IN EVAN
GELIVM MARCI
DOCTA ET PIà OS VALDI MY C o N 11 LucevnaWiiainpris mum in lucem édita
t X P O s I X I o.
Cm Rnnw 4C VfrtorttW dili^entiÃitM
I H D I c £.
B A S Ã L E AE
i^iToTxxxv iih
CLARISSA PRVDEN
TISS» INSlGNIs'qVE PIETATlS
«iro,D.iacobo meiiero.Hrbwinclyt£B4 filtcnfis Confuli digniÃ- osva ld vs
Ulyconiiu nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;S.
--------IT IN AM. ucrô prçftantifKuiroi Itû quemadmodû Euâgeh'unt iChrifti noftro quidem fæculo
â âIl pgy pgi benignitatê clarè pre-dicatur,libris exponitur,lucet, fie pic^ tads opera ad Deutn Patrem noftrû coamp;^ leftem glorificandum niridius micarent, nam ita fieret,ne uerbû Domini tam ma
lè propter nosaudiret inter prophanos, amp;exemplofanlt;fio pluies ad Chriftûacû ducerêtur,quà m Euangelfeantes adduü cant prædicando» Sednefeio quomodo fiat,utadfeôiuum potenria, ôé Satan ho-
ftishumani generis tantum ualeant, ut ferme in dies, quos benigniffîma Dei bonitas donauit cognitione ueri,deterio res reddamur, non quidem palà m, ôi. li^»
a 2 Centex
E P I s T o L A center male,Geut antca uiói'tado, fed lut per diflîmulati'onem lafciuicndo uer^ bis amp;nbsp;fa(fîis,proximum fubdolè tradîan^« do J negligendo uerbum Deimagi's ma;« gisepj luuentutem baud fan's di'ligêter ha bendo^Quæquidem maîatametfilon=« gè grauiflîma funt, inueniunt tarnen lut excufà nonem apud homines, qui exiftimationê habent nonnullâ ab Euan gelto, poteftatem gerunt: Nam oris lafciuia uel turpior, hominis I epidi tituIS ferè nadîa eft.Petulantia fadorum,into^ 1er abihû dico, quo ries aetarijgeneri, uino, diuittjsjcçteriscp rebus eiufmodi côdona tur Dum proximus læditunuel tra(ltai= turinhumanius iuris plerunquenomen praetenditur, autfingitur quod inhuma;« nitatem defendat : miru etenim quâm fi;« mus ingeniofi ad comminifeendS quod tueaturjdum alterirarione quauis iniu riam facimus » Negligentia uerbi mub tas fibi fingit protegêdi caufas î uel enim perfonæ docenrium culpantur, ÃC teme^ rè
DEDICATORI
rè quidenij utplurimum;uel caufatcan« dem cantionem quotidic audiêdam : uel Chriftun^ fe iacflat, eiusc^ fidem iampris dem deuoraffeï uel coqueritur hommes inarfluma uerbonimisanguftècondu dijn primis autem à uerbi excludunt au ditorio, quae herent eriamnum ex papils mifecibus » nam hue conijciunt, ut Chri ftiani dubitemus, an diuina fint humas nis præhabendaî Chriftiana papifticisï pia rebus nihili » luuêtutis ueró rationê quaretamhabeantpaucinó femel apud me quæro, Inuenio autem teporê quens dam uelut commune morbum, quo fes '' netiones laborantin diuinispromouen dis,turn ÃC uoluptatemgt;quam quiftç cas ptatex fuis,non cogitas damnum, quod inde confequuturum eft aliquâdo*Sunt item qui putant earn aetatem non nimis co'êrccndam, feu omni licentia priuans dam,ne quid comittat nequius î NefeiSt credo tales, quanta fecum trahat mala,v dum ealiberiores adepta fucrithabenas*
a 5 Ad
EP I ST OLA
Ad patres commigrât adulti' et fenes, lîic ceduntiuuenes : ôi. quid fuccedit, à non fuerint educati piè, nià malorum lernac* Arbores plantamus,£dificamus domos, paramus noualiapofieris: mores bonos et pios nô plantamus,Grâde flagitiQ,gra uis ncgiigêtia omnium, quibus eft illius aetauscura demandata, quales funt pa= rctes, magiflratusjpræceptores, ôC uerbi prxÃdes » Vindicabitur negligêtia ifihgc aliquando Ãnedubioâ,nam exeufationes nofiræ apud Deu non ita ualebunt. Chri Ous dicit, dequouis uerbo ociofb redder dam efle rationem. FacÃa nulla diffimu=« îanda funt,nià fuerint honeÃajnam am* bulandum Chrifiianis compoÃte,ficut ('n die,quemadmodum Paul.docet.Cha ritate cognoÃ;imur ab omnibus, quod fi mus difeipuli ChriÃi, uel Chriflo tefle» Verbum autem Domini,quia conuertit animas,fapientiam preflat paruulis, læ^^ tificat corda, illuminât oculos, nunquid contemnendum i Euâgelium Chriftifi* dentes
DEDI CA T ORI A» dentes regenerat, ut Petrusteftatur, an^ no audiendum fummacum uoluptateC Caro femper trahit ad terrena,uerbuni Chrifti fubuehit fenfus amp;nbsp;cogitationcs noftras in cÅlû,an non igitur eft fine ins termifljone fcrutanduc' Cognitio Chrifti eft immenfa,fides Chrifti ad ipfius cogni tionemaugefeit: Quis igitur uere dixes rit, fe fan's Chriftû nofl'e, Chrifti fe fidem tenere perfecftiusc'Paulus prohibée,ne pa rentes prouocent liberos fuos ad iratn, ' fededucenteos pereruditionem ÃCcors reptionem Domini. Monet idem ut ado Icfcêtes ad fobrietatem adhortatione pia fiimulêtur. Solo. autem inquit.Mcmen to creatoris tui in diebus iuuentutis tuç, antequam ucniat têpus adflieftionis tuæ, lefus Syrach inter alia patrêdocet; Non des,inquit,filio poteftatem iniuuentute, et ne defpicias cogitatus illius.Cui licebit ergo dicere, iuuentutê non eflecoetcens dam,ffenandam, in uerbo Domini infti tuendamç'In quo, rogat Dauid, corrigtt a 4 adolefcenuor
E P I s T o L à adolefccntior uiam fuamC Et refpondet: In cuftodiendo fermones tuos ⦠Ex quo certum, haud aliter fubueniri polTe tarn lubn'cac ætati quam uerbo Dei, Hoixen dum uerojquod lere* loquitur contra lu dam: Si inquit mutare potcft Aethiops pellem fuam, aut pardus uan'etates fuas, amp;nbsp;uos poteritis benefacerc, cum didice* ritis malu :Ãn 'nontimendu hinc enim, neiuuentus ad bonam fitfrugêinfequen tibus annis unquam peruentura, fi bene facere non didicit in temporee Confiât cxperiêtia,quamdifficilefit ,quibus ad« fueueris relinquere: difccre autem perfe* tfiius, quibus non fueris inactate tenera probe imbutus ⦠Ergo fi iuuentus nihil haufit boni ac honefti, quid fpei poterit concipide ætateuirili,feniôuee Stultiho mines, quæ funt ante oculos tantum cu* ramusjdefuturis non eft cogitatio, prae* fertim in rebus grauioribus ac diuinis» Mouent illa, delecfiant, blandiuntur cot pori, amp;nbsp;animo: futura non nifi fpe adfilt; dunt,
DEDICATORS.
puntjCa dû funtcÅleftïa, nec obtingunt nifipoft mortemjôC itcr antemortem ha bent duriflîmum (funt enim deledlatio » nesmundi omnes abrjciendæ, ac dura quæ Deus immittitparientia fupcranda, ÃC tta perfèuerandum in finem u(cç) uix unus ex mille inuenitur,qui uoluptatem ex eis tanquà m prçlentem fentiat, ut ui^ deamus;, quur nâChriftus dixerit, uiam ariguftam eiïe adcoelum,ô^paucos am bulare per earn » Vt autem pro uirili iu* uarem (tametfiquà m fitimbecille fubfis« dium meum ipfenoui) ÃCadfeôuû uim reprimere, amp;nbsp;Satanâ propulfare, uoluc runt expofitionê hancinMareum publi cataffl, qui impulcruntetiam, ut fcribcs rem, tali quidem occafione. Sumpfcrat quidam ènoftris hune Euageliftam ex* plicâdum populo, ÃC cum deeflent com mentarn,qui fatisfacerentjuenit ut fubuc niâ.Obtêperaui, nam ufum petebat Ec* clefiæ cômunistErgo qualiter conciones funt fadæ, fie ÃC feripta funt haec , falrim a 5 uidelicct.
E Pl STOLA
ui'delicet,quç caufa eft,cur omnia fint mi nusæqualïa»Poftquà mad fine erat per^ uentum^non lam unus impelUc ad eden dû fed complures, perfuafi quern dixi'^ mus ufum prouenturum elfte, Nam ego quidê, ut dicam ingenue, hatftenus inisâ quiorfui commentarqs tarn multisinliâ* teras Dei, non quod diftplicerennaut inn tiles putarem, aut quod non uiderem raâ donem illorum non admodum à cociof nibus diffterre, fed quia u'merê futurum, quod olim fafttû cernimus,tot enim com mentariorum libris editis ) hue res perue nit, ut fcriptura negleda propemodum, fob's commentarijs opera data fit : Vndc ex fob's eis funt dodi homines ad per:« niciem multarS animarum,utquçcaruc runtfirmo ac (blido confcientiarumfola do,quod e fola fcriptura hauftû oportet^ Nefeio enim qui accidat, ut una amp;nbsp;eadé fentenria non ita (bnet ex ore nobis ho^ minis,utex ore Spiritus, nimirum quod exifiimado uen datur huic fine omni du bftatione
DEDICATORIA» bitationêjfed non panter homini. Quod igitur facto, cdftlium eft magts aliorum, qtfà m meS.nam præter eaquædixi,no uiparuitatê meant, noui tcnuitatcfpirii tus l'ntelligenriæ meæ,amp; grade noui mês tis diuinæfenfatot exeplaribusexpones re mundo ⦠Verû qutequid eft, quod ede re perfuafus fum,opus erat, non dieo de fenfore (nolim enim defendi,non defen* dendû:aboleatur liquid tale fiierit hie re* pertum) fed prnamento, quod mox in fronte ftatuerem operis uelut illecftamen turn ad ea cognofeenda, quae congeflif* fem»Vifa eft autem ad hoc meum confi* hum explendu longé efficaciftîma nomi nis tui præftantia, quod darum eft pru* dêtia, iufticia, clemêtia,amp; rjs uirtutibus, quæinprimis efle debent in CapiteRei pub^ ut funt cognitio ac defenfio Icgum, noflè perfonâ fegerereciuitatis,facilem cfle in audiêdis querelis,in tolerâdis labo ribus, non habere perfonarû refpetftum, wacarc cupidinehabendi, adeoepmune rum.
E P 1 s TO L A
nirrij adula toribus nonindulgerc, dis h4 bitaucn'tate foraterredderej ac dies Iiosâ t^es^ de feh'ci ftatu cïuitati's torius cogita re. De quitus fingillatim dicere liberet, nifiuererer non pofle mefà usfacere dd gnitati tuæ.Dc pietateuero tua cogitpic tasjue taceanijqualitercuncp tandem ex-« plicem,amp;eloquar: Nam ut Temper bo^ ni fcnatoris nomen geHifti, boni ac prus« dentis Tnbuni,ita poft^ ad Confulatus faftigium adfcendiftij boni,fapicntis, ÃC ptj Confulis ac patris fers titulu. Nâ proâ tinus ab initio,ubi ueritatis cognouifti Iti cem ex Euangelio,fie earn ampledîf, cosâ lere,fouere, promouere cÅpifti, ut bona parte reftitutæ ueræ pietatis ac religionis Ecclefia tibi Bafiliêfis debeat Omnium piorum fadlus continuo refugiumjbone Deus,quà m graues labores, quanta one ra, quantam inuidiam turn fuftinere coa ÃUS es.Et quô hoftes fuerât maiores no^ bilitatc, docîîrina, dignitate, tanto uehe* mentius laborâdum erat, Verum quem delegeras,
D E D I C ATORIA^ deligeras,Slt; nacflus eras dcfenforcnijau^ xfliatus eft adeô potenter, ut ad tranquil litatê omnia tandê perducfta fint ⦠Ama* fti prætereafcmper eos, per quos digna* tus eft Dotninus myfteria fua uelut poft: limiuio reddere mundo,neutiquam ümi lis corum , qui etiam poftquam uerbum uidentur amplcdi» amp;C ueritatem agnofcc re, nefcio quo uelut natiuo odio profes» quStur dodores fuos, quod in poteftate conftituti ulcus tangilibi non aequo fe* rant animo* Agnofciscooperarios Dei, 6^ nihil ab eis dïcl quod is non iubeat,do «ftrinam eoru efleDei,redargutionem, correptionê,inftitutionê efle Dei,et nihil ^d agSt in Ecclefia nó Dei,modo fint taa lesjutoues pafcat,etChrifto pafcâtnô fi« bi. At($ hac quidê ratione nullus illorü te no amat,ueneratur,amp; uelut num? hic in terris prçfentiffimû ftatuit * Quç uerô fit in te feueritas in malos mores,quae uolu ptas in autftu uirtutum, an non patet ex doloris magnitudinejquo adficeris,quo* des
E P I s T o L A
ries patratur,quod contaminât iynccn'ta tem EuangelicamcâQuodcp tanto ftudio literaspfomouere conaris,amp; difciplina urges Chriftianam in his,qui ilint literasî fum antiftitesç^O fi hic quantfi eftià pien tiaîacprudentiæueræj tantum eflètco^â gnitionis literariæ, fdo nancà quâto me^ liuSjfeliciuSjfanÃus agerentur,quaîc0(ÿ turn ad ftudia bona, turn ad difciplinant his arôiflîmè copulandam peranêt.Taââ lesprofeôlô rcdduntur (ut obiter tanta^ rum uirtutum caufam adtjciam) quibus leóïio diuinarum fcripturarum Etmilias^ risefFeóiaeft, Num enim dies tibi fineib laru meditatione præteritc' Négocia non funt tantajquç morem iftum impediant: imo quo maiora funt amp;nbsp;frequentiora,eo diligentiorem tibi faciunt illorum fermo num tracfîationem 6C exercitium,fcienti, qug cognirio dexteritas^ rerum reelege rendarum inde hauriatur * Melius fe ha=ä berent res Chriftianæ, fi ilia confuetudo principibusuiris effet omnibus:Litera=ä
rum
DEDICATORI a;
rum eft enim natura homines transform mareinfetuidemus itacç, qui frequentes funt in Ariftotele, Ariftotelem referre,in PlatonePlatonemjin Scoto Scotum, in Nafone NafonemtQuidnilogepoten* tius leého diuina redderet diuinosc'hic eft enim uis fortiter, amp;nbsp;fecundum Deu im« mutans,ut paulô fuperius ex Dauide di* lt;ftumeft»Vtigitur exDeOjlecftionisfti« mulojfacis omnia, fie in eundem dirigis omnia,ut fçpe dicere cogar ÃC apud me, 6C apud alios,ex paucis te unum ene,qui confilia amp;nbsp;fatfta per Deum difponat, di« rigat,finiat.Patrem ergo te amant,amp; rc« uerentur omnes ptj» Imô amp;nbsp;imptj fufpi« ciunt,atquc colunt, etiam dum intus fre munt diflccanturcp, Quæ dico, coram Domino,ex animo dico.Laudâtur Prin cipes aliquâdo iuuenes,non quidêquod taies fint, fed ut tales fiant, Tali ftimulo tu miles pietatis ueteranus non indiges» Quamobrem aliôrcfpexi,dum ifta para rem, nempe ut libellum omaresjet exem plo
E P I s T à L A D ! D I C plo foris altjsj fi fortè qüibufda, eiufdent ' tccQ ordinis, exhacEpiftola uelut imalt;ï go pietatis proponereris» Doccatamp;hæc nûcupario, quæ fit animi md propenfio erga nomen tuS,et mcjut haóenusjcorn mendatum habe» Vale féliciter in Domi no,qui nobis tetantûhuius urbis, ÃC reli gionis uerç decus feruet quam diutiffl mè,Bafileævii.Marttj» Anno
M, D» XXXVIII»
marci EVANGRLISTAE I VITA.
â¢1 A R c V M fuiffe Petri difcipu^ Ium, nemo, à quibus aliquid eft memoriae de ipfo cómenda
I' tum,nonteftatur»Vndeamp;Pe
trus eum filiü fuum adpellatin fine prio^ ris epiftolæ^Tum etiâÃuangeliûhocbre uCjRomae cófcripfifle rogatum à Fratri^ bus»Vifum hoe ód à Petro adprobatum, adlegêdum fiddibusfuifle propofitum,. Nee multo poft, Marcum,aiunt,à Petro mifliim Alcxâdriam,quæ ciuitas eft Ae^ gypti nominatiflïma, Ibi receptu, fic do cuine,ct uixifle,ut non folum Alexandri nos, fed magnam meridiei partem, ad fia demChriftiperduxerit, ad bonorum communionem exemplo corü,qui Hiea tofolymç principio nifiil non in comma ne contulerât promouerit» Stilus eft ada modû apertus, nonhabês ubi quishacre re poftît ⦠M atthçû refert,nifi quod omita
A tit
V I T A.
tit quaeda, quac Matthaeus plutibus ftar^ rat ⦠Euangeliu indpit à loane Bapti'fta, ut in quo lex amp;nbsp;Prophetç dcfierât* MuP tis locis $ Matth »clarius fcribit.Id quod patebit inter interpractandum,Neronis anno odauo mortuus dicitur, ôc lèpul^â tus Alexandriæ, fucceflbremcp habuiflè Ananiam, A quibufdam uero côbuftu» memoratur fune collo iniec^o , pertra* (fîocp ad fupplicq locum ulc$,fub regno Traiani ab infanis idololatris menfe Aa
prihï
5
)SVALDI MYCO
II L V C ERN ANf, IN S V M M O
ÃEM.PLO BASILE AE PASTORI S,
in Marei Euangelium
Expo/jtio.
CAPVT PRIMVM.
Inirium Euangelq*
E C E R A T Dein bomi'rtf m dd mitto,fcdhic lYjn l^r nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;prteMrictttioncmfecundwnt
H ^â -âi\iufiqtMndâobfcurâ,imôrenu)ti ncicognitionan,criujlialt;f,'iiii' tiitumq;rcliqudru. qu£ quotier tlircs fuM exeruit,/îbi quidcm uifa cjl çr cognouiffe, ZT traâaffe omnid bond,cr hone/ld plus qudm reôlè,çy ue rè,cum prêter jjgt;cciem bor«m,f mo wmi« Mm!n-af«,nibii
prorJîwtfnucrit.EtqMod ueritdteminueniffe /c prorfi« Ãierdt perfuafd, pneceptd dedit bene uiuendi ,uthicui-td per bonds, GT honeÃds déîiones trdnfmiffd,pofl mor
ton/rliciits dfgrndiÃiwcompdrurctMr.Atqj ideonuif ciduit iBa fgregid preceptd per tot«iw nutiidum »Ãc ljv~ trdns omneî bominesddfrugë tuÃij mieuitd: poffepcr Migere. inpper ZSquot; populo, qui turn Dci populus uoiu^
A gt;nbsp;tjlHr»
CAP.L - OS VA LD I MY CO NI I
b4ttir,per Mofcn Dei minilirum adnuncMd lex efl,lt;JUie: pariter exiflinutaeftimultis hominiiuflicidtn ddfir' rcycum potius indicaret miferidm, zx mbeci'ditdtem ho' tnmis.gud mhil,quod Dei efl, zx eim ntundatorum cfji' cere potefl.Quocirca tametfl nunciumfliit, quod diila-uit'ratio, quodc^ pr^feripftt lex ipfa,no tarnen Euange hum,id efl,bonum nudum fliit, quo uidelicet homa uerè bonus,Zf uerè iuflus efficitur.lloc ipf im enim efl de iefu Chriflo,quern Pater in mudum propterea miÃt,utbene' dtdionem olim promtjjam adflrret. quamobrem, inquit Karcusdnitium Euangelijielu Chrifli.\nitium,inqudni, boni'fiuncij, falutis, fcilicet, humana:, efl de Icfu Ehri' fto,utpote deeOtperquem unum falusà Deo promif' faefl olim. Quocirca fi-uAranea efl,quod ad iuflifott tione adtinet, omnis philofophia, omnes leges ad uitant bona inflitutie,et quicquid ab humana ratione uel procef fitiUel receptum ell^ttiamfl de cÅlo uencrit. Quod addi tur, Eilif Deia)b hoc adiedu efl,ut inteüigamus, boni il' Itus nuncij certitudinem ,firmitatem, Cf perfldionem-üunciu/m eAiChriflumflrre nobis falutem, ZT bonafl' tnul omnia.Hiecfalus perflda efl, quiaà fllio Dri ta:non enhn poteflfilius Deiquid imperfldum agere, neq; Deus per filium. Quocirca horrendû, quod hic con tradicit Papa de merit», de purgatorio, de mifla, de bo' nis opcribus.Elam res fl fle habet, utille dicit( Chriflus quidë mortuus efl propter peccatanoflra,nihilominus
tarnen
IN MARCI E VANG. E XPO.
tämc fatisficere nos oporM : Chrillifunguis mpfiââtn falutcm adtulit.Cofydcrct uir D« blafphemia in Deunt, V Chrijlivm.çr un nonÃnt fubregno Papte tempo-rd,de quibuf Petrus z.capite z.Brunt frlfi dodlores, qui cldm inducentfeäiis permciofeis,etidm dominu, qui iUos mercdtus cft dbnegates. Rgdnt igitur grdtids DeoÃne w» term!Ãione,quibtts ddtu eft eins mifericordidm, nbsp;nbsp;beni-
gnitdtem noffe,comple{li,cr gratitudine profequi, tantum eft ennn,quodlargitus eft,ut omnis humanusfenfus, ad id reéîècontemplandumdcftciatAnitiunt itaq; tarnÃd.-lutiftri nuncft eft,quemadmedum tradiderut Prophette. OlimdiólumeftperuirosDeiexftgt;ufanéio,ftcfiiturum, ut falutem per promiftumDei confequercntur homines. Huius igitur initium eft à pratdicatione toanis Baptiftie. fecundii prophetaru oracula.Vnde quidem intelligimus, de iuftiftcdtione hominum mox ab initio conftituifte BieumfteMe per Prophetas prodidifte, tonde prteftitif fe,quemidmodum prodiderat. Inftpientiam igitur fapi-entium interea pertulit, utfua tandemfapientia.crbo-nitate conftinderet iUam, quo cognofcentes,fe[eabicdliSf totiDeodcuouerentur.
Ecce cgo mi'tto*.
Prius teftimoniü ex Kalach, capifez. prtecurforem lOitHttrm ftgnificat, nbsp;nbsp;eiuf officium, qwod quidem erat,
antequam cognofcerctur Chriftus, homines docere refi-A 'j pifcfnhdtx
CAPX ÃSVALDÃ MYCONII
pîfantittm i uitd priore pcrflagitia, er hypocriÃm trif aild.Tum tndicdrc, undenätn uires emëdandd; uitlt;e fup-pcditarcntur, nempe Domino ieju, quem EUim^ehuW} cuius lÃe inituim fteit, nobis ùtm à putre demonftrat ex' htbùum ad falutem. Id quod alij plunbiis uerbu, aüj pau cio)ibusdej'cribunt.l^\arctishicdicit,cxEj'a.ea.4.o.Vox clamantis in dejerto, parate uià Domir,i,reëlasli:iteje' ntuof eius.Luc. plurtbiis adhuc ucrbis utitur,ca.3.'bUtt. hocuno uerbo compleëliturtotum, (j.zTKvoêi'n,reftpi fcitc. Quod uerô fubiungit uerba^qiite Karens hic habeh exponendi gratia Ãtbiungit. Alteram partemolÃcq Blt;lt;' fti/llt;e Katt, per hcec exprimit: Adpropinqiiauu cnim rc gnum ccelorum, id efl, Chriflus ipj'e, qui regnu lUud apt rit,introductt,donat.Kar.crLuc.htsucrbis,Pra:dicdns baptifmum peeniteti^ in remiÃionem peccatorum, hoc eit,Pra^dicans rcÃpifcendHmelfe,er baptifnnÃgnuM recipiendum,in remiÃionem peccatoru impeträdam per Chriflum. TriaÃcitigiturloannes: Prlt;edicauitpa:nitcgt;i tiam,id cfl,nouam uitamict priedicauit Euangeltitm,t!O^ fiam haneputa uitam acqutÃiumiriper ChriÃum. âTdtt' dan aqua baptizduit cos, qm ipÃitsÃcfemanibuslubde' bant. Ad quid ucro baptiÃmus inquist Dicam breuiter. Si gnat,monet,reprjeÃcittat. Signât eos, qui nome dederunt Chriflo,Konet uolutatisgratiieq; Dei, qua mÃtris largi tus efl per mortefilij Deus. Repra^fentat quoq; peccato r!(rciniÃioncinfanguitieCl}rifti,(ttqihocipfumÃuoquo dammodo
IN MARCI E VANG. E XPO. 4 modo,id efl,fdcrlt;imëtalitcr. iiah^ceftÃgnorum uis, utÃc ftatuant, quod uerbum pfomiÃiönis ipÃs ad' iunélu commet,ld quodfrcilè probant omnia ucteris tC' fiamcnti Ãgna.Vnde baptifmin Ãgnum uocatur rcgcne-tionii Paulo,no quidi,quod ii per fe regeneret,fidquod Demper ipfumuirtute Chri/li/anguinis interuenien te. Pneterea Chriflu induit apud Paul. Baptifmm.GaL 3, id eft, docet Chriftu adprehenf mt eftft, (3quot; ägnituÃdct ut per quem Pater nos exaudiat, iuuet, liberet ab omni' bus malesSigniftcat apud eundem nos eftè Chrifto conà pultos.Ro.6.ideft.mortuoseftepeccatis,etiacereueluti fepultos,at non diu, quemadmodumnec Chriftus manÃt i« fepulchro diu, fed refurrexit. Nam er nobis ita ref ir' gendivm in nouam uitam, neq; rclabendii m ftagitia prio ra,Ãcuti Chriftiis no moritur ampltus. H^ec auté,ut reéiè capiamus.diligenter adtendendum gt;nbsp;quid Ãt Paulo mori peccato,fepeliri perbaptifmum i-M mortem Chrifti,abo-leri corpus peccati.Nam ipfefatis feipfum exponit,dum dicif.Vt pofthac non feruiamus pcccato. Et pitw/ó poft. Ne regnet igitur peccatum inmortali corpore ueftro. Ex qmfcKJ patet, per baptifmum ftgnificari nobis morti Ãcatione,er uiuificationem, utquotiefeunqi Ãgnu hoc, quod nobifcum circumgeftamus,mtuebimur, in mentet» redeat proftÃio noftra, er peccatorum adftMus ncca' tis,uitam innocentem dcgamus.lta fiet enim, ut uita no' flm peenitentia Ãt perpetMd, id eft,ut dolcamus et conitt
4
ramus
CARL OS VA LDI M YCO K H
filMUi propter pecc^tt.tgn^ piitrauimiis,et propter äJ-fióluum,qutbufploenifumui,tmprolgt;it(ttem.Fidemuero Chriflihabétes,erigiinMr 'm Dcumy/jic certd frcti,id) e» noi nun^uM dcftitutum tri, pugncrma^; peruirtutent iïliui contrd peccdtd.ne denuo rccidatnui in tam pefltlett të feruitutë,et chäritätis nos deuoueämus operibiif. tJditt fine fide poenitentid defiiercitio efi. Ã^git autem,utdd prM cipium rededtn,Bdptifmus,quie dixi,fifides fiter it 'm no' bis. Perhdncenimdccipimiis,quicciuid Densperfigtf^ nobis offert. Qudtnobrem fimper ordndumjDomm^ addugc nobis fidem,utdonisoinntbM Dn recipiendif fimtisdccommodi.
Confitentes pcccata fua,.
No« fo mo Jo,gtto peccdtorunt cofiÃionem 'Ecclefiii Ro. tenet:fed quofitteturf : peccdtorë effe,qui uerbofi'U fi£lo demonftrdt,ut uidentesmtclligdnt, qudliteriÃe d^ fe fentidt. Prd-dicdbdt refipifcentid lodnnes,et Chrifiuni olim promiffum ddeffe nuncidbdt, per quem pcccdtd fi' rent toUendd. Reccpturis hdnc doilrindm fignu/m pro' ponebdtnouum dquteldudcru.ldmquihucdccedebdtitt non tie confitebdnturfiiëlo,qudles'ndm feeffedgnofcc' rëttQupdfiuerôquisey uerbodoccbdtfepeccdtoretH effemon tdfitciebdt fmgilldt'mi tdmen,fed in comune,nift confultdndifirtdfiis grdtid lodnnem dliquis ddierit, quo confiliu j confoldtionë de Chrifto fèrtiorem dufirret.
prdt
IN MARCI EV ANG. EXPO. S
Eratenimloannesindutus pilis^
Dcfabit à uitiefeueritdte præcurloretn, nam nccj; ue (iiwm curauit Jjilendorem, ncc^ dcliciM ctborum,fed pa rabtlibus cotentus.ojjïdo pietatis incumbebat,^uó uiam reilèuenturo pdWft Domino.Pro exemplarifit loan-Ms omnibus, qui pradicaturifunt ChriÃumMundo rc-ttundctur enim oportet,ac omni pompte eius ey de'icijs, fi purè,cr efÃcaciterEuügelium docereuoluerint.üam fiquid malaru'iriitdhuc ad/róiionum htcferit potentius, ti mendivm certè,nequando precipitature fitü cos pemi' cioÃÃime.Et nequis exiÃimet ineremo ui^itandum, Buangelij mctIikmi promulgctturo,fci!ttnccChrtftumittl uixiÃe,nifi dieb.aliquot,cuius exemplwm inimitabile td men nobis ; nee ApoÃolos, lt;j«i tarnen non lucLeis folùm, fed toti mundo^uangelium annunciaturi crant, zx cum Chriflo lucrifà duri. Catera tarnen non it a abfimiles fue runt Baptiflte mo^ttWjboc qwo dtxftHM5,»nodo.Hic enim nullus ueÃium cultus, nuUe ciborum deliciie, mundana-ruin rrrtt nuUa cupiditas, nià quam ChriÃus precipuis de cauÃs tolcrarat,ut eius eflum fenÃm extmgueret.De ueÃituto.C utobiterhoc dicamus ) Ãultifacrifici, pido-»â¢Cà Ãultos,zr ine xpertox docuerunt, tanquam peHc ca-meli fucritamidus,cum aperte dicantEuangeliÃie,pilis cdmeli fwjjc tedu, hoc eÃ,ueÃe ex cameli pÃM coÃda, id tÃ,aÃ)errima.Vndc et ChriÃus dicittJiatt.ii.deio: Age,
A $ quid
CAPX OSVALDI MYCONII
^uid cxiflis ut uidcrctis Æ Num hominem moÃtbus dmi' iliimuefttbus f DelocullisPli. lib.ii.c.2^. demcllefyl' uell ndibeod.r.ió.Cmgulii lüitpilliceum circü lumboh ut tn omnibui (jU£ Io. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;quibui ufies eft
tâ¬m,cr ncgligcntiam intdligämus.Cui enim diuma fuift propoÃtu,jpiritus inÃtgutionc multà aliter,quùm nuoi' did fülcat, etum qu£funtmündt,prófequitur. Qau dc rcPuubts,primdCoriiJth.7.
, Praedicauir dicens* Veni'et
loMiief äb omnibuimugni babebutur, or colebutUï prophet £ locoMdt.il N c igitiir pr£Ã)'retur Chrillogt; dtligens Ãtit inter docendû, ui omîtes noÃent,quim ipà nihil, Chrifius Ãret omnut. Qjiod uero et ipfe effet,nolt quidcùfe,uerûubiiïoperipjius jfiiritu eÃe. dicit ergoi ueniel fortior mepollme.vbiqHidöiquoddicitÃrtiott refficere uidetur udhocquodjequitur: Egoquulébup tifoaqud ,^^0. ïmbeciüis erdt lo. bdptifduerdt eniMd-qud,nbniÃittChriJius muniÃfldretur ifraèh. lo.i.For tis uero Chriftus,qutperffgt;irttufuâtregenerduerdt,et hodie régénérât homines ,utc terrents fiant cceleftessè carnalib. fpirituales, c peccatori. et ferais diaboi i, flif Dci. Ad imbecillicdië igitur hacGquot; humiditati cogno/ci daAo.fubdit. C.uiiis nojum digniis, Zirc. Extremi ejl mi nifterij,nepc fertioru,foiuere ealciamèta domim. Hoc au të area Chnftüdicitur fe efÃe indignu. C£terii hac de re
lo.plu'
IN M A R Cl EVANG. EXPO, à îo.plMribiMdî/JâMt.it loi.crj.HicuelimPiipiÃds cxpë-dcrc fuam impotcntiam, dumuolunt per opera bona me rericÅamp;fiue propria,Ãuemcrceiiaria.lo.adhuc in utero matris exiftcns accepit /lintu/amHü, in lucem editus per eundem egit omnia, nunguam cnim ab hoc dcÃitatiis cÃ,mterim tarnen feÃc abijcit,ut ex co teflimoniu merea tur 4 ChriÃro, inter natos mulierii nonÃtrrexiÃe iwdio-rcin loüncbaptiÃa Qnid ijxÃeiendu igitur,quitantum ab illodiÃant,(:x jjâirttu,cS' operibmfAn opcr4gt; nbsp;nbsp;nbsp;fsci
Knt ipÃpropr!jsuâribusmcrentur,gu£Ãcit lo.jjâirit«-faniio nibilmcrcnturfBonc Dc i«,qMie iÃaÃedudioi Co-gnofc.CMt Ãe mîfcri nobiÃcu.et confiteantur pcccdt!» pw, te ficturà grdtiam falutis 4 Deo per itnu ChriÃum Domi num noÃrü, ni nidlint iram Dei mauere fnp ipÃos in per f etuiim.PxhisdiÃcrime,puto,fieilèdino/'cttur inter 1)4 ptifwdlo.rtbuptifnidCbri/îi.Ndnniluddquieiboc/îâiri-tiis efl.Tum apeÃoloru baptiÃna noiidliud efÃc, guà m Io alt;mâlt;,ÃahudclÃtenim:iädqni!ebaptifmusduplcxelÃct, cürimpâ.exÃt.Eph.^.'NecClmÃiis, necapoÃolibapti' :5:4fi elÃnt,quemadinedü nos. hnô etipà apoÃoli bnpti-ZafÃent aliter ante ChriÃiglorificat:onc,altter poÃ.(, 04 pfi:lt;4rutfnmlo.?.ft4. '^Qno((qdc,q./it abfurdü, quiî uel tanciÃH habesfidei, no c4pit?Sf d dc baptijino b4fle-
Et fatflum eft in ülis diebus» (»w-
Cbri/lm «t nibiî omiÃt Icgahü njdiuUtoru.
Ãcent.
CAP.I. OSVALDI MYCONII
fccerit, ita non uoluit alic^uid omittere, qucd pcrtinerct ad nouamillam lcgrm,quä tulcratipfc.fidaputa: quant' obrem ut bapttzaretur ,hoceft ,fign tim acciperet noui teftamëti,noui,'mqudm,faderis,]OMncmadijt,ficenm deccbatipjumomnemddimplcrciu]iitiam.ï'\att.3.DHX er at, cr eft ufj; in perpetuum eiui exercitie, qui prc^' tetur fe militaturum Domino,cotrà quiequid e]t huic ai' tierlur.a. quamobrem utidcmquoq;ltgnttgeflaret, colt' uemebat maxime. Quod Æ ^ftauit idë, non poteft altui ej]e baptifmuf noftcrabaptifmo Ioannis, Patet obiter, qiiarc'namChriftus uolueritbaptizari.Commune uo' luitcnimfidelium,e:ypiorumgeflarefignu,z^itaquoq3 fratnbus aÃimtlari: neq; horruit, quod tllud ejfet pceni' tëtium, fed jimtpÃt eó libentites, quo nor at hos ftc pro diuiiis iter arrepturos adfe-Cwm to.i.dicit PaptiÃa per defcenfum ff intus fanilt,fignivm à Deo patrefilij coÿto fcendtfibidatu,torquëturnonnuüi, qui frëlivm Ãt,uthic^ cognouerit,tanquam ffiritu inftdentemfiierit cbfficlt;t' tus. Nemini dubtu fit, quin ïoannes,qui norat ChriÃunt ex utero matris,'Luc.i.ctiam nunccognorit,antequä /fi ritus fandus in ChriÃum defcendifjet. Q^omodoergO dtcitur,quod non noueridüon noueratexfe,fed ex ffirt tu,quo planus erat. N oâ nouer at item ex fide,quoi ha' denusnuquamoccurreratetiâcognatus. Alter enintegt rat i n defer to ludeæ,alter apud parëtes in Galihea, qua' propter rede didum,non nouerat.Spiritus autem,ut do'
cucrat
ÃNMARCIEVANG. expo. 7 eueratPatcrjnon tam infedit, quo loannifieretcognitm Chriftw, quà m ut tott populo, cui fîcloqui Patris /igno co)jgt;eóio potuit loannei'.Vidi ljgt;iritu dcfcédentem Ãiecic foÃHfwbi; de cxlo^am ita populo,quicquid prlt;etiicmt lUf de Chri/lo,Ãtit protabiluKjrftqj ma^ts teftatum.
Vidit.
Ad loà nem hoc uerbum reljgt;icere, ex toannis capite i.iam adduélo pâte t. Altocpm poÃtum ejl obfcuriui rfpwd reliquosPuangcliÃas.
Tu es filius meus dileôus»
Pdto* teftificatur de filio.primo, quod Ãt filiuî dilc' âu! : deî«df,qMod iw boc «no pLtcetur: tertio, hune eÃe (tndienduw.ïAdtt.iT.QUie cum Ãnt tam clara, ut nemio non uideat:tam apertaatt nemo no inteüigutitum denuj; certa,ut nemo dubitare poÃit,quid fubeÃe caufæ ualebit, cur Pupd cumÃuis aliud ù filio dileilo medium erigere co «etubHi quo cu Deo peccatores, nbsp;nbsp;proiiidc hoÃes Dei,
recoeiliemur^Curfeiubetaudirt potiuîqHÃm iüü^Anue racior cfl,qudm Detw? an Dei mente nouit meliur,quam ipfemet Deiw? dn potétior efl qDcim ? An non homoefl? an no creatura Dci:tmö,anno feruui Dei? ( ita enim de fe ipfe teÃatur. )Sihomo,à creatura,à feruus Dei, cur id non agnoÃit? curobliteratis qu£ Deus preferipÃt,aliud iubetflà irum,fi agnofcit,quod profitetur.Principis mini
CAP.r» OSVA LDI MYCONII
ficr^Ãquid ciufmodiagmt,interim täinen ueüetclJcfff^' n:fter,non folim 4 principe, fed 4 neminc non cxploâ^' retur:an Dcies conniuebit ad iUdtam grandiatimo eon' triiridglori(efult;e,noxùjdlutihominummonprottdo noncouniuebit,idquodcl(irènouimiis uelex pdrdboltt deferuofideliiC^ in fidcliMdtt.t^.. Jmc.ii. Audiamm igitur nor perfidcifimplicttatê, ^uà Deus audire lubet» fegudmur ucjhgid eius, nee diibtum fit, quin Deo gerei' mus morem, etiamfi mundus tot us diuerjum fmtidt cii/nt dodis fuis, cum fudmultitudine» cwnannorum logitii' dinc,cum fdn dis fuis. Certum fît nobis,Chrifium unutngt; Cf folum effe inter Deum,cr nos medidtorem, ej recon cilidtorcm, quofînixifiierimus, uerèpdtrcinbdbiturot cjfeDeum,/indliter,nih:lminus.
Et codfeftim ïpiri'tusipfum,
Mox po/l bdptifnd fufeeptum, jfiiritus, quo plocntit trdt Chriftus,tpfm expcUit ( ut inteüigds uim,?y quoi ficdiuind uoluntdte fierioportucrit)tn defertum.Sci quare expellitf ut tentaretur d didbolo.Voluit Deiispd' ldmfieri,uerè cdrnemfiltu fuît induifife,cdrnis enim funt tcntdtiones didbolicte.Cbrifîus dutem tcntdrifefuliinuit ut per omntd nobis fitntlis jidus, nos 'm fficm certam col locdret,auxtlium indubitdtum ddfùturum nobis fe, teil' tdtionc correptis. Tum excmp'ofuo doccre, tentdtiones à duibolo parattis diumtm uitam inftiwentibits, prefer'
INMARCI EVANG. EXPO. « ifiM eis,quiuerbum Domini ad conucrfationcm cakftcnt tfl'entpromv.lglt;ituri.Clt;£tcrtvm diabolus tentator quid uo lueritfibi Dominum tcntMdo,uel ex hoc patebit. Nouit dduenturum, qui Ãbi caput c/jet cominutum, anautem hie effet,dubium fidtnimiru, quamuii uocem Patrii non longo ante percepiffet prauu^ aufcultator. videratcar-KcoijMt hominii: norat optts,ieiunium quadraginta die-rwn uidelicet,utextrahomini5 uirtutem. Nccdîw po-tvit ratione,quod concupiuerat, exquirere, quà m tenta-tionii medio,quamobrem fie adgreditur, ut lapides mutet mpanes'.utfedemittat ex prtnnaculotcmpli:utpro-firatus adorctie.tn pnmo uirtutem Dei manifèftè cogno uiffet.ybi autem repulfumfe uidit, ad peccandum prouo (at, nempeut Deum tentet, id quod ex uerbii ChrifliÃ-tile d'mofcitur.îion tentabis dominu Dcuw^c t c. veruw Ilf /ic ceffat diabolus.( adeo non defrtigatur infMd wiX * lzg«it4tc)r(ttionc»« altam init,/iquem adfté{um,unde pu ««« cognofcat bomittOM, inueniat. NoMcrdt mulMi dic-Kwn,q«dm/itbMiMittii«n ingenium dd gloria: cupidita-tfm prom«n,cz nihil non agat,tâtum ut expleaifeiPro-tnittit frgoregMd tnundi, fi proieiius fe adoret, NiiHibi Chri/lus cocedit qMiccjHdra tentatori,ffc uerbw ,0quot; poten tid cotrait,ut nihil fieret feilicet didbolo copfrtiiw.qudin ChrillimclJe,quem ipje titnwerdt. I nterim illud df-«wn/lrdnj, carnem (e talcm circumdediffefibi, cui nuUa uel effet unquam ,uel poffet effe fimiUs,nempe neuoca-reniomni
CAP.I. OSVALDI MYCONir
Omni peccâtis ndtur^. Quctmobrem non potuit non tcrreri diabolui, ut ^ui noffet tyrannidis fuie inm finent inftdrc, iudiciumi^ latum contra fe perpctutc condemiut tionKMirarifolcnt quidtim,(iuód Chriflut itajegeftari per a'éra pafjui fit à cacodtanonc, non cogitantes in erc' tno h£C omnia Ãüa effe. Quamobrem neceffe eft, adfutH ptiones iRas nonquidemuerèfiéias,fcdinuifionisl^e' cie Domino propofitas ,fj fic potui/fict caro, qa£ per O' mnia nobii fimilis adparebat, abduci, quo uoticompof frilus fitijjet diabolus, üo enim abfitr^ modo,fed abfy} omni utilttateÃret,eu. quijfiritufando repletus pr^ pdf ticipibusfuis agebatomnia,fileuelutinulnis portatufff diaboli de toco ad locum tetatum effie,quid enim hinc hit ' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;minibus commodi Æ quid uero non dubiorum fiuboriretuf
humana torquentiu ingenia^prtefiertim cum tale aliqui^ circa tentationes nemini obuenerit unquam. Ediuerfu autemuariie tentationumfiirmæ fianâis uiris à uerfuto d^monefitepius obieHaperexperientiam quotidianant feiantur: quas quidem fiquis ad bue modum deficrileretf quo/criptafunt hiecin pr^fcntiarumdeChrifto, nennt non diceret, ita Ãdum,ut res mantfiftior effet,et clariof legentibus. Quid'ni igitur in præfienti locofimiliteragt mus?Sunt occafiiones ex ueteri teflamëto, quibus ceu uilt;i munita eà ad eiufimodt explicationë,ut de finwralt ïerC' mite c. is.et dormitioe Ezechielis.c.4. QUie tametfi runtimagimria^amenfîcdefcributur^anquà nonfiecnt
IN MARCI EV ANG. EXPO.
fint, at^fcriptafunt nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;. QUd de re Bueerus in c.4.,.
Kdtth.QudmobredeÃndntmirariiam lUhremdUterti accipiaitt,prouta,fumprlt;eftdtnobii,C!'uerammdlid£~ nwnis dftus inteiïigétidnt. Docemur dutëexemplo Chri fti,quonwdoÃt diabolus, dum nos tentât, repedendus: nempe fideuerbi Dei.Hic ctenimÃfirmi ftetermus» nunquamfiet,quin tentatori Ãtcedendum.Deindenemi nem eÃe poÃe liberum à tentationibus, poflqudtn Chri-fiusnon efÃigeritgt;Pr£terea de quadrageÃmaliieiimia ad imitdttoncnt ieiunij Cbrifli per Pontifice m Ro. tuto,quid adtinetdicereiCumhoc ipfum fequinonÃt hominis.Deinde cum h£c qiMlifcunque imitatio ncq; fit ex fide, neque ex charitate i quia coaâa efi, proximo plus nocet,quam profit. Ciu£ fi itéra,utf tnt uerifiima, nonfolumDeonon placere potefl taleieiunium, fid cr peccatum cfi.quicquid enm ex fide non enafeitur, pecca turn c/l.Ro.14. Titcfo, quod, ut nos ieiunauimus haiic' nus ,no habet exemplum neq; in ueteri tellameto,neq; in nJUO.Quis enimitdiciunauit nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;uno prandio fu
meret duplicatum fire per omnia cibum,et potumiCrafi fioribiis efiulitis reieiiis, delicdtifiima nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;deligeret?
quod filent populi duces fiilicet,ficrifici, ziropukntio-w. CoUdtionem, quam uocant,finieret, qu4 ticl merce' narius infimnis, grduifitmis laboribusfatis fipcr^ contentusfiretftiocfiiturdre quidemefi,non ieiunare. Qun'ejHttÃtjictbo «it/lincGnof tiHn^M4wiM4gû cito,et
B potM
CAP.L OS VA LDI MYCONIÃâ
potudiflendimur,qudin adccckÃte Ro.priefcriptumi^' iunantes. Quiteiundt,carnis petulantiam compcfcere habet in animo J guô mentis actes in deprecandoÃcibits ad Detvm penetrarepoÃit^os torpidtoresC neguid alind dicant ) e^ôii, mentem nunquam ctborum nndtitudiM grauatam magis hebetem tenemus. Abftinueruntà cibii Ãlimpij hommes, prout putaratconducereadcar tiisrefrenandam Lifciuiam,ad fundendaspreces^u^fi* purtÃimax ,adfidci fincerum exercitiummos rneritum hmc,nefcio qiiod,ue]hgamiis,imà poftulamiis etiam,Ãui ti profèâôiUel pot tus teneri noflroru/m ieiuniorum lt;eÃi' matores.Vndefit, ut bodie nemo pius non clamet contri tam ridiculam abji'menttam, ut qua: uel immodicamÃt» ritatem tequare poÃita:Stra uero nemo fidelts non uebat, erreuocareÃudeat cibimediocris ufum,ut quihonti' minent O' Dro quodanimodo praâparet, o ad oinnon uirtutem exercendamhabilioremejÃciat. Qttamobrd» adeà non efl uerim,quod clamant PapiÃa:,nos toUerc it tunia,ut omnes dies CbriÃianiuiri pronunciemus perpt tuo abflinentiam efjc,ciborumq; o pot us reiltm uÃunh qui Ãt lunilus cum a(lionegratiarum,debere.
Eratep cum fciis, amp;nbsp;Angeh,ÃLCgt;
Ad deferti deferiptionë hoc Ãteflat, tails enim erat It ais,Ht Ãris eÃet repletus. Angcloru minÃerio aute nu' quaÃtÃe ChriÃu diHttutu,ncminem dubitare puto,nià /prw
INMARCIEVANG. EXPO, to forte dum 4 diabolo tentatus eÃ. unde tüatthxui in^uiti Tune omittit iUît diaboluf, et ecce angeli acccdcbà t,ac nti niflrabätei.Expugncmuf et nos didbolti,nec dubitctnus» f^à Ãigitnj huius,angelos ad miniÃertu nobis adÃuurosi. Poftquä autê eóprehenfus effet loannes,,
Hoenonitacapiendum taitquainieÃts priusomnino non priedicauerit, ut patet lo.;. fed quodfenîtc ampliits» ac prfUm prodiderit per prtedicatione. Prlt;edicauit autent regnum Dci,Ãc diecns'Amptctiim eà tempus f:tlicet my' fierij aperiendi, quodhaÃenus4 müdoÃierat abfeondi'â tum,Ko. i6.Con/ilium etenim De; de hominufalute nu-quam ÃcÃiit patcÃäumiUt temponb. ChrtÃi,tu etenint cognitum eà totu illud,quod is in came perÃeit, apertèt C/ dtlucidèadcà ,ut idf'enÃbus quoqjit perceptu quo' dammodo,nec non diuulgatumfenÃm permundum uni-aerfum.Prioribusuero j'eculispaucis 4dnwdumnoti«n extitit,atq; hoc inÃiritu tantu,quo prom'Ãiim expeäa-tantXiei.nä qui ÃneÃiiritu in promi/^ionrm mtcdcrdnfi, praflolatifuntatt regem qutdem temporalem,Ãc etfalu-tem,nonenim ad anima, fed ad corpus ochîox et menten« declinauerant,id quod paÃim perKuangelica patet hiû riam,etiä ex difcipuloru ignoratia. Q«id 4«te ÃfAmphi tum eà tëpus,per hoefequës exponiturAnÃatq; regnunt Igt;ci,ut,que,Ãt expoÃtiuu.Nam ChriÃus promiÃiis pa-tris,qui rcgnil De i uocatur hoc Joco,^Mod mîîdo regnunt , nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;a illHcl
CAPX OSVALDI MYCONII
iUud certiÃimepromerituriu crät,Mmc(eperdt diffitH' derc,qute Pater dederat 'm comiviÃii,atgi falutts myÃ(' rium paiilatim inclareÃcebdt pijs hominibus, ex quo/jâ^^ fiituriregniconceptaÿfirmitertenebatur.Ãiuiaergpreg num hoc 'mÃabatÃubiungit:
Rcfipifcite,^ crédité Euangek'o»
mfî enim reÃpifcentiaÃierit,Puangelio non erit lo' eus.Oportet enim,ho)no fr agnofeat peccatoré efÃe, tutit peccatis uelit exoncrari.Uincadeft Chriftus uoeäs'. VC' nite ad me omnes, quilaboratis ,cr oner at i eftis, ey Watt. ii. Nz/î f«Hn fdZiî itteÃierit,Puägelij nuncjuH capax.Propta-pcccatoresenim ucnitChriliitt 'mtnuit' du,uteosuocetad poenitentia,non propter iuftos,ut pd tebitca. t.H£cdijjrutatio e(l Paulo.ad Ro. flatim äb âini tio,conatus^ totus,ut omnes hommes 'm peccatum con' cludat,fed no ob aliud, nià ut omnes grdtiee ChriftiÃdnt participes.nSquiexciderith'mc,ab omni gratia Oei't»' dubitanterexcidit.Confyderent hanc ueritatem miÃefi fanäulimregnoPap£,cJ' deÃnantÃderciufliciajua, nom aliterà Ãccrint,de eis adum eÃ.i^iÃentm, inquit ChriÃus,credidcritis,ciucd ego fumanoriem'mi 'm pecca' tis ueflris.ïo.3. Primus itaq; ad Euà gelij gratia grädiis eÃ,reÃ.pifcere,idefi,Ãiperedenuo.UädeÃpithomo,dum peccat,Ãicit enim quodefl cotra Df«fuum,et Dominum. RcÃpifcit,agnoÃcens quid commiÃerit,à defliterit, et de-
meeps
ÃN MARCI EVANG. expo. Il inccpî Omni fludio cttuerit,nc relablt;itur,cânis, cr pord Ãmlisfräuh quorum ittc ud uotwitum fuum redit,bic lo tui (id uohttabrum. z.Petri x. Hæc efl cuangdica pceiit-tentia, cui tuf] co/iraf papiÃicdm,merdmftultidam,de' ceptioncm mer dm inucnieiâAttd iubet, quod pcccuuerw, nuHqudpcccee.lllt;£cpreculii,ieiuniji^eleenu)[ynit,uotis fînuddtis mcîibcnsypcecatd tdutum non promouetfecu' roî^cit enim, dtq^ idco mdgK peccdiitee, quid tdtiüis rc bus dfldgitiortvm dbfoluifercdtu perfudjifunthomines miferi.VdlcdntPdpiftiejqui cldmdntnos pÅnitentiiefdn flitutf m dnnihildre, panitëtidm uerdm reducimus, qu« ui'tuiM Ãc fiwendure iubet,ut deincepy pÃHiti« no Ãs, qui priiM^friW.ineiiK drccmtis ,qu£ ex humdnofenfu nuW, nil nià peccdtoresconflituit,dtqi hos perpetuos-Oiti rc fipuitergo,quodnihileÃmdgis inuotis quÃmùpcccdto libcrurGiubcturcrfdfrc cuÃgflio./îwcpfrEHungdiuw, num Gr£cis eft:
QM4muis dlij dtcdnt hcbrdifmu effè.iîic nuncidtur enim, per qufm cxoncrcntur, qui peccdtorwm fdremis onufti ldbordnt,ïef{s chriftusÃ;rudtornuindi Quumobrei» redè Pftriw. Non enim eft ufiud nomenfub cÅîo ddtum inter bombtet, in quo oportedt nos [dluos fieri. Ailu 4. Quodjî credendum eft Eudngelio taqudm uerd, certdcj; nunciunti de fdlute hommum,hocdutem per Chrtftu/nt Dei filium fdlutem promittdt perfiâdm ut is eft in cdme fuftenfus m pdtibuIuwcrMcw,c«rPiXplt;(fcdKdor illrfm
B î ifftm
CAP.!.â O S V A L DI MYCONII
ipfäm peritiÃicidm humdtMpromitùt, qutcrdtiim hör'-rcndiC compdrdtur ,iKmpc pdimis menftruo poUutii! Efd.6^.CunlliconÃntiunttheologi,Ãicrifici,mondchigt; idict, primi, er' infimi f Si ChriÃM tarn eft nullia dpud eogt;,dbijcidntpotiiii noincn illiui, quÃm ficdchoneftentr tdnqiidm noÃrd iuÃicid ineritii ChriÃt prxudkdf.qu'dM fic lUuddnt 5 toîg«4fM nihil reÃrdtgeÃdre titulum Dei» interim tdmen tarn uili hdbere,uelutt gerdnt dd decipieit' dum potiK5,quMi dd teÃiÃcdndiim,cutut numinis cultO' rct exiÃditt. Cæterum ne illnd prdâteredm,pduà s his ncr its MdrcMti^ eis^qdtb.dl^ ututurtReÃpifcitCjddpropin guduit enim regnn caeloru,omnis rdtio jdlutis coprdhe/t dd ur: Hdbent cnim,deÃj{endn d peccdtis, no rccidëdnnif crcdendum in Chriflü Ãlium Dei, dd Ãdem probdnddittâ innocenter uiuendn infuper non opus eÃet indicdre,nià ÃrtaÃe propterÃniplices,id didiis uerbis, cocionis Chri fit fimtndm coprd:hendi,(]udm nudiis ipà deädrdueritt dtij; inde nimirü eÃe ijuod in ipfu uet bis diuerÃtds ddpil ret,cu'tntdmeninÃnÃinih!l paeniiusÃtdiÃentici.tieil; fold td hoc locoÃtyÃd etià dlibi, qitdmobre admorà tos M Um Ãmpliciorcsjtefetorqucdt plus fdtis,ubi tdle dliquid occurrcrit,Ãd tKöx uidedt,ÃÃntentid mÃÃrit eddemihil intereÃe,plusne,dn minus, dut etid dlio loco,et ordine di
Cü ambularct autê i'uxta mare,amp;c,
Dodlor erdt ChriÃits, opus erdt igitur diÃipulis, amp;nbsp;tdhbt»
IN MARCI EVANG. EXPO, t» tiilibiii quiderthut qui cloi!irinctm,i(gt;foabcunte,continué' rent.h^c enimuolutM Cei, ut defedofirinam omnes ho mine! fdant.quä de re Io.Chri|îus:^ïeu1 abw e/i,iit à cidm uoluntatem eiw,qui me mi/it,crc.Quocircd uocu' re mipit, qui id hoc muneris uidebantur adcom^nodki quibui primt Simon,ZX Andreät frater,fecundtlucobm, crioannetfilif z^bed^i,omnespifratores. Videamus modaw bMiui «fgoc^. Prwicipio uocat ,atqiid efr eledi' ones diuma, qu£ non opin refricit, nee quippiatn aliud, fedHoluntatemftsam.Vtplacetigitur,frcagit,nonhicfo~ d ubiq;,ut omnia frnt ab ipfa, per ipfam ,amp;'in ip' fam.Vocat ante pifratores,z:r qdni dodos uirosiut pude frceretdodrinam,z^ fapicntià omnem mundi.i.Cor.u VocatttcrboSequiminitetfrciauospifra ores hominurr» Imwittit friritu uocatis mox obtempertanë: na protiuat relidis nfibas, (equutifunt eu. Ex ^«o nos hodte quoq^ uocationë ritéfrdam plané pojjumus intfllign-e.QKod ChriÃustüfrci[,moxdifcipulicuEccleÃjs,nuncdodores pariter cur.ccleÃjs fiÃequuntur,utfrquuntur, probèfi-dum.fînal^ter,improbé.VideatPapa,et'EpiÃ:opi,quà in pperâ defîgnarint hic protinus ab initio,du gregë Domi-ni paftoribus prouiderut. Vidcât Catabapttfla-,quifeip' fos inÃcggeftü extollut,j}gt;iritû D«' mëtie ntes impitlÃore: Videant,qui, uelut olim cädtdati,cirueuntfuppliccs ut in boe. muni« rfcipiätKr, timendu enim,nc cofultor adigat dlius prteter îtiw Dd. Slt;d c«r noî ut hic je^munitu w»
B 4 fe^senti
CAP,I, OSLALDI HYCONII
fe^uenti parte no fcquimurtuocauitpifcatoret, quid non ttidcm nbsp;nbsp;nos abieiios uocantus quofqifVoluit ChriÃusi
(y pot Ult fuadiumitate pude/à cere fapientiam tnundi, quamobrein cleÿt udes,mdoéios, fecüdum mundunt inÃpicntes, non quidcm ut taies manerent, nam fie quo patio docuijjent aliostfed ut tmpleret fpiritti fuo,qui ma gnos,dodios,fapientesq; redderet, atq; ita ex lüis docc' retad conÃifionemomnis fupienticehumanlt;e.î^oshuc rcjjncere cogimur ab imbeaüitate, cr ignora tia noÃra, M eligamus, qui uidcntur quodammodo pares difapulif iam IÃiritu mbutis^ dodiis^tq; ita frcientes,non aber' ramus à uero,zriuflo,Confyderamusitaq-mores,uitamt dodlrinamiCr quicquid eÃ, quod coucnit pro Pauli, do' (Inna, t.Timo.j. Tit.t./peramusq^,ubihtecoinnid Ãierint im(enta,^!iritus quoq^ uirtutcm adeffe.Quod Ã' quandoÃxcies boni nos deccperit,abigimus,ty- ahiiÃub' rogamus 'm locum, uÃq; dimtÃierit, cuius ey uita,cr do' dir ma pietati conÃrmiieÃ'euidetur. QuodÃeqüiturde uocatione per uerbum,nihildiÃimile habet nobiÃum.Vt ChriÃus enim ait,Ãequimini, ita miÃionis utimurucrbo nos,quod Ãmiliter hue Ãfcäat, quo Ãjcdiauit ille, nempe MoÃieium prtedicädiuerbu Dom'mifufcipiatur,id quoi fequentia doccnt,Vaciam uos ptÃ:atores hommiMn..nihtl enim commit timus aliud,nià uerbum Euangelij, O'fcri pturäDei,quohom'mcslucriÃätDommo.EiecÃgt;iritutH poÃumus immittcre ,fcd ex operibus poÃquamfÃiritus pra-fentiam
IN MARCI EVANG. EXPO, ij frlt;e[ènti(tm animdducrtimiK,tunc tandem pcrfuaà con' mittimiii uerbumait pro uirtli adnuncietur.Hocnwdoiu dicamU'S probe nos fecutos exempla Domini noÃri,^uod d£lti«ct rid uocationem. lUud addimuf dc^i turn à Chri' fto,Matty, turn ab cxcmplo difcipulorihut Luc. in Aólis f :ribit,prccamur Deum, ut operarios inmeÃem extru' dat,utpote cuius id eà unicè^qucmadmodum docet,conà cere. Quid fiÃcperfeuerauerimuf, nunij^mdEuangelif prædicatione carebimus aliquando Æ Prêter h£C de uoca tionedifcipulorum uidetureffediÃbnätia inter Euange liÃas .Verumà dixeri5,c[uam Luc.fcribit c.$. non eÃe uo cationemÃed admonitioncm,(]ualis'namÃin0iio hlt;ecÃ(tu rit eÃet,concordes reddifli.Vel à dixeri'S,miracula,quod Luc.habet,à Matt.obmiÃitm.utrunei; enim ueriÃmiliter poteà dcfindi. Njm Io.i.no«c4lt;tM uocauerat,Mar. idem dicit,guod Matt.crc.Clt;eterü myÃeriü,c]uodfubeÃ,quia pifcatores uocauit,explicatfatis ChrtÃus iUouerbo. Frf ciddi MOi pifcatores hominum.Uem miraculo,(juod Lmc. fcribiwmodo diximus.
Sequuti funtcum»
ïnterimtariKn redierutcr'adfuos,e^ adlabores,ut patebit moxjubi focra Petri fanabit ChriÃus.Tii Mdtifj. 9.dc Matthao,CT' hic c.z.de eodem.to.zi. ^3quot; altbiftpe.
Etingrediuntur Capernaum*
Docft in congregatione cceleÃcm Hiam doéirinam B 5 fahitis.
CAP.I. OSLALDI M YCONII
ftlutif ,de qua [upra^ita ut ftuperët,tiatn erat noua tpriuf ittaudita â gt; quid enim hailentM ni/ilegcm audierant tubi pr^emia,zx poen^ pro bene/iäis, malefidis iwul' cdntur,nuncautcmgratiam,remtÃionempeccaiorüper fol uifidei uirtiitcniex mera Deimifericordia docebi^ Chrijiut.Ylemmem non capit taiii adnundatio, nifi cos, qui dicunt in cordibui fuis:non eft Deiis,hoc efl, iinpioh Cr dcfjieratos. Qui hodicfic fâ produt qutdcm,ut pijs O' ntnibus Ãnt plus quam noti. Aha quoq^ coufam fiuporis Euangclifta ponit,doccbatcnim cos,tanquam authorita' tepr^ditus,non ficut fcriba:. Alicer docct cnm,qui docet flos,aliter, qui alienos. Item aliter qui ex animo, aliter qui ex ini erpnetatione.Tu aliter quiffiritu Etei, CT âli' ter, qui bumano docct ffiritu. Liquet igitur ut Chnftittt ty ut jcriba: doctierint, £f quur ille eu authoritate,bi fnt autboritate. Vfrt«« nequis,quid hoeft, docere euni aU' thoruate, roget, nihil effe fciat aliud, quà m docere feriè, Cr ex animi penctra!ibus,ncc quod juum efl,fed quodeli Dci qu£rere,falutisq; coinunn hominu. ïam hæe quâta ucritate,^^ ftudio ficerit feruator iUe nofler lefts Cbri' flus,quis ignorare poteritiquocirca no mirum,f is cuM duthoritate ,fcu poteftate docuiffe feribatur. Vno lieeat hic uerbo inonere doélores uerbi noÃree tempeflatu, ut cur£fit uidelicet, quôfcrucnt authoritatem apud audi' tores, alioqui nunquam Euangelium ( quantum mip' fis e{i)pr£dicabuiit eum fruâu ,uerbum cnimcon'
trmptutn
!N MARCI EVANG. EXPO. 14 iemptum redditur 4 pcrfona, quapropter uidetidum onwbM msdis,ut talcsJitjt, qui turc contemni non uale-ant.Quod /à c:le tum Ã^,ciMn innoccntùefludcbunt uitie, cumÃdci roboreÃrtcs erunt ubiq^ ,aim fie docebunt, ut «ci impijfiimi quiq; gloriam Dci quari, Ãter i cogantur, cumq; dies noilcsq^, utha:c fuppcditëtur 4 Donini/piri tu preeabuntur.De leuionbus non opus efi admoiiere,ut abftineaiit d ruÃic.indo,ab ali/s laboribus item, ut uejles fllif rufiicanM abijeiât, nihiiq; agât,quod perfona: con-temptum poÃtt adfirrCjUix eredi poteft enim ,quà tnla' torfî pofi bcnefietafu/pieionem fiteiant duaritue : ueftes reddaiità plcbc «irum, nimia in eominunibus rebuffimi liaritas abicilum.H^e proptf r uerbu omnid, nequis pU' tet dignitdtem, nefeio quâ, redueere presbyterij me ucl^ IcM otîum pdpifticum renoudre.Ndm iüud dico eorain Dco,fiquis uolucrit uelfiemcl perfeptimandm reôlè do-cf re pop»/«m,t4ntum cuwi c/Jc Idborcm, cr tdntü id re -quirerc ftiidium,utoeio,ntfi literaru/gt;n,z^ cotempldtio' num,panitus nonfit loeus.'E.quidem in bac fumf mtètid, mcilumdemonemijtddoeuificdb initiofidtimEuHgclifi quo uidclieet contcmptum,utdtximus, perfondrumÃce rct:^^ dfrequenti literdrum Dei,nce non alidrü,qu£ad bds dliquo modo iuuÃdds pertinët,abftrdhcret.'tîâPduU excmplu,quodprofubfidiodddueutit,nihilprodcrit,dlid ratio jùîtiflbcriiW huiusexcettetifiimiuiri,quantalibili Cfbit Htdcrcjne noî hic moduimexccdatMi'S.
Eterat
CAP.I. OSVALDI HYCONII
Et erat m fynagoga eorum homo obno*
Diemoniorum objeÃto, gutd (diudeffepoteft, m)rbn{,quii Deus iwer homines occultaÃua iudicia ntmi rum excrcetlVnde nobis caufam rei tam occultce nee [ei' remec etiam inquirere,licet. Crudelis eft agitatio, mi[e' raqi inoculis noftris,qudmuiscrudeliorfuea,quamen' tes agitantur,atq; b£c quo magis latet, eö magis efl hor' renda.Occidit animam^um lUa corpus uexet, crfen[ttfgt; anima plcruq; manëte incolumi, Ãc enim tefläturlitert euangeliciC.St uidere poffemusÃrtas, qu'.bus intus coca tiuturhodtepietatiso[ores,inuidi,auari-/uperbicontei» ptores omnis iufticite,(y[antedoëirmi£,xy^;'.ccsoigt;tfi dtcere [olcmus, per omnem deinceps uita redderemar.
Noui te qui fisf ôéc^
Diabolus mendax ueritatem dicit defilio Dei, qudia id Ãt ab[urdum,quis no nouttlidem eà enim nobis,à nie retrix caÃitate Ãrret,aut ebrius[obrietatem,canis pudo rem.Hic ctenim quid aliud qua uirtutes uilefcerëtiV/ule caufa patet,cur diabolus tefletur Jefum,[anäi( tBum eÃe Del. Atqi ob id ChriÃus eum loqui nonÃnit, infuper eijcit, er quidem uerbo, ut cognofeant uidentes uirtutem eius,hoceÃ,diumampotentiam,credantq;,cr[aluired' dantur.SedcuritadiÃerpiÃnit ChriÃus à diabolo miÃ' ruiüitf Quodhiceà caret^ci^cw apudlMC. eÃ^iÃ^eut.
unie
lt;
IN M ARCI E VANG. E XPO. «#
ttnde 'mtclligimuf, crudditer quidcm hunc h^bitum ,fcd fine damnOfttam addtt Luc.nihilqi huicnocuit. Crudeli' tdtei» itaq; Chriflut pcrmifit,nimirum ut mirdculu effict in cordibtii omniu mdiuttCr admirabiliut. Hm«c etenim rffeóiufitiffe co[equutum,uerb4 docent manififtè, qu£ id Hat populuf:Ciuideà boc^quic doéirinit noud h£cf,ç^c.
Vcneruntin domum Petrijêóc»
Eccf bic reuerfifunt adfuos poft prima uocationê,iit rcflè tandem inteüigamtts,quod fcribttur : Etreltdh O' mntbtti fecuti funt eum. Reliqucrunt quidem,fed ut interim fint ufi timen, id quod migis conueniebat ,quà mfi abiectfjentiilienis wibidntfx. Ndm nufquam inuenio, fie cedere bonii gt;nbsp;iut di/f)ëfire iüi,ut ab alijs egt;nendices,quó fuÃ'mearis,pldccreDomino.Qj(äobrcmfedudioreifunt nocetiÃimi pdpiki monachi, et CatabaptiÃlt;e,qui fie fuit fuotq- rel'mquunt, ut hos nonÃueant pro iu/JuDei, eyquot; iUa gt;nbsp;pneÃertim Catabaptifilt;e, cti fti fimilibus coÃmant, interimueropercharitatc «cmMii profint ,obfint autem tmltis nwdis,monichi quidct« mftidicà dojCiftcri Ioq«4-citfttefuaÃllentesfimpUces. feducendo, Zf impie bonii Ãiudindoifimul autem hypocrifi peftilentiÃime à Htri-Ute Chrifti fubtrahendo. Propdlcndt funt itaq; pfeudo-chrifii tales, ne dicam eradicandi, quo fides, O' chantas exEuangeUj uerbo rede concepta pijs,tu Deo, tuwi bo-mMtuquod dfbetur, contribuant. Cieteru difcwntn cx eo, quod
CAP.I. OSVALDI MYCOtÃII
guod focm Petri fanata mittiftrduit ChriftOiGT dilciplC bs,morbi'S liberatos tniniftrare debere Deo fdniln» tiuiià diim i« uiuii funt, in fignit grutitudinif. Nlt;à «/(fo* ft fieermtfdnittif frocul dubio ceffurd efl in mdlum.PK' gndt igitur htc loens dducrfum eos qui gloridtur ex Di' uoru fc uotK incolumitdtë e/fe cofequutot, dtq^ ideo fer' wut deinceps pert'mdciter his,ut pdtronis fuis (itd uoüt enim)cü omnis glorid deberet dari Dco,ceu ldrgitorillt;i' nitdtis optima,et unico.Pdëio docët,qudtn Deu inoculi^ non hdbednt,qudm fdnitdtcei no rcÃrdnt dceeptà , eüdà dicà t,nihil mmits fe ficcreAgitur ex uoto fanits effeâtiS) quid nifi tëtdtur 4 Deo,dn uidelicetfdndterë is uelit dgno
Vefperi ucro cum occidiflètfbt (fere!
Sdndt mdtitudinë Dominus, udrijs correptdm mor'â bis,pindt item diemonidcos,qui omnesfiierdtddduâif^ gt;nbsp;ddldtidd teder,in quibus inerdt, GT htecÃcitcordm totd ciuitdte,quod dd oÃtii domus Ãterdt congregdtd.Qtÿ^â^ docet omnipotentidmÃidm, cui nuüd morbi ffe^'esnoft cogiturcederc. Tum comprobdt ,fe medicü ejfe potëtif dnimte peccdtis morbide. Qui uerbo,feu contdëiu potejl fdtidre corporis morbos quofcunq;, dn non poterit ident fditguine ctf morte fdnitdtë reftttuere deficienti fiagitijs dnimelSed ztf demontorum je potentem demonftrdt, ut quos non folu eijcit, uerumcttdfefe cofiteri no permittih Cdufdm pdulö fuperius diximus. Txquo joldtiüeftfidc' libusjörtiÃimum, ejfe cuius roborcuinclt;uur,cuiil^dni
ÃN MARCl EVANG, EXPO.
Jocÿ nunguâ non eftMnuirCiü' quii'rerc,què dcuorct. Ettnaneniuka adhucnodle.
Abit dd orandu et folM,et wdnc,i« locii dcfcrtu.OrM; DomiiiiM ut homo.Solu^s autè quurnafVtÃt exêplo no-iis (imiliter Ãciedi,poftqui Ãc docet.Tuuerô c«w ordf, iwtroito Mî cocldue tuü,amp;c.Mätt.6.Colloquiu cnim cum rtcofecelfum qttierit,quamobré ct ipfe hoc locoÃcedit in dcfertu.infupere^ mane orat.Ti^â oratio fobrilt;t,coelos pe nctrdtjf t omnibus eft diurnis negoeijs præponcnda.lïiec omnid difemus d riomino,no quod in cætu EcclcÃaÃico «o Ãt orandü,auttëpusfeu locus orationi fit deliindadus^ omni naq; tépore orandum,cr in omni loco toUëdiefunt manus purlt;e,ueri{ exëplum Dominifequi, dûrcéiè capi' mus, id Mero i« primis cöducit.'Equidè in coctM quo^jpof fttm effefolus,dum intro in cubiculu cordiy met, Et dum inomninrcf)?itdtc primo flatim curro precibus ddDo-»«inM,mdnecMrro.i .in prwnis.Siwjiljtfr locus eà orädi, Mbiubi me Ãiiritus impellit. QMic guide à rité feruaucri' miw, geguid petierimus Pdtrê in nomine filij,dabitur no bis.Vetrus cm alijs Domin« gMierit,ct poflquamuenit,di cit.omneste gMlt;erMt.No mirMcerte, guidomnej utilitatê dligud ex ipfo capiebantMiru dut enr no; in co g«lt;fredo tdm Ãmus deÃdes,tepidi, acfomnoléti, g m« Ito maiorä, 1 gudm illi,cdpcrcmult;,iniô ct cepimus. Hd?c eà miferia car 1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tiis, gudm depiordre quidetn poffumus,abijcere no poÃit
»ntwPrccdndcwnigitHrjMtDomini« nobis fubueniat.
Et dit
CÃPX
OSVA LDI M YCO NIÃ
Et ait illis.Eamus in proximos*
Chriliui ucnit 'm nwndimt,Mprcedicet,dd quos erdt tnijjùs, iudicis omnibus. Quid priedicetiâEuiingeliu,feui delicet effe unél im D«. Diligentid 'm pr.-e!îdndo officio ttobis,quiuerbo fumuspriefiHi, cofyderctnds,CS' imitdit du totis uiribus, alioqui non erimus digni tanto miniffc' rio.Pnedicut uutc in fynagogisdn gt;niiltilndmc,igt;iquM) populi.Veritus enim uu't effe notu omnibus, utq; idcofe pricbet confpicicndiim omnibus. Caret neuo, quocirca In cem noÃigit. I mô gt ipfa lux exijiens tcnebras ffigut ex hom'mibus fefe dcfyderantibus.Itcrum eijcit dcemonid dd comprobandam potentiam fuam,quamuis appareret il» bcciiltSjGT ud robur addendi^ doâirmte cÅleflhqudm' MS iudicareturnoiut.
Et iienit ad eum feprofus»
Leprofum mudat, poftquam is ad genua accedes dt' precatus cfl,^i uisipotes me mundare. Confyderâda e/l nobis primo fides leprofi. Fuit bec integra, potëtiatn di u'mam incarne Chrillicognoficns,GJ' einonpofiibili^ tribuens.QUiisenimunquà inedicatuseftleprteildquod iUc tribuit uoluntatiChrifh.Siuis,mquit,potesmemiiH dare.q.d.Flo eff opus tibi alio inedicam'me, uelis tatuni. Ex ^Ho Deum efie confitetur.Fiam filus is, que uult fi' cit in cÅlojGr in terra. Interim ecce modefiiam 'm peteit do.Adfcribit Domino quidcm potentiam,CX hÃcfc nt^t dcmonfirott
iN MÃRCi EV ANG. EXPÃ. jt iianon(lrt(t:uerum ipfim uolStatipermittit fttttüioneMi Ut qut nihil cotra lUaiti petere fu/iineat, uelut agnofcenS propter peccdta fcmeritö nwrbüadeo fÅdumgefittrct. Obiter itdij; notà dum,c]Je duo petitionum genera, qui-biM Df urn imploramuf.Alterum, ubi no efl opiM adiun â â gerc,fi uis,dut Ãat uoliitdi tua: lyin uult priutquam nos pet(ori!es,Gr ita iubct nos petere,tantum td fiatferio acfi df htcr, quales petitiones Dom'Mus praifcribit tM oratio-»e{uà .Alterum,ubi,ç^Jiprecai}Mrfideliter,addendwttt efl tarnen, fiat uoluntas tua. Vt duwt oramuffanitatemi ut ijic leprofus. Aut deprecamur mortem, ficut ficit Chri ftus.üon certè lt;j«od non omnia fint offerenda uoluntati diMmlt;e,Jcd quodconflet, Deunt prions generis prtiho-nes ueüe,z^ ampleiïi,z:r petentem prorfus exaudiri ,ft reâè petierit. Aut quod fidei non fint omnia poÃibilia, fed quod onmin pij nefliens,quoremorbum impofuerit De:n,ob peccata uidelicet patratd,an ut in fitturü de pee C4tK caueat,fic adijcerefolet ex pietaté, noti diffidentia. fiat uoluntof tua,ü'c.QUod udtwict ueró ad Chriflu,dili geter expcndcndK,qM4tw pkeide ftUuitcr occur rat fiducie leprofi in potëtiamfua. btlifertus enim iUiiist er protenfa manu tetigit c uw, dicitq; ; Volo, wunditre xceT«jgt;jiö«7i. Dtfonatin efl confiflimleprofus. vide-huw inter pnmdîMonopiwmuttK uerbw efièCquodChri flus docet Mftttb, 6.) dum quid petiwi« it Deo tÃtum cor fit rciflimt.luxtu efl enim Dominus omntbuî muocatibui
C eiwn/otuO'quot;
CAP.L ÃSVALDl MYCÃÃNif
fUM,MJucritate. plabno .144.,Promptitudineindeâ Me uidemui Dei adfuaurrendum fuis . ut fcumitf» nihil tHi poffe grtitius cuentre, qudmfî petendo, fando nunquamabeodigredinmur. Qtiod(y'Lltlt;^-^^â ChrifiusdocetcIarifmè.'Veruminquies.Quurndnti^ tigit leprofum Chriflu*contrd legem.Leuit.s.An non ob nOxiiK fiutdeliéîo^.Quicquid tdliumeà legumÃdtuiU cR, ut chdritdtis rationem in omnibus habere condifcc' rcmus. N itw praeter horrorem naturie,damntt etiatn pol' tcft inu adere proximum ex me,gui tetigi leprofam. aut cm uide,lt;]udm nihil contra charitatem ffedomnüti^ charitate Chriflus egerit. Tetigit leprofum non tante»^ finedamno aliorum,fed cum ma^o commodoiuidcban^ enim potentiam Dciagétem inter homines. Tum dbe^^ lepramd mifero lüo, gua renihil ei potuit maius contiiiâ gere.Nthil ergo Dominus contra legem tflam, i^u^fK^ iciia efl charitati,fed pro ipfa Ãcerat.
Etcomminatus eft ei.ftaam,5Cc.
Cum beneficia hominum tacentur,habeturpro irt^ titudinc. Quidni longé magis,ubi tacetur bcnefiüa Chf* fiUauare igitur hic prohibet, necui quidpiam dicatfan^ tus^oueratcertèhucnon taciturum Dominus. tmoiftO
quod fiilum erat pofie latere,tum quod fanatus in ton' freilum erat uenturus hominum, tum quodeundumd» fa:crdotem,zr offerendu pro emundatione fuifecundunt praceptut»
In MARCI ÃVANG. EXPO. H
preeceptum MoÃs.lt;juare placet quodueteres dicunf.Da gt;ni«Hmfxo«pfuwi dedi/jenobis adfiigicndatn gloriani i}mne,pr£ter Dei gloria,utpote quie eft unicè et qutcreit rfd gt;nbsp;ey promouenda nobis. f.t prodefi certè, tantum hic. Ijabere magiftrum, poftquam non eft alius adftitius, qw£ pariter omnes tiexet homines, ut gloria; cupiditas. Pm-doTefuffundaturnecefteeftiquifquisgloriolaftimulatun lt;ogitat,ChriÃtts,cnintbilpar effepoteft,omnëgloriani ftgtës Patri,quicquid huius cft,trtbuit,quid tu igitur uet^ ntis de gloria cogitas, autfollicitus es f Perdct htc adfe-^ ilus,nili deÃnat,nobis Euâgelium hcdie. Alij aliudquid^ «Uw hoc comminiftuntur loco:qui uult,ab eis petat.
Scdabiteipfum oftende facer doti,.
De iMdiciofdcerdotw infer lepram O' non leprani legere eft LcMit.i; .De oblatione, cap. proximo. NoImiê Cbri/iiM atiquid deÃgnari contw legem Patris fui ,utpa te 4«« à fanâifimofanëla erat,et ipfe nondu legis quic-'^udm dbrogcirdt. Atque ita etiam miraculumftiium in-* notc|ccb(tt^ciIiiM, ubtfacerdotis de mundato iudicitm accefferat, Qttod o Chriftus uolebat, quemadmodtiwt docentbifCHerliiClnte/ltnwmMilltó.SicrnwHptcerdoté buseratteflmoniumde «irtute Cbrifti jfiempeexpu-riÃcato leproJo,/iMecredcrentdcmde,/iMe non crede-^ reut. Alij «liter,Ego cum nemitie contendcriw».QUcö
C » dicopra
CAP.L OS VA LDI MYCONII dico pro mea fide ex literd dico fimpliciÃime. QUie hinc Cf ex dlijs locii Jitnilibuf funt d Papiflii def wnptti adÃr mdttddinconÃÃionem durictildrem, nihil hdbent folidi^ Qujehodie dicunturdquibufddtn inldudem conÃÃio' nis eiufmodi, tancpidm dt[ciplin£ fdluberrim£iuucntii' tis,no reijcio,uerZ quid hutndna funt, uereor quo tddent fint exiturd.Sunt pdrentes, quibus cquidem mdiorem de liberis curdtn non ucücm ddemptdm,funt ludiliterdrijt funt inÃitutiones in templis pro pueris public£, eftPX' comunicdtio,et Mdgiftratus eÃ.h£c in populo Dei rede fenedtur,Cf no ent opus reuocdre,quod femel eà eieâUâ
At ille cgrefïus cÅpi't prçdicare,
Perperdfidlfet hic, fi Dommus prohibuiffet, ne dicerct beneficium dcceptum,feriô. Verum quid imtH ex pr£dicationc lUiusiVirtus notd fiidtd eà omnibus, fidui eft concurfushominum dd Cbriftum tdtus,ut nonpoÃet idm introirc in ciuitdtcm ,fedforis erdt in locis defertif-quot;Etfi crdnt,quipropter mirdculu folum uenirent, cui t^' men non fit uerifimile,multos ex hdc occdfione per Cbn fti dodlrinam ad cognit:oncm ueram Dei, Cf Chrifli dd' dudloseffe^tsioleÃiam habuit Dominus.Efto.fedprepie red uenerdt in inundum. inprimis autem conducebdt rdcula Chrifli qudm cognitiÃimd cffexöfirmabant ent»^ dodirinameius.
CAPVT
IN MARC! EVANG. EXPO, if CAPVT SECVNDVM»
Et iterutn intrauit Cas
pcrnaum
pändytim tn ciuitate Clt;t^ertMum, I quo dfnuo ptrurnrrdt. Doiflrmdm ccc-leftemj^ärgit ex delegdto ojjtcio, mird' culum (tddit, ut ed cognofcdtur eÃe di«t-nd.QudfuntcircdpdrdlyticuJà adidiligëterjuntexpen dëd4gt;ut/ideî portdntuhfides pardlytici,remiffdpeccdtdt
Cdtii,et eit« rei cÃproïxttio.ridcï portantiü intcgrd Ãut, quodre ippt docent, duw iHud/ludent, ut m/ïyfMt« ocu-lif ftdtudtur DominijHelutt certi de reflituenddfdnitate. lllduuteffi Jïdeï Cbh/iuw itlt;t permouit, quemudmoduw contexttM docct(ctt«i4Mtë utdiÃetiefuifidemillorum) ut 'nitui,cr in corporefdnuret pdrubttcunt. Ex quofd-tk perÃ)tcwu«i,Mtt profit fides dliend. Sicut CT ex Cent« rionk fide licet intclligere,proptcrqu5^)n«Iult;cimf(t-ndtiK eft 4 Chriflo ubfcnte.Mdtt.S.Non quod Kelim nul-Um uel in plt;tr4lgt;tico,KcI in^mwlo Centurionk fidcm fit iÃc,fed literdmfic/(t dicimi(s,mdnififle exprimit. N ctm uerijïmilc eft Mtrunq; hdbuiÃe, bunc ob tdmfidelem Dominum, illum,quilt;ifegffÃ4rc4|îdeIibiK4d Cbri/lumpuf fiM e/l. Hubent cnim ex ordktut tone Dei^o ftudid non
C 9 purium»
CAP.n. OSLALDI HYCONII
pdruam efficdciam,undc mfrntesetidm infidepdxftf* turncr EccleÃtebdptizäticrcdunturfudmnditcifauti' litdtctn.EtPdulo crediturproÃiijjefidelis ordtio Stcphii ni. Impetrdt igitur Fides uerd fdlutcm corpori,â¬t dn'tmlt;egt; itd tdinen,fi lUi creddnt quoq^ytjuibus falus obtigerit, ud ante fdlutis donn pdrtum,ucl poÃ.i^dtn dnim£ prd'[er' tint uttd non contingit,nifi cr ipfd creddt. Vnde didum: JdÃuf ex fud fide utéiurns efl. Abdc.i. AbApoftolis iwd' tl fiindtifiuiu ob fiudin ipforum fidcm, qui pofted credere caeperunt qudmfitndtifiierdnt.Ft Fdulus crediditpoà ordtionis Stephdni potentent efficdciam. SicetdemÃdc' libus hodie,pro qutbus ordttonesfiuntÃicere pofiutitiifâ fieri fideles, dliqquifiuflrd pro eis rogdretur, dutent no omnes infidèles reddunturfideles, dim ingp' tiere tarnen ordtur pro omnibus orationefideli, non efgt; vthareamiis. Igt;ldm cr fihomo pro omnibus oratproni lubet Chdritds,fides tdmen in certos firtur,quortm con' uerfiofitgloriofd Deo, nbsp;nbsp;itd prodeft ordtio tdntlM di»
qui pldcct Domino,ut adfe cöuertdntur. Quod ChnÃttt jpriufqudm fanet, remittit peccatd, duo uidetur innuert-quod uidelicet morbi pleruq;fint propter peccdtd. Ftfi remittcdipeccdtd poteftdté habere,id quad pdulô pofidi fcrtè exponit.Dico plerunqi,nequis ludicet cim ntundogt; (Hi pij uiri laborat,^' hoc effi: propter peccdtd, nifi firte fiiturd,ne incidÃt.Murmur atfcribte,quod homo fibi tri' buerehquod eratfolius Dci.Solus etenimDcuspcccäfi rcmittiti
IN MARCI EVANG. EXPO. î7 femùtit, quod [crible noucrant^oélioref hac in parte no fins bomtnibui,fdcerdoubui uidclicet, dc monachis, qui gloriMtur (îbi poteftdtem hdC trdditd,Gr mdgno præcio uendunt. Dcbcbdntcogitdrc,quod Eli dicit.t. Rcg. i.Si peccduerit uir in uiru pldcari ei potcjî Deits:fi dutcm ia DctMM peccducrit uir,qais orabit pro eof Fdcilè uifuri effent,quà m Ãret impiü adfcribere Ãbi,quodfoltuf eà potentie Do. Seder Phdripei non reótè intêdunt i« Hcrbi» Chrifiijcuw dicit.Ftli,remittdtur tibi peccdtd ttM.Irttcr-prf trftttr cnim,tdnqud dixerit: Ego remitto tibi peccota. Vtrü ficfolet hypoenÃs c tw «ertd Dei:Ut cd!««« t iir,rx lt;ipcrc,«tpote CUI nihil placet, nià quod fuu efl.(iiuduii «0 dixiffet po-pfrd Dominiw ,fteut infequëtibuf id ipfc probdt, quid nö homo tdntu, fed et Dei« erdUf t c/l Cbn-Ãm iw ff mpitfrnîî. Id quod docct hic cldriÃime,humani' tdtè, quodfenftbui hominu cbprehendebdtur,diuinitd-tè,quodnouitcogitdttonesfcrtbdru,quodrcmittitpec-Cdtd,cr quod fandt pdralyticu uerbo-Quod igitur filiiu botninii pecceitd remtttedi poteÃdtem bdbfdt,cöqjDf i« (Tdt i« ipfo,re coprobdtjdd iubet pdralytic« furgere, ZT tolleregrdbdtu,et dbire in dotnufud. V nde co fttfi fcribA populiw dut rebquut Ãupebdt,et Df« glorificdbdt,dtcës: Nwnqudm fic uidtmiw.Confydfrdnd« m priww uidetur, quod ebriftiM dicit:Vtdutfcidtii,quodfiliitf hominis bd bet potfftittê in terrd remittedi pf ccdtd,crc.Nd manebit immotum illMd.Dciwfol«$ «mittit pc ccdtd,Hf I ipfoDfo
C 4
Ã^P.U, OSVALDI MYCONII
teÃe. Ep,4î. Hgofum, egofum qui delco peccdUtti^ propter me,cr peccdtorim tuoru no recordabor. Qko' modo ergo dicic Dominui ,quod filuu hom 'mii habedt poteflatem remittendi peccdtaf îgt;^otdtidimi, quodillud ideo dicitur d Chrifto^uid tdlii e/i inter uerbum, Gâ minem,feu cdrnem unio, ut ChriÃui tta non folum cbxc' rit ueriÃime, fed amp;nbsp;utiliÃime,ndm inde uidemios gt;nbsp;qtiód' ndm Ãt cdrnii Domini pr^cium,etidm dlibi, mdxime itt pdÃione.Poftquamenim D.Pdul. inquit,adColoss.cii. 2. Q«o«M in lUo inhdbitat omnis plenitudo deitatii cor poraliter .Ãcile efi uidere fidehbiK, qudm hiec cdro,td' tnetfi noflrte per omnidfimilis eft excepta peccdto,fit rc iiqud cdmeM qult;f non iuÃificatur in con/fcilu Dei,prit ccUcntior.Babet enim diuinitatem Ãc adiudam, nbsp;nbsp;uni'
tamfibi, ut unum quiddam fit ex rebut midtó diuerÃÃi' mii conflitutum,nempe Chrifiut unut,uerut Dan cr bn mo. Qjtdmobrem deincepf re^i è tribuuntur CkriÃo, âi' am quiefunt fallut ucrbi.Chriflut,dtcmut,fanauiclepro fum. Pefufcitduit Lazdrü,Cd:cum illuminauit. E t Chri' fut de feuere dicit. Ego fumrefurreélio ,uttd,ucritdS-Ego habeo poteÃdtem ponendi animdm,cr' habeo potC' Ãdtenttterivm fumendi eam item reéîèdicitur,Scrudtor tioflcrcdroprofdlutenoÃra inmortcm eÃtraditd, (T fdnguis fitfui in remilfionem peccdtorum noÃrorum. |I(c quoq;,filiimt hominis habere poteÃdtem remittendi peccatd.Etlo.s.ticmo adfccditinclt;xlu,nifi qui defcëdit
dectxlo
IN MARCI EVANG. EXPO. »? demlofiliu^ kominis.VbiCyrillus hisuerbis dijjerit. Cum (twfcm Dci Hcrbum decÅlo dcfccndcrit,filium ho' miflw dcfcf ndijjc ait, i« duat pofl mcamationem diuidi perforas recufans,nec alicui perimttens,ut templu, qwod äuirginefumptumÃtityalMmfiliuw, CJ dhumDcjucr-bum prædicft,qM4Mf5 quie utriq^ infant naturaliter,de' centcm diflMioncmfufdpiät.Vtcnim ex Dfo Hcrbum efi, Ãc homo ex mulicre. Vnia igitur ex utrifj^ Chrifltu Ãliatione indiuiÃbiUs tnaieflate diuina Qjiomodo enim aliter,quiefoU uerbo Dei conueniunt, uirgwii filio accommodari poteruti'Quomodo autem econuerfo,quie folicarni conueniunt,uerboDeiattribuêturfNuncenint de coelofiliumhominis defcidiffe ait, paÃionis uero tem pore,ipfefiliut Dcbtdtjquum ipfc paticns, qu« bumunt-nitatifuie folummodo congruafunt,timuilfe feribitur. Hifc dlc.Vidcmiw ergo, qud rationefiliohominis tribui-turretniÃio peccutorum, nempe ob unitatem lüi ineffa-WemMcrbiCT edrnis infeperabiliter coniundorum: vs cnim filius nonfolum hominis eÃÃltuhfed Gquot; Dei, lt;ttq; ddco Dciw Vndc Bedu dicit â Filius hominis hixhet in tem poteÃatem remittendi peccata, ergo idem ipfc er Deus crfiliits hominis e/l:Ht City homo ChriHuf per diui nitlt;ttisf«.e potfntwmpccclt;ttlt;tdimittcrcpoj?it,cr idem Deits Cbrijii« per bumdnitdtis fu^fi-agilitatem pro ppc crftoribt« mori.Ex qttihus pdte f.'-efle tribui Vfrho,q«od tà cariüs, er ediucrfo carni, quod eà Verbi, dtq; id ob 1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;C j ordern
CAP.II. , osvAldi myconii dr^ctm tüdtn unionem inter lc,nclt;j; tomen permifceri turos mterim, id cfl enim impoÃibtle. Cem etenim non poteà Ãcri creaturOincej; creoturaCem, noturo Mmicj} repugnonte. Hlt;f c cur dicdmui,hdnc habet rat!onc,ut mc' lim,dtq; perà äim,ChriÃt pneceüenud cognito, de ipfo Ãentidmm,dctenedmm, diligentiM(j; ynonitd etm ob/cr' Hontosfequomur quocuncji duxertt:lux enim efl mitndit quom qutfeqMtur,nondmbuldbit i« tenebrii,
EtegreflTus eftrurfus ad marejamp;'c
Coccndi miinmnnüâbiomittit Chriflm ubieÃoccd' Ão.Prtetereundo dUtem teloneit, Motthætt uocat ad Hpo fioldtum,quomuis publtcMum. bieminem atim cote/»' nit Dem,qu! uerbii fuii morem gerit. PcccatorÃat Mlt;tt' thxni,nëpe piiblicdnm,quod genm hominu o. ïudo^ii iit' ter contöptiÃimos quoÃj; reputdtu eà olim,fed obfcqtur uerbo ChriÃi. tJiox enim ut bic dtcit,fequere me , furgit, eic Ãequitttr,nihil paniim uel cdufdnf,uel rogds.Veibunt ndnq; chriÃi nS dures folum corporis pertigerdt,fed Cf mentis, quiedum effet d Sptrituf.prdâpordto, nouiteon' ttnuo cr ueritdtis rffe uerbimt, CT morigerdndum ejfe, quemodmodu fit cum omnibus, qui uerbtvm Ceipercipi nnt efÃcdcitcr. Secus cum tüis, quifonum uerbi tantum audiunt, ctidmfi,quod dicitur/mtelligunt.
Etfadïum eftjcum acciimberetinjamp;^G
MoitbiCUf uir no ing;ratus,beneficium Dom'mi ccirdt dgnofcens
IN MAR Cl EVANG. EXPO. 4*
lt;g«o/ccnj,q»o(f p otuit ad tcflificandivm Mimifu prom-pntudinem exhibet,pitriit cnim couiuium Chriflo, difii fuli.s(i;,ad quod CX alios publ{canos,cr pf cMtorM,qui-1)1« Cbrifius fùcrat cordi,tnuitdt,eum honorem prlt;ebës, ^MctM nouerdt eigratiÃimum effc.Panitêtibusenim gdw dft Df 1« er Chriftus eins,no pompofis mundi hums laie uis.'VerumqutdÃmbie^Pharifiei^ Qtiod agit Domitius juperciliop iudicdnt 5 er eondemnant » Unquitm illc horrendèpeccdfJet.Quaredicunt: QuideÃ,q«odcuw publieaniSyCt pcccatoribiis ediMcbibitiiHe wicju^m, qui magna diuind'queidädt,qui mirdnddÃcit.quiÃ,ucluti Df um,c)t«n pcccutum remittit,oflcntdt, cur talcs digna-tur habere conuiuds, quibi« cotemptiores inter nos non ttiMUt'Vcrtt ChriÃus boc duribi« diumts lt;tudito,ait lUiî.
Non opus habent, qui ualent,medico»
Ego,q.d. 'm muuduw «cni,qtiod uos ignoratis gt;nbsp;ut me dic'.ilt;,non quidem corporiHti^quamM« ZS' i/i nu dcrfr ,ffd «niwttru«!. Qutbi« igitur re éi ins me adiungo,ualen-tibi«, propter quoî non ueni, dn mdlè bdbcntibiK, propter quoj unicèuenii Cogitate igitur medici ingcnium, Crdemefecusiudicdbitis,imô etfanius.Aduosnonfic ddeo,qMÃHlt;ilct«,)«orbiMn ueÃriminon dgnoÃentes, cum fuis tarnen mdxime inudlidi, nam à adircm, rcpcl-lerctw. Imô rcpcUit«, quotier adeo gt;nbsp;doólrindm gt;nbsp;mird-tuldjuitum, cceleÃem hmw iH«?), quom dtitc oculor poup
Milipcndcnt«
CAP.II.gt; OSVALDIMYCONir
uilipcndentcs Diuertcndum igitur ad iUos,(iuifefii.im^ ntiferiam agno[centcs,me porrediis cxcipiunt manibuigt; V(ani finnt. Similitudiiicm hand medico defumptafit exponit Dom'inui,nequis abó trahatdnguicns.t^on uc' ni ad uocandum iuftos, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ISSam hii docet, qualis'naitt
fit nudictu,tniuflitt£ medetur enim, aufrens tom ab O' mnibuiiqui 'm ipfum credunt, id quod leginon eft poftibi lc,cuitarnendeuoti crantScriba; eyPharifeiyUt extrlt;t quant non elfetiuftitia. \gtturiuftoshijefe pittantes ex lcgc-,ft-uftra uocati effent ad poenitenttam,ut qua non W' digebantftfo quidem uidere. Sed mdigcbantpcccatoresgt; atq; idagnofcebant,quà ohrcm Chriftus cr medicameit' ta dabat,z:r lüt reapiebant falubriter, dum uitam inuti^' bant 'm melius,cr omnem mcolumitatis uirtutetn tribK^ bà tcerta ftducia Chrifto.Dtftendu.h'mceflprimo,qn^K^ fit malum deplorandum,exiftimatiopropri£ iuftid'^' reddit enim gloriofos, contemptemes Dei hominu/tn-Ã(im etenim Dei fit iufttficare,ficit, tit homo Ãbi iiftiÃ' cationë tribuat ex eo, quod agere uidetitr ex priefcriptâgt; Icgis diu'm£,cu tarnen uircs ei dcfint ad cam fticiendä,fti ritualis enimeft. Ro. -j. homoueronilnificaro. Gen.^-To)« ez homines contemnit, quicunq; non ea uia 'ingt^' diuntur,qu£{ibiuideturprobabilisMultà magisauteiit contënit palam peccantes, ut cuius iufticia non eft niftf^ comparationc.tlle adulter eft,ego nofum. Igitur egofu»' luftus, Ignorât hhquod Paul. monet.Gal.6,opus autegt;it
1N M A R Cl E V A N G. EX P o. 4î fuum probet iimfquifçi;,G'c.Videndum igitur non qud' lis Ãm ergd hune, ud lUum ,fed qualis erga uoluntatem Dei.Secundô diÃcendum foldtiu/m nwltô maximum, ubi Chri/ius dicit,fe medieu effilt;animdrum,cr propter pcc-cdtores ueniÃe inmundu.Ergo ouianimam habet moT' bo mÃdam,à uuït fandri,m promptu eà t^uifanat.vt fa net en'm, defeendit è ctelo. lo.ii. Non enim ueni ut iudi-cem mundum,fed utferuem inundum. Jnfuper e:}' «ocdt nonhitncdut iUu,fed omnes,qui laborant,et oncrati funt peccdiorumonere,Matt.ii.omnesrefôcillaturus.nequis dicat eu Camo.Mdior eà iniquitas med,qudmut ueniam mercar.Cotrddejjierdtionem feutu ualentiÃimum'Cili' genter igiturÃunthlt;ecuerbd Dommirecodenda uifeeri-bus mis, necptidcotrafalutem pcccdnti« tentet Satanof,
EtdifeipuU Ioannis iSdPharifçi^ â
Contederat ChriÃus cum peccatoribus iundecalunt' niandi eà anfd dataPhariÃeit. Quierunt nunc aliam di-feipulis ioannis Ãbi adiundis, eà 'quod difcipuli eins non ieiunarent, Ãcut difcipuli ïoannis dc Phdriftco-rHW. Rogrfnt tgitur Ãmul, uthme patet,cur'ndm id itd fidt,cumuiam conetur docere mdtorem cr perÃdio-rem ad uitam (Cterndm : ïeiunid dMtclw non inter poÃrc' mabonanumerentur opéra,quibus cÅlum pdretur. Lm-clt;w uddic etwm prcces. cd. jDowwit« reÃiondet,q.d.Eit tffljpi« ici«nlt;iijdicrprcwnd(\crc/ltft»pi« nonieiU' ; nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;«ndiCZ
CAP.ÃÃ? ' ösvaldi myconh
nMà dJ' non prtccanäi.Hoc c/uidem tum efl, ut per fînii litudinem relpondcdm,cum filijthdUmi nuptiaUi, dtnici itiijudm iuniliÃimifunt cum jjgt;onfoAUud tune ent, cum /ponfue du/irtur.Tempui lüud delpofdtionis totum uÃ^i dd nuptidi,ut curii udcet,nem'mi cldtn e/l.Vcrü uhijpon fits idm friliK eft mdritus,zx (ponfd uxor,cur£ mox iwi piunho'dugenturfubmdeinÃnemufi^. Sicreshdbuit omnino cu Chriflo,et difipulis. Interim enm dum apud cosÃutjquibus'nà moleflijs pneÃi funt^ ProÃüö nuüiSt.
, Vnde et Dominitsdudetrogdre Luc.zi.Quummifi uot fine fdcculo amp;nbsp;pcrdicy culcidmentii,num quid defiat uo btsfSed poÃqudm efl dbldtus db eis,tue implctu efl:,quoiî pnedixerdtlo.ió.In mundo ddfliélionem hdbetis.Tune er ieiundrunt er precdti funt, quo pofjent perfifiere in icntdtionibus tribuldtionibitsqs.ltd rejpofumdcceperunt ifti,cuicontrddiccre non potuerdnt.'NibildixerdtDoini niis contrd ipforum ieiunid difertè, docuerdt dUtemteiU' nid pid luótus tëpore mdxime/requentdndd, qudt quidetit qudntum differ dnt d ieiunifi hypoeritdrum, uel hinc pd~ tet,quod lüd nonfiiit, nifi ut mens fobrid puniu er deiio tius qucdt ordre.hicc uero mter priecipud,er,ut itd died, meritorid ponuntur operd. Difeimus ex hoc loco,qudm mens phdrifdicd mdgnifiicidt fud omnid,cu dicit,nos ieiu' ndmus,et obfeerdtiones fiicimiis, itd feruietes Deo per db ftmentid, e:y precdtionüfrequentid.Etdum putdtfeCT feruirc,et pldcere Deo,d Domino audit,quÃuts Idtëtius, nihil
ÃN MARCI EV AtïG. n XPÃ.
ilil«/ fcic nmgnifieri, nificharitcK iungtttur. Vndeapud l/iMh.Cit.^.adofidmmttttt. Ite,inqutès,etdtfcitc,quilt;i fit lUudMifcricordiam uolo,Gr ficrificui. Certum efl enimkiuniunthdeJfi,ttifiperdgatur,quemddmoditChri flusdocetMdtth. 6.ututdeitmurfcilicct)Cf probemur 4 Dfo. Et Kt E/rf. dcfiribit ieiuniumcd.^. An non Mo-ndchtfmiu Pdpifitcttf exprimitur htc clariÃimef Tribuit enm tdntu precibiu nbsp;nbsp;cÃtionibM,et uigilijsfuiMc ieiu.
nijs,ut putet^ pnedicetmundiijinprimif autë cos qui numerit,elfc filicieres inde.Sireëiè uiderêtprimum clt;t pKt Tfaiprofiélo aliterfentirent. Cognof:erët enim externa lüa prorfiKejje nihil fine fide,zr cbaritate^necjo-IiMB mbihfed ZJ abominationc in cojjgt;e{iu Dei ejje^deo tiö mit Deies,aut potefl cultu externo uenerarifine fide^ Difcimui itë Chrifiu cffc/}gt;ofHtn, Peek fia ljgt;5fam,Dif':i-pulosfilioi thalami, ae paranympbos .Pxquo uidemut quant aräa fit eoiunëlto Chrifli et Peele fite, nâ infepartt illis eft. Qu îobrem Paul. eü hortatur e5iuges,qualiter inter fe uiëlitare debeà t, Chriftu et Peelefià , aelut exent plar proponitPph.s.Vidcmus itë.qute'nà fitPeekfia ue ra,ey eatholiea,nëpequte in folîi Ãgt;ofm oculos et aures, etfe totS. dirigit^tq^ eü folü ampleâitur,eolit,ucneratur Vidfre debebüt etià hme eoiuges, quant fanëîèftatü tant fanâü deberët eolere .Meliusita totia fe haberet Chriftitt
Et nemo affumentû panni rud» ( nifntm Stmihcudine admodum elara doeet Chriftus, quant rudibus
CAP.I. OSVALD I MYCONii
rudibM 'm fide, non fint continuo imponcndti oinntd/ Fundamentii funt folidè ictciendj,tuni fuperxdificdndu/nt ell,non priia.ld quod Dommm fic cffâcrt.Hcmo tarn eptit,ut alfivmentum pdnni rudis dffuat uefiimento acte' rttditm enim hoc 'mtenderetMilludfitceret rneliui, diU' cerdret mdgis^quid ueftimëtum uctus pdnnum mentent firre neqttit. Ita habuit res ctidm cu/m difdpulis. ïpfi uc' flimentum ittud uetus erunt, doëlrmd ueró de ieiunio amp;nbsp;precdtionibm pannus rudis. Vt igitur inter uefiimctunt Oquot; pannimt haud coucniebdt,fic ncq; inter difiipulos Cf doélr'mant illam. Oportebdt ergo prius tllos 'innoudtos, AC turn demîi firre poterant omnia. Similitudo de mufto cr utribiis uctcribus idem uult. Ex ^«o conCyderandunt eis, qui docent populum, qiia'nam ratione docendum fitt nedum tedificare uolunt,fiftruant. Prudentem certè nc' cejfie eft: eftfi talcm, ut 'mftequentibus patebit. Pojftunt ha fimilitudmesetyquot; ad lo.difcipulosdefieëli.q.d.'Dominus. Rogatis,quid non leiunent difcipuU inei t Ego «r ro dico. Sideberem exailerefftodereUobis ex ratione doilrina Ruà gelicie,rudiores eft is, quam utcam rejftofionem fir repoftfittsiDeuotieftis opcrtbus,atq- adeoiufticitelega-li,cum tame Deus quarat ante omnia lufticiamfidei,qua habita,legalis lUaconjequiturultro : quamuis longé aha ratione, quà m ubi liera non pract dit. Nam ïufticia fidei operafruëîus ftint fidem teftantes ,nec aliter Æc uiditant. lufticia legalis perfe,meritûquterit, çt^'c.Vcrum fin fits
Chrfii
In märci evang. expo. 4,5;
Chrllli prior ejfcuidetur, quÃiti diximnt. Et accidie,ut tranfiret
Sabbat.
Difcipuli fdbiatii uulferunt/lgt;icäf,c:xcomederunt t[uric compeUente. Phdriflt;ei uideutes non putdnt licerci qudmobrem eos dccufdnt dpud Döm'mu.De Sabbdti fdn-(iificdtione quîm diligenterÃt inlegeprlt;£ceptumgt;ne~ »M nefeire potejhundepdtet rcmÃdffe obferudnddm Im-d«î. Igitur tdm proni Ãierunt Phdrifei dd ludicdn-â du-w difcipulos Domini, ubi uel tdntiÃum hicprlt;eudri' uifi Ãnt, Verum quid Chriftui ddhiecl Rc/}iondet exemplo,z:rfentctiÃdudbiK.E.xepliim eà d Dduide. I Æ tnim,dum ejiiriret,petijt pdnem Ãbi ZX [uis. Rt dum dlij pdnes non effent fdcerdoti, quùm propofitionis, quibits non licebdtuefci ,niÃ(dlK Ãtcerdotibui. Leuit. 14.. Ros protulit Achimelech,et dd edendu dedit Dduidi,ey fuiSi Idntimhoc ddiedoÃffrentd mulieribui mundi.Rdit ergo Dduid contrd legem, quod fdcerdos dederdt contra legem.interim tdmen irreprehenÃbiliter, quid cogebdt neceÃitds. Quid igitur f Et difcipuli ederunt, fdbbdtimt tiequdqudm uioldntes: NeceÃitds enim cdrctlege. HidT' Cut noÃer dicit,illud Ãilum fub Abidthdr Principe Sdcer* dotiwn, quoddÃripturd,qu£eÃ. t.Rcg.xt. nondifcre-pdt.Euit enim hieÃliui Achinielech,Gr infdcerdotio fuc ^ffdr, interim nimir um und cum pdtre ftcerdotioffn-c nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;D
CAP.ni ÃSVALDï MYCOUll
gen/.T^oahenumigitury/tfiltumpropdtrelViär.pofi^, Apud Matth.fa.iz.aiiuil cxemplivm additur de facerdo' tibui Sabbatii operantibuf, quod lUic uideri poterit. Sen tentia prior,Sabbatum proptcrhomineÃilii ell,nonho «K» propter Sabbatum. Quod qutdcm patet Heut.s.De' bet igitur 'mferuire Sabbatü hommii neceÃitati. Quant' obrem difcipuli quid uiolarunt m Sabbato, divm neceÃi' tas cogeret ueüereÃticaSjZX fderf.^N(W profiâô. Vf-rumiudiei,quuruiolatuiudicaranttQuiacrco^itione uolütatis dtumlt;e,cr charitatis caruerant iudicio. Quoi fi ad hunc modü licet capere de Sabbat o ex fententia DO' mini,quid fenttendum deextemis omnibus f Certènihtk nià propter hominem effeÃila er data, Quamobrcni hifccutanuircumgratietriiaÃioneÃcutittbetneceÃitas, er charitas.iUud non prlt;eter{undum,qȈ m Dais bomi' tiemcuret in paruis. 'NamnetantiHum qttidempatiatur incommodhmauult Sabbatum rem adeo/à nâam iUifub' leâü. Hoc cogitcmus,ut grati Ãmiis.Sententia poflerior. ïtaq; Dom'mus eà films hommis etii Sabbati.lamfi Do-minus,ergo habet in potefiatefua et Sabbatum, et tétant kgem. Voteftigiturfiiosà lege abfoluere prout Itbitum cfl-Etabfoluit etiam hodie omncs,lt;fii per charitatis limi tem incedentes, ipfi adhterent unicè. l^ihil igitur pecca' rantdifiipuli. Peccarant grauiter Pharifei prauè iudi' tantes . Notandum quod Chriflusdicit,filiushommfS tfi Dominus Sabbati,adcognofcendam Chrifli magni' tudmenia
ÃN MARCI EVAN G. EXPO. 4^ tudincifi,qua de re pMlô fuperiuf quoq- diäum eft.Dö' eet item DominifSi Je eJJ'e Chrtflum, promiÿiim quam lüum Dei.
C A P V T TERTIVM Et introi'uit i ter um in Synagogam*
1R A C V L V M ctirè dejcribitur.Ãt cati fa miraculi uidetur e{fe,quod quamuis pra-cendenti contcntione Dommus os ob turajfet Pharifceis de Sabbato non uio-^ lato difcipulis^non tarnen quiefccbant an'mi pharifai' ci. Vt clarius tfftur de eadem re cum lUis ageret, in alid Sabbato,ut Luc. ait.ca. 6.iterum intrauit in fynagogam^ ubi ho)no erat prouidëtia Dei,manum habès arejà üam^ Pharifei autem obferuabant eum. Ecce inquietudinemj ëcce animos,qutbus nondum erat fatisjà ëire.odiura enint Contra Dominum obc(ecaucrateos,atq; adeoturbaue.â rat. ciÿid obJeruabantautèiAn Sabbatis fanaturusejfet eum,quà accufarent iÃum.VidemtK cæcitatem. fiant quatis accufatio ffanauit in Sabbatis. lef Dominus: cognofcens diuinitate fua,euocauit lUum in medium, cf quod ifti uolutabant mente ( quamobrem Matth^ut etiam dicit Pharifeosrogajfeà Chrifio ) interrogat. V-trum licet Sabbatis benefrcere,an malcjùcere Aniniant
E » feruaré
cap.il osva ldi myconii
fcrujreanoaidercf Atillitacebant. Qult;eflioeninttatir erat acuta,ut utrücunq; odfirtnaffentoicl negaffent baui ^uaquamabijffcnttUccÃ. Qupmodoenim pcrmiÃiffcnt, malcfactcndum,aut occidendum in SabbatisiCieterum fi conccÃiÃent bencfà ctendum cffc, CT animamferuadam, inculpabilan reddidiffent Chriflütquod nokbant.tgitur taccbant,quta re/Ãonderc non poterant, cti efjcnt tomen» d quibuf jcientia legK debebat exquiriMagg.i.ChriÃut autem cum iracudid,id efl,zelo pro patrK gloria,eos cir cumjÃiciens, dolore motut fuper cæcitate cordis eorum» dixit homini,Extendcmanu/m. Extendit, çj reflitutd efi Ãanitati ficut altera. Exhis uidemus, quà m Ãt Letale uenenum,odtumconceptudduerÃusptos.Obctecatenint, ut ÃanäiÃima queech habeantur pro peÃimis, diu'ma pro pcccatis,etiam poliquam inteUigunturlt;iualiafint.Accc' ditnefcio qucemala mali propojitipertinacia,utuette' num eiuftnodi animos hominum copiât. indicat maniÃ' ftè item Chriflus diumitatemÃiam, divm tam alte mentes thariÃeorum ocuUs diuinitatis penetriü. Doert er hu-tnanttatem,dum irafciturAC dolet. miraculu ucrö, quod fola uolütate perficit (.non enim legitur tetigifÃe, uel oli' ^uid lüeuiÃÃe ) an non debuiffet mouere totum cÅtum ad cognitionem mhabitantis in ChriÃo DeiiVerum ut mott Ãnt ofores ifihÃatis oftendunt,qua; feguuntur.
Egrcfli uero Pharifæi ftau'm,.
lMc.inlt;iuit.ipfiuerörcpletiÃuntdnKtia.Ecceodiunt
t.
IN MARCI EVANG. EXPO. 48 ^uo properet in teneiris fuis^Quod magis cognofcitur^ dum confydcr(itHr,quibui feiunxcrint, Phar^ieinempe Bcrodianii inimicif fuis. inibâtautcm confilium und^t Qhriflum perderët, co quod bencficcrat tn SMato,pro Patris iuffuftbititum fanilificdrat.Pn utiudicet,ut agat odium, tdntwmut fibi fitisfidt, non curansæquum aut iniquum,fis uut ncfisjionum aut malum. Turn autcmft tisfiäwm putatÃbi,cum,quiodiohiibett(rd(dultionc pe tituf cftatdJttblatiii c medio,ficut hincpatet.Exemplo' tHW fcicc tempcfids plenior efl,qudm utopus fitquic-quam adduccre.
lefusautcm lêceflîtad
mare,.
VdhJMdMo iUiodioceÃitTiominufcivm difcipulisad mare,nimiru ut in nauiculapojfetatbi premebatur à tan ta multitudme, agere quietius pauloypnecognito quan-tdnam uis hominum elfetadfcuëtura. Sed quarcuenit? Qunqu^ficiffet audierat.Commodipropri/gratia in-quam.Qttiefierant Chrtftum non propter Qhrtftwm,(td propter fc.Quamuis credendumfit interim, multoshac ettam occafione tadern uer'e Chriftum inuenijfc,maximè eos,qui acceperant beneficia. tJauiculaautemdeferuic' bat Domino,ne premeretur aturba,dumnwltosenigt;n jatia(fct,ita mruebant,ut eos firre non poffetmuUus etC' nim adfiidlorum non contendebatatt ipfim tageret. Dlt;e
D ; momacf
CAP.!».
OSVALD! MYCONII
tnonidci pr^tercd non fanabanturlolum ,j(:d ante procidebdnt ei cldmdntcs.Tu « ViluK Hei.Chriliui tcÃi tnoniwndb hommenondccipicns. Io,f. mdtominni'ii pdtiebdtity d j^iritibui immundii,qudmobrcm ijs inters tnmdbdtur, nefe mdnififtum Ãcerent. Menddx eft dU'^ lolni,z^pdterciuiret.lo.S.nonconuenitigitur aueri-^ td^.pr£fertimed,(]uiChnftii'S ejl. Mdtth. hocdd onmes aitdiólum,ne uidelicetft ftccrent mdniftftum,fdndtos, fitq^moxexponit,cur tarn prohibueritiaddcns.Vteomlt; plcreturgt;quod diilum erdt per Efd.prophetdm^dicctem: Eccc filiud )neui,quem elegi,?^c.mdnluetudmetn ingertc temChrifli comprobdns,utqui mdniftftdri tumnolue' rit,ne mdgis odiu dc inuidiam prouocdret Phdrift'orutn-Abexemploigitur Dommipldnè difcendd nobii tAdn-fiietudo,qu£uirtuiir£contrdridâ¬ft.'Vixenm eft, quod hominem Cbrifttdnum mdgii cohoneftet,id quod non dtf ficultcr intelligitur, dum qudle fituttium irdcundid, amp;nbsp;qudm dedecedt pium,reâè cojyderdtur. Videmus etidin, qudle'ndm fit ingcnium humunum dd res nouds, ftü utiles. Adcurrit,nec eft quod impedirc qucdt .Ah ft quit funtftdlutdrid petercmus, GT inquireremus tdntoftudio, qudm dgeretur nobiftu egregiè, dc féliciter. C^uarimiis wnumcri noftrd tempeftdte Chriftum, non certèutfdlu-tdrem,fedut conducibilem ddhonores, ddpoffteftiones, CA/iquid efthuius generis . VerM»timendum,nefiiiis nos mincdt non bonus. intercduidcmus tdmeni^ Dd bonitdtem
I N M ARCI E VA NG. EXPO. 49 lomtatem crgd nosyUtc^M bencficenticimfaimtlt;imdi' uitcr itt noi c^undit,ut non poÃmui non adcurrcre. No /ïfttwicrit igtturbcnignitate JUficducitUtpcredm id filutarta p ertmgamui.
Et adfcenditin montem, acjóifc»
Dhmj eligereuulty^utpoft abitum fuum Ãbifucce-dintyin montem adÃcendit,Ãcut in more habuit, quotiet aliijuid grande pirdntyetvmPatreprecibitscoUoijuiuo' luit.^iunut eft grande, muniif ApoÃolicum, quare prc' ces mmonte fundit ad Patrem ,utdet,per quos nomen riui dignè per mundumÃ/argatur Ad quod patet ex ca-pite.LMc. 6. vbi Dominui pernoiiaffe dicitur in dcpre' tatione üei,acdte fiäo elegiÃe duodecim. Magnitudo mwieris patet ex uerbis tliarci,quibus dicit.Vt eÃcnt Ã' cum,(2t ut emitterct eos ad predicandum, ut'quehabc' rent poteÃatem Ãanandi morbos, eijciendi'que demo' nia. An eÃe Regem aut Prindpcm tantum eÃe poteÃ, t^um efl,quod hic commemoraturiElegit autem duo-decim hac uidelicct rtuione, ut docerent, atque congre-garent è toto mundo uerum ifraëlcm, id eÃ,totum cleólct rumpopulum, qui olim per duodecim tribus Ãraclis ue-lut typodefig^atus cÃ. Pundamentum funtenim totius PxcleÃaftica: flrudlurie und cumâProphetis .fumino
D 4 «(zi^Kfari
ÃAP.II. OSVALD! MYCONÃT
angulitri Lipide ipfo lefuChriflo,Docuerunt,z^ ordilt4 runtexSpirituChriftt(ingulariteripftscoÃato,qult;ere' ceptä confirut indubtètiitam beatatn in fcmpitcrnunt, Qjidntobrcm ZX Judicer erunt,hoc eÃ. Principe duode cim tribuum iÃttelii,uel Domino teÃdnte. Katth.
fdpulof nomindtim uocdt,utnoticÃent ucri Apoftoli, ftdmer PÃudodpofloli multi introierunt tnpopuluWgt; fcduäom peÃimi, Cf ÃlfdrijÃdnlt;e dodrime ChriÃi iU' ddf uaö inter duodecim nos ddmonet, qudm nihil Ãt niter homines integrum, Cfut implereturfcripturd, qult;s . olim prlt;edixerdt,Ãturum inter edentes pdnem Doming qui fuper cum mdgniÃcdturtii eÃet Ãuppldntdtionem, Jnfuper cf Simoni nomen tnutdt,Pctrum ddpeUitdns. Et duobiis filijs zobedtei Ãmul mdit cognomentu Jioetvi^-quod efl,filij tonitrui.utexddpeUdtionibusindicd-ret,qudles'ndm Ãturi eÃent in negociofuo promouendo. Qudlis Petrus Ãerit, cui d conftdiitid Ãdei nomen eà in-ditum,noneÃutmultis dicdmus,perfeideflenimÃdtis çognitum. Itidem potefldicideïodnnePuà geltfid.Quii enim ignordt uim Cf impetum tondntis per totum 'E.udit gelium Ãuumi Cf uehementidm dd urgenddm chdritdtetH frdteritdm in cpiflold,qudm rcliquitiProbdt dutcmpriC dicdndi ChriÃ:um uim cf conÃdntidm Idcobus morte fud (de qud Afl.ii. ) qudm intulitHerodesantequdm ul Ium ex Apoflolis tdn^eret, nimirum cuod docendo rcli-^uii tumeÃquot;:tuehementior, tuminÃdrctmdgis. Qufd igituf
IN H A R CI EVANG. EXPO. iÿtur Dominui nouit, qMla lUiÃduri, prêter cieteros ftidm dd imrdaiU rnyflcriaq; admifuhttud uulgarilt;t,Ãâ cut pdtebit 'mfrdxapite s.^.cr. 14.
Et uem'unt in domum»
'Videntur difcipuliintrdjje domu/m,nimdUi legere aî otKoy dd dontum. Cbf iftumdutemdturbdÃris dc-tcntâdn},cy'{icnon Itauffe päticmtUis edere .Audicrunt ergo ci7^«lt;!UJ^, idcflcogndthproprietdteGrxcd-tiicdxtexierut, (d^XTtiircaaliToy utcoprxhenderent eum.oTi o^ist(TM,q»onM non ejjit dpudfe,deduâut rt mente,ex nimid uidelicet ddcurrentiu moleftid,Ãc bd:-rebdnt,mftdbdt noletesdb co difcedere.Dominui dutem Ãmiliter nolebdt indigndnter cos rcpeüere,dHt fe dnette~ rcdb ew uiolcntcr.Qndrecogndtifud ltbertdteo're,oâ Kcrbis utentes comprdbenderunt eum introduiiuri, di-centesq;,mentc cdptue eft,ncfcit definere d doccndo,tur' bdmnefcitdfereinouere. Itd uidctHrdixiÃccogmüinon cdlumnidiidi rdtione,fed comiferdtione, quod ntmio ftu-dio,G!- Idbore ÃÃ'ucxdrct.Alij dîitcr.Videmui 'm dudien do uerbofdlutis diligëtidtn populist 'mtelligdtnin, quod dbbidicitur.Regnum Dei uim pdti, cr uiolentes illud rd pere.'Vt'mt pdr diligentid nos bdc rd pidt tempefidte, utuelutimolelli Ãmus Chriflo.Cogimurenim dicere,ni' mium tepidos eÃe,cum tdme d uerbo Idudem qutcnmus Ãyfdlutem pleru^.Concurrimtts fdtis Ãruentet,f?d.non
D Ã dtifcultdima
CAP.in, OSVALDI MYCONII
aufcultamui panÃruore,id quod adparetÃcile, dum 0' pen cotemplanwr'Verbumj'anilificut. Io. i y.operibui autem noftrus nihil magi^ prophunun. Ex quo confiât» nondu nos d uerbo fdnäificatos rc£lè. Orandu igttur md gnd deuotionc pro grdttd mdiori, ne uerbitdm indihges audttio mdgis olm officiât ,i-i um profit. Vtdcmus item Cbrifliftudtwnmdocendo populo,unde cognofcimitt» qudm uerè Geus dicdt. t^olo morte pcccdtoris,rcuertimi ni er uiuite. Ezech. i8.Hzc enim laborauit Gommus fii' praqudmuidereturtolerdrepojfie.SitardorismpromO' uendd fdlutehominu prlt;edicatoribus exemplu Cbrifius.
Et (cribæqui'ab Hicrof» defeend.
Ndtth. iz. er Luc.ti.fcribuntmox ante conuitium hoc phdrtfæoru mirdculum de dlt;emonio et clt;eco, er nut' to,qudrdtioneddtdefiocca/io Scribistarn grautterpec' cdndi,ut dicerent uidclicet. 3eelzlt;^bul bubct,er per prM cipent dxmoniorim eijcitd^monid Qudm enim fit grd' ue,eum, qui hübet in fie Geum 'mhsbitatem corporaliter), dicere qued habcdt Beelzebubquis fideli urn neficire pO' tefilSed de bdcgrauitatc pofied. Qjiodfiubi/ciut autem, per principe dæmo:erc.fitultumdniquu,acbldfiphemunt fftin/fiiritumfidnéiu. N unqudtalequidpiamdU' diuit in mudo,cLeinoniu peUere d,emoniu, nififiilo quo' dam modoiSicut m papifimo, du loco dtemonif fiubmtrat muUà ÿf^r fiuperftitio, ut per quà mabu lüe mentetn occupât.
ï N M A R Cl EVAN G. EXPO, ji occupât, cum autca corpm tantum ucxalfetfùrorcz^ i)ifdnia. Qi^dmobrcnt miquitdf cft cxtrcma diccre, ijuod puÿiatctià cum ratione, DcblaCphemia lamaudicmta.
Et aduocatis eis,in paras boll's.
Peccattmt non impcdit, quin Chriftui manluetiflimis urrbts conetur Scribas doccre ueritatcm, çx cuidentiÃi-tnè coumccrc,in ufum cum lUorum, turn eorum quipr^e fentet hicc audicrà t. guod abcrrct. QHo modo inguit,S4 tanas potefteijcere Satand,id eÃ,Sat!masfcmetipfum-ut inox Chrifius ipfcexponct.Deinde à regnît aduer/usfe~ à diuifum eÃ,non poteÃÃare regnum illud,gua re nihil fà magis. cognit urn uel experientia. Difcordia tiantj; res tà tam peÃtles, ut nihil fit tam robufium ac firmu: quod eanondtÃumpat.tgiturutrcgnumcontraÃdiuifiumÃa ve non poteÃ, ita nee domus fi Ãerit dtuifa. N cc fanguis, nee umculum coniugi) Ãc ligare poteÃdjuin omnia diÃi-Iiant,duintcrueneritdifi:ordia.Quamcbrcncçi;Satdnaf poteritflare,fiiiifurrexerit aduerlus femettpfum,tjucd tomen fieri neeeÃe eÃet,fi ego per principem domonio' nm eijeerem damonia,eum interim conflet tarne, quam fit flMc regnü eins. HadenusÃrtiter expugnauit 'm-pium Pharifieorum conuicium. Nhhc docfljii,q«olt;i Sota nà ipfe proprio robore,atq;fiirtitudinefupcret,tali para hola.Non potefl quifquauafafirtis diripere.cjrc.Quod dicit
CA?.U. nbsp;nbsp;OSVALDI HYCONII
dicitnem'mi non paUm efl. Innuit autan cjuod diximust fe förtem cjjc fupcr Ãnitudman Satanie,qui hacicnM ta tnen regnaueratinmundo,G^lpolta inidtaabflulcrat, C cuÃodierat nwltà ddtgenttÃimc. vemm ipfoadueni' entCiCr contra pugnante,nwx uires,et domir.uvm fraila funt. Vnde Satanos uHIm cr ligatui iacct : /}gt;olia autan eius,homines uidelicctdn primis Gentes, d'ftribuuntur. pro nutu uióloris, redduntur cnm ?atri detêti hailcnid cr «»«lt;3/peccaiis ex tyrannide mali.ciuemadnwdu.nt Paul, clarèdocet ubiep;, in primis tarnen Eph.i. Et uot cum ejjètis mortui dcliâis acpeccatis.crc.EtCol.t-Qui eripuit nos à poteflate tenebrarum, ac tranftuht in regnum Ãlij pbi dÃeéli. Ulalum difcordi^ quamuis doélis fcriptoribui firè omnibus exponatur, non eft td' men,undctambreuitcr gt tamclarèiftudipfumperdi' fcere queamuSiUt hinc ex ore Domini. QuamobremftC' pe ui^tur hue efje recurrendum, er ddigcnter confydc' randum quod dtcitur,fiquà do moiieamur ad ipfum effu' gandti ex nobis,ex fdmdijs,ex urbibus,ex rcgnis,inpri' mis autem ex Ecclc/ia:lllud enim nià fiat,nonpoteà tno rari diutius,quod mtnatur,im6 definit hic Dominus.
Anicndicouobis, Omnia remit.
Diligenter eft,quod Dominus dicit, cordibus infigen dum,u!delicet, omnia peccata, conuicia remittifilijs hominitm. Conutcium contra in Spiritum f. non habere remtÃionofi
IN MARCI EVANG. EXPO. ïi remtÃioncm iiueicrnum. PriM folatiumadfirt uel igno-r4ntcr,uel per imbeaUitdtem carnii pcccâtibm ueritAtc actimorcDomininon rcicHis interim. Pofleriiaadmo-nct,qukm (it mifcrum^ damnabileucritati Spiritus co gfjit.e per infidclitatem uel uerbo^el opere reÃftere, or Ãc degrettiu D« defÃerdre. Depeccato in genere, quod fà uicium,J'euÃHum pugitani cum lege Dei, non eÃ, ut hic muliis dicdmiif. Tantum tUud teneamU'S, peccatum qualcqualc fit credettbus remitti. lo.3.Vt omnis qui ere dit in eiim non pereat,fed habeat uitam attematn. Habet Ã'iesÃecum paenitentiam,et confiÃionem, qult;e fit coram P'eotcuiÃli pcccatur. De couieijs autem italoquitur, I» que »Ke«rtgj conuiciatifiterintfic exprimêt,quod alij cla-nils his uerbis dicunt.Ptquicuq; dixerit uerbivmaduer' fitsfiUum hominis,remitteturilli.vt intelltgamui Domi num loqui de conuiciÃ,qmbus uocabaturipÃe comedo, et uini potor,zyfilim iofepb,Gr conuidor publicanorum, Crc.Niï fcif c omnia funt remiÃibiliajfiut enim plerunq; per ignorantiam.Sed iacere conuiaum 'm Spiritumf.pla né non remittetur 'matternum.Graue peccatu certe^uod remiÃionem non habet,quare non mirum,quod tarn diligentera uetcribus inqutfitu, quod'nam iSudipfum, cum certum fit,Chriflum tuliffie peccatummundi,zx eundem propiciatoremnoÃrum apud Patre,etiamfi ZT nunc peccemiit.i. Io. 2. Kulti multa igitur dtffgt;utarunt,uno tarnen uerbo potefl did,quod uidelicet itlud fit, nempc Jn-credulitatem.
CAWn. OSVA LDI MYCONit
creduUtiitem,niitn qui non credit filio,non uidcbit uitdlH» fed ird Dei manetfuper eutn.lo.j.Et iterum. 8.Si non cré dideritii quod ego fum,moriemmi in peccutis ueflris. Se quitur dutem incredulitdtem iÃ:dm impÅnitentia,cr de' jferdtio.Qudmobrem non abî re D. Augulîi. peccdtunt iÃud nunc finalem mpcenitentum tnhoflibui Euügelif contemptoribia ûe uocat,nuc defferattonê, c ó quod h£C peccdtd redd pugnent cum ÿrdtid, Qui enim perfequuit tur ex contemptu uerbum, quod duditum ueritdtem co' gunturfûteri dpud fe,dn no tdles idmperceptdmgrdtidttf Dei cojfuentes in Spiritumf.peccdnt,d quo ueritdtii uef bumeffetdle inteüexerdnt?QUdliter ficerunt Scribe hoc loco,dum uim Spirituff.cUrèuidentes uerbis perfe' qui mdluerint,quim quod uidebunt dgnofcere.t^ifi ergo aeincepiddferedeuntesconfifiifunt,quodnuncconteiH pferunt,nwrtuifunt in peccatis fuis.Turn qui in Pxctefid remitti peccdtd non credeni,contemnit tdntà diuini mu' neris Urgitdtë,^^ in hdc obftindtione mentis diem cldU' dit extremu,reus eft inquit Aug. in EnchiridiodUo irre' miÃili peccdto in Spiritumfdndwmdn quo ChriÃus pec' cdtd dimittit.Tdles enim dicunt cum CdinoiMdiorefl iî» quitus m£d,qudm ut uenidm meredr. Ef cum ludd fe mi' fârrimd dejferdtione Ãrdnguldnt. li£C omnid fie ftnt dC' cipiendd, fi iÃi propter incredulitdtem in impoefiitentid dc dejferdtione perdurdrint in Ãnem ufque. Adeo uerum efl,Peccdtd remitticredentibus omnid.Qudmobremfi exincredulii
IN MARCI EVANG. EXPO, ft
#3f incredulis lUifréli fiurint credeiites,uerum erit,(p{oi ttdfiruimui. Quamuis admodumdifficilefititaredire. Ojii de re Hcbr. y.er.lo. CuiM rei Saul O' iudam ex' empla cjfeputo chanÃima. Coflat igitur peccatum (Hud tton effe,nifl incredulorum,qMgratiani De; per uerbum promijjdm, o' tn Chriflo præflitam nihiliducctef in pec cätii fuis manent ad pcenitentiæ rentediwm nunquam in-tendëtcsyOtq} ita perdeflerationem ad interitum perpetuum emigrates.Vnde Gominits admodum aperte docet, divmconiactum hocadferitnon habere remiÃionemin-sternum fed obnoxium effe teterno iudicio, quia dixe-funtiSpiritû immundû habet,ex infidclitate uerbit ifluA prodijffc.tîà fiuerbis ,autÃ{lis credidiffent,quonwdo potuiffent male damwni tnbuere,quod erat uirtutis Spi-fttufJaniliiCurandum ent nobis igitur ualde diligenter, tituerbis,oÃ^is Spirituff.mamflflis honorem cxhi-beamus debitum,id efl, eis fidamus ex corde, O' prece-mur,ut hiecfiducia fubinde crefcat innobis, quo Ãrtes effetlinoäcso'dics uerbummeditantcs neq^ impceni-têtilt;elue,neq; dcflerationis perditionetctarttMleamus.
Et ueiu'unt mater eius,5lt;^ fratres.
Chriüus dum agit negocni Patris ttidc, ut agat erga tnatrem, O'flatresad eli,cognatos fuos'.ttis enim ipfum tuocantibM per (ftendam, turbam docet, quiucrefint cognati
cap.il osvaldi myconii
cognatifui,iUii uerô nihil rc/jjondct.Audito enim nontt'* ne matrii e:irfratrü ex turbi,dicit. Quec efl mater mcdt crfratrcs meifq.d.NegociumdPatre iniunólivin ahos ^u^it cognatos. quant quos uos piitatis,nempeÃtiritua les, qui mihi Spirit u Patris coniunélifunt, no autern car nales,qualcs fèris me nunc quterunt.Pt cü circumj^exif' fet 'm circuitu circiem fe difcipulos fedentes, ait, protenft manu quoq^ in cos,ut tAatth. indicat. Ecce mater mea, crc. Quifecerit enim uolutatem Dei,hicÃ-atcr meus efl, crforor mea, nbsp;nbsp;mater .nine ego metior eognationetit
meam,non autern à earne. Quamuis non negcm lUos cognatosmeos,neq;contemno,quodh£cdico,fedoflett' do,utros maioris ducam, nam tantoflmt ilUpnecettctio' res,quanto SpirituspræceÃitcarnem. Ab exemploChri' ftidifcimus,quinam innegocioDei cognati,flgt;irituales an carnales fint prtehabendi uerbi doéioribus.non efl enim adfiiüus ttUus,quimouere debcat iüos, ut rcliila do ilrina Dei morem jibi gerat. Kaius efl enim opus lucn-ficere Deo per doélrinam animas,quam obtemperare uel matri,uelfratribus.Et maior efl Deus, cui illtc infer' uitur,quà m fint parentes cy cognati. Omnia igitur relin quenda fuo tempore, ut negocio diuinitus impofito fatip fiat.Eaccre preeterea uolunt^üemPatrisnihil aliudefl, quam audireferinonem Chrifli,eumq; fà ccre. Alibi nani^ beatos eos uocat Dominus, qui audiunt uerbum Dei, o' (uflodiuntiüud. Lue.n, Alibi dieit. Si uos manferitis id
fermone
ÃN MARCIEVANG. EXPO, f4 fenwne mfo,Hcrè difcipuli mei tflis, cognofcetit ue^ ritdtem,z^ueritiU liberos reddetuoi. Io.8. Tantumeil Ãcere uoluntatcm Patris ex audito uerbo,quod e^m UO' luntatem in compleiiitur.
C AP V T CLV A R T V Dt EtiterumcÅpit docereiuxta mare,amp;^c»
OMINVS midtitudinem uerbum fe-gueutem contuens nduim intrat, nimirum quo CT ipfe quietiut docere, nbsp;nbsp;turbd Ãci^
hits audire pojjèf.doilurus enim erat Udlde tuirdbiliter amp;nbsp;Militer per pdrabohts dcjemine uerbi» quamohrem Cf (Oiditores excitdt, dum initio max diciL Audite. Et adfine adijcit.Qui habet dures dd dudiëdunt, dudiit. Pardboldprimdfdtis cflperfecldrd,tdtumiUud confyderemus,fernen idëfiùfjètquiecuc^ tdndëexciperet terrd.At pro terra præpardtdbene feumelius/ruëlude' ditpauciorë ^t ampliorem. Nemo efi dMe,qui no intel ligatrë pÅnitus ita habere,quemadmodu Chriflus pro' ponit.SumMur enim fimilitudines a, rebus cognitiÃimis Cum autem cÅpj'flèt effèfôlus, SCc* Difcipulortim intcrrogatio fire docet, qudre'ndnt poâparabolasturb£loquatur Dominus. Rogantenint hi,c£terinon rogant. neq; etiam inteUigunt. Vnde dua Slt;^nera uidemus ( quod hue ddtinet ) hominu parabolae
à audientiunt
CAP.niI. OSVA LDI MYCONII
dudientitmt. Quorum hi quidetn dum no intelligunt^d' mirdtione mouentur,cr rogHt, quid fit, quod diäum eft: atq; co cognito pulchrè conduat çx inteüeilui,z^ mews rite fimilitudo. Quod fi pritie intellexcrunt, eundem äC' apiuntfi-uóïuin,eiui uidebcet quodfignificdtum eft,re^ timcndi.Alij uero non intettigunt, nbsp;nbsp;non mterroguntt
utpote quosnuÃd curd tdngit «gt;gnofcendidittind, qu£ bt tentfuh fimibtudme.Tdlibui non prodcft dudire pdrdbtf id! Chrifti,nd dumneq; intelbgunt cdt, neq^ rogunt quid contmednt,figniim eft negligcntite dtq^ contcmptui, (X tdntum dudicrut. intcrrogdnt dutem diftipuli,et ot Tidèi id cft,dmici eiue, dum effetfi)lu!,hoc eft, i turb^l liber ( ndm dlioqui no cratftilia ) de pdrdbold,qult;e'niiin effet.Luc. 8. lefiareffodit.Vobii ddtu eft noffe myfterid regni DeidUis autemqui fira funt, per pdrdboldf omnid fiunt.DiftipuliscycleilK ommbuiconceffumeftd Dfö» ut intcüigdnt myfterid Qei,ut hic uidebcet, qudliter dgut uerbum predicdtum in cordibui hominZfiue bonoruiH, finemuloru-.ndm inbonisfruiltficdt, inmdlisdutemtiul lum cditfi-ui!lum,etidmdum auditur cum uoluptdte,quiii fi-ttdum remordnttii multd: (j'grducs funt tcmpcftdtcft qudi pdulè poft dudictnut. Qudmobrem dieet, thi! dU-' tem quiÃris funt,per pdrdboldS omnid fiunt,ut uidentet uidcdntzj' non cernunt ,cr dudientes dudidntcy uoit intclltgdnt, nequdndo conuertuntur, cr remittantur eis pcccdtd. Viderunt GT dudicrunt,quiducróobfcuruin . nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;crii
ÃN MARCI EVAÃÃG. EXPO. 0 trut hoeipfum^ott iiujuiperunt, quid effet, tum nihtl ttxleflibui rebui cogiturunt, quocircu zx lüud conffdU' ut conuerfi non fint, zr non remiffu fint eis pee-CiUii.^x quo eonftut Zf uidere, zr uudtre tdlibuf ddeon demnutionc fieiffe pottin,qudm ud bonumdliquod,men-fd hteefiidd eff cis in luqueu.Videtur dutem illud,omnidi tionfoium dd puruboUs reffieere,fed dd ucrbd etidm c!dt riÃimd, ndm zr htee ipfdfunt reprobis ucluti pdrubolur, ld cÃ,obfeurd,quie db eis nee inte!liguntur,ncc conf vde-rÃtur.VndeChnftus dpudlo.dieit ed. lé.quod quæddtti loeutin fit etidm difeipulis perprouerbidteumnulhcm tä men eis prouerbium dixiffct,fedfermoncs dpertiÃimof, Veruip/ishdbebdtdliquidobfeuritdtis, qudobrempro-uerbidDominus ddpcÃdrdt. EthdcrdtionefiiïdChrifii quoq;Ãierunt incredulis,zr funtdbfcondttd,zxueluti ueldmen hdbentid,quod utfu penetrurenequeunt. ExcfW plo fit ludds, qui in prlt;e[enttd uel dudito pdrdboldt fenfil myfiieo,nihil inde profieit.
Et ait illis, nefciris parabolam hanc*
PufJorrm ineutit his uerbis Chriflus, ut diligctiie dd' monedtinpofterum. incipit ergo pdrubohimexponerc^ SemindtoriUefemindtfermonê.Ergo.Semcn efl,ut Luc, dityuerbum Dci,tcrrd dutem,qult;e iuxtd uidm feinen exci pit,hommes funt,quicum uerbu dudicrüe, ucnii SdtundS ionfiftim,z^ dufirtfermonem, quifemindtus erdt in
à i cordibui
CAP.IIII. OS VALDI MYCONII
cordibui eorum.Tales funt,qui fine dnimtiduerfione gt;nbsp;inteüigentiiifonum uerbi tMtü audiunttCr ubt ffnui de^ fijt, nihil rentMet panitm, Stitaniti enim rapuit iUudjHt uolucresfementcrrte durtc inÃierfum. Afhtdijsfuis amp;nbsp;hi caUtvm,cr duriciem tr4xerunt,quiire uerbivm infide-re non udkns m difficulter eripitur, Alij femé excipiunt i« petricof(.Audito nnnque uerbo ueritatem dgnofcunt, idea gdudent,herbam oftendunt firent fi-uiiiu Eucin gebd, uerum radix petram adtingeni,quia caret fuccot non poteft altiut defigi. Vlox igitur folii ubi firuor exer tut herbam tangit, exurit. ita radix uerbi concepti lapt' dem cordis finefucco Spirituff. cotaduprahendensnoit altius defcendit,quocirca /eftu adfliilionisfieu perfcqiiU' tionit propter uerbum exorto, quiequidfuccrcuerat her buhe bonte lfei,continuó deperit, quare à Domino tent' porarij uocanturmo enim durant, nifi ad tempus. Exem pla taluvm zy hodie,et olim fuerunt notiÃima. Omnibus firè iUud inanimofedet Euangeliivm tenercà Papifino hberos fine pcrturbattone,quod fieri tarnen uel ideo noit poteft,quodmundonihilefjeualetcommune cumuerbo Euangelij, qui cum malus fit totuSiCT ducem habeat âTcnf mvK^à iJ, à perfequendo non poteft abflinere.Ter tij fernen excipiunt in ff'mas.Hi uerbum accipiut,uerum cor habent/f inisfoüicitudinum huiusfeculi,cr decepti onis diuitiarum reftrtum, quocirca quicquid uerbi corn' prahenfum cft, protinus [ujfocatur,ncq; uÃusfrufba fubfequitur.
ÃN MARCI EVANG. EXPO, fg fubfe^uitur. Quid aius,pottts,libcri, uoluptates, hono-uitahommiifbïlicitudinum ahftmMt,quif(]^ frciliuf ddfequi cogitando poter it,qudtn abquis fcrtbere. Tumqudt» diuitia rtmoretüur ab introitu re^ti ciclo' TtmMnonChrillutfdtiiexplicat.Kdtt. 19. Et Timo.6.NoneÃat(temprlt;!etereundum,quodDominui
HitTrKT^^TcfesTS deceptiodiuitiamm,nihil ffl enim illecebrit ^uitiarumÃUaciM, CJquot; nihil interim t'iwn lUecebropM. Poüicentur nudta, praftant pauca» f^'pberunq; contraria. Promittunt,utunoucrbodicam ofnnia,montet aureos,filidtatent inquam fummain t zy praflant extrema mfilicitatem.Vndeclamat'Doniinui. Vieuobii diuitibiu, qui habetis confolationem ueUram. ^c. 6.ldem docet Diuet Euangeliciit Luc. lé.etiteruin tdius lMc.ii.ttë Chriflttt apud Matth.i 6. Quid prodeil homni,à totum mundunhcrci'Quarti nuncfunti qui fe gt;nen excipiunt m terram bonamj)i uerbum audiunt cor^ Ãde purgato,quarefufcipiunt etiam, fruâum red^ dunt.oportetigituraccedereadaudiëdumuerbumDei tunt corde prteparato per Spiritumfanilum,neduriciei femen non admittat ,â ut decruceÃrenda propter Dcum ante fjs cofirmatiK,M foUicitudo rerum huiuffeculi, ey diuitiarumadpetentia Ãnteradicata. Tiimconfequetur ÃuäiM,nam granum aliudaffèrettriginta^liudfexagin ta,aliud centum,prout SpintuÃf. corda fidelium fie, uel Ãc exarauerit,nouitenimqualitercordif ageruniufeu'
D j ii^c^ftt
CÃP.riri. osvALDi myconh
ÃtÃdiendiisaratro fidei.Patetexparaboldpriefelf tegt;tjudm malti uerbum audiant,Gr quam paud reólè au-didnt:dium rccenicntur quatuor audtentiumgenerd, ex bis unum tantiim,qui audiunt cum fruilu. Et ubi ntd-ncnt,dixcrit quis,quiprorfus nihil audiunt^quorwm nu-tncrtis infinitiK cR f Vidcre licet, cur dixeritMatth. 7-portam anguflam cffe,qu£ ducit aduitam, paucos, qukam inueniant. Quainuis interim er lUud poÃibile ftt,eos qut nunc minus rede uerbum audiut, pergratiant Spiritus aliis rede ualcant audire .Quarc legentes, ucl üudientes Euangehcam parabolam non oportet animunt continuo defpodere. Patet quoq; Satana: ftudiü in impC' diendo nos, ne uerbum recipiamus,adco genen humano holhlitcr inÃflus eft.Ex quo Ãcile cognofeimus, quan' ta'ndm deuotioneÃtorandum nobis .iEt ne nos inducdf in tentattoncmÃed libéra nos à malo.Ptüct et uirtus uer-il Do uiuifici, quie eà fie corda parare fidclium, ut fru-â:ficeiitE)co.Vnde nobis magno ft udio incumbendum eft auditioni uerbi etiam externi, quod rniago erftinu' hchrü lüuis cftaitipftim auribus rcdèpercipicntcs, uiui Jictim mente falubrticr accipiamus per obcdiëtiam fidei.
Et dicebat illis, num luçer-
nain:amp;G
H.CC ad fuperiora pertînere,uerbum indicat,quo nwiet
tN MÃRCI EVA NG. EXPO. $7 Wozwf Domi«!«. Vzi/f te quidciudiatii.1.11 igiturfcnten* tu.Tgt;ium lucerM incendttur, ut fubter modium ponulurt Crcflta ncc ucrbum pr^dicatur, nifi utfidem acccndau Crfidei per opera charitatii lucent. Quamobrem nemo. fe decipiat/ntu elfe putani,uerbum tutdilfejcharitatis o-perafequenturnec'ne.NamniÃfequnntur, certum eft ft dem non effe, dt^ ideo tterbwm non reilèduditum. Tum tterô neefalutê confequuturd.Summd eft igitur. Verbum dudiri,utftdem mnobii generet. Ro. 10. FiJfwopcTdrè per dileäionetn dcbere^lioquifide'm non effe, ueram ui-delicet. Cdufdtn fubiungit Dommus perfententiam com-tmtnem,dtq; prouerbióiem. Non eft enim quiequam oC' cultum,quod non mdniftfteturtneque ftutfecretum ,f:i 'mpropdtulumuenidt.Qttodfim rebutdlqs itahdbet, quanta mngis in uerbo Dei tNon debet, imö non poteft-oecultum teneri 'm corde, modo infit :uiud res eft, quam -lt;5brem motum habet, quofe exerit in propatulum.Si quis Igitur habet aura audiendi,audiat. Habent quidem omnes dures, uerum non aures audiendi. Quamobrem hortdtur eos,qui habent, utanimaduertdnt, Gr uerbum fic recipidnt,quó fiat mamlcftum caram Deo,Gr homini biK uiuum reieptu effeuerbum. Nam hoe ipf tnt tandem proderit ad fanâificandu nomé Dci,Gr falutê hominuni
Et dicebat iIIis* Videte quid au:
Suntqui putant cum interrogationeuerba hjeceffe
E 4
CAP.inr, OSVALDI myconh
fgt;ro/èrcd4,fic. ÃAiTrtn uidctk}id(fiMeüigit(S (^uii MdutiiiVchementiui cuim effè arbitrantur^quamuis at tcrjm kéiionem non rójcicint, qua diligcntta uidctur in audiendo committi rur/ia. Interrogatio habet acrimo' niant adfeuerantem quod dklum efl.q.d.ChriÃui.Vide' tis certes idco cauete ne aliter audiatii, quam cum obe dientia,ut fruilu reddatis inquam per charitatem. Cer' to certim efi enim, qua tnenfura mettmini, alij metietur uobisjd eà qualiter agitts erga proximum, ita Pater cce leflis aget uobifcum. Si igitur ex tierbo percepto per Ã' demÃuätficaueritiiiZJ' uosÃuäumäPatrerecipictif txuberantem: adijcietur enim uobkfquiauditis. QJii enim habet dabitur tüi.Si reélè egeritis erga proxiniunt, dabiturgratia, utmagisid queatif,z:rmÃeculoÃtiiro theÃaurumperpetui duraturum inuenietis.Qjtinon ha bet,etiamquod habetau/ereturabeo.Siquisnonegerit opcre,quod doi^ui eà uerbo,etiam quod uidetur habere, ttempe ueritatis cognitionemjz^ opinionem iuÃiciaâ,au' Ãreturab eo. Ex quibm conÃat, quod poflquam Dein bcnigniÃimut tUe bonitatii fuie multitudinem m uof cffu dit,cz nos ea ipfa probe ÃterimiK ufi, augcbitur bonitae erganoSfUtpotegnauos (jâgratos,cr ob id dileilasa Dfo. Contra fit cum ets ,qui, aliquid cum datum fiterat, uelabutuntur,uclnonutuntur,ficiuntentm contra uo' luntatem Dei,quinofi-uÃra Ãua dona largitur,fed utÃtt ihficent per ddcitionem adgtoriam i pfius.
Etik
IN MARCI EVANG. EXPO.
Et dicebat. Sic eft regnum Def*
Kitr.hMcÃmilititdinem foluifcribit. Cuiiu quidcm fententia htec cÃ. Vcrbimi E uangdij pradicdtum, * mtnte bona acceptum fe habere, qualiterÃhabct fanen taâum m agrum.'t^din nt hoc,fetninatore darniiente, ct fnrgente,nulldmq; curam feu laborem interca de ipfogC' rente,furgdt,O'frudificet,primumhcrbdnt,deindejfi' cam,O' tandem frumentum plenum inffica,quouijo gt;nox miffuTM Ãt lÃe Ãlcem, quoniam meÃii adtienertt. yaiterbié conceptu,in mente latens,fenÃm,o clam agit in homine ipfum habente, uirtute Spiritus ufquead plenum Ãudum.Qtii po/îeaquam eà uiftn ,protiniM eoüi-ÿturà feminatorerfeOiO're/eruaturtnfuamglorianrf er hominis iUius falutem.Ex quopoÃumus uidere, cuius nam fit, dumfiudus bonos edimus. O'cur de meritis nojlris non fit tenendimi à nobis quicquatn,o dum mer ^esuelpramiiumofferturalicubiinliterisdiuinis, intel i'gendam Dei beneficeliam,qui fua ipfius per nos operOt tanquam nolira fint, remuncraturus eÃ. Poteà parabo-htdeuerbopermundum feminato intcUigiquoq;,tan-quam ChriÃus iUud uelitpra'diccre.Euangcijumpra'di' lt;^atumfi-u{lificaturum paulatim hominibiis nefeietibus, imonefuÃjicanttbus qiiidem.Irrcpere nanq; fccitndunt 'Eiei uoluntatem O' ordinationem, etiam contra impi»-^ rum uel uoluntatem,uel opintoncm,Vidcmushodie pror
E s fusiU
⢠CAP.IIIL 'o SV ALDI MYCONII l'uiitäÃfium. Quis enim ante idiquot annoscredidilpt Mrrâtimuidùoncm in Eccle/id, quam oculis cernmm-Ageut Deo./ic uerbo Dei nihil impoÃtbile.
Etdicebat.Cui adfimilabimus.
Et hdc/imilitudincclocet Chriftui uirtutem Eudnge lijinam hocipfum tumetfi pdruum eÃ, dtq; ddeo content' ptibile primo intuitu,receptum t.tmen quietem dabit coit faentijs. An ueromon efl comm rationit ocuUs paruu/ntgt; lc^cre,uel dudirc,7idcs Chrtfli iuflificat fine operibui le git ( Gal. z.)cüomnis intcllcâuf humanm ex operibits iiifliciam tribuatfSed qu.im longé lateq; ramos iÃud Ver bum,poflquam uires fuds excrcet, diffundat, quamq;fi ciat ad nidiftcandum accommodos,quis piorum non fln' tithodie^luflificatinäiji perfidem pacem habemtisergit Deum per Dominum noflrum iefium ChriHum. Ro.f. Aitdiamus igitiir,qnos grdUâ0itpeccata,O' qui cupiunt le ttariyuerbum Domini, cr fide recipiamitt,opcreq; fiequa tnur,qmd iubet,fi quiet as erga Dcu uoluntus habere co-fciéttas. Hine hinc etenim hauritur, quod omnem teflunt praturbatarum conflientiarum extinguit,non aliun de, quicquid totus Paptfmui in contrarium clametfuperine rit is opet urn fuorum. vide ]Vi.itth£. n.in fine.
Ettabljusmuîtis paras boll's* amp;c*
Triddidtt.iarais. Hcpeittultis pdrabolis Chrifiunt loquutum
ÃNMARCI EVANG. EXPO, j? hguutum turbis.Dem folis pdrabolis.^t tandem,feor-fim omnia expofuilje difcipuUi. in primo demonflrat fenonomnes parabola Domini flripfiflc. QnibtaU' fui eji ChrifluijUt implcretur (ficut ÃAatthteui te^latur ) iHud Prophetie ?Æ 7 7. Aperiam in porabolis oj mfttw, eruilaboabflonditaà conftitutionemundi. Sicenim con nenicbat toqui cum populo, quia uidentes non uidebant, Gf audienter non audiebant,nec.intcUigebant, non qui-dem otnnafld reprobi, diuinarum reram negligent^. Maudirent,Ct n5audircnt,audirentquidem parabolat, non audircnt parabolaram fenfum,uteflent inexcufa-bihr coram Deo de neglcâo Cbnllo, tanquam qui non miflas flrct,qucmadmodum flterat promiffas,autco-r'am loquutuicis, aut non egiflet omnia, qute fcriptura deipfopnedixerat. Qjtamuii nonhifoliparabolof au~ dtcrint,fcd etiam dijcipuli cumalijs boniiO'pifl,at iongè aha rationc.Ham quod erat obflurum cos tno-uerat,quodpiaeyâ diuinanorant latere, adinquiren-damquidnam tnfecontineret,^â idea uotiflntfliili com potes MeUexerant enim myfterid,z:r perflmilitudines notas mernome dihgentius commendarunt. Solis autem parabolis infleudo loquutum eis dicit Euagelifla, quod inteBigedum pro hoctemporeinam alias pepc Dominos cum turbis efl coUoquutos nudis uerbis. Qjiod loco pO' flremo dixit,uidelicet florflm DomiKum expofuiffe flfei pubs parabolas,Ãca^iam efl,ut modo diximus,
uait
OSVALDI MYCONII
Et ait illis in die illojCum falt;fla,ÃCc
Phii fdtis idin Chriftin doce/jdo frtigdttu turba dimif fit mipitur à difcipidis in nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;prius ut ingredf'
rcnturipfi prd^ceperattCf trdnjirent in ripam ultcrio-rem.Dorminttedutcm Domino fuper ceruicdl mdgn^ uenti proceüj oritur,flu{iiK irruiitjUt nauis impleretur. DifcipuhÃrmiddntes Dommum cxatant, atq; htfceucr bis alloquuntur. Preceptor non eft tibi cufic quad peri-miisf Verum quid Domimts Æ Excitcttus inmpuuit uett' tum,lt;:^ dixit mdri.Tdce,obmutcf'.c. Ef quiant ucntiiSt C7' fidci eft trdnquiüitM magna. Videmus ut fuos extt' ceat Dominus ad fideifirmitudinem adipifcefdâ,utpote qua omnes tribulationes, perturbationes omner, omtics tentationcs Ãperantur.Tempcflatc adeo feuam immit' titM difeipuli iam de uita dcjperarct. id quad ult;?ces iS^ fatis indicant. Pr^eceptômo e/ltibicura;quodperimus! Aut,utLuc.i'nquitca.8.Prlt;eccpior,pr£ceptor,pertnms. Dormitipfe intérim tanquam nuÃam periclitantium hi beat curam, nimiru utÃc ab omni prteÃdio deftituti car' nis conÃgere difcant ad unutn DeumÃde quamuis puÃl la.t^amcrÃadmodumerant deieiii, Spiritus tamen,amp; portiunculaatt ita dtcam,quam ctiamnum habebât Ãdei, impulerataitDominumt excitarent, er pro auxilio inuo caret. Dominus autem anfequam qutequam iiel diceret, uel ÃccretyUoiis occurrit dijeipulorum, ac fatisÃciidiui
mm
In marci evang, exp-o
Mm uirtutcm exerens magnificè. Ad uètum enim lolt;jui~ tur,crad mare tanquam rtüionis um habeant, cr proti nuiobcdiunt.JAirabilii ChriÃipotetia. Moxdeindecon Uerfusad difcipulos terrore iam liberos, iqquot; ipfos corri-pit ob pufiüam fidemiQuid, inquiens,tmidi eftis adeo? QuiÃt,ut non habeatis fiduciam iI^o/tpermittit tenta' tionem tarn horrendam, ut qute minaretur exitium, in txcu[ationem adduci,guó minus Ãrtiterftandumfît fidei, f:d exprobrat huius exiguitatcm, ut difcant, tunc fidem effe debere magnam,cumaduerfa/tntmagnaGâ horrëda.Viaxmam uerô. dum ÃntgrauiÃima. Difcimiit igitur hinc Chriflum hominem nuüis non adftilionibus humanisÃajÃe obnoxiu (feclufofemperpeccato ) deÃti Zâiturtnim,t:r dormit deÃtigatus.rnfcmusitemDeum omnipotentem inhabitarein Chriflo,ut qui tarn kuiter ttentum repulitjCr mare compefeuit res inanmas. Inha bitare autêÃc, ut ex Df o çr hommeÃtÃdlus unus Chri Ãui. quod ciT fuperius indicauimus, er nuüibi uidetur, dum eà occaÃo,prietercüdüm,quod ca res Ãciat ad plc' nam ChriÃi'Dom'mineÃri cognitionem plurimît. C^uo' ufq; autemfinat Deus tentari Sanélos hommes, an non hinc patet f Kempe ad dcÃgt;ercüionem ufque, Sed quam-obrem,inquisiVtÃtam certè cognoÃant mbecillitatcm, utt^ defedeÃierantes compeUanturadDeum potentem fideliter adcurrere,?^ deincepsfidelius adhlt;ierere. Ex-emploÃt Petrus Dom'mum negans, er Dauid adulter.
Defideli
CAP.inr. OSVALDà myconiï
Df Ãdeli dutem ntitnu Domini,quant fgt;orrigit fuis, dum extreme periclitantur, non cR ut multis dicamus, pofl^ quam htne ea r« tarn clarè patet. Tdlis eft enim, ut eos derelinquereprorfusnequeat.
Et timuerunt rimorc maa
gno.SCc*
tîommes qui aderant cum alijs nduicuîis, difeipu îi timuerunt udlde uifd tdm mirdbiU Chrifti potëtid. Ex quo timoré dteebant etià . Quis'nam hic eft, quid Gf uett tiiGT mdre obediunt eiiVnde licet cognofcere,qudltfndnt hie timor fterit, nempe cui reuerentid ftiitiuniid, qudlis decct potetidm Dr z mirdculofdm. Ampledebdntur nimi' rumdeinceps Dominum, gt colebdnt boni multi tM-gis,qudm hdilenus, ZT eum in oculis hdbebdnt fempert ut nidgnum cÅleftem uirum,Detque,ut erdt,filumf quidftcerdt,quod,nifiDeus, nemo poterdt. AtquehdCf uirtuseft mirdculorumDeiuerd,oftcndunt potentidut
Dei, GT dd dmdndum dc uenerdndum cum titnore ipfumimpcUUnt. quod dlid mirdcuU non
I ftciunt. igiturhincÃciledifcerni udlcbunt.
CAPVT
ÃNMARCî evang. expo, èt
C A P V T Q^V I N T V
Et uenerunt traie(S:o mari m regio
A D A R A trrfzix lacum Genezareth oppi dufrit,unde Gddarcnifunt dppeUati. Ger^ gclJa oppidum in regrone cotentum Gada-j renorum Hiero.tefte Ãdt, ù quo Ger^eJJênî
funtdiâi.Mcttth.ad GergejJdm,MarciK ad Gadaram re' figt;exit.dHm,quodÃilum eft,dcfcripferunt, GT ambo rc' . Zxpttlit autem hic lefM legionem diemonum fx ««o homme,quod cr Luc.adjcrit ca. 8, ad uirtutem Domini fnagii rcl}'iciens,lt;]uà m ad fanatot, nam Matth.dicit/ùif-feduos.iloncÃin tota hiÃoriaEuangcltcadtemoniunt lt;rudeliiis.Domiciliumhabcbatmmomumentii,eöquod hgattmfæpc catenisçr côpcdibus omnia difccrpÃjjctt CT comminuiÃet. Per montes item dtfcurrens, CT uiat hnpecbjt nequis ibitranÃrepolfet.Clamauit,z^concidit fe lapiÃbus lieÃe carens.iithilomimK ut uidit lefum emi Ktiividcurrtt,z:radorauitâ¬um dicens, civm clamore md~ gno, Quid mihi tecum eà tcfu fili Dei altiÃtmi f Adtura te per Deum,nc me torqueas. QUâire'nam adcurrerit,et tdorauerit, uerba h£cÃcilc docent. Timor coegit, quo timuit, ncfc Dominus pr£cipitaret in abyÃum ad ffitMoraïquà mhic baberetitormentd. Vnde tarn cà fennone
CAP..ini OSVALDI HYCONII
fermone perplexut.Feroculut efi enim 'mitio.Qtiid nti' hl tecum efl^mquiemf'Deinde ueluti aduUtur, dum taitt ddornat titulo.Iefu filiDeialtiÃhni.Tdndem äd uim coÃigit^diuro te per Deum. Et ^uare ifthtec i WiâNt ipfumtorquedt. Cognouit igitur lefum tortorem fuum e( fe,Ãrtiorem inquam fe,cr poteflatem habentem deijcieit dife uÃji dd InÃrorum aierttd fupplici4.Sed,'mquift uit' de cognouiti lldäenut handfemel expertut erat poten' tiam Contini contra fc.Et hic iä dudierat.Exi immunde fpirituf tibhomine, fenfcratqi cedendumÃbi, nefcierät dutem quoiCtcterum kfws quidilnterrogat,quod tUt de' inonionomen ejfctinon quod ncfciretipfe ,fed ut inteüi'' geretur, nndenam crudclitds illd obfeÃi. âTum ut notiof fieret potentid fud,uerbo ndnqucutebdtur contrd tdntdnt tLemoniorum um copiant. ReÃiondit naniq; roganti ddmoitium.kcgio mihi nomen eft^quid multifumuf.le' gio Romilites habet fexiet miUêy cétumter équités fex' centos.jo.Ex quo poffumus intelligere, quanta nuiltiM do ntdlorum damonum uexarit miferos lüos. Ccprecd' bdtur autcni dcentoniuin,nefe emitteret extra regionent^ Luc.dicit, in abyffum, locum inÃrorum fignificans ni' ntirum.tdem dicunt,dum Mar.Ãntctia cfl, extra regiO' nent müdi.Precatio uero quid aliud,quam fuperatds de' tnonis fignificat uiresiEt Chrtfli in Principem mudido' minium ? Sed itertt prccabaiitur omnesd^entones (Ãrte quodabnuebat priorem deprccationem Chrifliu)uttn
porcot
INMARCIEVANG. EXPO.
Jâo/'coy iuxtd montes illicpafccntes fe immitteret,quo uel parte nocerct hoitiimbus adhuc femel,ut quibus tant
^ffetabeundum in abyffuW .Docetprecatio h£c,mitltM tftum nihil ualcrc,ne in porcos etiam,nifi Dominus per' ^ittat. Qji^od uel ideo recondendiim imo peäore, utq-^ni(i,qu£ immittuntur per angelos malos,aduerfa ,fint tolerabiliora nobis, lefis mox annuit, quamobrem egref fi dtemones ingreÃifunt in porcos.Etgrcx totiis,bis mil ^firmè,per pr^eeepslatus efl 'm mare, fuffvcatus^i. Et ^â*ur,inquis,Dominus,tam nobilis beneflUor, ita flcit? ^uur tantum damnum diaboli predbus annuens intuliti Adpo/ieritis hocdicimus primo,flcutpauloante.Vo-fuitdocere, malumiflumnonpoffe uelnocere,niflper' tuiflu Dei.QJlâfgt;' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Gadareni paÃiflnt iadura por-
corum tantam, dici potefl, quod merito fint paÃi. N ant tiel Ãierunt luda;i,uelflierunt Gentes.Si iudaii, non licC' bateishabereporcos contralegemDei: quocircareüè ultus efl Chriflus legis paterna; oontemptum. Si Gentes, iterum probe ultus efl^ contemptumfui, quern nouit fù' turum pofl tantu uirtutis diuin^ in liberando dtemonia-co beneflcium.Tum quod adeo nihil charitatis erat apud lUis, ut porcos preeflrrent faluti diemoniaci ,quatn' uis lUos iam amiflffent.Poftquam enim tota ciuitas exie-ratyzyquicircaerandexcitatia paftoribiis,uifoq; Icfu, Câ f 0 quifanatus crat ueflilum, e::/ fame métis,haud alt' ter funt moti, qum prccarentur Chriflum, ut exiret è fl'
F «te
CAP.V. OSVALDI HYCOHII ttihus/uis, cum adordre potitis diuiiiarn tüam dd tntjjam petendam debuilfent,et gaudere ijuod miferi ilquot; li tam intégréÃbi effent redditi : de porcij autem ad boâ num intuentes janatorum ne cogitare ^uidem, tanquätn dliquid malt datum bic ffiffèt.Tum et petere Dominuitt^ Ktapud/emaneret,quà ,ftlt;iui reliqui fùiffent duemonet malhpariter abegiffèdAt cotrd uidemtis omninoffiluiti» ut frcilè inteUigamiu, Auaricia poffèdiffê corda lüorunif non aliquiddiuini Spiritui. Videturztrad hunetnodum htcpoffereffionderi.Uoncffeitobif ntmis anxiéinqui' renda occulta Tieiconfilia.liamquihabetpoteffatemfu' perhommei,qutdni haberet et ta in porcost Immittitff' tnemgt;peflem, betta, CT netno dicit,bonorumfaltcmgt;nift peccatanoflraficcommeruiffc. Similiter dicendumde-tcmpeftate,quæfrumenta,utna, armenta, pecora perdit cr abfumit. Df »norWf, qui ctr porcos cr reliquat, qu^ nobis funtuffhbcftias ingenti périmant numero.Heque fuit bicdamnum tantum, quin quod faélum erotbonutit incomparabiliter effet motus. N imirü non unius fùerant porctÃcd multorum,quocirca fiicilius poteront fèrreiO' âuram. Beneficium uerô tantû Ãiit, ut nemo non fató commodum P, de poiuiffct acciperc, modo uoluiffet. Diffère nanq; ualuiffcnt, Chriftum effe pctentemffpcr di inoivd^fortcmq; uiélorë eorum, a quibtts omnia nobis la tum corporis, tum anim^ parantur indefinenter. Cir cuit enim malus lUe taiiqoà leo rugiens,qU(erens que de^ uoret
tN MARC! ÃVANG. EXPO, ét icuoret.i. Pf tr. f.Atque'm hoc ipfo potuif]ent 'mteüigc^ ^âtx'natn ratio peccata turn expurgadi, turn cauendi, ^uis tnodut reélè corâ Deo uiuendi effet.Qua: bona tan^ t^funtjit nthileis queat adfimilari.Verum his negleäist t(t eà natura humana miferia,rogarunt potius,ut exiret ^finibus fuis, timentes haud dubiè ne quod grauius circit f(s temporales malum iUaturusÃret.
Et cum ingreflus efletnaüe,rogabat.
Obtemperauit Dornmus orantihus,ut èfinibus fuis di Ãtderet ,pofteaquamuidtt beneficensiaDei mdignof,. Abeuntemautcm uoluitcomitartfanatus,rogarat en'mt hoc fibi permitteret,nec mirü ; quis enim non bbcntcr tantum beneÃäorem fcquereturl Verum Chri' fitfs renuit,aliud enimÃerat,quamobrem itlt reddiderat fonitateminempe ut 'm decapoli,( regio à dccem ciuitati-â bw hcuocabatur J et in domo fua pradicarct,quà ta'nani ^â^âjÃtÃbi Dommus,z^ quomodo fui mifertus effet. lUe tÿturobfcquutus Chriflo,benelicentiam,quà acccperat* dwulgauit,ut omnes mirarcntur. Cofy der anda nobis e^ hac hiÃoria iteru potentia Chrifli,nam uidemus,non effet ahquam damonum, qua iUeno infringat ueluerbo^ No eft per totam hifloriam Ãuangelij uis maior damó-â fiifquà m fit huius,un û quid ca rcffeiiu uirtutis Chrifli? De'mdez^ hominis aftimatio uel apud Deim, expcdcii da uidetur. iJam pra uno bis miHe fucs uidemus nihilidtt ^os.Contra. damonium tam infifiat hominem j «t dunt
non
CAP.V, OSVALDIMYCONII
nonhuic nocerepoteftabdrcenteDomino, cupittdineft ipfuaobcjjebonis.Quamutsnthil ualcat, niÃpcrmtÃa Dei,ne^; 'm ipfum, ncq; 'in bond eius. Tandem nec lUud pr£tcrcundum.l^on Itatim aptos eÃe dlt;i circumeundnm cimi ChriÃo,Mi fidem nailiÃunt. Interea tarnen locum etiâ non deeÃe,ubifidc exerceat,et donafua cu alijs com municet.Inter c^uos ut m'mimum funt domeflici.Videant catabaptiflic, agant'ne pro mandato ChrtÃi, dum fidem opinioncfiua adepti relinquunt uxores,et liberos, ne car neipfioru impediatur, ^uó Dom'tivi minus fiec^ui ualeà t
Et cum traieciflet lESvs naui\
Chriftus ut traiecit 'm ripam ulteriorem, couenit ite' ru turba nwlta. Interim autem du eÃet circa mare ttenfi ïairits Pr'mceps Synagoge, fideinon admodumfolidiet fiirtaÃe (^uiaïudceus . Petit ad pedes Dom'mi prolap/iis cx imo cordis,ut filtolam in extremis iacentem,fiibi iM' ntbus impofitis reftituat. Ecce fideiimbccillitatem, dum rogat, ut dofnum fecutn abiens. moriturlt;e manus impo' nat.Abfentis enim uirtute non cofyderauit tUuc poÃe per t'mgere, ut filiafianaretur. üihilom'mus Chriftus, quod eratfidei non contemnens abijt cumiüo. In it'mere uero res acciditualde miraculofia.Mulier enim fanguinis pro-fluuio duodecim iam annis obnoxia, poflquam in medi' cos omnemfubftantiam mftumpfiÃet ft-uflraineq; tarnen idfiolum,fiedpeius etiam haberctejuam fiillis nuni]uam
ÃNMARCI EVANG. EXPO. 64 piijjetufdyperturhdmyquä; cofirtdlefumcomprimcbit, intrMs,tdlcnt firebdt 'm corde fidem.QUdtttocunq; tem porefrerts mfirmd, qudntdfcunq^pecunidiproÃtde-rK âm medicos, fi tdntum ddbitur, ut ueftumentivrA lüiM qucM ddt'mgere,[dlud eris.Tetigitergo,zj'âÃccdtus eà fous fdngumis eins,et fenfit corpore,quodfdndtd effet db eoflitgello. Verum quid hicJefus^NÃpotuit enm nefci-re,qui feit omnid,quid däum Ãret. isolés ergo,utuirtiis 1gt;eitdceretur,euocduitedm 'm publicum ddmodum pul-f:brè,nmiru ne mulierculdm ddficeret pudore. tgitur di-oit.Qnis me tetigit? J:)ifcipùlinihil cogitdntestdle,tur-bdm cdufdnt.Verum Chrifio ficnonfdtisfiilu, erdt aliad enim quod ipfe tum cognordt,tH pdrduerdt, qudmobrcln wcumjficiebdt oculis qitdrcns, quaefe tetigerdt. Mu-berhocipfimidnimdducrtcnsà tdntum potcftfuo.Domi-mis mtuitu ) tdmetfi t'imens dc tremens uenit, oâ dccidit expofuitq-, omnem ueritdtem de morbo, de temporis longitudmc,de medieis dc impenfis, de morbo poft mede Uf duilo,dc lefit uirtutibus duditis,de cogitdtione zxfi' diKid fud,deueftis ddtdäu, defdndtione.breuitcr, nihil omifit.Tum itdq; Iefus,quid obt'muit quod uoluit,ncmpe ut uirtus diu'md no ldterct,zs' fides etid ïdirifvrtior red-deretur, dixit. Vilid,fides tud te fcruduit,udde cü pdce,ct oflofdnd d fldgeUo tuo.Annon bis duditis Arebifyndgo-ÿ fides duüior debuiffetfierii Non enim, utipfe,petie-tdt quidpid mulicr,ct morbus fiierdt pdulo morte leuior, F j crueftem
CÃP.V. o s V A L D1 MYCONIl
çr ueÃem Domini tÃtum adtigerät. At poÃquämfiddH habuerat,^uod uoluit.abÃulit,tMtum eÃ, corde crc' derc.Dum Mtë adhuc loqueretur leÃci, nunciaturÃiiiint rÃemortuam, non igiturultrd uexandum mägi/lrum. Hicomnii fides abfiit.ynde I efusnon ad hos,fed ad loi' tunt reÃiidens confolatur : iter enim non fruÃra ingreà fuferat,hocdicens.Nei»etuas,tantummodocrcde.i!a»t pauló ante,lt;iuäcamfidcs habeat Hirtute,audiÃi,im() et ui dtÃi.üon igitur alio medio tibi opus eà ad id quodcupif Crede. Dcinceps autem noluit Dominus, ut lt;]uifquä fe à ^ueretur, prlt;eter Petru, çr lacobü, er loannë.lntroiuit in domulairi,uidetflctes,ereiulantes cognatoserami cos,ut fit,maxime dît morspnematura nobis admit hbe ros. Quia uero non ita decet,priefertim eos, quibits Ãcf tà reÃurreilionis,corripitit lüos Dominus,^^ dicit.FiUa fio eà mortua,fcd dormit,^uamobrëirridcbant eu homd nes infideles,non con[yderà tes,illà ChriÃo dormire, Ã-cilius enimerateipueüà èmortefufcitare,quà mnobis quempià è fimno. ïgitur omnib. eiedis,utpote indignis ut tantit uiderét miraculu finefide,parëtes pueUæ adfu' mitundcüfuis,etadmortuà intrat,acmanuadprjehenfa pueüædicit.Thalita humi,quod Syris fonat,puella furge. rdcofiÃimfurrexit,etambulabat,etobÃupucrticÃupo' re magno, Præcepitq- uehemêter itlis,nequis fciret,et utf fiit ut dar et iüi ad edendü, in fi gnu intègre ualetudinis. Exhis omnibus exempiS habemus primo, quà Dominui fident
IN M A R CI E V A N G. EX P o. éf Ãdan etià imbeciüé no reijciat,fed Ãueat uÃ[; dd plenû. Id guod nos omncs mcritôJSletur, quibus e/i inÃn^ila ntomètd orandü,ut Dominus augeat nobis fidé. 'liiÃfine his exëplis no miriî cffct,fiprorfus inter tot malafidem cohJfëttd deficcremus aliquando. Dcindeuirtus fidei ex tnulicrculd,ct uerbo Domtni,quo didt, tantit crede,dild gëter efipoderanddyUt tundë rede et firmiter teneamuSt Credëtt nihtl effe impoÃtbile,ne uiri deceptores,qui eon' tïd uirtutem hùc pro operibus pugnât hodie, quempiam feducant.I^ecpruetereundu piorü morte effeChrifiofom nnm,Mqui iHos excitaturus efi feciidum carnë (ntrni dni' md uiuitÃn nouiÃimo die. Etdemü Detglorid in omni' hus efie pro exëplo Domini quierendd.DenugisÃnerd' Hbusabijdendis, non efl difficile cuiuis intelligerefideli,
CAPVT SEXSTVH»
_____^Et extjt inde, amp;nbsp;uenit in patr»
AE Chrtflo in pdtrid ,dpud cogndtosi ^domeÃicosq; dcciderint, docetMdr:, nimi' âr«,Ht ueftigtd Chriftifequëteshaberét,quo confoldrëttir,fiquid eiufnwdi fieret dfitis dliquddo.'Vehementius dolet profidö,mdlü firre d prO' xm is uel ob doärindm ueritdtis, uel ob correptdm md' lictdm,qudre neÃio,fi dolor equius tolerdri paÃet, nifi tdntum cxëpldr dnte oculos hdberetur coftitutum.t^d' Z arcth pdtridm didt, non quod hic ndtus eÃet ChriÃus» fid quad ex mdgnd parte cducdtus.Cicerofic Romanm
F 4 ((O£(lIgt;4tUV
CAP.VI. OSVALDI MYCONfï
uocabät ur^zy pater patria^um effet Arpmas.
CÅpitïn fynagogadocere,
l,uc.4..mdnififle defcribitur, quid'nam docuerit, er quanta admiratione fuorum. E t ubi ccepiffet paulo libc' rins ifwehi contra cos, quid'na paffus fit,de monte uolc' bà tcnim mox priectpitareipfum,qiiale nunqua uel d pef finiis Pharifieis ejl ta répété, ac tato cu impctu tëtatum^
Muldcp audicntcs obftupuerunt»
lïocefi,quodiamd:ximits,ingétiadmirationeauii' erunt,fed interim no abfq; fcandalo.Qtiod quidem uer-ba hiec darum reddunt.Vnde huic hacferquieefî fapi' entia,quee data eft tüi fitem, nonne hic cfi fiber iUe,crc. quot;Ergo fiupcbant de dodrina, defapientia, de miracuHf eins,ut quæ cognouerant magna,er dtuma,er nihilonti' nus cotemnebant ob pcrfome, quteadparebat,uilitatctn. Jofephus fiber lignarius, pater putaticius, laboribus do' tnumfuam enutriucrat,ineodcm eratlaborenimirutit Chrilluf,artifèxnominatus,quà obremKar:dicit S-nx Tóopj nihil aliud putatus igitur ufq^uc,quam fiber, rc' pente ucro uifus,er auditus dodus,fapiens,miracula di' uina ficiens, it a fenfibiis er mente funt confifi, ut quod arduum cum ftupore cognorant, non tarnen inde perfo' nam uenerarentur, fed contra potius ingcntia lUaprO' pter perfon^ humtlitatem contemnerent. Caufam huiui uidcbimus in fequentibus.
Etfcanda-
IN MARCI EVANG. EXPO. 66
Etfcandalizabantur iinlic.
vide quidlt:anddlu.ïiumilitlt;ite,in qua Chrijiws apud iüoi uixerät, adpurens ut homo per omnid,fic unimis C' fMt 4dfiéli,ut mirdculofa iUitdum uiderenMcaudirenh cognofcerët quidem quanta ndm ejjent, c£terum uiliha' berent non finefiimulo muideti£,quo folent moueri priC Cieeerii ucrnaculhcognathetfiquitaleaydumfuiSyiequa' Itbus anted,quid magni prater opmionem euenerit. Of' tindHnturnonadeodifiimiliteromnes,quiChriftifecun dumcdmemhumilis,pdÃionem noluntfdtis ejfiepropec f^tis mundi.Cduednt,ndm di£lwm c/îihcdtus qui non fite fât offenfm perme.tnfilix igiturimiferiÃr condemnatui quifieritoffenfus.
Frater lacobi, amp;nbsp;lole, ôfc»
Non habuitfrdtrei, noforore^fecundilcdfnem Chri fiwfed eogndtione, quemadmodum Lot adpellatM eSl fiater Abrdha;-Gen. 14. QMddereD.HJ£Tongt;»«K(t(i-if^fui Heluidiu/mfatis fuper'que.
Non eft propheta fine note* 6Cc-
Oicit notdnter,prophetdm non effe fine honorer nifi jnpatrid.Ndmquiuerttdtci»Dei,remtamexcelfdm,in' terfuos, quibiif eiia nondum e/i ddta cognitio, prodidc' fit,cr fldgitiorum prauitatem emendare docendo cona-tin jùerit,nihil inde fir et aliud,quam tulit Chriftus, quis
S tfle
CAP.VL OS VALDT MYCONIT
ift(, qu^ciuf doilrintt cur nos corripitfnouimtn à puc' ro,mumtacognatiotKcius,jcnipcrlt;e(iult;ilis nobis ,quo' tnodo nuncfenobis pr^ponitianmelior qu-imnosfdit doóiiorian rerum peritiorf Atq; ita fit,ut du.nuw lüud, quodcocclfumefi,dnnihiletur. NonprofiiitChrijio,qud wxitdpucro interfitos innocentid,quisejj-:igertt ergo mdlum,quod ipje non potuit effugere i CoifioLttioncm ne cipidntigiturhinc omncs,qut pdtrtd peUuntur hodie t-ro pter uerbunt cudngelif,qui mule dudtunt d. [uis rttdinpul Ã,c^i minis corundem exdgitdntur, qut dumnis junteX' pojitiuel dbeno ügt;eo pdrdtis ab lüis, tolcrent autem cum Chri/Io,qiufcnonpoffuntaltterbdbere,dtq0taperpd' tientidm dntmamfitam poÃideanf.non enim h^cfblum i genttlibui,fed etiam d cogndtis, er â Ãmiliaribtis folent s(ccidere,tdm eÃprauwn mgentum htmanum.
Et non potcratibim'rtutem» qudlehdbemuf etiam mlingudldtinajtoit potui coüoqui cum tflo,pro nolui. tgitur noluerdt uirtU' tcm,hoc cÃ,mirdculum aliquod edere, nifî quod paucos ' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;qui corpore inualtdo, noninlcäis decum-
bentef tdmen,erdt,propter incredulitdtë entm nemo ad' nenerdt,qult;e talis erdt,ut cT Chriftus odmiraretur.
Etobambulabat peruicos*
Omnibus prédicat ehriÃuf,urbdnis CT dgreihbiul ftdmtequjltteromnibus erdtmitjf(s,nccfolusi[fe, fed dl' feipuiot
IN HARCI EVANG. EXPO. 66 fixpulo! etiam bmo! et binos am^dät cu potcfldte in d£' tgt;wnid,ct in nu)rbos,madtita imponcns,quibt{f in fumma itihil aliud uult,(jtMmut toti depedcant 4 Dco,a.rti,lt;]uod cuilaborëtds gnoc/; dencccjjarijs prouifuru'i fit. Atque it4 cSueniebat omnino fieri de hii,qutbui erdt in pnejens }ud^dcircueundd,etmundut totm in poficru. Mitttt bi-nos,firtè quid melius eft, duos eficfi'nwl qudtn unum fo-lum:habèt enim enwluinentu focietdtis fuie,fi units eea-dcrit,dbdltero fitlaetur. Eccle.^.Aldertter dmbuldt,qui eomitë habetidldcriter laborat,qui hdbet fociu. Qudtnuis igitur toto peâore dependebant d Deo, nihilotninus td' mencdrnis ficimbeciüitdti prouifiumuolebdt Chrtftiis. I'Uttit etid cos dd ludtcos tdiitu,et gentes prohibct,Kidtt. ïo.cr Sdmdritdnos, lOis enim promtffiti fiterdt, utfilijs fegni,prim6,gcntibus dutê uelutfieciidartô^Qitdre Paul M.is.Vobis oportebdtprimtiloquifermonemDet,ftd quonid rept Uitis illu,et indignes uos ludicdtis tcternd ui ta,ecceccucrtimur dd gëtcs,c^c.Dedit potefidtë indæ~ tnonid et 'm morbos dd confirmdtionë doärinic de prd'fen tefiljite.ciudprûpterreâèquifandbdturiufiifuntddre glortd Deo dit pote cuius uirtute fidndttocotigerdt.tAimm tgiiur.undcnd error idm olim de diuorü cultu,et uenexd' tome propter mirdatlorumultitudinëinoleumt.Cloriti omnis erdt ddndd Deo, nos fide Cdrentcsdd dlios, qui id dbnuunt,pertrdhitni(s.lnfidelitdtis hoc certiÃnndicium. friccepit auti ncquid fieu toUcret in uid,idm ob cduf dm, utdi-
CAP.VI. OS VALDI M YCO N II
ut diximiii turn.Additur,nifi uirgum tantum,Matth.in' quit,nclt;j; uirgam. Quod ergo noftcrdicit, hune jenÃunt habet, t^ihd tollendum in uiam,ni[i uirgà tantum, id efl, nudis cr paupcribuf iter effe fufeipiendum. Et hocfchc' matehebraico,CAgermantco.Gen. jz .inqu!tlacobtM:Jn baculomeo tranfiut tordanem,hocefl:,nudaf ,ntlnlque poÃidem.Gcrmani dicuntde his quoi hj BcHo uiüos, do natosq; uita dmittùt fine armés,ad baculum, feu uirgam reciperc,id efi,âta reapcre,ut omnibus rclidlis cum uirg^ difcedant.Eandem nudttatem,z:r paupertatem Matt. docens,ait:neq; uirgam. Adeo nanq^ debebant à E)co pelt derejit ne utrgæ quidem fubfidio nitendum foret.Mecef fe er at Apoftolos durarific,dti Qhriflus adhuc effet euW eis,ut pofteaquam abifffet, lamia adfue/à dli quodamnto-do,paupertatem tolerabilius fèrrètifcientes eum, qui ui' dlum,cr amidlum certifimè fubminiflraret,ipfis no dC' fùturum.AlijdicuttanKnChriftumprohibuijfeuirgam, qua fe tuerentur,permififfeucrô, qua uterenturmitiW' re.quemadmodu prohibuerit alibi calciamenta,non qui' bus inducrcntur,fcd quaiferuarent ad ufusn reliquis de-tritisyhic enim iubeat firri fandalia.Eadem ratione pro' hibet,ne binis tunicis uefliantur.tiJoluit ChriftusfoUici' tudmem talé in eis, qui f slam uerbi pr^edicationem hu' bere cura; debebant.Mihilcft enim tam uile de rebus ter' rents,quodno remoretur aliquo modo diuinorum debi' tam diligentià .quocireaprohibetapud Luc.ne quem per uiant
ÃN H AR CI EVANG, EXPO. 68
^iamfalutcntquo(j;.'!^ocertèquodl'nlutcirc,gefl!ircuir' udnon geflarcperdmitcm, panem, ces, calciamen-tit.fit peccdtiim,fcä quod Chrtflits b£c pr^apicdo uole^ bdtdocereyquo'ndmMiwumtotum dcbercnt dirigerc, 0â d quibui rebiK abflrcihere,dum tnunui tantum, euait' gclumpromulgandi uidolicet demandatum effet. Hiec »utndata igitur,tametà tenuerunt ad tempui,no perpe^ tua tomen effecognofeentes, ZX aliud, quà m prie ff ffr-tent,propr:è cont'mere, uidentei,ut quodÃgnificabant obffruaranta'to Itterà negligëtes, dum exierant 'm mun-^wnuniuerffm ad prcedicà dumcuangelium,polipofue~ tdnt.Vugnat loan hic contraEpiffopos, quigloriantur ffdiffipulorum dom'mifuccefforeseffe, cum nihilagant ^mui,quà m quad hic illis precipuur.
Et dicebat ds ⦠Vbicuncg intro,.
A« »0« Chrifluc mëdicitotem hoc loco diffipulii pro-leibet i Vultcnim,nequiidicat,Ãuelut offiatim cibum qult;ercrent,ob uëtrem potiut, quà m ob falutem hom'mum ^osnouam hanedegratiaCei dodr'mom promulgare, cii nihil fit, quo ruathomoÃciliui.Videt cnim, quà m ci-bimtÃcemendicarenon Ãt, nifi amatés ocium,hoc ipffm Hero parèrefflere nudta mala. Vndc protmus 'm hocfii-iffent,audientei Apoftoloi,c::r mendicare uidëtes, artcin dliquam excogitatam effe propter uentrem.Diffant igi' tw cotabaptiÃiie,diffät monachi, qui titulo mendicatium gloriantur.
CAP.vl osvalci mycönii
gloridntur, Chri/fum noU:, priedicMcx fuum éUdngi^ liuntymendicoi cjjè. iubet clt;utcm,quod dcbcMt mattere iff doino,qua fint e)cte[gt;tiido'tec indé exeat^id ejl, dcnec ad perfiâum euangclium adnunciaiiermt, uel per oecafio-ttemaliquam indedifccfierint .Videturautèhocdiélutff peroccupationc,potuij]entenmrt:oÿtaredifcipuliapud fe. Prohibet dommits, et praceptor uefier tam diligitera nequid in uiam,hoc efljnec ctbiem,nec pecuniam tollatiSi interim autem pratdicare uerbiim fitum,eijceredie' ntonia,fagt;iare morbos lubet.vbi uos cibo,et potu 'mteritff Ãuebimtni^ q. d. igitur, non eft quod fic cogitetis, dat»' modo laborem probè Idborabitis, qucm ego iniungo, hoâc ctenim cura mihi incumbet ,utde cibo et potu uobi^ prouideatur. Dififonam ubiq; bonos,et pios homines,qtti pro figt;iritalibus,corporalia dabunt, tantum uos in oppidum aliquod introcuntes cxquirite,quis ineo fitdigniis, quem ubi rcperiflis,ibi mmete, donee tempus Ãerit abeundi filins enim talis efl pacis. Qmd fi qui uos, ueftrà q} doéirmam non fint recepturi, qualcs fiturifint multi» mox cxite,é:j- puluerem, quem pedibiis attraxfiis, ex-cutitc,certum habentes,impunèquod ftcerunfnunquam ablaturos,imó Sodomis, Gomorrhis in die iudicij fire tolerabtlius. Uxquibus dtfeebant difcipulibonapijs» mala uero impifs obaentura. Cognojee bant cUram de fi C hrifti, deq; âpfius uerbo,tu etfie, robur,et alacrit atent ho:ipfim enunciandi cocipiebant. du-tre tametfi mais
adlfuc
In MARCI E VANG. EXPO. 69 edhucmulta prlt;enuncùrctdpudKatt, quod adtinebat «d corpuf,folatium tarnen accipiebantex his,ut panitiif intrcpidè,cr abicritcr obirct omnia .Pratcrca puiuercm fxcuticntes ligabant hominum pcccata, hoc uclutifigno denunciantes malujcoquod non receptffent euangclium, quod adtulcrant ip/i,quamobrem addaum efl,in tcflimo tuum ipfls^it utdelicet aim cflcnt inexcufabtles, cr mt' ^âto, quicquid fuperuenturum eflet malorum, dicere (ogerenturobtigiffe.SmiliterligantinAä. ij. Pit«/. CT BfrndtiW .N cque tarnen tüud folü.fld etiam docent,adeo fl non qutefluifli quodfuum efl, fed gloriam Dei,ctfalU' tembominu,utnecpulueremuelint,quipcdibusfuis ad~ beflrit de folo ipfortt. Quod fl hoc efl ligare pcccata ho-tnimûdpfa foluere nihil ent aliud,quà m per euangelitim denunctarc pcccatoru remiflionë omnibus,qui per fl dem ttonflëlamhocnunciu recepcnint.^t preflâà res itaha~ bet. In eniiciando enim,an no ad hunc nwdu dtcituriQui trcdiderit, etbapaz^tus fl(erit,hic faluus crit.Qui ucro non crediderit,condcnabitur.Quipriasdedit annonfol uit i qui pcfler!its,an no ligati Quid efl ergo, quod adu-latores Papa;magnis uobiminibus depoteflateclauiü,de Uganda etfoluëdo nugati funt,cu res ex libris euà gelicis tà breuibus pateati Cognofcat fl,et paenitentiii agant,ut remittà tur eis pcccata jdoptamus, erprecamur unice. Et egreflî prçdicabât,ut pÅniteren t.
Katt.inquitSgt;rofeëii aut pncdicate dicentes.AdprO' pinquauit
CAP.vr. ÃSVALDT MYCONII pintlMuttreg.cÅl.'Vndcconftatficpr^dicdUedifcipU' lo!,quemdd)nodü iodnna baptiftd, nccnon nbsp;nbsp;ChriÃu^-
P.cfipifcite,adpropinquduitenimregnucÅlorum.Clÿlt;gt; rum uerborum rdtionem c.i.fatis 'mdicatam putumus.
Etungebantoleo multos'çgros*
Hoc K»«s Mar.hdbet. Vngebctnt autem olco difcipuU eo pUnè modo^ guo ChriÃm io.^. fvcit lutum cx f^uto, c£co rcHitucns utÃum.tidtn quid lutwm dd recipiendum uiÃim f Itd quid okum dd fdnitdtem ? Virtue ipfimÃ^iri' ius, qu£ propter fidem difcipulorüdgebdt, incolumitd' temreddiderdtmooleivm. Quotiesenimfdndrdntdein-cephhoc eÃ, poà ddfeenfjonem domini, notifie ungeri' tesfAtinöPetruicldudumfdnduerdtAä.3.Ã)ltshisuer' bis ün nomine icÃi Chrifli üdzdræni Ã(rge,cr dmbuld. An no incolumes fiäifunt multi fuddrifi^zy Ãemiemdif PduliimpofiitiifAd.i^.Ciuilequidddmigiturexhibue' runt ApoÃoli.fic ungentes,infirmis, ex quo nonnihilfc' cundum cdrnis finfiim dcciptebdnt Ãoldtij, quod fierifo' let, etidmfii mdnibui Ãtlis quepidm ddtreiies. Qudmuis non dbÃirde dixem re externd uoluiffe difcipulosuirtu tii SpiritujJdniltddmonere.'Videmui enim non uno loco er in ueteriteÃdmento, et in nouo tdles ddmonitionesfii ddf,imö Ãtldtium cdrni per externd Ãcepe conceÃum.Spi ritus quidem jÃiritü dnimdt dc erigit. SedniÃt cdro quid' pidm hdbedt,quod zSquot; ipÃdm Ãoletur, er «egrtetp/o-M^;
f^iritwnt
IN MARCI EVANG. EXPO,
^iritum perturbtd,^ ipfa non raro fuccubit.Vnde jH' tniilia doilr'me uerbi extcrni, unde confolationes ami' wum,unde laborum ZX dolor urn focij, i mi et bonarum fùn{lionum,utpdulodnteuidimui,ubi Chrifluibinoie-nittit ad pr^dicandum euangelium.Qttorum rationem TedderetametÃnonpoffumtes,uidemu6 tamcnita domi' num etiam l^irdales homines cofirmare. Tale quiddam uidetur habuijje difcipulorum uniiio quoqi.Vnde quan~ turn aberrarint 4 uero, redo, quifacramentum un-dionis extrema' conflituerunt ex hoc loco, uideant ipfi. l^amquod cacutiuerint in eofiirmando prater potefta
J cogentur agnofcerc uel ex illo, quod figt;e reuicluris dpoftoh adiinerunt oleum ; hi uero non nifi iamiam mO' . fituris,nec nifi confiecratum,cum iüor urn fiicrit,quale na turaÃcer at .Deinde corpus unxeruntiüi,Ãed non nifi propter corpus,ht corpus ungunt propter animam, tan' quam oleiuis inhancufq; penetrarepofiit,atq; ipfam li' berare à pcccatis.Ex hi5,Cf confitmilibus muentis, quid altud,quà m fidci pofiit cxitium proucniref
Etaudluit Herodes rcXjSCc*.
Dicunt filium huncfia'/fie eius, quipueros occidcrat, Tetrachauocaturà Luc.^.quamobremThcophiladus cd citrégis nomine fimpliciterMar:efieufum.TsdumaU' diuit miracula,quie agebantur per Chriftum,dixit toan' nemfurrexijfie à mortuis, fortafie pro philofophorunt
G quorundant
CAP.VI. OSVALDI MYCONÃI
^liornnditmÃuttd traditiöncdc rcgcncrdà onc carttiÃi, er aiümdrum trdnlmigrdtione.Aüj ucro dicebdtHdiant cÃe^lij prophetdtn dliquem,alii tanquam unum cx pro-fhea's.Mens qu:e de Chrifto nonfentit id,quod cfl re uc' rd,ficudcillat,imöÃciiberrdtdeijs, quæ fiunt db ïHo, quemddntodum noÃrd tentpelldte,civm prd^dicdtur eudti ' geliumdegrdtid'DeimiÃdper ChriÃuddnos,tdmeniM vdrid mdlè ChriÃidtii diÃütdnt de edgrdttd,ut non poÃâ( nondmitti,quicqttidddtuht iUe.conftdtenim qu£mdli CdtdbdptiÃdrum coryphaei de ChriÃi diutnitdte,eondti Ãnt introducere,dtq; ex eo Ãceiui grdtidm dnnihildrcM üerumper operumineritd compdrandumeÃet ctxluW» fidei uirtute poen tttü eudcudtd, dtque ddeofubuerfo toto cudngelio.lgt;t ec iüiÃolt tdmen 'm hdc peruerfd funt opini' one,fed ex dodlioribtM aliqui,de quibm prxÃdt nunc ti' cere,donecper impietdtem mdgisfefeprodiderint.De PdpiÃK 'm tetum hic tdcere libet,ut qui diumitdtcm Chri flitdm dbcà ut crcddnt, ut nihil Ãt mdgis impoÃibilti ' quodd dodr'mdm de operum noÃrorunt merito uehuUt-
QH4 ob cdufdm ÃtnpliciÃdenoe,reliddprduitdtepeÃi' mdrum opintonum,confitedmur cum difcipulis domini: Tu esChriftuffilm'S GciuiuliZ^arniijfdem poÃeÃio-nem uitte recipiemuf leternte.
Cui ego precidi caput, amp;c» aiÃorid de tnorte ïodnnis commode ndrrdtur, dquot; «' tihterdidbet enim tw.ltd,et exceücntid queddm,qu(enos doccre
ÃN MÃRCI EVANG. EXPO.. 7» ioccrc^uÃtq; reili admonere po/pt/it.Captus eft prin tipio per fatcliites Herodii^coquod huicdixtffctjio licè~ reMfrutris itxore haberet. Vndcfuntdemcepfftruâlt;e in/idiic per Hcrodiadcm ad morte ïoânis ftiedlantef.Sed uidc,ut euentu naéia^ ftnt. Du«i fratalicia celelfrarei^èt faltabat Hcrodiadis ftlia:placebat Herodi, ut promitte-ret,quodeftètpetiti{ra,ufq; addimidtu regnifui.Petebat igitur, à matreiufta, captftJGanijis.lierodesme leüitatif âteguerctiir,continuo,ftinuli(todolore,morëgeritXide' mnnsi^M:'ndm hinc diftcnda nobii. ioannes prtedicauit, iitq;mtcr!mcorripuit HcrodJ 'peftimiftupri,nempeiit uxorcmftdtris Philippi: qlti qüidè,fiftut adhuc in uiuisi patrauit ftitprüiüecuiniuriacrudeliÃima: finftatmor=-tnui,reliqacratf :men, quaproptcr itcru non licebat, ut lîerodesiilà habcret,quic(fcriptÃeft:THrpitudincfiiuxô ftatrii tuino rcuelabis, quia turpitude fratris tui eflt Leuit. ii.QniaigituriîerodciCôntra Icgê ex turpi libidine ftcerd'(,quantüui'ieftet magnUs, lo. maioriferuieni hberèflagit^exprobrat.Vndcparrhcftan in corripien-dii peccatis quorüeunep difcamu6,tnodofîmui eu loannè ^qualitcr adftâhglorià Dei qua:rehtes,ct hominu emett dationë.ObfiâclibertatëautftultiüyCtlibidinofu^sprin^ icpf loanncm carecre coneludit. vbi quidem uitn liijdi-tiis male notarc liccbit,nam metuehat \oannem Pierôdei Gquot; pro iufto, crfanëlo habebatuiro : quamobrem Gquot; tnultii earn fequebatur,nihilomintK prauui ifte adftdui
G X conabatur
CAP. VI. OS V ALDI MY CO N I!
conaidtur fic hominis libertdtem prohibere. ïntertii uindiüæconceptte uchementumdgis ttidm impeUebdt Jicrodiddemdftpote qua; infidtabdtur uitte quoq- ïoêinis: finde ncmini dubiu,quin occalioncm qu£reret,qudcom' nwdeuoti compos reddcrctur. Hdbuit eandem cdufaitt biec uindiiiie cupiditds,nempefoedi amoris,G' Itbidinis fiirorem. non dmdt cnim mulier,fed infdnit. Herodis ue-ro ndtahcid ( in quibus ctbiis,Gr potus Idutior,^^ omniif Itetd qu£}untur )occd(ionem pr^ebucrunt, utHerodidf cupiditdtis fine reperiret.Udfieri profiilo folct,utfein' per dliquid mdli ex conutuijsdcbi modus tranfitur, proue nidt.Dumenim Herodiddisfilid fdltdretddobleââdunt regcm^zy conuiuds, tdm huic pldcuit, ut cum iurdtnento promitteret,ficut pdulo fuperius dtilum efl.Kex llultuigt; fr. uoluptdriits,pro refriuold^dntum poUicetur, addito iurdmentoquoque.Exmdtrequterit igitur pueUd,quid peten'dum. R.ejpondetilld( nonmotdueldudricid,quie huic fexui peculidris e/l, uelglorid regni, quu: nihil mi' tins multerculdrum dtnbitionem uexdt,fid ut uindicdret fe de todnne,d quo fidgitiumfiierdt imputdtum, CiT prO' hi^tu pro lege Dei)cdput lodnnis Bdpti/he. E xemplunt in primis notdndum de cupiditdte uindifite, mulieribtU prteteraninidntid cieterd ingenitee .vmcithteciniplist fifibireUnqudntur ( loquimurenimdendturdcomnW' ni muhcrum ) rcliquosadfidus omnes,ut hincfiicilè pd' tet.l'dctt pueUd pro mdtris iuÃu,petit cdput lodnnis.iiic
rex
IN MARCI E VANG. EXPO. 71 ffx tandem ftulticidmpoÃicitdtionis cSfydcranhdolo-^âtdficitur,fed nefrlfum iuraffe diceretur, petitioni con f^gt;ttit.flultiK ijuod tâ temerè iurauerat, impiits quad iu~ ^'»ntntum,quodÃne iadurapotuiÃitreuocaretprieÃi' f^ttt-Vnde imdtis modif exèplo nobit erit Herodes iÃe, ^âi^iofcclibidinis puta,flulticiie:^ impietatif. Conuiute £que,uti Uerodehimpij, Ãcile prohibuiffent, Hfnwrx loanni proconuiuij dekïlamento fiiiffèt m~ fi^i.Sed nihil erat difcrimmis,qualis conuiuator, tales ^âitit ZT hoÃgt;ttes,quä de re permiferuntãile,ut patra-âHci^uo nihil grauiui potuilfet. Hic interim con/ydc' dfranda uidetur diuina prouidentia, nbsp;nbsp;nbsp;uoluit omnmo
kannë mterirefic,eü omnia tamé eo nwdo Ãnt ada^an-^uam per homines,cafu quopiam euenerint .IJamà flt;*Ãcrnon cadit in terra abpj^ patris uoluntate,^uomo-floioannes, inuteromatris Ãgt;iritu Deirepktus ,Ãret tiim mifere interftäusfînehuius uokitate ? Id ^uod pro' pterea dico, ut contemplemur zx in alijs mirabiliaÃila ^ci,quibuf deuoti hbentiustokremus, Ãijuidaduerfum Hos juerit uel inÃitutum,uel adurn.
Etcongregâtur apoftoh' ad lefum*
Ciuireminiundam probefuntexecuti,cumgaudio Kdeuntad eum,qut iniunxerat, narr ont quid egerint, quoq- modOfCrquid obuenerit inter agendum. Hocprf-do dif :ipuli quoq^dominiÃciut,eö quod rede omnia ex-pedierant gt;nbsp;bene ceciderant omnia, quapropter ctiam
G J domi«««
CAP.V. ,, OS VA LDI MYCONII
domitluf cos cxcipitfuiiuitcr, ad c^uitjccndunifccum aIt duccns. Diugcnierclittdqi ladcndü cii,qt(i mwiiisidcin pr£dL\vidi l'cilicctctMn^clijMmdifcipulis acccperuntx fie Agdnt,ut ad Dotninum olim adiKnirc non jiimident, nam ratio dandaeji omnmo.He igitur acoLdat.quodj'cr' no,qui talcntum abjcondcratiCj itlis qui conferuos pcj-cuffcrant,btbcrantcji cfcomcderant cu ebrijsicauciidum eflomnifludio. Difiipulis cnim à pares Ãterint irMtdi» paré quoq; cum cis mercedc funt rccepturi. Sin alÃSydip fccabütur,^:^' erit pars corn cum hypocritis,ubi non erit nifi ploratiiSfCt flridor dcnttH.Prlt;etcrca quietcintcrdutit tffe nccefjarià operantibus in uinea Commi,an non bine tnanififlum ? Qiiod caret enim alterna requic, durabile non eÃ.. Qwobrem protiidcn du effe taltbusait quictiori' bus efie liceat,an quis ncgarc potcricivegetiores eteniin ita reddiitur ad laborandu. Non ocium ergo uolumus/e^l tdiquantulti intermiÃionis grauioru laboru, ut ijdemali crius deinde queant repeti. Abirc uolcbat Chrijhis in /o-at deÃenufi poÃent lîltc eÃe magis quieti, uerütam erat plebs,quis dlijs atq^ alijsddÃüibus,amäs,ct cupida Chri ftiMiUuc quoq- fequerctur,imo perucnirct pars no pdrââ
Quia erant uelutouesgt;
Cdufd cÃ,curmiÃcrtus fit Dominus turb^.Ouesquit caret pdfiorc,eÃur!Ãt,qttcrutur, errat, et pricdic funt ex' pofita::Sic iUi,animas hdbebätefurietesiuÃieidDei,CO' querebantut
IN M A RCI EVAN G. EXPO, 70 ^rcbitur idco,embMt^,lcd nmo f)ducrat,itcmo rc' duxcrat in pdfcua. bond, nam quiprtecrà t ipÃsgt;fr potins fxpleuerdntcxiflomtcrgortb!ts,paj'cult;t(]itiCiiofdtidnt, nt/idd tempus doóirmds uidclicetfuds,imo et doîlrmtun t)ei/ed humano more trddttà ,proponctesdtq; Ãc expo nëtes lupo, prjeddtori peÃimo didbolo f.ilicet. Quodr-Cit miferetur DominuSirt pdfcitjjoc efl, docet eos multd, ttd doârind ChriÃi,abus eà umts,er uerus Mimlt;e,fdti'
â^P]} porpetuu.Io. 4..et 6. PmIo poà ctid corpora, grdndt tdmen mirdculo futurdt Chrifius » tot inqudm ho' tnmïi mtllidyduobus pdiubus,et duobus pifcibus, dtq; itd, ut deeë cophini pleni rcliijuijs manerent. CQi£ qdem res id hüc modu perdëld eft.UlouebÃtur et difcipuli nonuUo tnifericordi£ ddÃäu ergd turbdm,quocircd menen t Do' tninumjut edtn dimittdt in proximoi uicos, ut panesÃbi copdrent.Chriftus uero miraculi fiituri, poà tentatam à dcmfuieuirtutis,memoridmuolensÃdbtlioremreddere, inquit; Date iUis uos quod edant. Difeipulinon expen-dentes quid illepoÃ'et,rcÃgt;ondendq.d.rcde'moncs,habe mus adhuc dueëtos denariosÃBudtei calcula Ãciut uiginti iUreosPariÃenfes. li.s.)his panes ememus,paÃurt quoi quotualucrimus.nam omnespoterimus hdudquaquam. Obiter cofyderemus, circutuliÃi pecunia,cotra literant, qu£pauloftperius iuÃit ,(esno circumÃrri debere c. Qua ob caufam patet qu£nà Ãeritillicfentetia Domini, nëpe fe curaturüut cibus,potusateÃes,fuppeteret,tätuni
G 4 fidereni
CAPVI. OSVALDI HYCONII
fiderct ipfo.Stultum licet hinc etUm cognofcdmtts tnÃi' tutwm Mmoritärum, qui tängere pecuniam pro pidculo hdbeiit,cum hypocriji poÃidednt interm totu mundum» nuüd re cdrentes^quo de gloridntur etidm non pdrum ,di fcipulis crin hoc pdresfefe idüitdntes, cum tdntum Ãt difcrim'mii, qudntum efl inter uerum, fimuldtat». ChriÃut itdq; rogdt, quot pdnes hdbednt, ut itd mirdcu' Ium redddtur ç^certiuf, et grdndiut. Dicunt.quinq^^G' duos pifcef.Non folum ergo pecunidm,fed e:3â cibum tU' tcruntfccum,quamuis Io.6.puer pdnes,pifcesq- tot ,tdt(' qudm uendles hic hdbuifje dicdtur. tubet ut diÃcumbdntf id quodÃcerunt diflributis conuiuijs,expoÃtio fequitur, ccnteni,a- quinqudgeni. Ndm multitudo tüd nuhiuidt' tur ex uerbis MdrcidiuiÃdprorfus dd hunc modum.Wt in eo loco multum grdmen,huc iufjd efl turbd diflumbe' re per couiuid,idefl,perÃoddlitdtes.Difl:ubueruntigitur -sTfaoicu Tsçeeaicu, td efl,drcolte,dreolte, ut hominti uocet dreolds, quod in modum dreoldrumfederent gt;nbsp;hic quidem centeni, lUic quinqudgeni, prout locus fefe priC' luerdt. Si cui uifum Ãicrit dltter, equidem nihil côtendc' ro.lMc.^.dicit-.flciteillosdiÃcumbereinfinguloquoqidi fcubitu quinqudgenos.Pdnes pofl hæc,?^ pifces dccepit^ etoculis incalumÃibldtK bcnedixit,idefl,ÿ^dtitis egit-(Xuod quidem nunqudm no fiLcit,quoties pdnetn trdâdt^ utnos difldmus cibum fumcndü cumgrdtiaruwdâione fcmpcr.FregitpdnesdeindeÃioquoddnwre,utpdtetex
IN H A R C I EVANG. EXPO. 7J âÃo L«c,i4, Et narrabat,quomodo Ãdffct agnitus in frtt ^ioneptnis. Deditdtfcipulif utippdiftribuerentmul-titudini. Similiter egit cum pifcibuf, hoc efl, partitw efl ^fnibuifUnde comederut,crfaturati [unt,necid jolum, Plt;lflagmentis collcdtis difcipuliduodecim impleruntco P^inos.Depiflibufetiamnonihilrelitjuumflâumpofl' ^'lt;am tanta multitudo iam probe fuerat p(fla.Diligenti4 hoc hifloria flcit ad amplificationem miraculi,et utiù' ^amus no^,quis'nant flt,^ui dat efcam omni carnhnec Ão
omni carni,fld et iam animie,a uerbo D« nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;qui
^f^riÃm efl, tUa uitam accipit, nec aliunde, quamobrttn ^Ã^rientesanimtehucaccedant,cr omnibui bonifreple^ lgt;nntur indubiè.
Eiftati'm coegit difcipuh
EtquarecoegitfSecurierantdiflipuli,cuapudipfunt ttcrfabantur,quocirca non libenter difledebat ab eo,hinc (ogendierant.Tumquodcoducebatillox,priufquamdi' fuittercntur inntundum uniuerfim,efle ad tribulationes exercitatiflimoi, uolebat Chriftm eos iterum ten- gt;nbsp;tdrz per maris adfliilionem, deinde confolationcm acci-perepr^fentia flta,utintelligerent, nihil pofle deejje ui-fis pits adprmwmlolatium: præfentem et auxiliatorent tidefle Chrtflum,dum tribulationum uis eflet tempefluo-fiÃtma. Interea diflcdit tpfl ad oradum in montcmfolut: ^tiietem enim preces deuota; requirunt, tarn extemam,
G ;
CAPVI. OSVALDI MYCONII
^udtn internem. Nam Æ ab his, (jU£ funt extrd iiomort tnoucremur, plcriÃq; loiigeÃdl'M rcpri}ncr:igt;iii;ad/ê' (lus,qudntumuisgraucs.lnuenimtisaütChriÃu'inoralfe uaric. Nttw gratiaru adioncs fiat ad 'patrc,ti pyo brne-ficijs inter homines probe coilocatisM cti diat lAatt.ii. Gratias ago tibi Pater domine coeli,et tc)ra:,eâiiod abfcoit deris h£cà fa()icnttbus,cs' pruden.tibns, nbsp;nbsp;reueîaris cd
paruuUsAtem ^uoties panemfrägtt,::tpauloantcdixi' mus.Petit abbi,utpaterfeaudiat,c^n. dnodum in nmrte Lazari. Qjiäuis id non propter fe/ed propter adÃates, ut crederent,ipfum 4 patre mijfiem. Alibi, ut ealicem d à miÃrat pater,f}ÃtpoÃibtle,at(jihocÃcitpronatt(ri£bu manædifyderiojutuideamusimbecillitatè carnisinuo' caÃe patrem pro fe quoij-Ãcut etiam to.n.Pater fcrM' to me ex hac hora, non quidem, quod etiam fine precd' tionepaternon feruafÃt,fedcognitanobis uera ipfM hu/manitate, difceremus per omnia miferriminuitqiiatn non ad Deum inadfliâionibus quibuÃunqueconÃ^ff CS'petere ut nobis fuccurrat.Orat iterant aliolocoMt pa terglorifieet fill tint. Vt item nomen fuuni lüulîret.Tandem uero pro alijs quoqHepetit,ut feruentur.to.i -7. Pater fände,ferua eos per nomë ta um,quos dedifti mihi, ut fîntunumÃcut CT nos. Pt paulo poÃ: NS pro eis autetti rogo tantum,fed cS' pro ifs,qui credituri funt per fermo-nem eorum in me,crc. Ex quibus intelligimus, etianià ChriÃus caruit omni peccato, impulfum tomen haudfe-
ÃN MARCl EVANG. EXPO. 74 ^melicarnii mbeaUitateiUt profcquoq; patrcortute-rit.Maimuerfimtlcquilt;ic,p[eraflt;ji precesÃtdiffcpro fuis ad exemplum ipfissut 'mquant cogitarent,fi Cbrijiut Um diligenter pro uobis ordt,qM tarnen liei e/lis,quanto magis opus eft,ut ipfi pro u^is ipfisoretis fine mter-tniÃionei Ita dumrcîlè confyderdtnus omnid, qua chri-fiusfteit etiamper carnis ueritdtem,eomperimusnihtl non ftciftê nobi s in exemplum,ut fequamur ueftigia eiui Videamiisnunc hiftoriarn.
Ac circa quartam uigiliam no(fîisgt;
Dum effe t uefperajtduis erat in medi'o mari coftiici-Me Qhrifto quà m laborarent cotra uenti tempeftatem, uerum fie permifit cos ufq; ad quartâ noâis uigiliam,ut t^obè tentarctur, métis oculis interca à Dcmim no de-fl^xis,ita nà qi deecbat iUos adficfieri, ut pofthac (« dd-fiâé}ionibus,qult;e fiiturd: erat à mundo nunqfeab diixilio diumo uel tantiUu auerterët. Scd uide, ût Chriftus cgerit C« difdpulis.Super mare,aiq; id i ëpcftuofum adijt ad eos pfieterituru fie fimulds,mdgisq^ ià fatis përturbdtos ter-Titans.putarant enim, poftq utdirdt,fi}cärum ejficiqud-propter exelamaucrut.At Dominus, ubi fdtis norat tètd-tosefte,folatur,eofidite,inquiës,cgofu'm,netcrrcdminù Verbis addit fii.élu,intrduit enim in nduim, O' mox uen-tus eelfauû.Cognoucrut exhoc mirdculo difcipuli, quqd pdnibusquinq; multiplicdtis no cogfioucr4t,ddcofitcs-dt cor
CÃP.VI. OSvALDI M YCONU
cor fortoti obctecatum. Qui fcis nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;an Chriftus ttn-
tatione hanc immiferit^t oculos iUorum tandem aperi' retfuthitccat/a quo^,prieterfuperiorem adijciatur^ Sic uidemui tribulationcf immitti fuis à domino,ut à qui' bus fides exerceatur, er pgt;robetur ,quainobrem etiant cas effeneceffariivmefi.Ati^finere ipfwn diutiushicil' los uolutarh quo reddanturma^is probati. Tribulatio' ttes ad extremtvm grauiores quo^ fieri,fed tum prüfen' tiÃimumadeffeauxiliudomini.Quäpropter adfiiiüio' nes nemo non libenter fufeipiat, firatq; propter Deumt üquot; propter euangebu filij ipfius. Tametfi enim cametitgt; imö zr animivm uexant grauiÃime,efficiunt tamen,utfi patiëterfuflinucrimus,lfcs Ãrmetur in rgt;eivm,qult;enoii cofitndit.Addit l.\att.ca. 14. Petrum pofl petitionem UO' catum à Chriflo è naui exifÃe, er pariter ambulajfefu' per aquas, quoufq; territus à uehementia uenti caepiÃet demergi.ClamaÃe tum,domineferua im.kfum continuo er fubueniÃe, erexiguitatem fideiin eo corripuiÃe.iioc uero, quid aliud eft, quam quod initio diximus, in tent' pe/latibus mundi, quoad relficimus ad dominum, ffi' dimur fupcrfeuiÃima quicq^ftatim ubi declinamusocu los fidei,hoc eft, magis Ãrmidamus qu£ mundus infirt, mergitnur .Et nià reflituti nobis ad dominum redieri-tnus, adlutnefl de nobis opprimitnur enim à tribula' tionibus,et in defperationem pra-cipitati perimus.Cotra fit,fi quamuis pufiÃafide,dominum inuocauerimus.
Continuo
IN MÃR CI EVA N G. EXPO. 7J
Conanuo agnoucrunt eum^
Videtur Chriflits dliquandiuperegriniüM eÃe, mm Uerbum hoc habet, tan^uam diutiu^ ipfumnon uiderint. Mfirunt igitur male habetes in grabbatfs,in ciuitatibus, Zr uicii, zx uiUis ponut inÃrmos in plateis, ut praterc' tintesfimbriam [altem tangere liceret, etfalui fichant O' nines,quotguot tetigerant.Pemiciofe aherratu cr hinc^ Zf ex alijs fimilibus locis, dtem confyderauimiif folum ^oc,qtiod oculiuiderut,Gr fenfusperceperüt. Hucenint â¢Â«ox deuenhnuSiUt putauerimuf in fimbria dominifiuiÃe nirtutcm fanandi,cum à fide hiec ipfa cr bonitate Domini promanarit . Qvodautemfiirisell fio!}um,adfola' inim mi[cr£ carnis pertinuit.
CAPVT SEPTIMVM»
Et cum uidiflentquofdam ex difcipul:
YPOCRITARVM proditurhiefit-
3 L i pfanimuf admodu clarè. Dwm enit»
iailant,fccii in his comparât alijs, ubi qui-dem inuentis,qu£ pro camis ratione, nonnihil prieel-lnnt,protiniifcontènHnt,quos hnparcs inueniut.Quem-adinodum hiefi^iunt: non cogitantes, ^ttà m fint con-temptii
CAP.vr. OSVÃLDI MYCONIÃ
teiitpt4,quih{i ipfi fc tottuut, non rc/^icienta ueritaiêtii cordis in alijs,Gr opera, uerèfandlaoitpote rx cordepU' ro nota. Parua jçy'cpttenuüo négocia fiert pofiunt ma' gni iudicant,ucrc bona et apud Deum, nbsp;nbsp;pios omnes ne
gligunt,id quad er hic, er alibi Chri/lus docet, calantes CMliccm,cagt;nelum deglutientes. j« horum locum, finon totus fucceÃit Papifinus,mendacia fint, quaicunq^ haäc' niisfuntdiäa. Quamobremmirum, quofdamefiehodie inhacjententia, multaipadcm inejjeprauajererronea Pdptfliclt;e rcligioni, qtt£'que fi non emendentur, datn-nu/mfint datura, fed non propterea totam eius feäam, ueluti non inftitutam à Domino, dcftruèdam,ac abolenr dameffe, Quid habet enim quodà pietate poÃit com' Tnendari,nifiIfeciem 'm quibufdam bonam fEdiuerfoon non caret omni gratia uerbi dommici, etiam in bis, quif prolummis baUcnus, cradfalutemnecefj'arqs uendi' tauitfQuide/lenimpietatis inmiffa,quam PapifinM tarnen uendidit haólenus,eradhucuenditpro peccatif uiuorum ,er mortuorum ?uttaceam dealifs ceremo' nijs. Quid hint Deo honoris,quid utilitatis hominipro' uenit^ïmà quid non inde dehoneflamenti er Deo, amp;nbsp;ebrifio eius f quid non damni miferis animabiishomi' num Æ Honor Dei, er filij eins eil audire femwnem Do-mini,er cuflodire,atquetantus quidem honor, ut qui fié ficcritdiabeat uitamteterndm,necueniatin condemni' tionem, fed trän fier it à morte in uitiofti Quid tale in miÃal
ÃN MARCI EVANG. EXPO. 7gt; tniÃa Æ ubi fcmtc Chrifli auditur, amp;nbsp;crcditur patri falutrm in [atiÿtinc Christ poUicentif Dein utilitof hà -tninicft ttelex bonK noftrif ,lt;iuibuineccÃitAti(K(upe' ramfubucnitur^l eX prædicdtione uerbi Dei per quant cibuiconÃrtur aiwnabus. UunquidtniÃaquideiufmo-di pritRat f Ncc loquimur hic deabufu miÃte, fed de co, fi omnid fièrent in federn quam rcdtÃimc,id ell,fine-tno ad auariciam,fi nemo aduentrem, cr uoluptates hac teremonid abuteretur, filayeisnon eÃetipfa, quodeà tiempefldgitiortvm Ãmes,itd tarnen habet, qncmadmo-dumdiximui.C^amobremnon folum papijimts abolett dn!,fi fieri poÃet,totu{,fed etiam conculcdndiu,^:^ dbru tndiK rudere,GT flercoribuidit fjlcnt,quotcunque nolu-mus,ut lucem propter maliciam nunquam deinceps ad-fiiicidnt.Verum domini cà abolere AntichrtÃianos,non nofirit. ]gitur,quia pharifet,Gr fcribte quida ob patrum décréta fibi placentes fuperbiebdt,incufant diÃipulos do mini, quod lUotis manibus, qua^ comunesuocat Mar .ut et communes cibi dicunturabHcbraâis, ederct,ipfi cnim multè aliterfolcbant dgerc,ldudbdtà figt;ro uenictes antC' ^uamcomederenttanâcotamindti,nonfemodô,fedetpo euld,urceos,d:rdmêtd,ledosfuoquidêtêpore,exifiman-tes tu fe quoque purgatos eÃe fl ulta qdem opinione.t^on dut curabant intcrca, ut corda purificarent perfidc,fine quapurtficationc,quod ipflficerdt,nonfolunS eratuti' le,fed phtrimü nocebat, quantuuis ab eo fefe icftimarent.
inquiunt
CÃP.ni. OSVALDÃ MYCONIÃ
ïntjuitint ergo: quare difcipuli tui non umbulut iuxtd tn ditionem mdiorimt^Q^d non dicunt potiuf fecundum Ie gemfi^mtrum quid tide nihil ernt 'm lege. Et lequabdnt, quod pert'mebdt dd óbferudtionem pdtrum decretd legi, ji non prgfirebdnt. Quid hic dicemui ^itn non idem per omnidfithodiefdnnonpræhdbemuidecretdpdtruwÃn' ftitutdpontificum, dogmdtd fimulomniumdiuinii lite' riftVëdimui nihil non fub eccleÃa titulo,etidnifi dd edttt nihil pertincdt, into etiamfî ecdefîlt;e/^onfe domim pror futrepugnet .Seditd/Ãfc'mdnturhoc nom'mefimplieeff ut dum imdgmdnturÃ^onfdm ChriÃinon dberrdrepojfe â proponitur dutem error dliquis per mdntÃflât»^ fcrtpturdm,dicdt potim uclfcripturdm non inteUigi- uel edm depTdUdri, quid eccleÃd non poÃit errdre.
Bene uaticinatus eft Efaias de uobis^
Tdle f eflii,qudles uos depmgit Efd. cd.i^ â ubi dicit^ Populut hicIdhijsmehonordt,cordutem corum longe eà d me^cxc.Eieü hdbetis 'm ore,idi{dtii legem,p^O' phetdf,'mter'mt nihil mima curie uobts eÃ,ut fequdminh qudm quod idädtis. Decrctii dutem hom'mu/m tdtn 'ui' cumbitis Ãudiofedtt ne dpicem quidcm exciderefindtif-tnpgnis certè locui contrdhumdma trdditionef ,qiâ^ grdffdntur 'mconÃientidfhominum : que^ prorfufdb bomineÃunt, nuUd occdÃone ex Uteris diuinis dcceptä.
QMties
IN M AR Cl EVANG. EXPO. 77
Qttof tes ergo his uexit ueluti inieilo laqueo,nà efl lUis ftandum.Papa mâdat,nequis contra fe,fuag; décréta uel cogitctperexcomunicationem Quiduero,flifthlt;eceon flientiam oner ant, contra pratccpta Dei-an fcruandaf Si poteris liber ab hts fieri,magis Mere. fitenim,utpcrty~ rannidem cogaris iugum iflud firre,lt;juemadmegt;dum ho~ die uidemtes, nam tunc quidem agendum, quod cogeris, tiiodoconlcicntilt;e libertatcm apud te ip/um,^!âDeunt conferues. Id quod addimits,nequis putct,oblitu me ucr-borwmChriflhquibuidieit: Quime confitibiturapui ^oniines,confiteboregoipfu/mcorà patre,crc.Pratterea ronflât ex hoc loco,qua»t ex doiirints homin urn,et pros-^cptis Deus nec uclit, necpofiit coli. Qjits entm homi~ Xww nouit mctcm Dominiast conflituat, quo uclit ipfeco ^Mt ueneraritVt enim nemo nouit,qutefünt homnii,ni~ J^flwitushominis, itdqult;efunt Det nanonojjepotefl, ^'fifl'iritus Dei. Infantam itaq; nccefle efl effe, quod ha-^gt;iMitadelituimus,quà mlatèpatet nomen Chriflid' iMmà n decret is hominu, Dcum inde colentcs,falutemqi *âfnantes,oblitiloci huius,quern tarnen quotidie in tnani~ ^ââ^temutmus,ccu!isfumustntuiti,csâore legimus. Imo ^dhuc hodic pro tflis pugnamus ueluti pro arts, quod di-^âtur,fld maiore proflilo laâura, poflquam uerttas per gfatiam Dei tarn benignitcr efl nobis concefla. Caueant ^^ifiroces,Qr impifinam pugnare contra rem adeo con Plflgt;n,qutd aliud parcret, quà m condemnationemgra'
H Mfl'mant
CAP.Vn. OSVALDI MYCONII
uiÃitnämflion enint iuuahit olim clamdrt : EccleÃa inÃi I tuitÃdnik Pdtref tenuerunt,in concilias ita fanatum cÃ'- nbsp;nbsp;nbsp;I
Nj Awf ^Kfi« ,{rgo,Deiuerbum,lt;ihrfiieult;mgeliu/nh । dpoÃolorum Ãgt;iritus, qui Chrilii efi, itd docuit, qult;m' obrem {rquutusftm,ucrè perijfli. Cur autem non poÃit coIiprteceptishominumDciWjÃubdif.l^amomiÃoprie' ceptoDei^cnetiscoflitutioneshominum.PneÃrtisqM uos iuÃituiflts,contemnitis qu£ flatuitDcut .'Vbitdlit ejl animta,qui quidcm fuam uanttatem praepontt ueritti' ttdiuin(e,nonpotcfl ccrtèucrus eÃe cultus Dei, etiamà propter hunc cmnia Ãicrint inflituta. Homo unnitätiÃ' mills frdlus eÃ,imcgt; uniucrft uanitas,omnts konw uiucni fed er mendax efl.Quidigitur inuero cultuDei conÃi' tueretiSedhiedum extflimat,nefcioquiemagna,Ãftlt;t' tuijÃe,ta m Ãuntflultlt;t,cr prorfus t»dnia,ut humanus pro pentodü fenÃus queat pro nihilo ducere, Vt hoc loco, ab' lutionesurccorum,et poculorum^alia^hisfirntha mul ta.ln papiÃno ceremoniie Ãmul uniuerjlt;£,ueflesrebgio' forti et omnia qu£ in cultti Dci,diuortiq; Ãuntereäa.tiiet (tenim omnia, ft contuleris ad fidem,cr charttatem,ian nonfolum contemptareddütur, fedettamabommabilia,
BcnCjrdjcios prcceptum Da,.
Taxatgrauiteriudieos, et'probat maniÃÃoexem' plo,quod reijeerent pra^cepta Dci,utfuas con/iituttones nbsp;nbsp;nbsp;|
xTZgfrfZJt.V/tirtxrawffW illud,bene,grauem Ironiamha
bere
IN MAR CI evang. EXPO. 78 icre,ut nbsp;nbsp;nbsp;cctrdrium fenfum itinuit. No» cnim adprO'
iât,ijuodreifcerent,frddifcrtcarguit.în^uitcrgo.Mofet lt;lixit.Hoâcrrf patrcmtuu, erc.Eccf pTiCCfplK Dei,^uo
tubet didatttc Dco^parëtes honore nos profeet et ptetcUe ucnemrhutpote genitores,educlt;itoresci; noÃros, quifoUicitudine perpétua de nobis uexati, nunquant ^ris Ãtcrintudcui moleÃtÃimisAud^eiautctndicebant.Si dixerit homo patriudmatrhcorbathideÃ,donu c^uod-
ex me, in luum cedet commodum. Vnde patetÃc Pbarifteos docuiÃc,donaria quidem eÃe templis offeren lt;hi:Ex quoad oblationes uehementer adliciebantur ho^ ntines,ut Ãonus proni ad noà ra, ctiam apud Dcu, quje-' ffnda.lnde tunefiebat, ut parcntibus d libcris quid pc-tentibusaüud dtcerctur.Donuw,quod obtulitëplo,etiant tibi crit utilc.H ine ffilum igitur,ut parcntibus dehono-TatisMolarciurdeipÃshonorandis mandata Dei-Qj^a propter hiquit Chriftus : Et nonÃnitis cumÃcere qutc^ quam patrtjuo,cr matri[ua,^ irritumÃicitis ucrbum ^ei,etiamli non prohibcatis palam.N am dunt traditio' ncm ueÃram Ãacuuis, mandatum Dei deÃruitis: adco flanque mifcra eà humana coditioait mox hue declinans, quteDci funtper ncgligentiam prictcrcat ,uclÃaltcm t« humanis Ãruatis exiÃimet etiam diuinaferuata eÃe. Td les quidem natura Ãimus omnes.üoÃra nobis magis pU cent,dumq^ perea noÃra quierimus multo libentius,fit» Vt qu£ Deus tradidit abiÃiomus uÃ:{ue ad contemptum.
H Jgt; Aiiopm
CAP.vn. osVALDI MYCONII
Anopuf hitbemus cxcmplit, dum ecclefiii Papte manet? Qutdetiim utdereeflhtc,quoddumcjlcx homine,non pnejiratur mandat is Dcifantc omnes ah eiSy (jui doiiiÃi tm)rwn,zrfanfliÃtmorumgcftättitulum.Qult;miohregt;n opusefl certè,dibgentiam, Ãdeiq^flnccritatem adhtbea-mus in orationibusnoflris, flquando poÃimus impetra-red Domino natur le tom miflrlt;eemcndattonem. QuoJ adtinetadorationisflrudurà . Sidixerithomo patriuel matri^c.fenfui efl imperfliius, ^uare fubintcütgëdunt efl,uel Eraf,admonente,fatis efl, aut flmile quidptam. ' Audite me omnes, Sl'c
Capitan[am( utpatetexMatthhisucrbis:Caâteruni ' iUotis manibus capere ctbum,non inquinat hominetn)ex his,qua; aâa funt Cut altbiflepe )populum docend!,quoi haéknutflterat inauditum,habuerunt enim mandatalu dteifupercibis edendis,z^ non edendis, qu£ hoc ChrtÃi fermoneueluti abolentur.Captat autemflatim initio be' ncuolentiamà mô dociles reddit,dum omneshortaturai audicndmn,zyâ inteHigendum, poterant enim inde Ãcile uidere magnum e0'e,quod erat diäurus. EZ profèilô nut-gttum efl nofje,quodnihil flris introns in hominë,ipfugt;n coinquinet, fed quod dehomine procedat. Perttnetenint huc,utinteüigamusneq; cibum,neq; potiun,nequequid' piam aliud,contaminare pojfeoinde nullus etià cibus,aut potus prohtbitus,modcgt; fumatur cumgratiarum aäione. Contaminât autem quodex homine proceditott malte co gitationes
ÃN MARCI E VANG. EXPO. 7f litMones^duhaùtflupm, Rationcmredditutri-u/^ partis, pofl^ua 4 difcipulis fùerat rogatui de para-bola.Hamciuodprisiiuratiithominemidco noncout-^uinat,lt;juta non iiitrat in cor eius,fed in uentrein,cr exit in feceÃum repitrgans omnes efeas. Cteterum quad exit nb homine,cotamind[,nam exit ex corde,quales fnnt ma be cogttationcs,Ã(ndamentum omniumflagitiorum,uix enim flagitium pcrpetrAturjtippr£Cogitatum,nift coT' dis cöfenfu.Numeratgrauiora,uelutifunt adulteria, cri men plus quà m notum,ut quodideo uixhodie inter gran diorapeccata ccnfetur. Stupra, qu£ committunturin «5 cum quibus mire matrtmoniu no licet. ( Grtecis eft»
fiirnicationeï.)Homicidia,fùrta,auarici£, frdudcs, his utimur in duaricia,diimfr[limus dd earn ex- nbsp;nbsp;)
plédam.(Mdrcusgr£cèdicit7mi/Heicucalliditdtescimt ^diufuüa mdlictd,quibus hotno quod fuu efl qu£rit.)Do-liis,peccdtu,quod tentât etiam imponere Deo.împudici-tid,qu£ efl mtemperantia circa tailum, ofl:uta,âç;r qu£' ^Knq; flint ucncr is. ( «o'tAy««!/ uocant Gra:ci,dtrocent petulantiam Cfc. Quamuis et impudicitiam figmficet:) tHabis oculus,ucl inuidus,uct intcmperds,Theophyllt;u!l. lt;^onuicia,fuperbia,flulticid. Conuiciaquidcm contrd Dfiwt tcndunt : Superbid contra Deum homines. Stulticia contrd proprium pofleflorem.
Et I'ndc furgês,abijt in conf*
CrfKpm cur hincdigreÃusflt,aperit Mat.is.iJouerat
H Ã enint
CAP-Vnlt; OSVALDIM YCONir
enim ex diiflofcrmone lud^osoffenfos elJe-.quùergo Ut rthtii dodirina parum promoult;ret,abijt in conÃmn gen tium,jidlodocens,Ãtturum,ut ueritdtii omnii uis à lu-d^eis auÃrcndd Ãret,ddndjg; gctibin-btgrediturautent doftiû tanlt;juam lutere ucüet,forte propter ludlt;eorü mi' ledicendi pctuldntià .Verti latere non potutt. Tà dtligen' ter obferuabaturab tcgrotis ,falutcni corporli expetcnti itK.Qnidniergo anima; coueniat inualtda; propter peC' cat a,fie obfruare curat orë fuu^pro'fcrtim cü prêter küc non IhaliMdî^on efl aiim aliud nomen daiu fub cxlo in' ter homines,in quonosfaluosfierioportcat.Adi.^.. Sf4 ' nec à Deo pâtre miffm fùerat,ut laterct,ncc ipfe propiC'
rea defeenderat, Vnde fatis patere uidetur ludeosfrijft in caufa,curfimularet latere feuelle.
Mulicr cnim ut audiuir de
quot;Breuiits Marcus, pluribui Mat.hà chifloriam deferi' bit in primis utilcm. Continet cnim Ckrifiü nonf ohs tU' deis uent}fe,(fuamuis kis primo. Deinde aut utChrifiiK per diÃimulationeni elicucn: fidcimulieris huius magni tudim m quis Creca effet. Pr-rferr«« precum rationem, ijuod adtinet ad exauditionë Dei. Et tandë fidei naturam tonftantiam,et effe^ti Qjiodenim et adgètiumfaliitcm mifittsfit Dominus,eb ndè copre bat dif uta io c im mU' bcre,etfanatio filie eius.Erat cnim mulicr Greca, id efl pentiliî. EtcratSyrophacniÃagenrreab rcgionc,otuo ëyro^:oetiicia dicebaiw. üec impulfa ex filia: ntifer' rimomerbo
ÃNMARfl EVÃNG. EXPO, «o fitne morbo(hdbcbj.'\cnimÃjir:tumimmundum yoga' litt Itfivm magno baud dubie ctvm ddftäu,cr fidc,ut d£-tnoniimttijcerct. ChrtÃutuerö apudniatt. primo diÃi' nalat(è dudire,adeoutad interctdendummouerentur difcipult:Amitte lUam, quia clamat poft nos. Hk ffftondctoliquantofcucriustno fum m!Ãus,nift ad oucs fcrditas domus ifrael. Caterum quodrepreÃit difci-pulos,non rcpreÃit malierem, ucnit enim, CJ adorauit» dicens. Domme Ãuccarre mibiftdes nanq^ non permife' fatMt puÃäanimis fieret, quod difeipulosfeueritts reie-eerat Chnftut .Ex quo uidcmut preces ,à Ãde Ãindtin' tur,non deftnere, ubi noftatim copos redditur quis uoti. InquitigiturChriftustSinepriusfaturariftlios.Exqui' bus uerbis nonnihiâftci poterat coneiperc Syrophaenif-fi-Priusenimaudiés,reftgt;icicbatadpollerius.Additprjt terea dominus admodum duritcr.aon eft honcRum, aut coimwdum, où nbsp;nbsp;nbsp;Kcthoii,fum(reponemÃliorum,id
ffl,bemfiau quod ludais debetur, CT proijcere cateHis: fthnicis mqudm,è quibus et tu cs. per H^oÃoyteep ftc uo ^at et tud£os,etgentes:illos quidéfiltos,hos uero canes. Scriptura nanq; filiosiudaosfapeadpcUat. iudai quod genteshabebont exofaSiUocitabÃtcanes.Elic lüa iamdc' Mo,ct palöm repulfa non folum non cedit,feda^ofccnt niferiom,feq^ merito cateüom uocari, mogis bumiliter prccotur. Verum cft quod dicis, panis non cft dandui ca »tbus,qutfiliorumcft,fed demicis tarnen iftos faturari
H 4 qitodint
CAP. VIL O SV ALDI MYCONII
quo damo do nenw efl,qui muideat. No« igitur peto nuttc totum tc,qut beneficium es ludieorum,fld partem quan' dam tuiaurtuteminquam diuinam,mihicognitam,qua fanesÃi.i meam.Noui etenim quod idualeas, modo ue-lis. Eccepriccum conftantia,ct Chriflidifiinuilationem» qua uoâuit nihil aliud tamë,quà m ut ueluti cogereturiam tandem exclamareiO millier,magna eft fides tua,fiat ti' Il ficut uis. Et bic : Propter iftum fcrmonem tiade, exijt dxmonium à filia tua. Vt eft enim ftrmo nuncius quidam cordisiita bic ftrmo nucius erat fidei Syrophienijf^£-P-^' dijt ergo domum,et inueneratfiliam iacentemfuperle' £lo, hberatam à dannonio. Apud tJiat. interccdut, ut di' ximus,diftipuli,ftd repeUuntur,mirum igitur,quomedo Romanenfiivm 'mcogitantia fanüorum interceflionem inde conetur adftruere .Licet bine diftereuim adft' éluii nam ita mentemobtenebrant,utetiamluxipftnon uideatur, E xcmplafi non funt hodie,niinqtiamfiicrunt, prxftrtim inter dodios, quosnominatim ^cere poflem, fiflcconduceret.
Et rurfum egreOiis defini^ bus Tyrû
Hoc miraculumfolusKar.recenftt. Sanai Cbriflus furdum,cr (aoyiAcJ^sfj uixloquentem,uttranÃjtpty medios fines dccapoleos.atqj idahorü interaflione, hoc tft ,aliena fide intercedente, parua nimirum,preca'
tur
ÃN HARCl evang. EXPO. amp;
minhut imponät nunum Chriflm furdo, ObtempC' »â 4 hic,f(d ulde quomodo. Seorfim abducit à turba: mit' in auriculas digitos'-j^uto emijjb tangit liÿiam:fuj^i~ in ccclum ingcmijcens:et dicit Bphata.mox lÃe aud^ rcólè loqmur:Chriftus uero prlt;ecepit, necui dicant, ^^dhnihdminus quà m obti'mpcrant,tantuseratfu[gt;eiiâ ^ocjniraculoftupor.Pr'mcipio conieâuramfrcitgt;quoi furduj /writ ffinibm Dccapolis, quid Chriftus hic trâ-fiitfCs fides adducent turn non eratitamagna,fuperius fnimrogarant Gadareni, qui[unt inhis finibus Chri-ftum, ut à fe difcedcret .Tuhabuerut difcipulihChriJli^ ^poflolum à crudclifi:d£monc illoliberatum,qui dum fui ^âbcrationem prtedicarat, magnificerat^ Chrifti benefi' fid t nonnihil i/ncujfit perra magnitudincm nbsp;nbsp;admird'
tionistç^ fiduciie,imperfid£ tarnen,uerum quam Chri' flus nonretecit.Sitfidesinnobisigiturquamuis pufiUa, Oâ reflè nobifeum agetur,crefcit enim pofiquam iada' fùcritoit fernen finapios, quemadmodum alibi fatis dici-iur.fibdâicit autem à turba minus fidente: cr nuiltis agit turn furdotnon dubito,quin ut cos in maiorem conijccret fluporem,pofiquam efjèdwm uidiffcnttam mMilem, Clâpd ficile fit enim, quamuis fit mgens ac arduum, non adeo miratur ftulticia carnalis ut quod fit labore cr adparatuquodam. Sedquur tandem hoc agit modo f mittit digitos in auriculas, cfc. Adtemperat fe,quod fi-rt dixmus,ficfidei iUorti/m,Tu/m etiam,ut docerctuirtu
H s (m
^Ap.VII. o s VA LDI MY co NI!
tutcmcdrnis fu£ ,qudcognitdpnciueuMit^udpdtreltl pro nob!s jicilitif concipercmui, ZSquot; credercmui, Dtui' nitdf enimfilÿDcificje cdrni,qudmChripuidmdtre mrgine dccepit ddmif:uit, ut c^udmuii ndtura ju£ nihtl pÅnitiK dmifcrityquëddinodum nec potuit gui^m,ui/»f uirtutêdederit frciendi mirdculd,ldttdttdnnorhos, et abolcndi per pdÃioitem peccdtd noÃrd omnid. Virtutii huiiK itdq; ÿd^um per contdâum eiufw)di à hrtÃum no bis exhtbcre uoluiffejcptis dubitdre potcftfErgo ttuüd cd ro,nullus fdnguis, qudntumuis Ãaniius, qudntumuis /}gt;i ritu Dfj mundificdtus,pdrê uirtutë nddus cli,quod nudi fcitd copulduit,quod ejl dittinü isi und cuipfo perfendtit, ut cu ChriÃo uero Dco,et uero hominc.'Nd ctà diud uir' go dominü hdbuerit fecum, benediäd Ãerit ,Ãgt;intu W rcpktd^notdinen Ded fiiitfnecTyeusÃedhomo.ChriÃuin ergo ucrè contempldntcs,dgnofcdmus preciüÃdnätÃim^ cdrniftpnecioÃÃimiqi Ãanguinis rius,et crcdlt;tmus fuÃfce repropeccdtis omniiapudpdtre,qutipÃum rcceperint, quicquid Pdpd rccldmct,quicqu!d mundus intctet,quiC' quid minenturdrtMd de)Ãerdtoru,ni mdlimus cu bis con' demndri, qudm cum fidcntibus dternum uiuere.SuÃficit pr^tercd in cxlu dominus ingemifcens. Quo quid dliiid qudm dolorem fupcr miÃru iHumdocet, lumfdlutem O' nincm eÃenDfoprecdndÃiKifericordid itdq;difcdinns idomino ergdproximorum miÃeridm,tummpetrdre fier prec(f dDco,à uoiumus iHos effefdluos, inquit dut, r^phdtdi
IN MARCI EVANG. EXPO.
cpltitdfCluodinterpretdturMir . dperire,imperttndi nodo, dt(j; tnox apert£ funteim aumfCr linguæ folu' utntulu, non qutdê uirtuteuerbi proprie loquendo» feduoluntatis diuinlt;e, quî uerbu tpfnnt exprefferdtiucf borum snint no eft perfe,nift ftgnâficdre. N.lt; etw/î Chri~ Ihii tACuijJ'ct,uolu!l]'ct dutcnt fandref drdu hunc, per no-lnntatê enii fanitatcni recnperdJlct.Qjii dâucrftim fenti-unt, ut Pdpiftlt;e non abftmtles ftnt ^fo^Kisou-s kkm-d'-cuidiviiv, qni chdrddicnbtis, CT «rri« uim tr:buut^ tantdmdit hos in bullam uitream includdnt uel inuitot,
Et pi æccpit ilh'Sjnccui dicercnu
Prtccepit uel jerip^uel non ferio.Si ittndjnimirwm hue f^ftexityquod non eft omnium reiiè, pro gloria Dei Ãi^d ditana connnemirdre . Qudrmtdhd pcreorutn eöinemordtionem,ali! pro uarijs ddftâ,btii^pauaglori-am^quie unice qud-renddj, Dei. 1 d htee ubt negligttur, pnt ftdtbemftetdiUdtdeuijJe,qudm diuulgifte adufumdli-â nbsp;nbsp;qu? pecul/drcm. Tit eiu'modt ftint, apud qua proftinduft
tw,interdit,111 hoc fit mdrgdritdt proij cere ante porcof. Quodqudnoueli:Chriftui,Mdtt.7.fatisdemö/!rdtur.Si noJerio,docuit pldne,qud ubiq;,pr£ftrtim ante in bonif etadmiradii aftionibus,Drum qu£rere,no aut nos ipjot dcbcamitf.Jmo et nofift hate ipfta a Deo efte omnidynOaut ahhomine.Deindc dutpricftdre,ut ft{ld q uertadiuut-S^t,quod eft redéfinît ab aliquo.Bjei ucrotid eft ex cpio
CAP,VW. OSVALDI MYCONII
non ncgUgmda, rtiw civm non fit adfidm dlitu 'nt homineuc:hemcntior,qudmcupiditatfig!oriie,cum^;fó h Deiglorid fit nabis nuÃibi non petcnda: nà bond dgat da, mala fùgicnda propter folam cam glonam. Quod fi feats aétü fùerit,idm nihil efi,quod cfi fiilu,apud Dcumt quantumuis in oculis ncftris jflëdeat, imô cr peccdtunt (li,etidmfi nos uirtutem maximam efjeiudicemus. Vt igiturprioremexpofitionem nemoprudens reiicit,itlt;i pofteriorem non credo dijflicere cuiqudm,ndm utraq; i pijs,doiîisq; uiris proponiturhodic.Sed quidiUitadenit quibits prohibuit,necui dicerétiQuo magiSjtnquit Mdr-Skeispracepit, hocpotiusamplius prædicabantffirte quia tantoperefiupebant, quis enim contineret mirdcu ' lum tantum,prlt;efertim cum ipfumper fe latere nequedtl Sed interim no inepte uidctur priedicafje,quidfequiturt
Bcne omnia fecit, SCc»
KaAftîf rcilè,perfi£lè,nâ uixdubito,quin ex admi ratione amorfit confequutiis,ex amore prtedicatio il la,q!famobrcm non uidco,uituperdndos illos ,quod non sbtemperarunt præcepto domini. Etcnim fi laudem eiut magnificatam uolucrunt,nthilmintisquà m peccarunt. Quod autem id uolucr'mt, uerba bæc fat is clarè demon-ftrare iiidentur.Verimi ita prtcceptitm domini KltKnyt fiKMS effet accipiendu/m co modo,quo diximuf.
CAPVT.
IN HARCl EVâNG. EXPO. Si CAPVT OCTAVVM,.
In dicbus ilh'SjCum turba ads tnodum,
ISERICORDIA nwtui iterimt'Do-P'' ! nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tttrbiim in folitudinc fecum
Vndepatet,ciudm ubi(j;Ãt Chnfliafuifi miliSjid eft,perpetuus bcnefti{lor,corum prgt;cferdim, qui ipft ddhiefcrint,ettamin (blitudiney'hoc eft, ubtuidentur oimua,lt;^u£funtneccjjdrici,perijjfe. vtenimueftpv dimnampotcntium fuifubi^} priefenSiiteinonpoteftea iilujuid deelJ'e,ubicun(l; tandem fint, nbsp;nbsp;in quibufcM; pe
riculis.fdmes quidem tclum^duifiimumfiedhijjetlnnc Mr plus, ut earn non tinwat, cum nouit prouifiorem tat» tgt;nftricordem,ccrtum,ct^ potctem,ciboseinm producit, Cr duget inter homines diftributos, id quod hie docet, Probdt dutem hodte,^fempernihil minus,qudmuis non Minaduertant ingrati.Quod certe nobis eft olim cefi-firumin magnum malum .Homo dum paf:it, non potejl idbeneficij fatis extolli,agimusgratias tanta uerboruta popa,fitemur nos omnia debere,promittimus nihil non Ã^iuros ad compenfandum.agimm mira. Dominus ueri tumnos pafcat hodie, or femper, non jolum non refiri-inustalealiquid,fedfic (ibo, potu^ abutimur, utcontä-üjs interim
CAP.m O^VALDI MYCONII
c^s interim agämus aducrfm cum, er adfiebmuf uetui medittttii ignominia. Vorämtts,er ingurgitcmiu prêter tteceff(trium,dtlt;j; hic nuHui eà modm,ium ctiam effündi muf, er perdtmur nihil minui, fic Ã,oliamui pdupem, quibufperiUd debebut efjeprouifum.^on mirum igitur quod jdmes perpetuó regndt,m(tgif mirandü, quod loit' ganimitdt Dei non grauitts aliquid immittit,ctc pernicio' fiui.QuiÃdcmigitureuMgelifprofitemur,iÃterÃnitii animdthfumdmtti eimnia cumgratiaru aâione teperän' ter,et quan^u [aii dd uiUfuftentationë,pduperu[emper memores.turnfiet enimjetnuUdÃt nobis curdneeeÃdrid de cibo,et potudtt nee eà uoldtibb.coeli: pdter enim ccele fiis,ut lüd pdÃcit,itdfuospdflurus eà htc, et in leuum,
Mïfèricordia tangorj(3Cc*
PriemunitdiÃcipuloshocuelutexordio dd mirdcii' Ium quad coÃitucrdt,ne,quid rüdes ddhuc,cogitdrëtpliit fdtis ejÃeprodigudn ChriflumcibipdueiÃimi, quemidm' dum hdbcbdt. Qttdpropter inqutt,miÃcricordid tdngor, CduÃds plus qudm probdbiles ddducens. Triduo muneiit dpud me,c5fumptisqi,qu£fecum ddculerüt, non bdbent quod eddnt ; er quid quidum è longi nquo dduenerunt, à fic dimiÃero,deficient ( quod nohm) in uid. Tum uero di fapulorum incogitdiitidÃuper diuinitdte ChriÃifiiit âU' gcns,ut nihil de quinq; pdiitbtts pdulo dnte diÃributis i» tothominummiilidfubcurreret.qudobreminterrogiint^
Vnde
IN mar CI EVANG. EXPO. S4 Vndc tÃos nbsp;nbsp;nbsp;foÃit fiiturure piinibui in folituduxl^i'
»â «w prcfiéló ingcrMnt humanum tätn cjjè ineptum, nc ^ud dicdgrauius,ad diuind.TotM uiderant difdpuli mi racula diuini-atc Chrifli potenter cotel}ant!a,imcgt; accepc fdnt rf pdtre,ut eonÃteretur eÃe fihüDei, atq; fic crede-irëtMhilominui carnis miferM,et nefcio^ult;£ ruditmt tam dgt;llrah!t,imc impedit mentë,nead dti-indConfccndatMt bic di/dptilts non ueniat tn animHcinod modoÃdü erat, Verü diligenter licet uideamuiÃahtate Chnftiineisto tandis,quo fimditer et nos agamus^quibus ejl abquid è ^lt;xlo datû gratis,erga nidiores ad diuina redè diÃgt;cfan' da.Donec enim ruditas Ãerit, no maheia ,jcu impictiHt ftiS.fi mubis ea durauerit annis,no uideo Cbrifci uefligiit no hic eÃefequcdi'. Quod dx. mi« propter cos,qui nimis funtadexcomunicandu eo!,quipcrconfcientiam dicunt, fe quodproponitur,nö capcre,prtcctpites.Prtefidu enint tccleÃarii lucriÃcere Qomino,non perdcre.Dü tales igi ttir depertinacianÃpoÃunt traduciex hisquauitaeo-I'M quotidtana prafirt.ipà aût defacramïtis(ut Ãt)cape' fe nô poÃi quod dtcitur per conf:icntiâ teÃatur, quidÃ-desaliudgt;q quod Ãcit hic ChriÃiistmodo nobis hunc eÃe falutem unicam conÃteantur cum difcipulis, namÃc ex Corde conÃteri ,non eà hominis d Chrtflo pror/us alieni, Rogdt de panibuf Dominus, ut fupra. quorum numero coghito lubet lurba diÃumbere juper terram, accipit
Ks« iv^«Æ^sâ à (/ » ideÃigralias agit. hoc enim ÃgniÃch
OSVA LDI MYCONII
CA P. vin.
fjgnificdt îlbj^eeps'ââp nonautem confecrare, Sicdliii dccipitur,utMdtt.i6.crMdr.6. Pnctcrcdfregitt ^dit^difdpulis.Vcrivmin^uti,quurttonipfe poiiuidt ftribuittNimirum ut difttpults, quod fiebat, ttidÿs md' giscj; infidens documenta fèrety^utcquid deincips Dom: ttui eÃet cotnmiffuruh itd diflribuerent, ut dcceptum db ro.Tum etidm ut homines illud idem cxciperent d dtfei' tgt;ulis,ceu ddtum dDomino.Quodquidemfidiligenter cbferudjfemus, neq^ mirdculd, neq; uitd difcipuloru tdin Kgf nas d Dominofècifjcnt dberrdre. ï^oquod error fit uelinmirdculis,uelinuitd,fiedin noftrdmdlignitdteó' mnialecusqudmcoucnidt,dcceptdte.Vecitutruqi,utpro Dijs fiinâos iüos utros coluerimui, quad dliternuberet» fi qu£ ficerut fidn(iè,uirtMi D«,cr Ifiiritui fiandlo rctu-Itffèmus dcceptd. Cteterü cophini fieptemfrdgmentorunt fubldti, cum fuperiui duodecimfiterint, quid dliud putd' bimus fignificdrc,qudm Drum omnid poffè,prout fiierit ItbitumiPduco uidelicet cibo nuJtos(equccibdre,utctbo multo.Deindeefificereutmultu,fieupdruex multo cibo fuperfit. Virtus etenim Dei efl,qu£ nos pdficif.extemd il lagt;qu£ nobis exhibet^ius uirtutis fiunt uclutifdcrdrid.
Et mox ingreflus in nas uim,fiCc»
QuodMdrc.dicit,in pdrtes Ddlmdnuthd,Mdtt. hd* Int in partes Kdgdaldt uclfecundum quofdamMdgedd.
Hon
IN MARC! EVANG. EXPO.
^oinuenio locum huncd cjuopidmexpUcatum. Certum tà tdmcncdndemplagdmdbutroc^; ikfigndtd'.z^ gudtn Mi tiagldm quidd pingdnt citrd lacum Geitiezdr, uide^ fur ex lAdr. pdterc fîtdm ultrd ldcum,fcribit cnim: cr re hdis lUisdngrelJtK nduim rurÃu abijt, trdieiio Ltcu, ZX f 0« lon^ poÃed ucnit Bcthfdtddm,nimirum pedibia.
Quærentcs fignum ab eo de cÅlo»
Mdtth.hdâCdpertius habet, qudmuis hie naÃer dd-idt,quod dd ueram inu Uigenttam reâè perl inct .'aiquit fninr.tentdtes cu. Quod igiturÃciüt Phdrifei, cr Sad-ductei dogmdtisdiioquiualde dtÃidentes,tentdt!oÃiit, ddeoÃ^uSiCl}' menddx animm. Hum emm nihd ud-1âT'^tit contrd Dominum proÃuo uoto per ueritdlcm agc-fn/ignum petuttt,non quidem in terris yCiufmodi nanq; tnultd idm uiderdnt impifyCr increduligt;fed è coelo : ut ui-delicet out folem ÃÃeretdtel lundm ,dut flumind deduce-fet,dutimmutdrctdcrem,ut Theophil .fcribit.Quodfi à ediflèt, inuenijjènt protinus ,quod cÃJcnt cdlumnidti» utpote quibus non fdtis erdnt,fufcitdre mortuos,eteijce~ re duemonid. Si» dliter-gt;cldmdjjent cotinuo,hominem non rÃeDei, nSprophetd. Chri/lui itdq; fie dgit eu cis,ut CT interim pudoreperfùndi cogerêtur. Ait ergo dpud Mdtt. i6.Cum cÅperit efie ue/}gt;erd,dicitis »fereni-tiu çrc.EtfubditiUypoeritd'jJiciem caelifcitis dijudicd-
CAP. VUL nbsp;nbsp;OSVALDI mt co NII
re,Ãg»d nero tëporumno potefliiüllduidelicet,ex qui' bus uoluerat Ioannis difcipulos peräifcerc quis'na effet. tAatt.ii.lMc.7.Adifficilioreita(^,ç:rincertioreddfici' lius,quod^ filiere non potefl^rgumentdtur.Signd nëpe call non femelfi-uflrdntur,cum ea,quie hddenui Ãcerdt Chriflui pdldm,indicdrcnt Dfuw eÃecum co.
Et cum tngemuiflet fpiritu fuo^
Td doluit propter illorîé Ctccitdtë. Et proÃdo ttiife' ruefl,homincddÃ{lib.fuisitdexciecdri,utnouidedt:4uf inteUigdt^uod luce cldrius eft.Hodie cum dico,Chriflut tnquit. Qucadmodum Mofes exdltduit ferpcntè in defer to,Ãc oportet cxdltdrifiliuhominis,ut omnii qui credit quot;in eu,noperedt,fcdhabeeituità (Cternd. Tu inÃro, quod Chriftuidicit,qduerueÃ,noopuihdbemus dlid ddfdlu-tè obldtione,modo creddmus:qudre miÃd Pdpdlis,in qud ChriÃü offerut iÃi,nulldÃt oportet.tdm efl obciecdtunif quicquidadb£retPdp£,utpriufhlt;£reÃminterpretetur quod dixi,qud ueritdtis mdniÃfiiÃ: recipidt teflimonSi»
Cur generatio hçc fignum qugritc'
Cur tdmeÃctccd'.cur noncredit cispotiuf quietdni nuiltdidmuiditlcunihilde mecertius qucdtteÃificdrii Operdenim,qu£/nibi pater,inquit,dedtt,tttperfKideii, ipfa inqud opcra,quie egoÃcio,teÃiÃcdtur de me,quad pater mifcritme.lo.s.Mdtt.uocatgcnerdtionéprauâ,(y ddulterdm:praieatn qdem ea ratione,qua uocat etia hypo critas»
ÃN MARCI eva kg. EXPO. 84 '^tiif,etquia tentauerdnt.Muherà quoddegcnerdmnt meiioribut udut adulfmonath quamobrem cr
firnicdrentur 4 Deo.
Amen dico uobfs,fi dabis turgenc.
Q^d.Non ddbitur.Mos loquendi Hebr^ : dutcnt fnfw,non dabitur generationi hutcfignu,m,cui uidelicet ^edît.Nà po/lea multa ddhucÃgnafunt data,uerü nuUi ^fdiderüt.AdditMatt.i^ifiÃgnu lonte prophétie,id ejl, (^hriflt et mortui,et d mortuii excitât!,cuius reiqdem ty Pâif Ãut tonds. Huic etenim figno qui no crediderit, nul' ^â^editurusefijinà etficredtderit,fruftraneueft,dunt' â¢âwdo nS credit Chriflü tnortuii propter peccutd noflrd, *^teÃt(rrexi{fe propter iuftificdtionemnoliri.Ko.4..
Et relicfHs illiSjingrefTus rurfus.,
Apud eos lubens conuerfdtur dominus, à quibusÃit' ^nm/jterdtgloriie patris.Apud reliquos non,nifjdtt ex' P^obrdt flctgitid,feu docet uoluntdtem Dei, ut udcent in-^eiulitdtis excufdtione.Trdnfnduigdt igitur, iterum in fiwi foc«w ueniens, unde pedibus ierdt Bethfdiddm. Ex quo itlud,quod de Ddlmdnuthd didum ell modo, cldrim gt;tuiotefcit,patet enim ridlmdnuthdfùiffè inea pdrteId' fus,inqudztrBethfdidd.
VideteSCcauete.
Grecis eà 0^«n,JiAi7rin. qudformd loquédirtnos lx utimur
CAP.Vin. OSV ALDI MYCONII
ut'mur noftrd Imgud, dum caumduln nbsp;nbsp;uolumwfignt
ficdtum .Tribuit Mtem iudicadi Ãcultatcm dominus jùis de doâriiM f^Ifd,ciuod cfl udmodum notdndum, med feu-â teniidmdtn fi male docentemdudiuermui,dtq; itdfùeri-tnuifiduâi,(juisndm culpdndushtcidn quinos docititf non cdret is quidem cuîpdmcrum qui doilritum non iu' dicduimus,mdgiseulpdndi. Cacusenim ficacumduxe' rit,ambo cadet m fiuedm,non qui duxitfolus. GeteruiU firmentum cftalibieuangelium,utMdtt.i z.Alibipeccdâ tum.t.Cor.^.HicdutemdodrmdphdrifeorunhcthypO' crifis,utettdm.Luc.i2. Quod ddditur uerô de firmento iîerodis,quiddm putÃt idcofiéîum,quod tÃe idtn effet iU phdrifeorum feéldm pertrdüus. Quiddm, quod pidcett cxifiimdnt iufiicidtn qudmuis externdmfigmficdri -, ed' dmfit ed nonfit ex legis opcribus,utphdrifeorum,qudlif cfl lufticid quoq; gentium. Vide ft quicquid mondcht, dUj,quibus tituius fuit hdâenus rcligioforum,ficerunt» non fît firmëtum phdrifaicum. Ex quo tdmen iHud con' fequutum ut idm dominenturfuper omnes principes of' bis.ïmôcogdnturhiferuire effe cdmifices eorutn'-utpote quibus abutuntur ad occidendum omnes,qui uer' bo'Domini,qudmhominumcommentiscircdreligionetu malunt obtemperdre.
Dilpurtabant inter fcjamp;c»
Vide mus mentem hominis dd diuindperciptendd plu nènthd
ÃN MAR CI EVA N G, EXPO. 8j uènilnlhabereuiriumM Deuslumincfuo rediccenddt, ^ecUmcnt philofopht C Thcologos fophiftdt dico) ad ra Kim ufj;jtoii proficienttamen,diwn exemplum difcipU' lorS rudium toties ob oculos conflituitur^ui prtecepto-fcm ilium diuinum tam diu duditicrant, tarn diu miracuU Kiderant, uitam etutfiinilifi. nunquamnon in ocuUs ha' ' bucrant, ^3quot; ad fermonum cius fiirtmlam erant tam dm tdfuefiili. Quales nos igitur,quicaremus his, eo faltem gt;wdo,qiio difcipulis^ abundè fitcrant concelfia iQuare ni hil mir im,quod tanto tempore uerbum audientestCf Ic' ffittcsnonadcopromouemus4itflâttbnadfummumeue' hamur, fufficiat dum uelut per gradus adfitfltgiu uirtu -f «w tuangelicarum tendimus. Veniet tempus, quof^ri-(umdabit Deusperfiâènos ducentem in cognitionent (3 a^iionemomnis pietatis.
Quid diiputatfs, quod panes non habeuscâ
Grants exprobratio, qua difcipulis obijcit ignoran-ii^mycor Ciecum,oculos non uidentes, our es non audien' tes,megt;noriam nuttam, hoc eft, meros truncos fitcitiCT fiipites:tam dtu enim uiderant,z3 audiuerant tetige-fitntftgna,miracula,aliaq; multa cognorant,d quibus ru ditos omnis debebatiam cffefiugatafied parum cffeâumt eornis enim ignorantia,qua non nifi carnaliacogitabant, obftiterat ,neftgt;irttualibus piftfent fidelius intendere.
CAP,VI H. ' GSVA LDI H Y CO N H
QRdh'x eft igititr homo,gui caret omnigratia Dei f Td' ii certè,utntfiDominui per^uam benignitatë eiustaot grauestenebrasiÃuminet pertcrit. Abeantigiturhbe' ri arb:adfertoresflolidiÃimi, ut pote, qui nil ni/i grattas Dei conuiciantur, dim tiiribus hominis adf :ribunt,qnâf funtiurtutis diumce folium.
Etuenit Bcthfatdam^
TAifloria miraculi nota efi.ni quis )niretur,ctcr na c£' eu extra uicîï duxerit. Noeraf/ides in eis hominibus ld quod uelex iHo patet, quodÃubditur : Niifit illum in do' mumfuam. uicum mgrcdtaris,ncq; dixeris ad' ^amgt;crc. Docemirautemfanationehacfenfitn uchd pergradus data,ut fide imbccillibus fît obfcqucndum,do neceè peruenerint, ut no fît amplius opus obficquio.Dc' inde prêter tüud quod diilumejlde prohibitione ,no» quieuis conuenire qiitbufiis cuiuis tempori. Qttare perldnarum,amp;' temporis efî ref/eüus diligenter habcit' duSfContra catabapti/iarum peÃimum errorem.
Et cgrelîus lefus eft, ÃC dis fcipuli,SCc»
ChriÃtts olim mi/fiurus iu orbem terrarwm ad prlt;edi' candum euangeliu dtfi:tpulos,explorat prius, qutdni de fe /entiant,non tanquam id nefiiat ipfie, uerum ut doceat rxcmplo,nonfliüim mexploratomanuscffc imponen' dof.De Chrifto uaria [entiunt hommes, in hoc tarnen con uentunt
IN MÃRCI E VANG. EXPO. 8^ hiunt omncs,et nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;jjiecie boni, ut mugiwnt iudicent
Cr hominem Dei,Qttocircd uel ïo.Bdptifldm ejje diunt, uel Helidm, uel dlium quêpidm è numero prophetdrum, üttj; hoe ex mirdculorumpotentid. Quidigitur tdndem occiduntéErdt cognttio dbfijsgrdttd, qudmobrem in md-him eis ceÃit.Difcipuli uero conÃtentur eÃe Chriflum il-him, de quo uidebcet f ripturd promiferdt olim, uentu-turn eÃe in mundum,db benedicendum omnes tribus ter-fe.CoÃÃio breuis eft quod adtinet dd uerbd,logd dutem qudntumdduirtutem. QuienimconÃteturexpurocor de,iefum eÃe Chriftum,ts fimul h£c confitetur,Chdritd' iem Pdtris ergd nos,Pdter enim miÃt Ãlium uon dlid rd-tione,qudm quod nos dilexit.ïo. j.Ro.j. cr 8. Chdritd-tem itemÃli/yUt qui propter nos,cr propter noÃrdm fd-hitemdcfcenditdecaelis incdmatuseÃde Spirituà mttus ex Mdrid uirgine,et homo ÃduseÃtzyficundum edrnë pdÃus,Gr mortuus pro peadtK noÃris,cre.Con-fiteturetidmVnionemflupendemt iüdm,Verbi cum cdr-tiedjUie femelÃfld mdnet infepdrdbilis in perpetuu, ndtn in undm perfondm conÃitutiÃint Deus er fjomo.Et im-permixt£ mdnent tdmen ndtura pdrtium. Mirdbtle, er inendrrdbilenoflris linguif. Et tandem conÃtetur mortem ChriÃi nobis ddtuliÃe uitam leternam. Reconciliduit enim nos Patri.Ro. f.qu£ reconcilidtio quid efl aliud,ni-fi uitd leternd? Idm à h£c confiÃio cordis eÃ,ut diximut puri,non poteÃnoconfcqui,primo,Dileäio ergd Deunt
I 4 er
CAP.Vin. OSVALD! M YCONII
CT Chriftum batffréiorei tam admtrabiUs. Deindeui' tä Deodigna,t]u.eChantai eflproxtnu, uuHoriadta-gt;. nbsp;nbsp;Micxpcccatorum.Terttó:finii bonus et uitajempiter'
«4. N 0« igiturpne caufa dieet Paul. i. Cor .lï. N enw pO' tcjl diccre Dominum iefum, nifi per Spirituf. Confiteri nanq; ftc plus habet à tergo, qu tm fronte promittat. requint confrfriofrdè,frnc qua, ipfa perfr magis incom' nu)dat quà mprofit. Vndenonomnis,quidtcit:'E.qui' dem credo Icfrm eÃe Chrifium ,ftatim fidelis efr,jed quiexcorde fielt.
Etinterminatus eft eis^ne' cut, ôCc^
- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;N 0« quatuis dicenda fiunt quouis tempore. Ante refrr
reHionemChnftijfi Apofioli prædtcaffent Icfame/fr Chrifium,mortem Chrifii contcptibilem reddidiffrnt itt tolcrabilitcr,C:r offcndiffentea longé plus alios, quint Petrum ipfum, du dixif.Propitiusfis tibiDominc, CXe. Matth. lé.Qucmadmodum e:^ offendit, et eos qui dicC' bât St hic cft Chrifiuiiille D« clcéliii. Et latronë,qui di' cebat.Si tu es Chriflus,ferua teipfumet nos.Luc.i}. Sed pofl refiurrcéltonë adeo coducebat,ut fi tum illud tacuifr fcnt,non praidicaÃent Euangeliufalutii. Difeendum ejl urrbimtnijlris,nihiltcmerèfiiciendu, etiacired ueriU' tcm.videndumquidfrrrcqueattèpUi,zyquidno.Aliter enimfiquisfrcerit, abumnondifrgt;enfat in temporefuo.
Et
IN MARCI E VANG, EXPO, «r Et cÅpit do cere cos, quod oporte.amp;c*
Uiilcnmgrandid. z^iucunda difcipulidudiuerunt', ZSquot; uiderunt,ut cx eis hueupj; prouefihconficcrentur le-Æ«»! Chrijlum lüuin. In prafentia nero trifte ta hor-rendnmacapiuntiUtmsÿs horrendum tjuid aceiperc non poiuift'ent. Chnftum fecundwn cariicm oporierc mtlfn pathreprobnri d fummis facerdotihus, rchciuis^ ningniSiZr notnmitisuiris,ddri in manus gentium, iüu' dt, conft)ni,cr tandem occidi. Qj^em inodo conftffi ftte-rant,cfte fihum Dei uitii,nunc audiunt, occidendum poft ludibria tam fteua. Ratio Petri non aliter poterat, quà m diccre ; Propiaus tibi fis Domine'ConftÃio potuiftet aU-^trMamen non fine horrore carnis,qui ^uidem dumfi-retilla potentior,uerbum extrufit baud fidele. Sic autem *S^e penitus conueniebat. Ndw «on folum in mundum nenerat Chriftus^t exponcret Patris uoluntatem, fed ut ligerct pro eadem uoluntate,hoc eft ,fubiret mortem pro peceato mundi. Rtq; banc mortem an non opta crat,ut di ftipults, priufjuam adeffet, exponeret i Turn ut pc tx-ponendo,d!fcipulosadfueficeret adleuius ipfamftren-dum, er ut difcerent, quidpbt ftturum effet olim gt;nbsp;dm peruefîiÿa Domini ueUent mcedere.
Et poft tres dies refurgcre»
Hoc «ert«/« zrp dtfcipuli non inteUexerat, trifticbe 1 I perturbationeu»
AP.VIB. OSV ALDI MYCONIà perfurb^ionem tarnen non potuit non aliijiM rdtiont Ã(' uare,utfdltë cogitarët.Et quid illud,quod dddit.E.tpoà tres dies refurgereillos fertnones autem no dixit per wt' tiolucrä.fed aperte et clarè,nitniru exponcs,quie teëiii'i^ lt;ibEÃa.cr alijs prophetis dida funt,lt;cftiMltis C/ uarià rebus pnefigurata quondam.Ãiuod mentio refttrrefli^' nis tarnen nunc non tulit, polieaquä maiore SpirituÃnt donati in futurum diÃcipuli, compenfauit egregtè â ipÃs no mediocriter fidem coÃrmauit prieduHa. Et co'*' ÃrmatioresÃcit ineateÃificandacoram mundo.DiÃttf dus nobis à Chriflomodushincdocendipietatem-Eoni' tas Dei^ifericordia, dileäio, etrÃquid efl tale, docett' dum prûnô. Tum, ut adfeouamur h^c perfidem folam-Tandemubifidesiadaefl firmiter,periculafitturapni' pter Deunt non futtt reticenda.
Et adprehcndit ilium trus, ôi^c,.
Ecce fi:anddliim,quodaccepit Petrus ex mentioitt, quam Dominus flcit de morte fita. Protinus adfitit fimfis carnis,Dominii à retà abominabiliabflerrereconà s,ai' loqtur enim cum incrcpationc: Popitius tibi fis Domintgt; ncquaq er it tibihoc.K at th .16. Amor camalis quidà nto' Herat Petru,fed idem interim obclt;ecarat mente,ut oblitm quid de Chriflo modo confiffits ejÃet,in fermoné tamfin^ tum raperetur-Nam alioqut non potuifiet non cogitate, Quia
IN M AR CI EVA NG. EXPO. 88
films Dei eft, igitur quic loMitur, ueritdtem hd' immutdbilem. Qudittobre dbfit,M contrddicds,non ^xtleftenimuerttdtiprd'ftrtbere, G'c-feddbed prtefcri' pfttm fequi. Sed nihil harum ficit,ddeo fumus miftri, cr ubiq;,dum Dominus nosdcftituit.Verum quid Chri dd Petrumf
Atilleconuerlus, SCintuitusdi*
dominus coucrfus intuetur diftipulos^tcorripit Pc ^ns/roculdubiomonensintuendo.Petrumcxêplohd-
fluki ddftâus,aâ temerè pronuncidti.Dicit dutem.
poftme Sdtdnd. Aduetfdrium lt;tdpelldt,dduerfdbdtur humano ddftâu confilio Dei. iubet dbire poft fe, id fftM prteftribere fibi,ndfn feruus erdt Petrus,Chriftut Continus-.imoChrifluiDeus,Petrus homo peccdtor, âdeo Chrilli erdt prteftlt;:ribere,fequi uero Petri. No fdpis, lt;gt;ddit,qtt£ De/ funtifed qute funthominu.Quæin dnimo condpis zir elQqueris,hutndnd funt,quæ ego dixi diuind» tS ergo diftdnt,qudm terrd diftdt J calo. videmus qudle fitftperr noftru,ergd fdpcre Dei.Non folu/m enim inter ft dilldnt,ftd plerumq; pugndnt,Cffunt contrdrid.De-hide ijUie Deus ftdtuit, non poÃunt,necdebet ab homine nutdri ,fed ddorari potius cr tremorë incutere,fi Dewt Itos dliqudndo reft)iadt, ut promifit Efd.éé,
Et cum ad fe uocaffe,
Hadknus cum difeipulis pduliftgt;er egit .nuncer turbos
CAPVn. OSVALD I MY-CONII
turbjs dduociit-.comnwnK eft enim frnno, quemftâunti eft,c^ proftiio diligenter notdndus. Dicit cn'mt : Qui-cunqi nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fequt.crc.Equidem audiui pra^dicariChri
ftum,^;'placet tantus bcneftäoriCr ex animo mum tumaccipereconftitui. hictamme docet Dominusipfe, ^uid mibijnfà ciendumypneteriüud, quo conftÃm fuMt ipfumeÃe Chriftum.Siquii igitur,mqMt ,uultmeft^i-l.âiatth dicit.Siquii uult poft me uenire,id eft,Siquisuult eftedijcipuluimeuf,fequidoilrinammeam,mejiderc,mi à adharcre, totu fe mihi deuouere, abneget fcmetipfurn idcft.nonfit nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;[uijpftitiamanhati^ideoo'
tnnium,qu£ hie prtefertlit adft{iui,hoc eft,honorum,di uitiarum,uoluptatum,e::rc.toUatcruccmfHam,ideft,Eit tientiam difcat,creamquidem fupponat infirmitati' bus,aduei-fttatibus, uexationibm carnis, tentationibm diaboli,adfltdtionibuimundi,eyomnibtiiqu£penniÃtt Deimoleftafuperucnerint.f^lijde mortiftcatione locudi cipMt,fed diila expofttio mihi placet melius.Et fequatur me.Nà itapoterit traftreper omnesanguftias, per quoi ego tranftj.Summauideturefte?Quicunq; uultfeqme, toBat cruccmftiamdd eft,ftat mihi/tmilis,et agat, quctit' admodum me uidet agcre. Ua nanq; meipftim abnegaui, cr abnegaboyUt uermis potius ftm,qudm homo dicëdiis. Aduerjitatibiu me ftcfubieci,etfubijciam,titfupplictu»i handfunabncgaturiK cruds. Vndeuidemus Chrillid' ttumuirumqualitcranimatumeÃe oporteat. Omnibut
er
IN MARC! EVANG. EXPO. 8^ docebit,fenon habere niimentcmhic locum,fed fiturum inquirere. Turn Ãqucmdo camis ad-^duicuÃimularecaperint, totusinpugnaent ad cot niitcendor. Etfi robur fideinon eÃet prlt;cftdio, quis hie non dcfferatione periret ? Audiatmn uero Dominum feip/um exponentem.
Nam qm'fquis uoluen't ani* mamjamp;c
Animam fruare dicit,fnpfutn amare : Animam per' ^cre,feipfut» abnegare.Quifyuis igitur illud conabitur, âgt;nhiam uidelicet feruare,fibi Gquot; uita; fuie prouidere, ut Iâlc in terris Ãliciter uiuatihonores habcaùiuitijs abun-^ctiGquoad fieri poteritfinemalis kuiusfeculitran' featds perditurm eft earn,id cft,condemnaturus. Ejcom-. plofit henw diueSiLuc.iz.Contra uerc.Quifquis perdi-dcrit anima fuamdd eft, abnegaritftmelipfum, propter ^riftum,G £iiangelium,omnia pro his aduerfafirens i^perpatientiamumcens,feruabtt eam.^xemplofit ^Zcirus L«c. I é. Additur, propter me G Euangelium non temerè.iHamfieri poteft,ut animam quidam perdà t « de/feratione, hoc eft, abeant in exilium, r« ercmum, induant cucullam,longasfubeant peregrinationes ,g periculofas ad D.lacobum,ad fcpulchrum facrum, fiant nulitesjÃant mendici,G fiquid eft tale. Sic autem tollere erucem,non eft Chriftumfcqui,fed fitgerc potius,ctiamfi-â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;quicdam
CAPVin. OSVALDI HYCONII
funt numerdtlt;i,de quibiK cenfetur contmrithfi^d Ãlfo.Notandit eft obiter, Chrijlum ftc diftgt;utare ,utpii' teatneceÃttds ipfum fcquendi.Du enim dicit.Siquii uult fequi me,crc. dijftcultittë longè mcixmam fequendtfe int fonit.ut dicere quii cogdtur:Si tÃta. difficultly eft ,elt;jM' demfegui nolo.Subdit ipfe iQ^d.Si abfterret te difticul' tiy,ut propterea fequi recufes, hoe fcito, tum efjè nccep fitrium ,ut ni ft iugum fufceperii,quemlt;idnwdum dixi, de falute tunfit dUum. Nam adeo non proderit conatiu tuut Idborem Gf difficultatc euddcndi,ut dum hoe ipfum con' tenderK,mcidiy. Contri ft te néglige mea caufit, confc' qudrK fiilutem, etiam fine labore ; nam iugum meum futi ue eft,Grc. Mat th. 11 .Tawi z^iUud confyd^andum,per' dere priore loco pofitum, cfte condemnare. Poftcriore uero,fcmetipfii/m abnegare.
Quid enim profuerit hos mini j
NeceftitiU eftjit fcquainurChriftum,utlt;iudiumitt. Rdhanc neeeÃitatem nunc perÃuadere parat præfenti' iiy iierbK.Qttid enim profitent hominyeyc. ciftl.P-fto quodtotuï mundiK fit tuuf, quid profiierit, fi interim animie tUie non fit prouifttm circa fialutem {ld quod tuiu cft,cum me fcqui reeufiaueris. Aut putof pecunia, uel alio precio redimi poÃe, ne pereat, illamiP.rras fificputiu. Hihil eft enim in mundo tam preciofutn, quo poÃitani' tnafolui
IN HARCI EVANG. EXPO. 90
ÃoluidcbitOyquoobflriâdcfl Deo. IsutnonMiget pecunidM nee accipit,quonwdo igitur diuitijs mudi re-dimeresa)iimi^SangukChriftidelUnâtuseftà .P((trec(e ^efti,quifat^5 Ãciat pro peccatis animafidelis.liunc igitur fl perfidem hauferimui, confultum er it nobis, non »liter. Difeimus binc,Coelu emi non pojfe uel argeto^el «uro, fid fola fide ïefu Chrifli, hom'më ad abnegationent f»^pfiut,cr ad toUedam propriam crucem, perducente.
Quemeuneà emm puduerit
mci'j ÃÃC»
tide in Chriftum paratur uita atema. Ergo aitnuc, Pquis me contemnens non putattanti effi mortem meant «pudPatremM foluat animarum débita, atqueideonec erederefuftinettnme,necabnegarcfi,nec toUere cru-â¢temfuimiâs talionem firet,du/m ego uenturw fum'mglo tia Petris cum angeUs fondis. Verba funt admodu gra-uia,qutbuseffêrt fentetiamiUam Dominus. Kamquem-tunq^ dicës^ommes includit, nuBos excludit.Dum addit, Pudueritmei, ac meorum fermonum, oftëdit,quà mgra' uefitipÃimnegare coram hominibus adulterantibus i Peo,peccatortbusq;,id cft,coram uiliÃimis, Gf abiedif-fimis, quos Deus odio profiqtur,nifirefipifcät, ufq; ad condemnationem.Qÿà m graue fit itemfermonem eius, quinuncius eft mentis diuinlt;e^c borne uoluntatis Dei er
ganos
C^P.IX. OSVA LDÃ MYCONII
gd not,uelut ignommiofum iudicdre.Age,quicun(i; Ãc à cerittilluapudebit ChriÃum lefum,lt;juemille tam ui' lem hdbuit, quid adpiruit in carne humiUs, manfuctust {gt;dU{gt;er,cumeÃetucrefiliufDci.Pudebit autem, cum ue nent in gloria Patris fut cum angelisfandif, id eÃ, cum Uenerit iudicaturm tnundumÃatidis angeln flipatus,feâ
' nbsp;nbsp;densfuperfedern glorilt;efu:e.[Aatth.i!:Condénabttenint
iUumunà cum rebquis impijî ufinfempiternwm.
CAPVT NONVM* Etdicebat illis, Amen dico uobis*
EMI NIT ChrtfltitpaÃionisfult;e,me' minitcrucis fuorum. Tandem deglorid quoq;fudmenttonemÃtcit.tlt;!uncuthuiui glori(e(qudmregnumDeiuocat )guÃM
aliquit perciperetur, no quidcm ab omnibui, fed à certif quÃufdam adfidei confirmationem ,Gred, qult;e Ãtturd tflyfionnuOd ratione priefentiretur ,itd dicit : Quofdatlt eÃeinterhicfianiei,quiiwe/fentguflaturimortem,do' necuidi/fcnt regnumDci ucniÃecumuirtute. Suntqiä gloriam ,feu regnum hoc 'mtellig^ de transfiguratione Domini, de qua proximis uerbts audiemut.AÃiiuerôt quod uerbd Marei tarn difertè dicunt. Donec uenerit rc' gnu m Dci cum uirtute.malunt exponere de aduentu Chrt fli,qua
IN MARCI EVANG. EXPO. 9t fli, quo per 'Euangeliu non itu muko poft mortem ipftut gloriofus (tduenit cum uirtute,dum prlt;edicari capit frr^ UAtormmdi, cf ut Dominus udordri. Nam hoctemfvti non pauciex ftuntibus circa Chriftum adtigerunt,quo nirtutem iam triumphantis GT regnantis Chrifti in dexâ tern Putris uiderut perorbemfefe diffundere terraruntt
Ac poft dies fex,adfumit,amp;c*
Rdftmit Chriftus difcipulos tresin riwntem.ln mon-mquum,ut oruret.Luc.^. Difcipulos tresno omnest ofienderet, non omnibus omnia couenire fine dekHu, tfes illi ad ucritatë gloria Chrifti cognofeendam accom-tnodifiierât,rcliqui non item. Et trMtsftrmatusftiit co' flt;tmilUs. Speciem diuinam ueluti corporels oculis pro-^ pofuit, qua facies fequentibus uerbis pulchrè exponi* tur.Vejiimcnta illius fréta funt IfledidacT candida ual' ieuelut nix,qMm candida frcerenonpoteftftdlo fuper terr am.Et ftgt;lenduit,ait Matth. 17. freies eius ftcutfoL ^tquid,inquis,hoc freit Dominut e Voluitnimirum gu-ftum prabere tribus iOis diuinitatis fua, et gloria modo ^(la,ut animis inde corroboratisc^ frailius fe abnega-fent, GT ipfumfequerentur GX i» paÃtone perftÃerent, h»ó poft paÃionem in ommbus perdurarent Ãrtius infr nemufq^. Conjfcélus eft aut cm ittis Helios,gtc. Viri ma ximi,cr mimftri Dei quondam ardentiÃimi, quibus in' ^icotum,Gf legem,et prophetas tetendiffe 'm Chriftum.
K D«
OSVALDI MYCONTI
DeHdiaiude.j.Rcg.i7.i8.t9-ïl:cm.t.Reg.4-^tdeeamp;l udttoneeiuscap.i. Cottoqucbdtttur cu/mlefu. Et quid inquiitRo/jgt;ondet Luc.cd.^.Quiuiftin ntdicftdte dice' bdnt cxccjpm dus, quem expie turns erdt Hier ofdyntii hoc eÃ,diccbdnt,quoim)do moricndum ejfet ei Hierofol:f mis fecundii cdmem, qudmuis effet uerèfiltus Dei.Qu^e res quidem non poterdt non dliqudm fdltem ficerefr-demijs,quteDominus ipfedixerdt?:;'de morte fud,amp; de rejurrcdtone,qudtumuis deneutro plenc dtfapttli in' telligerë[,quoties de eis mentiofiebdt. iJic. 18. E t reffoif' dens Petr us, crc. Pauor,quimcntcm loco nwuet, Pc' trum ceperdt, ex quo dicebdt, quæ nefciebdt, putd, Ã' cidmus htctrid tdberndculd,O'c. Verum qudle'ndtit hocipfum,quoditdmouerdt ftncundum, çymirdbili' ter dBiciens quod ficerat, ut oblitis omnibus terre'' nis,cuperetillic effe, ubi Cbriflwmuiderdt tTdusf^iC' rdtum.Sic funtexcettenterdmcend, qult;ecoeleÃid,utuel tantiHum guftdtd, protinus rdpidntin amoremfuc, C!quot; dculeum figdnt,ut qult;efunt terr end fîcilè content' ndntur. Verum o bone Deus, qudm pducos inuenire eii, quibus gudus iBe conccdatur. Et ffdd eA nubes ere. Exnube gloria Domini dpud ueteris leÃdmenti piosuiros hdud femel adparuidut uidere eHin Exo-Jo . Idem cr hie fit. Putris enimuox è nube difeipulis audituradmodumplaufibilis. Habetcnim teÃmoniuni putris de filio mdgnificum. Dein de manififiam decld'
rationeitt
IN HARCI E VANG. EXPO.â fitionem, qttontodo Patri p/accre gueamuf, nempe per folimlilium. Et tandem, filium eÃe Dodorem cÅlc^ fiemaudicndunt injJuPatmunice.Dicitenim: Hice^ filiui memdileilus ,inciuomihibenc complacitum edz Ipfumaudite.ConfiÃionemfidei noftree, qua confite-^ nwr,Chrijium ejje filium Dei uiui, confirmât hic Dem ÃrttÃime coram difcipulis tribut, ut conftet nobis ex 0« Patris,nos rcélè confiteri, ac falubriter. Nam fifi-lius Dei, pcrfiila cognofcimus efje opera eins tZ^ante emnia perfide pro nobis ipfum perlitaffè. Hebrieoru^ $.H'mccrpaxerga Deumtncordibusnoflris.Roma-«or«« f. Hi«c ccrtitudo promiÃorum omiuivm Chrifti» iantum nos puro corde,id eft,fideli,rectpiamusjit quod (teilt manerc apudnos ad confummationem ufque fe^-euli. Qnod item adejfe m tribulatiombus. Et quicquict nomineipfius petiturifimiis,id daturus fit nobis Pater.Et fiquid eil huiufinodi. Dcittde Plt;ttfr dicit : tn qua mihi complacitum efi. Matthteut 17. ty « tvi/'o^K-c«, ided, inquobonam uoluntatemhabeo,fiubcne adfidttsfum.Exquoclarumefl, neminempofic placc-reatt dicium ed,Deo,nifi in filio. Homo per fe non placet,Idque propter peccatum, Ãcd ubi membrumfiierit fiidum Christ, iam quia in Chrido efl, placebit. Ergo perfalutemnos efje oportetin Chrifio.Idquodfitper fiJem non fidam . Poftremouox Patris clicitilpfunt auditc. Quodfi hicà Pâtre commendatur audiendust
K i er^
CAPXI. osvaldi myconii
- ergo nemo prater eum aliur efl audiendut. Habet enim uerbd uitiC tetemte. toannis ca.6. qute homo non ha-bet,nifi per ChriÃum. Prlt;fto- ea qute diäafunt, difcen dum hmc,non MoÃen, id eÃdegem, nm Prophetat, cjui per Heliam intcttiguntur,eff'e circa falutem rcÃxaeudos fed unum ChriÃunt, ^ui latet m lege, e:^ per Prophetas pTtedicitur. Deinde,quà m in multis Papifmus peccet con tra Patrie iüä uocë,quod traditionibm abÃrahatjut Cbri Ãus no ucrè habcatur pro Ãlio Dei, Qtiod media conÃi' tuat alia,quibm perueniaturad Deum. Qu,od faa decreâ ta,fuof Dodorcs putet audiendos a:lt;jHe ut Chrtfiu
Et repente cum cücums fpexiflent»
Speciem iHam ChriÃus denuo mutarat, er uiri eM-nuerà t,er nuba Ãcerat ablata. Tunc ChriÃumfolumui debant^uahter antea,er ipà diÃipuli redierant ad men tem.Vbtfolum lüud uidetur adnotandum,quod Aug.hi' bet de Agone ChriÃianoca.z 4. ChriÃum potuiÃeaitte crpoÃrelurrediioncm de corporefuoÃcere ^uoduo' luera Hamantercfurrcäimemambulauitfuperaquoft er clarificautt illudÃcut Ãgt;lendorem folie.Poà refurrc' äionem clauÃeoftije fidzito dtÃipulie adparuit. Siförte hocipforedièccfyderato,frciliufqueamueperucniread ucrumuericorporifDominiciefum,erc.
Porrä
IN M ARCI E VA NG. EXPO, Porro cum dcfccndcrcnt de monte: SCc*
No« quoub tepore quteuif fnnt tiperienJd. Tit eniittt lt;}ȣ nunc diâti proÃnMliÃs di(td fummè ttoccà t.Chri Ãutnoluit d,quopiatnfepriedicariChYiftu, ante paÃio-gt;gt;cin,fed poftquam refurrcxiffet i nwtuii, perÃäis o-f»nibus,qute Pater in mandattsdederat pro peccatit ho-»!itiumperÃcicnd4,eoq; mirum'mmodum mortisfup-flicium contemptum auxifjit fuh G?quot; fu^qnlt;^ hominibuft
slorùe Dei proÃaÃet.
Acuerbumhoc tenues runtapudfe..
Sicut mandauit Domtnurjta Ãcerunt, fed interea td' fgt;icdil^utlt;UKrutdercfurre{iioncÃlif hominis, ut quant prorfus non inteUexerant, ficut ante quoq^ monuimus» quianec demorteeius cognouerant. Addutü autem in-terrogationem deaduetu lleliæ,de quo nimirum eo tempore multus fuerat ferma propter Ãjriflum^quetn Scribe ucl ideo pro MeÃia noluerunt agnof:ere,quod Helicts «onduï» ueniffetiG^ omnia reflituiffet pro uaticinio M4 Jitcb.M. ultimo. Tumetiamgloria Dominiconj^eildt putarà tdifcipuligloriam Patris, diem inquam magnum ethorribilem eÃ'e,dequo tamë Malach.fcribèt,quod eum Hellas Ãt pr^eeÃurus. Age ChriÃum audiamus reÃ^on-dentem.VeruntdicutftScribte »oportet Heliamuenire
K ï priof,
CAP.lX, OSVALDI MYCONII
pn«Æ,çy conuerterecorpatrumddfilios,crcorfilio' rum ad patres eorurn,^^ fic reflituerc omniaAtem opor tet eundem etiam pati inulta^cr (ontemni ,Ãcut deÃlio ^ucKji homtnis Æ:riptü eft.Sed dico uobii, Hcliam uenif-Jè,quod nequeuosIcitis^nequeScribæ.EtÃceruntiUi qti£cunq; iioluerunt, nam contempferunt Ã}' dixerunt» bdbere dar.tMnium.Matt.ii.Cfeonieeerunt'm careereWf Cf tandem decoüarunt in grattam faltantis puelluhe-tAatth. 14 toannesenimBaptiflaHelias eft,quiuetitu' ruscrat.iterumMatth. ii.dequonihilScrib£ex uatiei' nie) Prophet^ cognitum habiter ant.unde nee miru, quod me pro miffo D« fcoc ipfo argumenta non recipnwt.Vi' demus hinefidem nonprottnus docere omnia, fed per gradus.Difapuli nanq; de morte Oquot; refurretltone Chri fii non femel audierant,cf tarnen no inteUexerant, quid is fermo uellet.Videmus i[em,fcripturam non mox,diiut kgitur etiam mteÃtgi,niÃenim Spiritus Doéloradfut' rit,fludiuin noflrum inutile fore.
Et cum ueniffct ad difei-puhfuosj06c,
Seribarum malicia fc apcrit, qui Dominunon ualen-tes alloqui diljgt;utando,nifl magna cum ignominiafuagt;dt fcipulos,Cfquidemflmpliciores,ipfo abfente diuexant, aiqueidturbamulta pr£feitte,fl/ic authoritatemfuunf
IN MARC! EVANG. EXPO. 94
retmere po([ent. Turba ummoxutlefu'in '^ât,obflupuit pro: uenrratione, quant pepererat autho-^^lt;^)ZXadcurren!falutauit:id quod mdtciuprtebetma' de ipfo exiftimationis. Kogante tu Gommo f.ribax, ^gt;fid dil^utarcntfVnui ex turba cÅpit conqucrt, quomo lunaticu difdpuli curare non potuermt.Defcri dlt;enwniu pater,fidfjemutu,CT feuum, ut quod corri miferè dilaccrct, in ignent nbsp;nbsp;aquain conijciat fibi
filittm.Hic autcm tnquit,/pumat,dentibus Itridet,^^ are fdt,hoce/},corpore conftmttur. Adduxerat quidé pater fihum ad iefum ,fed eo non priefente,dtfcipulosprecatui ffl ut eijcerent d^montum, uerunt non potuerunt. Cau' fatn audiemus poflea. Chrilius,priufquantfuccurrerctt udmodum omnesacritercorripuitdd eÃ, dtfcipulos, patrem, ut è qutbus nutlui firntiter credidertU, di-cens :Qnatiomcredula,eye .Doluitnon uulgariter lt;^hriÃo, quod tant diu docuerat, cr ficerat,unde potuif-pntdiuinam bonitatent inteÃigere, propter quant de^ tnonÃrandain ey exhibendant à Patre fiterat miÃiKt creandent recipere per folant fidem, ipfi uero non-dum eÃent na£li tantum fidei, ut dtentoniunt eijeere ualuermt. Tant efintiferum an'mal homo , propter peccatum ey ntentem obtenebrani, eyomnesuires abripienr ,utDeo promittenti, non credat,ey præ-fianti non gerat morem . Dicit ergo : Qjtamdiu apud uot ero ? pofiquam quicquid dico, quicquid
K 4
CAEVI. OSV ALDI MYCONII
Ãcio fruÃrincum cà f Quoufyue pdtidr uoil cum tamÃtif rudes addiumu percipiendutCt corde puro retinenddi Htec meo quidem uidere Ãc funt diÃdad difcipulos,dtq; pdtrem lundtici,ut tdtnen turbd Ãmilttcf notdretur,nonenimpertinebdnt,qua Chriflusdixerdt cum dolore,minus dd omnes ludaos, qudm dd folos id/n diäos.lubetpofleorreptionemDominus lundticumdu ci dd fe. Dtemonium dute uifo lüo, miferum diÃcrpebdt, CT proldpfum uolutdbdt in terrd f^umdntem, non enim , nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ignordbdt potentem fuperfe, nbsp;nbsp;cogentemÃcere, quic'
^td mdnddret. Antequdm uero Ãuidret Dominus,intef' rogdtpdtremgt;qudntumlemporiseÃet,quodiflud dcci' di/Jct.R.elpondetpdter.ApucroAiiterrogdtionimirunt iüuduo!uit,utubi difcipuli cum rehquis dudirent tempo ris Icgitudincm. Deinde quoq;,quod mdlusiUecr puc' ros uexdret innocentes,mtrdeulumfieret mirabilius, amp;nbsp;potentidChriftimdnififidmdgis.PdtriueroquidrescU' rafiierdt,dmpliusmonetChriÃumfidenontndgnd,quoi tierbd cidrè docent, quibus diat : Agefiquidpotes, C^c. Dubitdiîtisenimefthicfinno.CommodèigiturChrifiM fubdif.lüudfi potes credcre,omnidpoÃibilid credenti-q.d.de mea poÃibihtdte dubitareuideris,ifludipÃiift igiturà potes dbijcerCiprouifum erittibi crfilto.Ãdm omnid poÃibilid credenti. Si uis igitur^it tibiÃuccurrdingt; credcmcidpo/Ãe, ertequodpoÃum recepturum eÃe-tdterÃudm infidelitdte dgnofcens,excldmdt cum hdih' mift
IN MARCI E VÃNG. EXPO.
fgt;iis,dicens. Credo Domine. Sed quia tepidè mdideratt fonjèftimprecatur: Succurreincredulitatimete. Domi-nt(f ut uidit turham adcurrentcm,confi:fiim fanat lunati-'^^MuulguifibtftuUè adplauderct .Vtituruerbisdi' f^tis.Spiritus iJiute,crfurde,ego tibi (mpero,exi ab co» ne poflhac ingrediaris in iUum. ut audictes cogeren-inr apudfc dicerc.Dieinonium hoc exijfc non nià expo-ientiimperio Chrifli,crcoailum codem itnperto, ne re-amp;edcretur dcinceps in iUum. Sed ecce,priufyuam exiret fiiritus clamauit,multumqi diÃcrpÃt ttlum,ut multi di-^ent,mortuus efl. C{eterumquida;monium expulerat eorrepta manu eius erexit cum. Cur autem,inqui5,Chri' fiuspcrmifltiut flc diflerpereturmtferiÃe iam bis,cr in ^On/i^lt;Hu piürisiRcflondendum uidctur, priorcm dila-eerationc A Chriflo permiflam,ut inteUigerent^ui erant prefentcs, tunc Satanam uiresfuas in primif cxercere,
ChriÃum nouit eÃeprope. Ncmpc is ubi eÃ, impe-fiumSatan£pereatneccÃitasefl . Deinde propter pa-if is lunatrei Ãdem cxercendam. Dum enim 'm präefentiit ^riÃifie fanticbat dte»u)nium,quodeijcicbatur tarnen adeoflcilèfpotuit iüe cogitare,quà m in omnib .iflud co-fereturfubieilumcfle imperia ChriÃi.PoÃeriorautent ditaceratio,qu£ ey clamorem extorquebat d£inonio,il-bidindicat, quà m inuitus relinquat hominem,et permit-tat eum Chriflo, Turn Satanam adeo nobis nocendi cjje O(pidum,ut dum animo no pafiit,corpori tarnen noceat.
K f
CAP.lX. OSVALDI MYCONir
Ex hii omnibui multafunt diligenter nobii expendett^ da.Primu, authoritM Cbrifthqud ualuttapud populufn exdo(lrmlt;efidelitäte er conjiantM,tutnexprobttttte uitiC. H^c funt enmiifîquid efl aliud, ^U£ fà ciunt ,utplt;i' riasauthoritatempr£pofitut P.ccleÃlt;e noncontemneii' dam. Qÿà m fit igitur omni ftudio pr^edicatoribus Verbi uirtuttb.didis inuigilandu, uel hinc patet,lt;juodfine att' thorUatenihd efficics:Dcmde uim fidei couentt, utex' pcdamui,ex co,quod Doming dicit: Credeti omniti pt{ fibiliueÃe. Qu,odDeifoltus cli,uidelicet omniapoÃc, C hriflui tribuit credenti,quod certè magnu eliino quod per fc credés poÃit omnia, Ãcut Deui,fed per Deum.Uii: enim eà omnium potens perfe, qu£cunlt;j} uoluit enâmà citincÅlo,çr tn terra,iin'j O' ipÃum caelum, O ipÃttt terrain uolutate creauit fola ditm non efÃent. iüud ipfuin de Deo inprimii eà tenendwm adeo Ãrmiter, ut nihil indequeat dlmoueri. Turn ut eà omnipotem, ita O' bt' nignuseÃ,0'liberalis,imo diuitiarumfuarunt prodigua erga omnei,qui puro corde requirut eat. Hemo unquant petiitfruÃra,ettamÃqu£petiitutdebäturmpoÃibililt;(, dummodofideÃolidanon caruit. Exemplafuntuet.amp; no.teÃameti in promptu.vt Hezechi.4.. Reg. xo. Et/e-pro fus.Matth. 8.ut reliquos taceam. Fuiem autem opor' tetÃceffe folidam, utnullibi uaciUet. Qÿalcmhabuit Muller,Matthaiut if.dum rogauit pro filiafua, quie agi' tabatur à d^tnonio miferè. Corde conÃrmata erat,Chri'
IN MAR CI EVA NG. EXPO. 5à flum, guan uocat filium DMid, poteÃatcm habere fa-nanJicr animas,crcorpora.Et fibinthil negaturum tÃc,tantum rogaret,[quamuis ethniea. Mque hicperfe-uerabat, etiam negleäa, e:^ reieiia poft interceÃionent difapulorum.Veniens enim adorauu Dominum, cr co reÃonfantenon repugnauit quidem, fed ftrmitate fidei fieegit,ut diceret tandem Dominus: Omuiter magna eft fides tua ,fiat tibtficut uis. Tails nbsp;nbsp;Abrahami fides
extitit.Eomanorum ^..Taliscr Centurionis,Matthai S.utfit imago nobts, quails'nam fides ,cut nihil eft im-pofiibile, debeat e/fe . Vis autem fidei tarn excellens, tam'que patens,non aliundeeji, quimab honore,CT cultu redo,quern Deus unum fibi tribui poftulat. Omni-potens eft enim,ut dicium eft.Item uerax,ndm qua dicit, qae promut It non poteft pro fudiufttcia non praftare, Diues eft in mifericordia,ey' multa charitatis erga nos, Quifquis igitur pro tali habet, qualis eft,ac inuocat dein de,petitq; innomme Chrifti prout de ipfo tenet,is impe-trat omnia quatcunq; uoluerit.Praterea cofyderandum, quod malus ille pueros tarn mlferè uexat.Et quur inquis innoeentiam iUamf Equidem uideo fic fieri, fedcurnant ^eus permittat,no uideo.Habet is fuas rationes,qult;e nos lutent.videmustarnenintereahoftem humant generis ftuUi atati pareere,ac idipfttm Deum permittere.Nos ah fxëplo difcamus,q ftmus obnoxij mails mnumerabiltbus propter peccatorum multitudmem,e:^ graultatem,eunt
. Dr««
CAP.IV. OSVA LDI MYCONII
Deus snnuat, ut innocentes iUitamgrsuiteruexenturd ditdfolo. Ne 4«erfw»r igititr dcinceps hono j^irü u nofird tempeftiite impclli pueros,dum aliciuid, quod miratnur, ut inter catabaptiÃasu/umefi,agM,feduilionectenim eljèidtqueerrorcm hinc msniÃfte uidemis. Petendam ' itemcum}gt;iitrelunttiicifentper,utDeus Migeatnobisli' dem,poft quant cognoftimus finehac impoftibile efte pld tere Deo.Hcbra;. cap. undccinto. Eaueró ptyefenteni' efte nobh non poftibtle.
Et cum eflet ingrcflus domum»
Dunt fit à Deo,uel à nobis circa res Dei,quad uel noti eapimus,ucl aberrauimus,z:r dolet id nobisfic,utinlt;^i' rere ueritatem fludeamus, indicat animum noftrum a di uinis non abhorrere penitus. Contrarium ft fiilumfite' rit,nos fine Deo uiuerc plané oÃendit. Probat hoc ipfM dtfcipuli,^^ Uid^ifatis dare, dum propofitis parabolis obfi:urioribus,illtdiligentcrinucftigant,quidftt,quod erat propofitum.Hi uero négligentes contemnunt. ïdcin animus hie impeUit difcipulos, ut feorfim qult;erant, cut ipfi non potuerint cijccre d^monium, uexarat nanque, quod Sertbis per id dederant occafionem contemncdi amp;nbsp;le,crP^uangetiumafepr£dicatum. Reftiondetautem te fus cher tus Matth. 17. Propter sticreduhtatem ueftram,
⢠nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;quod
IN MA RC I EVA N G. EXPO. ^7 quod fAttrc.omittit,forte guod ex ante dtâis illud potefi intelhgi clariÃime.Iiicredulitatem enim ChriÃus corri' pueratÿ iox ut inteUexcrat patris lunatici cjucrmcmà . Incredulitasigitur in C(iufafùtt,curdifcipulinonualue' rint eijcere damonium tarnfeuum. De potcntia Chrifli nonerat eisdubiugt;fedcarebc(ntfiducia,imó certitudinct qua firtnu effet,quod fi iuÃifjent exire iflud i« nomine le futobediuiffct.Atqi ideo nec dcprecatt/unt difapuli,nec ieiunarunt. Si Ãdes pneceÃiffct, utrumqucÃiifÃet confe-quutum,fed et dtctnonium cedcre coaiium.Sunt enim de^ precatioc^ieiunium armafidei.'Equidem qucdcredo, moxGrpoto.IeiuniumautemÃtcit,utdcuotius petant ZTorem-DiÃcimut, qucnwdomaluf illeänobisÃtet fuperanduf, cr Ãigandui dum conatur obÃdere corda noÃraperpeccataÃeu nimios propter aduerÃtatem do-loret,ut nos ad dc^crationem adigat,fideli nctnpe ora-tione. Confiât item preces er ieiunia Ãne fide ni)il efÃe, Ãdemreäam preabuse:^ieiunifsnonpofÃe carere. '
Et illinc digreflijitcr feeex: runtjöi^c
Luc.^.Ãcribitur,ex quoÃcilisefi ordo adpr^efentia. Stupebant autcm,mquu,omnesÃuper magnifiectia Dei: Sed omnibus mirantibus fuper omnibus qua fiiciebat,di' xit ad difcipulosÃuos : Ponite uos in auribus uefiris fer' monesiftos, Pilius hominist ^c, q. d. lUiftupent pro^ pt(T
CARIX. OSV ALDI MYCONII
pter Opera cjuecÃcio, paulöpoftäd crudfigendutu poftuliituri.'Vü^s non tarn htec^auam qua diHuruflutHf ut qui⬠noffereilè plurmum refirt,funt audienda, er al té in cordibut figenda.Tciliuihommii tradeturinind' ttiK hominum,er oaident cum, er occifui tertio dte rc' fitrget. Hocquidemuobiseft probe tenendum, utqui idemintotumorbem nonmulto pofifparfurieftii,flt;i' luf mundi fic comparabitur, poft uitam banc, uitit aterna.Tl^onuolebat dutem,utquilpiamfciret,fcitcr ÃcercpcrGahlieam,c0quedilcipulosPuos ifthac doce-bat feorÃm, utdumiamidm adefjent, offenderentur minus ,fcientesuoluntdrié,l'ecundttm ordinationemdi' uinam ea fieri. Verum quid difcipulit Ignorabant quod dixerat. Adeo humanu ingenium obtufum efl ad diuind confilia,dam fibi contraria uidentur .Non potcrant animo fito perfuaderc,po/ieaquam crant confiÃi, Chri' ft um ejje filiu üei uiui, ipftum ab bominibus occifint iri, quamobremqu£cunquc dcearedicebantur,non intel' lexer ant. Similiter de refturgendo captendum, quomo' donanque dcbac inteüexi(Jènt,dum occidendumnort pojjent capere-Videmiis iterum,m fidegradus eÃe.Non dubitabant difcipuli,quin Cbrifluseffetfilius Dei »iw» lt;tt non tarnen protinus adfeenderant ad fiiftigium eo' rum, qu£ conÃueucrunt inde fuccrefeere. Hoc feiens te' fus,quamuis ob increduhtatem rcpr£bcndcret ,nonta' men abijcit,paulatim ad altiora perducens. Quibus igi'
lur
ÃN MAR CI EVANG. EXPO. 98 tur Deus dedit maiorem, ej rdiquis firtiorem fident, ÃMbeciüibuspiircdntiimô aÃumantcr Ãueant,uÃjue lt;i«m CT hi udlebunt altiores pertingere gradus. Ro-â¢Â»4Hor{Mgt;u4.cr ij.ftdGdSrftrf« 6.
Etuenit Capernaum, Sifc*.
Dominuf nouerdt,lt;juidDeus,lt;juod difdpuli dim ^Ãutdrat tn itmere,uitde undeÃerit 0 ccdÃo,lt;iuis eÃet fUdior.Attj; id,cum ueniÃet in domu,repetit, mterrogds f^lt;]Hdmnefarct,lt;juididÃerit .DiÃcipuliuero pudere P^Ã/j nimirum,Ãluerunt, uidctes quod hoc ipÃum noà fdChnllus:igiturdnfdmindecdpiens,ddrè,nempeuer' ^â0 amp;Ãdo docct, qudliter »i T^ccleÃid debednt ufurpari officia. silt;juisuult,inquitenim, primus eÃe, is crit o-tnnium poflremus. At^ fcoc uelut expones fubdit Dto-gt;ngt;tiu mtnifter.PraeÃe ndij; in regno coderu/nid:ft fe mi~ tiifterio fuo fubijeere omnAus.t^on dignitdtes funt enim officia EccleÃtdllicd,ftd minifteria, dt^; ddeo tnagis one~ *â lt;(. Paulus debitor erat Greets et Barbdris,eruditis pd-dterdcineruditts. ImoChriftusDominus crRexcodi Ã'terrie, an non miniftrauit toti mundo ^Vudezy alibi dicit, Mdttha^i uidelicet io.filiim hominis no ueniÃe, utfibi miniftraretur,fed ut ipfe mmiftraretur alijs.Pue -tum autem arreptum ftatuit in medium iliorum, er cum cepiÃet in ulnas ad oftendendum , quam eÃetÃbi iratafubmtÃio,dicit apudMatth^cd. i3 ,ndmMdrcus omiUiti
CARK. OSVALDI MYCONÃI
omittit^od ad rent tarnen inprimis pertmet: Amë dica uobis,niji conuerfi ÃicritihCTc.Exquibusucrbis intel-ligitur, eu/m qui pueriÃmilimut cfi circa dcntiÃionentt eÃe maximum in regno coelorum. Quid enitn puero de-nuÃtusiquiditercumq; natta efi enim non curat. QUidi-tercunc^ mtriturmoncurtUtpuercflcnim. Facitauteitt quicquid iubetur, ztr omnibus 'mferuit ÃmpUcitate pue-)rili.Quamobrcmhocexêplo,taminquamclaro,Venti' nusuoluitdiÃcipulisteflatumattfcirentitfiidmagnosÃ' ceret in EccleÃa fua. Id quod etiam omnifiudio pofl Do-minirefurreilionemÃequutiÃtnt. NouimusPetrigt; M/t-niSjlacobt fubmiÃionem,etreliquorum,tum exproprijf fcriptis,tum ex Aél. libro.Ffouimus fubieilionem quiÃtäiaeflomniaomnibusatteos lucriÃteeret Cbriflo, CotÃatcerte eum^ui cogitât, cuius'nam Domini mini' fierÃt,nonÃcile po(Jè quierereÃeipfum in miniflrandoi fed foltim Dominum,O' eos, de quibus olim eà reddedtf ratio.Talis annon cogitur demiÃus firri, utferuuso' niumiConfyderemus hic imaginemPapifmi,Ãctamefh utad noÃrum bonum,non ad huius contëptum. lam fequitur in Marco: Q^ifquis unum ex talibus pueris rt' ceperit nomine meo ,Grc.huc pertinet, ne horrerent di-fdpuliÃc Ãe deijcere,cum audirent,nihil poÃi magls tumeyquot; ChriÃo er Patrifieri, quà m recipere tales puc-rosà d eÃ,ita humiliatos er demijfos. Q^âti igitur apui utrunq^ demiÃijtnodefii^ Æ Humihemur igitur er not» dum
IN HARCI EVANG. EXPO.
i Deo [)erhominesâ ad 'E.cclefiæ munia deligimur'i Ham aliter neq; magnieÃeualcmus.neq; reólè munui pe-Hagere.DemiÃtonis probatio in hoc confiflereuidetuft itt omnibus percharitatem inferuiantustNiagnii paruiii ffnibus iuucnibui, adulef:cntulK,puerii:uiris ac mulie' ^ibuf,neminem penitu6excludentei,utfatisfiat Pauli' Ho lUo; N ciffifti quicquant debeat ii ,nifihoc,ttt inuiceitt â^ligatis. Confiât uerô munia prorf is à Deo eÃe, ^uant' ^brem houd figienda, modo tabs fis, ut quod efi concrc' ^itum, probe géras. Verunt ut hocefiueritaticonfentd-Httitn,ita nefiio fi unquamfint ofiicia eiufmodi ambiéda» quà doq; pcti ualeants fid non nifi à diuiiùtus dota,' ^badbenemercndumde tnubis. î^amaUterfibabeantî petunt,iam non petere dicendi utdentur,fid humanes ambire. Difficile efi item in fifiigio pofitum noit tangi glorioltc name ffiiritu, quocirca multis efi opus hie f^^lt;^ibus,cr deuotis nequemDeus inducat in tentatici' ^tH,fidà malo liberet.
Refpondi't autem loanntdiccns*
^fi quod mouit Io .ut interrogaret DominMn,dee(}i ^tmprohibuerat,neeffieret deemoniain nomine lefu, quod non Ãequeretur ipfis. Quid autem fit,uix potefi ^âbmificonieà ura. Pucrum recipere nomine lefu ma' effie apud hunc cr Patrem Io.modo intellexerat.: quo firfitan cogitauit,quid igititr recipere damonia
L per
CAP.lX.r OSVALDI MYCONIl
/fernomen ciuse^jciëtem,lt;JUAlcin tuprohibuiflitama^i limfliÃrfit:an,ro^abisergoDominHmfuper hoc dubio. RogMtem /te excipit igitur Chrtflus: Nc prohibea-â tis lüum.Ratio: Nullus eft enim, gtc . Poftquam uidet enim uirtutem eftie tantam in nomine I efu^cc male cogi-larc^ecmalè loqui poteft Ãcile de tpfo.Imo cogitur Im-dareyCf extollcre,ut qui humanam uirtuté excedat.Nolt eftauditum eiuftnodi nomen ,ad quod diabolus cedere jcogotur.Qjiare dtuinum eftc,quod hie agit,nemo non co ^itur agnofcere.Ttim ctiam: Qui non eft aduerfum nos, fro nobis eft.Vt ergo tUenon eft aduerfus nostprono-btseft,igiturnoneft prohtbendus .Faciebat eieäioHit prorfus ad gloriam Chrifti, quod Deus ttauduit, quo-.circaïo.idipfumnon confyderans ,humanum erroreni incumt.Frgoquifquisagit,qnodglonamDominiproe mouet,non eft prohibendus, etiamfi ip ft non per otnnii Ãeit;,quoddebebat.Exempligratia.lnueniturPrineepSt qui permittit,utEuangclium preediceturftuts, ipft interim agit lurconem. hftrendus eft, zr non prohibendiit propter hoc,quod Euangelium fuos audire permittit,it' famen nonnuneptamcerta ratione tnonendiK,utftrett ^uam ali/sputat falutarem,propius adcommodet. NdM quot animas putamus interea lucrifieri Domino, quepe I'trent alioquitCieteru qualis fùerit,de quo loqtur lo./de lis an t nftdelis,non confiât.lUud certum tamen,dtemonid quoiuiani eieila pernotnen Chrtftia malis.Matth.y.
IN KîARCI ÃVANG. EXPO, »o»
Quiïquis enim ad bibea« dum dederit, SCc»
â Amplius confirmât tiUunt non Ãäffc prohilvndHntJ (^uifcjun uobiftqui ex p!^üis,^u,bKt de l(K]uor,eftiii dcdiritcabcemaqiuadbibcnditin nominemeo ,ideÃ, ^uod Ãas ChrtÃi: Anu dico uobis^ perdituru^ eftmeiM «dem fult;tm, id eft,grlt;üuiti Dei copenfttionem.llleucro riecit d^entonia in nomine meo. Vidcmui qudti Ãnt dpui (^nfit!,e[ Patré,qui pu/illi miniÃerio uerbi Chrifti funt »ttncipiiti.Propter eotenim pro retcintill4,lt;iuà tulus eà «dix aqu^,merccdërecepturuf efl,qui dedit,modonon propter ipfot dcdcrit,fed quod flnt Chrifli.Dccet igitnr bone ücusjniniflrohut fe talet gérât,quttles couenit eÃe 5 iâti habêtur ob deiedioné, et uerbi mmiÃeriu â Domi^ no,bocefl,utfefubmittâtomnibus,c^inferuiât,utfupe^ riusdiÃi,/] lucriÃcere Domino ualeât iHosperucrbu» tiexêplibonicûmcnditionem.An'mutenimPaulinuipt w fw oportf t, utcüeo dicctnt'.Teflis enim efl mihi Deuft ^efydcrem uosomnes in uifcertb.Icfu Chrifti.Philipp. «t^ânifl taies flcrint, quomodo per humilitatê labores l^bibunttqui funt hic cxhauricndi docëdo, monendoti»' «epando,confcilâjo,rcdargucndo,tolerandi)qu£cunqf propter diâa ïam exaducrfo ingerere fl poflun« nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;»
lt; EtquiiquisofFenderitunûexpu*
Videmushicmag!^
, quanti Ãnthumiles, ztrfidelet
CAP.IX. OSVALDI MYCONII ।
apud ChriÃum. iion folum enim lUos mimerabit,c^uitlt;t' libus bcne{idunt,jcd etiam pænam minatur ^ui ipfos of Ãndundfeu fcandalizMidd c/i,qui dicuntalic^uid autÃgt; ciundquod cognitioncm D« öquot; Chnflhdtq^ idea Ãdent dbqud rdtioiK poteà reprimere. QUdUa funt omnid^ui Ãatgt;nundus.lsndnlt;^ cum totus fit inmdlopoÃtM, quid ficcret dUud, quÃm quod fiddes offendit itmocr ddii tionnunqudmfic ojfendunt.quod turn fit,cum per negld' igentidm ( utfunt cr ipfi mfirmi ) dltquid dicunt, dutfi' ciunt, quod eà prater reguldm fidcMut chdritdtis. Vi' dendumeÃigitur omnibus,utctrcurnfiiedèdmbulemuft non ut mfipientes,fed utfdpientest redimentes occdfio' tiem,quod dies mdlifint: mdxime cum Dorn'mits itd mi' ftcturiMdiusÃrct itti,çyc.Sihoc melius, qudmfcdndd' bz^trCfprofiilo grdnde peccdtum fit oportet,effefcdndd lo pucris,qui confiduntin ChriÃu. iMtius cnim erit iÃud genus fuppliciÃqudmfiturum mdnedt cos, quifcdndd' ium ponunt. Qui de pueris lt;etdte locum uolunt inteUigh uelideonon aberrdnt,quodhifunt,dquibus fimilitudo trdhitur.Ãiudmobrcmfi Heus curdm gerit tdntdm eo' rum,qutpuerorumfuntÃmiles,quonwdonogereretcU' rdm etidm pucrorum,qui tdles funt,ut pro excmpldri bquis. propondnturi Arndt igiturDeus erpuerosii^^ quifunt utpuerifubmifii,c^ nuUdmfui curam gerentesr fed d Deo conditore ip for urn pendentesfit cut pueri ,quii qudmuii nondumper atdtem Deum coÿioficdnt,db eo td
IN HARCI E VANG. EXPO, loi
â¢Â»fw pendent nimirutn per Spiritum,fcu rationim qum-qu4 Deus ictdtem cdtn nouit ducendam, ut cuitu regnum cÅlorum.Mdtth.i^.îîosâutcm pucros ofpn
^e,grauiÃimum pcccatumelJê nenwdubitmre poteÃ, Ãrte qui non confydcrat,qudm tenaxÃt £tM tUd ma ^ilt;m,qu£uidet,feuaudtt. Difficilerelinquet,quibusÃc imbuta.QnMiobrem imita diligentiaoput eÃ^ co ââ «m pueris non niÃ,qu£ funt honefta,z^ conducentia t» ^Wiern atatem fequentem ueldicamus,uelagamus.Ali~ â¢oquot; enim ÃÃcer'mM, occaÃone prabemus malicia:, qult;e f°à patrabitur peromnem uitam: Quid turn Me puta-
nobisexpeHandumi Præterea a-HiiviÃctfsv cq? quodeÃdaudico,nomenducit,à ruinain' , ^I^.Eà enim idpropriè,quod in nia caÃumÃcit.
â Et fi fuerit tibi obfta=
culo,
J^occt eos,qui fcandalum patiuntur.q.d. Wundus nil fifi fcandabzdtyCr quicquid mundum fapit.Dum igitur hunc non eà modu(,ueÃrum intereà cauere ratio-
gt;tr,quam nuncprafcribo.Simanus fuerit obÃaculo tibi: à pfs.à oculusjhoc eÃ,quicquid tibi ufquam eà char um', â^funtmanusjpedesyocuÃmhilcnmhii membris homa bubet chariitf, amputa, abijce, erue prittf quam hinc Ã-H« tepati fcandalu. MeÃuseÃenim Ãnehis ingredi ad ^iajuam cüeis mgebennäÃnigneptttaHtextinguibi'
L Ã lent,
CAP.DC. OSV ALDI MYCONII . .
lem.'Vbiuermisiüorum,CJ'c.Vermi{ confcientiiimor' fum figntficatiZJâ ignis fuppücium. Confciëtia mrdcbit Olim,er adfl:get, ei' cruciabit indeÃncntcr,fedfruflrd, mm tempus mtfericordt£ ex benignitdtis diuinlt;c pr^' terijt,tuÃui£uer(gt;ddeÃ,nccdeÃnetinfempitcrnuuflt;J;â Tam dcre fupplicium crit autem, ut eà tiÃicritds tgius, ^uo nihil pungit dcutim.Atiji hlt;£c durdbunt Ãne fine tüi. rum,imô i^dnu, quod h£c no cöfyderdmus diligentius. Ãquddo horrore tdnti fupplicif d pcccUdo dctetriti,ddre turgrdtidtdndem mdlauitdndiper chdritdtcm DeiSM ftui eà locus hicex 66.cd. Ep. Dzc««t quiddtn per md' nus 'mtcüigi dmicos,quod utdmur eorum operdfemper. Prrpedempdrëtes,quod db cis fuÃincdmur.Veroculuni Ifxorcm ej liberos,quod nihil his dmemus tenerius.
Nam omnis homo ignc (Ã h'ccun
Nequisgrduetur ddiéiis idm,hoc fubiungit.q.d.D'f feile eÃbominidbijcerequicuq;rdtioneiunäos,dUt ebd tos fibi,fed oportet eum fic condiri, igne uidelicet tribu-Idtionis.Vt enim uiäimd fele,Ãc homo Ãlief/rdd eÃ,pro lMbiturexconferudbiturigne,id eÃ,dducrÃtdte, eX i'^i-buldtione,queeuenitdbddjiâibus uincendis,ex fuperdü dis per pdtientidm.Viäimdiubebdtur olim fdhnfdlc.te tiit.i.neno eÃet qudmpurgdtiÃimd et UdlidiÃims.N«nlt; fco»wp«rgdâ(i«y eà cx uegetus eÃiciendiu igne, quo O' fnntd probdiur.t.Cor.f.Exquo uidcmus,qudm oported idgt;qci,lt;^icquidcircd proxónos poteà impedirc,neVQ;
. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;mmus
IN MAR Ci evang. expo, ioî
Wiw« foluicxältctur 4 nobii:ut reilèifixerit PmLi. Cor. 7 . Omntbui mundo pc cjje nobü utendum, tdit' ' ^Ui/m no utdmur.Cuput enim nos effe abpf; follicitudi' gt;^-TZetChriflusdicit.Vldtth.io.tJtlt;trbitremini,quod' *K^nerim dd mittendum pdcem, cxc.Etpdulo pop, Q»r pdtrë et mdtrë fuprd me,no eà me dignui^c,
Bona rcs eft fal,carte rum fi fal,
Sdleuiëlimdâfokbdnt ddipergi^utefjcntgrdtte Do-^gt;fino,pcutdiilumep.Etcibicondiuntureo,ndmdliter effent dccepti.Verumpfdl purit inppidum,non erit ufus eius.Itd hdbet prorfus de homnc.ndmppic' W fdlitus fdle bono,cr guifdporem no dmtptjjoc cÃ/a-P'fittid doëlr'miq; cÅlePi,qult;e per fidem eà receptd, ut ipp uiëlintd fit Deogrdtd,itd fdle illo,lt;juod tdlé reddidit, f^dnlpoteà eÃe melius. Qnpdfi fidecdruèrit doârimt ^yinfipidd ent^iji penitus nullius Ãugt. EÃo fequd' ^âtgt;âmisedmprofuo drbitrdtu, non erit tdnen dltquid ^Kjdlutdris commodiydbeÃenimfdl fidci,quo condiun' fur,ut Dro gritf 4 fint,omnid.Subijcit ergo:Hdbetc t« «o ^fipfis fdlcm,fidelem inqudm fdpientidm. E-tpdce inter Itos inuieë colite,nd itdfiet,ut nuüus fe dlteri prlt;eldturus fitfedtequdbilitdtëculturus ,imôquifq;dliu pneuentu' t'ubonoreyettdfi qutÃidm dDominophominesndâui di Ãcfandi mitniu dliquod Ãerit. DiÃlmai, quodpne fid«
L 4. ffibrf
CAP.X OS VA LDI M Y Co NII
nihil tljc potefl acce[)tum zr iucundum Dfo.«t relié di* xeritPdul. Hebr. n. Sincfidc im[gt;oÃibile ejjê placer« Deo:Et quodRomanorum i4..Jcribit: Porrà ^uicquid non eft exÃde peccatum efl.
CAP y T DECIMVM^ â Et cum Inde furrexiflêt, uc^ nit 1'11 fi* ô(fc*
T OMIN VS fepefùrorêtn,çr itiÃaniM uitauit \uda:orum,non ucluti noxiaÃbi/ed nemagis,prieterncccÃitatem,prouocdret. . ReditnuncinïutLeam,quiaÃc opureratf non aberat cnim longé paÃionis tempur.Et docet pro of
ficioà Patrc commilÃo.Docere nanc^,crferuare Domi' nus in mandatis accepit à Pâtre. Ex quoÃici^ cognofei' MUS,quanta res fit in Ecclefia, Doccrc. M4g«K)w ejlpd' feereabo corporali multitudinem koininumiQuantum igitur pafeere multas animas: Magnum eft pane cr uino fuiientareuitam lUam temporariam : QMtum ergo,ui' tarn confirrenunquam fiiuendam^ Deinde per mortem delere peccata mundt folius Chrtfti eft. Hihtlominus mo ri propter Deum confirt,ut cum Chrifto fimus olim re' gnaturi.fecudaadTim. cap.z .cjâcoglorificandi.Ro.S. Qi^o dico^ uideamus,quales fint,Gr effie debeant,qui' but
IN MARCI EVANG. EXPO, «oj ioccndintunus in £cdeÃa dclegitum eÃ.
Et adeuntcs Pharifæijamp;c»
h hoceränt Pharifei,ut Dominum ocdderent. quit' febjnt iÿtur Ci(ufis,guibus cöfilio poÃent uel inÃfcciet» fatisÃcere.nihtl habehttnt cnim, quod lufiè ciuifiirentur. ^tçi; hoc idem Ãdum cà in pr^efcntiu-Häm pharifei tett ^lt;Wes,rog4t.Mtitth.t^. An UcctdiuortiumjÃccrefldan ^rew, imö aliquMo apertiui ; Licet'nc uiro uxorem ^pudiiireitentMtesimt.Stubihomines,putitcii(pidÃu poffeyquicordiumamp;'renum ferutaoreÃ. Q^£Ãionis ^biguitdf eos erexerat in Ãiem.Cogitdrdnt enim,à di~ ^^itylicerejobijcietis ut improbo: Qi^oJ DfWf co«i«»-xit,hoiwnon fepdret. Et numerdbimut,gudntdmdld, prouenirefolent exdiÃolutionibui eiufmodi, Ãdhi-^^lt;tt:StnnÃK»tdcrit,non beere,( quod et Ãat)opponeti« f^oÃn,cr dccufabbu,ut kgis contemptorem: Igiturbe' «c dmtdti, nbsp;nbsp;nimirum Ãgt;e pleni Dominum ddoriuntur,
HicBcrö Dominii'S,utfemper,ueritdte à tuetur, Mofen prxripiens, zf eos coÃndens ut uel MoÃs negbgentes, udfrdudulentos contrd fe.An non legiÃis,inquit,quid uo bis prlt;ecepit Viof:siReÃ)ondent ibhnon quod Dominut Mtebdt,fed quod ipà contrd Dominum conceperdnt,in' quientes-.Mofes permiÃt,crc.Deut.24.Vobbdnt cdpe^ â¢'fgt;Cr capiuntiir ipÃ, dum Dominusrdtionemreddit, ^Udre'ttdm Mofesiibcbumpermiferitrepudif. Nl pfiquot;
L j miÃt
CAP.X OSVALDIM YCONII
miÃt ob duricidm cordis corum,ne uidclicet gräuiontÃe, rent mdU,quibus omn'mo Ãicrant obnoxij durlt;e ccriacis O' rebelles lud£i. Theophyldflus cecdet» inter mtda iÃt numerdtÃqs c ludtcisÃiiffet codilus habere, q odio bd' iuifÃet.Subiügit igitur mox Dominus ex Moje,quodres erdt:C£teru ab initio creationis, oc. Rtq; per uerbd cld rè docct,uiro non Heere repudiare uxoré. Rattonesfub' iit:Cttiid fUdÃJilum ofoemindm Ãeit lüos. Et duo idtn funt und coro. Et Deus copulduit. Quaobre m parentes prius, q uxor, relinquëdi. Arild praÃäö coiunHio, ut ^ud iam unu quoddaÃtÃilum à Dfo,fx duobus.Vnunt tUuddüt quid eÃe poteà aliud ntfi ctiduo Ãierint creati» in:Ãculuszy'foemina,mdtrmwnij copula tam è duobiu it-tjunt Ãcerit coniugiuiO uclut unu et wtegrum hominé. Res igitur magna efl Katrimoniu, ç^uamobrem O gentius ineundum,trailandum,cr conferuandu. Initur reHè,ducaufe proponütur,proptrrquaf Deus mÃituit-N frtJpf ,«t uiroÃt adiutoru.Ge. t .Vt genus propagetur humanS.Gen.t. Vt fomicatiouitetur.i. Cor.y.TraHt' (ur probe,dum moderatus eà aüiis coniugalis .Dmneà amor mutuus,et cocordia. Du maritus acquirit, diÃiefat bxor.Duà bcrieducantur in timoré Domini.Dum impe rat maritus,uxor obeMt. Du ob oculos lugiter eà Df i«. ^onÃerudtur autcm,dum rixis cdret,ddulterijsc^.
. nbsp;Et in domo rurfum difeipuli iilius*
Intelligimus ludieosÃctifÃcconÃufos,quia nihilrt' Ãxtndeiit
IN MARCI evang. expo. t04. ^ndmtdmpliur. Armd, cpubus uinccre cogititrantt truntdhrcptd.Interim ueronon fatUfrélum difcipulii f!{erat,qtMmobrem iterum rogantin domo fuper cadent i'e.Magis igitur confirmât rgt;ominuf,lt;iuod antea,dum re fandet:Quicunqi repudiaucrit, ere. Adco non licet re pudidre uxoremdit adulterfiat coram Deo,qui répudia-Mt, nbsp;nbsp;infiupcr duxit aliam. Similiter fit adultéra mu-
lier/juairepudiauituirum,cralterinupferit.Matlha'Ui O' cumadulterium committerc dicit ,quiduxertt repu-diitam.ldcm exceptionem addit '.tiifiobftuprum. Nt-»!ir«m,^MO(i/dfxdi4fMffroCtttErlt;»/w(« inquit ) p«-^netcum natura matrimonij . Hntcautem qiueftionet exorùitur,an ZT ob alias caufas, qult;e ucl pares funt adul terio,uel grauiores,Uceat uxore repudiaref Origcncs ue nefiaum,parriadiu qualeamc^,ut infintis conwnn ,aut ulteriiis cuiufi3ia,crc.numerat,propter qult;e putat uxo-fërepudianclâ .^oÃri cau/à nturimpotentiâ,hifanià cf firorè,lcprâitcm,zy pcccatumortepiandu, zrc. Apud lurecofultos adhuc quteda alilt;e caufierecefentur, qult;e pof funt ab lüis pcti.Co.iuÃi.li.s.Etnrqs obijciat,âllud ebÃd rf folutioni, quod Chrifius dixit: Quod Deus copulauit, homo no feparet,fcicndujxgt;minê hic non fignificare Itidi cëditqquod fiicit,cx legeÃcit, ut ia lex ucrius foluerit,q homo,fed hominé maritumânemini hcct ucl hie, uelak-iitiudice eÃe in caufa propria. Licet igitur inqes in caufa fiirnicationiifpoftq permifit Dominwi Licet,ita tamc,ut adultcriei
CAP.X. OSVALDÃ MYCONII
adultcrio coprobalo coram Iudicc,Iudex liberrtpitftent^ innocentcm,uclpottm teflimonio confirmet,rcum ante fiigitio fuo m^trimonium diretn^c.üitm peccatuipfuttt dirtmit, mantus accufat adultcrij, ludex ludicat dirent' idfententidfuacomprobat. Aliter nee nsdrito licebit dgere. No; iz» hoe fumur, ut mdtrimonid fuwniei) tjud firn potcfldncaturdiligcntu. Cduedtimne diuitiie, nobHitds getter is,libidotCr ftquid eft huius generis, re' fpiciatur, fedclt;tuflt;e, qudspdulófuperius indicttuimuf^ N dm allô ftquis intenderitsraro fit,ut ed féliciter tranfi' gdntur,fiuc liberos cogt;tfydercs,fiue contuges ipfos. rteiit de nonminus curdndum, fiqutd inter deftgt;ot^dtos,dnte nuptias celebratas, feu copulam Cdmakm, interciderit diffilicétùedtel etidtn circa tÃos, in quorum poteftate fint ffonfus cr lfionfd,ne cogdnturffolioni ftare.Cum enint oporteat fimmain hic effe côiunôitonem er animorutit, er corporum'fit enim inter duos una caro^qiiid boniljgt;e rabis,fiinitium fiieritinfilicius.Equidcnout, quificfunt coaiïi, er omnid peftimè cecidermt. Tandem er iUud hue pertinet,tit adulterid publicd,er impudentia non ft' ttantur impunitd.tiam hifce ad hue mödumferuatis,^ randum efijtoneftatem matrimonialem ftliciterhabitU' ram. Obiter ex Marco poÃumus dicere: Legem de rC' â pudiado aquameÃemdrito,eruxort. Item Deus eos co pulare uidetur,qui iure gentium,aut iure ciuili copulan' tur,nam ttcc uetus, ntc nouutn teftaimodudocet coiuges copulandi.
ÃN HARCI EVANG. expo. »OJ Sopulandi. Quatnobrem duhium eft^ Dckj coniunxe-per lenaf ac lenoitcs, pcruinokntiam, pcrÃulti-
ZSâ mcogttMtum mile coniunäi funt.ut uerbü fdwErafmicii.
Et adtulerunt ad eum puamp;s roSjUtjamp;fc
7rgi}(rtil)i§6v efthic,crapudLuc.i8.Etdpudetnt infintes,nequisputct pufiüosinielr ^Sâ^de quibus Cd. proximo diäum.Bona uero hominunt ^xiflimatio de Chriflo prlt;ehcnditHr,qua tribuebant ei,à fucros folum t(tngeret,filiciores lùturos,^^ diumlt;e bo' »iiittir diitpto modo participes. Id enim efl tangererer ut ^ittth.habct,manus imponere.Difcipuli non expenden tes bonam in illis'^mentem,mcrepabà t eos,uel pueros (ptosiudicantes qui adfequerentur,quodparctibui erat bn uotis^el quieti cotifulturi Domini, ut qui modo plios fettis er à pharifiOK ,ZirdfeÃtiÃet diuexatus, utrinque non admodiim prudentes. ISIam qua^poteà £tas effegrtt tiorChriÃo,qudmpuerilis,utpote qu^iamdum er iii' nocentior, er ttd gratiam fuam accipiendam aptior exi^ ÃittSuntenim er puericontamindtipeccato,er propte-tea filij irlt;e,grlt;ttilt;t paÃionis dominicæ indigentes. Cum «utem per Ãenondum quidpiam mali patrauerint,ficut teliqu£ eetates,quod Dominus obtulitmudo,p r£ c£te^ ris omnibus accipiunt .Vndeer Cbriflus dieit, reg^um , nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;coelorum
CAP.X OS VALÃà MYCONIà calorum ipforum c^c. Qnis dubitaret autjcoseÃegrd' tiÃimos tlli,quiprimi,quodobtulit,excipcrétt Quoddd tinet Mtem ad quictem,non potuit ejji magif quietus minus, quant dum difinbuitquà obremuenerat inmuti' dum^ttam ncgocioÃÃime.ci^od difcipuUÃcerunt/^f' nalisÃiit prudenti^e, uerum interim quia pugnabat eunt dignitale ChriÃii qua conftat ,dum^ ittÃntesfuapaf-fi0neferuat,nullam rationcm muttum fludtum, nullugt;^ opuf,nuÃum tneritum hue quiequam Ãcere, ut falus p^' fiaturÃcd folam ipfius mortem,mdigniin Ãrebat, qxi^ tgerant difcipuli. ç^uamobrem mdignatus eftyOâ dixdt
Sinite pueros uenire ad mejSCc
Rn putatis,q.d.illis nihileffedeberemecumconiercif quigratifunt tarnen prte aeteris? Auteos non pertinere ad regnu coelorum,cum uere talium Ãt regnu Ded boc loiuÃcd quieunq; non acceperit,i^c.Oportetotnn^! tales eÃe,qualesÃuntpuert,ut qui nihd ÃbitribuantiuÃt ci£,e:ygratiiC Dci prorÃf non répugnent, alioquino/t intrabunt in illud. Ex quibui confiât, quam inÃntiuill exemplum debeat eÃe nedsis, quos operum uexatmeri' tum,anteoculos Ãemper.Placentcnm,quienofiraÃoit tarn impôt ent er,ut ea iudicemus uel ccelo parta,e^ nenvs potefi hincexcludi. ttäetia ubi digitatua eft nos fuagrH tia Deus,Ãtperbia bene aélorit uexat. CumapudPatrettt tlt;mcnnihtlÃtmagnu,Qrinprccio,nifi[olusfilius.tdam 4«trt
IN MARCI EVAI^G. EXPÃ. to« ri««! pLtccnt homines, per filium placct,haucl alitet'.HiC (itièaptiflit obijcititulium dicere Dominu,noti ittorum, â¢ton cogitdns,taliu m non dd letatè rcÃmÃmpliater 'm-fintium,fed ad conditionem animi,uidelicet qua nthil fa-pientite,aut ttdhciie,nKritiüe fibi homo adfcrtbit, quem~ «dnudum it^ntcs Ãciunt. Quocirca O' id, quod necef-ftrio,ideÃ,perfalutem oportctejjein adultioribui,in pMo-KmejiyUt exëploreliquM proponantur.Brgoqué' âidnwdum rcgnutn calorum tributtur his, qui funt ut fieri,quomodo non tribueretur etiamipÃspuerisfSic ^bijcit autem,ne cogatur pcrmittere bapttÃnum aquie in Ãntibuf.Res digna contentione, cr tumultufcilicet.
Et cum cepiffet eos in ulnas,amp;^c..
Tradatio hiec,cr benediâio,an no manifrÃe docenfi dilexeritpueroseQuodà dikxit.confirmatius re 4 ^âtir,quoddiäumeÃ: }Uorumefferegnwn Dei.llt;iondi enim ChriÃus nià fuos,qui zx ad regnum ipÃw per ^»tent.Nemmi uero dubium cfÃe credo, qu'm benedidio ^otnmi Ãicrit efficax,qu4propter pueri iÃiyÃue mortui Ãerint m lt;etate merili,Ãuefuperuixer'nuÃlices man-perpétua.
Et cum exiretjamp;c,
Velutiexemplo docethtcc hiÃoria,quse modo [uni ^^,qu4m uideheet neeeÃdrium Ãt,qui uoîunt ingndi reffum
CAP.X. OSVALDI MYCONir
rtgmm Dei,pucrorum efp: qu'im fimiUimos.Qutoniât enim princeps tlle,ut Luc. eum uocat,pr£ccpta Dei fer' Mfjètabddolefcentu,nihilegcrttttlt;unen,ciuodprontoue ret ad regnum coelorum,non ob abud,nifi ^uod nonerat /klit injà ns. carebat cntmfide uera,(iult;e taks fitcit aduk tos^egencrat enim h£C, atij; ad infiintilè fimplicitatent reuocatyatq; fic quidem,ut homo tabs permaneat uf li itt finem.Adolcjccnsigitur btc.Ãita Matth-adpcllotyDoini' num ante interrogationem ornât titulo Magiflri, rc' uerentiam exhibct,genua ficéiëdo,cr quiejlionemficitf non prorfusabfurdam.ïiam inquit,Uiagiflcrfeu priecc'
( ptor bone,quidfiiciam,zrc? Q^bustndicatfenonnthii de fiua bonitate præ/umere, animo quamuisfimpliciore--Idipfum igitur Dominus cognoficens,priulquam refiion' deat, reprimeretentat,dumdicit : Curmedicis bonum^ iJemobon'.(s,nifiunus,ncpeDeus.CauercuideturCl}ri' ftusme mox hominem commoueat,cr à je ababenet,duin ita loquitur. Curme cbcis bonum. N o dutem,cur teipfutt ludicas bonum f Lxprobratus enim jupcrbus animuf tud effecijfet,utqu£fequunturuerba Domini,e::r adolC' fcentis fiujjènt intermiljdnon fine magno damna ptetd' tis. Ex oj nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;uidemus operum legk impcrjidionemf
Cr iuÃici^ fideiperfiilionem. Turn etiam aba quidam» ^tepaulöpoftaudiemus.tiemoboniK,inquitcrgo,iüji linus,nempe Deus.Quibus uerbisafenoreijcb bonitd' tem,nainc^ipfe Deus.SedanimolUiuseaproponitgt;ut
IN MARCI EVANG. EXPO, to?
^ui dcbcbxt hinc agnojcerefuum errorem circa bonitd' Ik proprilt;e exiflimcitioncm,^^ illam acceptant ei refer-^^gt;finequonemo bonus.Efto enini quodzripfebonut f^lfet ex operibus legis, iant propterea bonus non erati ^â^ia fibi,nonEgt;eo bonitatis fonti illudipfum tribuebtUt. ^0« pTieteraindum eft,quod Chriftus dicit : New io-^w,zrc.ut uideant homines,quibus eft gratia Dei ad le-8K cognitionem,cr ut earn dtligant,cr prouiriliconett-!«gt;⢠exprimere data,ft quid hic ejfecerint, cui'nam id ftt ''âlftribendum:Non proftâlô fibi, quia iw funi ipft bonk ^^^obrem nec boni quidpia agere poftunt: Sed Deo, qui Jolus bonus exiftit, atq; ideo,ftqd legis iUi ftdis exprl-^ut ftcundii Drt uolütatem,idipftitn,quia bonu, Dei eft ^peratis per illos. Qÿie dico,ex uerbis Domini clarifti-^^putamiis.Nà ft nemo bonus niftfolus Deus^tquis bd ^^gt;exipfo,etperipfumbonus.Etquispoterithifcecott
Præcepta fofti? (tradiceree thrift us bonitatis opinioneinadulefcctclabeftila-^âfiUuncreftiodetcu interro^ationetamen,an pra^Ceptd ^oftatdecalogkprtefciens quid effet ref^onfurus aduli-ftens:Veruw cofenftm ita peruenit,quô uolebat, nempe ilium ftbi poffet indicare,qua uidclicct aberraret ton-ffftimè,dum effet perfuafus,prtecepta fe ab adulcfcentitt ftfuaftè omnia. Seruauit fortaftis pharifaico inorc,âd eftt ^P'^eexterno,quo modo Paul.eratirreprchêftbilis. phi quot;PP-}gt;SednonqualiterDeusuoluit,hoceft,perftdem,et
M (X
I
CAP.X. OSV ALDI MYCONit
X fidejum deerat charit^if CT abncgatiofui. lefus autem intuit, ÃCc^
quot;Doctnt h£c uerba,no penilut adulefccntëfiiffe md» ttim,fed tarnen ftultulum,quod ex operibus Icgaiibus ni' mum Ãbitnbueret,cr diuitijt eÃet plut fatit deuotut. Intuitut enim Domini,utdetur exponi per ea uerbii,(jiue fequuntur: Dilexit eu,uel cStentut ernt fuper eo,uel pU' cidecumeoegit.eÃenim nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ttjuTop,
' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;V num tibi deeft, ÃCc,
Qj.Domi-ni«:Eyîoueritatêdicas,du adferùomnid ieferuaÃe ab adulefcentia/ciendum eà tibi,cjuod in ilbs eomunimorc cuÃoditie,n5 eà perÃda iuflicia fita.i^^nt tametfî lt;juis inde gloriari poteÃ, non uabt id tarnen nià apud homines, vnii ergo deeà tibi,quod in cttufd,cur et in inultis adhuc alijsgerere te ne^ucat ut pÃila pietM exigu. Rt^i id eÃ,ne dubites^Diues es, er diuitijs plus le^ tribuisyUndecharitatis operii.no ficinuigibt,(jucadr)ut dum decebat de bonitategloriante. Si igitur uis eÃe perà ilus,abi,et quiecuq; hohes uêde,et da pauperibut,et habe bis thefaurü in cÅlo,er uenifequere meÃublata in hume ros cruce.Breuibut his uerbis ChriÃus docet, qua'nöÃt perÃäio quot;EuangelicdtnempeabnegatioÃujer omniü ter renorum. Abnegamut aüt noÃpfos,dum crucë noÃrä toi Umut,Ãrentes,ac per patientiÃÃiperantestqunecunU; no bis mponit Deus.tnuiÃt cnim homines,prieÃrtim fuos, multts,imo et continentibus malis,his lt;iuidë arguës, iBis ipeccanda
î N MARGI EVANG. EXPO, «oi
«t peccà do terreiiî^fq} dit eos prorftii toÃit è medio.Uie iiiqicrHcenoflräÃrtmusjdühumeritittnomine domitti fubtcéiif expeâitmuf in patiëtia fine. Abnegitmut terre-nlt;i,dum ea peÃidemuhtanq no nofira/ed Dei.Ttt et cunt igt;tdigcntibuiipfacomunicdmus.Diuitiie,inquit,Dauidfi ^fluÃt,nolite coradponere.^t PMl.Mûdo,liberis,bona ^busidiuitijs^t fiqua funt fimilia,debentui uti,tdnc^Mnt utdmw. Atq; hoc tandem cft uèdere,quie quù habef^ lt;2â dare pMperibur. Animo nâlt;p bbero exiftétefiequi U-(ebit Chriftüfineimpedimento.Contrà uerè dti is terre-fds feruit,nthil minm potcfi. Se^uëtibta atim Chriftu,teit ^cnduefl Ãurfum: quodrca qute deprimZtomniadeijd-
quanta fiert potefi.Thcfaurui out ita parabituriit ^lt;elis,hoc eft, cÅlcfle pro terreno,perpctuu pro tcpora-â^io.pr^teribit enim habitus huiuf mudi,folus Df jm M unà eu his quæ ipfiits fitnt,nà anni eius non deficient.
At illcmolcftia adfet^.ôGo
Hi«c ià patetanimus adukfcentisgloriofitlipropter ^era fua,cr quà m aberrarit,dum arbitrate eà fe legis mandata [eruajfieÃemper.Specietenus cuÃodierat,nö ue rèiquia deerat chantas,et qult;e omnia noÃra commendat apud Deu, fides.Sermo Geificit hilares omnes ueritatis amà tes,ignitus eà enim,et clipeus omnib.figt;erantibus in fe.llleaût triftis inde fitiîus abijt. Ergo nondtt er at uerè Dei amans,atq; adeo ueritatis Dei. Id quod magis coÃa-bitadhuc rx caufaïquedicitur.hidgt;ebat enim pofiefiioes
M i
CAP.X. OSVALDI MYCONII
tnult^ .Qutcqutd igitur 'mftdientt ttdulefccnlcm in itt-nere legtm reà iusprofelt;^ucndi,idiuitijs cratdjscordi' fofueraC^UMnobreGT h qnidpiam boni animifiteriiMb adÃäudiuitijt dcdito contaminahdtur .Poffumusbtnc multd dtfcere cognitu certè non 'mutilid. Vt hom'mis dr-rogdntiMtin operibmfuisleRimdndif. Pldcenteifud, ^ocircd tndgniÃcit,putdns errf Deo tdlitcr lt;efiimdri de bere.nc uero dnmtK uel eH prduuf,ficutphdriÃeorutHt cum tdîibw Deo nihil effè pote ft comercij: Vel eft ex fint plicitdteftultulut,utitd uocem,^UdUsfiâthuiufddulc' fcentis.Uos uidennti Dominum fiuere^ ducere dd co' gnitionem erroris.Px quo cr nobis efidgendtvniffiquot etufinodifirminos iam inuenermus exemploDomini-SuntenimnoftrdtèpcfldtedurioresjÃy morofiores quh ddm,qudm ut hdc moderdtioneficidnt uti. Conftdt itentde gern fixere fine fide GT charitdte, non ejfie iufticidm Peif qudmuis ditigentemquishicndûet operdm .Perftäio-nem dutem Pudngelicdm,Sequi Chriftum dbieâis omni-bui,qult;e remordnturdileilionemperfiddm Domini-W-fuper qux ddmus pduperibits propter De«, dpud Deunt reponicertumeft.Ergo,inquis,eleemofyndmeremuridi quid.Abfititdloqui i^orcpio: î^dtnmcritum fidehuni eft tefius Chriftusfolus. i. Cor.i, Eleemofiynd uero pro-tnifiionem hdbet mercedis, quod probet chdritdtem, CJ* chdritds fidem in merit urn Chrifti.lidm non dlid (piideni eleemofiyndmercedédecipiet ,nifiqutefit propter De«.
Tdliter
IN MARCI EVANG. EXPO. gt;09 tahter äutem dum fit^x fide fit,ob (luam nurces à Dfo fromittitur.iilioqui nÃ^ Puulufdicit: Etfiinfumamin ^moitiâ omnes i^ltatei jw lt;«, chdritatem autem non ^«bcamficilicet probitem fidem 'm me uerum, nthil Milt iuis capio. Vndeeleemofynti impiorumnon habet pro-^'Ãionem,quiafide caret,atij; ideo dileâione.Habet 'm-^gt;uûtpromifiionem,Daniel.4..ubifîcfcriptum Icÿmiu: Qjiamobrem rcx,conftlium meum placeat tibi, zy pcc-'«i« tua eleemofynis redme,cr miquitatet tuas miferi-^ordijî pauperu,m,fiirfitâ ignofiet Veut deliüii tuii.Ht
Monnegamuitfedut mododi£lumefl,fiÃ(lafiierit ^^charitateDei.Adhucmanebit ergo,elcemofyna fine fide m rieum,nuüa efi.iJam ea dum ut'tmur ue-^^Mon erga mifiros utigt;nur,fed erga Chriftum. igitur ci hantes pauperem,Chriftum cibamia. Amiciëtes nudum, ^hrijlum amicimui'.O' itafentiendum dereliquis operi hnt ehmtatis.tiuquam ctiimpoteriteffici uanum, quod ' ^i/lus dicit Mdtth. y. Arborbonabonosjruëlui ^it: ^gt;^tr'is autem arbor fiuilus malos fiteit, ZTc. Quocircet fifleemofynafà âa fierit finefide,nonex arborebomt t,tttq; ideo Deo non efi grlt;üa. S'mefide enim im-P°Ãgt;bileefipliicereDeo.Sedhacderefatis.Tandequod *lt;hilefcens difcedit propter fiicultates triftis ,ir.terim non re/}gt;on/ans,aut ohnurmurâs, docet animuin ââ'huilj'e,utdiximui,non prauum. Intérim tamë aidetur mteUexilfi uerba Dom'mi,utpote qm de adfiUibut
M î dbijciendis
CAP.X. OS V ALDI MYCONIl abijciendis pgnifiurdt, non de poffcÃionibiM ip/ts, nià tempore fie poftulMte propter ipfunt.
Ec cum circunfpexiflet Ie(us,Sëcgt;
Circunfjjiciebà t DominM,ut folent,quifermonbfak uulnus crudti cuipiâ dd dolore adjjierfcrût.q.d. VidctiS dilcipuliiUtgloriofului illeniieiibedt,poftedqua oÃendif rcieâd bonitdtis opinione,ubindm Idtedt, qudobrem dd perfiilionë non quedt ddfcendere^fmte dures ueflrdf,O' oculos itd di/Ãutdre eu ddulefcëte uolui,ut irdeüigeretifgt; ^uim eÃet res minime dd regnu cÅlorü pertinens,eupâdi tds et dinor nimius diuitidrûy qudmq; expeditii eÃe opof' tedtdb omnib/ieculi rebus eu,quime reâè uelit Ãeqtä. Vi detis itemyt^udm diffieulterbi, quidiuitiM hidsent, in rc' gnu intrèt Det. Qu^ quidë uerbd, uidetur Chriftus non finedolorepronucidÃe.AtquiddixerdCQjtidiuitisshs bentydiÃcipulis obftupeÃcentibus,cldrius loquituruerbb Ãequctibus.TtliÃqudm difficile eà eos,ijuifiducid hdbent in pecunijs,regnu Dfz ingredi. Patet enim diuitidru md' gnitudinemperÃenunqudm fiiiffèeuiqudmobfldculo äi uerè colëdum Deu, ddeoq; dd mgrediendum regnu ciuSt fed ddfrâum in eds iufto uehementiorem. Vnde locus bie exponit,quicquidfirè potefl dpud Chriflianosin quitfti' cnëuenircdediuitiis.Pfiquiuexdturduditis loeis Pudtt gelicis de pdupertdte piorum diÃerentibus, deq; eonum ftu diuitiarum,quod multd pcÃidedt.Altus,quod néfiiet quomoio
!N MARCI E VANff. EXPO, «o ^uomo do Ãnt diuitite partie. PJius itë,quod redditui ac' vpiatannuos.lAedenpoteftiiïiifententiaGominifnon fit eif in pecunioi fiducia.hoc enimfi Ãccrint ,fiuenerit ^iguiffubuenicnt prouirili. SiDominusuclipfosaU' firet à boniiiOtel ab tpfis bona,non morabuntur. Ata^ ita quietem naâiinmedqs poffeÃionibui,agerepoffuntÃ' ^Ucr.Sic docet Paul.Timotheum [uum. Diuitibui huiitt ftculi pneeipe non fnb!imefapcre,neq; /perare in incer' fif dwitijs,fed m Deo uiuente,quiprebet nobif omnia af fitim adfruendu,ut beneÃdant, ut diuites fint opcribm ^nisM ficties fint ad mpartiendüMbcntercomuntcan . ^^Sjrrcodentes fibijpfits findamëtum bonu in poftcrum, adprehendant uitam eternam.Ecce non iubet abijcere iauitiai,fednonfidere,relt;!lèuti,libêterconMnicare,Be' gt;flt;^di(lioDomintfuntenim,id quodcr habetur. Pro.io, ^Pi.to.cr alibi fepe.Qjiodfi cot^iterit uero partas int ^,qutd ficicsyno extante cuifi-aus efi lüata, nifi quem-^modu diximusi Deparandis legatur Paul.t. Tim, 6,
Fïicüius eft catnelum per
foramen,6Cc
Simili nominus utitur,quo difficultas, de qua dixit, '*'fdSigaturficiliui,inquiens,elfecamelumanimal tam ^bis tortuofitm,tranfire per foramen acus, quà m diui-
regnS Dei.Cofyderemm miferia humanätnon enim ^^iarum efl het adpa ,fed deprouate nature noftre,
M 4 Nan»
CAP.X OSVA LDI MYCONII
Klt;lt;w nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;qium nemo non ipritnordio uitte
ettam fecum infinu eircumfirt, CJ' id quidcm blanditen non tam uult,ut neceffarijs dbudcmus,quà m ut uoluptud rijjjquäuiihicphilofophia rcclamet. Dît nihil eflcnm, fro neceffarijs laboramusiDum neceffdria funt, pro uo luptuarijs.VndenonabsredixitiUeiCrefcitamornu/ini» c^uantumipfapecuniacrefcit. VidemusMtiäc fentimuf» quantum adminiculijèrà taduoîuptatem corporis diui' tite,quamobrcm eas cupimus omnes,nec cupimusfoliimt fed artibus adeo mirificis ad cm parandas utimur,ut con fietnon fine malt damonis auxilio miferos illuc penetm re. Cteterum no folu/m hoc,fed ad omnia,qu£ curafoleiit rffe nobis in uita,fubftdium prabere uidentur. Cibant,pii tant,ueftiunt,domicilitim exhibent,dant honores,Ãiciunt amtcos,tollunt in fublime,utbreuitcr dicam,quaproptef tuhil cfl quod magis concupifcamus. H-f c tarn cupiditas, quà mobceecetanimos,uelEthnicusiHebreui docetuer' boiQuid non mortalia peéiora cogis Auri facra ftunesl Qtsamuis nemo locuplctior teflis cjfe poÃit, quà m DO-fntnusnofler,uthoclocouidemus. Paul, itanad Timot. nt paulo ante citauimus,ubiradicë omnium malortim ait cfffefludiupecuniæ.Et CoLj. ubiuocat idololatria titen excitas ergo difpeultatem inÃltcem illam parit, de qua Dominus loquiturimagis autem dum diuitiæ iam adfunt Cr in poteftate habentur.Nam lux Euagelica, ueritas^ diimproponunturdiuitibiis gt;nbsp;cr clt;ecis proponunturef furdis
IN MARCI EVA N G. EXPO, ut fùrdis.Et plcrutKj; dum putant quidam audire fe, atq^ ui i(re,quamobrcm zx offènduntur,mdgb adhucfiunt turn ^lt;cci,t(vm furdi,unde di^ficultiif iftd non parum augcÃcit. ^bhancigiturdc difcipulisfcribitampluK EuangeUÃd:
Illi uei à ftipra modum admt rati funt,
AdmirutiÃunt dif :ipuli ilt;imdimi,ut homines non pU-»^/^iritUdlesiC^ ita quoq; intra fe loquutifunt, cum in' ^crim uoluiffent tarnen multos mtr are in rcgnum DeuVi ^bant hue omnesferri mortaleSiUt quà m plurimu/m pof fdeant.lefusigitur intuitus cos ( qui mos eifùit, dum me »lorabilc quidpiam dieere uoluit ) quo dejferabundos Ã
iuuaretiApud hommcs,inquit,mpoÃibilc,fcd no apud ^uni.t^am omnia poÃibilia funtapud Dcum. Quibui ^^bisChrifliK docetm tarn hombili adÃilu plané pen ^fndumà Deû,omnibushumanisuiribuspro nihilo du-^iidtaq; DeieÃiUenderepoffediuitias,ut iuÃit Domi-
dare pauperibus.Qupdà res ita habet circadiui ^^lt;crunadÃäum,aliterhabere non poteà ZX deCteteris '^^fiélibiis omnibus. Quidigiturdocet Thcologorum pbilofophiadehominis uiribus,tanquam incaufafalutis ^âflcantaliquidi AnÃcadfererc,noneà contra ChrtÃi ^fbum adferereiimô an'non eà ChriÃum uellc mendacij ^°nuinceretAbeanttalesChrifiidni,quödignifuntditpO' Hon tantum ChriÃo defirrc ualentes,utfolusferuct, M à quin
CAP.X O S VA L DI M y C O N 11
^um per humanas uires aliciuid etiMH addi contendunt. Adeo fuperbit animal iSud rationale,ut audeat fe Domi' tto noÃro lefu Chrifto in falute comparâda propemodunt atjuiparare. Audiant igitur mîtes pij uiri Domini uer bum( apud homines impoÃibile') dij'cà t dare gloriatn Dfo,cry? gloriariuoluermt,gloriêtur in Domino, lere. ^.eti.Cor.i.Na apud hunc omnia poÃibilia, mijeros ho minu ad delinqtiendum adÃdlus is mutare potell,ut qué-^ admodum antea mundo Ãierat deuoli,deinceps caeleÃi^ petant. Ateji hic timi uires addit jtt qitod petüt cfficaciter fgt;rpfcquentur,Deu laudätes,et bencdicentes in ÃneufiÃ-
Et coepit Petrus di'ccre ilh. Ecce»
Prtwr auditis Domini uerbis,coepit nimirumfibi ttonnihil placere, quad ea pariter cum aeteris difaptdit feruaffet. Quamobremitanuncloquitur: Keliquimta nos omnia,^:^ fequutifumus te,quëddmodum adulefcen-teiuÃiÃi. Quid igitur expediädum inde nobii f Q^' uiSyOutem Petrus h£C non fine carnaliadfidbt loquert' turaUpoteglorians,quodomntarebquiffent,crdepr^ mio rogà s. Dominus tarnen rc/Ãödu bcnigniÃime,prO' miÃionem grandemfiiciens, nequando relabendi,diM turbarentur perfiquutionibus,fubiret animus. Inquit er^ go:Amen dico uobis,à luramento incipienstquo uerbum promiÃionis Ãret certius aefirmius: HuSus eft qui reli' quit domum,crc. üonÃolum dsfiipulfs promittit ,fed O' tmibut
IN mar Cl EVAN G. EXPO, in rgt;tmbuf,^ui paria Ãcerint,id eÃ, rdiqticrmt magna lUa» domum,fratrcf,fororcs,patrem,matrcm,uxorem,ltbe' ror,dgrof propter ipfum,cr Euangelium.EtquMii in terrii maiusfPromiUtt^nqtià ,hic proÃngulu centupla, ac in Ãiturofeculo uitam a;temam,uerum non Ãne ferfe lt;^utiontbus:Omnes eni m qui uolüt piè uiuere in Chriflo Jefujperfequutionempatientur.z.Timo.j.vbiquidemdi ligentur notanda qu£ fequuntur. Dereluüio htec non eft aliter accipienda,quà mpaulpanteuenditiobonorum.Ad adÃüum enm referendum efl utrumq^mam is uendit, et felinquitrCtiamfiresipfain poJÃeÃioneretineatur.EX' fi»plum( quad feiam )dceÃgt;ubi Ãcadum fit,quemadmo
CbriÃi uerba fecundu literain findnt,à Domini di-Ãipulos exceperis in derelinquendo. Vendifionem nul~ hbireperies, nom in Adis apoÃolicis uendiderunt quidam bona,fed it a,ut nihtlomtnus de pecunia, quant accc-pcfantpoÃtam in commente,fuÃentarentur. Cauendum autè nequis aberret fenfu de eo,quod Dominus dicit,mea ^fazT Euangelij.Elä in Papifmo multi cs ntonachi,et teemittefiäifuntiÃhacratione.EtanabaptiÃis perfua-fÃimü eÃ,fe relinquere propter Chrià « er «xorry, er bberos, et agros,et omnid,cu nihil minus ÃdÃt. tgnorSt ^im lÃa reltnquerc propter Chriflum,cr Euangeltu nihil eÃe,quam eis no obfequi,dum uetint,feuiubeät,quod Ho placeat Domino.Tu er habere adÃdum ea relinquen dipenituSfÃpertinaciterimpedimentofüerintfatageiiti' fequi
CAP.X OSVALDl MYCONIl
felt;Jtùrgt;ominum,utuidelic(tcogdturuchtlii,ticl hue de^ ferere.C£terum(fuomodo tuÃcia propter Deum,aut Chriftum,quodipfinolunt? An fieri mondchum pdpifti' cu/m^t deftituere Itberox pUcebit^H on credo,f:d dtnbii lire per chdritdtem.h'mc enim nofeuntur difeipulichri' fti.lo.i}.Sedubidoi»usfidtres,pdrètcf,Grc.inqM5,ulgt;i aUosreliqueriif3reuiter,Pdtremhdbebii DfiWM multif miUibuf pdtrum excellentioretn,dtqi hunc tn coelisd^e o-mnibitf prof^identem qudm efficdciÃime. ttdbebis itt terris pdtres Doâoresomnes pios.Frdtresitem, rores omnes Chrillunos,fimiliter domos, à gros iI2orum,communidndnq; fiicitomnidchdritds Fudngeli cd.ïtdqi nthilpotefi Chriftu reilèfiqnentibus deelfenelt;l; bic,ne^ in futuro,ut idm [dtis eft auditum.
Muldautemprimi erunt poftremf. _ riiligentidmuultüominushis uerbis indefedifeipit Us ne fecuritdte nimid codant i n negligentidm, dtq;peri' clitcntur:cuiiftdt,tnquitApoftohis,uidedtnecdddt. L« bricd eft uid inundt, mfididtur moins iUe dies CT nodes generi humono^poniteji ldqueos,quibtK cdpidt.'E.t comis odfidus,mirumefl, quom fintodeijcicdumèuidDomi' ni potentes. Quore diligenter eft uidendum, ne dim fU' tnui Domino lundi,per negligentidm dliqudndo feparc' mur.Contrd ne dej^eremw ^mfeparatifumui^ertpo
IN MARCI EVANG. EXPO, mj
teà enim^ut fiamut coniunäiÃmi.JudiU fit exemple ,ïu dxi, çr gentes. Putant quidam ad ludam Dominum in primii rej^xiffe.
Erant autem in uia adfcen
dentes Hierof
1« itwtfrc Uiero/olymam uerfut Chrifltts prlt;!ecedit,di fapulifcquuntur in prtefens, ZT fequuntur paucfiiât ac timentes.Et quid fubejjecai/tc putamuilAudierantfupe fiut mala contra Domtnu/m 'm ea ciuitatefiitura,quamób fem nonpoterant pro carnii tmbeciUitatefecut, ut quiti nnbant aleam Ãrecomunem fibi cum Chrifto. Clt;eterunt f'lnt abfiut,ut Dominui lUum fluporem lenirct.ut ip fis aa ^frfitis iteriim exponeret, qult;e ^ra Hierofolymis effent *gt;iitentura fibi.Anuero non dirum 'm ciuitatefanila Dei» ''»iffumPistris tradiuirisprimarijs mcognitione legis, ^omnireligione,codemnariabiffdemad mortem,tra-**'?; gentibiis ad tUudendum ,ad flagellandum,ad conffnt fndiim,ad occidendum^ Nihil proÃäo magis dirum^unt ^lod adt 'mebat ad Chriffum filium Dei uiui,tum quod ad ^roriHos prmarios,eosuidelicet peruenturos in tan-
infaniam,atq; feuicicm^itpromiffum occiderët D«,â quodad gentes, quorummanibus tarn mdignisfic fberet tradarifilius Dei. QuMre Hero Dommia hocÃ' promptu ejl, uoluit en 'm eos fic exerceri
*^^uropericHla,zr tnala.lnprimis autem, ut mortem ipput -
CAPJC. OSVALDI MYCONÃI
frrrët iequiM,poftqu4 ex pradiilione httc cogne/-quot; fentuolentem,zy ex Putris conftlio duâü.Tdmctfi en 'ein Lucdsfcribtt,eos nihil horum inteüexiÃe, no hoc uult td men,ucluti non Ãicric uerborum fenfiu eiscognitus,fed quod multdobftitaint,qudredd crucis myfteriu non ud' luerint penetrdre ddhuc.Inter qu£ quidem non puto po' ftremuM Ãtit,quod Mted conÃÃi erantilpfum eÃefiliunt ' Dciuiui,nuncdutentdudirctdmhorrendd cogebdnturâ Qudmuis igitur de refurreilione quoq^fubiunxiÃetter tid die Ãititrd,ex qud foldtium,qudntumuis mortis mett' tione turbdtisMuijJet immitti,tdmë quid cdrniÃcilnu tiidebdtur non mort,qudm 4 morte refiirgere, imoGT me lius,neq; iüdm Ãc dccipiebdnt,quëddmodum conueniÃet-Qÿpcircd uijùm eà ÃrÃtdn dliud quidpià teélo Ãermoite fignificdThquà quad uerbd fondrêt,cii itd loqtà Domino £Ãet qudm ÃmilidriÃimü. Difcmiis ex his,qu£ Chrifltü fgit^pTteÃdre uerd loqui eu proximo, quà iucundd : tiM inculc4ddfepius,ddquienolnmusutddfucfidthomines, quô menus dum ddfunt, leedere poÃtnt,qudlid funt tribu-idtiones, perfequutiones propter Etsdngelitem, inÃrmt tdtesJgt;eÃd,peflis,frmes,mors,crc.
Et accédant ad eum.Sc^G
Quod rogdiit duo filq Zebed£i,occlt;/io nimiru ddtd efl ex mcntione refurrcélionis. E xiÃimdbdnt enim tune regnüfuuidequo loties dixcriü,ChriÃuexufcttdturuni.
IN MAR CI EVANG. EXPO. 114 Q«m utro certi uokbänt eÃe de eo,^uod erant fetituri» ^nfibum priemuniunt hii uerbif.Praceptor^tolumui» diat,matrë petiÃe pro filiis, Chrtfium tee^ndi^fikijï tantu,c5ftftt matrê ab hu mftigatä» fttHar. hkreâè diccre^aliterpetittvmà filijs. yidemt« ^buionif fantiBâ eos agitdÃe,dd ipta guidé cdro tâ eA ftKliuii,ut nefcid fi poÃtt unguà iBo ddfiUu guii etiant carere.Adeo prlt;e Cieteris ddfiéiibus omntbut mifie uexdt.Cofyderent hodpfum,guos Deus prteter c^ete ^tgt;sdotduitfinguldrib.donis,neijsdb!itdnturprodnibtti llinwlo adfud ipforu utilitdtë feu gland, nà luhricn nid mundifiictluKgi cddut,gui funt itUs munertbus,ni ^iligèter ingredidntur,eyâ cduednt,honordti. Verû quid ^iftus dd ifid? Quid me uultis,ingt,fiu:ereiTû tlli :Dd nobisMunutyCrc.Liberè dicut,dtq; nimis interim dmbi tlt;ofegt;quod erdt in dnimo,putdtes forfdn dliquid eiufmodi ^bi debert.Sed Chriftus mox indicdt,cptdm eÃent mpru dentes,dumait : N^citis quid petatis, ac fubiungit, ex quo poterant ( fi fapui/fent ) mteüigere non difficulter ignorantidm,ac imprudentiam fuam:PotefiK,inquiens, bibere poculum,quod ego btbo f çr bapttfmate,quo fgo bdptizor,baptizariilntelligit autem cr perpoculum, et per baptifmum paÃtonem fficut etiam alibi. ut Mdttha:i i6.Pdter,fipo]^bileeA, tranfeat à mecdlixifte.Et Lkc« . Il. Ego baptifmo habeo baptizari, cr ^ko-medoeoartor, donee perficiaturl Pater poculumiUud ehbendum
CAP.X. OS V ALDI MtCÃNII
ebibendummifcuerctt. Ethjptifm.itcpäÃionis nwrtdH' M carnis erat Mué Ja. Prte nimia ucrö cupiJitatc, ^uoJ petebantyadfelt;juenJi,ualde rcjj)ondent tcinerariè: Pojjit mia dtcentes, non quidem uiribus fuis fidctes, ut Pctruti Katth. zd.fcd defyderto bonorum, fferabant cn'mfe coit fèliimaudituroSffcdcbitis er^o fjcutpetiftis.'Verulonge fecus euenit-.Chriflusenm, quia ordmetratiüosad reg' num Putris olim lt;tcdpiendum,td quod per muUds tribu' tdüones pro Domino fufceptas ex fide compardturfiub' iungif.Bibetis certè poculum, quod ego bibo,et baptifinJ te,quo ego buptizor,buptizubimini, non nunc quidetHi fed poftquam melius de regno Putris intelligentes uli' quundo, nihil no pro ipfo libenterfubibitis,fcd federeini hi à dextris ucfinifi:ris,non cfi meum dure,fed contingct quibus purutum eft, Kentern igitur Chrifii tulem effe ur' bitrumur.q.d.Putiendumefi:uobis,quudere nonefiJu' bitùdum.huc igitur purubitis uos,ut uidelicet omniupro nomine Putris meo tolerunter fufcipiutis,dc prwmio ne tuntiUum quidem cogituntes,tivm ob churitutem Dei, tum ob lUius certitudinem. Puter enim profuo urbitrio puruuit quod dure uultpro gloriu fuu laborutibus in ter ris-Vude non ad premium eft: rejficiendum, fed ud dili' gcntem, er fidelem luborem, utquiud funilificunduin nomen Deifuf xptus non careat fedulitute, ey in fide pe rugutur.Sicfiet enim, ut Pater laborisftudium intuens, premium,quo de minimum cogitaum efi,eufnulutiÃimi
I N M A R C I E V AN G. E X P o. ii« perfoludt. Non eÃigitur meum ddreuobis, quod petitii, pr^fertinKJua ratione pctitis. Namfingitii regnutcr' fenum,c^ m me Ãaurim regem terrenum, hic ueüt' tis mihidignitdte, er poteflateproximi eÃe, quad qui' dem cLtre Jk non eft meum,quemddmoditm tdle regnunt bjudquaqudmerit.Ã^uoddutemadtinetdd regntem Pd' trisjjic tpfe pdrduit omnid pro nutu fuo, priufqudm idce rentiir etidm Ãnddmentd miindi,ey'ficut pdrduitdtd di~ ftribuet, dum Ãbi uidebttur, tuxta me coUoedns unurn-quenq; prout Ãde deft'enduit .Nequii uero dubitet, qui' lgt;ui'ndmÃc Pdter ordtndrit, dicam pducis. 11's nepe, quos flegitin ChriÃo .Eph.i.TdlesÃtntdutem,cptiÃdemhd' bent ChriÃif'^yâ edm probdnt per chdritdtem. Ex bis o-innibus iterü uidemtts, qudliter dgendit Ãt cu imbecilhb. dequibus fÃesejÃe potcÃÃdlutis. Demde qudt'ndÃtim' prudent id cdrnis,q!tdquot;q; ddÃduum miÃerid, ettdm poÃ-q'^dfide ChriÃiÃumusdliqudtenus imbuti. Prdttered clc' (iis Dei multd pdtiedd propter ipfitm cjÃe, muite ndnq; I nbsp;nbsp;nbsp;tribuldtiones iufloru ,Ãed de bis liberdbit eos Dominus,
utpote,collocdturi{sinfcdes, quds pdrduitdit diClum eft.
Et cum audiflent decem, cÅperunt indignan,.
Et cur inquis 'tndigndrtilniquius tulerunt, quod duo uterisfefc pretulerdnt, exiftimdntes inter ipfoseffe, N quibus.
QP.XL os V ALDI M YCONIÃ
^Uilufypquid huiut effet ffturti/m,condignius tribuert' turAdem adÃäitsin utrifq;. QUdobremJitnulomnes äi feChrt/lui uocdns,ftc adloquitur:Scitis,quod qut utdert' tur impertiregëtibuf,Grc. Dum non inteüexercint de gno Chrifii,qUiedebebMt difcipuli,fubiadeuex4tcos cK piditM bonorum.ticim zy fuperiori cdp.Dominuf tddtit condtuj eft expeüere, zx dd demiÃtonem Ãiiperducere. Quad dutcm pdrum efficerit,hinc pdtet.Diat ergo: Da mtnium quod uos, du cdmdliter de reg^ meo cogitdtifr dgit,inter gentes eft,non inter eoe,qui mihiffnt ddhiefu-rt^x quorum numero uoi eftù. 1 fl/c qui imperium obti' nent KttraKVjâi'twa-h idefl,dominium,z^uelutty' rdnnidem exercent in homines Gr eorii bond,ucndicdn' tcsedftbi,Zir pro libitUdbutcntes.'Honftcerit inter uos, etiamft quon^mcftis in Eccleftqsdliquidhdbituripriee minëtt^.Sed ueftruprlt;eeffe miniftrdre erit,dtq; ideofer uum cffe omntu,idq; per ucrbu,et chdritdtis operd. tiue igitur totis dnimis incumbcndum eft uobis,huc omnis co gudtiodies ncäescj; dtrigtndd . ïidmdliterftftceritis, non erit re(lum,zir pro officio, quod dgctis, in oculis Plt;t tris. Sim ego uobis hic exemplo, qui ueni quidem ,nonut mihi miniftretur, fed utipft mim Wirern. Non opus eft itdqueut dliö rcft)icidtis,qudm dd me,qudtiter ego ftci hi denus,zydeincepsÃdurummc conffgt;icietis,dum O' mnibus miniflro , imà dum pro multis unimdm ddturus fumredemptionemftdltter er uobtsftquendum eft,er
noif
ÃN MARCI EVANG.- EXPO. lt;t« -Hon aberrabitis. Summa, quibuf Chriüiu claues cottt-â inendauit^illorum cR perEuangelij doärinam, amp;nbsp;per djorititis beneficentiamfcruire. Tat« expeäarepro-^ pterea tribulationes multtplices,ac om fiacctderint ui«-^0 per patientiam. Videant ergo , qui laélant ittatfibi
à Chrifto, quid horumÃciant ? an quid/äciant f an lt;tbudfiiaantiimö an non plane contrarium j^iant {Cogitent Item Catabaptiflæ, quam hie plane nihil fit, quod patroetnetur ipjorum errori de lliagiftratu Chnfti-' lt;oto non habendo,nam uerba Chri/li ( nonfic erit inter Hos ) adtllum non pertinent. Quodfiueröpertinerentt ^occrent ej ipfum minifterium efiie, non toüerent. Ex-'^pla ueteris te^amentiM Kofes, Dauid,EzcchiiU amp;nbsp;^lt;^teri,fieilè probant, quod dicimus. Dnwdf quantum /âtdifcfiminis inter UlagiftratZpium,cr ethniam con fyderandü. Confyderandum uidetur et iïlud,quur Chriâ Ã'ufinat dtficipulos toties relabi in eundem adfiâumi âlHibuf tarnen ad tantummuntts,pr(edicandi uideUccC ^Hangelium in toto mundo, uolebatuti. üon enimaliuJ, «I caufafiiiffe uidetur,quà m ut eum adfi{lHfinfim,atqi ^eo melius eradicarct. Neenon ut alijs eode morbo uitut ipfi difcipulifiliciuf mederipojfientolim ⢠Sobttiuefi etiam in exëplo, quod Deo deuotii prodefie ualct, quos Hiuitos peccata fubinde conturbant,du uident difcipulot Hon abieäos 4 Domino,fed doeendo fidtos, donee ad per fidum uenircpotuerunt, Eoftremo quod Cbriftus dicitt
antmatti
CARX'â CSV ALDI MY CO N II â dnimäm fe ddrr fujm rcdcmptionem pro nwltif,nott pu gnat cum iBo Bdptijîæ-.Ecce agnus Y)ct, quitollitpcccd' turn mundi:Cbriftuf enim refpexit ad inobcdiitesfidei, Bdptiftd ucro ddmortis Chrijit precium.
: nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Et uem'unt Hierin
j â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;cho,
In itmerc Hierofolymdm uerfuseratoppiduHieri' iho,cjud dum trunfierdt lefui cum dtfcipuli!,et turbd cO' piofd,iuxtd uidm cifcum qui mëdicabdt rcpcrtum jdndt. fuit isÃius TimiciÃid entm fondt Bartirnteia, num filium figmficat Syrii) omnibus notuc, qudmobrem O' mirdculûfuit ccrtius,et ddmirctbilius. Strcpitus prtetm' untis turbtCjO' murmur cxcitdbdnt illum, ut rogdns in-tvUigeretprietcrirelefum.Moxtgtturclamdreccepif.fi liDdUid îefu mtfrere mti.Breuis ordtio,dd)iilum habet, fidem, GT quidpctdt.Adfiétui rcdditeam deuotdm,fidcs impetrdt,quod petit ddÃäus. Hf c ue rbiexprimit,utdi dîumefl,breutbuf,fcd mdgmficis. DHuocdtenimlelum filium Dduid,clarè confitetur IÃeÃ[am,quem Deus olim promifcrat,ts enim uulgo tam ohm uocabdturfihui Dd-uidexEfd.ti. crso.exiere.zs.cr 3j.Ezech.;4.et37. Ofe.j.z^c.Ex quo confiât, cacifidem^ in kfum,ut in filium Deùfuifie. Atq; ob earn cdufam implordt eius mifi-rtcordtdm. Caitcrum hic obfidt turbd monens ut tdcedt, quianuif
IN MARCI EVANG. EXPO. u8
qiMmuis fruÃra, nam mult à magis clam abat ij [dem, ut âtntca, ucrbis, uÃji dülcfus rcflarct,aciubcrctitlumuo' cariadfc.AdÃÃuipotentiorerar,ijuà m uteederet tur^ b-e nthd Ãmde patienti,quarc pergtt, ueluti furdta, ad eum,ad quem ÃrebatÃdes.AcccrÃtum autemaDomino quidam lubcnteÃebono animo,ueluti certum effet ex-uuduum iri, Abieéîo tgitur pallio,quôcitius adlefimt {gt;erucntrct,furrcxit,cradijtad cum.Tumkfm rogat, quid uis ttbi fà ciamfnon ignorant ucl clamorcm ctecÃuel petitioncm,fed uoeem adÃäuf eUciens propter circum-Ãantes, ut cr hi uirtutcm fidei cognofeentet, moueren-turad credenduin till, deinde etiamad petendam quic^ quid effetÃaluttÃrum,certi fe recepturos,quod pctiÃent efficaciafolaÃdei. deit ergo cæcut : Rabboni, quod eÃ, prieceptor mi,ut uifum recipiam lefus non tangit,non di at reape,uel aliquid ciufmodiÃcd abi,fides tua [aluam te teddufit.Annon ob illud,ut uis fideinotafieretiHon erat dubium Bartimteo de potcntia ChriÃi, nee dubium erdt, quin uoti compos redderetur,à peteret. Talern autem fi eit Ãdes,rcccpit ergo protinus uifum,fequutus eà Do minum. Difcamus or are,er inter orandum credcre,nam fic erit oratio integra, obtinens quicqutd in.nomine Do-ininipetierit.Sincfide oratio nihil eÃ, ut ey Ãne defyde rio redlo, er probo. Oportet enim effe, quod excitetad petendam, ey effè oportet quod accipiat id quod eà pe-titum.Vt dum dico, Sanilifficeturnomen tuum : niÃcor
N Ã meum
CAP.XT. OSVALDl HYCONà â¢
meum Ardedt in defyderÃdo,ut quod orofiAt,orAtio non cà ueru.Tu deÃydcrium eà pcrÃ^iu,dcÃdo autem ÃdcfiuÃrancAerit petitio.Neq; cntm extÃmuthomoil le,(mquit}dcob.CA.i.)Ãquicqu:(mdccc{)turuntd'Domi' no.HinccldrumefljOrdtionis multiloquium,inquoncc animut,necfides incÃepoÃunt -, in conÃ)cäufiierePi-tris.Quid Hiro, quod c£cus lüe uidit ChriflucÃcfiliunt Ãci,Qr Phdrtjdâorum oculi cldrinon uidcrunt Æ Mentis acies imbutd fide hue pertingit,non dutem fenfitum. Cduednt hodic, qui mentis oculos hdbent obfeurdtos uel diuitijsinelhonoribusiuelprudctidficcculi hunts,uelfiib' tilitdtephilofi)phicd,uel propridiuÃicid.tPidtdlesocU' li non uident Chriflum,etidmà putdntfe uidere. Simple ciumeà penetrdrementeufqueddillum.Afimpliabuf mim inuenitur Deus,qui non tentdnt lüum. Sdp.i.
C A P V T VNDECIMVM.
Et cum a ppropinquant Hte^ rolbly, S)Cc^ t
rsäfs
HRJSTVS Dominus ueniens ddPeth' phdge (y Pethdnidm qult;e duo oppiduld Ifunt ddw^otem Oliudrum,ut impJefedquod didum erdt per Zdchdridtn cd.^.Dlcitefi' Ine Sion.Rcce Rex tuns tCfc .noluit intrdre Hi'erofioly' fndmAft dirtea,fed qnehtAdiiiodu»i feripturd de ipfoprie-^ â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;dixerdt,
ÃN MARCl EVANG. EXPO. nS ^üxmtt'mÃdcns aftii£,ddmodutn humilis,qu4uis enim RfX ey/ct, ita ingrediens ferui ntdgis(ormam exhibuit, pfiefertim dum dÃnusforet alicms. Gr tciiui no ephip (gt;to,qualjbus folent uti uiri nobila, fâd ueftimentii difci-pulorumAnterimtdmen Gfrcgid qudddtnexhiberiÃbi uoluit, qualis erat pompa antccedcntium GT fcquentium quodq; multiflernebant ueftimentafua in uiam ,Grra~ â10^ cxdriionttM fubijctebant,quod populus tam plau/i-biliteracclamabat ,tamlt;q; maniÃflis uerbts contcftaba-^Tiiüum eÃeMeÃiam.Tandem er ex his uirtus,cr po-tentia regalis plusfatii exerebat fe,quod diélis omnibut contraibat,f â « contradicebat. Qjtod item potenter fteäii uendentibus,acementibi{S,fubuerÃsq; menÃsnu-gt;ti«lariorum,Gr cathedris uendentium columbas tarn li-berè diat^x domo Det,qute Ãt deprecationis domus,Ã' efÃe ab iftis ffielimcam latronum. Ita uenit ergo ut ^fx,cr ut humiUsà ueüent ex hoc tarn claro ffedacu' lo^quod Spmtuff. obidpr^edixerat, co^fcereludiei {uum MeÃiam gt;nbsp;poftquam cætera, quie diuinitus egerat ^hriÃus,nihil apud obflmatos cffvciffent. t^à quod ad' fi«et ad diÃipulos,Gr altos pios homines,hinc magis eà Ignitus RextGT Ãilum palà m,quod uolens mortem fu iiÃtktm ÃuoluifÃet reÃÃere, nemo ne cogitarc quidem ^liquid contra eum potuifjet. Tum er uia demonflrata ^d ucram,Gr caleflcm gloriam. Ad hunc igiturmodum â¢04 funt aäa.Rmtttit duos è difà pulis fuis dicens ; Itf n»
N 4 c4y}fQMm,
CAP.XI. O S V A LD 1 H Y CO N 11
cdfteîlu,crc.Gr£cileÿit Koaiiluj ,idcft,uicum^tnon fit ucriftmilc HicrofolymdtnÃ^nificäri.Uem ex co e^uod * nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fe^uitur, tI/ju(iXTr^vxvTJt/fÃÃipt CluiHicuseregione
e)i.Y)enionllrdUit nimirum locum in quem cos mtjjurtit crat digito, id quod non potcrat circd Hicrofolyrndm, tcrpoÃtui ejl enim tnons oliudrum. I« «ifww igiturdh' qucm miÃt circum hunc monté. Ãlic, dit, inucnietis pui lu'mÃcilicctdÃn£,utLuc. tp.c? !o.iz.Matth,dicit:AÃ' ndm aüigdtdm,cy pullum cum cd, qund nuüdm Ãcit di' uerÃtdtcm,ndm tres till rejfcxerunt dd dfclldm, cui pO' fteaDominuf infedit.Mdtth. duteddisnikds,dÃndmui-delicet dc dfeüd,ut ddduduiÃtnt. Super hue pullü nulluf (idhuc hominü fedit. Quo nimtru Ãgnificare uoluit Go' minus,nihil ejfe tdm indomitum, quodipfe, dum libeat, non poÃit domdre. Cuientm non tum uiÃim impoÃtbilt Ãttffet,gentes fub Ãdei obedicntidm poÃe uerbo perduci, prteÃeriim 4 uiris tdm reffeclu mÃdiuiLbust At ChriÃui quibiis dulum efi inÃrumentis, perduxit. Pullum itaq; luÃifuntfolu re,cr ddducere. Tum,inquit,Ãquisuobit dixertt,qudrefoluitis,zydbducitis,rcfÃodete:rgt;ominus eohdbet opu!,crc.Ex quibus pdtet,quoduelle Domini efi ipÃoÃÃo ficcffe,qucmddmodumuult. Abieruntergo diÃupult, quod luÃcTdt Dominus perÃecrunt. Jgduf adduélo pullo ueÃimentis impoÃtis, nbsp;nbsp;Dominum i)»'
pofucrunt, dccd mdgniÃcentid inurbem deduxerunt, Ã' cutdtximtis,Ãc interim dccldmdntes: Hox dnnd, benedi' élus
t
IN MA RCI EV ANG. EXPO, uo ?
Rw. lt;]ui uenit in nomine Domini.Benediélü guod uenit fegnii tn nomine Domini patrie noftri Dauid,hos anna iniltijj'imis. anrtxyvtè uoxefldcclämtüionts,ZT câpre CAtionii, qua popului credens fcruatorem luumaduentf' fe,gaudium Mcareuidetur/onatenim nobis,faluaiam qu,e(o.Dcinde clans ucrbis mifftm confitetur Det,dum, Uudat us,qui uenit mittete Deo, utuidelieet regnum nobis reÃituat,a quo tarn dtufiii-musexcluÃ. Laudatum fit quoque regnum, quod uenit per Chriftum,in nomine Domini patrisnoftri Dautd, lit CUI Deus promifit fernen olim, in quo regnum ippits du~ fiturum fit in£ternum.igiturfalua quicfo tit quifcdes in âItijfimis. Tanta celebritate Dominus eÃin ciuitatem Ãterofolymam pcrdudus,CT ingreffus in templum,cir' eumffcxit omnia ,ficut decebat facerdotem magnum ih liuthqui propterea uencrat tn mundum,ut têplum, quod per Hierofolymitanu fignificabatur,reflttucret,imo ue-^tdenouo cxiedificaret. Dumttaq;rimatus efl omnia, amp;nbsp;lam têpus effet ttefbertinum, egreflits efl 'Rethaniam eum duodecim.Mirum zr miferumiqut tanta cum pom' pa introduóluf (itérât in urbem, CT in templum,nâ inuc' ^âtin ciuitate fanila ,qui hoffitio acciperet, quin it er urn ^flet exeiidum Bethaniam. Videmus ex his,qttie funthd' ^enus diâd,quà m omnid,qute fcripturd deChriflo preC' ^âxtt,oportucrit tmplcri. QK/lt;i igitur ,ft de nobis, aut Pto nobis,aut contra nos atiquid continetiFieri oportet,
N ? namÃ
CAP.XI. OSVALDI MYCONri ttiintiTieoeÃ. Diumitdtisitem ChriHifunt hicindicitt non o!gt;fcuriorlt;i,qiùmex miräculis, dum nomt dbfentid, dumq; uoluntdtisfu£ potentidm comprobat, cr fdélo do ceMem'mem reliÃcrejtificptaecdt,poÃefibi,undec/ tnorië, qudm fubiturut erdt,oÃendit ( quod dnted quoq; di{lumeft)elfeuoluntdridAngrdtUudociuitdtisiitero' folym^ergd Deum,dtq;ddco mifertdcdrnis tonus non , minus fenperit, ut qu£tdmeÃdd opera SptrituÃquot;. ciecd, dumÃbi reîmquitur,tftednm cognoÃat oculisuelcld-riÃime propoÃta. Regem fuumno nouit,non nouit man fuetum er hunnlem,db dccldmatione diumitus inditd non motd eÃ,non excepit miÃum Dei,nià contemptu, lu dibriÃ,et morte,quemut benedidiionemomniü tribuut» terrlt;e debebdt dgnoÃere,et pro eo uenerdri. Sed unde,^ qiiis,iÃhtec miÃridiDica uno uerbo. Conteptus legis,amp; jermonti Dei Ãcit,uthuc db indignan teDeo précipite' tur homo-dud de re lege Deut. iS.er Efa.Ãre per totü-
Etpoftero die cum exijG fent Beth,
Mdreus hie clarior Matthteo,?^ iMca circd tëporis et dfloru ordinem. Miru eÃdut,quod dieit,ChriÃü explere WoluiÃe efuriemex drbore,qu£Ãuätbus carebdt,ncc tepiu tiic ÃrÃeÃudluu,etficudDomtno nihilom'mus ext crdfa.lgiturdliud egit, aliud uoluit Domtnus.EJd tamet-liÃrÃtan efurijt ue^è, atq^ ideo ad arborem acc{Ãit,qui^ tarnen
ÃN MA R CI EVANG. EXPO. 120 IiWf/j igtjor((renopotuit,fru{{us noncÃe,c0liatccrädi fà pulorû oculùdgm uoluiÃe,cuiiis gratia fnoti,dtligcn~ tins intcndcrent his, c]ult;e poftca per occaÃoncficus defi deipotëtia diéJurus erat.Huccnim Cbriftu re/}jexiÃe fictile patet ex fiquctibus Anterim tarnen et alia fiubcÃe poÃ-filt;nt,ut hypocrtfis luda^oru. Significet itaij; ficus iud^cost Ãborum decor iufltciam legis, e:s' ceremoniarum pom-Pâim.Stcrilitasarboris,inopià pioru opcru,hciceft,ope-tü charitatis,guib. nuncjuafirè populus ifte,in primis Sa eerdotu oHo intendit, jjgt;ccie pietatis plus fatis cotentus. ^xccratio,c]ua radicitus arbor exaruit,non folu tufticiæ legabs abieäionemÃcd etia abolitionë cercmoniaru,atc[; id inpcrpctuum.Quod enimacciditficui,annonpariter Vludais acciditf Cogitent ergo uiriChriftiani malum hpocrifieostCS'fiigiant,Dominumautemcolantin Spi-titu er ueritate .Sunt c^uidicant, difcipulis excidium ^ierofolym.e ficpriefiguratum. Audiunt igiturexecra-tionem diÃcipult,er' tacent non certè fine admirationc,fi tut paulo poftdtcemus,er ueniuntnierofolymam.
Et ingrefTus in tcmplum,8Cc»
liotemerècircumffiietcbatomniaMdebatenim,qute Mitris domum dehoneftabant, quaobrem er eiecit indi-ÿiabundus, uendenteserenu'ntes,crfubuertitargcn-tariorum menfias,erÃellas columbas uendcntiufnunec permifit, ut uas aliquod prophanum per tcmplum fort^retur, adiedlo propbetico diâo ; Domus mea domus
CAP.XI., OS VA LDI MY CO N U -, domui prccdtionis uocabitur, G'c. EÃt.!6. Sic egit Do-, minuinoÃer,aon ccrtc^uod uMc curdrct, quid in hoc tëplogcrcretur,quod noucrdt hreui dirucndïi, fed quod uolcbdt doccre f^o, quûtoperc Deui in E edeÃu fut de-teftdreturmdlorum omnium rudiccm uudriciam, quant fcquifolct fraudulcntia, lucrum turpc,fupcrbia duxiit, ambitio,d( â¢lt; Ãriin Dcicontcmptui .Orationif eflenim domus Ecclcfta,quam Chriftw dicit fùdamffelücam la-troniim, quod ut latro homtnibiis inÃdiatur èjfeluncis, ita facer dos auarits ex /alfa religione animabits. Solecli-riuscjl Ecclefiam Romanam non alio flazitio magis de-turpatà , quà m auaricia. Ha-c etiam pofquà pedem fixit ol!m,omnis pietasfubuerfa eft,^ nullis flagitijs non eà aperta iatiua. Ta'is cÃenimauaricia: natura, ut omnia habeat ucnalia,et omnia,quae potcÃ,ad feper Ãs aut ne-Ãs rapiatAgitur ubt Pom iÃxfunwre cocpit Ãbi potefta-tem remittendipeccata, nbsp;nbsp;cöÃrendi regn um ealorum,
nemo non adcurrit,ncmo non numerautt,ut peccatis exo nerarctur,cr acciperct poà hane uitam caelum,tune ue-ro ut dandi,fic accipiendi nullus Ãnis. Ac tata licentid pee (dndifenfim intrduit,ut idinolm pro peccatis non repu-tcnturatià qute gladio puniuntur,(y qu£ contra Pontif cemaguntur,ctâclerttm. Adultcria,Ãrnicationes,per' iuria,ucncficia,luderejgt;lafphcmdre,maledicere,inebria-ri,Ãaudareproximum, Deum, nbsp;nbsp;omnia qu,e funt Dei
eoatemnerc, inter peccata uix nunKramur.Uicigitur quia
I N MAR CI EVA NG. EXPO, uj
tarn crudditer pcrcunt animie,qM'S piorum non di-(wt,non tain contra tudaios^quam contra Papa c am uffedatores Vominiuerbumeffcdidum^Qutdcrgo/ti-txrum ahquando putammf Venict Dominm dum uifum l^it, exflag^dlo/à do uendenta ac anentes eijeiet, ut ^nimarum occijbrcs,cum indignattonegrauLVcnict in-'JKamjer no tardabit, quicguid totm mmdm tn contra-dun cogitehdtcatÃciat .videmm bine itaij- Ecclefiant deprecaiionis eÃe domu, utnotïi fit, quur ChriÃtmlMC. â 8. iubcat nosfemper orare, i d e/l, cogitatum no/hum fittiperiadarein Dominumfiemperadcum eonfiigcre, fitiipcrapud eum efifie, conuerfiatio nanç; noftra debet in
efiê.Phibpp. 3. Et mundo debemmuti ,tanlt;]nain , ^onutamur.t.Cor.x.Brcuicertèuerbo Dominmoften ^t,c]ualis fit,et ubi fit Ecclefia Dei.Difcitur item ab ex-^plo Chriftimunm Epifcopi. Circurnffiicieiidum eft fnbitfiijuid fit in téplo Dei,quod non deceat, ut inquam io^atur.Hifi enim talii eftuigilantia in Epifcopo,quid-â fw magif (ft, quà m Epiftopm.
Et audicrunt fcribæjprin^ cipescp^
Audierunt uiriEccleliaftici,ex inteUexeruntChri-Ãlt;im inueht contra fie, doloremq; conceperunt, quod ul-
tam grauiter tetigcrat .Contempto igitur Deo, ne-ÿ^^a Chrifti quam /enfierant potentia,non pcrpenfiofice kre
CAP.XI. OSVALDl MYCONII
lcrccocepto,gufrcb.:t, cjuomodo perdituri eÃent iiïuni^ Huùk t(tm nefà rij confîlij cauÃt erat, quod tmebant euni ob turbam adntirantem ipÃm doiirinam. Ergo iioi?îr(«4 cÅleftis lüa, quod contra hypocriÃm erat, ztr iploî ar' guerat propter ouariciam rebquaq;/à cinora, pr^'bcbat occafionem inuidiie contra Dommuwycx qua tant pra' uumconÃlium prodierat, maxime quia turbii placuc' - rat,à qutbuf nihilificbant ztr ipÃ,Gr ceremonue, zy pri' uabantur lucro confueto . Confrramui ha:cadnefira tempora, z^ uidebimus ueritatem Euangelij Ztr iÃnii inuidtje,cr iliam cauÃameadem rationc Ãrre.Quid e^ en im, quamobrem Papa cum Ãuis dodoresEuangelicos, Principes,régna,ciuitates ad ignem iampridemcondent nautt,nià quod per ueritatem auaricitc Romanze, manenÃum obÃftunt f Nam turbis placet, quod pr^di' catur Ziy' Ãcribitur ,non ut malediilis legem ncÃcientibuf Dci,ÃedquiaconÃcientilt;e exhiUrantur,z7 certitudoejl uitte £tcrn£, Patrem enimhabent coeleftcm ,dum Ãlif ÃuntÃili perÃdem leÃu Chrifti Ãatris ipÃorum,quomO'', do ergo dubitarent de ha-reditate cacli ? Atque ideo nott parum diÃceditab annua penÃone Paffls,qua haäenut luxumÃucruntturpiÃme, acÃcelefliÃime. Quamob' rem quod Ãngunt quidam htereÃes. quibtesÃe tmmerÃ' r'mtijtthcraniÃquos uocant) propter quas z^iufla Ãtcondemnatio,nomiriUt aliquando uidebit,iudica-bit'que, Vidcmusfi'uilumhic auariciai religtonisanti-
ftltUM
ttî mar CI EVANG. EXPO, lîi flititm, qui dtiAn reéiè perpcnditur, o/lendit clariÃime, f^idtUMricidfäcerdotU/maltternon poteflerga uerita' tci»,quie lucet hodie per Det benignitdtem, dgere'^qudnt
Ex ^«0 cr foldtitvm uenit pqs mentibiK, ut [olidiiK ptrdurcnt wgrdtid ddtd,cr jirttui contëndnti quicquid tdiuerfo regnMn pdrdtdntiehriÃidnorum.
Et cum ucfpera lam effet, egreffus eftjamp;^c,.
VcÃicte fà üoiefuf egreffiK è ciuitdte, nbsp;nbsp;poÃero die
quot;fdiie redqt gt;nbsp;ndtn quotidie pnedicdbdt i« templo, uelut ^fiio regno, non curdns odium phdrifeorum ,dutprd~ eorum in Ãe eonfukdtionem, 'mÃdidf''que, noucrdt ^im Patrii hordm, dnte qudm non erdt iuiLtorum uim Ã^ffeÃko. Mdncitdqnedumreuertebdnturliicrofoly' ^fn, uident Ãcä exdrutffe rlt;ultcitus. Petrut ergo reuo' t« in memoridm (^wd /à âtt erdt priori die,dicit:Rdbbit ^lt;^eficui,cyc.iiic idm dnfdm ndiiui Dommuf,ut uoluit, ^(Ãdei uirtute dicere incipit his uerbis iConfidite Deo, ^dbiungit cdufdmiAmen dico uobis, çrc. q.d.lJctm tdn-id Uis eà Ãdei,ut montes trdÃgt;ondt,ftquK no hiefitdrit in ^''de,fed crediderit fire quie dixerit. Hoc e/l,qute apud iâ°'nincsfuntmdgnd,et impoÃibilid ,Ãdelibus Ãut^ poÃi^ ^'lid.Iufii nÃq; per fidé uicerîk regnd,operdtifunt iufii-^âd^aÃecutiÃunt promiÃtones,occluferut ord IcenS, cx' i^ixerSt aim ignis,c^c. Hcbr.ii.fiducid fit aut oportet
io
GAP.XI. OSVALCI MŸCONIT
in Dro,non inuiribmnoflrii.QUimuii J uiriunoÃrd' rumfiducttt poÃtm ucnire quddum tenuf in cognitionem fidudæ Dchutfcictm uidclicct, qudlem'nà hxc eÃe opoK' tcdt. Equtdê noui robur corporis met ,cumeà igùur Id-pis firendiis, qui utdetur portdri non poffcabuno quo-pidm, fidensutrtbusmeisÃufcipio,cr porto, num con-fldt db tllis me noÃlliyUt Ãducu h£c tdm hdbedt certitu-dmem aliqudm,imô ccrtitudtnem perÃäam. I ta res hd' betetiam deÃduciaDci( liceatahquam Ãcere coUatto-nem. t^ota e/l mihiomnipotctia D«, uolo utfiamfanits, fidutia itaq; tarn certa firor tn Deum, quod poÃtt meÃ' tidre,acuelit,ut certior nonÃicrit,qua uiribus meis coH' fiÃus erat lapidem fufcipiens.H^cÃducite certitudeÃcit igitur,ut Ãanus eÃciar. Vt aut certitudo erga uires medS eJi ex his, qu£ in meipfo per multam experientiam com peri,itaexbenignttatc,dtq; uerbo'Dei certitudoÃtergd impoÃtbilc Ãt me frllt,à Deo Ãtero coÃfus pro tpÃus bomtate, er tradttione uerbi cuts.
Propterea dico uobis. Qiiæ^ cunejj orantes, 2Cc* iiacrationeetiam,dumoratis,quicquidpetieritiscre dentes,accipietis. Sequuti Ãunt dtÃcipuli, Domini conÃ-hum, Z!â adÃequuttfunt omnia. Ado. t. pctieruntdliunt apaÃolum in tudielocum, zrdatuseAeis. Peticrunt Aói..^.uirtutcm,ut cumÃducta poÃet pratdicari uerbumi - nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Dci,
IN MARCI EVANG. EXPO, «j
lococommotorcplcti [unt omnes Spirituff-C}â iofjuciiuiturfeinnoncmlicifinconinitimore.PetruiC}â iolt;in.ortiuerunt,ut Samaria Spiritum eundem acdperet, cr rfccfp/t. A(ff. S.OraueruntCf'alij pro Petro in carcc-fcntab Hfrodf conicfhioquot; liberatus efl. A£l.i2.PauliK paircni Publij fanauitoratione.Aä.zS.i^ecdttbiumeJJe (gt;oceft,quinin tribulationibiKnunquam nonorauerint lt;(d Domiitum cum frudu : nam guomodo potuiffent fine ^MUf auxtlio peragrare tcrraru orbcm, penctrare ho' fics,promulgare uerbum mutido tarn aduerflmjùncere nila,adfltiltoncs,mcgt; tot mortes?Auxilium autem ittud poratur oratione, quocircaconflat,quÃmfleciuentesin orando flerint diflipuli.td quod nos moueat, ut certivm fit,oratione nihil non impetrari pofje, modofidelis fit. (?rcdat fli-miter or as Vieum pofle,qute petit, ©quot; item uel pra/l are qu£ petit,cr remittat ipfc, quoduult remit ti filgt;i- Quodquidcmpoflremumflqucntibusmoxuerbit fxpoittturiEt cumfieteritis orates,GS'c.'lmpudensenint fiteritaDco petcre remflionem peccatorum,cr nonre^ mittere frqtiis deliquijfet in me, aut alio modo heflflèt.^' CtuadcreChrifluscopiofluSiVtatth. i8. inparabolare-â â gss rationë conflrentis cuflruisfuis.tn uerbo ficteritis, habitus indicaturdeprccantiu, non.eniin fempergenu^ fiexerüt.Pneterea plenarias hicinuenimits pcrdoärini ChriÃi peccatorum indulgentias 4 Patre caelefli,non efl ^tis igitur,ut Koma eamus pecunia,ct labonb.emptutn
O 4 Ponti
CAP.XÃ. OSV ALDI MYCONIT
â Pontifice. Demi halgt;emui,dÃlumm fideleti^uod not S berat ac ftruat,qobrrm reflè diilüeft oHm etiâ.lndulgfit Papte ante hoftià ucnictibut,flringêdot eÃeloculoh
Et ucniuftt rurfus Hierofbly*
Procul dubio confultarant interim gt;nbsp;ciuorivm antmitf bue incltnabM,ut lefum perderët,adhibttif populi fenio' ribu!,qualiter Dominui petenduf foret, ut anfa compil' rata uott pofjent fieri compotes, Hifc igitur uia placuitr ut fie rogarent : Qua authoritate blt;ec fiets tç^c.ei.d-nos fwKi! antifiites religionis,^:^ populi primoretiU/t' de cr poteflas eft nobes in templo agendi pro offîcto, amp;nbsp;alios ordinandi,ut agant prout comifjum efl.Tibiautdtl nthil iniunximus,unde igitur iflhec temeritoiiSpcraue' rant abfi^^ dubio fc naiiosainde no poffet elabi. Si tribuifi fet enim authoritate fibi Det, clamaffient proiinus, blaf' phcmia,blafphcmia: S'inaliter,quacunq- tandem caujain txpofutÃeiyfeditiofum uocafient. Dominus nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;(
rat oceulra menti um, intellgens qual/tercun^ refiÃdif' fet,id illos calumniaturos efi'e,nam adeofiterant obcieea tiut fiäis non credcrent Chnfii, quomoda igiturcredt' difient uerbi5fqu.cflionem elufit quieftione, imö prüden tiÃimcretudit,de baptifmate uideUcet ioannis,quod epu' dem tarnet fide coelo erat, contempferant ifti tarnen. Rt' Ijioniurum itaq; promittit,fipriusquieftionifatisficiarA utrum uidchcet baptifina illud à Deofiierit gt;nbsp;anbomi' nibusit
IN MARC! EVANG. EXPO. «4
hiw. Vc ru cjutd ifti^Senfertit iMx fe captos cjjc. tia co' ÿtabiitt a^ttdjc: Si dixerimm^ cixlo, dieet: Curigituf Ho credidijiis lUifNo crcdiderMit cnim teflimonijs loM hk de Chri,'}o:Vocaritt cu re^iu cixlaru.uocdrdt dgnum T)ei tollétcmpeccMÃmindi ,te,1ificatiiieritte(Je)iliunt igt;ei,tieitiUe de coelo,fupra omîtes eUe,hdbere SpiritS ita *d mmfur.t, 4 Pjtrf diligi, et oinnU ddtd effe in mdnu,/i dem m eumferuaredtifidelttdtemcjdemititre. Nihilaut borirt« receperantobftMUihomines. Atfi dixiffentex. homin:b'.ii,timebMtt populum, omnes enim hdbebat Io-*inrm pro uero prophetd,quMobrem ej eins memorie ftcroftini^d erdt. Re/^dent itaq^ [e nefeire, mdlebdnt tnim fupcrbi qudmuis, ignorMtiam tcftdri,^m re wit tb^eu d populo mslt quidpiam expeéhre, pdtiue. Chri-quot; (luiigitur pdr pari reftrens inquit:Nec egodicamnobis q:id authoritate hjecjicidm.lndigni ereoit uiri menddces reÃioitfo.TSlumignordrepoterdntdebdptifmdtelodnnis qiutdin cldrèdudterdnt,lo.i,Quâbdptizd' rem dqud, is dixit mihi: Super que uideris Spiritum de^ feendentcmjCj'c.ltem cuius iniioudtioni non dudebdnt re ÃÃcre,qudmui5 dcriterineos inuehebdtur.Mdtth msnifèfiè de Chrifto prd'dicdbdtf N OMfTMSt ergo lo.bd^ ptifmd de cceloelje, idcil, toltmiUdmlo^nniî ddio-nem, qud docuit, CT biptizduit, eÃe commiÃsm à Dfo . Sed ddfercre noluerunt cb Cdufds fuprd di^iss, turn quod inuidid contru ChriÃum dhtcr non permiÃt.
O i CAPVT
CAP.Xr. OSVA LDI MYCONH CAPVT DVODEC1MVMgt;
Et cÅpnillis per parabolas â loqui, ÃCCt
HRI STvS facrdotumdftutumprofli' ' gam't, O' äd tacendum coêgtt. Qj^Mueri nuquäin non populus ludasorum durit eer-I «zew populus extitit,per parnbolamnune
indicat, quod apert IS uerbis Stephanus ob oculotponit Aói.^.Duri ceruiccdnquicns ,0 incircutneifi corde amp;nbsp;duribus,uos femper Spirituifanâo refijlitis .Sicut patret itao'uos,0'c.Additdutcm Chriflia tempusadeffenunc ultionis,0' itä mentemfuam uelamento contexit,utfen' tentiam iuflit perditionis iÃt de feipÃs Ãrrct. Parabola uerbaÃtnt plana,quod latet ueroÃc habct.Homo platd' uit uineam, hoc efl, Dcusparauit populumfibi, nempe IÃaclctn ex Aegypto tranÃ'^ Ãtum in terram laiie amp;
tnellc manà tem,ut htc debit os 'Ui redderetÃuäus, ne m-pe cultum Ãdei. Jd quod Eft-Ãc exprimit ca.f. Vinea out riomimcxcrcituum domus îfrael eÃ,etuirt îudagermeit delcüabileeius.Etcxpc0lauit,utÃceret indicium,O tC' cc iniquitas,o' tufliciam et ecce clamor.Et circurndedc' ratfepem,angclortim uidelicet cuflodiam,ne Ãircs et ud' fiatores inuiiibilcs fubintrarent, o ÃtrarcnturÃuHus»
O'perde-
ÃN MARC I EV ANG. EXPO. «{ Crpo-irrcnt uineam. Et Ãderat Idcum ^ohlujiofj inquod liquorexdpituruuitrum. Katth-habet torcular,in quo liquor uuuru extorquctur. E ccleÃä per forcuUr puiamut Ã^ificjrt ,nlt;imhuciÃMiÃudu5 ex-Ã'iinuntur, ZX dimnuhint in Idcumdd efl, in proximum *^igentem,z^ hoc quidepereb iriMem. Fodcrat didt, lacunii olim effoÃii uinum exdpiebatur ,ut FraÃ-^lt;^5 annotduit etiam. Ft tediflcuuerut turrim, flecuUm ^Uäm,cx qud propheU feu puÃorcs fleculdrétur, ne-uinedtn mtrùs edm perderet,cfficcretq; utpro uitii ffdderetldbrufldi.Ftelocduerdtdgricolisedm,fdcerdo ^ibu! mqudm,c^ Fpifeopis, qui dihgenter iUdm excolc' ^^tbidcnte,dcrdflrouerbiuitioru/m herbU erddicdtis, Ãquot; uitibw uirtutum impofltis.Ft peregre profldut efl. ^imuLwit enimDeus, tdnqudm dbfens,omnid qu£ t^'iuè comittebdntur.Ft miÃt dd dgriceldi,crc.Frophe (à f uidelieet, quifruif}u,id eft,fidem,ct operd fidei requi' ^^rët. Atq^ hoc ipfumtiofldtfemel, fediterudtq; itcruitt ittdtesflnguldfjmdximè dufldgitid pbes fdtis ddere-^frà tditç^r paenit immitterecogitdrct.Adeo mifericor-egit Deus perpetuô ctvm ludids, na etidmà ex fer^ hunc percuÃeruit,illum ocdderunt,dlium Idpiddue-non tdmë potuit expugndri mifericordid eius,quin ^^fempcr utercturcrgdillos,Ãpoffctdd pÅnitcntidm lt;^fâluccre,dtq; ferudre dnimds eortvm .Stephdttusigitur nidlitidm tdntdm refliciens, probe dixit ,dcltbere:
O 3 QJteni
CAP,XII. ' OS V ALDI MY CO NII
Quein prophetaru non perfcqiiuti funt pdtrcs ueftrifTît CbrijÃM ipfc Mdtth.ij. Hterujdlcm Hicrufiili m,quæ occi dis prophctds, çz Idpidds eos,qui funt dd tc mifi. Itd^ue cum unit adhuc hdberetfibiiizy'c. lAtfit tdndc,pcllquant cumprophctis tà ejl diiu crudditcr,leniÃimus Domiiiin nfijuid rcimqucrct intcntdtuyflium Chrifiu Icfum putd, c^ucni unicit hiibcbdt,ettenerrimèdtligcbdt,ftccogitdiis, rcumbumurfilium meu,non quod ncfcirct,quid/Ãdtirt eÃcnt dgricol£,fcdutddmoncdt quidfuccredtbuiÃcnt. Quifdüü putdmus cnim,ut non itd cognarct. tnùtdtcnt doi»ini,qud hddenus fcnÃflis,cr uilipcdtflis, no licebit tcntdre in Ãlio^nà hoc impunè non dkfirrciii,ddcâui cà cnim.zy unicusdgitur cducbitis .'Veru ut ext us no cemit luce,itd mens iudxorit inutdid,c::s'dUdricid ldbords,mhit honeà iuidet: dd hunc igitur modum diciit intrd fefe.Hic Ijxres cÃ, uenite occidumus cum ,csc. Adprehenderunt ergo lefuittiCr ocadcrunt extrd uincdm,td efl,extrd ro/olymdm non ob dliud,niÃquod fdius DetÃudim ex timed dcbitum exigebdt. Qudm igitur Ãnt fÃeÃlà propter hxrcditdtemJjic ucro dttendendu. Ex populo ncm-peDei Ãdifunt non populus ,dcfcruientes ctiatnitliM fub legis mdlcdiilionebbertdte CdrentÃliorum.QUO-tnodo Igitur pertingentdd hxredi:dtc,propter qudm di-cunt,cy noÃrd crithæreditds iIlt;lon pertingent,ufque dum dixerint : Bcnedidlus qui ucnit in nomine Domini, per filiwm enim ddtur libcrtds lodnnis. 8 . PoÃqueon erg»
IN MARCI EVANG. EXPO. «lt;
fîgo Chriftui dgricoLtrum expofuit extrem Am ncijui' malignitatcm,roglt;tt fgt;harifieos ; Qud iguuTt fnquicnstÃdumi eH DommiK uineæ^ E.trejpondent il-h ( ficut pAtet ex MAtth. quot;) nondum intelligentes, quod '^^Ãfepertineret parabola: VenietiCJ' perdet agricoLif, Crc. Veritatem dicunt contra feipfos, çr pro genttbus. Nlt;tw ipà crant ad quos fmilitudo jjieélabat, occiderunt tnimfilium DeiuiM,quiuencratinm((ndum tamcnad inquirendum quod perierat de domo lfraclis,Etgen~ t« erant, quibm erat uinea locanda, utpote toto corde feeepturis Euangrliu delefu Chnflo. Vndc et Efa ; poll fui umeam hif uerbis loquitur Etexaltabitur Dorn in«« fxercituu in iudicio, cr Dr Â«Æ SamlltK fandtficabuur in iulhcia.Etpafcenturagniiuxtaordincfuu, etdeferta in ubertaté uerfa aduen^ comedct.Clt;eterH quod hucufq; fùe fatobicuru jacerdotibiu, teÃimomo Ãt clarû Dauidu ex (fal. 117 ⢠quod ChnÃus adduxit proptcrca.Eiâ inquit, ^n ne bane quidëfcripturdlegtflisf Lapidé que reprobA Uerunt^c.q. d LegiÃu certè,qobrem no poteà eÃe dit biû^uo'nâ tedat Ãmilitudinis fmftiSyfcitis enim,ut nemo qucatmelius,qd patres ueÃri cotra prophetas,uiros Dct nunq no egerint,quidq; de me uos Ãatucritis, uos inquÃ, qui eÃis extruâores domusDei opinione ueÃra^et homi nü.Qupcirca reéiè fentëtiam de uobiÃpÃstuliÃis, nâ ita penitus Ãiturumerit.Toücturauobis uinea^çy dabitur Gétibm^i^retur^à uobis regnu Dei,et dabitur gèti
O 4 /BiifflU
CAP.XII, O S VA LD I MY CONTI
Ãcicntifrudui cius.ViMh.zt. Longdniinitatcm uiJae Dpmini licet in hue fimilitudme ,utquipriufquâadex^ tremaperueniat,nihil non tentât,fipoÃit homo lucri/ic' ri. QuodfifruÃranea Ãierit omnisdilatio, luÃoiudicio perfequitur obduratos. ïnuitum enitn punire Deum pd' tet ex Efa.cd.i.ubt ficdicit: Hc« confolaborfupcrhoÃi' bufmeis.EtEzech. jj .No/owjftmimpy ,crc.Cer' wcoÃamitem femperÃtijje gentcmiudicos hand mitiiif cognofci potcÃjUt qui,quà to maiorcfunt à Dfo ÃtiÃui» effent impijflagitioÃq-ylenitatedätomagisineuÃerüt, prophet K qui corriperët miÃis,exacerbati .Sedet Ãnii' litudo ipÃa per Ãe habet iucüditatem, ubi uineam adpellat Eccleffam Ãuam CominnhCr ffudui intelligimiM operd fidet effe. iiam alia,qua'fidei non funt, nihilad cccleÃam pertinent.Tandern perihelium eà ex E)auidc,Chri/lum clÃelapidem,inquototiim a-diÃcium EccleÃx nicitnr, quiéj; iungit duos parietes, nam in angulum eà ccüoei' tiii, populum uidclicet iud^orum er gaitium m uttdt» flruiluram,cuiuscp:Ãx Dem eÃ. Qiiaobrcm etiam mi' rabileeÃin oeuHs omi:iH,namboni er eleäiDeinonbd bentgaudiummaiicsac admirabilim: maliucrötametÃt mir an tur,interim ringuntur tarne. E xemplo Ãnt iudtcit
PapiÃte.Locus pulchrètraüatur.i .Petr.z.
Et quçrebant cum comprehendere» PoÃquam inte üexerdnt parabolam tcta,e^ Ãcriptu-ram contrd
IN MARCI EVANG. EXPO, txy ââ lt;lt;« contrafefe diéï am,(ondtifunt comprehcdcre Chri-ftu-Scdprohibrbat fèrmidoturbie. AdcofincÃ-uduue-fitm corripicns cordtn obflinatd fruditur hypocrià Jtni malo hypocritarum,irritantur enim, ucluti crd' ^0:icf,Qy dculeos nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;à Ãcukas cft,ctitini letalitcr.ld
^âfod hicfÃcilèuidcmus. Quidinpropofitotamalo pO' dcÃÃcbähpoÃqud uidcrdtit 4 Domino cognofdi Sic 'â ^ftècomparatumcftiUtduddcia cyuiconctur in pri-hypocritdfilfum, ijnod eà obiedu^expugnare, cunt tame,nihil cÃc iÃhoc hominum gcnerc mcticulo' ÃrtitcrrcÃÃitur.hdbet enim intm pugnuntent ^ofiem conÃcientidm, outc guidem ubi mala cÃ, non po-non cÃefummd Ãrmido. Pdtct hoc, quod turbum hie ^lt;lcotimcbcinthypocritte.Pdtcntcmnid,quiediximui,iti ^^SnoPdpie,utnon Ãt opus cd dercucrbaÃccre.
Etreliflo illo abicrunt,
QnoJ pdldm non dudebdt mdlignitdf ficerdotum, icntM per niÃdids, ddiüdis Hcrodidnis ftbi, quorii par j^cratodtumcontraChriÃum,à Ãcpopulumudlcrcnt, occdÃone ex rcÃgt;oà dus drrcptd,pertrah£rcdd jc,ct ti-^rcabicdoUuireinDcminum. AdgrediunturÃibdo' le blandiendo putÃl es cum bladitijs poÃc capt, qiicmad' *»odumcdpiutur hominesreliqui: Pncceptorùnquiunt, ÃhnuiquoducfdxesjCrc. Eceequantd tr.buunthcmi' ^mequam: Veritdtem,bbertcUcm in dicendo dodri
O s nam
CAP.XII. O S VALDI M YCONII
njm D«â uerà ,qu^ Cdtn: omnid fiterut m Cduft, quur DJ m.'wit fawtoperf perfequeritur.Ncinoccrtètnortalùi eà qui no cdpù! ur proprid lauictimà blÃdimur nobiÃpÃs, nugii uerô dû audimiis ejjc,cui utl pdululû pidceamus. Utc diÃiäus in Chrtflo non erat. Sold Pdtrti giorti et ha dôqu.ercbdt, unde Ãultd Ãerat inuidorü et tnÃdidnrm'.n aduldtio. EtproÃf;ö/lulta,nd/j'prouerdcehdb.bMt,ee fi utd Dei docebdtaiti loqucbdntur,quur no creed bjut rit quurquod docebdt non rcctpwbdnt^ Adeo pro:
prdUK incogitdtes erdnt,ut in mente m non ueniret Chri ftum mfidiM tpforum inteUeilurum tdm erdj)dt Licet, inqmunl,cefiim Ciejdrt ddre,dn no^Phurtfa non iid dip fentiebdnt ab hu,qui 1 «(ilt;lt; quendà Gaulonité fcquètes,di cebdnt: cuin nefif eÃet dgnofeere priitcipè dltguè prd-ter Dcum,nefis ejfet etiù ccj'um ddri Cicfdrt.Nd hdâc eÃet fer uitus,cum ipfî tdinen liberi /orent. ç^ud de rc IcfephtAn' tiqui:]ud.lt.i8.e.i.ContrdfentiebdtHeredidm.Qtiocir cd mens tnlidiantium h£cerdt,u(fîrejigt;ôdtffet, dandunt effie, di firri poffet dpud plebem, ut qui dbed non itd fia' rctfideliter:Stndliter,db Herodisnis accufdreturMtre' bcÃionisddthordduerfusCiefdrem. Chriftusitdqucfci' ens lûorum fimiditionem,dtxit Qudme tentdtn ? De' bebdnt horrore conçut i mijeri tencatores, dum tnh tttge' bdntfecognofci, utnimirum concutiebdMur. Petit ergo Dominus dtnarium ddÃrri fibi, ut hdc occdfione poffet commodius reffondere,Adiirunt,Diat igiturtCtuus efi
btC
!N HARCI EVAN G. EXPO, «x» ticc imago,c^ infcriptiofno ^uod ignoraret qu^erogitt fed ut ex orf proprio magis conuinccrcntur ifti. Dixc' runt ei: Ctefarii .Tunciefwi. Rcdditc ejUte funt Ctefaris, C^c.Reddendum cH unicuique quod debetur pro nornm iufttcu. II!umifma habet inferiptionem Cte/aris ,in)i' gnum igitur, quod publtcie Ãuidlicnis utaturauthorita-teMitis lüi uediigal debitum .Seder Deo quia debitor fes eflif, etiatn huicfoluendum,quod debetii. Et d' lud Diquit aliquiifCharitatjUt errtum eil ex priino præ cepto decalogi.DebcmU'S igitur ex hoc loco Deo, er Po-tf/f dti. Df 0 ^H/df (M q«oJ f nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ipfim continet. Po-
teflatiin externif obedientiain,dummodonon iulJerit peccare.Locus pugnatcotracatabaptiflas. Et admirati funt de co, prudentcr enim reff^onderat.
Etuentunt Sadducæiad cum»
Duarîi feâaru qu^Ãionc ChriÃus expiignauit,ut ad-miratioÃicrit his ,alijs aut conÃiÃo. Sequitur tertia nept Sadducaoru,qui itidcaduerfabMitur CbriÃo. Fatu nö a-gnofeebät hi eötra PhariÃtos,tribucbant aut omnia ltbe~ fo arbitrio homtnis. 1^5 credebant carnis refurredionët anima tomen tcncbÃt efjè mmortalem,ficut etia reliquit ludaorumÃedx. E phdofophis idem pleriq^ tenentar' gumcntiinonfallacibus.Et hominumcon/cientiiefub-peditant .DumeÃenim migrandum cxhacuita,annoit timetur, cotqcienda nwnente,pcena fVelgaudio cor exukat
CAP.3ni. OSVALD! MYCONII
exultdt ob pricmium fidenti promiÃum eadcm conÃolM ucro nordnt Ãupidi bomincs,z^ Chriflum eim eÃefeiitcnti£, carné refurgcrew.dclicet in nouiÃimo die, contra contendunt flultiÃimo argumenta j'cptefratrum, guibuffecundu Nlofis legeiinacumfüÃctuxor,quoir£-dorefurreüionistcporcÃmul omneseandeeÃent habt-turi, ficut contextui plané et mulcts uerbis explicat.Lcx KoÃs ( ut obiter hoc ) lata uidetur, ut adhuc alu Inuitn, cf) tranquittitatem publics, videmus enim ejuas tur' bas excitent htereditatesfÃtransÃranlur.Hie manebant imperturbatlt;e, qiiare non ita male confultum erat trM' ^lUitati. Verum Dominus ftulticiam ejuamuis placidé, tarnen libéré exponit, errorem,cx ignorantiam feriptu-riCMrttitisq-DeidemÃflrans. Error ex ignorätiapro' manabat,gu£grauis erat certé. N efciebant enm, quad uirtute et omnipotêtia Dei corpora poà rcfurrcdiionent imm)rtalitatea'-cepta,nocÃenthabtturadeincepsadfi' dus carnis,t(t prius. Qjtà obrem Chrtfius dicitacaÃitura fieutfuntangeüDri.No.'jcotrahcnturillic matrinwnia, nom bonorii erit perÃdto,Qr flatus tranquiliusjcjui cct' té non efl in matrimonio.'tJefliebdt item flripturamaluie legitur Exo. j. Eoo itte Dfi« Abraham, nbsp;nbsp;Deus Ãaac,
e^â Df«r IdcoJ. Atqui non efl Deus mortuorum,fed Dfi« tiiuetiu'm.'!gt;idmflre£le,quodÃcriptti/inefl,expendtÃent, poft quam cognorat patres iSos iamolim deftndos, non itUKniÃent difticulter,eos adhuc uiuere fteüdum animos
cur»
I
IN MARCI E V 4NG. EXPO. tif . f«m Df«x /ji DfÂ«Æ Â«z«fMhMwt, ut rex efi rex utuentiu/nt «0« nuriuorum.Dein çjquot; iüud inueniffent, Geum Abret hiuniDeu i fcriptura dici,no animae Abrahami.Quant-uif ergo nunc corptaiüiuinon uiueret,Ãiturwmtiimen tieceffe,ut iUud ipfumin uitätn refurgat, ne Ãlfum dtxe-fit fcri{)turit,Deû ejfcGcivm Abrahami.Tottm enim (, ut ita dictim)Abr4hami Dcim eÃ. HiÃe Gominus tgitur er ^adduc£OiConÃtduit.DiÃendueÃhincbreuiter,quM non 'm litcra mancndumÃtÃ) iptur£,Ãd mentent U' fitum 'mquirendum effeme Ãducamur.
Et cum acceflîflèt quidam c fcribis,
Mdtth. c.zz.dicit,7hdrifeos à iunxi]Ã,poà (juant M diÃent os eÃe obturdtum Sadducccts. Turn qwfm Mlt;tr-otsÃribdm, itteuocat doâorcm legis, ut mteüigdmust ^e genus hominum fâ rib£ Ãerint lHd£is. E /f ë lt;lt;«t nidetur is,ut lef im rogando tentdret,ttdco tentdtionum non erlt;ttfinis,Ãqudndo poÃent obt'merc, quod concupi' nerdnt.Qudnqudm Mdrci uerbd Ãc fpnët,tdnqudm fub' ornatus iUe roget dniino non nidlo. Ait enim: uideret'que ^od bene reÃondiÃet.Pldcebdt certè reÃonÃo, ex quo niotuspoÃet dicidd 'mtcrrogdndum dmptius quiddunt. t^imdlisdicere,ChriÃumpldcuiÃepropiercd, quod or PhsriÃide cdrnisrefdrredioneÃntirentidem.'R.ogdt iÿturhis uerbis.Q^od eà primu omniü pr£ceptorumï
C/SPJOT. OSVALDI MYCONII
If/ÃM out re/podrt itthcrc. Deut.ca. 6.fcrib''tur hoe nttOp ddtu-,quod quidë primu dicitur omn!u,et cfl,quilt;t(ùmmî (ople^itur totiut legigt;s,Mthore Domino,Matth.zz.Cunt i^ortdtioncigitur Kofesiüud proponit,dicens. Audi Ifraël. Diâurui ernt cnim,quadfcrudtum, puritunierat bicpacem,illicfalutè:Dominus Dem nofter,D(m um« tjl.Ddemhiecuerbdnwx requirunt, recip:endttmeä tnint lüud corde puro,Dcum unum effe, er prieterhunc non eÃe ahum,er eu ipfum eÃe Df(lt; noÃrü,hoc eÃ,crcd' torem, Dominum, er Putrem. Creauit enim omnid,gU' bernât omnia, conÃeruatac tuetur omnia, in primis ho' miné,que Ãcerat adimagiiüfuamab imtio.Hunc igüur, quia talis eft,diliges inquit f x toto corde tuo, er ex totd anima tua,er ex tot a mente tua,er ex totis uiribia tuis. Uoceflprimüpneceptum. Hic quid quoâfo non rcquirit Dcud eoru, quæ Ãunt in homiccÃue corpus cÃfydercs,Ã' tie anima,qui tarnen eà adeo imbecillis,ut minimi!putt-âumhinc no queat pro mete Dei perficercfllomo nanip dumeftcaro,quomodo fÃirituattter agetper fefelegis, quaifÃiritualis eÃ,quicquamtPt tarnen mandatum ittud perficiendum eft, Dem enim uult ab homine fic, ut pof eH, diligt, ue!priuare faluteft non dilexerit. ImpoÃi' bile dum igitur impofttum eft nobis praceptum ,nift ChriÃitsuentÃftt incarnem, erperficiffet pronobiSt qu^ lex infirmata per carnem prieÃare non poter at, Ro; i.perieramus omnes. Q»fwotre« ChriftmÃer^ uato»
î N M A R CI E V A N G. EXPO. «îo tUtornoller pcrfréiiH) tegii cR ad iuftificationcm omni o-cdenti.Ro.io.Fldcsentmin ChriJ{um}efum,ciuacer~ tu^ciirMr de lege perfiâa per ipfum, nos puriÃcat, zr ileâionem Patris nobts mÃnuat,ex qua deinde nos tO' iOS blue dettouemiM abipfo pendentes utdPatre,Ãuein projperis ,Ãue inaduerÃs ,certi quod abciusouxilio, fnteHioneyft^ientationenondeftituamur. QuodÃue-to nbsp;nbsp;nbsp;eft in hac dilcâione imperft(iiiK,idjupplct Chri
fti men tit,tan tit in eo firmitcr perÃftamus j ut decet eos, quiPatrê inuocatinccelis. Hine tit cnafcitur fccundum ^teceptii Ãmile priori: Diliges prox imit tuii,u[ teipfunt. ^mileeft^atneft dileélio,etperftâiouit^. Perftiiuseft tnim,qut Dck amdt, et perftdus eft, quiproximit amat Ktft^fiim.fdeo Paul.inquit-.CÃfummatiolegis dileélio. ^o.ii.Perftiltis eft au' uterq;,qa qui unu poÃidet reâe', ttalteru poÃidet,adeo duo continentur in uno. Diligcdi ^iffbo requinrur cor et animus erga proximti,ut uideli-tet htec erupant in opus, ubifuerit neo. fte. Df proximo ttoronenw elarius,quà mChriftus,Luc. « o. Quà uis enim fint cognatioiies, alftnitates,patria,l'ydalitates, uicinittlft ^ia,nrceftitatcs-,Cfe. proximtts tame is eft,qui pr£i cr fereros indiget opera no/ira.Seqtur ,ut teipfum.bte nu-^urhic,ut jolent Papifllt;ie,eljrrt eff quod dicitur inter' prete T)oinâno,ub: dtcit: Omnia qua-euq- uobieritisdtt fit ^Ãt uobi.r homines,Ãcetuos Ãeite illis. Matth. 7. P mabùs uolueris aman. Beneftcies,ut uolucris bene/, ri tibi.
CJlP.Xn. OSVALDI MYCONIl
tibi, Neminem heditfM non uolucris Udi. Siquis uera tn^ilum 'tntulerit,non mjlum,fcd bonum reddits,nahoC' ipjiim â¢cr tibi uis nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;quèpiam IteÃÃes. Kitius his aliud
pTtcceptum non cfl.Caufa dida efl, quia kx prophétie coùnentur eis.Ex quo uidemus,qualiter'na/it omnit fcriptura regulanda, ne dum cam exponimus, aberre-ntus. Compleiiiturenim ilia qu£ pertinent uelad Dcum, uclad hominem.Siad Dcum,regulanturperprteceptuM prius .Siad hominem per poflerius.
Et dixit till fcriba.Bcnepræ ceptor cum,amp;c*
Adprobatferiba refÃonlivin Domini, uerba repetent etiam prteccptorum,o~ adÃnem adijciens,dtlcélionei» Dei,c^ proximi plus eÃc,quam uniuerÃa holocautotna-ta,c:7' uiiiimas.Ex qu:bus u:dctur intcllexiÃe,uerä pie-tatem plané non coÃÃcre in rebus ex ternis, cereinonijs, ac uiilimis, fed in pur itäte cordis amätis Df «WjCT proquot; ximum. Chwi rcliqui ludteorum contrarium fentirent» actenerentpotiuSfpictatem fummam conÃflere inhis, qUiC fubiacent ociilis, baud aliter, quà m hodicfentit Ed-pifmuscnvrc peftilentiÃimo.Quäobrem Chriflus,cuin utderct,quod prudenter reÃgt;ondiÃet,dixit :Haud longe abcs à regno Dei,id efl,à uera Dei cognicionc, atq; adeo ueri cuttus,qui Deo dcbetur.Natn noÃe Deum, regnuim Dei eft. Si nouiÃet etià ,quern Deus miferat ad benedicen-dam terrain,
î N M A R C1 6 V AN G. E XP o. m ^mtemm,pcrfiilèiatn tcmilfctrcgnumDei. Ef qnî fcistdftcrhiec cognitioÃt coiifeguutaconteftationcin tim egrcgiamf er ex tentatorc/à ilus fn difcipulus Do-twni.^ Summi igiturfaluà s hominum hic docetur. Dili-gendui (fl Deus, diligêdus et proximut propter Deunt, titij; hie efl cultus ucrm, c}uem isuult pr.eflctriÃbi, CT prêter hune noncflalius,ciuipliccitiniflflitexdtle-^ione, ittjucfecundivm uerbum ipflus. Cultus üutem lüe non efl poÃtbtlis huminlt;e arni propter mtunm pecca-to uitiitam^cr iti uitiitamgt; ut a fit pnui ah adulefcen^ tii- Quamobrem benignitatediuiiiadatus eflChriflus, ^ui à . peccito carne liberata per crucisfuppliciu, ut peC' citi grauitatent uideremus, reftitueret ipfam in flatuni, ^'10 poffiet dgcre,(iuaniobrent erat db initio coditaud cjh co'e. e pradiéio cultu Deunt, no guident tanguant uirtu-te propria,[ed uirtute Chrifli. Hoino itag;, gui fide red' pit,d Chriflo fi:io Dei uiui, fie fiepurgHu dc reflitutuin» tills eft,gualentcjfiefie crédit, dtg; ideonadus purgitio-nem à peccd: is, iiifliis efl cor a Dr o per Chriflum lefi^i»n.
igitur guà d'u fiierit inhae uita, placcrc condbitur Plt;(-trifiuo calefltpcrfiliumeius Domina noflrunt. Id guod fiet.fiiugifiepercharitatemcrgd proximum excrcebit fifido. Qjiod figuid hic ob carnis rclidüuitium minut perfiéiègeriti.r,Deits P4.'f r tSc benignifiimits ob fidë le-fiu chrifli no impiitdbit, modo conatus hominisfitpro' tus, (T ex Spiritu Chrifli,propter guemDeo, gu^epld^â
P cent.
CAP.XH. OSVA LDI MYCÃNIT
c ent p!dcët omnid. Accedüt hue ucrbtt et ldcrdmentd,^ui' bui cruoluntatë Dei cognofcimtKtC!' de gratid eiits eer' tiÃcamur,Gr ÃdeeoftabilimurAn hii dû uerfdturhomo plus nwrtem cxpeâdt,gud!em Dontintu ordmouit, et ui tomlÃerdt indubiè fempiterndm . Tigmentd hominti/m, quæ fdlutem pollîeètur,ut neiuit nihil pr^fldre huttes, itd tteghgit iCrdumfe nimis eontrd Deutn engere eonatt' tur, pro uirilipefjunddt, ehdritatis intérim hdbitd rd' tionetdtnë. Uieeeftigituruitd hominis Chriflianifeeun-dum uentdtem Domini.Siquis aliam inftituerit, is, quid proprids eogitdtiones lèqui mauulc, m fine prtceipitdbi' tur. Ergo nemo poft lUa audebdt lUum intcrrogdre. Td' Us cfi fapicntid eÅleftis, ut nento qiùuisfapiens in mun' do queat refit fiere.Hoe tpfium itaq; uidëtesfertb£, ne tnd gis magisq; erubefeere eorà populo cogerëtur, deineeps d fubdohs quuftiontbtts fibt temperunt. Jefius aut dum iSi deftnunt, ipfiineiptt inter doeendum rogare, quoderdi certèfuprdeaptumeorum,dd hune modum:
Quomodo dicunt fcn'bae Chii ftum ciïefihum,amp;c
Chriflus erresrem mdgnum,nô folum uulgi,fed etidin doëtorum legis,ethorum tn primes,ut qut inaltos tpfunt traits fiderât, hae interrogdtione uide tur cmenddre uo' lui^e,quë habebant dcMefiiaÃituro innutndu Putarant cnim,qutdfiltus Dauidis inficripturU uocabatur, e « pd-ruer
ÃN MARGI EVANG. EXPO, ifl yiter rcgtidturumM Däuid regnartit. Dein regnum hoc tuanfurum femper, itdutnuUiufimperiojubijciendifö-fent. Chriflus Mtem in hoc eft, ut magnificentius quid' dAm inteUigAtur de MeÃia,et de regno eiusiputA nec tent poralan regem fiaurum, nec regnum ipfwn temporale, Zf ilium maiorem etiam ipfoDauide, atque id cxuerbii TiAuidii.Aitergo:Cluomododtcuntfcribie,czc.Confla'^ batfcribM tenere,acdicere,Qhriftum,idefl,unHüilluiât Dei ,filiu m eÃe Dauidis ,utexMatth£oquoq; patet : Si filius,quogt;nodouocdt igitur Dauid ipfum Dominufuumi Kirabilisfiltus,qui cy patrisejl Dominus in Spintuà uocatus.Dixit ( inquit D^fid pf.lo^. ) Do minus Domino meo,Dominus inquam reru creator omnium,er con-feruator,dixit Domino meo,filioÃto uidelicet ieÃt Chri-fto.Sedeà dextris mihi,id eft,potëier régna fuper omnia quafunt in caelo,qujeq; funt in terra. Nitw hoc eflfede-^ ne ad dexteram Dei.Eph.i. Donec pofiero,erc. Donec ontnes,qui non funt nati ex me, fed ex fanguinibus, er « uoluntate carnis,er ex uoluntate uiri, atq; ideo neunte noffe poffunt,neq; te ChriÃum meum,fed odio potius impellente patre ipforu diabolo profequuntur utrunq;, donec inquam fubijciam tüos jub pedes tuos, uelutifca-beüum.Vide. i. Cor. i s. lüud uerbum Dauid dum loquu-tus eà de N\eÃia,qM tarnen Ãlius ipÃiii erat futurus,qiia-litcr putatis,q.d.fcnÃt de ChriflofNon certè quetnadmo dum uos ,fed uti docucrat SpirituÃquot;. de Ãho Dci. Is qui-
P » dent
CAP.Xir. OSVALD I MY CON II
dent c^nod in camem umturui crät,ob earn, t^uiä ex prO' genie DMidis adfumendd, rcfièfilius UMidii ädpcBd-ttd efl.liihilominus (juiaquodfocratiib initio no mutä-rat,etic(mjiliui erdt Dei,ciuo modo nutjuam fire indteo' rum doilores de Chrifto fin fir atdd quod fitis confiât ex lgt;^atth. cttai.ubific legiturJE t nemo poterdt ei refiode' re uerbum.Silentium enim codâum indicurdt, nunqud/n eos inteUexifie quicqudm de Chrifio tdle, quern tîto de' fyderio uidebdnturtameexpefidre.'Et plerdq; turbddU' diebdteum libenter. Turbd non perditorum ,fid eorunit qui confiientidf expctebdnt eficliba-df.
Etdiccbatillisin dolt;51ri nalua,6Cc,.
Prolixior cR hie Mdtth. cd. ij. Chriftus enim pofi' qudm pc egerdt cum pharifteis hypocritif hdâcnus, tan' qudm effent fdndbiles,hic ut omntd uidit'meaffum tentd' td, iubet turbdf, ut fibi cdueant abeit. DepingitautcM cofdem,utd nemmenon pofiint cognofii.Gdudctdnquitgt; uefiibus dd tdloî ufi^ demiÃis obambuldre, dmdntfilU' tdndo reuerentidm in firoexhiberi fibi, nbsp;nbsp;ddfiUantin
cogregdtionibut Tt^wyitcfedit/fitees ,prnndf fiÃdt,Cf 7r^(tirgt;(eÃiirlees gt;nbsp;primos decubitus in ccenis, qu£O' mnidfitcddbdnthuc, utuideatur, qute cupiditds mdgn£ pier it cefiimdtionis in cordibus illorit. Vix efl enim be ft id fupcrbiorhypocritd.Sequitur; Quideuordnt dotnosui'
dudrum.
IN MARCl R VANG. EXPO, t» duaru. AuärifuntiZr Ãhc mifmcordijfiîfoq; religioÃ. Jkuorit cntm domos,idcÃ, fubÃantiäs er bona uiduci-tâum,obnentrem eteiümeÃparändibonacupiditds.tiec tflmifericordiaergA dcÃitutM, infirmas, etpeccatis nö-ttunquam oncratas ,imö h£cfi^aut, ut libentiusipfas ad-grcdtätur,pr£fierttm dum fiÃrint ditiores,nam reliquat Hon ita curant,nifi Ãrte iuuenes. Keligionë autem ojten-tant fiib pnetextu longarum precum, quibus nihil aliud tarnen,quà m decipiunt.Volunt enim ut pro religiofis ha biti raperc ac uorare qucant,ncmine nonÃuente, pro libit u. Tale genus cà ucnditantiumÃÃb nomine religions, Korcs hucPapifmi confirMitur: diÃgt;cream,nifinott nnnia reperiantur paria, nedicamgrauioramulto. Ca-tteamus, quibus Deushodie ueritatem filijfuicommiÃt diuulgandam, neuel fuperbiicuanitate reddamur turgt-
tmus enim mintftri ChriÃi.Vel auaricia capiamur ob itentris ingluuiem,ut quibus eÃtnorefemper temperan-tta, Vel hypocrifiÃulteÃamui ueritatis ebuccmatores: precemur, ut quibus eà Dominus iUuminatio, ijÃdem fit er proteäor in a;ternum,ne quod fequitur,cr in not fedundet : Ait enim Dominus. iÃi aaipient grauiorem ^nationem .Adeo non eà Dfo gratum,quod lÃiÃciunt nÃeciem bonum acjanilum,poÃquam tanta tatet mailla . ludicetergo fandimoniam hypocrifim,hypocrtfim tttquiim,fdcerdotum,monachorum,monialium,ercmittt-
, bcguttaruniter horum fimüium qui uelit, nos ex P } , tterbo
CAp.Xir. o s VA LD I MY CO NI I «rramp;o Chriflidifdmustgrduiuf iudicium ex hù,clUie agunt,eiifuperuenturimi.
Et cum lederet îefus ex ad^ uerfojôfc*
Tlt;!ot(ttu digniÃimum, quod hic Ãflum, eSquot; quod inde CbriÃusdocctdifcipulos .MiÃtturbdingAZopbylMU, id efl, arcam paratù ad hoc, ut iüuc mvMra Dci demtt' terentur.Diuitcsmulti malta conflnebant-.CietcrtMn ui' dua quiedà paupcr,intflt duo minuta, quod cfl quadrant tiumulutæreusualde parûtes. Hfc itaqfludiciumaudia' mut rtomini. Ad diÃcipulos cnim ita dtcit: Amen dico uo' Hs,quod h£cuidua, eyc. Aliter docucrant procul dubio PhartÃei,quare diuitct diuiter çtiâ dcderant,exifliman' r« Df O fe no uulgariter inferuijjJ'c.'Vcrum quid ita DO' tninut tudicatiOmnes,inquit,ex co,quod ipflt fupercrat wiferunt,longé plus,q.d.flbi relcruà tes domi. Vidua aU' tem mifît tot am Ãubflantiam Ãuam,nihil Ãcruans flbi. Hlt;f c ig;f«rDowjâop/lt;tcff,fni no ita. KetiiurDeus,noncei'' tè quod datur, fed animum dantis : hic jiflteritÃncerut in Domino, bene fe res habet: Sin aliter, etiamfi montet ^dtulerts aureot,nihtlefflcict.Purgandut efligiturani' mut fide,deinde quicquid it iufferit agendum, figratif' cari uoluerimut Deo,nam eo nonfic inÃruilo, quicquid egeritdi^licebit.
CAPVT
IN HARCl RVANG. EXPO. zj4 CAPVT DECIMVMT ERTIVM^
Et cum exiret z tcmplo»
X Matth.clt;i.zipdtet,iinde'näm(tnfafi(t difapulis ( lAar. noÃerde uno loqui' w nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lt;^^cOâlt;lUâuerhjfia't,cumani'
mis idem effet omnium. )indicandilapi~ ^'im md^itudincm ,dc fubÃrudiiones tempb,contr4 Hierofolymdm enim dtxcrdt,Ãiturdm defertam ,unde '^ti commiffratione^quahtcrfoletcaro, eiuodÃruäu-f'i tdm ddmirabilis deberet uel deferi,uel deffrui-Ã^udre dicunt:Prieceptor,uide qudlcs ldpides,crc. Chrtfltts dut fonÃrmdnsdmo chrius exponent,etuod dixerdt,inquit, ^on relinquetur Idpis fuper Idpidem, qui non dirudtur. q.d.ddeoDeumoffenderunt impietdte fud ludtei,ut ftidmà uolncnt hdiHenus hie eo!i,cr imiocdri,tdmë non tnulto poÃcd fiiturSÃt,quoddico.Atq; id quidem, utuel mundusmtelligdt,crmdxime EccleÃd conuenturdex Gentibu(,quid/it,impium effe cotrd Dominum, qudm^ nihil Ãt tdm nobile,quod,Ãquif dbutdtur dd dehoneÃdU' dum potius, qudm dd reâè colendum eum, non demolid-tur,cxdd nihilum deducat. An ueronö digne quit mird-bitur,PdpiÃd5 templorumÃruäurdmucUe comprobd-tdnidb hoctemplo,cumuidedt, qudmextemis Deut non tdpidtur, etidm qu^ funt db ipfo fflcndidtÃime, er cum higcnti admirdtione omnium extruüdi Qjtidnipotiut
P 4 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Ãc colli-
CAP.Xni. os VÃLDI M Y C o N11
ftc coUigutfDeusiuÃit templumcxtrui fuo nominijclliiit Mfrö Mw per tncredulitatcm dcficerunt Judiei,tam(]; ui' xerunt impiè, non tcmplum, non templi Ãe:crdotuim äc ceranoniiu rejjiexit, ([uin tot urn lUud, ^uod anted titu' Ium Da portduit planéfubuerterit. tgiturfides efi.e^u^ Deum delcilati^ua fernitur ei,(jud rede coliturgt; nofub^ firudiones pyramidales, non bodtus,creb hom'iiibui conÃdieultus, quifiunt tn lUis, in qiitbus perfi dam hd' denus pietatem tarnen coüocauimits. Ergo defiiKtnUf dum tempus eft,zy eultum tnftituemus,qut eftÃecundum Euangelium Chrtft^quo uidelicet Deus,qui Spiritus eÃt coltturfigt;iritu,crueritatc.lo.4..'Vitam(i;nofîram adeul tum hunc adaptabimus, certo certius cfl cnim nifi filt;^ rimus, exemplum 1 «dorttm in nos redundaturu/M-Verum nibil tale uenit in mentem,Ãed ebtrd potius omni' bus uiribusin hocfunt,utui, ciuodtenent,tuedntur,amp; EtiangelicumDel eultumradicitus extirpent, eobufti^â decolldtis, fubmerfis ,Qradhiicmiferabiliusperditif O' mnibus, quibus ueritas efl eordi. Age Dominus, cui iu' fiiu efi oculusaiidebit.
Et cum federet in monte Oliua.SCc»
Qudtuornominatimponunturhicdifeipulorum,qilt;t tifteris curtofimdgis à Domino quierut,qudndo'ndm dec firudiotempliZXurbisfit fiuurd. Etquodhuiusreifi' g«K«t
IN MARC I EV ANG. EXPO, ijî ^num,nechu iia folimsfcd nbsp;nbsp;corfumationis fieculi,nAM
Mx putarant tcmplum CT urbem finicnda, ntfi ez ntun-diKperirtt. Qhrilluiuero morefobto rej^ondct, abjlrd' ab his,cjult;e non erat illorumfdre,ac ea docrns, ^UiC fMffeoportcbat. 'Videturautem rrlj:ondcndocot»plcüi tempw totum ab cxitu fuo ad Patri, ufg; ad tctnpiKex-trcmi iudicii-.atque id hoc ordine, ut primé dicat de hit» ante Hterojolymai deuaftationem erant euentura. Stcudo dcualiationë ip[am.Tertio qute poft hanc.Quar todetndiao . Jncipit ergo^uaft'dicat, quid gua^fouot fiâecmoucnt:Videte potttis,nci]ilt;is norft üat,nam ea funt temporaft(tura,ut plane fit cauendu uobisycnict enim, didurifuntfie cfteChriÃum.'Venicnt beUa,rumO' fesbcllorum,fà mes,peflilcntilt;£ ,terramotus.Ptinuos fxundabit adftidio,et crudeliamala.tiihilominusprie' dicabitnr Euangeliummeumper uniuerfunt mundum. ^'iultt uenient crgo,dicit,in nomine meo dicêter.Egofum ^hriÃus,multosq; decipient. Nono fictarnen dixit un~ ^uam. Quicunq; fe ftalutarcm adjerit effe hominibtes, ucl Id ^uod m homines proinalgat, is ad[erit fteefti Chriftu. Vt ea tempeftatc Simon ille magut de quo Ail. S. quific dement ar at gentcmititdiccrentcjfie uirtutem Eiei ma-ÿiam Scdprodcrituidcredemagorummuliitudinepo-pulum feducentium(utnosbreuioresfitmus,') cfftpro phetarumnomincucndi:antium,]ofeph:Antiquita:li.2o «.4.u.ii, 14. cr dcbcUoludaùli.r.c.n. Seducent
P f
CAPJOIî. OSVALDI MYCONII
Stducent ifutet»,cr id turc quidem: lt;jui entm ucritiitiere derenon (uflinucrtt,rc£îè pnecipitaturtn ntcnddciunt GT in omnemabm. Et Deus kd qutdcmÃiturÃ,iw uno lo coperfuoi{)rd:dixit,u[L!:u!t.z6.Dcut.i7.Ejd.S.Gri9 ere. De bell is auc rebquis^ malis fere conjhtomnibusi quib.cà it^ephits dliquomodoeognitus.CrudelbcrcnM funtdgitdtiiudecipnufqudmpenitiiscxcindcrcntnr .ut pdtet fx Mthore diâo li. Anttquf.io. cd. 6.et dcinceps äd finéupj^.Et b. i.beUiluddiciuÃj;dd VeÃdfianos,quiib los penuus dclcucrut. Dc nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;legitur apud cundë li.A»'
tiqui.lo.c 2.er Ail.ii.Pcflilêtid,quëadmodupoftbelbi ctftmêpleruq;ficuidt,phtloftiphtnaturalitcrd'.ftmtà t.i cddducrib. uidcliect inftpultis aérë corrupt, reddtq^ pe-ftilentë,unde poft et homines inficiùtur. SimiUterît ftone bonos huntorcs mutdrt in ntdlosycr inde homines ad aé' ris corruptionë hauriendam dccömodosfiert,generdrilt;p fiepeftem. Hdcgrafidtam ibis fiufte téportbus ex uerbis Chrifti fdtis pdtet,eq; dtélis rationibusquis iofephiisno commemoret. Tamctfi ucri mala ifta funt grandta, dicit tomen Chnftus initi.t dolorum fire. Confiât enim, quod ubi Titus urbë obfidit, fiâtoncs in co progreftos uftq; ad tlt;edes er latrocinid. Famcm fittfte tdtdm,ut nee pdrentes libcrorum,necco!ttrd,rdtioncm ubamhaberent. Edtfit firnil bubulum,quicfiljecibum ex cloocis,coriufcutorwti comedtfic,er calceos oqud dcmobitos. tmô tÃdem midit' rent nobilem puerum edatubfie dimidiatu militibus cibiM
^UicritattibM
IN M ARCI EVANG. EXPO. 136 ^urritctntibm gt;nbsp;alterJm cnim parte confumpferat ipfa, . Dehis malts ergo du incipit loqui Dommtis monet difcipulos ne turhëtur.Solêt emm propemodu exanima-re, neq; parum reltgioncmÃftere. Nèquid huius igitur iUis euenirct, oportet, i-nqutt,htecfieri, ^uia commeriti fiierant Iuda:i,ut priufguamfitnditus perirent, uexaren-f«r cr grauiÃtme,e:^ diutiÃime.Sed cauete uos uobis,tra dent enim,C^c.At tjuomodo inquis cauendu, cumuita Ãt perdenda pro ChriÃoeAgendü quidc,ut apud Matth, eÃ. ^'Ohtemargaritas poncreanteporcos,nc uoslacerent. Meà mainaccerfendié temerè,feuper imprudentià .i^o nit 'Dominus tepus uiÃtandi per trilgt;ulationes,per fuppli eia,pcr mortem fuos,id quod non efl pmeoccupandu/mAn Adorum libra daredocentur,quiedtfeipulis Chriflife-cundum hoc prtefens uaticinium accider'int. Ndw rt mor -te Stephani no deÃerunt à perfcquendoludiei,donee am-pints no liceret.Interim tame pr^dicabaturEuangelium apud omnes gentes, hoc efl, apud uarij generis populos multos.Kam quoufq; peruencrit intra id temporis nun-eium illud de Chrtilo,claru efl ex Adis apofloloru,ct ex EpiÃolis Pdulinis ac alioru.Cum aut duxer'mt uos tra-dentes, CTc. Ecce quanta diligentia Dominus laboret ut fios reddat fecurosinfummisadflidionibtts.Hominis etenimingenium fupraquà m diapoÃitanxu{efl,acua-rium in eiitfmodi tribulationibu5,id quod Chriflus cauere tntitur, poflquam mala,quibifs erant petendi fui propter ipfum
CÃP.XIII. o s VA LD I MYCONII
ipfumeUênt.i:îo,dicit,ergopr£cogitaiidû dnxiè, quid'-mm fit reÃiondendum pTteÃdibtis^dd quof ducantur, fed in ilia hora, quicquid Spirituffanilus, qui per cos di-(itirus fit,fuppcdttaucrit, eloquantur. ChriÃi negociunt tflenim,is nonpoteà ccffdrc.liotgiturprohibct,ttefcri fturis mctimbant,fcntentias ponderent,fccumq; diligen terrrpctant,fedne dubitent, quinipfcSpiritufuodirc' iturus fit ad cmnem obiedionem, ad omnia diâa lingua torum. iüudautem prohtbet,nefibijpfisfidant. Tradi-turus eà autëfiatcrfratrcm,z:rc.Vratcr infidelistradet fratrem fijelan,cr pater uiÃdcUs fidelem filium,ZT con trà ,fili} infidèles tradent paritésfidèles in mortem,ad(O pdfa religio pios adfiilus omnes necat, Mirunt, non cà tnimquodidemfâcidt,autpofiit.VeritMrciabundècom probatur hodie.Et eritis odio^Cic-Homincs fiteculibuiiit non poterunt uos ampleéli,donee me eolueritis, adeo ni-tril eà eis mecum,aut mihi cu/m iUis commune. Quia uc' rà non erit alia caufd, quur habeant odio, quà m nomen mcum,bene agetur uobifcum gt;nbsp;tantum perfcucretis ,qui perfeuerauerit enim ufq; infinem, hicfialuus erit. Vide' mus igitur,Cbrifioadprehenfo, nuüa re opta efje,quà itt conÃantia,niiinindubiefialus comparabitur,Haâenui de primo tempore,
Porro cum uideritis abomina*
Cw» iùdcriiis,itiquit Chrifius, abominationcm defo' tationis,
ÃN MARCI EVANG. EXPO, tjr htionifÃd eÃjttbomindiiclam defoldtionem/cilicetiHifquot; nÃ}lytnlt;e. Patet expoÃtionis huius urritds ex Lucæ il.ubi de eidem re lohnens PudngeliÃa, his uerlis feri-iit: Cum dutem uideritiscircumddri db exercittbw H/e-roÃoiymdm,tunc[citote, quod immincdtdefolatioeius, Df qwd Ddnielcd.ÿ.Stdnteminloco,ubit}ooportet,ut~ pote in loco fdcrof tnilo, quiciuitds Dei,et hdbitdtio De» fotw in [cripturis uocdtur, Hierolblymduidelicet. cjrt
Migdt Dtligcntidm huius ledionisccinendat ^hriftus,hübet cnim reüè perceptd non negligcdütnuti-lttatcm,cü doeedt cduere, neChriftus Ledafur, fed fufei-pidturiitfiliui DeipromiÃus. Verbd DdnMis Ãc hd' bèt. (Scptuügintd hebdomddcs dbbrciiidt^ fuiitfuper po ptilum tuu, Oquot; fuper urbeni [dtiHà tudm^fd cfl,poà 70. hebdomddcs dnnoru,hoc efi,poà dnnos quddringentos, nondgintd, finis erit populitui,Ci'urbis Hierefoly-»tie.^vt confuindturprlt;eudricdtio,crfincn: hübcdtpec-â Wum,cr deleütur iniquitds, v üdducatur iufiieid fern* f iternd. ) Hec ce rtè omnid per Pudngelij grdtidm fie 6b~ i'S^nint. ( Et impledturuiÃo cr prophetid )fccundufn ^âoddicitur Mdtth.ii.Nd omnesprophétie,^ ipfdlex dd lodnncmprophetducrunt. (Ef ungdturfdnâuf-ftntJorum ) ChriÃus le fits uidelicet » qui cM unà us prie pdrticipibusfuis, C Scito ergo ey dnimdduerte, db exitu t, firntonis,ut tterum ledificeturllicrufidleni ) q. d.ut certit fii tibi temporis rdtio,nunierar( mcipids db eo ficrmonct qttieÃ
MP.XII. OSVALDI MYCONir
eà de reflitucnda Hierolblyntii ( de qua re uide fecim do Efdrte,clt;i. 2. ) Et i«Kfn/w ( uÃj} ad Cbriftu ducë heb' domddesfepté) .idcft,quitdra^intattouèani}os (Etheb' domadesCexctgintd du:if ), id eft, annos quddringentott trigintdqudtuor. Ãijiidnni omnes f(nt,4.8}. ( Et rurfunt ^diftcdbttur pldted,et nMri)ftd eft. Sic permittète ArM' xerxeprectbufNcemiiC. ( Indnguftid temporum) di tft,cum iTiultd uicmdrugentiu ddfliëlioneMiterü «! Eft draabundèpcrftgt;icitur,perhcbdomadeifcptë.( poft heb domddcf fexdgintdduds). Adde.Et feptè ia diâdf, id eft, poft dnnos.4.6},(occidetur ChriftiM) boe uno loco ïejut ferudtoriüe-nofter,Chrifticsdpertè uocdtur. (. Etnoerit eiui populus,qui eïi negdturui eft). Populus ludteorunt hd/Hcnus uocdtiis Dei popubet, no er it dmpliiM populuf Dei,ncgdturus eft eniftlChriftum Domini. ( Et ciuitdtcm crÃdnüudrium diftipdbit populus cum duce uenturo^dd eftiDux Ro:dduenturus eft dd deudftdndd omnid qu£ ü ximuf in uindiâdm occift ChriftiftEt finis eius udftM, erpoft finembelliftdtutddcft)ldtio.) NrfW itadefini-tum idefl ùDeo. (Confirmdbitdutempdëîum midtif bebdomdddund).id eft, hebdomddd feptudgefimd Chri' ftus pdëium, hoc fft ,fioedusgrdtiie Eudngelicte, confir' mdbitcum mubii . ( Et in medio hebdomddii dcficiet hodlid crfticrificium) Ndm in hoc medio Chri^iusoffê' returdd dbolendtcs hoftiiu et ftdcrificid Iuddicd,poftqudnt tribus dnnisaO'fex menfibus,ut lo,habct,priedicduerit,
cr
ÃN MflRCI EVANG. EXPO. tjS
ty benefit ijs multis populum ludlt;eorum ddficerit.reli^ hebdomadts parte ù difctpulis etus exigcda. CE^ tr/i intemploabominatiodefoldtionis ), ideft^bomindnda d(foIdtio,dcdeuafiatto.(Et ddconfummationcmamp;' fincm perfeuerabit defol(ttis),id efl,omnid finditw per-dentur zy^onfumabuntur.iiiec mcnsefi uerborum 04 melis,ad quehocloeoremittit Domir,tis. Calculailonem lieebitutdereapudalios, nos brcuitatem feruare (ogi-tnur.Tunc lt;jui funt in }udlt;ea,c;-c. E xponithis Chri/ius defojationis abominationem,id cR,crudclitatcm. Fuga poterunthomines confulere fibi,cx figa in montes, non 1« «HifdtfXjKt in ijutbus non ent falus.Similiter quifiie-titinteâoC in teüis planis CT latis uerfari eonfueuc' fant eius regionis homin es. non defcendat indomum Kt aliquid mde tollat,fèdfiigamineatquà m celerrimè. Et qui fùerit in agro fùgam circimjjiiciat eonfifiim, non eurando quicquid poft fe reltnquat,imó quibiif nudum fe tegatfitgiendi tempus erit,nà amiciendi.Vteautem pre~ gnantibuSjfJ'c.Diäam ob caujam infiliacn-es erunt mit beres prégnantes,V laâantes,oneratis nà q^ mfimtibm fugereno hcebtt. Nfc miffiw w/r/icff rrttf om«« finuil, fijiiga incident in hyemem.Addit Matth .erSabba-tttw.Ndw utroquetempore diffîcilis crit,illo qutdem 'âbfrigiK , hoc ob rebgionem, amplius enim miBe paÃi-busexiniiituto patrumambularenon audebant. Erunt tnitn dies lühC^c. Deej« cnim centena miüia perierunt
ludlt;eorum
CAP.XIII. OSV ALDI MYCONII
iudteorum igne,fà me,gladio.'E.t ita, quifuperÃites tmat' fcrunt,diÃgt;crÃjunt,ut deinccps adjita nuiiquam redif-rtnt,nifi jub Hudriano Ctefare. Verii non longo tempore poft propicr rebcllionë ab codé, iubo Seuero miffocum txeratu,pÅnttui doletipauciftimis remancntibus.Ad qurnquagintananq; mdlia funtcteÃ, Ãme itnorbif ,tgne magnauisabfumptd eft.lta öton tnuita Hadriani. Hon dubium eft,quiii hue reftgt;ex(rit Efa: dum ca.6.ad huitc nwdum fcnbit. E ( rurÃts erit in prtedaÃcut terebinthuft er Ãcut qucrcur, qu^e proijeit fruihn fuos .Ham ZT H' tie propheta utdit defolationë, qua dc hie mentio. Et nifi Dominus abbreutaÃet, crc. Habuit Deus cleäos etiam' num inter Jud£os,quos perire nolebat, et propterca de' curtduit dies lUos calami tofos. Addunt quidam, er mea quidemfcntentianontcmcre,coferuatosquofdametiam malos, ut eorum pcrtinacia produëla in longam tempc' Ãatcm.gentibus Chriftum recepturis cxemplo ftirent,)te Ãmihteragerent Domini bcneficijs ditati aliquando,co' gerenturq; patinon tarnÃmilia ,qudm poft hanc uitant grauiora.Suntitem,quibus er hiecpldeetcaufa,pcrhos Ãeruatos placuiffe. Domino Itbros quoq; uet. tefta. ftrua-rejtenobis decfÃent promiÃiones in nouo teftatpraftitie, titcà id linguaÃacra, per quam et ora calumniantiu bibliet Chrifttanorum poftent occludi.Certum eft ilUs hodie con tratuda;os,er tudaizantes monachos ualdeopus effè. Supplicium igiturbocdeludteis Ãumplu nobis eft iugiter
ante
IN M A R C 1 RVANG. EXPO, ijÿ inte oculos ponmdum, ne Deunt ZT Chrifluni eiuf pari ftrgligentia halvntefac contentptu,piiriterjttpereutf dttw. Acccperant iHi^unt adftigerentur, tanta Deibene^ ficia,fenferant manum eins tarn benignant, ut dicat pro^ pheta:Non /ècittaliter onininationi,cr iudiciafua non tnanifrflauiteis. Sedhis omnibus funt abujipoftquaau' tv,argcto,guadrigit, equis abundarïtt, ad idololatriam, Crad omnêmalicià .Efa.i.et f. interimZTDomino[er-uiebätpermeramhypocriÃm eouÃ];,utdumfiliuseius uenirct inuiam ipfotreduäurus,abhypocriÃaduerunt rultumDet,traditusÃt inmortcm.IamzTnosDcus ho-diebenigniÃimeuifitauit bcneficiouerbil'alutisita,uti ttmporibus Apoftolorum diuitiui non fit coceffum. Ergo «i/j UClimus pati ob tngratitudinent ,quahter paÃt funt ludicijUigilandum elldiligcnter,ne malus nos fedu' ^at,ne mundus capiat,nc caro nofira bldnditijs fuis irre-tiat.Studendum item obediëti£ Spiritus att uidcîtcet hoc duce pcrducamurhicin omncmueritatem,crfecundunt hancambulantespoflmiÃeriam huius uitcecum Deoui-tiamustcternum.Haâenus de tempore fecundo.
Ac turn fiquis uobis dixes rit; Ecce»
Pofl adftifiionem iîlam,çr deiuccps uflt;J; ad figna iüdt pranuncia aduentus Dommi,exorienturpleudochriflit O' pfeudoprophita^,ac dtcent.Ecce hic Chrtflus,ecceil'
CL,
CAP.X1IL OSVALDI MYCONII
lic,ne credatis.Quiddutefo Domiw dicit aliud, fîituros, qui doéluri Ãnt [alutcm c/Jein hoc,uel lüó loco, in 'mdulgcntijs, in miÃist in opcribus, alijsq; kuiufmodi rebus Ãiecti'tn rehgionis prafcftrentibusiCiuales irre' pÃrunt ntox ab iratio Komanam urbem eó nocentiuS, quo occultius,ptetatis cnim Ãiccies pratexta c£cutientet bom ittum oculos perÃringes, texit quiequid latebat tna li. ç^uamuis autem nuüus fx bis tune quidemdixerit, V^omecCbriÃus eÃilucceffu tarne temporis, fummi Poti' tifices iaäarunt Ãdem Petri,cr proindeCbri/li[e,buiM quidem iuffu,tcnere, ej poteflatem remitted: peccataÃ' bi coneeÃam. Super quo Ãndamento tantus ueniarum, qitat indulgentias uocat, aceruusextru£lus efl, ut in eoc' Ium isulq;,cy in nefeio quodpurgatoriumfcfeporrexc' rit. Cum uerö rcmittere pcccata folius fit Dei,cr bic ho' noremfuum non tribuat altcri,dieercfe remittcndi pec' cata poteÃatcmbabere,Ãcui quam babucrint ApoÃoU, tton folum uidetur diiluin, bic uel lüic eÃe Cbrifium, fd feeÃe DcumtZy CbriÃum ipÃm. Qjiocirca Papam boc locoftgnificatum à CbriÃo plané pCTfuafusfum,Cfeô tna gis,quod ucrba,qu£ loquitur,ad diÃipulos loquitur, er ideo ad omnes CbriÃianos .Deindequodaitpfeudo-cbriÃos illosÃgna, er prodigiaÃäurosaddecipiedos, f:fieripoÃct,cleilos. üamquis unquamfignatamedi' dit l}upèda,ut cleâos ita moucrint excepto PapaiOmnia tcpla,omnia faccUaf:d c?- £dicul£ campafires omnes re
ï N M A R CI EVA NG. EXPO. i4lt;gt; ffrt^fiierut fignii ,et funtaJhuc hodie Papalibuf. Mffx ^»im utpiccUum Ãut auihoritdtc Plt;t pilt;? conjecr^tum, id Plt;mendji figtu/iéiii eÃfoecundttit. C^uaJ ftquindofi-Zâ^pTieuencrunt dcdtcittonem,protinus,ubi camper' turn tde/i, ul ittuconÃrmircnturiconjecriitionemneceÃe fùufe^uiyUt uKiüi primiria^qua malus inuenitÃgnit ÃctendifâU conÃrmandi rjüionë,Ad abÃrahendum miÃ' fos i. uero culcu DeiÃltus,fit plinè trtbuenda Pap£. hc tedit quad hic idem poÃcriortbus tëporibus bucproceà Ãt mfitn!(e,ut adÃrmarit ex elementis fieri corpus etp» ÿtmemChrifthper confecrdttonem ficerdotis,deinde fÃcicm elemëtorum ( iti uocduit ipfe,) propofuerit fett' fibtis pro hii,in qu£ mutjtd dixerat eleinenta. vbi qui-dem difertis ucrÃi dixit. Eccc hic ChriÃui pdné,uittum» hierothecamdemoitÃräs. Tandcmunnon ZT nomma fit ^innthuc, pfeudochl tfli, pfiudoprophet£ ?fiilfus enint ^hriÃus,ideÃ, fiilfutremififor ZX condonator peccato-rtim,habu!t fiilfoscondonettionis huiuspromulgdtorcft tdtito quidem numero, tantoq; tempore, ut res fit hodie multodifficilima,uel pauculos quofdam per Euangelif lumen ex tenebris reducere. Hiecquidemhaäenusdica pro cdptu me£ fidei,nemtni prefcrtbens, eit nemine con-tendcns,cut non placent,querat qu£ pUccrepoffunt, ut de3enCoz'ba,qiufubHadriano Principe,impolfurK ingenti multttudine congregata,regemfe, zy ChriÃum ludeis prc^fftii efi.Sedperijt tandem in Bitter oppido
Q. » horrendi
CAP.XIII. OSVALDI mycon'h
horreuda multorum ei credentium clade. Videripotr/i ti.4.PetriGalatini.c.ii.Fuitanno(juadrage{îmocâault;f poà cxcidiutn HieroÃolymte. Eoscjui ad l^ahhmetii/ni uerba Chrifli detorquent^uttjuifctnagntmtatemiDci prophetam dixcrit,atlt;j; itaAÃte çr Aphricie populif impofueritfuie Ãententi^ permitto.Vos autcm cauetr. G'C.CdUerc,cr circumfÃede agereiubet Dominuipro' pter periculum'AnterfÃinof ettim uerÃari ,crnon pungi difficile eÃ-QuSto difÃciliui ueroà ffinæ Ãicrintfflcn' dido,ac mcÃi teilte uelantinei Ecceprtcdixi uolis, utamp; meucracem,ubiadÃicfmtnialaiÃd^ognofcatiSfO'gt;«^' liuf cauere uobii ciueatisÃudibrij Ãcie cor am ocuUs pófi ta-TantiUade tertio tempore.
CxtcrumJn jIJis dtebuspoft adflid.SCc,
Et hlt;ecÃciunt,ut de Papa regno uerbaÃiperiora uà deantur tntelligi debere.Tunc enim Ãturafunt Ãgna, de cpuibui in prajens loquitur, ubt per pfeudoehrillos, CT pfeudoprophetas homtnum confeientia tarn crudeliter funt adflida, cutus finem nec hodic utdemus. Vbt igitur finii adcrit^uncfol obtencbrabitur,CTc.Cum dijcipulil ergo locjuuurChriÃusdeiudtctodn lt;juo rediturus eÃad iudtcadum uiuos CT mertuoiÃgna primo,c^uapraeeà furafunt,oÃcndens. Deindeaduentumfuum.Tertiout perangelosÃnt cogregandieleiiiDei.Qjiartonimine
lUum
IN HARCI EVANG. EXPO. 14t iHuiti noff: diem prêter Geum. Quinto horttUur ad ui-giLintiam. Signa funthac. Sol obtenebrabitur, CT /«n«t Hon d abit jjilendoremfuum, Cf fteUtc cÅlt décident, zx Uirtutei, gu£ in call!(unt,concutientur. Placet hie mihi fententia illorum penitu!,oui dicut, fidera in aduentu iu -dicit obfeuranda, non lt;]uiac)ii lucu fu£ diminutione,fcd tloritatcfuperuenientis lueis,quiChriÃuseft:hlt;ecenitn lux tom erit/}gt;!endida,ut foils lumen, nbsp;nbsp;reliquorum It'
itrum uelut tenebra; fint. Aduentus autemnon ent, qua-lisprior,inhumilttate,fedingloriadnmaiefiate Patris, crfanitlorumangelorumibonis quidem fufi)iciendus,iu' ^uduhet acceptur.malis uero terribilisâ,utfttis patet ex tiiatth.cd.14.. Congregabuntur cr tunc eledlià quatuor uentis per angelos Gei,ubicunq; lüer 'int,non erit enim la ^,quifi hdbuerit uelanimâ, uel corpus hominis ekdi, qui non cog atur turn reddere, quod hdilenus cont 'muit. Aficuuerà difcitefimilituthK,amp;c.QuâuisextremiiU' dteij dies neminifit cognita, nifi Deo,ficut mox dudiC' nius,fignistdmenquibufddm pnecedentibus earn Chri-fiusofiendit tarn certo, qudm certum efl extenerefeen' lâbus ramis ficus,gemmds de folia protrudentibus tfld' temimmmere .Afieuuideturautëfimilitudinempotius fumere,quà mdbalifsdrboribus,quod inhis ufuuenitfe piusM tn flore pereat incidetefrigore, quod dein etidm portenditur aliquoufq; ,Ut ie/las non continuofequdtur. Nort itd in ficu,nam uernat hiec pofl dlias drbores,utfit
Q_ Ã nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;gus inter'
CÃr.xin. osvALDi myconii
g«s interuenire non poÃit,(]uare ccrtum eÃ, ctt parturi' ente non procul itÃatem abeffe. Stceflde dduentufilij Dei,cum Ã^nd fgt;r£diäd Ãcri capcrint , fcietidum (juod prope Ãt in Ãribus. Luc. dicit. Sa tote qitod itiüet re -gnum Dei. c. n. Hd'CdUtemcumdtfcipulis loquttur^ui tdmen dd tempus lUud non dlt;Ãigertit,cr lubct dpud LH' CttWjMf Ãijptctant, ej dttoldt apitd.qitonidm ddpropin' ^uet ipforum redemptio,ut nbsp;nbsp;ipÃ,etpofleritds ofc eis do
did perdurent in perpctuduigildntid,ndmitdfùturu»i erdt 5 «t Dominum lugitcr expcéidntes non opprime' rentur d morte,dtq^ Ãlutis no poÃet cfÃe dubium. Anten dico uobis, nbsp;nbsp;nbsp;ConÃrmdtio eÃuehemens, nempe cum
luramcto Ãdid,qu£ dixtt omnid tdliter euenturd ,qiiédd' inodum Ãt duditum priufqudm h^aprcefcns inquam,ge' tterdtio prd:tereat,hoc eflÃntrd centü dnnorum Ãdiiuin, exceptodieludicÃ.AnotduitcnimErdÃ. lt;tpKd Cr^cosdliquotiesdcapidJonproipfd ndtionefeugente, fed pro eo, quod Ldf int nuc (etdtem uocdnt, nunc mentO' ridm, nonnunqudm er Ãculiim,unde Heà or, inquit, 'jj^tKryivicèir uixiÃelegitur, quod treshominums:' tdtes durduerdt. liidicij dutem dies uel ob hdne cdufditt non poteà intrd feculum lüud includi, quod notdÃtfoli Dro pjr tcr cum bis, qu£ tueÃtturd Chriflus prtedixie. N obis uere cöfldt,qudm didld omnid intrd fpdtium pr£' nomindtumdcadertnt: Tum utpÃtudochriflitunctem-ports inceperint, er hodieÃnt, er itd mdneMt uf^ di ChriÃwm
N MARCI E VANG. EXPO. 14X Chri/fum ludicem^ijudtmobrctn dc f-ntcntia demon/irata tionpotcfleÃecontroucrftn. Mägis confirmant rtià hicc ucrba:CÅlum terrapnetcribunt ,fi:d uerba mcanon prtctmbut: nam cÅlo nihilfirmitis,Gr terra mhil flabi' lius,ab eo na^; tcporc,tjuo [unt codtta perdararüt haitc' HKs, cr perdurabunt ufq; in fincm mudhtunc cnim péri-iunt, id eft, immutabuntur, ficut habet pf.ioi. Initia tu liominc tcrram fiindaftt,et opera manuum tuarum funt eali:!pfi pcribunt, tu autcm permancbis. Ef quomodo, igt;ujuis,peribuntfRc/}gt;ondet. Et ficut opcrtorium mutants eos,ztr mutabuntur, crc. At uerba Chrifli non pr£' teribunt,non efthorum imnMtatioali(^ua,quod cotinent perfici oportet, inc ft enim ueritas E)ei,quieimmutaii-hs eft. Ctetcrum de die iüo ac tempore nemo nouit, oquot;c. Dfi« ita cognitione huius dieireftruauit fibi, ut corn nec ^ngeli,qui funt in cÅlisnofcà t,necfilius ipfeficilicet, in-quantum homo, cum tarnen nthtl fit ipfa magis certum. teniet fijcutfitr in node.i.The ff. s.c^i-Petr-ult. Verum »lagno uoluit Deus id hominum commodo, nam ita per-petu()uigilabuntpij,nefint imparatiad occurrcndum, ^uandocunq; tandem aduenturus eft Dominus .fJaquod ^uc intendat Chriftus adhortationefequente non obfcu-fedocet:Cauctc,inquitatigilate,er orate,nefcitisenimt ^itando tempus fit.Verba funt claraMigetiam,uigilan-tiam,er orationê comendantiaattuideamus,qualîs'nam ^ife debeat uita Chri/lianorii/m,nam ncmini non ho'c di'
4 da.Mo
CAP,Xin, osV ALDI MYCONII âi.tüorimdutn eft omnibus,?^ nemo noftdtuetur olim ad tribunal Chriftiiquictuero quemadmodum diesiudieij htet,fic zx dies mortis, omni diligetia per lubricu huius mundi tranfmndum eft curis rernm,(iu£ pereunt, abie' {iisprocul.Etambulandumin timoré Domini femper, num hoc eft uigiUre. Ab oprrihus â gt; in cpiibiu uerjdnMr boneftè dum agimits in terris^nunquà ita capidmur,quin femper ddDominiaducntumintendamusoculos. bleque tdmenidfolum/edetidm oremus.Udinteruigihmdum non ceffdt diabolus dgrduiter tentdndo. y bi quidem nifi per ftdelem nobis cduebimus deprecdtionem, è tentdtio-nibuf uix eldbenwr. Vigiladi ueri modum Chriftus pd' rdbold tali docet. Sicut homo, inquit, qui peregrè agit, crc. NrffM ïf4 w f : habet. Abiens paterftmilids domum committit und cum totd fubftdtid feruis fuis, nbsp;nbsp;unicutqi
quod interim dgdt opus. In primis dutem idnitori madat uigildntidm, de reditu fuo nihil ddmonens, quo diligcn * tiusdcuigildtius incumbdt quifq; fuoopcri, nec impru' dentesopprimà turabiUo.Hon dliteregit Dominus nO' fter lefus Chriftus, dbijt è mundo dd Pdtrem, rcliâis in domo fud,qui cuftodirent omnid,qu£commiftrdt, bond, prout uiftim fuitjouic ftc,dlteri aliter mïddnsmdm nemo eft omniuntdiui non h.tbedt ofticiu,cui ftt muigiUndum.-tdnitoribus dutem,nimirtitn Apoftolis eyquot; uiris apoftoli' cis,qui cduent,ne fures per noilem fubintrent dcftirctur, cominëdduit ut uigilent,ne mdlus ifte pdriter cum lupis, orgunis
IN M ARCI E VANG. EXPO. »4» organis. uidebcct ipfius ingrcdiatur in Ecckfiam, dcfii' rcntur malii drtibuf fttufpltcium ((nimos,tttq: fic perdit. Kedùus [iiimeminitiUtnihilfit certius ,uerumhortene Uerbo quidem^ut contineret tUosinuigilantiaperpetud. Qjfiirefubdit ; âvigiUtc, nefcitis enim, cxc. ïgnoratur ^uo'nam teinpork pundo^ cjuauehominii lt;etlt;iteDomi' nus uenidt, on uidelicct in idolefccntid, an in iuuentutCt in dum uiri fumnStdn tn feneilute. Qudre neceffe eft ui-ÿlemui fei»per,ne repente ueniens,offenddt nos dormi' entes,non fine certd noftri codemndtionc.Qudmuis du-tem h£cfine controuerfid fint diild de dduentu Domini» ^ni comumnis eft omnibus, tdmenfi de priudto, qui dies eft mortis uniufcuiufq;,pdriterinteüexerimus,non puto ibcrrdbimuf. N am dies mortis cuiq; priudtim extrcmus eft-Quanquam dutemuigildntidpr£cipuè commenddtit eft pdftoribiis ff'egis Dominici ( id quod ferio nobis eft confyderdndum)tdmë nemo debet bine excludi,cum fer^ uifimus omnes,ctidmfi non omnesidnitores: quaobrent etidm concluditChrtftus:Clt;etertiqu£dicouobis, omnibus dicoiVigildtc.f^eftimusdiem neq^horam dduentus Domini,tdm udriè tdmq; grduitcr tnftftus eft miUe drti-ftxlU:Sdtdn, tdmfubdoleper cunicutosfcdlis,tormen-tis,telis,cldmtpdldmin membrisfuis nos adgreditur» idea bldnditurittius hypocrifis,ddeo terrét alterius mi-ff£Cr crudelitds ,cdro propria tdm fuduiter illeâdt,ut plinèfit uigilandum in Domino .Precibus tnftdndum
Q, s iugibm.
CâP^XIIÃT. OS V ALDI M YCONII
iugibus ,ut Sdtdn dbarceutur, ne dcapiämurdmundi blitndicijs fugienda,quantum fieri potefi, cius commer' cid'.ut donteturcarnis titiUationa pabulum eUprofiilo fubtrahendum:c^ ne uaciUctfidcs ob technof,fraudem, fuMiloquenttdm,hypoerifim,terricitlamentd tyrranni' dii dducrfdriorum,audiendd,tegendd,rcpetendd feriptu rd,lt;::xfimul in his omnibus ab inuoeando non eft: ceffan' dumduxilio Domini,fi féliciter dtq- tranquille uolumuf iancuitdmtrdnfigere,uenircq;ad portum exoptatuWz
CAPVT DECIMVMCtVARTVM. Erat autem pafchajÃ^ asy mo:amp;^c*
N cipit hifborid paÃionis Domini noftrile fu Chrifti, qud plenius oftenditur, qua'nâ decdufduenerit is in mundum,nempeut itdfdtisfdceret lufticiæ diumlt;e pro miferis
nobis,euiquidemobhoc fatisfidu oportuit ab bomine, quod ubi hominem formaÃet ab initio Deus, et ad irnagi' nem fuam fbrmaffietait effet iuflus cruerax.Eph. 4. O* pr^epofuiffet eum omnibus animantibus ccelt,terrte,md' risGen.i.ipfeuero nonintellexit,undecompardtusiu' mentis infipientibus ,fimilis fitdlus iUis .pf.^S. aliter tn fftcm, quod Deus etiamnum diligeret,redire non lice-iat.Debutt igitur creatori fuo iufticiam er ueritatem,de buitgratitu'
IN MARCi'evANG. EirPO. 144 lute ^ratitudmem ob beneficia. Sed deceptutà ferpente iiicbidientiam pro obcdietttia: fiuperbiam pro humilité' te-.iniuÃiciä pro tufiicia: filfium pro ueritate: ingratitu-dinctn pro rcâo cultu : mo odium pro dileâione repot' dit.ii£citaqi ealeanttaf cumabunofluxitinomnesto' turn genu? humanum tnfiäum nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;adeo caelo priud'
tum,nec rrditus c[l uUhnià pir mifericordia Dei, quam quidem dum Deus conftare nobis ueUet, fic ante oculos eonllituif.demifit (quemmox etiamAdamo-polUccba-tur ) unigenitu fuum in carnem tepore fuo,ut utéiima fine macula fieret fibipofi graues adftidiones, pro omni-bus,qui fide recepturieficntfiliu Dei perlitafie pro pecc eatisfuisAtatulitaffiusillc Dcipeccatummundi foâus rt Dfö fapientia nobis,iu/iiciaq},GT fanilificatio, cr re-dcmptio,i.Cor.i.1giturqutebegniÃimus,acmitiÃimus iUeDcminusnoflerpro peccatis mundi perpefiuscH, ^ar.incipit drfcribere,ut ea cognoficentes Chriftum tain indicibibter amantem redamemus, Cf Dro Patri debt-tarn reddamus iufltciatn,qult;e eft ex fide lefu Chrifti Do-ttiini noftri. Hie eft enm cultus Dei, quë nifi pricftiteri-nus,non erit alius qui praiftariualeat, quicorporumeft enim uelut ftonteÃuccrcfcit,dum fides ficerit integra, ri dcant PapiftiC fihbet,ueritatemloquimurinDomino. Prgo pafcha,id eft,tranfitus Domini commeinoratio,de quo E.xo.tz.cr tempus azymorum,panum inquam, qui carentes ftrmento per dies fiierantfeptemcdcndi,crat
cap.xiil OSväLDI myconii poft bidutim. Agnu s cdcbitur in lüa comemordtione, ut bencjiciti redemptionisftliorum lfrdël,qu^ ftéld crat ftb Phdraone tyrà no,repc[erctur. Qui guident agnus pr^' ftffirdbdt lefum Qhriftum offerendum pro liberandopo' pulo Do,Ãue is effet ex ludiei5,fiuc ex gentibus,d tyri-nidemuii d£monisgt;cr trtuisfèrcndoin reguum i(lwgt;
Etquacrebant fiimmi faccrdoteSjöCc
Horrendumguoduntiftites religionis conÃliunt in-tunt dduerfui Chriftum. Ndw guomodoÃeri potrft, ut tales fie aberrentxumf iripturaru fit lüis cognitio.per' petua traildtio,iugis pr£lediio,in guibtis Chriftus fùerdt promtfjus,defcrtptus,depidlus, dtgue ex eis expeâdtus tdnto tempore,tdntis defyderijs,tantis etiam mdtorunt gemitibusiatg^ dum adeft uilipenditur, abifcitur, occidi ' turfLdgueuscertèfit fcriptura carentibus gratia Dei. Carentuerôgratid,gudtum nobis tiguere potift,guifcri ptitrlt;e uerttate negledla,fuM potua cogitationesfeguu' tur, ey lUd propenwdum ad hafee conftabtliendds abU' tuntur.Dum igitur Iudlt;eoru prunores itafibi placerent, utiufticiam propriam ftdtuentes,iuflici£ Dei noneffe ueUent fubdithfcripturam legcbdntfruftrd,zy Chriftunt audiebant ftuftra,im(gt; cum magno detrimentofalutis. Caueant hac tempeftate,gutbuf tarn arrident humana,at audeant fcribcre,non omnia Uteris ^uangelicis effe con^
tentOf
ÃN MARC I EVA N G. EXPO. 14? tinta,quieputcndcndi ac agenda, nimalintttccenfm fummiiPacerdotibus,quà mfgt;ijs Chnllianisin extremo tudicio'.Cteterum utdcamue, quod adhucmagis horreit' dunt.Carebant facerdotes iÃi uel /}gt;eciecaufe iuflie contra r)ominwm,quart confultabant, quomodo per dolum tomprehenfum occiderent, ut certumfît, iüos in corde fîo uii{os,Chriftum effe bonum uirumfO- fanâum: quia Kerà côtrariuieratuiji ipforum, ZS' exiftimationi dero^ ^aucrat,çj quteftum diminucrat,odium çr inuidia fîcin fis fîruebantfUt femel ftatuerint,pereundutlliquacunlt;^ ratione,nwdo caueretur netumultusfieretinpopulo: quod putabant quidëprouifum nonimprudenter,fî non Oidderetur in diefîfto. Conucniente nanc^ toto populo tudieorum,fîertno poterat,quinadefîent,quibus mira-tula ChriftiproÃierät,tnntvnicri. Timebât igiturnetu-ttudiu^abhis excitatus in-damnumfîbiceffuritsforet, feÃinabant fJgo ut diem fîflum pr(euenirent,dumqi pu tabant parafceucn fe ad fîcinus deftinatum prudëter de-cogitationibus fubminiftrant,prouidentiatn ^fifîc inftttuiffe,ut Chriftui eo diefîeret obfatio pro pKcatis mundt,quo die typicus agnus,qut haâcnus agnû ^iprafîgurarat,cr dcincepsfinem erat habiturus,fîe' ^atedendui. Timet populus facerdottim homines, non ti »âet Deum,cum hune tarnen iailarent,ut euius effent mi-»'fîn.Quod quidem exemplum,ut clarèdocet, iUosin torde dixtfJe,Dcum non e^eiita plané confiât, quifîmi-les
CAEXmi. OSVALDl MYCONII les fuut iUonmihodie,Ãmiliter quoij; dtcere,noheffe âDeSiCtiiimfititulü miniflrorum Dei z) CbnlligeÃdnt.
Et cum cfTet Bethaniæ in do.amp;c*
tudido pie doilorumjjtec mulier fiiit foror Ldz^ri» Z^'MdrtbiC. Qttequidemamorein Domtnivm excitä, uenitddungëdumeum,bduddubiè bonoremÃcexhibi' tum. Solemus nos boffntes bonorare du manibus aquaiit odoram afÃtndmus. Karia idem Ãcit unguento gt;nbsp;CT quidcmpriecioÃo,acmulto. Libram entm fiajÃe dielt io. e.i».Ex nardoÃiititcm,crfideliterconÃdu/m â De^uo Pbili.ij.ca.i. in caput Domini commmutoalabaftrO) ea, pixideuitrea delicatiore,iütid cffudit, ex quo amor diâus abtidè coprobatur. Qttoj enim uchanenter amd' musMberahtate uelut obruimus.( Sunt tarnen qutex lo' co,tempore,cr reiqualitate uolunt non imprudenter, meo quidem uiderc, mulicrem fiuffe aliam, uelà eadetn illdibis tarnen unxiffe Dominum,nam de duplici unilio-ne dubium efÃe non poffe.Sed turn cr ifl/«/ fequetur. iU' dam in loannefblummoâeflum ÃtifÃe tHan^.infecundd undionereliquos dtfeipulos quoq; nÃnibilintubffenu)' leÃiiejiiÃfiguratum fennonè eÃepcrmiferimus.)Erant autem quidam, quiindignarentur,z:rc. Synecdoehemi' niÃfla,nam folus ludas is er at,ut patet ex ioanne, qui rd tionemquoq; fubdit-.ê^iafùrerat. indignobaturitaq;, non quia paupercs eÃentÃbi curlt;£, fed quia cor habebat audricid
ÃN MARCl EVA NG. EXPO. lt;4« tuariaa plenum, nonnihtl luccliijjierans, fi diuenditum fitiÃet unguentum. Ad quid igitur,tnquit, perditio hteci Ham potent ucndt pluris quam trecentis denarijs,id eft, pluris quam triginta coronatisnumis, . Adulabdtur ^hriÃotUt qui n5 cunret ciufmodi honorem, quicf; pdU' perum haberet rationem tantam, ut ipfe mattet pecu-Hiam eontra^am in ittos diflrtbutam. Videmus ut hypo-tfifis Satanam tnnsfigunntemfein angelum lucis pld-He nÃrat. Animus là pnuusÃc loquitur è luda,tdnqudgt;tt pui'iM c/?f t ab omni mdliäd,qui tarneÃc erat inÃäits du i ftcue malo, ut Dominum, quem confiÃus fueratÃlium
pro minuta pecunia proderet.Clt;eterumquidlefut adifljfSmite,inquit,ittam,crc.Arguit difcipulos, quoi i^arie Ãrentmoleflt,bonum opus operatam teÃificans, â¢piüdÃceratcnimex charitate prodierat,ex qudnihii eÃepote/l mall, quamuis J}gt;ccies intcrdumprteÃe Ãrdt *liud,cx fidcnlt;^citurcnimcharitas. Verum eftigituril^ lud PaullJcmper,cr folidu i.Cor.t^.charitds nunquant exaditfUt enim non ceÃat,ita nee errat, agens omnid rC' ^e,crqtt!cquideà reliquorumoperum Ãrmans.Vnde Ãcui non conÃat de bonts opcribiis,quie'nam eaÃnt,con fyderet teflimontum hic Dommt, contentus abibitenim: Kemper enim pauperes hdbetts uobif:um ,crc.Si tanttc fUfiefuntuobis pauperes(ut eÃe proÃäo d'-bent,')nunâ ^uam eis carebitis,ciimergouolueritis adenä, in quibut tharitdtcm liccbit exercere.Me auicmnon femper lxdgt;e~
tis,M
IN MÃRCI EVANG. EXPO?
i« quem uidelicet cofèm poÃiiis beneficia huiufnO' di.PoIlquamenim corpus hoc immortalitate donatunt fuerit, putris honorem mihi præftdbitis, qui quident ent in iufticidcrueritctte.Quiimuis interim ab operibiu thuritutis nolim ce(Jari,nam propterea pauperes dimit' to^uiequid enim in hos contuleritis mco nomine ,in)tie coUatüinterpretaborMdtth.ïf.ddco nolim curà depM' peribus uobts exemptam. Qjtod dicit Chriftus, uel idea (onfiydcremus diligentius,ut indigentium maiorfit diui' tioribus ntio.Volumus uenerari Chrtftü nuc in dexterd Pdtrisexdltatürecorporali,pdupercs habcamus quà tn comendatiÃimos.Sin uerCiZr in cordetcredamusfirmi' ter,ipfum in gloria Putris exiflentem efie nobis omniu. Quodpotuit,hu'cficit,Grc. VnguturdcfiunâtIwmincs, ut feruentur corporu, Kurite quia id non licuit,ut notion eftfUnte mortem cxhibuit officium ungendùno feiens,fii impeHentc Spiritu,quô uidelicet unäio pertenderet.t^i' hilorn'inus quia churitatis urdor filerut tarn excellens in muliere,quim gratum fiuerit Domino beneficiu eiits,cl4 rèdemonfiruntucrbaquiefequiintur. Amendico uobis, CXc.nammemoriu fiiéli turn nobilis,quo fepulturu Chri' fiifignificutu efi,cclebrabitur,ubicHq; prodicutumfuerit per totum orbem Euungeltum lefu Chrifli.
lit ludas Ifcariotcs unus è dirod»
Noff ubfurdutn fi(erit,fiquis dixcrit,ddmnu pecunia* quo
IN MARC I EVA NG. EXPO. »47 9«^ contrahi potuiÃet ex unguento diucndito, ludte pC'
Marti magii 'mÃigaffead iaélurdmfarà èdamnefi^ I'M proditione Domini jui. Priui animi prMittU 'meratt ^dtanof enim in cor eues là immiferat, ut proderet lUutti ^0-ij.Accedit nunc dolor ex auaricia natinde amiÃa lucri,quiiubet, ut alia um conquirat, quod perdidit» hlt;ec t/i aüt proditio Domini,quem filium Dei confiÃus erat, quo tâ nuiltés Ãterat affcäies beneficijs, dederat enint doilrinat fcientiam,dona miraculoru, poteÃatem contra diabolum.îiorat pratterea ïudas necÃiÃi,necprodi paffe feien tem omnia/iihilomtnui pr ödere tentauit,accepta pecunia minutula. Et unde'nam uis tarn uiolêta,qult;e mi-feros prtecipitat in flagitia tarn abominanda Æ QwrfWKtó enimludai exemplumÃt auArtcii£,quonon inu.enitur aliud nobiltiu in toto mundo,certunt efl tarnen adÃüunt iUum domina», mô tyrannidem nbsp;nbsp;in reliquis homini-
busjoccupatis mëtibut agere.Nouit id Poetafine dubio, dum excIamat.Qjiid nö mortalia peäora cogii, auri fa-erafiimesiE quidé non aliudeffc caufe uideo,quà m quod perfuafuf eft homo,ftlicitatis fummam eÃe poÃtam in di nitift,nihil enim non uidenturfuppeditare:quodq; uolu-'ptas,qua'nafctturindeuelut perpétua iudicatur. Sciendum eft itaq; braiiter. Ex quo captus quis fuerit adftüit habendi, non eÃe fiicinuf tarn horrendum, quoditte nott fufeipiat impulfiK,fiftgt;es fuerit lueri et peccatum occul-tandi perfuafio. Qjcamuis hue rartus mentis oculi catcu-
R tientes inten-
CAP.XIin. o s VA LDI MYCOÿin tientes intcddnt^deô prd^apitantcr trahit,qttocütj; liü' turn fùerit iflhiec cupidittu.Poft quant igttur ludas aUo' quutusfaccrdotunt primora traditorcmfe Domini fui obtulifjit,gauift funt,cr pecunia promittiit.Naäi erant, quem quarebät dolum,(ficut paulö fuperiui diâum) ftc malofatagcnte diabolo,qui quod nouit arridere prêter cueterdiprouiribus offert, quo labeÃäaretcitiut.IÃali confultantibusludatis ad dolum CbriftoÃcicdum offert Judam. ludæ male cogitanti contra Dominum offert pC' cuniam facerdotum, ob quam hic deincepr quterit occd' ftonem,quod ftatuerat perficiendi.
Acprtmodie azymonim,
Die primo ex feptem in quo tudai cceperant abftinC' reà firmëlato,cu uidelicct immolarët ptfchadd eft,cutn occiderent,aÃarcnt, comcderët agnu, qui rejricaret mc' ntorià trà filitionii angeli pcrdctis primogenita Aegypti abhomineufq; adpecur,parcentis^ Iuda:is,inquorupo ftibiis uiderat fanguinem adftgt;erfttm agni. Tum CTâ exi' tiu de Aegypto,quo Deus liberarat illos è tyrannide Pba ' raonis, Pxo.n. Dicunt, inquam, Chrifto difcipuli:Vbi uis,utabeamui, crc. Sic rogant,quodantea dixerat, poft biduum fttturum eÃe pafcha.Nam non co die comc' dit cum dtfcipulis agnumpafchalem,quorcliqui iudtei: Comedit tarne iuxta legis inftitutionem die quartadeci-ma primiinenfts,cum lUicomcderint dte fcquentÃtradi' tione
IN MARC I EVA NG. EXPO. lt;49 done propria. Non habebat Dominur locum,ubi diem 4 faire defiinatum celebritret,quin nuc prim urn uelut dc' iigedus eÃet. Emittit ergo duos. Petrumset loannë, Luc, tz.ad hominem i^otum eis, nimiruutmagis noÃentyO-mnia fieri fecundum uoluntatem ip/ius.lndicio monflrat tedes,quoi ekgerat,quod quidem fequuti repererant o-mnidfficut indicarat Dominus, GT paraucrunt pafeha, Conducebatitaprtepararidifcipulos ad tempora fiitU' fa,in qu£ dimittendi crant nudhO' omnif^e humana ua tui, ne cura uexarentur de cibo ac potu, dum ucniret in mentem,quam eÃent abundè fibt parata omnia, tantum fldeliter ac prouidè in opere Domini commendato labo^ farent. Et cum uefflera lam eÃet, crc. Cana hlt;ec ultima qua Chrtüiifin mortalicorpore difcubuitcum difcipu-lis,agnum edés unà pafchalem, quamobrem cx egit, CX docuitmulta,utpatetex ioanne,ualdefaluttfira.ïnfli' tuit Item flacram illam canam , in qua commemoratio deberet paÃionis cr mortis eius fiert deinceps in Ec^ défia fittura per efium corporis, cx potum fianguinis fui, qua de re paulô pofl. Itaque dum accumberent,ede' rent que dixit lefius .Amen dico uobis,unws exuobiSt Cc.Vox ucl morte horribilior,quamobrem non fine can fa trifles f tnt omnes fà iii, quamuis unius tantum confici' rntiaflriretur. Dicuntergofingulatim.Numegofex tttus,numegoftefiusre/}gt;ondcns dixit illis.Vnuseduo-decimpcrc. Confirmât priorem fermonem,q.d. Non
R X quidetn
CAP.Xlin. OSVALDI MYCONII
quidem ex firn ilia Cäiph^,feu Aimie,feu Pildti ciuijfunfr fed unm ex duodecim ,quos elegerà ,ut me urn m caelum recepto,miniflros agennt Dei inter hommes. E t utam-pliufhoc dccldret,fubiungit, QH» iMingitrnditumecum in cdtinum,qui inqud adeo fimtliaris eft mihi,ut in men' ftmecumdifcuml^sexeodempmuleddt catino .iHoluit Domintisprodttorem tditer dcmonftritredifeipulis,ut oUm repeeentes,^uod nunc egiffet, haberèt lenitatis ex' emplum per/ritiÃimum.Namquod legimus apud loicii. ti.Chriftum dixiffe ad loannë. tUe eft, cui ego intinâum panem porrexero,no euincit,Juddm efte proditum,mox enim poflea lcgitur,ubt Dominus dixerat ad ludâ,lt;]Uod Ã.cis,frc citius: Hoc autem nemo intcUigebat dtfcitmben' tium,adciuiddixiÃetei.Adeonon erat fu/ficio deludit, ut quiduis hie fingerent cogitado, quam eÃe proditorein eum. VndefortaÃisin aurcmÃc Dominus infufurrarat ioanni.PfÃcacia prodit ionis fequitur. 'Filius quidem ho' minis uaditÃcut feriptum eft de illo,f(d Uie homini,ejc. Scriptum eft de Chrifto, ducëdum ad fupplicium mortif eÃe,fic igilur fieri oportet, non enim potefi uiolariferi' ptura,uerum td nthil ficietad deftnfionem proditoris,ut quimalicia,^^ perfuafionc mali dxirainis, çuimorëgef' fit,hue uettit,quidni potius obediuit Dom 'mo,cuius bene' fieentia tä diufiierat ufus'duur nö motus eft, poftquatit inteüexitfenon latere DominumiQitur eomminatics Domininondctcrruitc'Vencrit 'mprojundum peccato-rum,quamob'
IN MAR CI EVA NG. EXPO. »49
fUm,i]U4obrc nt confcmpÃt,unde fequtd^i funt cum igno' obprobrium.Exemplum cldriÃimum,quö not prxcipitenâ. a.dfcéiiitypnonftdtimocafrratnr. NttwCT ir£ Do pdrdtMr acceÃii5,dri fine omni Unwrctcumq^ uo' luptätc fumma uolutattwr in iUis,ctiampoft obUtum ftc piiii bonum pocnitêtùe, ct oculit obicdum longmimitit' tiiDcibenejidum.
Et edentibus illisj
Veteris tcÃMeti homines habuerunt fdcr amentum, ugnum uideliect typicu,lt;juem fingulis quidem annis co-tnedentes refrtxcruntmemonà ,lt;iuod Dominus tranfijf' fetfiiper domos ifraëlis in Aegypto percutiës Aegyptios, ZT domos ipforunt libéras.Vt autem quad Ãüum eà to-tunÃuitmyÃieum,itdGragniis:na»i hberatio ifraêlis de manu Pharaonis fignificabat liberationcmcleÃorum lieide tyrannidemdli. AgnusueröChriÃumfigurabat â¢ignum Dei,tollctrm peccatum mundhotq; adeô feruan-tem fideles. Quid uerà Chrtfluf figurlt;e ueritds nura: ad-tfl,pra;fenti caena finem imponens bis, quichaâenus in finira cotigerant^tiam huiui quod Ãgnificdtumfuernt, (3â mpr£fens reuera perficiebatur memoriale Ãgnunt nifiituit, quo deinceps omnes, qui nomen daturi eÃent, tr iam de^Ãent fibhutcrentur ufq^dum rediturus eà ad ^candum orbem. Huius mÃitutionis Ãmuda ita Kar. drfcribit.Edétibus iSis/umpto lefus pane, crc. Fuit hic
R. 3 pana
CAP.Xnn. os V ALDI myconti
p.tnis infèrnKtitdtui, nà Ãc comedcbaturdgnui iHepif'' fchdlii.CumgrdtidiegijÃet, ivAcyntrce!, cnwbcnc' dixifjet ,l.!icds dtcit ivyce^iSHcm!. Mos/îutChri-â fti, pMem non trdflxre niÃcumgratidrum xîlionc. Frf gtt,fcilicet,pr£cipuo quodî modo, quod uclhinc pxM. Et cog/ioMf r«t c um in frxélionc punis .Luc. 24.. Et dédit lUis.Vt mod :mdtfcerent inpoÃcrum 1:^ dlijsdi/îribuen^ (Ji.Etdit:Sumite,comedite, Haccfl corpus mcum. q d. Hddenus comcdiftis uoi,dc }ud£idgnum in memoridi» hbcrationis Acgyptidcie, me prefigurdntcm ut liberuto-rem generis humunudeincepscomedecis pdnemdmà corpus meu in mei comemordtionem, quod uidelicet uos cr omnes,qui credunt, dccrediturifùnt in me liberdritn per morte crucis db omnibus peccdtis^zx itdÃcertm itC' commodos dd poÃidendxm hlt;ercditdtem Pdtris, id efl,ut tdm eterndm. Et poculo dccepto, civn grdtids egiÃet, de dit iSis. Et biberunt ex co omnes.itd luÃi erdnt, ut pdtet ex Mdtth.z6,nimirum,quod norit Dominus ejÃÃituros quirdfis tdntum lÃud ipj'um cjÃentpermi(furi,Cieteris O' mnibtis excluÃs. Et dixit ittis : Hk eà fdnguis meus no' Ul teÃdmenti, qui pro multis ejfunditur .q-d. dgni lo^ co bibetis CT uinu,dtq; ddeo fdnguincm meitm,quieà nt ui teÃdmeti, hoc eÃ, faderis olim d Pdtre cu ludieis läh nunc dutem, hifee pro commerito reiedis, de nouo ciMi Gentibus etidm ineundi, quod quidem cdl remiÃio peC' Cdtorum,ficut fequitur : Q^i pro multts effünditia'.
PfT
IN MARCI EVA NG. EXPO, if»
Pfr enim Christ mund^ntur ipeccatis o' funet, qut crcdunt in eum : qui uerô non credunt, non uidcbunt uitam,fed ira Dei manet fupcr eof, Joannes, j. De fordere reliquit Hiere:ca .}i.cr repetitur in epifto' la ad Hebrce-.ca. S.Tejlamentum autetn hie poni profoc' dere, non arbitrer latere quenquam . Hate eum fint plana,pro tterbis DominiÃmpliciter expoÃtade-berent fide Ãmplieibits,quifolonituntur uerbo Domi' nifatisfiicere. Poflquà enm Chriflus dieit, carnem fuam ejfeucrè etbum,z:r fanguinemfuumejfe ucrè potum, h.6. cr hoe loco idem clarè repetat, neeÃt inter pios, ^inon libenter audiat,Qr dicat, Chriüuf came fua facrofanóla nos à battCf fanguinefuo faerofanéionos potat,quid eil,quodÃmplicitatcm uerborum Domi' ninonitapotius accipimtts,utprofidei dicamusnatU' ra. Chrifius dixit, ergo cü qualitcrcunqueÃt, nam hoc ipfum permittendum arbitrer omnipotentia HHta. Sed libet effe potius nafutis nobis,ey rtmari,donee tonfeientias magis implicemus quà m explicemushu' titanis glofÃtlis adiefiis, qult;e non tiià turbant confeien-tias hominum : nam quid hic deÃgnarit Papif nus, quis Ignorât iauid item anabaptifite,quis non uidet fille ex elementis ChriflumÃcit ipfum, Hi fine Chrifto nU' dis elementis caenam habent ac celebrant. Veritatit trMnite,qui médius hic eft fecunditm ChriftiÃmplicif-fimam fententiam etmdum erat,atque hic is effe mdti
R 4 nidrtar
CAp.Xini, OSVALDI MYCONII
uideturfine dubio,qucm mitio mox oftendi.Dumigitur de negodo coetne fermo habëdus eÃ,equidcm in hune mo dum/oleo profidetnea dijjerere. ChriÃus lefiK Domt-nui nofler dunt ederet pufehu cum difctpulisÃlus, punent fumpfit,egit gruti-ii pro more,fregit ut etunt Mi modo cofueto,deditdtfcipulis his quidcin uerbis.Sumite, quod fciUcet ego fumpfî mmmus ,quamobrcm grutids egi, quodq; frcgi.Coineditc idud ipium,Hoc eÃ, corpus meu: Pdnisinquum rutione Ãicrumentdluquod pane ÃgntÃcit turdierè.Vcrum,MS, uiideuis huiufeeexpofitionis fDi-cam-Pditemnonelfeuerè corpus ChriHipdtctÃcnÃbus, noneÃenimhiculld,quodddttnet ad elcmentum,Ãdlt;i ' ijuitatto. Et PauluSidutn Ãcribit de facra ccena illa, tertio rcpetit panei»,cr poculum,ctiam poà uerba cÅnlt;£,qu£ iunéia element o conflituunt facramentum, dida. tmà ej fides baud aliter didat,dum monet ex creatura non poà fe fieri Chriftum Dcurn et hominem. Efie autem corpus Chrifiifacramentaliter,Ãlicedthacutiuoce,qucmadmO' dum eyâdlijs,dum nodoadcxplicationercinonfitalid) feu meltor.)hinc certum,quid Chriflus,Ptoe,dicës,e^ pd nem demonflrat. Et quid illud, inquis ,facrdmentdliter panis efl corpus Chrifli^tiihil aliud quam,pane myÃieo prtefente,prüfens efl çy corpus Chriflnc^ co pane por-re{to,porrigitur cr corpus Chrifti. Quod uero panefi' gnificatur id efie ucrè corpus Chrifli,cc)fldt ex ipÃs ucT' ^is ChrtfiiiPditem enim id non ejje tÃà propria ratiotie -.1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;iant
\
IN M A R C I E V AN G. EXPO, ijt idtu oftcnfm putamui : cr tinnen Chriflin difcrtè dicit: Hoc eft Corputmeim.'ticccfte eftigiturideffe,ciuodplt;t ne fignifie4tur,pritfens dico,non(ibfens,qutä diat:Sumi te, come dite, ZTc. Dittur iuque corpm Chrifti in coemt c(wn plt;tnc, id eft, dum pdnii ddtur, hie guide d miniftro, iUudd Chriftouerc,i miniftro m:nifteriitliterd:orpus di-co,guod pro nobti trdditum eft in mortem,teflante Do-wmo.N ec eft ut guiftiam fingut alicim unionem punis, et corporis Chrifti,quÃm,gult;e di{l4eft,fttcrumëtdlem,num hocipfum nec efl inpune, nec fub pdne, nec ddligdtu pd~ ni,fed dum hie ddtur,^^ corpus Chrifti ddtur, poftgudm tdmdare DominusdixitiHoceftcorpusmeu,guodpro uobis trdditur.Cteterum quomodopoftit fieri, ut corpus tdutur chrifti, non uidetur difficihs dpudfidelemqu£' flio. Num quod ddtinet dd Chriftum, dut ipÃefe non qui-dem pront nofter intelledus rutiocindtur pro fuo cdptu, fed ut iHe potis eftfccudum diuinitdtis modum dc uirtu-tem.Ccelcftiseftigiturrdtio,fecundu quamfenobis of-firt, non terrend, qudmobrem ut d nobis ednon poteA compruihendi, ftc uidetur eÃe nodnxic nimis inquiren-ddnum poftqudm confiât, quod edimus dc bibimus Dominum uocdre corpus fuum, nbsp;fdnguinemfuum, quic-^
quidtdndem idfit,ftuecdmis efficdcid,fiueuirtusfub-fidntidlis, qudhter per fîmilitudinë foils quidum docent, ftue quidpium dliud,nos drbitror decere,fîmpltciter uer-bis Domini credere firmiter^htcrere,ne deficidmusi
R s fidef
Câ?.xnil. o SV ALDI MYCONII
fide,(fite priniM tuinen in hoc tenet négocia utcj^ confir' mentur confiicncu nolîrlt;f,icr ne dubitare uidcamur de potetid ChriÃi.Quod autem ad nos adtinet, carnem edi mus Domimcdm orc fidelis inim£ feu mentis. Etcuipo teà eÃ^e dùbium, cj^uslis 'nam Ãc hic efus, terrenm'ne, an (celeÃisfNon enitn p.iÃitur inde uenter,fcd anima : nec fimphciteran'ma,fidanimafidelis,dumtiidelicct cum corpore Qf fianguine ChriÃi cà municatAgitur dat ftiunt corpus ChriÃus in cÅnafidelibus, ut nouit zy pot^'l da-re:fidelis anima fim:t, cjuatenus is fvmi potefi ab ea. Sc' ^uitur:Et accepta poculo.Paulusaddit,peraéta CBena,ut ctiant Lucas,c^uopoÃumus i'ntclligere,poculumnocontinua datum paà panem,/cdnonnihil ifiacij intercurrif-fc.Cum grattas egijfet, Z7C. QU£ de calice dicuntur, o-mnia funt mtelligcnda,ciucmad')wdum ^uæfunt dtéJa de panc.Vt enim panis e!î corpus ChrtÃi,ficuinum eÃfan' guis'ChriÃi. Etut'eum datur panis et corpus ChriÃi da-tur,ficcumdatur uinv.metiamfanguis ChrtÃidatur .interim no efialta uclcommixtio, uel unioumifaguiniséj; rgt;omini,quà m facraniëialis, ncq; bibiturfanguis aliter, e^uà m ratione ccelelli, quia fidelis bïbit anima fieu mens. QU'dtgitur ad lilas, inquitaliquts,fientctiasdixeris. Rf tiquit mundum.Sedet m dextera PatrisfEreuitirreÃioit deo. Nihilpcnitus contra pr^fienttam Domini, fieuefium corporis outpotufianguinis eius in fiacra cÅna pugnant, fidcinanep ctsmfit,qutcqutdh:cagitur,non deducitur
ChriÃus
IN MARCI E VANG. EXPO, tyi Chri/lM cÅlo,fcdmctnct in cakÃiglorid rcgnas, donee reditnrus eft adludicandum uiuos ey mortuos'.nibilomi niK tarnen f : nobii in mundo peregrinantibiu fie in cÅ-na uerbis er (ymbolis-aet tpft inftituit,adnnniftratii in eibum er potum probet, ut diximui. CÅlum etenim, in guo Chriftiit hjbitat,eiufnodi eft,ut indc impkat:^c per ficiat omnia. Quia uero fiepc lam diâufidei uirtutc ac' eipcre, guicquid Chnftiti in coena nobit offer at ac pr£' beat,confiât, guibus'nam cibus hie fit paratus, nempefi~ detibus,lt;]ualcs fitcrut difcipuli Domini, qualcsq; Corin' thifiludas enim nudum hic panem accepit, ac merum ui' tium,pr£terea nihil. Verum inter difcipulorum fidcm,et Corinthtorum ingens inuenitur diftrimen, nom iUorurn tails erat,ut eo, quod aceeperant, etiamfruerentur. Co-rinthtorumautemC loquordehis,quos improbat PaU' lus.i. Cor.it.) tolls, ut quod offerebatur acciperent qui-dem,fed indignè,atq; ideo finefi-uâu. Et qualis ifia fides inqiiis: Imo an fidesfitt Equidem fide effe ut negare non poffum,quto certitudo eft prlt;efintt£ Dommi, quodqi cor pus eius edatur,er fanguis eius bibotur, ex itftitutionet uerbisq; ilbus,ita,quto Paulus uituperat Corinthios, quod non in melius conuenirent, fid in deterius eaenam aHurfiquod difttdijs atfiuarent, quod paupcrum non dc' bitam habercntcuram,quod Ecclefiam Dei contemners uiderentur, dicere cogor fidem fiuffe tantum non mortu â¢OnaSud interim tarnen habctemait aeciperet quod pTiS' bebatur^
CAP.Xini. OSVALDI MYCONir
tf batur^iim non continertt,atq; ideo accepcrit äd iu' diaum,idcft,lt;tdcorrcptionem.Ad difcipulos igiturpiT' tinent,qui rcólèfidelcifunt. Ad Corinthios, quitterbis CX inÃttutioni Domini fidem bdbent intégré,fed chiri-tdf non firuet in en. Imó er hi, qui in cam reéio fidei, qua udlenttctmen Ccirent,excrcitio,remtÃtores uideliut, qudm illdm deceaf.uult cnim Chriftm Ãuam banc canain diligenter,(tc reuerenter hdbert, quamobrem correptio' nifutrgd contra négligentes utitur, ne cum mimdotam diligentiores fiidi damnentur .ludlt;e uero Ãmilesfunt, qui nihil uel de ChriÃo,ucl de eins conflitutionibus,Ãcut ^e,magni,proq; dignitdteiudicant,[ed contemnuntpo' tins,interim cenferi uolentes tdnwn in numero Chrijiia' norum,Grobid hdud Ãepdrdntfe,dum fèrttempui,i communibui lUorum ritibus, ac ceremonies,uel ut con' fuetudinifatisÃcidnt, uel ne rideantur, uitentur, aut in periculum ueniant. iamuero primi perÃdifunt.Sccundi ÃiernÃciut bondm inÃituriMt ob iudicij calcar ad emen^ dationem impeÃens, tiam hue nià ueniant,lapÃts ad int' pictatcÃahmui eÃ.Tertij deÃgt;eratiÃint,ni DeusÃngi. bri gratia reuecet,ac reducat in uidm,ut quifilios Abra-bjeÃcere potefi ex lapidtbus. Eà uero quod meo qui' dem iudicio,quie dico clariÃimum reddit, Ãmilttudoui' delscet uerbt. t^am negari non po[eÃ,qum tria hominuitt genera uerbum audiant. Prhni quidem audiunt, er cu' fiodiunt,^^ ideoDoneinuibeatos tales pronunciat.Luc.
ii.uef
INMARCl EVANG. EXPO. »»
» I.uerbum cnim corde per (idem reccptum,eo5 imtnutit' Uit ttd noudm,dt(^ ddco fdnâdm uitam, quidcm cH fecundumDeum. Alij quoddicitur inteUigunt,0â crc' ' dunt,corde tdmen non recipiunt,rebui huius ficculi prte-pedientibtts,quocircd nec dgunt pro doârind uerbhAn'' non tdlesdliqudtcnuj poffunt did fideles? Verum quidà des ea debito cdret fiH!lu,non eft uerd,non eft ftdes iufti-ftcdns dpud Pdtrem cceleftem. Indignos itdq^ uerbi dudi^ tores ddpeUdre tdles non credo quempiam horrcre,inte~ firn tdmé,quid uerbi ueritds pldcet,relinquuntftiemmC' iioris inpoRerumuttie, qudmobremnec inter infidèles (omput.itur, dut impios, etium fiqudndo corripiuntur i t)co,uel db Pcclepd,ndm correptio efldd poenitentidm, fireceperint:Sindlitcr,permittuturiudicior)ci.Poftrc' mi uerbum dudiunt/cd nec inteUigunt,ncc credunt: imà tdm non curdntdtt non ddeunt cb mtettigentidfeu fidern» fed utfdtisficidnt uelhominibui,uel confuctudini. Tdles non pofiunt no inter impios numcrdri,quod uerbum ne^ iligentes Deumcerto cotemndnt.igiturquid fdcrdmen-turn uerbum eft uifibile,dn non ut hic tres hominum or' dines mucniuntur, etidm iÃic occurrunt ? E quide m puto fimilitudinem quddrdreper omnid neminecontrouerfdtt ^eiVt enim Chriftusfe o ffert per uerbum omn ibus, itd et tnfidcrdmento coeme fie nemini,quod in ipfio efl,ex inflitu fioneproprid fiubtrdhit.Vtfideles,quod ddmtniftrdtur, ^ciptuitt cumfi-udu per uerbum, itd O' quod ddmini-
ftratUf
CAP.Xmj, OSVALDl MYCONIÃ
fträtur per ponem er u'mumDomini.Vt indigni ouditamp;' res dccipiunt per uerbu quad ofjirturÃnefruéîu,fic in' digni conuiutemenfte Domini,quod datur,dccipiunt fine f-nâu. Vtimpij ntlnifiÃrepitum percipiunt incondo' nibus uerborum ,Ãc in cÅna taks nilnifi panem er uk tiü fumuHt, atcj- hoc noÃnegrandig;rdui(ii malo. Hadc' nusdedboAcpotufideliumerimpiorumin coend DO' mtnica:define reftdt dicendum, ad i^uid'nam ChriÃus in fdcra coend corpus er ftvtguinëfuum ad hunc moe^ueUt fumi.Rdtionesfunt inpröptu, quid Chriflusipje docuib et Pdulns exfpiritu Chrilli.Primd eftut memoria habe-dt Pcclefid beneficiorti,qult;c nriferis nobis funt per mor' té Domini tu impetratd,tü contraditd, ufq; du redtturut eà hicdd iudiciu.Sectidd,utgrdtids eadè agat PatriDco, etfilio eius lefu Chnllo Domino noftro propter immen' fam charitdtem ergd genus humdnu,ex qua Pater no pC' percit pro nobisÃlio:films pro ijfdc nobisfuit obediens Patri ufi^ ad mortem, er morte quidem crucis,ut tranf firret ita nosdpotefiate tenebrarum Pater in regnum filif fibidiledi. Tertia utChriflus itamaneretin nobis, er nos in ipfo,non folum Spiritus participatione/cd etiä communicdtione carnisiuerum eo modo,quo fuperius di flumefl. Sunt enimfideks membra corporis eiufdem ex cameeius, er exofiibuseius. Eph.f. Quartafratern^ charitdtis ut ddmonercmur,dum de uno pane comedere mus omneSteJ' de uno biberemus poculo, Quinta utfi' des no
N MARCI E VANG. EXPO.
tir J noÃrct robur indc,ficut d ucrbo,dcdp!cns, Ãrtrs rd icrct in pugna contra mundum, G' omna aduerjarios noftros.Annon igitur liccbit dicere, tn hac ÃcratiÃima ctxna nihil frrè totim Chriflianifmi dcefjè? Adefl cnim fides Dei, O' Cbrtfli eins. Contemplatio bcneficiortvnt Dei,cr paÃionis Chrtfii ; unde o l^ntt uoluntatis utri~ ufqueerganos.Pcenitentiadepeccatis commiÃis.Gra-tiantmaâio. Dileiiionis fiatemie uehemens ftimulus. Corrobordtio fidei,O'c. Qttdm diligenter igitur, quantaque deuotione pq homines intereÃÃc debeat huic con-uiuio, quis, qu£ diximits expendens, non uidet i Q«W item non uidet,fi per negligentiam aliquis adÃerit, Ãu abfquefide,quanta nam merito fibiadÃiÃcat mala iiilt;ec de facramento coenlt;e Dom'mi pro eonftÃione noÃra com tnuni paulo pluribus exponerc libuit, ut rationem red-derem fideicirca tUam O'meie,o ^cclefilt;emihicom-tgt;tijÃte,utea cognita uiri pij acÃanüi,fiqutd ilÃetuclnegli ^tntius expenÃtvm,uel dià um non pro mente Chrifti,fra terneadmoneantinueritate Dei,quam unicèuolumus, inquirimusitriuenient namque fi uerbo ueritatis du-^mt,necreclamantè,necrcfilientem:Ãedfanisfcmwni ^usDommincfirilefuChrifti,et ei dodrinie,qutefecun dum pietatè efl, accedentë per gratia eius,cuius efi quod qu^rimus,ficutnunc etiä,noÃro quidem uidere,acceÃi-tgt;âus.Nam qult;e dico, non ideo dico, tanquam dubium fit dehis qu£ adferui,fednequ(s eauidens,et primo intuitu
uelut
I
CAP.XiniJ OSVA LDI MYCONII xlut horrens (ut funt ingenid prtefertim hodie circd ttf' ^ocium rucharifliie.) Neinquum talii ueredturpcrtiniH cuydtcj} ideo diligctius uideat, quid ddfimtdrim:Dubitii re no poÃum,quin,fi hoc ficerit, nihil fit dcfyderdturui.
Amen dl co uobis:pofthac non bïbam»
Coenci hlt;ec ultimd fiat Chriflo cum difi:ipuli5,ut quM crucis no malto poft fupplicium fequebdtur,qudre dicit: Pofthdcnon bibam de fru3u uitis. Non cnim bibit dein' ceps uinum in corpore mor tali. Bibit autem poftea in re' gno Deiad efl,in rcfitrre3ione,fednouo quodam modo. Nonenim,inquitVulgarius,qudfiindigaetcibo,corpo' rdlcm fimpfit abu,fi:dut crederetur uera corporis M' tura.Similiter dici pote)letiam de potUMm cr huncpd' riter Chriflum (umpfiffè po[l refiurrc3ionem cum difii' puliStZ:?'d^cipulos cuipfo,Petrusteftis efl.A3.to. Rf' furrc3ionem autem refiè uocari regnum,uel hitte patet» quod Matth.dicit ultimo:Data eft mihi omnis poteHas tn caelo, cr ZH terra, ^c. Tunc cnim magis inclaruit, tune uicit mortem, tunc diabolum peffundedit, tune regnare eoepit in cordtbushominum.
Et hymno diVlo exiernnt,ô(c..
Uyrnnos po/i efum agni pafchalis dccatatos à iudteis effequodam tefianluruirirerum iudaicarumnoniffta' ri,pfalmosuidelicct.Lauddte pueriDominum,cr quife' quuntuf
IN MARCI evang. EXPO. 1«
^uuntur^fq; idpf.'BeMtmmaculati,c:j-c.Qu°dfiue~ turn,cjuisdubitabitChriflum, qui nihil omiÃt uel legis, Uelbomrum cofuetudtn'Mn,coficm cum difcipulis nunc irepetiffei ChriÃus igitur cÅnam d laude Patris incepit, O'finiuit. Ex ^Ko dtfcendum nobis. ni Ãmiliter egeri-mus à redlo nonparum nosaberrare.ConÃat,Ãmos iUe comuniter reciperetur, abufum ctbi potus inter Chri fiianos eÃe non poÃe. Contra ueroquianon recipitur, porcos uiuimits magis,quà m homines. Exijt in montent oilier c.Sic Ãjlitus crat.ut Luc.teÃatur.ti. Qdiduis nunc non ob conÃuctudinem tret lüuc, fed quia quam expeâaue fathoram aderat. Itobtiiam igitur fupplicio feuiÃimo crucis,ut neminem poÃit lateregt;oblatwm effe quia uolue rit.Quare uoluitinquistQuia nosdilexit, noluit genus humanum condemnatumiri.Quidni compenfamusigitur dilcâionem tantamdileilione mutua,cumille nihil aliud à nobis répétât,cumq; natura Ãcagamus ( nityff-i-des Ãmus) erga omncs,qui nos amantt Adeô funuis amo Ire detenti proprio flulti homines, adeoq- malus lüe de-tentos maÃis implicat ac detinct. O miferiä. AbijeiamuS tfihxvTïcepy er omnia fana erunt. Dum irent flnuil au-tem,dicit Jefus difcipulis. Omnes ojfendtculum paticmi-ni,crc.Priedicit ChriÃus difcipulis fcädalum,quod paf-furiejfent propter fenoéle præfentt, utiterumnoÃent diuinitatis ipÃtis uirtutem , qua nihil non patebat oculis eitis. Deinde ut infirmitatis fua: certiÃimum h.tberent
S cxcmplunt
cAP.xiin. osvaldi myconii
exeniplum,dâfcercnt^;:,cuius uiribUi niti debcrcnt tn tri' buUttonibuf dC pcrjequuttontbM. Tandë ut dltoru quo^ cognofccntes imbeciÃitdtë ex fudMigëtiores olm eÃent in eis no quidë dbifciëdis,fed lucri/ïciédis Dowwo. Prii' diëium erdt Ãc Ãtturu î Zdchdr.prophetd cd.ii.his ucr-biS'.Percutid pdAorêtOquot; diljgt;ergëtur oues. Chrillus enitn pdftorillebonus,percujjui dDeoperÃequutione crude' ltÃmd:Difcipuli oues dij^erÃeÃtgd ChriÃo pcrcujÃf. Ex ^Ko uidemus iteruÃcripturie certitudmë,itnô et dmi' ndtn bonitdtë,quie quod fldtuerdtà cere per Chriflu pro tnundi Ãdlute,td clarè pr^edixiw uerbd e:^ Ãüd coüätd no queà t no certu reddere de dileäione rgt;ei,nifi pldnè,dC fÃonteÃudimpium. DijÃenÃdtionis itemdiuinie ÃiijÃeo' inni(t,quie ÃiidÃunt in Qhrifto,quis non uidetfSed er il' iud,grdunispeccdrenos,qui negligentut^ed confyderd' nuis,hdbemusq;. Verum ne defÃerdtionis mdlo deÃcc' rent difeipuli tdm miÃero Ãermonc percepto, iungitÃold' tium,pojl reÃurrcäionem Ãe pneceÃÃurum eos in Gdltht' dm.'i^am poterat hinc 'mteÃigere,quod nollet ipÃosdbif' cere,Ãed eoru mÃrmitdtipotius dcquieÃcere,tdnttm noÃ-Ãmt,qudm Ãneuirtutc dtuiud nihtl Udlerent,pcr hdfu: dU' temudlercntomnid.
Petrus autem dixt't iHi,
Anwris Petrus uehcnKntid,qu£ ex ddÃdlu tarne erdt (dmis/emumë Domminö Ãrt,indignüÃe put ans,in tri' buldttonibut
IM MARCl E VANÃ. EXPO, tfd iuliitioniiiif dcfererc,qué tantopcre dtligerct.Vnde pcc-nonÃmplidter:Fifui eftenimfeipfo ; Non hibuit à dc Domino,crfcriptur^:crcætcrls fefrcttribUi antepo fuit.H£c eÃigitur Ãrtitudo carnii,imô et prudctiti,divni Cdret Dfo.Ni in aduerfttdtibiK cÃeapudfe, etc poÃe co-Ãflere,non eft certè tnrium himundrû.Ait ergo:Etiamà omnes offendiculumpitÃiÃterint,dtnon fgo. Nowzeo«-flitieim meeun,noui eonorem, quo te profequor,quämob-rem nunquum fiet,ut altquo perturber cetÃu tanto ,qui me feparetabs te,quicquid tu dicM.Sed lefus quidfAmê dica tibi,quod hodic,crc.Qu.tm procul Ãt d. uero iuilÃtici Pc trZjDozMWMy docet,dït pinne diuerftm indientfitturu eis, que tum arroganterÃbi tribuebat itte: nempe terna ne-gatio priufquam bis cantaturus ÃtgaUus . Adeo nihii eÃ, quod nos ÃuÃinere poÃit fludibus tribulattonuin per OS infiuentibusa Ãcut modo didwm ,à Dezzy manum abÃmuerit,quamuis Petro longé uiÃumÃt aliter,nant etiam huic CbriHi fermoni,qui iuramento confirma-tus erat, audet contradicere, inquit enim, e:^ maiore quidem uchementia: Imofi oportueritmccommori tibi ) non te negabo. Verum quo plus loquitur aduerfus Dof»{MaMi,có plusptccat, pcecat is, qui bona inten-tione Ãc loquitur: QuidÃÃitfÃet maltcia? Exemplum Petri uidetur uel ideo conÃyderandum diligentiÃime, ut 'mtelligamus , qtiando'nam peccet homo peccatum ad mortem, er quando peccet peccatum non ad mortem.
S a tetrw
CAP.XUII. OSVA LDI MYCONII
Petruf cntm an'nÃgrauitcr deliquit fibi ÃdcnsyOâ Chriâ ftononcredensfAtquia amor tam uchcmem erga Chri' Ãum in illud peccatum coniecerat,tnfirmitattfic rcÃoH fatition malicia.ïdeopeccatumquamuis inÃiecicmgrd' ue,ncnadmortem tarnen erat. Contraigitur quipeccat exmalignitatefuK confidens uiribus, Chriflodiffidenh Gâ uerbit eins maliciofe contradicenr gt;nbsp;peccat peccatum adtnortem.Ptquidputamttshoc flagitium dffcrre d fld gitto in Spiritumfanäum f Tacit autcm temcritof Petri, ut G alij difcipuli pariter labantur^mnes enim,ftcut P« trur,diccbant,fe commorituros cum Cbriflo,fcdueritdt fcriptur^iG ucrbi Homini praualuit.
Etueniuntin locum, CUlUSjamp;'C*
sic inter fecoîloqucntcs,ueniunt tandem inlocutHf cuitoi mmenCethÃmaniadcfljUaUtspmguedinum, tc' fieU lero iacet ad mentis Oliueti radices. Hie quidéoüo reliâts,trcs ducit tn môtem fecum, Petrum, utdeltcetiGâ Jacobum,G loanem.Ad priores ita loquitur.Sedetehic, donee dtgreffiis orauei o. igt; o» accipit t os fecum,ÃrtaÃif quodimbcciUiorcs,non ÃtiÃcnt accommodi /feidatores aus agonis, (juem in monte decertatiiriiierat .Isoneà certè cuiufuts ocuk imbecill tatcm intucri bumanitatis Chr:Ãi,Ãcut nec utdere maieftati. aus glortofam. Q«lt;î-obrem quos aptosÃcerat ad hanc conjficieiidam in mon
I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;te,hos
IN MARCI EVANG. EXPO. 07 te,hos nuncfecum idfumit, at cr humsmitatis infirmi-titcm contueantur , ut ex æquo noffent ntAielid-tem , CT imbeciUitatem . Conducit omiubm Chriftunis ad filicitatem nojje utretnq; : nam altera jkeit, utmiferi defraternitate eins poÃimns gloriari.Altera ut de uirtu' te,et eÃicacia eorum,qu^geÃitper carnem dubitarene~ queamm. Poflqu à «fro /lt;«m uenerat in montem una cunt tribus priedidts,ccepitex(gt;auefeere, crangi,nimimni quod omnia,qu£ Ãttura er at uclut ante oculos cernebat, puta proditionem Iudie,captiuitatem lud^oruni, difei-pulorum fiigam, Petrinegationem,f£Uiciemin lUuden' do,cedendo,con/fuendo coram fummU facfrdottb:is,in' fantam mibtum in flageUando, coronando, ridendo co-ram Pilato,condemnationem iniquam, O' cruds fuppli' cium.H^c utdit ut Deus Jjorr Utt ut homo. Poftqua enim de humanitate uereaffumptanoneft dubium pijs,n5 du-bium effe poteft etiam de adÃdibus affimptis ,qui lüum paÃionibus naturalibus ficerunt obnoxium,excepto pcc cato. Et baud dubtè quanto corpus ChrifliÃut exceüen-tius,ac fubtiltus O' anima eius nobilior, tanto uehemen-tiusmaloru horror, paÃionis^ dolor perturbauit. Rem
^0^ probant quo funt Luc . aa. ifpK yivoinivos ^eeryoavicc 'âtscr'iviszoov 7rfolt;rltv)(ivgt;, Et cum effet in angore prolixius orabat ,hocell ,conflitutus in tanto propter imminent dtferimen borrore,ut is effet uelut agentium animam,O'c.Et quishominumle-
S t ÿtur
CAp.5nni. OSVALDI MYCONII
Icgiturunquam itaÃuffi perturbätusfScquitur 90 «/'s; ó euJTi ûltrà S^ot^Jioi A-i^iXTOcr kX' â¢TxJioù,vovTZà tTrâi Tuy ySv. Et erat fudor cita'fi' cutguttie fanguitiis dcflucntes in tcrrdm.Tdlitcrfudaffê hominem non cfl duduum i fucculo.Veritatem igitur car ttis dd hune modu probduit Chrifius,Gr cxpduèf'ccntidrH propter mortif imminentis dcerbitdtë, ut hii reélè con' fÿderdtii uideremus,qud:turpitudofiretpeccdti,qud' propter tdnti dolora ejjênt perfirendt Chrt/lo. Clt;eteru et ucrbii docet dnimi crueidtu,triftis,mquiës, cfidntnui med ufq; dd morte. Amicis cnim noluit eÃe clà doloris ue hementid,quo^dnimdldbordrct. Ncc f/î«t quiÃgt;!dm dicdt, chdritdtisuimergd EcclefidmfponfdmcrucidtMf trifticidm,z:r mortii dccrbitdtem uelut cxtinxiffe, quo' circd qult;e diant E udngeltftlt;£ dliè refirendd, ncquid tri' budtur ChrtÃo, quod tdm immenfdm chdritdtem non decedt : IJdm miht quidcm uidetur pro fimplicitdtc mca fidct,db homine ChrtÃo noncÃfipolfe tdicnd, qud; de cdr nii etus htc infmnitdte fenbuntur, cumfiierit homo per' fidui. ignis urit corpus ettdmfî plénum fit SpiritU' fdnifio. Qttid firuentius in chdritdte Df t, cj hominunt D.Pduto-.An putdbit qui/}gt;idm iëîus Idpidum nonfenfif' fe, quibus dd mortem ufque propemodum erdt petitusl Chdritds effecit quidem,uttâus contemneret, dtnon reddidit infienfibilë. De ueritdte carnis Chriftidubitd' ripoÃ
IN MARCI EVANG. EXPO. ij3 pojjctyfi non omnia^^ua hie dicuntur accidijjent ei ue-fiÃime. Qj^amobrem ut alibi, ità etiam hoe locoÃtnpli' eiter ambulare tutiÃimum.
ManetehiCjSCuii gilate»
Toifafw Ãdei grauii iitftabat, quoeirca Chriftui do cetfuof,quid fiiciendum nc fuceumbdnt.Kanctehieait, Cr uigiUte. Contra hoÃem uiÃbilent mirum^quà m pro' Ãt uigilantia,ndm fie non permittitur locus, aut tempus trrumpendi ac nocendi,qu'm excipiatur. lAulto magis igitureadem erit utiHseontrahoÃesmufibiles: Qkó wi««i en'm uidentur, eo diligentius uigtlare neeeffe eA,ne opprimant imparatos, laqueosenim inijeiunt admodum noxios .'Ex quo cUriÃime patet, quid nobis fieiendum malo tribulationum mêlante. Infinite junt b£fidei diabolo taliter infirmante, quamobrem diligen-genter eà obÃruandum, quod ChriÃus iubet difcipU' los. ipfeuerô progrcÃuspdululum,Ãrcadiaflumla' pidis ait Lucas ; poÃratus eà in tcrrdm,cr orauit, ut fi poÃibile eÃet, ztre. Orauit, quod erat impoÃibi~ k,namaliter Pater conÃituerdt,qudlis efi igitur hac oratio} DeÃitutus omni prtefidio humano eonfigitad Patrem , oratione docens,quà m earo mortem horrC' ret,ut paulo ante diâum, at mox eandem uoluntati Pa' itris deuouet ita, ut peteret , non quod ipÃe ueüet
S 4
CAP.Xint OSVALDI MYCONII
Ãeriyfed quod Puter. Aperit ergo, quid nutura humane deÃydcriim poflulet,uerum continuo idcmipfum Putris uoluntutifubijcitjUt dtfcercmits in omnibus tribulutioni-busudPutremconÃigientesnos, noÃruq; omniuuolun-tuti Dei uëdicure.Videmus hubitum corporis in orunti-bus eÃe fecundum udftéius unimi : Prout enm tulesfunt ucl betiutel trtÃes,uel unxiÃÃc corpus fèrmunt. Hoc ipfumigitur quulitercunq; fe conÃttuut, nifiÃt ub udÃ' du dt/ÃoÃtum redo,pro nihilo reputubitur.
Et uenit, amp;offendi't eos dor,
Poà orutionem inuiÃt diÃ:ipulos, ÃrÃeun ut doceut qu^ conueniebunt ijs,quibus inÃubut tribulutio. Dormi' unt uutem illi,Ãc agit euro quodÃtum eÃ.PoüicitiÃierÃt egregtè mortem fe pujÃures cu ChrtÃo, ChrtÃus monuit utuigtlurent,ex hisquu: puttebuturiüe corporeel uni' ino,quu:q- agebut orundo,non po:uitobfcurumeÃe,non abeÃe longtus tribulationu tempus, ucrum nihtl horitnt curnem poterat continere in oÃicio:Adeo mhil eÃ, quoi immutare queut illuts ingenuem,à uirtus dcÃierit Spiri' tus.Præ cateris uero cumPetro expoÃulut dicens'.lJon potuiÃiunam horum uigtlurefQ^d.Qucimodo morieris igitur mecum,id quod tuipfe iaduÃiiü ecemphuà curet, quod diät,unà borÃ,prteter hoc, quod Ãcitad imm'tnu-tionem temerurine poüicitutionis Petri.V!gilute,dicit er go,amp;
N MAR CI EV AN G. EXPO, v? go,er orate,fic ucniatii in tentationem. Vigililt;e in tnbu iiuionibus uexantur tcntationibus uarijs, quibia Ji non felgt;Ãi[ur,ingeriinttntcrdum,quieualde nocent.Qjiodft tu int erim craueris, ttninium habueris occupatum in t)omino,tentationes dcpcreunt,zy Jictlior fit trtbulatio, imóper fblatiumSpiritits perprecesimpetrati prorfus neglcâa.b^one/ileuiterigiturtranfeundum,quoddtctt: ne ueniatii in tentationem, orat;o nantjue uelutt fcuttwt obijcitur tentiitionibuf,nc nos [uperent,modo tabs fit, ut adjcendat ftcut incenfum tn conftâeHum DeiJioc eft,ftt je ria,ü~ jidelti.Ergoft uokmit! ân trtbuldtionibui,acten ttitionibitt,(iu£ nüquam non inftftant nosaiincere,habe~ mus arma parata,qu£ doeuit os l)omini,uigilias,et ora-tioiiem,(iuibus ft reâè jùermus uft, non erit iquouincci mur,etiamft petanwr crudeluts: Spiritus etenim prom' ptitudoiuuanda eflomnino fubftdio 'Deiperorattoncnt compardto,undefequitur: Spiritus ijuidem proptus eft, flt caro infirma.iMdiam perpctudm ejje Spiritus C?quot; «r nis fdtis nouimus.ConJidt item ilium tenderefurfurn iu~ gttcr,edrncm ucro fecjuinon pojfe,ac pro ingenio tende-redeorfum.i^ ift ergo precum duxiliofullolldtur,perire cogitur, adeo junt neceÃariie preces ad eafubleuandam.
Etruifus digrefTus orabat*
Anxietdf,cjiidm pdtiebaturanima Chrifli,urgetut non femel fed iterumat^ iterum oraitdo Patremadlo-
S $ quatup
CAP.Xlin. os V ALDI MYCONII
^Mtur fupcr una, cadem't^ue re, ijfdem'quc uerbis, ex quo certum eÃ,quä ineffdbilitcr Ãt ddfltéim 'mtra fe(ut tam jdtii diéitvm eÃ,) etiam antequam ad Ãppliaum dc' ucnerit.Sed tolerauit omnia,utcit'que,tantum utnoi adfliélionem tetcrnam poÃcnna euadcre: tgt;iijcrosnos, à hiec non redii mtucbimur oculi'S, non redo pondera' bimufiudicio,qu6gratitantte benefieentia; perfidem, crcharitatem parreÃramui. Addijcipulcs reuerÃi, iterumdormientcs inuenit.erantenm oculicorumgrd uati. Nox erat, angor animt triÃicta, qua; Dominuf ucrbis incuÃerat,unde caro fida imbectlior, ml ni/i dor tnirepoterat. Etdumeos inereparefJeniMproculdu' b:o,noitÃtebant,quidi!lireÃ}onderent.Abijtergotertio ad orandum,^^ tertio redijt, dixit'que : Dormite peÃ' hac, er requieÃite, fiuÃiat. Adpropinquante luda cum cohorte fua,dum'queiam nil niÃuigilandumfiutfiet, iU' bet ChriÃus difictpulos, ut dormimt, quieficant,non Ãneamica ironiatq.d. Nolutdii uigilare hadeniMuel me deprecante,uigilab!tis detncepi,adjunt enim qui font numuobisexcutient. Dormite ergoà poteÃii ,requie' fcite,Ãcünccditur.Atfufficit,nam fatis dormitum ,fatit dativmquteti: Vemthora,ecce traditur filiuc hominiî, crc.S^pe didum eÃab EuangeliÃis de hac hora, quod nondum ddÃti,dum facerdotes CT Pharifiei malum para' rant Domino Ãudra : Nunc dicitChridm uentÃe,ex quo patet ttcrum,ommaqua: Chridomalafuntinflida,
er quo
ÃN MÃR CI E VANG. EXPO. ilt;îo V guo nwdo[unt 'mfiióia propter nos, ex difhenfatio' He Pdtris ejje . Vnde jjxräre mcrito debenws, ea Hobis conducere ad falutetn, fi nos dptos jicerintus ad obldtd fideliter excipiendd . Ecee Ãlius' hominis traditur in mantis peecatorunt. Mirum hoc, cr flu-pendum. ïnnocenstraditur in manus peecatorunt, pius in poteftatem impiorum : uerax in manus menda-cium: Samtiiis 'm manus prophanonmt : fummus 'm manus infimorum,abieâorum,defperatorum,atciue id à Patre Deo. Niagnam clÃe caufam oportet, cur illud ita Ãilum.Age Chriflus paucis eà indicat, Io. j.Sic Deus dilexit mundunt, erc. Pelixigiturepiihtecreéièconfy' derans uitam inÃituit Dei tarn inenarrabili dtlcóiiO' nedignam.tnÃlix ijuinomen Chrifligcrenseauelnc' gligit ceu uana,uel contemnit,ceunon perÃäe falu' tern conÃrentia. Quiauerôtemporis momentumadc' rapeui ex deÃinatione Patris non erat refiÃendum, locum facit malignitati iudteorum, cr quicum eis erant, diecns ad difcipnlos:Surgite, eamus,Grc. It obuiatn prciditori,Cftnultitudiniarmatte, guouideant difeipu-li,non aliter antea turbatumÃiifjc,qudm ut uerum tn-dicaret homincm,poflquam nunc dif^enfatioai Patris, uelut nihil horrens tarn promptus occurrat.Vtq; diCcant interim,ordtnationi diutna: nec pofje refiÃi,ncc reÃflen dum eÃe. lud^orum autem multitudo inteüigat und fum reliquis,quà m cos nihil Chriflus timeat,fiueritatis uins
CAP.Xnn. OÃVALDI MYCONII utmuclhi'HcpoÃcnt alicjudndy uidcre,n!i»t heectdlii eÃ, ut non uerccttur grauiÃima ijud'ij; Ãubire, tantum ut md' neat incolumis ipfd. ConÃyderandum lüud : pofl preccs, er poft dngelifo{dtium,ut eft apud Lucam,nihil jvrmidi nis,nihil ttedij prie ft tulifte Chriftum ,ftd per pdtienti' om uiciÃe conftanter omnidM cognoÃceremus, guides nobis ftiturum fit, ft tribuiationum, aut mortis tempore grddidmur eddem, ijud ipÃe ingreÃus ell. ConÃyderdtio mortis horrorem incutit, conftigitur dd preces, ex pre' cibus uenit robur,utmortis prieftntia minus adficidt ^udm abftntis imago.
Et continuo adhuceolo^ quentCjSCc.
Obft'mutusiudds dudet decedere ad ChriftumâO'Ãlt;d uerCiZJ' oÃculdri,et ddpellire Rabbi,et ftc prodere.oftu Ium nanc^ ftgnum erdt,quod dederat turbie, quam diite-cedebdt,neabcrrdretin cdptiuando. Nfc nbsp;nbsp;j'atis erant,
commiftt etidm,ut comprehenftim coûte ducerent, nimi' rum ne elaberctur. Rebus ad amiciciam pertinentibiis «bucituradprodendum Chriftu , quiprodinon poierat tamc.Et qualis ifthiecciecitas qu£Ão,e^unde,rebus tarn facris dbu[i,et tradere qu! nouit ftirc omniafQUieiudM f:iebit,noftiebatif^ qua: uidcbat,no uidcbat,mente et O' culos capiëtc cupiditate parua pecuma,ftcut alio quo^ loi4
î N M A R C I E V AN G. E XP o. i6i loco diximui.illud ucUcHhUt ab hoc excmplo,t^ alijsfi tnilibui difccretnui adfiduum potenttam, ut itidc ucnien tcsincognitioncm noftrlt;t naturie,gratiafn ZJâ cuxiliunt I^cif^piws fèruentiiK ,fiddnM âmuocaremiK ,ita ficret ttitmj4t crifttu dcmittftttes, ZJquot; per humilitatcm antbu-lantes apud Dr uw fongc ^uödam efficcrenwr glortofio res.Scdqualis Chrià us,qui contra je ifta omnia tam patienter pcripermifidnecfolu permiÃt, fed mt er im adlo quutuiefletiamproditorcm adeo placidéMatih. i6.zx tue. 21. tanquamÃiesforet euwadhuc poffe lucriÃeri. txëplum nobii pra'Ãrt, omnia quæ tnunduf mfirt mala propter Deum,fuperanda per patientiatn. Deinde tan ta lent täte peccatores effr tradandos,quanta debent tra-(lari,dc quibus fhes eft in Ãturum uitte melioris.Quï fet repoffumusenim,quandoDcu{ mifcreatur etiameim, quinoflro iudicio uidetur impifÃimus, pofiquam no défunt exempla nobis eiufee mifcricorditeiSigno autem con Ifedo mox inieccrunt manus in lef im, qui cum Juda ad-uenerant,cr cum comprehenderunt .t^imoiflud legen r, Uel audiens non conturbatur,nö concutitur,ZT iure qui-dem.Quid uero dum eaptiuamus uerbtim lefu ZhriÃi,ac Uel nihilipendimus, aut laqucum 'mijemus, trahimMcp pro noflra bbid'me quocunq; placetfQuid dum eos odi-fnus,detcflamr,deuoucmus,rapmuf,gladio,undis,ig-Ui poà ftppltcta uendicantci, qui uerbo ChriÃi prtepofi ti fitntiZT fidelitcr ac prudentcr iÃud tradâti Qiiur non
CAP.Xini. OSVALD! MYCONIà er hic concutimurf An putitmu! non tec^tie ntMUi itt' ijei Chrtllo, atdue dunt caperetur i turbu i Inijciun' tur certè non Ãne horrendo peccuto, cduennt igitur, qui funl huitn peccati rei, ni deÃnunt enim, non mi' tiui punientur aliquundo,quîm qui hic Chrifiu/m tUrociter inuudunt,
Vnusautem quifpiam ads ftantium,
Petru! in codé ärdorc perÃflens, qué fuperius oflen' derat,glddio pugnare uoluit. Amputauit igitur diflriüo glddio ituricuU flruifimnti fAcerdotis,amplius pugndtu rus baud dubiè, nià Dominus prohibuiÃet: Nam Matthä ïé.ita loquitur. Couerte gladiu tuu in iocu fuum,erc.q-d.Aliapugnn Simon efl hic depugnüda, qudm qu^fitglä dio:Patientia nunq; umeendus efl hoflis, qui eötra me pu gnat de luflicta diuina:repone igitur gladium tuum in uu gmAm,et illud confydcra,quod omnes quigladio pugM' buntyperibunt gladio,nià id agit eo iure quod datu efli PatrcmeoPrincipibus er tAagiflrutui.NamAdeonon uult lUe fanguinem humanu flindt,ut hunc fiifum etidm 'à bellid Ãt requiflturuSyGen.çt. Aliter ndnq^fl res haberet, annonputasfubÃdiuangelortiddtüdPatre promedc' pugnantiüfVel an non uis,ut fcriptur^ impleantur,qu£ docuerunt olim htec omnia Ãcoportcre fieri in me ? Hif uerbis Chriflus PctrU repreÃit,ut er nos feiamus,quint dedecedt
ÃN MAR CI EVANG. EXPO, té» ^tdcccat eoîfitndcre fanguincm humMiim,quigloriiin-dénomme Chrifli,nifi iiK gUdij fic ittbeahquod cjui-efl in manu Prmcipu,non hominis priuati.'tiaà iUis» nomë Chriflianorti Ãrre placet, redlè prohibetur uel ifa contra proxfmû,quomodo no prehiberetur etià effu-Ão [anguinis proximtf Deinde utfciamui iufticia Puan-gclicà infenö indigeregladio deÃnÃore,fed uerbo Chri~ fli,ut quod eft uiuum,O' ef)tcax,cr penetrantior quouis gladioutrinq; incidëte.Hebrieorum^.Btquouno cou' Ãcietur 'miquui ille,de quo. 2. Theff. t. Dc Kagiftratu, ^i fuos tuetur,ne iufticia illa per uim auÃratur,nihil lo~ quimttr. Quod demu ad Chriflu adtinet, conÃrat pim animm precationê Domini,cu oratione ,quam hic habet CU Petro,er uidebit cldrè,qu£ dióiafunt de pauore chri ftifupercrudelitate fuppltcij,er mortis,turn de propt a Koluntate eius ad obediendum Patri, ueriÃima efjê.
Etrefpondenslefus dixitillis*
Significat ChriÃus primoribiu. (nam ad hos in pri' mis hæc loquutus efl,adcrà t enim principes facerdotunt ^cmagiflratus templi,er feniorcs,ut iMc. oÃendit ) non eÃe poteflatis eorumatt fe capiant,fcd diumte permiÃio-ftiiac ordinationis. tiamfialiter,olimpnelxndifÃent, ^centemuidelicet publicè inÃynagogis ipforum, pofl~ quam conÃltwm mierant contra eu ueritatis odio iampri dtm.üon opus habmffent igitur prodttore,non infidijs, non
CAP.Xnn. o SV ALDI MYCONII
non tanpore no0iis,non exerdtu nbsp;nbsp;drmii,non pro/ît/î'
one peeunite m proditoran nbsp;nbsp;milites conduéios gt;nbsp;mok'
fliacf; cogt;^ultitndi,uigiUndi,LtbordndipotMfp:nt cdrere, ft non fcripturdGeiadhuncmodum jùijjèt admplendd. N une igitur horam ipforu adeÃe dicit ChriÃus Luc. in qua poteÃdtem tenebraru exerceant contra fe, uerum non nià pcrmiÃu Patrk, cuius ordinatione quidem ut hlt;ecfunt fù ^a,fine tarnen excufit tonefidentiiim,ita re' liqua Ãunt omnia.Jmpetu igitur Ãäo in ïefum omnesdi' fcipulifugerunt,ut ucritas conflaret,quaJicfuturU Chri fius crfcriptura pnedixcrant. Hutnanam infirmitatent intucri proderit,namantecruccuidemur interdumno' bis beneÃrtes'.iUa du adeà adco nihilÃwnus,ut nifi PO' minus nos cuÃodidt,aflumlit de nobis.In primis igitur, cum ChriÃianiuitanihiljit nià tribulatio, notanda funt, qu.e Ãuperius de orando j'unt dida. Adolefcentulus quoq; f'eqU'baturDommü circuamiélus fîndoneÃipernudunt corpus-hune dum inuaderent adolcfecntuli ex turbj,reü £la findone nudus euaÃt. DiÃjutacur tüc quis'nam fuerit non m.tgno cum Ãuilu. Conducet magis quod is Ãcit rC' uera,fptritudlita-Ãcere. Sindonem reliquit,utuitamfef luref.relmqucnda omniaM jcrues animam.
Etabduxerunt lefumad fummurrijamp;c»
Ad Caipham protinus JeÃum abduxerunt. Et quart non
IN MARCI evang. EXPO, hon potius ad Semorei populif Quia facer ordo fcilicet in caufafùcrat,guurha;c mala Dommo ftcacciderent, c^uamobrcmetiam co ccucnerant omnes fummi facerdo' tes,feniores,cr fcribic.MantfiliMrfit hinc,quæ peÃis fit filforeligiofuiEpifcopics.Habet authoritatc m,habet rC' ligionis titulum, iudicatur nofie fcripturam j atque adeo tnentem Det, qutcquid ergo dicit, quicquid fielt tantum non adoratur. id uero cum totumfitfilfivm,cr cos deci' piat,deprauetq;,neceÃe eft, qui lüud ipfum admirantur ac reciptut. Videmm pefie ex hoc loco fictie, i^am qua-lii erat Caiphoi,tales crût primorcs omnes, totusq; pO' pulus cotra C hriÃum Domini. Quanto fludto Ãt igitur infudandumEpifeopis, utfintboni uiriinDomino,ne maliciaipforum,z^ filfus Dei cultus ab eis inmultitudi nem demanans omnes tnficiatac pcrdat,non fine grout ipforum damnationc,non efi ofeitanter uidendum.Datn nabilc eft Ãbijpà malum ejje, quanto damnabtlius itaque molli eÃcmultis millihus? Ef Petruseminus fequebatur, Cnc. Caufam exponit Matth. ut uideretfincm. Veritati confonat,animuâmnonprorÃisabie'-iÃetllum,proptereil quod Chrifius rogorot pro eo,nefidcs dus deficeret. In' trot in atriuigitur fummi facerdotis,ticrfatuiqi interfi' niulos feeler atorum ad ignem f: caleficiebat, diÃimulä s interim fc difcipulum effe Chrtfli. Summi uero facerdo' tes,zrc.Religionisecceprincipesunà cum totoconcilict nunc demumquifrunt teÃimonium oduerfus Chriftum, T utcum
CARXim; OSVALDI MYCOÃÃIÃ
ut ftiw tnorti triidcrtnt,lt;jta äpud fe idinolm ipfum eoft' dcmndTdnt tarnen. Stmhilhabebantiuftie caufe,^tiur comprehenderantiSihabebant, quid er at opuiteftibuff ntfi (èrfttan negajjet, quad patrauer at iigil ur uidemut quà mex prauu tnitijhnon poÃit nijï tnalum prouenire, Statuerant moriendum effe Chrifto, non habebant cau^ fam prêter odium, cr inuidtam ex opinione quod Idde^ rentur,cr niMifierent ób doârinam eiiK,hlt;ec uerè catf fd,cum uererctur effe nuüam apud mubitudinë, ut nultd erat perfe ,qiiarerc coguntur,ea ne tumultum excitaret ineaput ipjorum. Qult;eruntigiturteflimontum contn r)ominum,nec inueniüt, quamuif multi teflnnoniutu filfum dixiÃent,nullum erat tarnen idoneu fatis,ut morti propterea adiudicaretur,ne ittud etiam,quod quidam di-cebantifeaudiuiÃequoddixiÃet: Egodiruam templutn ho:,quod eft manibusÃäum, Cf tribus diebuf aliudÃne mambus jà éîum extruamdiimirum ut Ãe een uanum ho' miné traduiètesyomnia qua-Ãcerahcr docuerat in nihi' Ium reducerent,imà ut er bla/j-hemu in tëplum DeiÃce rent. Hrc ergo inutdice mala eogitemus,ut qud /ubuertut toiü hommes ludtcium, obnubilantia mentis oculos, iiw lumen,fjquod reliquum erat,extmguentia,nequid ÃimÃf patientes aliquando ludaizemus contra dhriftum pero-mnia.Etfurgens fummus facerdos,crc.in malis ( dicifo let) quo quis melier,eo petor.Summus fdcerdos,qui Jo.it dederat conÃlium,Chriflü occidendum eÃe, ne tota gent periret.
iN MARCI E VANG. EXPO.
fgt;erirct,cum uideret,remÃc nonlucccdcreaduottimMÃ-*m qu^ritälidmM utdelicct ex orc DominipoÃetnan^ ciÃct,cx quouoti copof reddcrcturmägif.Ait ergo : Nott rcf^ondet quicquam lt;fd teÃimonia iült;t contra te prolata? kÃuf autem taccbat non erant uerba Ãindenda fi-uftra, trmpuf eft loquendhGT tempus tacendi, per fe teftimo^ nia uana erant,atq; tdeo uel iudiabus nofatii placebant,i quid tgitur rcjjiondiÃe^tiVerum tdeo non deÃnit Ãacerdox i/lc fummus,fcdamplius interrogat,Ãfatisfieri poÃet conÃliofuo:Tuesinquicns ChriÃuitÃeÃliusbenedidi? Katth. d'cit cumadiuratione per Deum uiucntem Ãcin-tcrrogatum. AflutusinmaloPontiÃxitte: nouer at atitti fealiquidpcrhanc adiurationë cfÃäuum.Chriflus cnint à tacuifÃet,contemptusfiiiffetaccuÃatus Dei. SidixiÃetr à non cffe ChriftwmtrctgajÃct Caiphas, cur fumpÃÃet fi' bitantam authoritatem. SidixilÃet,quemadmodum di' xitjjobebat quoduoluit Caiphas. lamuero nonpoteraC negare Chriflus,quod res erat, uenit enm intnunduwt ut fitem tfe maniÃftum,prtmo quidem tÃraelt, deinde Gentibus pertotum orbem diÃgt;crÃs, id enm cedebat in gloriam Patris, et in falutem hominum,quamobrem in' genue relfiondit DonunustEgo ,''um:Neccurauit,quod à binScrederent ÃcadÃereti ,Ãed quod de ucritatctà fcue' riter requifitus elÃet. incredulis mox dicit ad ter' rorem incutiendum : Pt uidebitisfiiiumhcmintsfidcn~ temà dcxtris uirtutis tZJquot; uenicntcm in nubibus caclL
T a Nunc
CAP.Xnn. os V ALDI myconii
ï^unCfjtiidem.q.d.cotcmnitiscrntc,^ lt;jult;e dico,Ufntnt non nwlto poll cognof:ctis ,giiod rmptus in calum dd dcxterdm[ededm Pdtrif,G!' indercgnem,uiresdccipicn te rcgno meono jólum uobis inuitis ,fcd ettum reÃÃente tnundo.yiijjuriisjum quoti; Spiritumf.tn d.'fcipulos mC' os,au! dotebit cos omncm ucrudtem, (judin confiti' bunturlibcrè cordm uobis, non fine fluporr ueftro'-fici' ent item mirdculsnon ininord,qit!ijn ego,per nomé mcut hoe efb,per mcdm utrtutem, quoduobts dolebit. Deinunt uidcbitis infecundodducntuucniciitcmnw eumingenti gloridicum angclis fdndiis,in nubibus eceli dd tudicddunt ttiuos et morttios.lidcpdrrhifidufus eft Dominus cordin impio concilidbulo,ut uidentes illitiqtiie poft rclurreCiio' nem ciT ddfeenfum cius in cccluftfldjunt, eogcrentur ftt' teridpud fe,ieftim efte Chriftü, ctidft non eredituri propter indurdtionë eÃent in earn. tJiirum ucrô,ne hoepra-tcrcdm,cu cd.iifdtispdtcdt,legis doólores,qui tilerdnt, non eognouiffe McÃidm Deum ucrum, cr hominem ue-rum,qud rdtionc Cdiphds bicddpeüetfiltum Deibencdi-dit. Qu! fcis diit dn ideo, poftqudm toties dudierdt, Chrb ftum uocdre Dcu Putremfuum,utfiddfirmdret in pr£' fentidrum quodfucrut rogdlus,mdiorcmhdberet bid' Ã)hemidm intcndcndi occdfionemf Quid olim Rubbini fenÃerintdepromijfo Deimhddieo, loquor tuntumde dodloribus,quitcmporibusChrtftifiicrunt inpreeio. Clt;e ter um dudit!S,qud: dixerdt Dcminus, fttmmus fdcerdos dildcerdtis
I N M A R CI EVANG. EXPO. i6f Haccrätii uefttbm dixif.Q^id pr£tfreit opttf hdbemn trflibutiZTC. indigmtatcm bUjjthcmtæucflium dilacem tioneteftdri condtur,tanciiid Ddnomen tarn effet ei cor-di,ut quod lederet lüud ferre non poffet, mdltÿiut pon-ii}èx,hoftii Dr;, (y omnisiufticite.SicjblethypoeriÃs tumultujri,tdnqudm ieinuleturprogloridDei,cum nihil fit tarnen quod agit, ni fi conculcatio illuis. Confyderen-iur tempora noftra, quibiis tam uaria eonfultantur gt;nbsp;ZT eommittunturaducrjM ueritatem T)ei:An uerô non ita, ut uideantur fimplicioribus agi contra peftilentiÃimam quandam fiduélionem ac harefim? Hii itaq; geftibus,cr njc rogatione,quid opus habeant teftibus,Z/ atteftatio-neblajfhemi^, mouet etiam reliques ,ut rogati,fenten~ tiam feront, Chriflum effe reum mortis. 'Videmus iudi-eium facerdotum;fcribarum,templiprimatum, acfenio-rum,dum colunt hypocrifim, contra fandifiimam ueritatem . Quihancampleduntur digni funtmorte.No« wir««» igitur,dum hodie panter omnia fiunt ab his, qui religion is pratextu quarSt qua: fua funt,no autem qult;e Dngt;cr proximi,nam poftquam Deus pcrmifit,ut taies hommes fie greffarentur in Dominum ïefiim,filium,m-quam,fuum unigenitum, an qui/fiam, qui per ueftigio tiiK'mgredilaboradeffugietfTanqtMmucrôcondcmna-tio iam rite fiida effet, quidâ confbuere cÅperut in etem, et obuelarefÃcié eiuSiÃyc.Et quid it a quafo fà dlumiln fit res,ldtrones,prodttores nemo fie fint, mouentur homi-
T J nespo-
CAF-Xna. o SV ALDI myconii
KCfpotiut mfcricordu, ucücnt pcccati non pälrdtit. Hic dgunt tarn petulanter, tdtn odtofe, tdm crudeli' icrMmirdriquis poffettundendm cdufi tdnt£ crude-litdtù. Dicdm quidntthiuidcdtur. Vo'uitPaer lUe cx-leÃis fiUum fuum uiii^enitum fic contcmni, Ãc c£di, tioit folum hiCf/cd per totdin eiui pdÃionem,ut nos inteiligentes nox£,propter quant tîld pdÃiis cü,foc' ^itdtem, peccdtunt mugis cducremus : tpÃum dutemgt; cr eum, qui pro nobis iUu/tis, eonÃutus cwjus, cru-tiÃxus eÃ, Mdiore dilediiotte profequercmur : hac enim quem non moiient, quid qutefo dd Dcum co-gnoÃendum mouerct f Deinde quod ddtinet dd lu-d£os , adeo non Ãrt fe contemnthypocryÃs,ut contra nuVum genus hominunt flagitioforum itdfe-uidt, ut contra Ãui contemptores , utpote quos cf Deo putet non mmiis dbontinabiles : miferctur tgi-tur proditoris, non miferetur iuflicilt;£ fuie contem-ttcntisiNcque id folum, fed infirt etiamipfamct pro virilimala , qunecunque poleil Ãne modo, quodcldrè uidemus hoc loco. Vcrumc^bdc Icmpeftdte quisnto-Ndchus , dut ftcrificus non exhibit fe /fonte pro-cdrniÃce hominis dlicuius ex'imiè, ut uocant, Lutherani f Pr^tcrea, ubi ftagitium nullum e{i,utcffe uideatix, itafürere oportet, quo frfc'mentur oculieo-rum, qui ftagitium non uident.lLeceüfanäa illa ratio botninis,à Deo careat.
El
IN MARCI EVÃNG. EXPO. *66
Et cum efTet Petrus in
atn'Oj
Petri nunc tema defcribitur negatio,quorum prima Ãäaeü anciÃii compellante ipfum coram fateU'tibut pontifias.lUanancf^ rogante:P.ttucum Nazarenolefu fiii/lt i negauit dicens : N on noui, najue fao quid dicas. Terreturà muUercula magnus pollicitdtor,ut poRea cognojccrctycuiufnam uirium effet, profiteri Chriftum ini, epidècoram mundo .Secuitda iterumapud alteram (utclai-èdicit Matth. )ancillam cfiÃila,cum per ad' fertionem ca diceret ad/lantibus : Hie ex iHis eâ ; unde cr magis timens negauit cum iureiurando , non fe Hoffe hommen. Ecce quid timorficiat,quem magiftrum» prttceptoremckfiium,imôfiliumDei uiui totiesconfiff fus erat dum effet filicior,nunc in anguftijs pofftum ho -mmemadpeUat,negatcf; tom feucriter ctiam poflqu.tm gaUus femely uelut admonucrat diâorum Chrifti.Tertia contigit,poflquà qui adffabant diligentius cum contëpla H fiierant,dixcrant(^: Vere ex iUis es,namc::r Galilaius ts,et loquela tua conuenit. Hi quia expe rant argumentis agrreateritus ne couinceretur,etc0prchenderetur,coepit Petrus execrariM deierare.N o noui,mquiës,hominem iflum,dequodicitis . Adeocrucisfirmidocarnéobruit, ut omnibus uiribus deflituatur,fi Deus no fuerit auxilia fttt .EtiterumgaUuscecmit ,Tunc igiturrecordatusefi
T 4 nbsp;nbsp;nbsp;««tW,
CAP.Xini. OSVALD! MYCONII
ucrbhquo d dixcrat lüi lefuhZ^c. Rrcorddtus guident efl poftquim eum mtuitui cjl lej'uâS,ui Luc.au:njm G' anted gallumaudiueratifedfi-uflra,idqKod lumquoij;Ãdunt fiiiÃet,[ilefuinon rejjtextfjèt. Viidef)dtet ,hominis non tfje, peccdtüluum cognojcere, nijiDontmtis intueatur. fatct item quà m externts Deue utatur,dum unit adirui' nere,ueldltguid nobis conferee per uirtuteinfuam. Cot-pit igitur Petrus flere pÅmtcntia tnotus, nam huius ft' gnum certiÃimum eratftetus. Confydcremus cr^o dtli' gen ter Petrum boe loco,ut poenitentiam uera, zr EuM' gelicam reélè cognofcamus, poft quant à pfeudoprophc' tts aliam huius loco tcnu 'mus non fanamdmó nihil quant peccare docentem. Pcccaucr at Petrus, non confyderans peccattvm. tefusintuituseftjCï'intuendomentis apcruit oculos,ut quod deliquerat uiderct.Vidit ac doluit.Dolor exeuÃit lachrymas,nonincuÃit dejferationë'.Cauitde' j« pro uirtbus à peccando,id quod indicauit dolorem ejfe uerum.Exquibus licet cogno/cere,qua'namrationepoe' nitentia, ueniatin cordanoftra,nempefi rcjficiamurà Domino,hoc eft, ft apertat mifericcrditer nobis oculos mei{tis,qu!bus uideainus pcccatorum turpitudt'nem,a(c^ adco diuinam indignationcm:ac tudiciunt,quo tradit pec cantes letcrnis ignibus. Veruntamennonh^cfolunhfed et Domini uidcamus mifericordiam cum fide, certi quod nondeferamur, tantum in fide perftemus, indc fit enim, ne peccata nos ad delperattonem adigatÃcutludam ,fed adrc'
ï N M A R CI E V AN G. E XP o. *67 nd rcfipifcétiam meet mifericordu, per qua ueniit dabt' turprauè eommifJ^orum.Vndediat Efa.ca.^o. Sireuev' tamm,cr quiefcaiis,falui crittstln Ãlentio er i«erit Ãrtitudo ucflra.Etne quii roget,ciuomodo nor Chriftui fe/piciat hodie,notabimitiper Verbum eiui id Ãeri,nant boe dum audimui^periuntur credentibui oculimentis, quibus dtim ntÃram contemplanturfæditatem ,interint CT mtfericordutm Deifbe certa conctpimus. dolore crU' ciaâfiur, ejuodegimui contra Doinmum tarn benignum, tarn nos amantem,tam tnifericordctn:lmà contra tam po tentcmMt gut habet in manu iudictum feruandÃcondent Handtij;.înfuper dolor cxpr'miturlachrymis,alijsq; mo dis,qui teflificanturueritatem eius.Eit 'muocatio Domi' ni deuota, lugis ,fidelis, quarogamus turn ueniam, tum cuflodiamnoliriiitedemcepsturpiter agendofanäiÃi-tws oculos eius ojfendamus,agamus ueró pÅnitus ad tio turn ipfius,qu£cunq; funt rharitatis:intcrim manentes» quicqutd ab huius feculifilijs maloru inÃm poteà pro' pter nomtnumiquicqttid etiam Domimisipfe tribulati' onumd'nÃrmitatumjaduerfitatum ad coërcêdos nos, ucl corripiendos immittit,orantesqi ut perpatientiam uidio res efficiamuradgloriameiuf.Hanc paenitentiaminue' nimuf in Petro,cr alibi per fcripturam Euangelicam no bis traditam,quam docemus ,cr inculcamtts gt;nbsp;fequimur pro uiriii,ÃnemÃerantes, quem adfequutuseÃPetrus w Domino. Ctuid igitur} obijeit aliquis, non poenitent
T S omnes
CAP.i{:7. os VA LDI MYCONH
omnef,quiucriumdudiunt:Brcuitcrdico. Quid non o~ mnes.quos ChrtfliK intui:tMeft pocnitucruntiHon rcjbi-at fimiliter,(j.uis dubiturc (^otcft eni.tn,quin et tudam dd' Ãiexerit dtcens,iimce,dd quid uentfb^l-t turbas düdUo-tpubdturttdnqudm dd Idtroncm extjÃKiCrc. Verum nul liK rcÃpuit/ed crudeltores-,qudm dntea,Ãdii funt,z:r tu â â dut confùgitdd Idqueu. Auditores quo^^ uerbinon d-qud-titer dudiunt, numdum lüe uocdt dures obcluduntple-fiqtiZ^ duertunt,ddÃdiuum Ãrcpittmtmdgiscomment ddntes. Tdlibusigttur ut tenebrie Ãite magis pldcent, quum uocis DominK^e lux, itd non inuenit locum dpud tospaenitentid. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;\
CAPVT DE CI MV MQjri NTVM»
Et confeftim dtluculo con* oho, Ãfc»
ODEMNATvs erdt idmdfutnmisjtt nuf} et ob cam cdi^din per totdtn noäem il â¢i nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;luferunt et. fAdne confidentes ijdem omnes
eonflium inierunt,cr condemndtum pro more fuo mit-
tuntddiudicem Pildtum,qui Romunorum duthoritdte tum illic prdÃdebdt. Verum ituq; redditum, quod idm~ pridem dtxeriit Chrifitti, Trddctur enimgentibuf gt;nbsp;e^c.
£t
ï N M A R CI EVAN G. EXPO. i68
Et interrogauitcumPildtui'.Tu csrexlUeiudeoru^lM-w cd.ij.occaÃoncm oÃendit, qua Pilatus ito. rogat Do-tninum. Accufarant cn 'm de tribus eum faccrdotes cum tebquis,ncmpe quod euertiffet gentem: quod uctaret tri but urn dan Qefarr.quodqi diccret fe ejje Chriflu regem. Qb primum Pilatus eum miferat ad Hcrodem, ut latcas docct.Cib reliquaÃc rogatiTu es rex lUe tudtcorutliam pratura propter hoc erat,itequis fe ingererct,ac feditio' nem moucrct m populo ludaico uelut tyrannidë occupa' turus contra Cæfai^ Ro.icfus aut quid;Tu,'t/rtquit,dicis. Confitcturfe regent effe aterum ea ratione, qua di/}!Utat amplius apudlo.iS. his ucrbis: Regnum metmnon eà tx hoc mundoiSi ex hoc mundo cjjet regnum meum,mi' niÃrimei utiq; decertarent ,netradererïudteis.Hunc aiitem regnum meum non eà htnc.Qvibus uerbis Chri-fins Ãrmidinem, qua Pilatus nonnihilmouebatur,uult eximcre. q.d. non eà timendumneq^ tibi, neque Clt;efari tuo propter me,nâ ctiamfi rexÃâ im,uobis tarnen regnum meum non oberic,qtua non eà terrenumÃed ccelcÃe,non igitur regnabo, Ãcut folent reges terr te, modo quodam txterno legibus, armis,opulentia, luxu, caâterisq; rebus eiufmodi,/cd in cordibiis Ãdelium, iuÃieia, pace, er gau' dio in Spirituf. atq; id dum per mcmetipfumgubernabo, tiâ alioqui poteflas eà mihi data in coelo cr âm terra:quo' circa gubernacula principum omnia ÃueÃnt cccleÃaÃi' td,Ãueprophana mambus egotenebo .Quietusigitur efio.
CAP.XV. OS VA LDI MYCONII eÃo,lt;luicquid dtcMt ludcei, non erit enim ali^^uid cLimni uobif 4 quos potcftate donuuit Deus tcternus, P4' ter lüe meus^ qua nenw uos detrahct,ilt;fq; dum lUt uifum fiterit. Accufabant autem f immi (acerdotes lefu/m de mid tis,fiqutd ejjct, quod iudicem moueret ad confentiendum fibi iefum ejjè uirum malcficum'-uerum hietacibît,etiam f)oÃquant Pilatus rogarct: Nczi reÃondcs quicquâ,crcf fruÃraneum erat omne reÃoÃu'm,nam aderat hora einst ey ueritas cor à porcis non eratffargenda. N one rat item Pilatus (taies ej-ant accufationes ) quod ex inuidia, quic-quidficbat,agerctur,Ãcut pauló poà audiemus.
Cacterum in fefto dimjttebat,.
InÃÃo pafchatis mos erat uindiüobÃcinus capitale, qucmcunq; peterent ludici,dimttti: namÃc teÃiÃcari uo Icbant tÃi,à memorcs cljebeneficentite, qua Deus olim patres tpforum liber ar at ex tyrannide pharaonis régis Aegypti.Erat autem inter u;ndios,qui dicebatur Earr4' bas homoÃditioÃis,!:^ bcmicida,quem Pilatus conÃrc' bat in proponendo lefu.Cum itaquenon ita malèueüet is iefu,qua:rithtncanfamipÃimlibcrandiAgiturubiturb4 ccepijfet rogare,ut Ãcereta^uod badenus freere ÃuÃetfo litus,inquit: uultis dimittam uobis regem iudaiorü i exi' Ãimansnimirumfieri non/à cilèpofi'e,præfcrtm apud popu'umgt;cu que nuncagçbat (de Ãacerdotibus enim non eratj^es )utlefum poà haberent t4m nefirio latroni.
Sciebat
IN MARCI EVANG. EXPO. 1^9 Sciebat inutdiam fummorumfaccrdoium ex his, tju^e tu~ deratyacdudiucrat^x tutmiliu ncpCygefiuÃcie, clair,0-ributydccufatione, at^; ex ets rebut,^ua-multè antepr^e tejjerant. Agunt ergo jlrenuè pro ad/èélu illo nunc ctiant tiam cccitant turbam,ut peterct Barrabam,ct obtinentf tiain ita ficit turba nihil cun^ando. B,oganlcucró Pilota: quid ucUentyUtfrcerct regi tudacruni, clamant Xrucifi' getflum. Quid,inquitHerum,malifèeittVehcmentiut tlamant,cruc:Ãgc cum.li on rcÃyondent,quid ficerit,fed uerbis oÃendunt,quid uelmt. Sieftabatjententia, uole-bât crucifigi Dominum innoxium,nec folum innox iuma fed qui bénéficias populum oncrdrat,ncdum adficcrat. inuidiceuehemcntiamitcrem licet expcndamii;,ndm nc' fcio fiquisfit alita ex potentioribia adfiflibtit minusfa~ tiabiliSyimo pefiilëtius fatiabitis,nam prater uindiâam nihil explet.lmpiam queq; Pilat leequ.tatimyUider at i«-noceÿtiam Chrijli, cognoucrat inutdiam Judaorum, çr ex co nonmhilfieuerat Domino, nthilominta Pontificimt cbfequttur malignitati,Ãtut in fequentibus clonus con' fiabit. Vnumefi tarnen, quapropterlaudandus uidctur per comparationem: Ham quant ofiultusiUe index fiiC' ritfagaciornofiris procertbus, hincfixtlè patet,quodex ha qua ficbant,protinus nouit juré.morum jacerdotum muidià iHonitano/lrà namex his,qua tamcrajjeeom' tnittuntur d fummis facerdotibus, Papis, CardinabbiKt Kpifcopiscontro dodrmam Chrifti,çy' eius profifioret
peÃimum
CAP.XV. OSV ALDI MYCONII
peÃimum iUum idÃdu non inteUigunt,fed adnuunf tiiMiCr uelut frigiden fujfundunt, imopaUm inÃigunt ne adiumëto funt,lt;]uó Chriftuhfi dij s plaat,qudm oeyà fmè toüatur è medio. QtiamuK Ãuftra Idborent omnesi Chriflusfemelmortuuf ampliusnonmoritur »fedindC' xtera Piüris fedens regnat, id quod fentient iüi, dum ui-fitabit Dominai zx priuatim, zr communiter aduerft' riosfuos . Prteterea leuitatem populi denuö coUigimui fxfo, quodtamfictlè perfuaderipoterat aduerfusin' nocentê,dc tantu bcneli^orë fuü. Reélè igttar populum uocdtiUebeluammultorùupitumob incoÃantiam. Ve rum tales funt natura omnes homines,qui robore diuino non flabiliuntur, ad pra-fentem rejpiciunt utilitatem qualisqualis hecfit,de futttro nihil penà habëtes,po^' quamadfidus obtinucrut uidoriam. SequiturnunePi' lati'Ãaltum a: impium obfcquiu,nam uolens fatisficcre turba!,dimifit itlis Parraba,et tradidit iefumflagellattt, utcrucifigeretur.AiuntquidamPilatumquiefiÃe perfld gcllationem,Gr ludibria,qu£ perrmfit contra lefum, ui-am ltberandi,quem innocëtem cognoucratficicntë quant fiCpefiat,ut ex inuidtofo reddatur mtfirabilis,poÃquani Ãrorfatis in lüum debacchatus fiierit. duamuisaeró res ita fe habeatojuur qutefo iufiu,(,na ita uocat ChriÃuni manuslauà s,ac dicensilnnocës egofum à ftngtdnc huiM iuÃi. Matth.z?- ) quur inqua iuftu zr infontem flageUa-uit,coronauitjfinis, illufit,falutauitper ludibrium ut
regem.
In mar ci evang, expo, 170
gt;*gfw,pfyf uÃit caput eiw arutidine,ailjgt;uit in cuin,geni luf ftexis adorauitf Kn hoc: eftuia bberandi 4 morte, ac non potiut inftrcndt mortemfSed fic eà ingenium hum4 numdtedtt cotra charitatë, iufticiam humilem in gra tiam potenttî^neprouoect hunc in fe,etM finec ÃuetjKC iiligit ,ub:ubimaneat interim æijuitas. Qjiodquident Ãc'tmK,ut Dominui deteflctur,abudè prophette docent, Eft.ca.io.ii.Iere. 21.u. Aw.z.j.S, 'Zach.7,crc. Dew aiit Hidet,qudhter agant milites Pilati cum filio fuo,atq; diÃtmulat,ut implcrenturÃcripturte:liamF-Ãi.de rebut
⢠tarn nefrrijsfic olim uaticinatitf cRiKoncà Ãiecies er, neque dccor-EtuidimuscumyO' noncrataÃgt;cilus,Cfâ if^fyderaumus cum, deÃgt;cHum zir noutffmum uirO' rum:Virumdolorum,Z7 Ãcicntem infirmitatemi'Et qud~ fiabfconditusuultus eitts G'dcÃ'cilus, unde nec repu-tauimuf cum, c^e. DiÃimulat item ob dileâionc noflrit nà itd uoluit iuÃiciie Ãu^e pro nobis fiit is fieri,hoc eft,pec-tatanoflrd toüi,ficut idemEfia.reliquit.'Verèlanguores noÃros ipfe tulit,et dolores noÃros ipfe portauit.Ptite-nm. ipfe aut uulneralitf eà propter iniquitdtes noÃruK, adtrituseà propter fcelerd noflra: DifciplindpacK nofir a fuper eu,cr liuore cius (dnatifumus. Et paulô poft: Propter fcelus populi mei pcrcuÃi eit.Hiec adferipfimut idco,ne Icäoris contèplationi fuper obprobrijs Domini ttoÃritefuChriÃiqdpiä dildtionis adfirrê loeit prophe t# tant it indicando nà res efi digna, qpne occurres mox confyderetut
CAP.XV. OSV ALDI MYCONïT
cofydcrcturtjuà m deuotiÃime.Poflquäfatis rfiiUuÃini jyommo,exuu[ eu purpura,qua autea areudedcrant ut reghzr induunt propriji ucjiibus,â¬t educu!tt,ut cruciÃ' gant. Coronam, purpuram,jceptru nos contëplantes no ludum,[ed ucritatcm ir,tucamur:Sciinus enim Chrifium regent clp:rcgum,cy Dom''inumdominantium,namrc' gnuin eiut rcgnuin fnnptcernum: nbsp;nbsp;potcftas etui potc'
tcÃas cetcrita-lgUurquanquam tfta funt omnia per ludi' brium illi exhibita, my ft eno tarnen adeo non carent, ut plum pedus cotemplationem regts cÅleftis ex ip fis non paru augeat,tantum abeft, ut inde reddatur uihor. NrfW gwo contemptior eft hie habitue,eo mirabilior,uenerabi' lior,ac glorioftorfit intuentithronum eins fublatumfu-per omnia, qu£ funt, aut diet liaient fublimiaicredentiin dicem eumftiiurum,in extrema die,uiuorum etmortuo' rum,daturumq; tumunieuique prout geÃit in corpore. Hune itaq; tantum regem ducut milites abieäiÃimi. Age Dais tenebrarum potcftati permittit iufliei£folem,?y lu ecmmundtÃctraiiari,quodftupendum omnibus. Quid rnim qu^fo tenebr£ ad lucemtnox ad folem fAt hic pra-ualere uidentur tcnebr£. Et Chrifltisfilitts Dci uiui per' mittitfeuinci,cuiusuel nutuinihd poteft obÃftere. O Ã' leélionem erga genus humanum.O cofilium ad illam nO' bis probandam. O dunciem nofîram, qui tam tepidè rc' damamusâmà tam non redamamus, adeo nos malum in' gratitudinis occupauit, quia Deu/m Gquot; erganos opera eiut
INMARCI EVANG. EXPO. 171 r/«i non confydcramui, non curæ funt nobis. non putd-tnus dd nos pcrtincrc. Ld rgire quicfo le/it potentifiimc, M lUd dignè contcmpldntcs dCcendamur,ZJâ infldmetnur ad redamandum Dcu/m Patron ddeo benigniim,cr tefi~ hum Dofidtrcm noflru adco pro nobis obcdientcr mor titum,ut poftijudm mgloriam utriuflt;i; uitam htc pie, fan fleq; tranfegimus, mortcmq; féliciter fuperauinius, illiC uiucreconceddturpernomen tuumfcmper.
Et coëgcrunt prçtereuiis
Chriftus bdiulauit propridm crucê initio, deinde oC* currit Simon,cuius hie fit mentio,pater Alexà dri cr Rufi bominum piorumt, quern petulantid militum coegit fir re crucem Domini. Et qit£illblt;ec immanitas, imponere condemnato fuppheif inflrumentafVelcur non cruces latronum quoq; ceruieibus funt impoÃttefnifi quod cru-delitatem omnem uoluit Pater contraÃlium exercerwt uideremusiquaWnam effet,quamobremittafuliittuit, turn ut cognofcercmtis dtleflionis eius magnitudinem er ga nos,ut qu£ immania ifla tolerare potuit in unigenito fuo.Sedquur'namabutebantur milites operaSimonisi Portafis ob debilitatem Domini, qu£ eontigerat ex im-tnani traflatione ab hora captiuitatis uf j; adhuc.TStamut parcerentoion Icuarunt onere cruets,tails eflmihiümer-(enartorü truculentid,nemmem rcfficiûttnifi d quo funt
V condufli:
CAP.XV. ÃS V ALDI MYCONî!
(onlt;iuâi:nihtl morà turgt;nifi pccumam^propler ç/ua /ê M iÃuduttiegenuidcuüuerut:etdgutttpropterealt;]uiclt;]uid tubétur.lnfirre Deo beÃii,inÃm pdtriæ,infirre Turent btfirre huic ucl dltcri iniurum i eequdliter penlt;lutit,ndttt eblui rcrum omnium,uentri fdtifÃccreÃudium efl, uet tnori.Eccegenuiu!tlt;e,quodGermuni dcligimut:Qwmt putdmuijùiem habiturosnos,uifimomiÃos,cr ingt' nid mutiuerimiiffE t ducunt eum tn GotgothdiCrc-Gob-gotha Syris,Ldtitiù cfl locui caluarilt;e interprète Wdreo, ejuod damnati cdpitc truncarentur tUic.Dominus hue du citurunà cum latronibusatteiufdem fortis dum iudicare' tur, nomé erus abiÃcrctur ut ignominief vm ubique. Sed contrdrium prorjus obtigit pro confilio Patrii, nam O' locusconfecratureà per fanguinem Chriflijçynomeit ausÃäameÃÃcroÃnäum, laudMe, benedtâum in timuèrfa terra.EtdcdcruntiÃi bibere myrrhatüutnumt fed lUcnon fumpÃt. Klatth. dtcit, acctum ÃUe mixtum nuBa dtffonà i id,fieri poteà cnim, ut uinum fieritaceto' fum,cr myrrha fiteritamara,non inepte perfiBis adpel Idttonem amaritudo exprefia rÃ.Anintautcm ex moreld Ic utnum occidendis oblatum. At ChriÃus non bibtt » na/U poft coenam dixcrat,fienon b:b:turum degenimineuitit donee ipium biberet nouum in regno Dei. Poftguam au' tern crucifixififtnt eum,partitifuntueÃimenta cius,O'Câ Sic Dauid in Spiritu uiderat fiiturum, du m dixit pfiii*-Diuiferunt fibi ueftimentd med, o fupcr ueftem meatn
tniferuitl
tu mar CI EVANG. EXPO. lt;0 biifmnt (brtem. Veflimenta diuiferunt in pttrtef quatU^ or dpud loannem^it unicuilt;ji müitipars cederet:i]Udtuof frant ergo militedatum erat negocium pleóten-di Chrifttm, l^cceperunt tunicdm,quia uero contexts erat d fummo per totum,non confuta,non dtuidebant/ei fortiebantur cuiiKiidm efjet. ^iTÃiuee uocdt toannee, qudm tunicdm nos interpretdmur: cà ueÃii interiojf proprieÃnemdnicis. QualisÃicrit igitur tunicaDomi ni,nonfdcilè definiam. Certa funt iUa-.ÃdÃe uiliorem,amp; contextdm,ut inteUigdmus,qudliterÃe geÃerit in omni^ bus Dominus noÃer, exepl(vmpr£Ãrens,ut habëtcsui-* dum er amidum contentifimus.Ãiuod adtinet cnim di texturdm^nemo ucterum Ãre non putauit fubefÃemyÃe-riumgt;udriant tarnen. VeriÃmileuidetur, quod quidam re ïiquit hodie: Dodrinam Ãgnifieari per ueÃimenta Chri-^ Ãhper milites hiereticos: Cer tum eà enim tUthi Ãriptif^ ram cl.'uidant,dtqi dilacerent, er ueluti ctm ipfd ludanti dum quiÃl; profuo capite,quo libitumeÃ^eamtorquet» indiuiÃdm aiii^ui, quod per tunicam inconfutilem eà Ã-gnificdtum: Nam itdÃbi cohteret undi^^t und fit omni' no,quemddmodum Spirittiff.quiedm juggefiit ,itniisefld fimplex, er indiuif is. Igitur quanto cum periculo diÃccT pdtur,uidcant quorum refirt,qui(^ dilaccrant: Equidetrt puto nihil eÃepernicioÃus, Deoq^ magis muifum. Erat autcmhoratcrtid.erc. Horatertiacriicifixuseà lefits: bora fiexta tenebrlt;e funtexortathora nona clamauit»
y » Do«
CARXr. OSVALDI MYCONIÃ
muf,crc.nec multi póli emiÃt Spin tum.Etquam inquis hora uocm tertilt;tni,ctftxtam,ZTe. Ab horadici ttrtid tcmptMufcjue äd hordmlcxtamuo~ Cdriuideotertidm hordmCiuodquidcm fi rcilèdicüur, hord tertid profxundd pdrtc diet dccipitur, tres ho' rds contpleilitur.fextd hord pro parte diei tertid, Æ-militer tres homs habctthord nond pro pdrte diet quar^ td,cr tempus continet ucÃiertinum ddfinem ufque: Erit igttur ntdnc feu dtluculum (ne quis qudtrdt) diet pdrs pri md ufq; dd bordm tertidm.EldCdUtcm rdtiocinationcpe' ritpugndntid,qu£uifd eft effèinter lodnnem,quidicit Pildtum fediffe pro tribundli hord Ãmie fextd, cr Mdr-cum,qui ddferit Chriflum hord tertid crucifixü: nam iu' diciuntÃilum eà fextd nondum exiÃcnte ,fed hord ter' tid,quodquidein indicium nwx confcquutd eà Domi-nifuffixio'nt crucem: Et dum fextd idm effet, tenebris funtexortte.
Etcratfnfcriptio caufic
. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;flliuSjSCc*
Infcriptio ÃättRex iud^orum. Non uidco,qum Pild-tuf fie feribens ridere uo tuer it cr Chriflum, nbsp;nbsp;ïudlt;eos.
iiïum enim nihil minus effe putabdt, qudm regem, quod nihil regiumfecundum mundumddpdreret in eo. tuda-osdutemnotdre uolebdtdcmdlignitdte,qudChriftudd-fiädti regnificerdnt reum,miferum,dc pduperem, tM-tum
IN MA RC I evang. EXPO. lyj fü«i ut toüeretur. At Spirituff'. aliud uoïuit, excitât Pila-tum. Spirits inquam bonus, hominë malum, ut titulum itafcribenstcÃmoniü daret iiebr£K,Gri£cii,zy' Lati-nis hominibus ceu ludcx, Chrtfium e}fc regem,ludtcis i Dfo nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;promtÃum ad falutem totius inundi.Bre'
uibus tgitur multa c5ttnet,uidclicet Chriftum hominem, nu)rtcmeius,Pgt;eum ipfum ejje,falutem per eum eÃe, Ham primis uerbis, que ioan:habet, lefus Hazärtcnut, demonÃratur illé,qui fùerat ex Mariagenitus ,e:^à io~ feph educatus,qui(q;l'ubindeÃuocatÃtium hominis, er fuam humanitatem inultis modis comprobauit.Mors ue fo patet, quia titulus Ãupra fuÃenfum iMn in crucis patt lulum poÃtus erat. Deus indtcatur, quia rexefli udæo' rum:Rex quidem non terrenus,fed caleflis. SicaleÃis, rrgo Deus,quia non eà alius tal(s,nià ipfemet Deus.Sei Z:r iudeis promiÃus,'talis rexÃtturus erat » ut cuius re~ gnumpermanÃurumeÃetinfempiternum.2.Reg.7.P.fa. p .Zrc.ConÃat autem hominis regnum non Ãc perdura-re.In hocipfo tarn nemini non poteà certum eÃe de bene-diélione acÃalute,qui crucifixus eà enim,Deum corpora liter in fe tenuit mhabitätem.Ham quod paÃ'us eà inno-cens per carnem, caufam latentem habuit, placuit Patri Ãcredimigenus humanum. Quod Deusinhabitauitin carne,certum O' Ãrmum Ãctt,efÃcacem eÃe carnis mov temetreabeneduÃionem tribuum terrie.'ExquibusÃci-lè uidetur, titultun non ab cthnico utro ,fed à Spiritu di-
V t uino
CAP.XV. OS VAL DI HYCONII diuino conditum fuggeÃumcff'e. Solui igituriUeme-fitoriiereâc comnvndatia ädmonere poteft, qualis'nar» fit mieris nobis Chriflus.
Et cum eo crucifigunt duos latro*
Sicprocuratuin fwr^td fummorum fscerdotumcott ' nbsp;nbsp;nbsp;fiho, ne eÃet ignominu, qua carerct Dominus, implere-
turg; guod pr^dixerat Dfu. j;. Et cam iniquis deputK^ tus cÃ.Debis latronibus Utcas pluribus fcnbit Cii.13. Al teruw,quiuideltcet pendebat à finiftris, couiciatum effi Oomiitohisucrbis.Situ csCbrtflusrua teipfimo' nos'.Alterum uerô,qui pendebat à dcxtrisà ncrcpuiffe il' lum: t^e times tu quidem Deum, quod in eadem damna-tione es^E-tnos quidê iuflè, nam digna Ãdis recipimust hic uerô nihil maligeÃit. Et poft h^c couerfum ad lefunt à ixijje iDomine memento mei, cum uencris 'm regnunt tuumtJefum autem reftjodiffieiAmen dico tibi Jiodieme-cum eris in paradifo. Htec ftciunt, ut mens habeat, qu£ condignèfecum reputet, primo quidcfinem poenitentis, er impÅnitcntis-.Dctndt uirtutem fidei.TertiOypurga-toriumpapifticum rem effteplanéfiéiiciton .Leâoripio velim ea commendare ,nam reâè ponderata nbsp;nbsp;m ftem
frigunt,cr que fit uera fides docent, o' de uanitatepur gatorij ignis contra Papam certificant.
Et qui præteribantjconuiciabantun Adhuenonerat impiorum hommH,quipreteribantt fatiatum
IN MAR CI EVANG. EXPO. 174 fiitidtMn odium, fumntammlaccrdotum inuidia, latro' num mijerddi mdhgnUM.Primi temp'um fdcrofdnéium UcIm i Domin) contëptum exprobrà t, cunt tp/c tarnen, dumeius habuiffet mentionem ,de tcmplo corporis fui uoluerit intelligi gt;nbsp;nccnon innucre guid aliquando contra fe patraturt effent \ud£i Ao.i. Aiunt item,ferua teip fum,c^ defcendc de cruce, Hoc pr^dixcrat Chriflm ftturu. Luc. 4. DidurifuntmihiMcdicecurateipfum. ^ummi facerdotes inter fefecumfcribis dicebant: Alios feruautt,crc.Impietafcogitur/èrre teflimonium Chri-p:o,{juod utdeltcct f tlutein adtulerit multii. Tam eft res potens ueritof. nbsp;nbsp;cognoftenttbus earn, Gf nonfequen-
tibus. Aiunt item:Chriftus iQe rex lfraël,Grc. q.d. Udi-lundum hominem, gloriatus eftfeeffe Chriftum Dei,ac rcgOM lfraélis,quare igiturnüc non reipfa, poliq adco ft ret op»s,po!etiam fuam exertatfAgat quod iaâuuit, de-fcendat de cruce, ut uideamus GTquot; credamus ei. Htfte ue-lutidignisobprobrijs uolebatfacra turbaiUancmincm non dbahenare à Chrifto,tanquà nthtl,poftquim ftc pen debat,certim ftret, quà m uanum ejfe quicquid kaóicnui uel dixiffet,uel egtffet. O mentes hominum c£cas ,ope-flora Citea.Videmus hodie uiros dodos ,Oquot; fandos opi-nionefua, non minus Ctecutire, non minus blafthema-rc,dumnec uident Chridum folum efte falutarem,nec tbftinent à conuiciando pijs, maxime du ad Cupplicia du (untur propter DcS. Vidctis, inquiüt,tüoru PuangebS
V 4 nunc.
CAP,XV. OSVALDI MYCONII
nunc^uidetis ut cuÃodiantur 4 fuo Chrifto, uidetis potrtt tiäm fidei qium Mont f Cur non ignis uim prream ex' tinguunttcur nonglndium cctrnifici^ obtundunthur non cdrccrem perfrmgunt ? Hw nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;uerbis, quid nià tnifc'
ros abÃrahunt lt;i cognitione ucrbtfalutis,quo unocrfo' lo pdÃcuntur anim.e piorum ad uitdmt Age pdterfà milid« iftd pdjfus eÃ, er uidt per pdtientidm, igitur, quomodo non eddetn décidèrent domeÃicis etiis,cr per pdtientiattt ipfo fubueniente uiilores eudderëttCieterum ejfecit iüo' rum improbdconuicidtio,utdlterquoq- latronimdpro bris tdciendisnon dbÃinerct,qui idmtdmcn labordbdt inextremis.Signum erdtimpdtiëtine ,miÃrieq; deÃgt;erdâ tionis. Ambobus tribuitur ab EuangeliÃis per
Ãeu tyce^ttynu numcri,quodd'ter tantumÃce' rdt,dudiuimus enim pdulö ante, in paradiÃm a Domino rcceptum alterum, DiÃimus ex lUis omnibus, inuidiam nee anteuindtdam, nec in ipfd, nec poà earn miÃricor' diam ddmittcre.
Cumucro Eilt;fîaeiïêthoi a lêxta,ö^c»
Circd initium bor^e dicifext£,quiepdrs eà tertid di' ei,Ãcut didu eà fuperius pdulö,tenebrte funt exortæfu' pertotionterram, ]ud£orumutdelicet,lt;3' perdurarunt uÃ^ adhordmnonam,foletenim iufliciæ tamcrudeliter pdtiebdtur,imö lUe qui lumen ddtrebustcr conferudt ineternum.
ï N MAR CI EV A NG. EXPO. 17J
WæffrziKWjfdMhî ludibrijs, doloribufpercar-nem füit ex(gt;ofjtM,cr uendicatU'S,ut non mtrum effet, ft omnia commuted in tenebrM fic manfiffent in fempiter' num.QJiduii ex parte taliter accident, nam ludteomttt uccordia an'non tenebras contraxit, per externae pro-cut dubio fignificatdf, hoc eÃ, mentis caligmem inÃlio tkhrebusq^ diuinis omnibus,permanentem ufe^ indient hodiernumtEt quif:is,an fintunquam deÃturteiEtho-rd nona clamauit tejus,cr c. Carnis eà hic clamor, quoi hafîenus non Ãertt uehemëtius,grauiusqi pafJa.Et quo-modo inquts dereliélusÃat, aut effe potuit aDcol Pro-pter iminenfum cruciatum, quem caro turn fenferat, ca-tenté omni lenimento folatijiuoluit cnim Pater,ut itta fic immergerctur doloribus,ut quicqutd effet,nil nifi dolo-tum effent aculei. Adeà Dominus fuis in omnibus adfli-(iionibus,atq; tormentis,ut quantacunq^ fint iÃd,fentia-tur tarnen femperaliquod folatium,undefiattolerabilius quod infliguur.Utcucro tarn excedebat omnem doloris icerbitatem,quüd caro patiebatur,ut etiam ueluti folatio careret patrisiquamobrem ad hoc indicandum fe dereli-dam 4 Dfo clamat. Proderit in tribulationibus, in fuppli cifs propter Dominum hæc habere in promptu,qu6Ãr-tius,G?âconÃantius ineis perflemus,Grimbecillitatent carnis oâquiiis toleremus,ne miüe artifix Satan conijeiat nos,tanquam fide careamus,indclferationem.Quodre liquisefituerfus eà ex pfu. in quo Dauidis Spiritusno pauc4
CAP.XV. OSVALDI MÃCONII
fgt;aucd prteclixit,lt;ju£ Chrt/loin pjtÃione contigtrunt. Quiiue,-ódixeratÃu4lingM r.loi.Elo!,lt;jutddmuelnon inteiligcntcs ,uelmuertenta diuntjliLcce Hcliam uo' cat : certumcR irrifionem ÃtÃe fx his, quafÃquun' turSiniteuidcamuijOn uenttirus Ãt Hclioi, (yc. Accur-ritdutem quidam ,lt;yc.Et quid hicacetmn Ãcicbat ,feu uinum myrrhatum inquics i Rc/poiidct Erafmust aaod uinum bibitum iwrtcm accclmt uulneratis. TcÃem habet Plutarchiim in uita Antonij. Addtt, tdcm ficerc dcetum,quocircaÃrtaÃisin promptu uof crat dceto, ucl addo uino plÅnum. oportutt autem fcriptU' ramfjc im piert: pf.63.Et dedcrunt tn efcam meam fillet injiti mea potaucrunt me aceto.
Icfus autem emifia uoce magna*
lAiraculiuice eÃ,morietem uoce magna,id eÃ,Ãrti de uiuida cUmaÃe.Sed quid clamauitiLucas ait: Pater in met nus tudi commendabo jftritum meum.Eundamentum et origine magme lfci,mquit Cyritt.uox itta probet nobis. Crederenâq; dibemuj, cüà corportbusfdndorü animi fibierint, tdnqudm in manits chariÃimi Pdtris bonitdti di ttin£ tSmfltdari^ec ut qutddm infidclium credidcrûtâtt terris conuerfdri,quoulqucfepultur£honoribuiddÃil£ finf.nec ut peccdtorU dninf£gt; ^d immenà cructatus locu, ideÃ,adinÃrosdeÃrrt, itinere hocnobisaChriÃoprd (mi prlt;epar4to{çd in manus potins iatris cttolare, Qrc.
Ex
ÃN MARCI EVAN G. EXPO. lyà tx quibiu uerbit non obfcurèuidcmusprieter alia,quid ttetcrcs fcnfcrint deignepurgatorio :Sà £losenimà mant bus Patris ait excipi.Pcccatores aut ad infrros defirrwi fi quis inuenire qucat hie hominem nee bonu, ncc malumj qui poà mortem ad iuÃieiam ab hoc ignifît expoltèduc. Contra Cotabaptiflarum errorem locus etiam pugnat de animarum dormitione ad extremum ufque diem iudicij. Sic uero damans emifitÃgt;iritum. loannes dtcit, tradidit fjgt;iritum,nemo enim ui cripere potuiÃet lUum.PmiÃt igi tur Ijjote fua,qualitercrpaÃui crat.loan.enim.io.dixe rat: Nemo potefl toUere anima mea à me,fed ego ponam cam 4 meipfo,Gr rurfus accipiam cam. H^ec eà igitur uia Gquot; ratio,qua mundus eü à peccatis fuis emundatus, translatusq; ex poteÃate tenebrarum in regnufilij Dei, neq; efl,aut eÃe potefl alid,qualitercunq; reclamet Anti' chriflus cit omnibiu fandulis fuis, lefus etenim unus efl, G' chriflus unus efl,non multi iVnus efl igiturferuator Ct medicus animaruainus facerdosjmica fui oblatione na dus teternam liberationë,unus rex Dominus cedi et ter' rlt;e,potens prlt;cflarequodfanguincfuo praciofo-cocmit. Super efl igitur ut dies nodesq^ cogitemus, ftudeamusq; reddere pro his tatis beneflcijs,qu(e grates dccct. id aiit ertt,fl acccperimuscum Dauidc caliccm falutarisifl ini'.c» cauerimus nomen Domini : fluoti noflra reddiderimtts ci cor à omni populo ipflus. Et quid e/l calicem falutaris acciperctRelfoitdeo.Scimus caluemin fcripturisnon rarô
CAP.XV. OS V ALDI MYCONIT
rarà pro crues dducrfuutcc^ [umi. Vndchic du Ãcäcci-plmui,re£iè fe rss hjbebit.E^uidem crucem, guetm Deuf t'mpo)nuruse[i,putienterfujcip{ant,quMtumuisfitgrlt;i' uiscr acerbd,feiens falutdrem ejjemihipolbqudm eà impoÃtd 4 Domino, per putientiam cnim poÃidcbmw animus noÃrus.Luc.ii.lncident muln propter parentes, /ratres,uxorem, liberos,cogncttos,Ãrdm. Incident prO' pter bona, fuÃinebo, Incident corpori mco, dicam ciwt Job: Dominus dedit,Dominus abÃulit,fit nomen Domini tgt;::iedi(lum. Ati^ me effe Domini eredam,ut qui corripit quosdiligit.Pro.j.lnterim uerö nefuceumham, inuoed' no. nen Domini,qutfolus eÃ, ad quem in aduerÃtati' biis cà conÃigiendum. Idipfum uult etiam, quarnobrem fanilos hommes ueteris,ac noui tefiaireperimus no abè, du tribulatifunticonÃigiljâe. Quare Dauid mquit pfn^-Ad Dominum cum tribularer clamaui^ exaudiuit me. Sedeyâ ChriÃus ipf : quem muocauit, nià Patrem in md' lis.quoâ hddlenus audiuimusün terris liberi,dum accidit mdlum,conÃigiuntddpdtrcs:(^onosigiturconÃgere nuis tribidationis tempore,fi fumus Ãlij, quaad Patrem coeleflemiDocemus igitur inuoeando Deum f x puro cor decumq;fiducia,quo'ndm is loco nobis fit: Pro Dfo hd' bemuSfCT' pro PatreÃde[i,uerdci,potente omnia,eSquot; pC' tentibus filijs miniÃrante omnia,atq; hic cultus eà etiam quo magis iÃigratus exhiber i non poteÃ. Kcddam er uo ta mea Domino,qu£ fum pollicittts,qua^ reddëda funt.
Videamus
ÃN MARCI E VANG. EXPO. 277
Videamus hicjpriufquam progredianwr, de uotii uetV' ntm,Ãtum melitii denoflm intelligere queamm.lilt (quia tcpus ita tuliQquotie! aliquid petiuerunt 4 Deo: feuubi Dfwr aliqued grande beneficiumcotulerat, uoue-runt uotum,td efi,fiicrificium aliquod, etuiéiimamypie-tatem fic cötefianter juamyid quod ii etiam ita ftatuerat, ad eum modum pra^tudi uolens morti ChrifliQuod igi-tur uouerant pro Dn uo'untate,foluebant:CiUamobrctn ZJ' Dauid hic,quie uota uoueratije dicit reddüuru corattt Omni populo Dei. Interea norant tarnen pif, non ejje uo-tum DcO magii gratum,quà m laudis,çr hocipfuw fo'MC re gratifitmtcm.Cïuocircain pfdâmistaliafirèuotarepe rimM,lttpf.f^.lnmefi/ntDeusuotdlua,reddam lauda-tiones tibi.^t pf.£o.Pfialmum dicamnotnmi tucinftecu lum fieculi, ut reddam uota mea de die in diem. Pt pf. ti. A te laus mea,in Pcclefia ma^tacofitebor tibi,uotdmelt;t reddam in confjgt;efiu timentium eum.Hacucro ratione aduidimas adiungebant zy laudem Dei, GS' gratiarum adionem, ut fine quibus uidimte nihil erant. Efa.i. Huncergo, cum lüa uota fint abrogata poenittn, ( uenit enim, eui hi/ce pratlufum cfl ) eis relidis ad uera uota, quæfcimus nunquam non fuifjegratiÃima, refficiamus: Hfc autem funt,cor eontritum,^irttiu contribulatus, et inortificatio. Deinde Laus Dei,er gratiaruadia.Demunt benefieentid tn proximum.Hcbr.ult. Hf c itaque redden-^dfuntnobis cordefideli,etnifiildcccptius/à eiemusDeo.
Pro
CAp.XVi OSVALDI i5ÃYCÃNlf
Pro bcntficijs ergo per filtu coUätih^Uif diximut, rcpt^ tit,eafiprefiiterimui fide, qiM debemuf,fdlui erimiK^
Et udum temph' Icfflum eftirijSCc*
Prodigu hac i morte Chri/li, quanquam docent crett turM inanimés creatoriÃtoquodammodo condolutÃe» nondubiuim eütarnen, quin aliquid ultra idfignificO' rmt,ut hic uelum tempUfe^um: ( erat autemuelum hoe interflitium in templo inter fanila, çtr f'aniiaÃando' rum. ) m duos partes, liccre demceps intrare in[anélit fanilorum, hoe efl, in caelum, quod antequatn ChriÃta effet glorificatus non hçebat, Btapud Matiba;. terrant motamftgnificare terrarum orbem commouedam prlt;e' dicationeuerbiChriffi.Pctras ffijffas yduriciemcordiunt per pÅnitentiam emolliendam. kperta monumenta, CT corpora fufcitata uirtutem mortis Chrifii, qua uiuiHcatr-tur fidèles, turn cr reÃurrediionis Ãiturce certitudi-nem,zrc.Centurio,qui exaduerfi) adftabat tüi, amp;~c. Mà les hic quanto plus habebat cerebri ,quà m dodiorum religiofarum Pontificum^^ir facerdotum turba,utpote qui ex integritate claritatc'que uocis emiffte, tantum di-dicit,utconfiteretur:'VerèhomohicfiliuseratDci, quid fidodirinam oudiffet Chr:fli,cognouiff'etfandliÃimam eins uitam, ac miracula uidiffct t Sed h^c funtpaÃionis Chri^i primitiiC, ad gentes Euangelij gratia dedu-cenda
ÃN MÃRCi EV A NG. EXPO. Ã78 (enda erat. id eà autan, giiod ChriÃus dicit Ioannis i x. Hià granumÃumeti deiccium in terrant mortuum Ãie-rtt,tpfumfolum manet.Si uero mortuumÃierit, multwin f uÃum adfèrt. Et pauló poà :Et egofi exaltatusÃtero 4 terra,oinnes traltamad meipfum.
Erantautcm ÃC muhercs,
Mirum, diÃipuliÃigerant,nianÃerantautem mulie^ rcsâ.quëadincdum Z!quot; ïudieicrucifixcrut leÃim, uir ethni eus Gquot; miles confitetur ChriÃumÃhum effe Do .Menx Df J poteà in huiufnwdiuiderialiqua ex parte,agit proconjilijsfuis reS:ècrtuflè,utcunlt;]ue nobis ittaiu^' centur,nà luflus Dominus in omnibus uijs fuis,etfanëius in omnibus opcribus fuis.pf. 144. At Maria hlt;ec ^ult;eÃte ttt,exLuctepatetca 8.ncpedclt;]ua feptêexierant dama tiia.Maria altera mater fuit lacobi parui (nam grieeè le~ gitur nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Cf cognomentum iudicatur)ey ïofethanc
Hero TheophylaÃus putat matremChriÃt,Cfiüorum fuiffe nouercam,ut eptos lofeph uirginis maritus ex prio te genuijfet uxore. Salome filioruZebed^ei mater fuit. Stabant d longe j^eÃantes,tiam dileüio copuleratatt ah' effe non poÃent: tum etiam Mariæ matris prtefentia: muliebris autemuerecundia fuadebat utfiarentproeiJ: ^uamuis apud lo.Materlefu fleterit iuxta crucëad eiuod confyderandü eà contra eos,ijui dû homines conatifunt fermouere ad lacbrymas , talibus funt ufi prePtÿff:
SeatiÃiiml
CAp.XV. OS VAL DI H YCONH
'BcätiÃimd uirgo Uiarid propterdnxios dolores cdpiUoj dum filitis duüui cflyldccrdutt ,cldmorc repleuit omntd, nudduit uberd fctÃis uefltbus, et tandem dc)êctt,uti pium pedusper feipfumhdud difficulter cogitarepoteft.Ait uero fldre iuxta crucem, zy uidere clauisÃltum unigeni' tum ddfigi,in dürem toUhpcndcre,dtque mori,dnimi Ãiit adeo indnis fide,dcimbecillis,ut tdm impotenter fegeÃe-' rit,dum iüc dd tÃd omnid dufius eflfSed dtuina conjyde' rdntur hdud dliter Ãncfide. Quid'ni potius talis jubit ctt gitdtiof Stellt Diud uirgo iuxtd crucem,uidttii; dilcäiÃi' mum filium trdildritdm immdniteruÃ^; dd mortem,ni' hil interim dduerfus tortores loquens,nthil Ãciens, imö cy nihil mdlicogitdns, oportet igitur in muliebripeäo' re fortem fiiifiefidem,dnimi robur admirdbile, conÃdn' tidm inÃuperdbilem,imo ey certam cognittonê,dd qua'-ndm mors innocctis tdm dcerbd profiierit,quodg; omni' nofieri fie oportuerit ex confîtio Pdtris. ÃJifienim dni' mus fide tdm folidus fiuffet, quomodo crudelitdtem tdnt inhimidndm udluifièt intucri fî^oneft enim hominis ui' dere liberos fie truciddri pofie.Portitudo igituruirginK quto erdt ex fidei dcfilio certitudme ( qudntus qudntuf fùerit dolor fecundum carnem: de quoLuc.i.) exemple pottus nobis efjê debet, quod imitemuf uel uiri,quicquid dcciddtuelnoftris,uelnobifipfispropterD0minum,tdit turn dbefi,ut db ipfd diÃcdmus ex impdtientid, in eiufinodi (dfibus imbecilles ejje. C,eterum mulieres ilU, complu'
tN MARCI EVANG. EXPO. »79 adhuc alite fequtitie DomiuMti erant ex Galiltea,et ïnintflrMerantei de Ãcultatiius fuù. Ex qi/o uidere li' cet^t etiam Dominus proIjjtrituahbus acceperit carmt' iia:Dcinuti quie accipiebant f^iritualia non grouaren' tur carnalid repcndere.
Etcumiam ucniflct uefj5era,amp;fc..
D/n/fxtrf uocabatur ludtcis parafceue, quod prlt;e' parurent in eo,qucecunc[- erantfabbatoneceÃaria. Th«i hæc prcefens ad cdendum pafcha deflinata fùerat. Venit igiturlofepbiCrc. Hiclofephabomnibus F.uangcliflis defcribiturâ.Matthte. diuitem, difcipulum Jefu uocat. Itiar.noflerhoncftumfenatôrem, expeâantem regnunt Dei.Luc:decurionemgt;uirum bonim,?^ iuftum, qui non confenferit conÃlio ZTfrdo ludæorum, cf expeiHan' temregnumDei. loann: difcipulum ïefu,fed occultum propter met um ludieorum. Hlt;ec quidem diligentia uide turÃgnificare neq^ diuitias, neq; honores in caufa eÃe» curquiffiamexcludaturà regno Deijantum agat ïofc' phum,hoceÃ,ÃnChrillidtfcipulus, etiamoccultui: nam ueniettempus,quo fetimoré fepoÃto maniÃÃabit,uti pTie/èns exemplum fatis indicat.Isigiturfumptaauda' cia, e^c. ViuenteChriflononaufuseflïofephprodere, ne ÃrÃtan excluderetur èfynagoga,quod continebat in corde. une eo defùnilo Pilatumadiré non ucretur, peterecorpusipÃus. Ex quo prtcter fludium,quod 4 morte crefeit in bonos uiros, certum eà ChriÃi mortem
X habuiÃe
CAP.XV. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;OSVALDI MYCÃNÃI
habuiÃeiiirtutem talem, ut dnintum dnted timoré fepufquot; turn,nutteuelutin uitdm reÃituerittldquodcrinNi' codemo(de quolodnnesmeminit) fimiUtercomprobd' turn efi.Pdtet etü illos duof gudmuii propter Chrifium, dum ddhuc 'm uinis eÃet, nondum fuerit tantum roboris re'jquendiuidcUcetomnid, tamè quidexpeUardtregnu Dei^on effe dbieâos d T3omino,dtq; demum effe datum fpirititum robuftum^t omntbm contemptis oftenderch qudlii'nam haéienui ÃiiÃet ChriÃus fibi:Tantum eÃ,uel 'tnfirmos adh^erere Domino.Pilatuf auteadmiratuseÃt e^c. Admiratia eà tam eÃe mortuu,quod huiufmodige' ttere fuppltcij adÃäi fokat plerüq} diutius uiuere, quod uidemui in latronib. rotlt;e ia etiS intextis. Aduocat igitur Centurionë, qui mori uiderat ChriÃSt rogatq- an iamdu dum mortuus effet, O' re comperta^donat corpus loÃe^ pho. Pro dono igitur grandi chdro^ lofeph dccipiens, findonëlinteu fubtiliÃimiicmit, et corpus Domini per' unfîum mixtura myrrhte cr'aloes (dttuleratenimüi^ codemus Unguentum illud ad libras ffrè centum) inuol' Ult, depoÃutq; in monumento, crc. Age uideamus quig fùéld fint. Dum uixit ChriÃus ntl uidere licuit nifi hu' militate, horrendamulta. ipfo mortuo protinusecce quam honorifica fiepultura : Viri magni er honeÃifepe' hunt: adparatus ejl magnificus : fepulchrum in horto no uum,in quo nemo adhuc lacuit. Hlt;fc indicio fi(erunt,qua lis'nom Chnfius Ãierit tÃis uiris, puta bonusÃnnocens»
ÃM EVANG. MARCI EXPO. t9d itir Dc!,gui magnifier fcpelitiotje fvretdignui. QMm' uii crcdibi!e}degloriofirefum(lionc illa nihildumeis fiaffeuelfcientiie,uelljgt;d-,Ãcutne(j-difcipultsÃtit.Difä mus igitur ex uita zyquot; morte Domini, pij s hominibus hic in mundo uitam cahmntojitm effe,mortë uerà jèqui pne* ciofam in conj^edu Dei,zy omniet poll mortem eÃe mei-ffuficentijjima, glorioÃÃimetcji, multanamcj; tribulet* tionesiuÃorum,feddeomnibushtsliberabiteosDomi' nus,zy'c.Pfal.is.Aduolulusautemldpisdd ofliummo' numeti Ãres eibärcuit, zy refurreütonem certiorem ett' ^ue cldriorem Ãcit. Infuper Uidriet Mdgdalene, zy M(t-rid toÃeÃgt;cäabMtubtponeretur,nunc quideminani^ mo uoluötes quo'num honore corpus dileâi ddficerent» at quia tempusprohibebadmanent uf dum liceret, eut deinceps audiemus,
CAPVT DECIMVMSEXTVM*
Et cum prætcrfflet Sabbas: tumjMan'ajamp;c.
il?
à CtV IT V R hiftorid de refurre^lione Domini, qu£ quidem, ut eà ad credéduM necejÃaria, ita ab omnibus Euangeliflit diltgentiÃime dcfcribitur,quamuisinte' ritas,zy uclut dtÃbnantia, (quee «o-è nKÃlt;lt; teonen efl ) ni
X i mtrtwt
CAp.XVI, ''' OSVALDI MYCONIÃ
mirum adfidem excrccndam obueniat. Exercuit ed mul tofdpud ueterc!, guamobrem qult;e uifa funt ad poftcros dcmittcntes ueritatifubucncrunt pro uiriU : Hodie ueró ^ui[unt ïn eodem exercitij genere,non paru clariui rent exponunt,qt(( quidem poflqucon funt in ntanibus,no eft, utegopluribus de concordantia répétant ,quamobrent Marcum exponemus ubi de refurreéiione paucula qu£' dam,turn de concordia Euà geliflarum fuper refurreÃio nis négocia pramiÃa funt.Et primo quidë,quod ut mort Chrtftirefurreâionem precedent probauit hunc bami' nemfùijfeuerumüta refurrcólioprobauit uerumipfum eÃeDeivm-.Vndcconfitemur Chriflum uerum Dcum,Ct' uerum hominem. Deinde quemadmodum, quod adtinet ad nos,mortpeccata noflra deleuit, atq^ ita peccato mor tuos reddidit:fic refurreéïio nos iuflificauit, uitamq; reft ituit peccato mortuis, ut mors noflra circa peccatii fit in morte ChriftiyGf refurreólio,feu uita noflra fit in re-furrcâioneChrifli.Rom.4.Videmusigiturqudmfùerit neeeÃaria Domini refurrcâio, quamq-Ãt nobis neeeÃd' ria refurreäionis fides:Sicnm Chriftus,mquit Paulus, no refurrexit/manis uidelicct efi pr^edicatio noflra. I«-aniseft er fides noflra.i. Cor.is .Etfiderefurreüionit uacuus,non credit Chriflum eÃcDeum. Augufl. itaque redlèdicitin pf.ioi. er.izo.EidesChriflianorumrefur reäio Cbrtfliefl. 1^5 enim lausfidei Chriflianorimefl, quia credunt mortuum Chriflum,fed quia credunt refur-
rexiÃe
IN EVANG. MARCI EXPO, iSt tvxiÃe Chriftum:Ndin mortuum GT pagMus credit, zx. hoc tibi pro ermine obijeit, quid in mortuum credidilii. Ã^iC igitur,inquit,Idus tudt Credere refurrexiÃe Chri-finmyCrquot; {Ãerdrete refurreâlurumper Cbrtfium: h£Ceà Idus fidci: Si enim credideris in corde tuo,quid Dominus eft Chrijîus Icfus,ct coÃlfiis fiicris ore tuo, quid Deus fiu feitduit eum dmortuis ,fdluuseris Rom.lo. Nort nbsp;: Si
conÃÃus fiteris,quid Deus eum trddidit occidendum,fed eum quid Deuifufcitduit d mortuis ficonfiÃuslueris,Ãdl uus eris'.Corde enim creditur dd iufticidm, oredutc con-fdlutem.Qudrc dutemdnquis, crc dimus mortuumiQu,idcredereeumrefurrexiÃeno poÃumus, nifi prius mortuüfiiiÃe creddmus. Quis enim refurgit, nifimortuusfiierit t Quis expergifcttur,nià priusdor-mieritiliucquoq^Ãat tomeprophet£Ãgnum,dcquo Dominus Mdtth.tz.Generdtio prdud O' ddulterd fignîi qu£rit,O'c. Nam qui non credit,quod Chriftus refurrc' xcritdion hdbebit fignum aliud falutiÃrum-Refurrexit ergo Dominus uerè,atq- itd comprobauit diuinitatem fuam mit Ito clariÃime Rom.i. Ciui declaratus fitit filius Del cumpotctid,fecundumffiiritumfdn{lificationis, ex f 0 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;refurrexit è mortuis Icfus ChriÃus Dominus no
fier, oc-Confirmauit ctia qu£cüq; funt nobis per mor tempromiÃd,ncmpe rcmiÃionempeccdtorum.Rom.4.. ChriÃus mortuuseft propter peccatanoÃra.Et.i Pc' tri.1. Qui peccdtd noftra ipfc pertulit in corpore fuo X i fuper
CAr.XVI. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;OSVALDI MYCONII
fuper lignum, quo pcccatiimortui iufliciæ uiueremut.'â EtIo.i.Eccc ag/tuiDci,quitollupcccitum mundi.Jufli ficduitiideftuiuificMitcredctes, nS. refurrexit propter iuliificationem noflri.Lnudüdus eà Deus,inquit Prtr.i. (äp.i.cr Pater Domininoflri lefu ChriÃi, quiiuxta eo~ piofammifericordtà fuamregenuit nos in fpem uiuam, per hoc, quad rejiirrexitiefusChriflus cj^c. l^ecmori' tur deinceps Rom. 6. Sed régnât rex coelicr terr^e .1. Cor.iy.Ni oportet cum regnare, donee pofuerit omnes inimicos fuos, fub pedesÃtosjtt et nos ambulemiis iuftià cati 'm nouitate uitlt;e.Etefi noflriC earn is refurreiüio,qi(â expeâamufiin Domini refurreüione,tum indicata,tum confirmata.i.Cor.is.Oportuit igitureà difcipultseffeq teÃatijÃmctm,utpotcquibus erat mundoperfuadenda. Quodfeiens Dominus per diesquadraginta uarièeon' teflatus eÃipfam. Vt igitur dtfcipulis ita er nobis opus eà eÃe certiÃimam,nam nifi talis Ãerit, uacillabit,ut ini tio diHumeÃ,fidcsnoÃra.'!^uncuideamusde cocordia. 'Exieranthaud dubiè Ãmul muliercs omnes, uerum non fimuluenerant ad monumentumjiam Magdalene er al-tera Marta uenerunt dum noüis iam inÃaret Ãnis,queid tempus à Matth.diciturueÃcra,lucefces in primam Sah batoru,ideÃ,mdiem,quam nos Dominica adpeüamus,. Keliqux uero, ut Salome,er loanna,eradbuc alue, quamuis diluculo uenerint, tarnen fol iam inceperat iüu Ãritre caelum ab oriente. c:^amobrem uidetur doilis ac
piÃ
IN MARCI EVANG. EXPO.'
pifs uiris,ubi terrttmntus eÃet Ãduittnulterculiu terri-tas db itmere deflexiÃe m locu aliquem fecuru, GT bVig daknam uni cum altera ueluttprxmiÃam ad uidendunt fepuldjrum,ut Matth, habet,non autcm ad ungtndum le fum. Confiât entm Angelo defiendente de ccelo terne' tnotum frdum eÃe magnum, quo nimirum uolutt Domi niis oficdere potentiam re^urreitionk fu£ ; Qjiunquà m enim lapk ingens eÃet aduolutus ad ofiium monumenti, cr idem lt;t ludteis obfignatus,cufiodibusq; munitus, eru pit tarnen Chriftus Dominus,omnia fiirttter perfrmgës, ut cuius potentiaiuel motes locum dare coguntur. Vt igi tur Magdakna uideratlapidemreuolutum, comité re-liiia, ceteris q; negkilis, ad Petrum CT loannem rciiit cucurrit querens,(ublatum eÃe DominumÃuum, ne-[cire ubi pofuertnteum,nam ita loann.fcribit. Cum uc' rô nec altera Maria interimadreliquasadierit,uerifi-mik eft ad monumëtum hlt;efiÃe.Tiim tU^e, pofiquam nec Magdalcne,necalterd redÃentadÃedaqÃfiuporex ter rlt;emotu abijfjet,etfol rube^ceret cÅlum, animo fumpto fimiliterpergunt admonumentum.Etcum totteeffent in ungendt propofito,qult;erut mtcr fe, quis reuoluturut fit laptdemtpfis ab ofiio monumenti.Atqi interim accc' dentes ac residentes, uident lapidem reuolutum. Erat enimmagnus ualde,ut Mar.nofier ait. Etingre/fie in monumentum,(quod non ÃciÃent,fi lux defiiiÃet orien tis diei) uiderunt adokfcentemfidentem 4 dextris,CTC.
X 4 AngflMt
CAP.XVI, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;OSVALDI MYCONII
Angcluf rgt;ominirefuméiioncm nunciatprimusueriii admodum pldcidiS:nihilomtnus audicntes ilhecorrcptie funttremore dc flupore,cr Ãigieruntdmonumcnto:ncc cuipidm dliquid dtxerunt -, timcbdnt enim : Sic Mdrcus. iÿtiir dliquè ,ubi fcfe coUegerint omnmo uidc' tur . Interim Petrus cr lodtmes excitdti perMdgddle' ndm uenerunt hdc ipfd ccmitante, nbsp;nbsp;dum nequc corpus
Chrifti reperirent,ncqi uiderent Angelum,rcuer(] funt: tAdrtd uero mdnet,flet,qudrit,'mclindt fe in monumcn' turn, Cf uidet duos Angelos dtntélos dlbis,cf pduló poà ChriÃii ipfuminÃjcae hortuldni. HtecIo.Deindbitdd di^cipulos, er ddnuncidt ex ore Domini,reÃtrreäione. PoÃqudm htec dtf xfferat, animis coUeüis reuertuntur er dlite,uident pdritcr duos dngelos, er feuerius dudiut dicentes: Quid qu£ritis uiuentemcummortuis^THon eà hic, fed furrexit.Pecorddmini,utdixerituobiscrc. Duc.IgiturrcgreÃis, ChriÃusddpdruit inuidfdlutdtis, dc'mdnddns difcipulis rcnuncient,quc)d in Gdlihtdm proÃdiuifuri eÃent ipfum. H-fc breuiter d nobis db dlijs ÃtÃiu er cldrius diääfunt. Siquid eà diilum imper ÃÃiusidut obfeurius db iUis petdtur,Ãio nemo no fdtur abibit. Hunc dd Mdreu. Et cum prêteriÃet fdbbdtu,crc. hoc enim die quieuerdnt fecundum prlt;eceptum. Luc. zj. Kdrid Mdgildlenecieter^eq; mulieres, qiuÃierdtfequu t£Dommum,emerunt dromdtddtt ungercntlefum. Ar dorclMritdtis,quofirucbdnt,Ãc inapertum feÃdtuc'
' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;rcU,
ÃN MARCI EVANG. EXPO. iSj Tdtjgnts eà enim chjritits,ldtere non poteÃ. fumnto diluatlodieiprimi fubbatorum .Defcriptio cÃexortus dia,quam Dominicdm nos dicimus, ernt out prima dies fepiiman^e fequentis. 'Veniunt muliercs ad moiwmëtum exortofok.ïter ingrcÃcefummodilucU'O pcriieniutad monumentü, poÃüuam Ãtarn eÃet prope horizotem, ut cxortusdicipoÃet, nonenim muhó poà adparere to tus folet.intereundumuerôdicunt inter Ãcfe. Quis reuo luet,Qrc.Ciuod fià rogant, docet nec Magdalcnam ,fâU ^uampià alla ÃiiÃe apud eas, ex qua de f :pulchro,uel de Cbriflo aliquid refciuerint,necad monumentu rogatio-në ^efiiëià ,fed,utdixitnus,in itinereatbi iam no longius abeÃent, quà m ut locus conÃieäus poÃetlapidis admo' nere .Ji^ecerat uirium muliebrium amoliri ta ntum lapi' dem,trat enim magnus ualde. Verum dum adeÃent, CJquot; ref^icerent-,uidët reuolutum. Angelus enm Vomini dc' fcenderat decoelo,Matthlt;ei zS.Et ingreÃlt;e 'mmonU' mentum,crc. Tam Ãiit amplum hocfepulchrum, ut ist' trarepoÃent mutieres,qucmadmodum apud loannent quoqf Petrus er loannes ingreÃi dicuntur.Vident Ange Ium adolefcentis Ãieciefedentem à dextris,nam et à dex tra D« nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;erat, ut adnunciaret bona,Ãola amidunt
candida. Q«o quidem colorefigmÃcabatur triu/mphan tis,z^ immortalis iam ChriÃi gloria, nimirum ut in nobis Ãdeirobur in ChriÃum Deifilium excitetur poten-tius.Etexpauerunt:Quiafubitumfi(erat,crinexpeäit
X f tm
CAP.XVI.
OSVALDI MYCONII
tum boe/^ediculum. Vrruw Angelin non permifit ittät diutiiM pMore turban,protinus hortatur enim, ne exp^t uefMnt,fenoÃe demonftrans, quid'nam lt;igdnt,lt;iit enim, kÃum qu^eritii NdZdrenum,[urrcxit,noii eft hwcce lo cut ubipoflerunt tUum: Mox pricctpie, ut difcipulit e:^ PetroChnftumrediuiu:impr£ceÃuru eosin G dit he ant renunciët.Petrum nominat prêtercæteros, eô quod tri ftiortüis propter dbncgdtionem tertio )idtdm,isr peeni' tenti£ mdgis deditus, merebaturreÃurreäionisgdudio perfrélius impleri. Ex eo quod Angelus cognouerat ani mtvm pium mulierculdrumyCr ipfe cognofet dcbebdt,Oâ pduor eudneÃcere,ut dlacriores effediiC diligentitisani' mdduerttÃent,qutedixerdttüe. Verumnoutim fpeäd' culum,c^ inopindtum cjfecerdt,ut mter timoré er gdU-duim fluäudntes, nefcirent quidÃcerent. An non et uox illd,furrexit,no eÃhic,debebat abÃergere quiequid Ãiif' fet trtÃia£,turbdtionis'ue: suduiseà enimjucunditdtis er Uticite pland,er qud non eà dÃa, qu£ pltnfidei dc Ãâetpifs mentibustribudt.Scd er locusdd certitudinent rei demonflrdtut.er nuncium deÃrendum dd difcipulos nonnihtl eius,quod dixtmut, potuiÃet cfficere, nià cara tameffeth^bes addiuinaomniduel intuendd,uelreci' pienda. Verum inquÃ, quurnam in Gabbed potiusuole bat difcipulis ddparere Dominus,quam in ludtcd f For-tdÃts ob gëtishumilitdtem, ex qua Ãatim initio quoque difcipulot coUegerdt : e:}- ut lucundior Ãret hif adpart-
tio
IN MARCI EVANG. EXPO. 184. Ito Domini in loco tutiorc.îAulieres igiturabcuiita, ci' tofugeruntiGTc, Stupor, tremor, actimorimpulerunt, itec Mgelimandutum expcdierunt,utpotenonacceden' Iff ud dijcipulos,feu ad quempiam aliuw,nam timebant.
Cum funexiflet autem Iefus,SCc»
Circa ue[^cra parafeeues fepultuf efi Chriflus,man' /ititafequenti noâe,totoq; fabbato, çr ittrum noâefc' quëti.Die tertia, id efl,primo mane fabbati,hocc/i,heb' domadisdie prima furrexitjCradparuit Kiagdalcnie, lt;fc qua/cptceiccerat dlt;emonia.Adeonon contemnitmu' Here peccatricem,poftquamuero corde fe Domino Dffl confecrauerat.Eicëiis entm j^iritibinmalis fccum iHant circumduxerat(Ãcut Gfaliof adhuc multoi) de bonii eiui fefuosq; ÃtÃentarat,fummedilexerat,etnuncpoll refurrcdioncmadparet lilt primo,Ãeitej; ad difcipulot refurrciHionis nunciamprimam ,nam pofihanc, utdi~ Hum eÃ,cr reliquiC nundarant idem.Et quur, poÃet ali quis rogarcfper mulieretfic egit potius ? Quod ad difci pulos adtinct,ut uiderent,quam hoc genus plané no effet abiedum apud Deum,fi fide polleretiata^ ideo deincept tequè curam etus in mundum emiÃigererent, atq; uiro-r«w; Nort £â «/?» in tibijs uiri beneplacitum erit ei .Benc' placitum eà Domino fuper timentes eum,crm eis, qui jfierà tfupermifericordia eius.VndePaul.quoq; deinde fcripfit.üonefiludæusneq- '3r£cus,non eflferuusne-
que
CAP.XVI, OSVALDI MYCONir
^uc liber no cà tndfculus fÅniind,omnes cnim'twifi eflis in Chrijio lefu. Gal. ;. Quod attinet ucró ad mulie' res:ut easreuocaretd tncerorec^ Idchrymis adÃum-mam Uticiam.Et quemadmodum,mquit CyriU.de M4g dalena,in parady/o, quoniam diabolo muliermimftra' uerat,in doloribusaudiuitÃparituramfilios,ita nunc in hort o à malediflione liberata,plorare perhibetur. Mit titur autem nunaa ad difcipulos,ut ueluti prima muiter, quia diabolo miniÃrauit iCrfez^ mulicrumgenus unît perdidit,Ãc er hac muiter,quia ChriÃo miniÃrauit,mtt liebrcgcntis à maledtélione in Ãe prima liberct.Hiec ille. QUiC quidcut diiia funt de Magdalena, dc reliquis poà funt pariter accipi.Mulier igitur,quamuisÃt imbcciUis, quamuis obnoxia multis calamitatibus,quamuis obc' dientice uiriÃubiead,non eà tarnen apud Deum contem-ptui,niÃcontemnatÃeipfamilli nonadhecrendoperÃ' dem.Solatiivm hinceÃepoteà igitur haudubiq^obuiuni omnibus mubcribus:quamobrem,diim opusÃerit, dili' gentius etiam inculeandum. Ageuero Magdalene poÃ' quam exequutaÃierat,quod erat commiÃum,apud L«-gentes acflentes-AdeÃ,nuncidratlefimiuiuere,etuiÃuânt eÃe à Ãe, noncrediderunt. Luc.didtiViÃaÃuntapudilles ceu delir amentum uerba illarum, neq; crediderunt Ulis, inÃrmitas diÃcipulortm ex eo patere poteÃ, quod uer' bumexciderat,quo totiesÃierat Dominus teÃatus Ãe tertia die reÃurredurum. Nrfm hoc ipÃum à tenuiÃent memoridt
IN MARCI EyANG. EXPO. tS# ' tue moria,guomodo pro ddimmëto duxiÃcnt, (juod nun durât fJiuriuiDixilJentfalte,exquirumui quid illu nun-det . Veriiturdituf Hloru mdendi rifurredionë quum-uii i natura,doloriim, trillitiaq; joret, tarnen uidemut fx eiufdem hiftoria,quant Chrijiui uoluerit earn fenÃnt ipfisinftillitam,quô mundo poÃent Ãrtiter acconflan ter m Ãtturum teflificari de ip/a,ut de re,qua habita fide deliter,^^ falut habetur.
Pofthæc autem duobusex ipfisjä^c»
Lucasmultis hanc narrat hiftorid,e:r clariuf, quant utindigeat longa dedaratione. Vnum tantum adijciantt refurredionë probari duobus teftimonijsaptiÃimiiM-terpretaturfcripturasde ficufq;à ttiofie ,quôduidelicet oportuerit ChrillumillumDdficpati,etintrare inglo riantluam. Et Frjzjgit panem eo modo,quo, dum in ui~ MS eÃet,conÃueuerat, mox dein euanefeens. At duobus his,quteuiderant,renunciätibus,fidcs,ÃcutmulieribuSt ttoneft habita. tioepofiremu/madiedum arbitrer propter Thomam, reliqui namq; lUii aduenientibus continuo dixerunt: Surr exit Dominus ucrè,e^ adparuit Simoni . Et poft h£C indicarant duo, quidÃbi eueniffet in Ma,quomodo cognorint Dominum in Ãadionepanis.
Poftca difcumbentibus illis undedm,0£^c
Videtur adparitio prüfens frda, dii Thomlt;efe pra-buit
ÃIP.XVT. OSVALDI MYCONli
huit palpiindum,cr / raâà dum^t to.fcribit cap.to.Car reptioautëquamuii ddomneî pertineat^utpote guimU' lieribui non credicliÃent,qult;e uidcratipÃfx prit' ceptorefurrcâionem narrauerdtit, tarnen odThomaiti prtecipuè Ãgt;eäat,ut qui nec apoflolis credere uolebat,ni fi uideret in manibui eiui ueÃigium clauorum, Gquot; ret digitwmfuum in uefligium clauorum,g mitterettM num fuâ in latus eius. Exprobrauit ergo incredulitatein illis,G duriciem cordis:Quia uerbum ad fc miffum non recepcrà t, et nihil eoru quie prius de refurreflione cuni tris loquutusÃterat in mentent reuocauerant.At quifcis, an propter miferos nos G incredulitasifthæctumfùe rit,turn exprobata fit-ut uidelicet refurreüionis fides in nobis redderetur ualidior,poflq uideremtts quà m mlt;tni' fiftis indicijs ilia dificipulis foret comprobata ?
Et dicebat eisJteïn muiidunijamp;c
Refurreëlione iam fatis fiiperq^ cofirmata,quia pro' pe erat,ut reliéîurus eÃet mudum, uellet autem relinque re, qui quod egerat ex mandata Patris, praidicando per orbemdiffiunderent,dificipulos puta, quoshadenusfiue rat,erudierat, exercuerat, prlt;ecipit quid'nam deinceps fit,G quomodo agcdum eis.ïte,mquit,in mundu uniuer fium,G predicate,Gc. Paucis uerbis rem multo maxima pr£cipit,nêpe, quomodo fialus,id efi, uita ætema pof fitdcquiripojlhancuitä'.Ettriadtcif.PnedicateEuan-geltum Omni creaturte.Ef.Qiii crediderit ,GbaptiZit-
tus
ÃN MARCI EVANG. EXPO. tSâ tuiÃierittfaluuf erit.Et:Quiucrónoncrcdiderit, con' dcmnabuur. Efi dutetti E,udngeltum,qiiod paenitentibut in nomine ChriHi remittdtur peccata: Luc. ult. Hoc opor tebdtddifcipulisprd'dicdriinomncj genta finedifcri-l»tnc,Chri]iut enim omnibiK ucnit, qudtnobrem dut uir tutem,c^ potcnttdtnconueniebdcomncf noÃe, id quod fieri non potu:t,nifipcr prlt;edicdtioncm,dcqudprtedi~ dumcrdtquoq;pl'.i8. Inomnem terrdmexiuitfonufeo ru, cr in fines orbis terrlt;e uerbd coru.Bx ed ucro qtëdd nodu jdlus po!uitcognofciuerd fiolidd,infiUtbilis ,teter ndific criUud cognofei potuit,dc poteft,no eÃe fdlutê dît hi,quduis multd ^unt lt;i lt;/odw et fdpiëtibus uiris quiefitdi inucntd,propo/jtdgt;incultdtd:Blon efl enim dhud nomen (hoc efl dlid Uli) ddtum inter homines fub coelo, in quo oporl edt nos fdluos fieri. Ail. 4. Vdledt itdq; prlt;eceptio ' nes philofopht£ de uirtutibus, lunffieritorü leges de iu fttcid, Sdpientii omniu fententiee de uitd bedtd/dnUionct Pdpifliclt;£ de ddipifccdo regno Dei,imô udledt crlex Det de fdniiis moribus, nihil enim horit uel dedit,uel da re pocuit[dlutem, qud cofirt Chriflus: no quod dicdnt» legem Deiferudtdmprouoluntdtediuind non confirre iuflieiam,fi'd neminem fine Chriflo ficereiUdm poffe, dut unqudm potuiffie ; Scimtu enim quod lex JÃiritud-lisnosdutemcdrnd.les fumus uenditi fub pcccdtum Ro-Wit».7.H«;c Budngeliofic prtedicdto qut crediderit, bdptiZdtuf fitcrit,fdluuserit, igitur quod per Eudnge' litwt
CAP.XVÃ. OSVALDI MYCOÃÃIà liumojfertur,perminumÃdei (liceat itddicere) pitur.Bà enimfides ceritt pcrfuafio de eo,^uod uerbum promittit in Chrifto. Et hac perfuafio ,d qua eft exclufa omnis dubitatioauftitiæ Dei Paulo nomè habcf.non qui' dem quod ip fa per ft dignitatem earn obt ineat ,ftd quod nitatur promtfftoni Deigratuit^eper Chriflumoblatlt;e ZJquot; exhibitæ.iion eft igituruerum, quod hodieftnbunt pftudochriiiiani quida,opertbusnosaccipere,qult;e Deus in Chrifto obtulerit, nam hac rationegratuitu non eÃet, quo Deus miftricorditer atq^ benigniter nos donat ,ftd uelutexmeritocotradiHum PauliP-ph.z.Gratia enim Dei ftruati iftis perfidem,tdq; non ex uobis,Dci donum eft,çtrc.lmà contra miÃionem,qua Chriftuseftdatusi Patre mundo: Quid enim opus illo, ft noftris meritis im petraretur gratia Dei^Ergo fides accipit quod Deus promittit peruerbum,^- largitur per ChriftumtOpera bona fiunt ad comprobationem arboris bon£,hoc eft, ft liorumDeiper fidemprocreatorumiOmnes enimfilij reddimur Dei, eo quod credidimus Chrifto tefu. Gal.j. Baptifmus autem ,qui datur uerbo pr^dicato credenti-bus, infcribitEcclefi^ddeft, numerofideliu,regenerat baptizatos,et teftificatur de bona Deiuolutate erga nos ad fidem excitandam,çr confirmandam.Regenerat, in' quam, non quidem utrtute propria, fed uirtute Chrifti, qui ftnritu fuo per miniftirium Ecclefia in uerbis, ac ft' gms lUud opus perficit.i. Cor. 12. Eph.s.Tit. 3. Aft.11 .Ei
ÃM EVANC. MARCI EXPO.
Ã7W excitât uerè^/icut uerbu,cr fô mlt;tgi Æ, quid ucriwnt habet adiunéium.Miniflerenim dim baptii^dt in nomi-^ ttcPatriSiCr Pilij,et Spiritusfan{îi,cr bifccuerbisteftc ficatur,eum qui baptiZdtur iam eÃe reconciliatum Df d* 5«J Pater eft^ilius, Spirit usfan.att non fides excitd tur per aquani facramentalem, qu£ fignificat ablu^ nemSpiritus internant gt;(2rper uerbum quod auditunt tft, amplius cr potentiusiOb diiloseffeélus etiam bea-ptizanusinfiintulûs, pariter enint infcribunturcorpori Chrifliipurgantur à labe peccati originalis : cr tefiimo-ttium accipiunt de bona uolutatcDei erga nos, CX fî non in pTiefentiarunt gt;nbsp;tarnen poftquam ufiuns adepti Ãunt ra^ tionis modo reâè inftituantur. Adde quod funtinfeede' te parentum quod olim efl iâtm à Ceo etm Abrahamô pâtre credcntium etc um femme eius. Quod dim ita efi^ quid abarceret à fignaculofixderis iüosi tiâ nec ïudæo' turn infiintes funt ob eandem caufam à circumeifione re-pulfi.îmôDcusiufiitjUtcircumciderëtur.Prteteredgtd-tifunt DeOjUt qualium eft regnum cÅlorim.Pt qtufeis, in magii grati,quà m adulti fidem iam confiÃiiDemtmi infantes non inueniuntur uitquam no baptizati^ec Co« cilia inflituerunt,nec Papa,ergo neeeÃe, ut ab Apoflo' lorum temporibus çx ufu demanarit baptifmus paruulo tim.Quade caufafcribit Origenesincap.é.adRom, Pro hoc Cf Pcclefia ab Apoftolis traditionem fufcepit ' ttiam paruulisbdpttfmum darctScicbantemmiUi, qui--
Y but
CAP.XV!. OSVÃLDI MYCONlI
huifecretd myÃeriorum commtÃd funt diuinorum, tÃent'm omnibus gemime fardes peccdti,quit per dqui cr Spiritum dblui deberèt. Verum hdc de re plus eft db alijs dduerfus Cdtdbdptiftds dilfutdtum. Ergo df fdlute funt certi,qui prlt;edicdto Eudngelio credut, ZX bsptizdn tur: quemadmodum condemndtiononmordtur,à quis noncrediderit Eudngelioprlt;edicdto. Confondue uerbd iodnnis 'Baptiftielo.j,QjiicrcditÃlio,habetuitdmteter ttdmtqui uero non creditfilio, non uidebit uitdm ,fed ird Deimdnetfupereum. Eccefdlutis rdtionem hie ex ore Domini noftrtiefs,etex Spiritum eius. dnideÃigiturt quod Concilid queeddm^zr Pontifices Ro.ddiecerut, tdit qudm htec traditio non fituerd,dutnonfit perfiila^ Cre^ de mihi,cognitiones hominum funt,atq; idea udnlt;e: per' tbuntigitur.Cogitentpijfideliter,cum FIDES Chrifli tantum habeat uirium, ut falutcm cofirdt fempitema m, qute'ndm ea fit. Res efl certè nonfriuold ,qudliter put at Ecclefid Romdnd,dum docet earn exiÃere paÃe cum pec tlt;ao mortdlifed uerd,folida,cofidnsd{iud,mifericordtdm Dei per Chriflum dccipicns,zr coferudns infincmuf^t Cr pofl hone uitdm tribuens uitdm lt;eterndm.
Porro figna eos,qiri ci edi'a denntjÃfc.
Ad dolores Apoflolos heec prlt;ecipuèpertinenf,quo' rum doâriM,quid noud erat inter gentes,fifftis cr mi' rdculit
In marcî evang. expo, iss fdculiiÃicrat conÃrmdnda. Quemddmodum dutem ilU folum Chrtftum uehebdt, ita miracula perfolum nomm Tiu! nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;uideamus quo'nam mirucula pertinuerint,
nempe adconfirmationê iesvm eÃe chuistvM.lfft 2o.ldem er lo.f.clarèdicit ChriÃusipÃ:Operaenitn deditmihi Pater teflificatur de me,Grc.Et to.Ope* »â¢lt;lt; quiC ego freio nomine Patris meijjac tcÃimoniu red' dunt de me. Et paulo poft.Si non ftcio opera Patris meit ttolite credcremihi.SinueroÃcio, erftmthinoncreda-tiStOperibus credite,ut cognoÃcatis nbsp;nbsp;credatis,quod P4
tfr i« Wf efttCr fgo in ro. Quamuis autem Eides in uer bum de Domino leÃugratiamomnem acciperetutucr' bum eÃet eonÃrmatius, imbecditatt pcrmiÃit Dominus tniraculaiputa eijccre da^moniaatouis loqui linguis,(yclt;. Scimusex ApoftolorumailisiüaomniaÃiila. l^otadunt igitur,Uiiracula,qua; nenÃtciuntadgloriamDchGf to gnitionem Chrtfti,nuUaeÃe,nam abdueuntauero zy re dlo tramite Ãalutis, qua fides eft kÃu Chrifti yes'do'.ent fiderc creaturis, qua re uix alia magis eft abominobilift
Ita($ Dominus quidem pofts quam,0£fc»
DeAÃcenÃoneChriftiin ccelumLuc. pluribusfcri' bitcap'.ult ZSquot; Ail.i.PerÃeüis igitur omnibus in mundoi quaPatermandarat, nbsp;nbsp;ReÃurreilioneÃatisapuddiÃci
pulos comprobata,confirmataqi,Dominus in ccelum re y: gt;nbsp;(eptut
CAP.XVL OSVALDI MYCONII
ceptui eÃ,ZT confidet i dextrif Dei Patrif .At^;hoe eà premium pro tam muit is magnisq; laboribus tpft para tum,regnat^xultat,triumphat:cr (^uod ad nos adtinet pro nobis intercedit,nos tuetur,adiuuat, confortât quo' ad lùerimus m hocmudo, recepturusad fepoftmortemt quicunq; perÃucrabimus in coÃdeliterufq; in fine: Sua namqi tn ccelamafcenfione uiam indtcauttfidelibus, ut certumfit afcenfiros er ipfos quondam,namubi caput eflabi ey eius capitis membra eÃe oportebit. Quamolrâ rèaddifcipulosficloquebaturlo.14. Etfiabteroadpd' randum uobis locum, iterum ueniam, er adfumam uos ad meipÃtm,ut ubifum ego,et uosfitis.De prlt;emio Chri fli Paulum uidc Eph.z. Philipp, z.t. Petr.f.Obedien-tite Dei licet hinc difcamus bonum, nam Chnftum exal-i tauit Ãuper thronos angelorum, etr fiuper omne quod eà fubltme, ut ex Paulo fatis darumeÃ,Quid igiturfi'^ er nos obedierimusi Dabit Dominus Deus nofierÃ' dem in calefligloria fempiternam.
Illi ucro cgrcfli praedicaucrunt,
Poà acceptum Spirit um [an. in die Pentccofks, ca-perunt diÃeipuli teftificari, ChriÃum eÃe filium Dei,pri tno ludteis, deinde Gentibus poÃcaquam locus apud ïu^ dteos non erat amplius. Cooperatus eà Dominus, utpo' te fine cuius opera nthtl agit bomo,quamuisÃanäus.Coit firmauit idem fermonem difcipulorum de Domino no-
IN MÃRCI evang. expo. 189 firo Jcfu Chrifto tcÃimonium Ãrcntem perligm, cr mi facu'aproutopui crutecclefiæ primmm h£c propter infirmitatem rcquiperat (utttd dicamyftgna, cr fi ne lUis crcdcre nokbdt Ãmilts Thoma gt;nbsp;t^ut nifiuideret »« matiibui ChriÃt uefligium chuorum gt;nbsp;CT mitteret in latiu eiui mdnumfuam, crcdcre non (uÃinutt. Nonau-tem diu poà ChrtÃi abitum Ãgna pcrdurduerunt,mdluit enimDcMiUtin cordibuj bomintiÃrmaretur ChriÃut tbfc^ iUis }UtpoÃet dliqudndo dd ear dicere : Bcdti qui non uidcrunt, cr crediderunhndm mdior eà mercet tdli ter credentium.ld quod et nobii mdg^o certè foldtio eÃt qui mirdculisd tdnto cdrcmus tempore : ndm uiuentc Au guÃino ceÃdrunt. üon licebit enim dubitdre de bedtitudi ne,dum credimus,illd Domini uoce perceptd: Bedti qui-non uiderunttGTc. Att^ hac eà ucrior rdtiofidei, nec ui-dere,nec tdngerCiZX tdmen crcdcre, Quduù dum omnid trefiitti confyderdmui mirdculu fcdtet mudus longe pldu fibilioribusubiubiuerbumChriÃireHeprlt;edicdtur:An noneijeiuntur dd;monid,dperiunturocull,pdteÃuntdu-^ei furda, munddtur leprd,fdndntur infirmi^dum peccd torumdnimi conuertuntur peruerbum dd Dommum? Apud piot igitur mirdculorum fdtif eÃfupcrq;:dpud im pios perdert tur oleum cr optTd gt;nbsp;ctidmfi ChriÃus redt-ret cum omnibu!Ãt0lisÃgnit,zr mirdculù:qudndoqui-dem fummum,quodÃilum eÃ: non credunt, incdmdtio-nem uideltcet uerbi, ntfi diÃertdndo : hdne enim fi corde
X f puro
IN MARCI EVANG. EXPO.
fgt;ttro tencrent,non poÃrt Chri/lut und cuuerbofuo titm impiè cotcmni db eis. Orabimus Driw« «f tllud ipfumÃe tordibui noflris ingerat,^' confirma,ut credétes lef'dm Chriftum filium eius uerum Deum, e:j hominem tn und perfond, uitdm fidei confbrmeinus, O' hoc turbulentiÃi momdripcr pdtientidmtrdsfietdtoddlittus fecuntdtis ddpcBdmui pereundem Dominum nofirum lefim Chriftum,cui Idus cr glorid
und cum Pdire,cr Spiritu-fdnä.infeculd.
Amen.
tXPOSiTIONiS IN MARCI EVAN gelium Index.zy'ii.tiuidem priorrm.b.uero po-fteriorem fil^ Ãcitm demot^at.
|
abrabami Deus. 129.a Adfelt;flibus malis in tcs pore fucairrëdü 149.3 adiierfa roleranda 71.a adulteria non finrim^ punira t04.b Adlatis figna 141.3 Agnus préfigurât Chri ftum 149.3 (t44.b agni pafciialis figura Alexandria ciuitas. 1. a Ambirionis fcintilla mukos urit 114.3 aniorem noftriin finu circumfecimus. iio.b Angelus primus rcfurs reÃonem Chriftian nuntiauit igi.b angelorum minifterio an Chnftus defiitus |
tuK ananias fuccefQt Marw co animam feruare Si per« dere de animaru dormitio« neCat3baptifiatü er« ror nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;176.3. animus fide purgâduS »33-b antichrifiianos aboies bit dominus Aratrum fidei nbsp;nbsp;nbsp;$6. b arbitrq lib. adfertores gratiae conuiciantur Sf.b arma ad repellëdas ten« rationes tS9lt;ä Auaritia mulicribus pe Cuban's nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;7o.b auaritiä Domtus detes fiatu nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;1X0.b auaririx natura ixo.b B Ad baculum reciperc 67.b baptifmus ad quid uti« Y 4 U» |
J H D E X,
|
HS nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;3- b b^prifmus fi'gnum rege nerarionis nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;4.a baprifmiis apoftolorii 6. a baprifmus fignificar mortificarionem. 4.a per baptifmum fepeliri 4.a baprifmus paruuloru ab Apoftolis ad nos defluxit nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i88.a baprifmus pro paffios nc nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ii4.a baprizari quart Chris ftus uoluerir. 6.b Ben Coziba falfus pro phera nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;140.a bethania oppidri.u7.b betliphage oppidum Tty. b Bitrer oppidum 140,3 Bonus cftfolus deus 107.a c ^Akei comedunrur rcpore famis ijs.b calciamcrafoluerc y.b |
re canes genres quare di« canrur nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;80.a caroChrifti nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;jy.b caro Chrifti qualisS. 3, amp;b. caro crucem odir.nî^.a carnis deliftum adhæ« rer nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;iji.a carnis adfeólus e'uia Domini eiiciunrm.b carnis imprudenria rac ronosdeftiruit ny.a cafus quorundäper nc ghgenriam ttx. b carabapriftæ non uoca ri conrionantur «.a carabapriftarum pueri malo fpiriru agunrur 96.b carabapriftarum menlt; diciras nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ij.a in ccrna Chrifti corpus darur nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tn.a circa ctrnam dominis cä carabapriftarum er rortjo.a Chriftianus uir qualis rer animatus eife dea brat |
t N D E X.
heat nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;88.b confelTiodei requiritfi
cbaritas omnia cömen dem nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;86. b
datapud deum.ioS. a cöfeiTio cöfulrandi gra chantas eft ignis. tSj.a tia nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;4.6
chnftusqnarein terra cognatiquerefint.jj.b ucncrit 10.b cognitioabfquegratia
chriftus quibus uenerit 86. a
79.b nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;concionatores Euages
chriftiis adfetfböib.hu« lij ofticij admonctur.
manisobnoxiâ. 60. a i?3.a chnftus iinicus media® concionatores nihil tec
tor nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;7. b mereagant 86.b
chnftus quos diligat cöcionatorü labor i4.a
io6.a nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;concionatoribus Ioan
chriftus ubi^ fuifimie nes exemplQ fit f.i hsSj.a nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;cöcionatorbus proui«
chriftü fequentibus ni® dedü ut quieti uerbo
hil décrit iii.b incumbant 7t.b chriftü fe adferere quid in concionatoribus (it
ijj.a nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;autoritas ps. b
Cibus nö contaminât cöiugü Felix flatâ. 43.8 78.b nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;cofciëriæ morfiis. lot.b
cibus cügratiarü adlio cöfcienriarü çftus qmo ne fumendus 7x.b do extinguedi j8.b
Cicero Ro.quare didius confilia dei occulta an® 6y.b nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;xienö inquircda.éi.b
Confeftio uera 4.b confuetudines bonas eöfeffio auricularis an Chnftus non omifit.
puens necefTaria. }}.b nf.a.
X c conftanc
|
I N D conRantia pij opuj hae bent nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ij^.b cötaminatio liera. yS.b eoncentiones non fmt infer Chriftianos ob uerba Chrifti ijo.a conuiiiiorü malü.yo.b corinrht) raxâtur. tri.a corpus Chrifti quomo do edat quçftio. tri.a corpus fuum amp;nbsp;fangui nccurfummëdü trr.b correptio eftad pccnitë riam nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;»Tî-a Credéri pofTibilia funt omnia quomodoin^ telligi nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;pr.b crudelitas matris ludai ex nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ijr-b crux eledos ^»baf.tir.a crux ferenda in parien:: fia nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;toS.a Cubiculû cordis. i6.a cultus Dei uerus.i44.a D DAemoniad mente 14^ dæmonisaftutia. ét.a dçmonia nihilpotefta» |
E X. tishaber nein anima lia quidem 6i.a Dalmanutha locâ 84.a danielis c.9detla.ij7.» dans animiim metiiur Deus nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tjî-b dauidis films unde dû dusChriftiis iji.b DemifTionis probatio inquoconfiftat. 99.a derelinquereoîa tii.-a defperantiü feutü. 43.3 quod Deus copulauir, homo nôfcparetjdea elaraf 104.3 (134.1 deus extern is n ô capif Deus inuocâdus ex pu rocorde nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lyô.b Diabolus quomodo re pcllendus 9. a diligcdi uerbum. 139.1 difeipuli Chrifti quo« modo agnofeedi m.b dilcipulos très qiiare in monte Chriftus foLu accipiat. 9â.a (83«b difcipulorfi incogitâtia difcip.îcredulitas. 96.b difcordix malum diuinitatis |
INDEX
|
diui'nitarisChrifti indi cia nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ti6.b diuiniratê Clirifti mul n non credunt 69.6 diuitic no funt obftacu lo ad uere colendum Dcum top.b diuitiçadminicula 110= lupratü tto.b (no.a diuiticnon abrjcicndac diiiiriaiQiUccebrx falla ces nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fà , a diuitijs qiiomodo uten dum nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;no.a dinitöcófolatio. «09.b diuiribus lux euangelq difplicet tto.b (ij.b Docerecum auforitarc doftrina Chiifti cibus 71.a _ dolus qle peccatö domos dcuorare uidua |
rum ijj.a (»14.a donis Dei no abutcdii Ducenti denarii. 71.3 ecdcfiæminiftri quales eHedebeant too.a in ecclefia quid magni'i faciat nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;9S.b Tj Cclefia orationis do mus nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lit.a ecclefiac Ro.fades iio.b ccclefiaftica officia qua lia fine 98.3 Elecmofyna an aliquid mereamur nbsp;nbsp;nbsp;toS.b de eleemofyna Danies lis locus decla. 109.3 eleemolynæ impiorum quales 109.3 (tog.b cleemolynarû efficacia elemcra papiftæ in cor pus Chrifti côuerri fal id dixerunt 140.3 Epilcopus f31fd religio fus quæmala infcr3t idj.a epifcopimunus. 121.a epifcopi quales efle de* beant nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;idj.a Epifcopi taxantur 68.a Euâgelium apud oms ncs gëtes prædicatum qmodo in telli gi. 1 ? 6. a cuägeliü iiTepftt nefeie tibâhominibus. j8.a euangelt} prxdicatores n« |
|
INDEX. nefihtmendici. 68.b euägelica pfedlio toy.b qui excotnmunicancii fint nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;84.3 F FAmesà DcQucnit 6z.b famismaliim nbsp;nbsp;nbsp;8;. a Ftrmeiitum uarie accis pitur. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;84.b Ficus cxccratur ixo.a Fdes aliéna uti profit jy.a fides protinus non do= cetomnia ??⢠b fidcs qtidie crefcit. 8t. a fidcs imbecilla à domis no non reqcitur.öy. a fides Deum deleóiat »Ã4-1â fides parentü quid pro« fitinfantibus jy.b fides Cohnthiorü qua lis nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;isz.a fideiuis «x.a fidei arma 97.3 fidei ftudia nö fine effi^ cacia nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;3j.a |
fidei dona ubiq; difpen farepofiiimus 6j.lgt; fidei exiguitarc expro* brat Chriftus dilc.pu lis nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;6o.a fidei augmenrum quo* tidie peiendum 96.b fidei lufiiiiaantc omia quarenda 4y.b fidcaccipimus, quç per figna ofFcrunrur 4.b fide imbecilles quomo do tralt;ffâd(.iis.a.8s.b ex fide nalcit chah tas 146.3 fîducia uirium noftra« rum quid pofiir, «j.b fîmus bubuli ediLijy.b Fortirudo carnis.if6.a Fratres Clirifti 66.2 Furiofus animus papi darum »6;. b G Adara oppidü. 6t.a '^Gloria omnisfugi* enda nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;33-^ gloriæ homo eft cupi* dus nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;8.3 gloria domini promo* uens,non eft prohi* bendus |
N D E X,
|
tendus 99.6 glonandû in domino 111.b gergeflaoppidû 61.a getlifemani uaiUs »;ô.b H tTTrericusGhriftâ pa piftiseft gj.b Homoquomodo pur= gcturà peccatis iji.a homo omnibus anima ribâ prçpofÃus. 14?.b homini eftobfcuracoa gnifioDei x.a hominemtotum Deus requirit nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ii9.b hominü tria genera uer biDeiaudiunr ifx.b honores à regno cÅlo^ rünôimpediür. 179.a honorum cupiditas ne xatdifcipiilos. tij.b hoftes patienrïa uincen di nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lôi.b Hymni canrari poft e= fum agni nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;iS4.b hypocnta beftia fuper= biftima nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ip.b hypocrifis fugîenda uo.a |
ï TÃirus princeps fyna« * gogx nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;éj.b lemniü quadiagefïma le nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;9-a ieiunium papifticü.9.a ieiunq lien laus 9.b ieiuniakidlus tempore efficatia 43.b (yx.b Impccni'tenria finalis ad 'inpietatë laplus fa»; cilimus nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tsx.b imprj fencenrïam de fes ipfis feriint nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ixtf.a impudiciria Incrcdiilitatc quid con fequanir jx.b indiilgenriæ plÅnatiæ peccatorum a Chrifto ix;.a ingenium humanüob tuumaddnuna.79.b amp;84.a nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;(119.b ingraritudo fudforum inftdiæ ludçorum erga cliriftum 1x7.» infïpiciiam fapientum quarc |
INDEX.
|
quarc Dominus tuks rit nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;j.a quare Intuitus fît Chris ftusaliquos nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;iit.a iuuidiæ maliim i74.b inuidiæoccafio contra Chriftum ui.b loânes Bapt. quare in uincula conijciaf yo.a îoânesbap.iriafccitj.b ioannis bap.mors.yi.a iofcph faber lignarius b iofcphi defcriptio dilis gens nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;»79.a Iracüdia Chrifti. 47. b ludas Gaulonires ii7.b iudas exemplum auari riæ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;147. a iudas cuius reinos ads moncar nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;49.b iudas cômonirus, quas refenon emendauerit anteproditionci48.b iudæ animus 146. a iudæquifimiles iji.b iudæi fcmper ceruicofi fuerunt n^.b hidxi quare fili] dican |
tur. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;So. a iudji nobis funt fpeâ:a culo nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;»j8.b iudæorum fupplicium Chriftiani ppetuô co gitenr nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ijS.b ludæoru qt milia Hiero folymis perierint. ijS. in ludiciü acciperecors pus Domini ifx. b iulius Seuerus xjS.b L T Aborauit manibus â¢*-' Paulus i4.a laude propria ferc'oms nescapimur tzy.b kprofus Chriftü deura confitetur i6.b Icprofum terigir Chris ftuscontralegc ?i.b kgiodæmonum 6i.b lex quare lara x.b lex domini fumme cole da. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;76.5 legis contcmprus quas le malum nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;»«p.b kgis perfctfrio Chriftus ij.a Icgisconfummatio dis kdio |
INDEX.
|
îeJlio nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;«y9a. legem fticcre fîne fide ni lui conduct tSo.b legem nemo fine Chris fto facit iSy.a legem quidam feruant lolum externe 107,a «ontra legem Cliriftus nihil fecit nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;jj.a Libertas perfilium das tur nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;iiy.b ligareamp; foluere peccas ta quid littrarum ftudio uacan dum Löganimitas Dei ix6.b loqui pra?ftat uera^iu cunda Luftius ob mortuos, quosdeceat ^Agiftratâfjfj 8iEth nicidifcrimcii6.a magiftranis Chriftianâ anfithabcndus. «6.3 magla nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Sj. a inagoriim feduftoriim miilritudo nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;»j;.a |
mandata hominum re qcienda 76.b (48.k mäfuctudinis exemplu manus imponere loy.a mantis amicos fignific ficant nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;»ot.b manus illotie 76.» mardis Petri filius uos cartir nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i.a marcus Peffi difcipulus i.a marei Euangelium Ro mar fcriptiim i.a marei pafiio i.b mariæuirginis fides ôi. conftantia 178. b matrimoniû quare con ftinitum loj.b matrimoniumres ma« gna nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;loj. b matrimonium quid di rimat ro4.b matrimonio legitrimo qui coniugant. io4.b matrimonia non fint coaiffa io4.b Medicus Chriihis.4i.b mendiciratc difeipulis Chriftus rphibet 68.a mendicetnemo ty.a mefliam |
INDEX.
meffiam ludæi putarüt hicregnaturum. 131.b
Militûpuerfùas. 171.b minoritarü inftitutum rcprobatûr 71,b miraculaquando cefla rint nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;iSg.b
miraciila Clirifti côfira marütdoftrinâ. 33.6 de miraculis multa
»88.b
mifehcordiadei nô ex pugnarur izs.A miflTæimpieras 7î-b Morbi propter peccata îï.b
monachi an fua deres liqiierint nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;iii.a
monachi mendicanres taxantur nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ij.a
in Monte quarc Chri= ftusafcendat 49.3 mortëcaro horretiyS.a Mulier apud deum nô cftcontcriiptui tSy.a tnundipropriü loo.b Myfteria dei quibus co
gnita nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;H. b
N
Nazareth patria Chri fti éf.a
Nuntiumbonum z.b O *
^Bcdictiç fpiritusftu dendiim 139.3 qualium Oculi Chria ftum iiideant «7.8 Odium aduerfus pios 47-b
odium céfiltum fanum non admittir 48.3 odio pii habëtur. »36.5 Officia quail ter in ecclc fia ufurpanda 98.3
Oleo ungerc 68.b Opera noftra nobis pla cent nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;103. b
opera fua Deus in nos bis rémunérât t8.a operü gloria folu ualet apud homines. »07.b
Oratio fidei in certos fertur nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;3;. b
oratio fcutum côtraten tationes nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;»Æ9. a
oratio Stephani ^jfiiit
Paulo nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;sr.b
oratio
|
INDE X orario fît fîdelis ny-a oratio quare fieri de= beat nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;t6. a oratio fidelis fiigat fata nam nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;97.a oratio quo in loco fic= ri debeat nï.a oratio qbus profit 35.b orationis multiloquiu Deo nö placet. »17.!» ab oratione non cefian dum nbsp;nbsp;80.a (73. b orauit Cliriftus uaric in Orädo difcipuli fue runt frequentes 113.a orantiü habitus 113.a «lt;tticr:/«quid nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;119. a Osanimæ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;»ji.b P P Ãpales etrores î.b â ^papifmi imago 98.b papiftæ enormia uiria pro peccatisnô habet lio.b papiftçqre contra Eu3=! geliü pugnent ixt.b panis corpus Chrifti fa cramentaliter lyo. b panis an uerc'fit corpus |
Chrifti «yo.fr pane Chriftusnon trai lt;frauir,nifi cum gratia rumaclione 149.6 panem infermentarum ludari in efu pafchali habuerunt 149.6 Popuius belua muhos rum eapitum xd9.b in parabolis Chriftus locutus difcipulis y;.a quare Paruuli baptifen tur nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;187.6 Paulinus anirnârequi« ritiir in concionatori bus nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;loo.a pauperum ratio haben da nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;146.6 pauperum Ipolia côfii mimus inuriliter 83.6 Peccatumquid jx.a peccatü remilTibileyx.a peccatü in fpiritüià n» fi- a peccatü cognofcere nS eft hominis i66.b pcccatum dolct mors Chrifti lox.b peccatü ad morte ij6.a Z peccati |
INDEX,
pfccari qualis turpitus do nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tfy. b
peccato mori 4.3 peccarü mundi rollere Chriûü quomodo in= rellig. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;«Ã.b
peccare ex malicia
ijó.b
peccaroresicnitate qua dam traólandi »6t.a pecuniam fecü rulerunt difcipuli nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;-ji.i.
pecuniæftudium radix omniümalorü. no.b Pa;nirenria,quanä rae tione in corda noftra ucniat i66,b poenirentia papiftica ii.aamp;b
pccnitéria uera amp;nbsp;Eiian gelica nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lö^.b
poenirentia fîne fide de fperarioeft 4. b pernirëria perpétua eft
uira Chriftiana 4.3 poenirentia ueram redu citEuangelium n.a pccnitentiam fecum ha bet fide; n.a
Peftilentia poft bella Si famem nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;rjî.b
peftis unde nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;6x.b
in perendo fit modeftia 16. b
petirionum duo gene* ra nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;31.a
petrus Galatinâ t4o.b petrus peccauit iy6.a PharifarorS tetatio 8j.a philofophia fruftranea ad iuftificationem x.b
Pieras quomodo docc^ da nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Sy.b
Prfceptis Iiominu Deâ non colitur
de præmio no cogitan= dum
preces quiete requirunr
an Princeps malus fere dus
proditor Chrifti fuit ex duodecim
prodirore quarc Chris ftus non manifeftarit 148. b
proximusqui 130.3 Puerilis çtas grata Chri fto
INDEX,
|
fto quare »o a P U en giaria dotninica: pafTiôis indigct loy.a pucri humilitas 98.b puens bonu exemplü proponcndum toi.a pulucrc excutere é pedi bus nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;68.a punitDeâinuita itô.b purgatoriu papifticum res fiera 17?.b de igné Purgatorio qd ueteres lenferitit tjô.a R U Eddedum unicui^ quod debef. iiS.a regnum Dei prædicare to.a regnum Chrifti non de hoc mundo 168.a reguü Dei, nofle Deu ijo.b Talium eft regnum cÅ lorum quomodo in= telligatur. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;to6.a In regno cocloriim præ efle rcmiftio peccatorü per mortë Chrifti pros |
mifta repudiatâ an liceatdu:^ cere repudtj libellus quarc permiflus nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;loj.a refiirredio corporum ti8.b refurreftio pro regno ' refurrediio duobâ teftie monqs probat i8s.b refurre(Hionis fides ncc ceftaria i8i.a rcfuneâ:ionis increduc litas quare difcipulis accident i86.a refurreftionis domini» car hiftoria neceiTaria i8o.b rudes in fide tolerandi 84.3 « s _ Acerdotiim impios M rum timor 145.3 facramentum quid cóa ftituat nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tro.b facramentum ueteris te ftamenti nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;gt;49-* facrametoru ufus tji.b Z t Sack |
|
I N D fadducæi ignorarût fcri pfiiras «8.b fadducæoru fcdla ii8. a falfidei nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;idi.a falutis fumma jji.a In (aluns caul'aan ali=: quid iialeamiis ut.a fanguis Chrifti i ationc cælefti bibifur lyi.b faiiguis Chrifti à pec^ caris mundat lyo.a fanguincm Chrifti fide haiirimus 90.a faperehominis 88.a fapicnriæ Dei nemo re=: fiftet nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ijt.b fatan nulli ætati pacit çé.a faran cupidâ nobis no cendi nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ps.a fatanæ machinamenta quomodo præuenien da nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;*45.a Scandalizarepueros too.b fcriprura laqueus carcn ribâgraria Dei t44.b fcripturâ qui fiuftra lec gant nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;»44gt;b |
E x; fcriprurx mens confide deranda nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ttp.a Scderc à dexms Chria ftum nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tp.a fermo nuntius cordis 80.b Signû memoriale Chri ftusinftiruit t49.a figna cÅli petunt hypo critæ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;85.a fimilitudines à quibus rebus iumantur y4.a fimon magus nbsp;nbsp;tjj.a Spiritus bonus excitât pilatum nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;173.a T qriEmcre nemo pericli tetur t50.a teftamentum profedc re nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ti'o.a templa papiftica fimia lialudaicis nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;t34.a temporis refpedus has bendus nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;8f.b térario fan^torü éo.a. tentationes diabolicæ funtcarnis nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;7«b tentationum uariæ for mx nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;8.b tcntantur |
INDEX,
|
tentannir pij perpetuo 7.b tentatus Chriftus qvas Tlicologi fophiftat ta= xantur nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;8j.a torcular eccUfiac figus ram habet nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ny.a tribulahones quare ali quando immittuntur 74.b tnbulariones uincendç pcrparientiam ii6.a Tunica Chrifti 172.3 V x rErbü Dei qiios moe * neat nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;19.b uerbi audirores fediilij fed non feruidi fo.a uerbi auditoreÿ indi« gni nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;»n-a uerbo tribiiif quod eft carnis nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;29.3 uerborum eft fignifica= re nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;81.a |
uerbis Domini fimph® citercredendum iji.a ueritas omnibus nota (fle uult id.b uermis cöfcientisc 101 .b uelle dominum »i8.b iiendere quæ quis ha« betquomodo intelli:: gatur nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;to8.a ueftitus Ioannis f .a Viamfidi lubrica tix.b uidima Deo grata 101.b uigilandi modus i4x.b uinditftac cupiditas 70.b uinum uulnerato acce lerat mortem 175.b uirtus Dei nos pafcit 84.b uifa ærerna quomodo acquirenda nbsp;nbsp;nbsp;i86.b uita fandlorum eft trie bulario nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;idx.b uita Chriftianoru quae lis efte debeat 141.3 uita Chriftiani homie nis fit fecundum uerie tatem nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;131.b uita arterna quomodo parerur nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;90.3 Vndhjs eft dominus fe cundo nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;t4s.b Z à Vocatio |
|
I N D uocario liera cognofcë da nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tl.a deiiocauóc milita n.a amp;b. Voluntatem patris fas |
E X. cerequid uora liera nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^77*^ Vxorem rcpudiarc nô licet nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;toj.h |
F 1 N I S4,
BASILE AE PER THOMAM
PLATTERVM, MENSE MARTI O.
ARNO M. D. X X X V I 11.
,;p B-fib.
|
1 f j U nuocverltn tttt5 mililîit | ||||||||||||||
|
J |
| |||||||||||||
ni
âWpjüvidLiurotp [|i ;nnauïuuw^ii3p
vn/iamunibv^
.ttt lUWQipp U quot;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;-ivy
- ?P
»UU luow iqydj
j) midj3jn|iüii aiudlij^asiü tub ;3iu mptjc
z ÃJlÃJ^4gt;Ã3lli3,
â¢yui