam eßpertexere carmine, uerpt Ues eaß dici Itberiore negate

^cdne^ qucerimiiS bicornatum Le3:or, abito, Qwfquis es, ornattt^quißudioßts eris^

N 3 lllud

VITA D. STAPHYLl

1 Vud maCcrue ratio kiuna ncgauit, Etnimiumnohis ([uoâ. brcuecetn^if^ trat^ Jtt leucs clegif puUatk ucßibiis itc: ISlon alto ccrti uo3 dcect ire modo»

Ratio caro Qlara Sophoclaofierantcelcbrandacothurno

giaci. Faéla,udut clartts^tjuem cckbramti6,cratt

Illafupcrucnf£ns fed mors (ptia trifiis inumbrat^ Conuenit htecuerfu fguallidiore Cani»

T erra potens ßrti milite,terraßecluens: Glande fer ax tellits, nbsp;nbsp;e^uis^enerofa ßrendis:

Cleuiacisfclix terrapropin(^ua locis: dicuntjucteres babitalfe Sicambros nte alii^uot pluresfccula noflra putant: ''Poflca fed E bent traieflo littore, Bellas

Faflos, Gf' nomen depofuijje. uetii^» Ckuenfe« 2\func tuagc Clcucnfs amp;nbsp;Geldros effe putamui Geldri, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ue/ßbaliic quondam qui tenuêre loca»

Illaßtt ueteris tum Eelligionis arnica

Terra^necaturis nec dataprada luptsî î^unCyy»^nabapt^as cum pertulit effera, quantos ^£»quot;quot;13*^° '^^’‘^^^^^gt;'^f^idades,quanta^damnatulitf Hoya.Suet Sit licet Illußris Comes Gencrofts ab Fioya dens væ ef. 'I^rafs ibi^ ucteris relligionis amanst phaliae. Jirafs,^ infgnts 'Prafufuelut ortus auiCa f^obilitate,pari fic pietate^rauis, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;FIlt;cc

PER IOAN, LYRES. CLEVEN.

Hac Staphylipatria efl^quamuiifitis horriduóïïk Eß locti^f amp;nbsp;Borca pigorc fiCUUó agaU

^ifCtlUpatria cßi plures tulitilla diprtos, Etßudijs daros tngenijpp uiros»

^ufdnus bine ortii^^ uates non infiiniió, ctß

Ule param fèdo barhariorefùit.

^rotuliC nbsp;nbsp;daro Gropperos nomine,ßriptps

loannes iîlostnaximns inter erati

JS^aximtn ingcMo, dicendi maximtn arte*.

Pieros egregio corpore,mente,ßde.

Scilicet hetc Staphylipatriaeß,u£ diximn^: illittn Oßtaburga pio dara parente tulit,

PI omen erat Staphyli patri Euduicin,at nbsp;nbsp;nbsp;nnec

Chara parensjando nomine didapuit^.

lam puer ad paucos ubi uix adoleuerat annos, M-ortuiiS eß trißi fyderc uter^i parens.

I^upillum affumit tum charuó auunculns adß.

C Fortunaßit hic pars iluotacun(pßia. ) Plollandos adeunt, humants moribnó Kr egens 'Praßat,^ eß multis mercibiis illa ßeejuens: A7uncetiam ingenijspneßantibus exeolit artes.

Etßuet inßgnes,(^uos amat,arte uiros. rbs ibidaraßitts,quam dicunt nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;mß^-odamumt

( Finitima ha^c patrie eß, Potterodame,tult;r ') lllafiitßedes illo datatempore :pergunt

Piamburgam^ cderi uedifi utcr^ rate^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Î

I ƒ

VITA D. STAPHYLI nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tf

Aibh. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ÎC props,ubi^didfs cities nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;in uttdai

i^cg^uorcas,penècfl navjragafi^tt^a^uis^ , ’

Frigora,prob,quanto turbine ue3^us f adit, Illa fat objeruans turn Fidlij^ionii atiitiC

Terra, nee infeßo pre^àfub hoße fuit: 2gt;Junc,ubi rdlt^io tnelior mutata receßit, Laurus earn tumido Marte l^olonits habet, Domini? nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;eutonicos Dominos quos dicimu^,armii

Morrida,nec tenui robore terra,tulit:

Ddicia; quondam Qermanie nobilitatis.

une at es externis commodaprada uiris, rbsibi,quam Gedanumuet€resdixere,nepote5 Dantilcum folitidicere,nauepetunt, Fîic per€^rinult;s agens, amitinos Janguine iunéîos K^lloquiogaudetpoffe uidere Çuo, ’Tgt;oßea Sarmaàcumpropior quo^ tendit ad axem, î/'icinos/j)e3:ans, 'Prußia magna,tuos, LiLbiianos ideo nbsp;nbsp;/j^eélantesptgora l^ußfos,

Solis ubipiget Jerior ortUiS,adit,

Scilicet nbsp;nbsp;nbsp;JEi^ußi Cgsnseßeapartis') auitlt;e

t modo pint etiam ') relligionis eranU

Fretuóibi ingenio Staphyluisjlmili^labore, Litbuanopotuitprtiter oreloqui,

Q^in nbsp;nbsp;I^ußiacam,quce Grtécis plurima mpet,

Scribere tum didicit dexteritate pari, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'Poßea

i ; VITA D;STAPHYLI ,

fcopu« Lu# l^ißitat hinc Paduam^ (( p^cnetis eaparet ) nbsp;nbsp;ißbic

Padua^*’ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ßudi^Jededit acer opus,

ba'du ^Ma nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;cupidè Lombardicaßriptd^ Mdgißcr

gifter Sen» nbsp;nbsp;nbsp;î//eÇdcrißudif dicitur eßeßpbis^

tentiituoi, IfidereucrßiSjdgit Gedanisconiunditsdmicts^

Quos ratio charosßtnguinis eße dedit, Signa dat hic ßudi^‘ prceclara^ uirßp rogattis

S^pefuit dodis-,ppe probatits ibk

Dt Staphylo Mdgnamßpcm capit illeItio : Sp£fncapitjat(^ßioparti/niuuat(ere-,parentufn (Partimluppeditat quce bonaf-orjan erant, Qwnetiam rdiciuos amitinos çonfulity at(p

Deßudf/s Staphyli contulitinter eos.

Borußiaco Duce largiterimpetrat iïli

Subßdium^ nbsp;ßudi^‘ dirigit deer opus^

Serpere-,nccpauciimotibitsilldddtdeß^ Illa Duces plures populoj^ dgitare^uiroj^

Diuerfo poßtos orbe trahebat ouans, '(Obßßunt alifjfremit ejßera Teutona jeriptüs

Terrdyitecinlites inuidiofaruiK

Jrlccc etiam Staphylum lis permouet^ iïle uolutdtl/ Peólore rem dubio pondérât att^ premit, 2ddxiitta

s

. VITA D. STAPHYLI '

(Jofflffletlßl^^e^yf^ffluî(^t(^do/fîeßicl(s,ann^ / 'Plurihi^i auditor y dijcipulus^^frecj^uens :

'jpoßcä i^uinctiäinfoetus^ Z^ßdus atnicttSy QhariiSjUt alterno pcélorcfrater, er at.

Sic etiam reliqui fimili rationeßdales luftylonai. Qom^lexijlonos 'PotneranuSjeum, meranu». Mihit bic etiamclucedam noua do^inata^cdutuftt , r dor is cetatis nonfaits eße finit, Qjfnetiam rebusßcretis ipß futheruS lunxit eum ßdo pet^ore f’pe fibi t

lunxit-fZ^ut dignumfacris quo^ rebus agend^^ I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'Ïgt;luribus exclufis, hicfibi tefis er at.

Forte ßde dubia res pluribus ißa uidetur t JSlotiorexemplo res eritifadato.

Hi Ctoria, Of £yZ locusj Qßitiufft dicunt-, ibi parua SaibdUit fn nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;mi/ere' preßapuellafuit.

Qiâc^juidai^ant^/niferœßesnullarelidlapuelÏie^ l^iullafuit t antisßes ratafadla uiris.

Qonfulitur. magnum mens efadhibere Lutherum, Libera (^uoßat parua puellauiro.

Illefcrebatur nam friptispluribus at(p

Lii thers) ter nbsp;nbsp;L^ocibus Lièlias tertius ef Dci,

tiu* rteiiaa. ^xpin^shacillumcompellereuoce Meldtichthort, ■ S^pius inßriptis ftc 'Lomeranus eum,

PER IOAN, LYRES, CLEVEN, Q«/« Euan^elij myßam fifeipß Lutherut DicerCj (jui minimefilfa docere ^ueati Quins^uerba Deißnt uerbaßiat (luiacert(), Qu£ doceat.iujju cunda docere Dei» 1 llaßrcbanturfiriptii (^uia pluribii^,ut iam Diximnsßiuncunum conÇuluiffè placet» Mißniacis ducunt èfalttbii4 ergo puellam^

Ibiaca^ petunt moenia clara ßcholce» cceduntanimis ßppliceuoce Lutherum, t^ßrat fimida uoce precantur opem. Qbßiterit Cauße (^uid at illi nefeio^primd Difficilem certèfe dedit illefatis» 'Pluribu^illiinßant. pudoreßniluclle Lutherum*. LdemOfCa (puin poßet,lt;pui dubitaret^erat» nnuitfin^i adytum duci iubetillepuellami

life locals rcbif'S tahbiiS aptus erat» Sumitaihancfecuin remtejlesip/e Lutheriis 'Pricdaros alit^uot co^nifione uirost Qin^iuoda^at uideant,rcm demirentur utißam: BxiUis StaphyhfS tioßer unws erat» bicipit^adiuratjßdnofitUt more uetußo,

Qw funt antiiluœ reîh^iotiis,a^nt» Jurat nbsp;nbsp;adiurat, mlpromouet,baudil)id(emon,

Cedcrc (lui uellet,perßdii^ uîliis erat» urbaturßubitö tremebunda mente LutberiHi L)(emoniihîc prt^ensuis inimicaßit»

VITA D. STAPHYLI

Currit, CT ex adyto fcfefrßintis anhcïo ' 'Pc^orc,uipoßtt^uadarecunlt;p, cupiC, 3edc[uid nbsp;nbsp;nbsp;f C quanta eß faui uts damonts nbsp;nbsp;ilfi

Jyon potuêre ahqua parte patère ßres. lt;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;2ntiis nbsp;nbsp;exterius damon conclißrat, illas

1/^ t nec claue quelt;ts necrejerare manu^ » • nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;~ nxiits tnde tna^is fubitó petit ûleßneßrlt;as^

'Pojjèt ut inde cito deßl^ßegradu^ illi tenues cancelliobßßere,nullo 'PoJJêt ut hinc fefe pracipitare modo^ 'Turbattis trabitur^partef^ recurrit ad omnes, ISfeßins boe quanam fe explicet arte loco: Donee ab teditimo ^^randisporre^à ßcuris Cancellîs,pauida nonßne menteßih

S(^pbybi^,uelutirobußior,illi therura péri nbsp;nbsp;nbsp;/^oc oneris/oeijs itnpoßiffe placet:

i^rripitf^ ßrti,quantum ualet,oßiadextra (Joncutitf incufjù dißtliere ßres: Dißihereßresßbitdcitus ille 'Prophètes Exility curß turbida membra trahit» Libérât bunc Staphylult;staliratione,mali^tium Dismona cûm nulla pellerepißet ope» 2gt;2on potuity nec adhuc poterunt praflare Lutheri Dßcipuli,grandi ßnt licet uÇq? ßde: AnnoisCf. jiper utlt;..^iigufta:yßmilirationeypuella D.emona qui uclktpellcre,tiulli(ó c'at:

PJultli^

PER IOAN. LYRES,CLE.VEN.

ullu^ cp{i uoluitjpotuit nc^ßrlitati ullttâ*, Taha iudicio mens negat ipja fuo, tpotuit Dûélor Simon SMenhartiu6,artc

Clarus,^ antilt;^U(erclh^ionisbomo^

^ed uakant ilîa,ad S'taphylum redeamus : is huUts Maxima nam^mihicaiifa laboriscrit.

Foifitan hoc Ofnaburgenjîs Prceful in anno Franctfins, Mtnda:(iui quo^ 'Praful erat, lixpctijt Staphyhim, ffiit hic oriundas in ûla l^artc, uelutpauîo dtximn^ ante,lock )

Ergo uta^at J'ecum,fcriptisrogatille quot;Philipplitn, ulte quoßiheat munera facra filce:

F'lunera traS^andt diuinifemina uerhi:

Munera magna nimis,munera dura nimis^ ille recußiuit rem tanti ponderis^eius

'T'um caußam firiptis ip/è 'Phihppns agiü Eeddidit hacferiptis : nimis hcec/ibi magna uideri

Oßicia,at^ h um cris non paria e/Jèfuis: am quamuiscupiatmultisprodeje,iuuare In fanéla dubios relligione uiros: ul(£ nolle tarnen perjirre negotia tanta, fint dtfficili cognita fa^pefde.

ê Boru^iaciis Dux hoc qnoqi magntis in anno lt;^lbertus Staphyîumpcrfua feripta uocat»

A

VITA a STAPHVLI’

Bxpctit^ut Lcélor ßat fibi Regiomonti

'Publient in ßudijs,(^uce colatif)fe,ßtcr(s, Illi reß)ondit cupida rationc Philippus,

M uncris hoc Staphylum ftimere uclle fibi: Jpfcparcmquamuiifi uix cxißimct ißt

( Primus ibicum ßitßoltts nbsp;nbsp;ipß rei»

Pluribiishocfcripto ó'tapbylum cominendat, Gillum probit ate,ßde, rclhqione probat:

Ijotibtts in^eniffdo^rinie laude coronaf:

fPoc (luofdam Comités pojjedocerereßrt» i^ ddtdit nbsp;nbsp;nbsp;nullum,ßbi qui mugis utiUseJJet,

Eßcibi pra-ßcntcm,quem feiat ipß,uirum» T une quoqs Leucorei cùm non poßrema Lycai

Famaforet, doâis cogmtiis arte uiris, einigerepraclaro Do^oris honore uolcbant

Ibiacce Staphylum lumina clarafcbola:» lllc recupiuit fed fœpwi tllud,idipfuin

Teßis ei Do^or nunc quoq? Maior erit» Scilicet baud uoluit iurarein uerba Lutberi,

Mos ut in bis ißhic nbsp;nbsp;nbsp;Sibus eße folet.

ßcllü Smal? Inmgrauis, quam non aboleuerit ulla uetußas, caldkum. FaSio Germanos uolucre in arma Uuccs:

Grande dabant bellum Smalcaldicafxdera,bellum,

Q«o nullum grauius Teutona terra tulit» Edita praigrandesminitanturferipta tumultitS, Scripta Patres cotra finitimof^ Duces:

PER IOAN. LYRES, CLEVEN.

nabdptifîôn Idte^i patentia 'Zuingîi Dogmata nonfalß poß placere putat^

Tllum led Staphyhfs tali rationc repreßit^ Gertttó ut hic nus^? tum Iocuó eßet eû

llle-,ubi nee Gedani uidit ne(h R.egiomonti Seß ahipuem certum poiß teuere locum t

T^hryßa (ptaßl^gldcialisßc^lat ad ortumf T^ergit, ubi magni nominis Jdmbda iacet :

E^mbda-fCaput meritd region ff,at impia nutrix Hcereßeön-,udrijsfa^a rapina lupis.

ticec illi patriajmeße contulit^U^ ibi caußs Diuerßfretus lurepatromts agit»

l^oßea bilff atree plenißima ßripta parauit. In Staphyltim inue^jisJeditioJiió homo»

Idm propter uarias lites^grauesçp labores^ Inßdißbi ßof hic peperere uirif

Ire I^ratiilauiam uißumfuit utileßde/ Illaßthoccaßi commoda uißaßuit»

Ducit ibi uxorem '.fuit ilia pudica^ bonis^ Moribus., 0- magnißlia uirgo uiri ;

lt;orem, epwx iam lt;faro uiduata marito^ Pl.x habet infanéla relß^one parem .*

Qjiamuis antèfuit,cùm nuberetilla,LiUthero Deditaftc ut tune tota Budorgis erat» ^um (pupfp Roßoehium perßpe uocatfis,in illa jT u ßotuit Le3;or publicus eßeßhola» nbsp;nbsp;nbsp;'P

VÏTAD.STAmYL\ 'Ï

M^chelburgiis Uuxßripßrat ante J^bilippo chclburg^. nbsp;nbsp;De rdtioneßholcedeßudi^'s^^ßcris.

Cal’lanua nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;urifabrum^

loäncs Aus nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ß'ineni cotnitemßi uelit,eße iubet.

Derecußbdt ßed tnuneris illud^ dt huius nif, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Qt^(efueritforßnjneßio,cduld reigt;

Staphylm nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Borußidcißt Gonßlidriiis-, Çdtitè

^5 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Leólor crdtG nbsp;nbsp;nbsp;flc udridnte,Ducis»

riu« Duels j, . nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i

llle-,ubi riirji/m operd/n condiceretyclje codi^utn. Pdollcdlii^Ud dixit relligione nona.

Ghanis cratlt;,mdgnd (^uod ewnprobitdteßdc^ Siepius expert i iudicio^ uiruin^

Gßnder proß^m temporejdirdßremens^ Hic Udrid errorum ßcum portentdßerebatt

Pdeßorif dica^horriddmonßrd pdtrit, ^tiochum fe dixit is ejßßcundumf

Deutn nos^ (^iid rdtionefit ipß

InßnSy bdud dlio cenßuit ille modo, Bî^c noua cum multis eßnt ibi dogmatdjpîured duerßs hdhuit tuneßibijeepe uirost.

. gt;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;(Publica

PER IOAN, lyres: CLEVEN, r?

quot;Publica pôfl habita cß contcntio magnafret^ucnj^, Dôélorin hacprafins Clcnckws ipj^sßiit.

'Tune([uo^j cum populipaßor lupu^improbus') t[ßtf I^oboris Ofander plus ibi naélus erat.

cnit cd Stapbylus,cüm lii ca coeptafiuffetf

E^t daret ingenti publica damna malo, lllc Ducifßdusquafi (Jonßliarius^illa

De re (luafitits^quid putet ip[e,fiit.

eßorianum die 0“ Pdaniebaum dogma docere

Oßandrum baud trepido reddidit orc DucU Rumor is O/andrifubito cumuenit adaures.

In uariaspugnas pertrahitdle uirum: Pertrabit^^ didli rationem ^U(crit,idilium

Haudalit^uo cenßet pojje probare modo, (Jotpta Jv.itßdei tumpugna dotneßiea^nam tum

Res ea priuatis a;dibus aclaßiit. Qertatum uariaßiit hicratione^trabebat, Q^o poteratjanélos quilibetore Patres, ‘^^^pbylii^ ([uidfandla Eccleßa credat, Tempora crediderint noßra quid ante Patres, Protulit amp;nbsp;textum^quem uerteratipfe Lutberus,

C Biblia Qermano nam dedit dießno, ) Ille, quodin multis nimium malèuerteritdla, PI ec conßare docet talia poße locis, ddiditfplebrao non ßcidtomate diet, lllius ut nimium uerßo laxa ßonet, 'P 3

VITA D. STAPHYLI

l^erßo,non nomen conuenit üludjaiC^ Q^inctiam Staphylus peregrineßrtiter

Qiife b^atura fibifuppei^tabat, a^itt^

Ilie fed baud recipit duod rifiotekj^, Sopbi^ fophiam. Uoffjorfcs cum rationc docents

P^il/uerintÇtibipfunt hac ualitura') Lutberi Dogmata,nil:,in(luitffunt ualitura mihi. Ofander rei» 7//i/ juidem meliusjiforte ualcre Lutberus ?eTs?houV Debeat,ut plané rei/ciantur,ait: ftico», nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;J/quot;na catena Schölte UoSoresßrin^it^ una

t-dt methodo nexifcripta dedere Jgt;atrest p^el ualeantomneSjUalcat uel nullus yidipfum 'Prceßiteritytibißßrte premendus ero,

JH-ceCyt:^ pluraetiamycumlisgrauiscfjety^ acri Gertarent ßudio,diSlafiiére uiris,

Sed (juidego dicam quanta humana tenebris '^PeS:oray quam craßa noéleßepulta iacent^ . T)efècére uiri ülureiy Staobylodi reliS:Oy Annoirfi. J j rr 1 j i n M. loan. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;UjandrtJtbiplus dogma piacereferunt,.

tuncfiiror arripityilli Sc ineidie in nbsp;nbsp;Mens Houa cum primùm rclhgionc data eß^

»t;die Mari nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;item deßcit M.elchior ; ille

til co. anno UoSoreratydoélor fed maha ilk fiiit^ D. Mtlchi:^ z-t ■...I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;C

or ifinderus nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;bunc ctiam fubito ua magna furorii,

a4. Marti). nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;f^^yd biduum dimplacuifjet ei,

(Oyitino, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;t

PER IOAN. EYRES« CLEVEN,

coniunx citm 'Princtpisipßus fßtt nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;’«»‘lunn ^9,

H(ercßis cUió^co taélafùrorçfiit.

Illaßd nbsp;nbsp;nbsp;ßmtlifjcrculßis Punccius (xßro,

Fa^iis co citüts Itbcrutcr^ malo eß»

P4. debtor atßria detcntus mcnßbits illa ^luribit'S,baud fana tam cito mcntcßiit, Qaperat btecplurcs lis exaj^itarc : quot;PbilippifS , Tune ^uo^ confultus pluribus ipje fuit^ llliuó bortatu Stapbylits conßanter a^ebatz ! nbsp;nbsp;nbsp;.

'Poßea fed conßans uir minus alter eratt Scripta uelut poterunt illo data temporeßißt Forßn optis^doélis plura probare uiris^

Bisßptena Dueißper boc Èccleßa caju nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DuxPruG»

C /^cs ut eratcertc magna ') rogata fuit. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;*E«?efia«

Jnconßanter ea: nimis at^pudenterbiabant, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Lutherana»

Crc(/erc«ozjcerflt;f fcribcre quidue queantJ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Ófanlri^*

(^t^libetaduerßmßbimetguaßta docebatt

Ludus at ößndroßicfuit die bonus.

J-lac priiiata priitsßd publica ßriptaßuerunt 'Poßea,rcs turbos tum dedit illagraues,

Uurafuitßcies bac^ P.dligionis^alebat

Dogma Borußiacits Duxanimumfpnouum* IQulla uidebatur tarnff es fuperefß ßalutis t nxitts boc S tapbyltis tempore totus erat,

1 Heperhorrejcens tarn toto pectorc Seaas, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lt;xPru(«iaft

l^equoifßtpraßnscorpore^totusagit, K^fDü*

•VITA DfSTAPHILI. '

tej^ alij plures non dubitarcuir^ batablttm»’ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;turpis difccßto uifaßd ineens

Staphyli. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'Z^eliis is in fanéla relligioneßit^

An nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Cum ßret hiCjUariumfuit tile uoeatusadorbem,

fub initia nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Supcrintcndens eßet honore nouo»

Stapiiylus Brunßui^cspotuitßc uiuereßc^ Lubeces: acceriîtur UC nbsp;nbsp;tdamburffee potuit conditionc pari.

dens. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Qjtinefiam i^y4'ugiiß(e^(^ua: toto co^qnita mundo

«cufàœ'cff* rbs patetjhocpotuit tune habitaremodo^ Superintg# llk recufauitßdtaliuiuereßrma.

^loltiit myfîes efjè^ Luthere^ tuits.. ]\lunera(luantumuiseßentprlt;eclara^Lutheri Ilk tarnen tin3;u^ noluit ejjèfacris.

t

VITA D. STAPHYLI

Dcucorcie^jld^nantii ad Ibidos und^^ Tenia. Stu^ IticolerctcupidèdoéÏa L/yc(€djcholc€^ Corptïuio# operammdgndmponebdtbonellis-^ iftrinæ Lu? nbsp;nbsp;nbsp;Imprunis nitido pojjet ut ore locpti,

th eranx. Irritai baud pldnéfuit hic Idbovûllc dißrte l^erba dabatjititido doéld^ fcriptd flyhot, Ilium tum chdri monuêre dlicludtidoßdales^ ƒ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;jDefdcrii alitpiodßribere rebits opits :

Ingentj cp/duto le robore pojje putdret^ ISidta recent ißhic do^matd uera probet : , JDot^matdyCpaetototuncorbefduenteLutherits 2' 'Protulitji^ßriptiipluribusduJld dédite.

I^ecnegdtomninojnectuncßepoßeputduit Plocfdcereydt memoremßßoreß)onte referte memor, nbsp;uario meditatur acumine formam^

Debeat inßripto (pidm retinereßuo^ * . ■ (^dudmßréférantueßigdtoriginej^UiCtune

JS/uperadinuentddoéiafuérefde^

et tn(^uirit-, (ju^efundamenta Lutheri^ Doéîritte (pixfintfortidfulcra ^itce^

Qwnetiamueteres fcpiodeumfeeiß decebaty r-S^pel^dtresuoluitjIiCpereuoluiteos^

Hos docuije parijdoccat uelutipß Lutherm fltaphylu. '3^elt;^ore,per[uafusfcepius illefuit, parat Cor? Dumlegit^hocyde(ptonuucdiximusdntè^Lutfjcn Euihtfan«» nbsp;Do^^rina^ Corpus fcribcre feepe paratt

Tallt;

Ï*ale parat corpus^Lomhardus (^uale parauit, D^inélum mira (p/attuor arte libris : Lombardus,ueteri (piem dicere more M-a^illrum 'Plures eximio laudis honore Jolent:

Hle^ 7gt;atres (luidnam doceant, Synodi^ uetuficC, Et (piidnam ratio iudicet ipja^docet.

T ale (p/od ingeniofimili prof erre nolumenf Ingenti fludio tale parabat opus.

Ç)mniafed quot;Patres reichens contrariauidit^ Ç)mnia te contra ferre^ LutherejUtanus.

Subflitit, CT uario rem peclore demiratur^ l\^cfcius ad ipiémnam f fer at inde locum, nxius iiK^uirit-, c^uid fanéla Eccleßa credat^ quot;T empor a crediderit noßra quid ante, uetus.

Ç^àmagis inquiritymagis hoc aduerfa Luthero Repperitjinnumeris amp;uariare modis.

Deßitit a fcripto^necponerepodèputOuit

T emporis.)in muhis qui ualuêre locis : Contulit, CZ* ßgt;inisfe uix tarnen explicat ifisj ßudip mannasfnfit inejjeJacris. Qmdfaciat f nondum defendere domina Lutheri

Deßititfid ^uis Çat dubitanteragat : Donee ab lt;£tbereo mifero demijja parente

Gratia, diuini luminis aura-,fuit :

' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Q gt;nbsp;Aethereun

VITA D, STAPHYLI . ƒ ether Gum lumen-, (^uo ucra tucmur^^ omnet Uiuind dlj)icimiis relli^ionc JDeum.

l^anc Ç(pjodd^untplures^ nonauerfdt.us-,dd illatti T urn redtj tamale ejiiam liijuerat antc^fidcf/h

Ftaphyiu«, 'Poßeädeli^liuenidm ([uoip fpontcprecatUiSf Rom. Ëccl. nbsp;nbsp;T^iuere ftb ueteri relli^ione cupit^

^docct nbsp;nbsp;c haros conßn^uinitatG propinijuos

jycraßdes (^Uießt-,relligio^ lyeî ;

An. lyf«. nbsp;nbsp;nbsp;xoremimprimisjanno duœforfttan i/lo

r 1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;s s J /

Odobri. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;dydalculea mater tum noua proie fuit.

Ilia Cuelutmos eß^ iam purßcanda,uetuß^e, Vxor Sta# nbsp;nbsp;J-loctpioderat-,templumrelltg^ionisadii:

î^mpîGCa# Luther amecûmrellig^ionisadiret tholicorû. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ntèyuelut populi pars ibi maior er at,

knbkc5*ra nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;etiamfuria priuatas in anno^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i

Staphylû. nbsp;nbsp;nbsp;In Staphylum calamo lurida tela iacit,

Ille fd haud (luicß reß-ondit : pacis amator Illeßbifmperß licuißet^ erah

Balthafarui Hlt;£c ubi de Staphylo Balthaßftrus audijtdUo v7atbiain7 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;èmpore ^ui 'Lr(efulforte Budor^is erat t

cnfis. Anno BxpetiitjL/yßmtufnuellet ut ire: bisillud

a:.

PER IOAN. LYRES. GLBVEN.

. Longing a terris his babitare cupit, l^annoncts bine ßrtcs,(lucs appcllarc joi

ußriftcos^ tutus quo magis eßet^adit: LiiCfUbitunc Gicjar FEilt;,DLgt;l^,gt;tlgt;jDP^S age» Ç bat,ad Ißrum Speélat ubi T’urcos clara l^ienna truces, LLI^DN^ISIDÎ ßausquoqsConßliarius illic, aSx, . 'Pricbuit banc illi,qua dccetejjeßidein^

Certa Borußiacas iamßffia impkuerat aura De Stapbylo^aßufnpta de ueteri^ßdc, Idagnii'S erat rumor^qua lata Sileßa fefc £xtendit,Stapbylo c^ueebenè notafiiit^.

Saxonas imprimis res perculit ßla, Lutheri Dißipuli diro peéîore dtra ßemunt»

BaUa fuit uani tum paßtmßbula uulgit J-îorrea de Stapbylo tcmplaßchola^ßonant» Ipß 'Philippus eifuitboßisacerbus, nteßbi quo uixmaior amicus erat, Scriptis in Staphylumßit hic inueBus apertis 'Pluribus ,ore docens ß(^pe momordit eutn, Lloc qupqÿ conuulßa de relligione ßatutus

T empöre Conuentus Goïloquium^ ßit, Uhus adrapidum Celebris J^xrKmacia Rbenutn £ß locus,eßcertècommodus die locus,

V ’ \ VITA a STAPHYLr ;

FiucctiâCiffar Seaphylü

Iußit,utincaufarelligionti d^at, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Çabiramp;

Uhus hic muftis nimium con/^c^lus accrhi^

P^ißis,^ ifj muftis dtt^or nbsp;nbsp;nbsp;horror traC^

Gratus at eß alijs : âo^umßnßrc Luthcri

DißcipulifCoram tunc ihi ^uot^uot erant, Rribi^^vôr hic^qucenamfintfundamcnta Lutheri: midxtn^ nbsp;nbsp;nbsp;'Principiß^probet res (Juibus diefuast

Thwlo^ä» tconßaret ibi,quidcrederetipje Lutherus, - • , nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;4^ cf ^uce dißipuh poß docuêrc fui:

‘ T^amnonuflus eratßu^usj})erandus,id unum

P/onafii^uaßirißrationequeat,

‘Protiilit baud illud tamen tlîo tempore fcriptum, J^ouunis utfàmam ßrretin orbe fui:

^oßea dtuerßm fed cumpfacuiffet atnicis, Sußinet auéîoris nomen nbsp;nbsp;nbsp;armafui,

J!^es ca tum ßcios coepit turbare Lutheri, nde data cß litis poßea caufa^rauis, ' Melandu nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fcripto petijtgrauiorc Philippus:

thonJllyri« nbsp;nbsp;nbsp;lUyricusfcriptor turbtdus alter trat:

SnliSnii!«* T^^gt;quot;iit^^hoßüiSmidltnuspe^orejfimam, ' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;potuit Carp fit com moditate, uiri,

Andreas Q^artu-Sat ndrcasmorfu fatisacriteräfuM Mufculus«. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;/yiußiilif^^Qigfjotusne fit ^illCf') petit:

LLtfculus,in cruce (^ui dminam obijjje ßrebat PJaturam (Jbrißi, non bcnèfanu^ homo:

LLufcuftit

PER lOAN, LYRES/CLEVEM

^ufculus^hac qui tunefubtioinincjpontz Lutheri

EdiditfUt quiuii credere pô^rt idem: ^uß:ulu0,errorem quipofleaJàjjtts, utid/è an ducuijjc probet,non habet undeprobet, . ^ntcrea Staphylu^ terrasperegrinits oberrans^

Scribere ml hoc Çc tempore poffe uidet, tfveit,uelutidicemits,idomine dextro,

Ocia cihn fludijs fiint data prima fuis, ^rincipis hoc^élus quoip Conßliarii/s anno

L/EEJcCT I, ßduaro qui re^it orbe fuit,

« ^ofea Gonuentii^ uarif de rcbtis habetur

lurefuos hoßes hic accerfirc uolcbat. De uitte atip fatus tnte^ritateßn, Edi ^rauiter uitamjicuit quocunq? colore, Etßmam ßshtiroderc ßepeßiatn, Eloi ea proeeßu lurts monßrare uokbat (^(£ fcelera in firiptis propofuêrefuis, ullus atißorum Gonuentum uenit ad ißum, Irritus ut totus fießret ille labor,

Elie quoip tum libri dcßnßioßBa trimembris, tlicuittalicommoditateßiif,

Eîirafi, legerent cihn taliafape 'Poloni, ßliraü fepe ßu cre uirit

VITA^aBTAPHYT-l :

Jf)fa Stleßa retttf (^uam nun^ hicaudijt orbiSf Licmirata^jua pro nouitatc^ßitt

Dunirataßüy(itiddtam monflroß Luthcrum .

'Plcra^dtlcipulosGfquot; docuifje probcti

*' B^ctritsihi (puarccùtntuncfirtt ülcltbcllii^, • ' ' ÇQùm petcrcnt multi,NylJctrccuditcum^

Dodloriscclcbri decoratur honore:

Staphylu« F F nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Cafar MiximtK a-

SrÂ' , logui, quot;Poß In^olßadium Staphylii4ß contuîit,illo Menfc A* nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Omnino pojjct tutns ut ejjè loco:

prilû nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;2^niits ut in ueterife relît^ione fuof^ '• i. gt;nbsp;’’

Scruet,inhiiuiuat tutus ut uf^loctfz

PJeCua poß mortem charißima prada Lutheri • i 1 Öißtpulis coniunx C ([uod uetet eJJè (jueati

T’urn qtto^ de narijs Germanica /criptaparauit Dißidi/s,ijU(e nunc Teutonts oraßuett-

In quibus expo fuit,(jiite multa Luther ns,eiiti Dfeipuli uari/s propoßuere libris,

lacobn» nbsp;nbsp;Qn.aßitex cauja ömidUnits acerb'ioriiiit

Sojidlinui. Smidhnns, Staphylo(puißithoßisatr0x, An. ijifi, Indefcbola: Superintendenslngolßadienßs ao.ianuarq, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;noutis hoc primiim tcmpore cœpit hoftos

TVS^D^x nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ALBERTO Ducedeclaratns,inilU

ßauaiix. Prceßitincaußspluribnsindelcbolat

PER IOAN-LYRES. CLEVEN, tfy

Poßeddiß'iciliperegrinus tempore,ßripßt Prodromon hunefudituerius ille librum. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Staphyli.

Inde uocat^t adit I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Qtrisauld)

t-T-t nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;r . t r . nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Anujdx»

î~iic aliud contra Stnidlinica fulmina tel um

Hoc ([uoi:^ßb templis Sytiodumßcclare quot;Tridenti, Ç I^luribus ut placuitj)ßpc uocatiis erat t

Illeßed ob uarLis caußiS inuißre 'Patres

Ç Q^d tarnen optabatj non nideteße ratum. Inde reuerftis^in bisfludip^ (^uccßmper amauit^

Totiis a^itj(Juanta commoditate potefl :

C S/c uoluit Ccefar ]\laxi}niis ipß} petit, Illa loco claro-^ip/i ponte uocatur ab ano, Ipium ubi moles cernitur alta^fuit.

VITÄTX STAPHYLl

lîk patri chanté,ucluteJJcdçccbctt,Ç in dlo iS pc s ut erat certè magna locata ßit^.

Tduicpateropprejjo morbograuiore,parato^ Chare,miht,dixit, IS!ate,parato uiam*.

'' Tu mihi ßt cpuónam moriendum peäore monßrasi

bVcul nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ingrediar nunc iter ipße breuilt;,

mohturu. Trauiité ito, ßipuar,ße(puarc) charißime ßli, Tu pratcas, dixit, meßepuar ipß breui, SiCpiité uerbii eadem repctiuit eijdemt

‘ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;M-ißa dabat lachrymts plurima uerbaßiis^

Q rat nbsp;nbsp;nbsp;ut pro fc,charii proßafnbtts oret,

T une ubi coelcßtfede beatm aget.

Toßca deßnclo cum uota preeeßp litaret, M.OS ut poßoliccE relhgionü habet: Staphylu» Sub preciblié Staphylusconßrgit,eum^ notauit, cu^'ftpuk^ eilet ubi ponimortumipßßocum^ ■ rurac.

uel Mona# uarijs rebm proßcifcitur inde ISÎonacum, eutonis hüic urbem uix habet ora parem :

AülaiiauiJnclyta Boiariceßolet eßeibiTrincipis aula:

ulapotens , magni quot;PrincipiStaulaßecpucns^ iJ.Januarrj. 1 tide redit certc fat debihtatm, eódem

egeruti magna parte profSué erat» egereratßomachm^membris eratomnibtts ager: TS ec,uelutantcßuum corpus agebatopm» * t^snidetmorhum cum tempore crefeereßenßt Indicium cert(c mortù id effèfuc^i nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Senßf,

PER lOAN. LYRES. CLEVEN.

ejjc brcui moriendum dixit t in illo cfcio fi mortis tune (juo(^ fenfus crat.

dmonet hinc char a proles cum coniuge,ne (puem ucterißgant rcllt^ione pedein:

DulcibtSiS aut uerbis aut Je patiantur amaris ueteri abduci tramite^ le^€,ßde.

xori proles comfnendat,eam^^uic^im ''Prolibits^expolcit mutuus illud amon

Explicat humanis fe totum poßea rebus M.ensuagane rebusprecpediatur ip^ duocatinßgni l^atrempietate uerendum, t^ tUiplcneconßteatur,a^it,

Illa domißunt : poß myßiea facra peraSla^ Qji(e ueteri Mhßam dieere moreßolent: nafubfßecie (Jhrißo communicat,a:ger 0* ub fßecK panisßexus adorat eum^

Eiinc olei recipit libamina myßica [acri, Fortior ut languens JF^ritus eße queat^ llleetiamßan^los ubi ßepe in uota uocarenf^

Sublatis manibusßepe petebat idem»

Ei^nea CruxoculisXti^lt^ti demoreuetußo, More bonoßeri nos docuêre T^atres, )

Cûm ßret a reliijuis oblata^uel illa ßalute, Équot; elßxis oculis ßrpe petita ßit»

T)ulcia (puinetiam ßgno crucis oßulaßgens, potuitfidei tue dareß^naßeditt. nbsp;nbsp;P, z

VITA D. STAPHYLI

Sic noUem dt(^ diem moribundo corpore^pojjct Cîimnecp (juterenti redder e uerbaddcens :

Leniter expirdns, pldcidè in Domino obdormiuit *

JS/onfdcics mortis tetrdgrdiiißie fuit, Hd^c Stdphyli mortis rdtio eßßicßd^ldfuijje^

Si fit opu6,,certum tefibiis ejjè potef, I/îud erit iufld forjdn rdtione dolendum^ bfoîuijjefios non potuijjè libros : ChriWana nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Ghrifi de relltgione pdrdbdt^

Mird conßriptos drte modo^ libros :

In ([uibns cxallatn ßdcij^irfnam^ tnodwn^ doc et y ingenio iudicio^^rauK

I^lufculeßuiuisj Çnumuiuds,nefcio^ (pucendm lylors Stdphylifuerit-)iâm benè ßire potes. Ilium morte mdld moriturum f^pcßerebds, Andreat nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;I\leßcio(ptonuperfdIluSK,gt;Dpolio loco,

Wiü^svac« tiiimiumfdlfimteresdoceteffè'Prophetdtny Ipleuelut fcriptis pluriindfdlfd doces,

T U (^uo^ÿ-, (pui Stdphyli mortem^f Smidline^petifi Sa:piius7 en^fuerit mors ed qudlisjhdbes, I^iuere tdm longum cupiebds tempits^ut eiits

Hotd îibi mortis peßimaformd foret, I^ixifîi-,^dtis efîmumj-ortè reprendere mortetn

IlliusexdHdtu rdtione potes f

PER IOAN, LYRES, CLEVEN, ^iuc petalsßrinam mortU^ fuit optima ctrtè, îffon clamorc grauüjTion uioleuta fuit: ^Siucmorami^uceras moriendi,îof}gior illa OptarifStapbylii^uamfuit ifa^naluitt Longior illafuity(juam (juafuit ipfc Lutherus Sublatus: nodis non habet illc moramt Longior ilia fiityCpiam (juafublatu^ ab orbeeß llle,domu5 ([uidelampade nomen habet: lîlefuit mijerê ^uiprimo mane repertii^

M.ortutiô in le^isa monialefa^ T U male ß Staphylum moriturumßrtepiifaßi, FalÇus eSjin^enij pro ratione tui, lllefub aterno iarn uiuit Indice, caufim ludicio ueßram is conueniente premet^

M. VITI IACOBÆI POETÆ Laureati; Poefëos Ingolftadrj Profefïogt; ris Carmen funèbre,

U nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;mortali ueßeris

C aura, Dumßnfifuerîif ^ß'dte, dfee morit-Diße morif^uid uita ahud epuam mortis imagoi tpia mors codi eß ianuaßifce mort.

R 5 Sic

Sic Stdphyliii tererct pagûii cum tcm^ord uiM, Fatali didicit lege uocante tnork

Florcntesßudi/s MuFarum addixerat annos,

Suntnbi ve/^hdhdosdoélatheatrajcholcet

Saxonaß:hci lußrabat littoraßto,

Funere maiorum cum puer orbti^ eraf, F)ein Rdijjoi populos, CZ* adibat Sarmatis oras^ rbs ubi de Gracho condita nomen habet^

î^on dubitabat C9“ Icalicascognofceregentes, F^irtutum quid non impiger audet amor^

Fîunc uitlt;e integritias,grauita5fp^clata^ morum, Ingenij ornabant raralt;^ douafui

Interea noiiîtasj)ominum quapeSora mulcet, Leucoream cxtulerat laude frequente fcholatn»' llleccbrisßmlt;e alleélus petit ô^lbidos unda^^

Qui F^ttebergenßs labitur ante domos^ FleSliturutßcilfs ßolida nouitate iuuenttis.

Sicficilèinfidi/sfleélitur berefêon» LaFle Lutherano paucos nutritus in annos, Leucoream coluitperduo lußrafcbolamt. ConftlijSfanimo^ potensßb 'Principe uixif

Ltata Dorußiaci qui regit arua folù Fîuic a Conßlijs fludiorum iuuithonores,

F^rbs ubi Kegalis nomina montii habeC 'Peftißrum cum non Ofiandridogma probaret,

Fi(creßon cotpitpendere mente ßlos»

6é

lt;Senßt, O' tn^emuitßfe tarn noBe proßnda t^toterrorumßaudenocentepremi, andern ad R,omanipaßorisoude reuerßus,

*Pralia pro uera relligione tuht^

F or titer barefeon hofldcs contudit t^iis, Detexitlt;^ßia dexteritate dolos.

Eiequibiis augußose^it Schmiddinetriumpbos, Gumßbricam mira percuht arte tuarn».

ußrius hune magno complc^ebatur amore Eomani Ciefar ^ui regit orbis opes»

Eoiui bune etiam patria bonitateßuebat, (Principis offkium ^ui uigdantis agit.

Confdijs Stapbyligaudebat uter^,probatis Êesfi confdi^s difeutiendaßiit.

dde quod O' noßrumßudio uigdante Lijeteuni luuit. O' boe rexit Principis ipje loco.

M. or tali extremum claußt in orbe dicing Ccekßesadijtmelior^ars (xtheri^ auras, Gaudet ubi affjcclu proximiore Uei. Corporis exuuia: terra Condutituraperta, Excitet bas donee uoce potente Deits^

Excudebant Alexander^Samuel Vueiflenhornij Ingolftadij. Anno M» D» LXlIIt^