Dit boek hoort bij de Collectie Van Buchell
Huybert van Buchell (1513-1599)
Meer informatie over de collectie is beschikbaar op:
http://repertorium.librarv.uu.nl/node/2732
Wegens onderzoek aan deze collectie is bij deze boeken ook de volledige buitenkant gescand. De hierna volgende scans zijn in volgorde waarop ze getoond worden:
⢠de rug van het boek
⢠de kopsnede
⢠de frontsnede
⢠de staartsnede
⢠het achterplat
This book is part of the Van Buchell Collection
Huybert van Buchell (1513-1599)
More information on this collection is available at:
http://repertorium.librarv.uu.nl/node/2732
Due to research concerning this collection the outside of these books has been scanned In full. The following scans are, in order of appearance:
⢠the spine
⢠the head edge
⢠the fore edge
⢠the bottom edge
⢠the back board
amp; :.(â '⢠: â (â¦ââ¢tó ⢠t ! 1 â .lt;li!'Fâ'ÿl«t
IpV.ilç; ' f .-b .-lt;⢠. bl'
^»lt;6 M f
â ^Rta4gt;i nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'iabt!»
j»lawnnï^»quot; U* âst»lt;!lt;a
x: ijF W 0*^ â lfquot;Kï^- ⢠lt;nbsp;'it ^jWih-r^ â liljt' . Vîÿ^r--gt;i»iûtSgt;
»«Imp.- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;go'*/
. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â â â 'T?'-gt;''Ãhlt;'
r ;. gt;bccrô» «iCjtt|lt;nK«v
Pa I f
k-â ..h«. lt;!j 'f ^ic-aoSk
b 't. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;frSiM miÿ_
lun J Ct)J(cpgt;nHM51gt;)mirij^®S:
Lt ' nbsp;nbsp;ès /fi f/fiJttr-ra tet
p4gt;gt; â ',, bÃeiA relcfnajc- (KxtC~i 'fCiOo b/ ' pStmlie-hlc^p^t-ÃMiiiM â I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ft,âgt;Brtjltstea»;flsâÃ,
'⢠P hô 4-îHrJTîoîÃrgt;tlôUKtv'
L»-i !llȔr,î|)i'-^lt;r',l fîïik» 15] F * ââ¢**?^HÃSÃ^i«ât£c3P â~ E '«-wtut-oui-aZafbnWnl
f-i-T ^iMf
P -'irttViÃ.^n^iQHiiï'-a f VoiAbft^ irtJffodaiMà '^4-oùia
Ãj jÃn (^jK n^toïîttîrtt; fitv«âtemcé*'âpêaamp; a«-flo
* ' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;=gt;«to*ïtô 'Sâ
IS 4 a^ibal^cl^'ljtiUtlS/i/p quot;
RïAubibüc pre^ftujiii-nH' (}M«örfiï;b.lt;?Wââ 'lt;w .7 «|!tÿ{«84tfinan»flc'^r. : -^iK.
trj«ï?U .isüj
Vu.» 'JxuU fU^VJ/tic p-ï^ i»»«jöii^ï*ï'^^'; |u/muo9)*^pi c^i U 44«
Pâ-â »1# ' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;»»
IV «**£'*i f}*'* nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lt;â*^
lo «M (ucXsftlâ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;;a jpiâ
[plt;U4ÃJgt;â«lbç4iaJw4rT»»«! 'lt;fc»-» . Lu* jy ^ȕoïJüJ^ |i0y Mji'.-v nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^OKtwl
ITJ^ÃjÃy jk^i, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;gt;nbsp;J
iAuæ^3''âiJtunt).(kgt;^ ! I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.jiJv
Jwa-wiiâJ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ââ¢.V
ix.\b31P^^uy^
; wmï^ Æ ijjv jmç mou
lt; nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â¢gt; nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;W
j: ^-^üiirmc^wà fnâ
t. ' ;iîînn*fllt;iniiïc;wâmir
iZ f 'tvSiJltVerllC «
â i â efeicrfVWnnâö»«'
h - nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;«
i(gt;ir (t âangt;gt;ntuenî~anrnttryatwm
iCi. ⢠' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;(â¢^â¢Â«b.'î'Svta [j«t-iniî«Tdlt;~
n- ' .jâïrÅiîtftt^c^î^cbffflrf'â * t ;
w. -imiô« nipmifl'^
TflT lt;«»irtfÃlt;^*j'(îeÃe^Jn?p.*«.-î'
i»f I |»w)«rî*'/lnniîogt;C«»r*rfllt;sfiï'
if nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;îgt;»r nâtfiflt;Mj^p
â fl' J gt;lt;quot;Vturûuf4nmnÿauf~nluf
â¢I f â t ^wibcanStti
à nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;x»lOT-»*lt;pr
â fit, t nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â âi,)_'
4 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;*⢠nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^»Tta i|
tc. nbsp;nbsp;nbsp;ni h WW *
L nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tf* nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;I
b** y iM mifln cflptir/aiir -1 â «
K J aji rdjirrngDlmtCa^
. int,
Kid ö'
LECTORI S.^
ANnotationeshafce in Ada Apo ftolica,à DJoanne Spangenber gio iamprideniIinguaGermantca,per Quçftiones dilucidas,pij(rimc,ut (pfi« us alia plerac^,confcriptas,oper3cpreci« umfore putauimus,fiLatinequoque cderemusjid^in corum gratiam potif fimà m,qui Germanicè non noucrunt, quos, ijjxta Chrifti pracceptum proxt# mi ncceiîïtatibus inferuituri,tanta com moditate,ac pictatis uerac teftimonio luuarc uoluimus. Aequum etenimeft pictatisftudia,adeo^ChriftigIoriäo« ; mnibusIinguisamp;C creaturis innotefce« re atcà pracdicari,ad laudcm honoré Sacroamp;ndiflîmt diuini nominis fem* pitcrnum ⦠Tu Icdor fruere,ac boni confule» Vale»
Liber
^MÃI'BER
acâtorvm APOlt; U- ftoÃcorum in quælüonesr«^ â â r-- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;daâus.
QSiUMmfiimnMell libri ApoÃolieo» rtvmAüuumi
N TOTO hocKbrö A-3J( poftolicorum Adüum, ! niHil aliud tradatur, : qgt; i Iudæipariterôlt;gètes,,iii( üi item et peccatoresjpcr folam fidem in I eftim Chriftum fine qigt; penbuslegisdaidemcpiiiUnia/niaen* tur Jd quod ex dd.Petti,Pauli, Stepha ni,Phihppi,ttcm(^ rehqiiorum concio^ nib,eft uidere» Adhæc exempla ludxo tum gentium clarè oftendunt* Ctir hic liber ädpeUätur Aila Apon « nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;flolorum ?
- Ideô,quôd in eo defcriptç continet antur tes geftac Apoftolof um, quas nô
XCTVVM APOST.
(hts quidem iur thus (èd u/rtute domi« ninoftnkfu Chnftigcffèrunr.Ideo^ Cbn'fti quà m Apoftolorutn Ada rclt; dïus appellari poflent. Nam in altfs uo lumïnibusdcfcribitur Chriftus humi-llt;s,côtempnis,imà damnatusjn hoe uero operc^exaltatus ^â'SiC glorificatus Chriftusedebr atur, quo pado ïn coelQ adfeenderit^amp;^addexteram Detpatris fcdeac»
Quis hunc librum Aâuum ApofloÃ-corumfcrip(ïtï
Euangeh'fta Lucas, In initio enimhu jus libri hune in modum fcribic»
CAPVT
OVpenore quidem uoluminc ^diximus Theophile,de omnibus, quæ cÅpic lefus tum face-re, tumdoccrc,adeum ufcp dié. quofurfumadfumptuseftjamp;c, Thcophilititüe f
C A P V T L
AnEuangcIiographus Lucas, am j7 cum forfuan huius nominis habuenc, fiue hoc nomme ( Theophilus )quod fonar arrjicum Dei*omncs Dci cuko^ rcsintelligiuelir,non admodum cura« inus.Hocucrôcertumeft,quôd Lucas in hoc Iibello ,non unum fofnm homi« nem, fèd omncs cul tor es 05 feurores Dei,incau(fis maxime fublimibus, fa« lutem^ conccrncntibus, (nllitucre fi« bi in animum induxeric.
Q«ilt; fronte S- Lucm audet iicere,fe de o» mmbiuretulijje, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;er cg^tt er
docuerit,quitm loJnnes dlcat: Suntauten çr alia tnultalt;iugf(cit lefui,ijua fifcriban ,1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;turperfingula,ttecipfe,opiiwr, mundut ed
peret eos,guifcrtbcrentur, libros { S.Lucas diuidit totum Chrift: nego cium in diras partes. In dodrinamuide licet,fie uitam,fîue opera. Dodrinam Chriftusexercct per Eiiangeltjpracdi« cationem. Deinde aut cm per feda, 8d tniracula dodrinam ipGm confirmât, totçii uifuro reftituit, furdis auditum, - i nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;A
'ACTV7OT A P OST. debtltbus intcgritatem, kproffs mun/ diu'em, mortiiïs uitam.
Quum ergo S. Lucas haccduo in Euangelio fuo fatisfuper^,quantutn ad falutem nobis eft opus, indicauerir, non immeritô hic inquit,(e orania de«= fcripfjflè,quæ ChriftusS^ egerit,SC tra diderit,uft5addienMl!utn ,quo affuma ptuseftincÅlum,poftquâtn Apofto* îis,quosftbidclegerat,pcr Spiritâ ià n« (ftum mandata dediflèt, quibus fe poft paftîonemfuam rediuiuum quoiçma^ nifeftaba t per plures denotationes, 8^ probationes , amp;nbsp;uideri ab eis uolebat per integros quadraginta dies, ôi. cum ïjfdem de regno Deiconferebat.
Qii41lt;n4m mAndituflndibdteKi
Luc» ultitnoad ipfosdicebat: Etec^ ceegomitto promiflum patris meifugt; per nos. Vosautem fedcteinciuitatc Hierufalcm,quoaduf($ induamini uir* (uteexalto.
Quid eS,quod dicit,^uà j etiS feipfiMi bibusrit MMenUttitpofleaqudm fupplicio
C A P V T I.' fitijjet affe{luf,id $ compluribuf argument tif, dumper diet 40* can^icitKra^ lllif { nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;r
Hæcomnn S.Lucasideô famdiK« genter dc(cribit,quiaconcernunt fum-mos fidei noftræ articulos, Nempe paf fioncmDomint,mortcm,refurredio« Hem ÃCadfccnfionemtncoelum.Et ni-fihaecuerba tam proptiè defcripfiffer, exrccepta (cr jptura no babçremus, per quotdies Chriftusà refurreflione fua difcipulis fuis adpanisflet,SC quo die in coelutn adfcendiflètjSpiïitum^fanââ ccelitusdediflet*
Cwr dteit : Compluribtu drgtimegt;itis ?
Neceflè â¬Ã¯at,ut refurredbo Chrilîi apertis ÃC claris teftimontjscomproba retur ,Vbi enitn de refurredione Chri ftidubitatur, quidnatn in Chriftiana ccckfiacerti effet cquot; Nam S.Paulus aitjuCor. Quôd fi Chriftusnqn fe« furrexit.inanis uideliccteftprædicatio noftra,inanis fidcsucftra,SC adhuc eÃis inpcccMisucfttîs»
5 . nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;A4
ACTVVM APOST,
Qÿptits ChriÃm refurredioHtm funut comprobauit i
Sxpius» Pn'mómangelos fuosab* lcgabat ad mulieres,uacuutn fepulcbrö illïsindicatuin^Chriftum^ à mortuis relufcitatumefle deniindatum. Dein* dcô^Chriftusiplèadparebat,!, Manx Magdalenæ, «.cacterismulieribus, j. PetrO) 4.duobus difqpuh's in uia quaç uerfus Emmahus ducebat, ÿ.difçipii* lis in menfa, e. In præfentia quoque Thomac, 7, ad mare Tyberiadis, s, plufquà m quingentts fratribus in mon te Galileae, 9JacobOtEt poftremö digt; fcipulis,quum in cÅlos adfcenderct.Et inhifeemanifeftationibus oHendit eis nunus,aclatus Ilium,fumplîtquoque çibumeum eiat«
ttUKtisJeealoruifiregiur contuliti
Certô eis indicauiqquôd regnum fu iinanon fit regnum mundanum, terres numô^caducum : ucrum coelefte,fpi« tituale,ôf%tanumtegnmn, Etquôd
Iibl
C A P 7 T 1» ibidau fit P oteftas in ccelo et in terr^^ Non qnôd feciindum mundi rationem illiïd exercerc uelit, fed quôd ipfos ucl lit ablegare ad Euangclion in uniucrfo mundo pracdicandinn, Ãicundos poji pulos baptizandumin nomme Patris Filtj si^ Spiritus fanâi. V t fie faluen tut omnes,
QttiiJ eü,guod ait,loMue$ bafUi^auit tjui' dema^Hd,Kot autembaptiZitbimini Spiri» tufanâo poU dits hofee non multos i
D uplcx baptifmus aquæ, OC ignis cft. Aquæ baptifmum loannes ufurpa^ ui t,glt; deinde Apoftoli, ÃC retinet eunlt; demeedefia in hodiernum ufqjdiero» ïfcp commune Spirituffandi donum confertjUt fidem, 6d fiduciam in Dca, confolationcm QC gaudium confeien* tiarum in tentationc,mortificationem ueteris Adam^atep nouamuitam .V eS tà m ignis baptifmus à Chrifto ufurpa« tur,quuraApoftoIisinpentccofte Spl ritum fandum mittit,quum uidelicec üiipfislinguçquafidtffedse uideren»
/CTVVM APOST, für uelut ïgneæ. nbsp;nbsp;fecum fort admitî
da illa,amp; rara dona,ut loqui lïnguis, dere miracula, ôC fine timoré Euange« lium prædicare,ô^ palà m ïnuniuerfo mundo nomen Chnfti' cpnfiteri.
Ejlru cr^ difcrimen inter baptifmum toanniscrchriÃii
Interbaptifmum loannïs Sgt;i. Chrifti difcrimen aliud no cft,nifi quód Ioan« nes mini(ler,feruus,5C mercenarius fit: Chf iftus uerô fuerit Magiftcr,Domû nus,amp;^ ipfiflimus archiiedus harum re rum öóoperationum omnium.Qua de re S.Paulus i.Cor.j.dicit: Quis igitur eft Paulus î* Quisautem Apollo f Ni» fi miniftri,pcr quos credidiftis , 0^ ut cuicÃDominusdedit.EgopIantaui,A» polio autem rigauit, fed Deus dedit in crementum. Ad cundem quoque molt; dumhæcIoannisuerba debent intelli«, gijubi LucætertioJaitîEgoquidê a» qua baptizo uos,fed ueniet fortior me, cuius non fumdignus Colaerc corrigi--amcakiamentorum, Ipfc uos baptiza»
C A P V T
bu Spirttufando amp;nbsp;igni, Cuius iicntflt; labrutti in manu ipfius,« purgabit arc« am fuam ôi^c« Q. d.uellet :Ãgo feruus' fum folôm, ÃC minjfter,per qucmuos adfidcmperueniftis* Sedquipoftme ucnietjlcfus Chriftus, is èc ucrus Sd futnmusarti fex cft,qut dat incrementô; ut fide uos proficiatis ,Sd in ea quoque ufiçadfincmperfeucrctis, .
OSide/lf^uod diftipulihîe interrogtnt: tgt;omiiK,tuat'uitèporehocrfflituetregaii ifféelii
Hoc crotcma indicat infdtiam eorff, Nametfi Chriftus difcipulos fuos per intègres qiiadraginta dies fatis fuper^ de regno fuo inftruxiflèt, quod iftud non effet ter renum fcilicct regnum, iSd temporaneum,fedco^Iefte8d æternû: tarnen ipfi perftftebantin ruditate fua, fomniabant ludaeos cundis pr gdo» minaturospopulis»
Qtiiiiergp tif Chrifliu ad hanc^UfC» IbonemrcQfondebaH
Dicebat eis : Non eft ueftnitn noffe tempora,
ACTVVM APOST. tempora,articules tcmpoTum,quot |nierinfua ipfius poteftate conftituit, léd uinutem Spiritus fandi accipietis, qui uos obumbrabit, ÃCtnihi teftese« Æ itisHicroiblymiSjÃ^ in rota Iudæa,6C Samaria,ÃC uh^adextrematerrae, Hçç eil acerba quidem, interim tarnen Si 3lt;* mic3 correpiio.Qjd. uelkt: Qiiac icire uos conuenic, ea uos minimè folicitos liabent.Quod autem ueftra non inter« cft,in co adprimè occupati eftis.De re» gnienim mei condidone,8Cdeueftro toraedicandi munere meritó quçrerctis, lïoccnimuobisualdcprodcflèt* Con« trä,uoshoras,dC tempora rerum futura rum inquiritts, qux quidem omnia pa« ter in fua habet poteftatc,quç uos fcire nondebetis. Etrefponfio eft iimilisilli qux extat Matth.t4.de ultima die, ubi lt;nfit:De die ueró,ö^ de hora nemo feit, necangeli inccehs,icd folùm pater me uscocleftis.
Sinitftiam ipfot /te 'ut Mio fluélutt rtffitKMdUtirei
Non,
t A P V T L
Nôn,fed lactam ipfisadhibct confc* lationcfn,dtcens : Induemtnï uirtutem Spiritus (à ndi,qutpo(leaquà n)aduaie ricfuper uos, teftitnonium milii perhi« bebitisHierofolymis ,in uniuerà daca,6C Samaria,8C in terminosuRpor bis ter r arum ⦠Heic^ indi cat quibusn» armis telis mundum uinceredebe« ant,8i^ fubChriftinoftri iugum rédigé te,Nonacieuidelicet,non baiiftis,n$ tormentis,nonbombardis,nonbipcn* nibus,ftipitibus duris fudibusue prac-uftis.'Sed prædicatione £uangeltj fan dijUtPfalmus ijj^refcrt.
Otjomojo iÿtur Chriflm afcendit tntalumi
At(|j base loquutusj inquit S. Lucas, uidentibus tjfdem inalcum fublatus eft, amp;C. nubes fubduxitiltum ab oculis coru« Idemquoc^dicit in Euangelio fuora« pitc ultimo, Eduxit autê eos foras uftp in Bethaniam, QC fublatis in altum mambas fais,bcnedtxit eis * Et fadumefl: dumbcnediccrec illis,receflîc ab cis,ac
» fereba^
AG*rWM ' APOST,â ferebatwf ïncÅlum. Et ultimo Marei eftdtät^-Dominus quidem poftquärtt loqimtu$ ftiiffctcisjteceptus eft in cÅ^ âlum,^ confedit à dextris Dei, Arque flic eft arttculusde adicenfuChriftiin Coelos/ â ââ
â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ufro Jifeipuli m ipÃut dJfcen»
y â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;poneÃtiibant {
; Quum oculis ipfum infequerentur in coelum euntem,ccce uiri duo adftitc TUntiUis,ami(fti ueftibus albis,qui ÃC di xerunttViri Gaiilæi,quidftatis intu* entes in coelum C Hiclefusquiaflum* ptus eft ä uobis in coelum, fic ueniet quemadmodum uidiftis eum euncem in coelum.
Qj^tfiterunt uiri iÃi in ueÃibat ilbiif Certo angeli fanäi,qui hic adnunci/ ant Chriftum uenturum eflê ad iudici^ um ultimum,ad iudicandum fcilicet ui uos K mortuos.
QuonteJo uenturu4 cü!
Sicuti uidiftis ,dicunt fandi Ange^ lijipfutn ;ibüc in coelum : In fpecie cor« porali
⢠c a'p V T ⢠I.
poraU in cÅlum'afccndit,in fpedeuifïi bik itcrum uenturus eft. ïn nubê fufccji ptuseftjtnnubtbus iterumadparebit»
03*^ nbsp;nbsp;nbsp;ChriÃtu tn cccliSflSiiim ecdeÃte'
fute inlcrrifprorfM eiloblitiKi Abfit^Saçerdos eft ipffe æterhws, ut Da nid Pfaimo uo.aitjcciindumordû nem Melchifedech Jdeo fungitur offi4
! cio facerdotts, pro nobis intcrccdiCjQ^
: nos patri réconciliât.
i Qîjid utrô difeipuli agunt pcü afeen»
I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fionem ChriÃii
I T une reuerfi funt Hicrofolymam, ; nbsp;nbsp;Ã tnonte quiuocaturOliueti,quiabeft
I nbsp;nbsp;ab Hierofolymis iter Sabbathi,Et cnm
introiflènt, afeenderôt in cÅnaculum, ubimanfitabant dC Petrus, amp;nbsp;lacobus, I nbsp;nbsp;ÃCloannes Andreas »PhilippusÃC
I nbsp;nbsp;Thomas, Bartholomæus ÃC Matthx^
us,lacobus AlphçijSC Simon Zelotcs, ludas lacobi frater. Hi omnes perfe« uerabant unanimiter in deprecationc I SC obfecratione cû mulieribus Si. Ma« , nbsp;nbsp;ria matre Iefu,cum^ fratribus iUius,
ÃCTVV» ÃPOSt.
Mocinfigneô^ célébré eft obedfcntiaè-exemplutn.Sic enim iUis Chriftus prac cçperat Lucæ ukimozVosautem fede te m cantate Hterufalem ,quoadulque înduatnini uirtute ex alto*
âAiqui expofuhitt fe ea rtpericub
V erum quidetn eft .Nihilominiis tâ tnen nihil mali ipfis accidebar,quutn in Dominica uocatione à C tnandato per^ feuerarent* Quienimeis conftitùcrat Hierofolymis coniienire, ibi^ mane/ re,is fimiiletiamcontraomne infor tu* Ilium poterat ipibs defender c*
Q«ot ergp m cÅiuculo conueaerant ?
S.Lucas ait:Erat turba nominum Cü mul ferè centum uiginti*
autem agthnt ex eo tempore quo
' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;conueniffent
Hi omnesperfeuerabant unanimi^ ter in dcprccationc ÃC obfecrationccà mulicribus,8CMaria matre Icfu,c0cà fratribus illius,ficuti ipfis Chriftus prg ceperatjUtfedulô orarentd^ uigilarét*
Sîunquid
c A ï» V T I«
Nunquid lud^orumimpreÃioiuftt expeäubant}
Abfit» Confident in uûtute oratio« num,in^tantis fiduciac tabernaculis» utetiam confultentde eligendonouo Apoftolo,in locum ludæ præuarica# loris,
Qtjo p4Ão hoe eonpciuftt ne^cium!
S,LucasinFit:Etin diebushisexuri gens Petrus in medio difcipulorum,d» xit:(eratlt;à turba nominumfimul ferè centum uiginti) Viri fratres,oportuit impleri fcripturam hanc,quampraedi=i xit fpiritus landusper os Dauid de iu^ da,qui fuit dux ij s, qui comprehended r ût lefum: quia cooptatus erat in numc rum noftru(n,ÃC fortitus eratparten» minifterijhuius. Et is quidem parauit agrum exmercede iniquitatis, fufpend I fus^ crepuit médius, Si effufa funtod mnia uifceracius.Et innotuitommbus habitantibus Hierofolym£,itaut appel laretur ager ille lingua illis uernacula Aceldama;hoceft,ager (à nguinis.Scri
ACTWM APOST, ptum eft enim »n libro pfalmonimt Fi« at comorattoeius deferta,amp;^ no fit qui inhabitet inea:8lt;epifcopatumcius ac-cipiataker. Oportetigiturut exijsuf-ns,qui nobifcutn uerfattfunt to totem* pore,quo pomtnus Icfus perpetuam uitac confuetudinem egit nobifcutn, exorfus à baptifmo Ioannis adeum uf* que diê,quo receptus eft à nobis, units quifpiam cóftituatur, qui fit unà nobi (cum teftis refurretfiionis eins.
Qtttd PetrtM4gf i« hacpricdicittione?
Principtô quidem Icripturain facrâ futnmè depr«ditat,dicens, quod ea fit uaiicinium Spiritus fancfti. Deinde uegt; rô recenfet malitiam præuaricatoris lu dæ,quà dexauiritie, teierrimiuitrj,fti« rauhsChriftûprodiderit. Tertiôoften dit ipfiusintentum,quomodofeipfum fufpenderitjôC médius eftufis ikjs cre* puent ⦠Qu^fto tandem foco adhortalt; tur ecclefiam, utalium Apoftolum in ïudæ locumfufficiat.Eumcà non Neo phylum,non per egrinum aut extranet um.
c A P V T i;
Um,ucrà m qui miracula et opera ChnV Qi Sii. audiuerit Sgt;C uiderit ipfe, ÃC ârc^ Chriltumomne id temporis à loannts baptifmo ad ipfum ilium ufcp diem,qui turn praeftô erat,fuerit,ui nunç quoque cumhifcerefurredionisDominic^fit teftis,
r
Dtbciitntne crggt; Juedeeim Apodoli
Sicutifecundum Romanum more, ingrauibuscauffîs feptem cxigebâtut teftesjita crât apud ludacos duodecim, id^uel propter duodecim tribus Ifra« ëljUel propter aliasfortaflccauflà squaf dam.VndeôôMofes duodecim explo ratores emittebat, ad indagandam ter ram Chanaan, Sic filtj Ifraëlitici duode cim inueniebant fontes,ÃC feptuaginta palmas inHelidc. Sic éc loRia duode^ cim lapides ex lordanc extrahi facie« bat ad terram, in perpe tuam hiftor iar û memoriam,quôdbit] Ifraël ficcis pedi« bus lordanem emenfi cflcnt,in terram Chananaoium trankuxt ê tes* Quum
B a
ACTVVM APOST» ergo fublimior res non fit in toto mun do,Ã^ in rern uniucrfitate,quà nt ipfuiri Chriftt Euangelium ,uolebat quoque Dominus duodecim Apoftolos habe* re,qui aperte ubicç coram omnibus ho minibus amp;nbsp;mortem Si refurredionem eius teftarentur.
Qtiomoio difdpuli exteri Petri Sertno» ttem fufcipiebetitt Ã
Omnium optime erga ipfam adfedf cranuSic enim ait S .LucastCóftitue^ runt duos : lofcph, qui uocatur Barfa# bas, qui cognominatus eft luftus, 0^ JVIatthiam.Conftatautem,quôdhiui^ ri fuerintinfignes intimere Dei, ut fccundum hominum indicium nô pargt; uum uerfumfitdubium,uter eflèi altcri præferendus.Eam quoi^ ob cauflà m di icipuà cledionem in Dei arbitrium re* dinantjfiC fpiritu fèruente precantur«.
Qui eil huilt! ordtiottis fummAi
Dicebant: Tu Domine,qui corda nofti omnium, oftende utrum elegeris ex ijs ditebus, ut accipiat fortem mini* fterîj
C A P V T T.
ftcrqhuiuSjSC Apoftolatus,undc uaricatus excidit ludas ,ut abirct in loi cum ftïum.Hoc eft,finetn Riuni for tire tur^Breuisquidcmhæc cft oratio, fed potcns.Nara per earn S,Matthiam adilt;gt; pifcuntur* Ad hoc etiam exemplum a;# gendum effet nobis,fi quando Recfio* res populi,praedicatores ecclefiæ,amp;f pa rochi,autetiamconiugescligendi ef« fent. Nam haec omnia D ei dona funt, necç ea nos comparamus Humana fapië tia,fedaffiduaôC pia precationc à Deo impctramus,
Qttidefi.^uoiS.LucdfailtMiferunt forte fupereot,lt;jHHM fdibro Mofishoc i^fm ptprohtbitum ?
MifRo fords eft dupIex»Vna cur lo^ fitadscft et fuperftitionis,rcs futuras et occultasprçnofccndi, idcpfine Dei ma dato ordinatione,at($ hæc eft pr ohi-bita. Altera uero eft ineledionemagi^ ftratus, in hærcditatum diuifionibus, quæ Si cactcris rebus polidcisâ adhibe^ ti folet,pto mote regionis.Conftat au^
' B J
ACTVVM APOSTà tcmhatic ulttmamefle admittendam^ Namitalofuaterram Chanaan IfraëW fids ftcmmatibus tribuit 4 Sic etiamhix: fors fuper Matthiam cecidit, datis for^ tibusjamp;cooptatuseftad numerumun decim Apoftolorum.
CAPVT n.-
Q«Slt;lt;«a« dt re hoe cdput trdiïdt.
De aducntu Spirituflanöi,quafi^ do,ubi,quo pado,unde, in qua^ nam fpecic,ad quos peruenerit,ó^ quid operatus fit,ac cffecerit,
Qudndoaiuemti
ïn fefto Pentecoftes»
Quid eüpentecoÃe!
ïudæi tria praecipua uel folennia ha/ bcbantfefta,quæquo(à anno célébra/ rc debebant* Primum pafchajn quo agnumpalchaletn fumebant: SecundS feftûeratHebdoïnadarum^quod nos pentccoften didmus»T ertium uerô ta/ cernaculorû fixioeracSicuti SchÅno
peg«»
c A P V r ly^ pcgia, Deuteue.defcripta effquot;.
ij Cl«4rcprlt;f/en$/r/îtM»ipen^fCo/îc
I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;dicimusi
I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Eô quod fit quinquagefimiis à palt;
, nbsp;nbsp;Ichatcdies. Ad pafchae enim tempus fi«
IqKraclttici Aegyptum rclinquebanf, traiecfio mari rubro tn defertutn con cedebant, QLiinquagefimo uerôdetna die ab exitu Ifracl,legem accipicbant per Mofen in Sinai monte,
â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;IJuttijnid idem hoc frÃutifChriHiitniscthnt
' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;prieeepticm eü i
1 Non. Cbriftiani hoc aliafefia Omnia coac?îè non feruant,fed pro fpi# rituslibertate. Namquemadmodô pa^ fcha celebrant,recordantur ibidem, ut uerus pafchalis agnus, lefus fcilicet
I nbsp;nbsp;Chriftus,immolatus fit pro peccatis no
. nbsp;nbsp;nbsp;ftriSjStf c mortuisrefufcttacusllta SC.pc
I nbsp;nbsp;tecoftc feruant in commcmorationem,
1 nbsp;nbsp;ut Spiritusfandus difeipulis Chnfti
1 nbsp;nbsp;Hierofolymisdatus fit.
I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Quider^ptntoeoÃefigndt?
I RcueUtioneraSC maniteftationerrt
I â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;B 4
ACTVVM APOSr.
amborumSC Iegts,Ã^EuangeItj.Leg{s inTeftamento ueteri m monte Sinaf, Sc Euangelij in nouo Teftamcnto ad montem Sion. Vt Efa.z.ait: Lex prodt bit ex Sion,6C uerbiim Domini ex Hie rufaIem,Vt,ftcuti in teftamento ueteri apudludaicum populum quinquagefi musquifcp annus,iubilæus dicebatur annus,fiue liber, in quo feil ice t omnes captiui 2C mancipia manumittcrentur, omnes res emptae ad naturales fuos
SC legitimos haeredes contingerent: Nonadaliumetiam modum Chriftia^ nisin quinquagefimo poft pafebadie, S pirituflandus datus eft, qui omnium fidelium corda SC coftientias ab omni* bus peccatis libera,tuta, SC expedita reddit,0C Chrifto,utuero SC unico Do inino,adducit,
VhiSpirituffanéiMdiitiu eUf
Hierofolymis,Quum diftipuli una* nimiter congregati eflen t in caenaculo, SCuerbum Domini tradarenqSCora* rent.
C A P V T U.
QtJOpMflo Uttà ti
Potcnticoi^duldfono uento,utin« dicaret,EuangeIij prædicationcm duU ciorem dC gratiorem futuvâeflè,quà m tcrr ibikm kgis concionem.
Eratne iÃe uentiu tuturalii ?
Non. Alias enimtotam Hierofoly# mam,imôfilt;totamlud3eam perflaflèt. Slt;d erat turbo,qui quafi pr æcurfor Spi tituflà ndi eflè debebat. Quôd fi reges 6C principes aduentum ftium per bucci nae fonitum, clangoremcp tubarum ,ôd impetumbombardarutnædunt,ut eô 8C gratiusamp; magnificentius fufcipian tur, quanto magis idem faceret fumgt; ma amp;nbsp;çterna maieftas,ôi^ aduentus Spi rituflânâi per lignum fupra modutn potens. Etficuti Icx Mofts eft data in monte Sinai,cum «cmpeftate coeca ,nu bibuscaliginofis,fumoignifero,uapo» redenfo,tonitru diro, Ã6 fulgure, clan« gore diuinæ tubæ terribili. Ira quoquc datus eft Spirituflà ndus Hierofolyi miSjtninfoUtodC ingenti quid em ftrc
ACtVVM ApöST» pïtu 8^ impetu uenti', uenintameft dul* dïbno.Qiio Deusamborum,ó^ legis»
etiam Euangein uirtutemex* preflit.
Vnile SpirilufJan^M ueniebdt {
E coelo,non occulté,fed aperte,cum ingenti uentorum quafi procella. Nam quemadmodö Ingens pluuiaah'quSdiU pendetinaëre,ód tandê ïnftarcatharas ^aedefluitjid^ non cu minort impetu, lt;]uà ffl fi omnia uellet inundarc/cplens ui fua omnes cóuanes,foueas ,et foflas, ut undiepdiffluant: Sic amp;nbsp;Spirituiîân» . ÃUS facit, qui quum uenit, tanta uenit cum pÃenitudincjUt omnia corda humi , iia,tam large gratia fuaineffabili ,amp; do nis luisdiuinis referciat,amp;delibet,ut qua fi gaudio fpirituali tmbuantur ir rigentur,ncc etia turn fe continere poP fin t.quin erumpant,SC toti terrarum or fci,miracula quæ in ipfisDeus opera» tuseft,exh(beant4
iti ijutt Ipecie Spirttuffdnäui Jefcenäill âSandus Lucas ait; Vifïe funt illis dif fedx
c A P V T 1C (èdæ linguae uelut igneae,fedit$ fuper fingulos corum, ac tepleti funt omnes fpiritufândo, cÅperunt^ aitjs loqui lin guis,prout fpiritus i lie dabat elogillis.
' Ogire SptritttjpnÃià ntAniÃflabut femlmguiii
Lingua eft adminiftratorium nycm« brum Spirituflandi* Nam per linguas ucrbum Domini praedicatur,ceu per canakmjfiue aquae dudum in hominu corda dirigitur,deducitur^.
Qtjdr f liwgaM diÃiäis î
V t indicaret ,EuangeIion in uniue« fo mundo omnibus linguisdebere prac dicaritVt enimDnsin Teftamento ueteri acdificatores et operas turris Ba« bylonicaeinorbemundiq^diCecit : Ita amp;hicquoqueinnouoTcftamcnto,æ« dificatoresChriftianæ ecclefiæ per uai# riaidiomata,Ã(S diuerfitatem HnguarÅ ad fideiunitatem ex omnibus mQdi cU* matibus congregauit.
Curttdutigfieii f
Praedpuum Spirùuflà ndi opuseft,
ut
ACTVVH APOST, Ut corda hominum accendat, et in fïd«» IpCjSC chantateferuida reddar,jnc^del ixerbo conftrmet,Slt; maudjendoSóiti praedkando : V t duo ifti dtfcipuli,qii^ jEmmahusproftcifcebantur ,confe{fi fünf,
Andufert SpirituUâan^utpeccatit ?
V t foljSC uentus caltdus, omnesla^ cus,6C loca humida indurat dC cxiccati ïta etiam Spirituflandiiis ab homine tol lit omnepcccatn,Et bcati funt quicor^ da fuaad SpirituflancSiaduentum prst parant,eum^ in fide,SC charitate uen^ rabundè fufdpiun t4Et hi quidem liblt;^ ri Deicerti funt, V x autem illisomnt* bus,quihunc confolatorê contemnfîG fiueper defpcrationem repellQt, Naff* iHi in rcgno Dei partem non habent,ii£ S,PauIusdicit:Qui non habetfpin'tö Chrifti,no efteius* Siquando iatisdin pluuia agros noftr os, Sgt;C hortos noftros non coniperfit, bone Dcus,quç eft quo tela,quae uociferatio, quis clamord« Deof Quöd wer à corda mor tua Ãó
ril{amanent,ôf non grata inundations Spiritu(Hndîi perfundütur,nemo que« r itur ,nemo folicitus eft, quutn tarnen il lud fit incotnmodum temporaneû ,hoc uerô damnum aeternum»
Ad quot perueniibdt SpirilujJ'dnÃutî
Ad Apoftolos difcipulos Chriftf» Anwnprias ApoSoli Spiritum fdnélambitbebtinti
Acceperant utiqjSpiritumfandlum, quum fiaffetin eospoftrefurredionc gîoriofam amp;nbsp;falutiferam ,5)C dixiflêt: Accipite Spiritumfandum, quorum« cunqt peccata,Slt;:Cf Heicautem omnia eiusbonaSC donaaccipiuntaffatim»
Qtttt flint iÃdi
Primo, quôdiam omnibuslinguis loquuntur,fecundum omnium captSî ïudæisHebraicè,Gra:cisAtticè,ltaIi# Latine nbsp;nbsp;Deinde quôd Dei mir acu«
h 2C fadaliberè ÃC intrépide docent,ÃC ' deprædicant coram uniucrfo mundo, qui antca ne mutir c quidem audebant, fedebantintra fores claufas, propter metum
ACTVVM APOST, tnetam ïudacor um,T ertió quód inaü/ dtta ói^ rara xdunt tniracula in populo, Vt AiSuum Apoftolicorum hic liber ià tis fuper^ oftendit,
Qjjtd Spiritujanäuf w aäuentu fuo
quot;â opemturi
1 ncipiunt pracdicare alffs linguis ,pro ut fpirituflandus ipfis dabat eloqui tna gnalia Dei.Miferi Apoftoli antea per* terrefacfii erant,£lt; Chriftum libéré co* fiteri nonaudebant,donec Spirituflan* ÃUS ueniret, 8C ipfos in fide confirmai ret,fandtficaret,uegetaret,SCuiuificaâ tetjita ut in aciem prodirent,et Euange liutnapertèad uniuerfummundumco fiterentur,
Aufcultabdntne ttidm ?
Sic inquitS.Lucas: Erant Hierofoly mis habitâtes ludæijUiri religiofi ex oâ mni nattone earn, quæ fub cÅlo funt» Is rumor cum increbuiflètjcouenitmul titudo,ô^ côfufa eft,quód audiret unuft quil^ lingua fua tllos loquentes«
Qiilt;(reteiiinwucb4nturi
Habue?
c A P V T II?
Hîbuerunt nimiriim hanc rem pro. eo,quafi Apoftoli fediiionem aliquatn concitare uellent. Nam ad legem Mo# fis adfuefadi erant,iam ucrôab Apolt;» ftoh'snouamprædicationemaudiebât, Nêpe de miraciilis lefu de Nazareth, hocèp ita infolens illis SC didumirum uidebatur*
Qgidfrg5 e{l,(]uoil S.Lucm dicihipfot fùiffeuirosreliÿofosl
Eftofic: OportebatomninoChrtft^ ' diâum impleri,Ioannis le.Quando ue niet Spirituflandus, is arguet mSdum de pcccato,de iufticia,2lt; de iudicio»
Quowdo popului [e ad Spiritujjanäi prucfentiam^rebati
Otnnes obftupefccbant, SC confun« debantur ,dicebantc^:Quid hic futurs eft. Alij uerô pro ridiculo habebant,cla mâtes:repleti funt mufto. Heic nimir 3 audis .quid Euangelij pracdicationê fe quatur tconcurfitatur ,admiratur, rixa« iur,diffidetur,ut et Chr iftus dicit Mat«^ lo.cap.Nonueni admitièdana pacem fedgladiura. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Cui
ACTWM APOSTJ
Cui uero imputanJum efl gt;nbsp;uerba? '
Non.Sediliisquiuerbo credcrcfl® lunL Verbutnipfum adnunciat noblt;^ ÃC offert pacetn,gaudium, tuftidam,8^ falute, Quodfi homines cÅleftta haf^ dona fufeipere renuunt,fine^cauflâ cO tra. ea facuire,Sd fremerc uolunt,quid M ipforiim infania S)C dementia uerbutfl JDcicommeruitt'Quis crudelius ûn^ ucrbiim QC purum pericquitur,quislt* thalius,infedius,infefl:ius(^EuangeIi^ urn criminaturjquà m quidam Papç,dô mintcaftrijCanonicijMonachijMonà les,ô(^ Sacerdotes, caftus ille popuIuSf quietiamgloriariaudentjfe Chriftiao^ orbem conferuare cantu fuo, tinnit^ (uo,Ggnis fuis.campanis fuis, fuperftf' tiofis fuis preculisjdæ m oniacis fuis i^* cenfionibuSjUti Cetus ille magnusG*^ licetmundum incauda fua fuftinet«
reÃjonient ApoÃoliadiüttm luditorumirrifîonem i
S^Lucasinfit: Stans autemPetrtis cum undecim,exculit uocem fuam,alt;^ locutugt;
CAP V.-T VV.' A locutus eft cis: Viri Iudçi,et qui habfta tis Hierofoîyrais uniuerfi, hoc uobis notuni fit, à auribus perdpite uerba mca.Non enimficut uos exiftimatis,hi ebrij funt,cöm fit hora diei tertia. QJ, uellet : Qui ebrtj funt,de node ebrij funt,nô dematutino tempore,«â¦Theflt f .Sed hoc eft quod didum eft per Pro* phctam:Et crit in nouiffimis diebus ,di citDeus,effundam defpiritumeofiii per omnem carnem. Et prophetabunc filij ueftri, 8C filiæ ueftræ : iuuenes ueM ftri uifiones uidebunt,0C feniorcsucM ftri fomnia fomniabunt .Et quidem fu« pcrferuosmeos,0i; fupcr ancillasmeas indiebus illis effundamde fpjritumeo, prophetabunt : S)C dabo prodigiain cozlo fupernè,ÃC fignainterra interné, fanguinem amp;nbsp;igncm,ÃCuaporêfumi» Sol conuertetur in tenebr as, 00 luna in fanguinem, antequam ueniat diesille doraini magnus atcç illuftris.Et futurS eft, ut omnis quicunc^ inuocauerit no« men Dominijferuetur. Hoc^initiuro
AC T v VLM APOS T» eftpracdicadonisPctrinac in pentcco* (le.
QttidnAtnhoouniseratPctrtu !
HomofimpIeXjCordatuSjidiOta pifcaton
Qÿtduerà txeafiti
Dolt;flus praedicator, infignis fcripfl» ræexpljcator, Apoftolus Chriftifide^ lis.Pnusad fummi ponttficis Caiaph^f ancillam confifterc non poterat,iama5^ corà tn untuerfo mundo perfeuerat« Antea deterrebat tpfummukercula,ut Chriftum negaret,iam uerô ChriftutH Gonfitetur fummacum parrhifiajn co^ (pedu omnium hominumjudacorufli panter Ã(L gentiû. Antca corporali gla« diolo unicum Malchum percutiebat, iam uerô gladio fpiritus,hoccft,uerbo Dei,uniuerfum mundum fecau Anue rô hoc non eft Dei opus,86 miraculutn Spirituffmât C Quæ Humana poten» tia,quæ fapientia, quæ deni^ prüden* tia hic potuiflèt Petri tam cito tam^ (xurabilicei animumimmutare
Qflii
c A P V T IT?
QttiâtJOtmnumertntfriitrtf eiuf?
Pauperes,amp; rudes pifcatoreyjubl/« cani,abiedi ôtudcshomines, Tamcn poflunt audentomnemintelleâum humanutn cap tiuare,omnium ludaco^ tumparitcr gentium religionein ÃC cultummutarCjOmnes huius feculifa* picntes confundcre,omnes pontiftccs fummos jPhaïifacos ,Sadduc3eos^, ÃC hypocritas ôdparietes dealbatos nomi-nare, Breuitcr, in omnibus fuis adi^ onibus libéré ôi dextrè pcrrumpc» bant,
Qijid cd« fpc fwamp;erdt î,
Deuseos conftituetat principes fn uniucr fo mundo,ut P Ãlm. 4 $ «dicit : ôi cis poteftatem dederat fuper omnia dat monia,morbos, QC infirmitates,Luc.ÿ. capitc,
Qttii Petnw py dC die dbdt {
Sicinqui ebat:V iri ïfra'él itae, audite uerbabæcîlefum Nazaratnum,uirutn exhibitum i D eo erga uos uir tuiibus,
C »
ACTVVM APOST.
K prodigijs 8gt;C fignïs ,quæ fecit per Deus in medio ueftri,ficut et ipfi fcitis» hune definûoconfilio praefeientia traditum, cùm aceepifîètts per manu^ intquorum, criicifixiim interemiftiS) que Deus fufcitautt folutis doloribus mords,quatenusimpoflïbile erat tenf^ ri ilium ab ea.Dauid entm dicit de eo! Prouidebâ Dominum corà m me feiH pértquoniam à dextris eft mihi,ne coiH mouear. Propter hoc lactatum eft coi meum,8Cexultauit lingua meatinfui per 8C caro mea requieftet in fpe. Quo niamnon derelinques animammcatH in inferno:nec fines ut fandus tuus ui^ destcorruptionem. Notas mihi fecifti uias uitac: replebis me iucunditate cun» facie tua. Virifratres,quandoquidenâ ücet I iberè dicere apud uos de patriad cha Dauid,quôd SC defuneftus eft, 8d ft pultus eft, fepulchrum etus eft apud nos uft^^inhodiernum dtem, Propheta igtturcùmeftètjamp;T fdret,quod iureiu' gt;^iuraffetfibi Deus,futurum utd« ffuât)
c A P V TT» fru(3ixlumbi ipftus,quantum ad carne, Chrift us exor iretur, ac federet fuper fe detn cius,præfci us locutus eft de refuf^ re(SiôrteChrifti,quôdnondeïelidafit ' in inferno anima eius,ne^ caro etus ui« der i t cor r uptionem. Hune Icfumfufcii# taait Deus,cuius omnes nos fumus tc^ fies, Dexter a igitur Dei cxaltatus,ôt promiflïone Spirituflandt accepta à pâtre, effudit hoc quod nunc uos uide« tisô^ auditis. Non enim Dauidafeert»
I ditin cÅlosjfed dicit ipfetDixit Domi , nus domino meo, fede à dextrismibi, , donee ponam inimicos tuos fcabellum , pedum tuorum^ Certo feiat ergo tota [ domus Ifracï, quôd Domina dC Chri^ J ftumfecerit Deus hune Icfum,que UO8 , crucifixtftis»
( Q9lt;d Petri« w» bac pr^âiedtione ?
; Pcrcurrit Si perftringit breuiter to I tamquidem fcripturam,quaOperitus , aliquis Rabbi, Si pr çdicator per omnê « etiam uitæ curfum abfolutiflimus extii ; tilTet» Principlôquidemofi:endit,quit J ' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;C 5
ACTVVÃ APOST*
ÃLicn'f »Ile lefus Nazaraenus ,quidnaifl «niraculorum ædiderit,ô(S quidbonot«* ipfisludf is etiam incurädiscoecis,deb* libus ,furdis,ö^ leprofis,contulerit. D^' inde oftendit,quidnä mercedis ipfl pt^ fiac benignitate 0^ beneficentiaded^* rintjNempc cruci adfixcrint,öf occid^ rintinfuper etiatn«
OjjM 1« J/i ttJ httnc Petfi eoneionem f
Hacconcione Petri pcnitus coftef* nuntur 86 anguftiantur tototcrrarutfl orbc.Hisemmaudins compundi fiin^ corde, nbsp;nbsp;dixerunt ad Petrum,ac rcW
quos Apoftolos: Quidfacicmus.uiH fratrcs ( Petrus ait ad illos : Delidorö poenitentiam agite,Ãà baptizetur unu* quifqueucftrum in nomine lefu CbrP fti in remiffionem peccatorum, 86 accif piet/s donum Spirituflà ndi. V obis nimfedaeftrqpmilTiOjôô fdijs ucftris» 86 omnibus qui longé funt, quolcuncj aduocaueritdominusDcusnoften A* iijs^^uerbis pknimis teftificatuseftfl^ exhor tatus eft eos^dicenstSeï uemini â generationeifiapraua» Quid
C A P V T n*
[ nbsp;nbsp;nbsp;⢠QÿîdrfMtem Petre,gt;iimiammitis «jefgtl««
! troHtstrueulentos: vide quint fdtt^inolen , nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tdt ddhuc monus habeant: Qt^i« pott'iu pn* ) -I
W«m fe purifùent, diinde zr «iliqwot dùj ó
* ieiunent f
â nbsp;nbsp;. Mjnimè.Petriishorumnihilquiç^
â i ^it,nô referuat fibi cafus Papales,fine. ' Epifcopales. Ncc ctiam pecunlam
Ãitab eiSjinciftam indulgentiarum c5# ijciendatn,non indicit uiolentum ieiu.», â nbsp;nbsp;nium,nôpeïegrinationes ,utPapiftaç^
â nbsp;nbsp;faciuntîVerà m rembreinterperftn'n^*
' Sit,adhibct eisbreuem Qi. ialutiferâab * »olutionê,inquiens:Ãgire pÅnitentia j QljHdMtfmefîjdgei'cprtmfentMmf J- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Confiteri pcccata fua,amp; lt;a dcteftà r/iî
, atcç Dcum pto deliëioriïm condona«^ , nbsp;nbsp;tioncorave,firmitercç crcdercjq» Deus -
, nbsp;nbsp;peccataomnia propter Chriftum rerait»
teremffcricorditeruclit,Qnarc,/aquit, '1 nbsp;nbsp;feruemini à gencratiöne ifta praua, amp;*
, accipiatis baptifmum poenitcntix ue«
IX in nominelefu Chrifti*
1! Q3lt;ecft-i/1(fgewr4ftoprilt;îi(t.î
1â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;C 4
ACTVVM APOST, .
Certô fummi po ti fi ces,Leuitç,Phal rifspi,Sadducaei,Scribæ,Herodes,Pil4 tu», amp;nbsp;huiufmodi impfj ludæi panter genres* '
Q^fJeffèdt hæc Pctri pr^tdicatio i
Qui fermonem eius lubenter (ufcjl pfebantjbaptizabanturjô^accedebant in 'die illo am'mae circiter ter mille, Hoc^ primitiuae ecdefiæ initiumeft, 6d prima Petri,pifcatoris Euangclici» captura.Conuertebat mlius dtei (pacio tria hominum millia*
* QjitMmÃdei fruâut fequebäntur Chrii fliiitws nouas i
Erantpcrfeuerantesin dodrina A* poftolorum,et non in dodrina fum mo rum Sacerdotum,PharifæorS, Qc pfeii doprophetarum. Perfeuerabât quolt;| in communicatione ÃC (tiamp;iom panisj SC precationibus, Congregati enim egt; rantjô^ habebant omnia comunia,ucn* debantbona fua SC diuidebant omnia fua inter fcjprout cuit^ opus erat,Nam quotidie perdurantes unanimicer in
CAP VT IV plo ,8i frangentes per fingulasdomoî panettijinuicctn fumebant cibutn, cura exultatione QC fimplicitatc cordtslauda tcsDeuin,0C habentes gratiam apud omnem pieban»
Ecguid condueerct}Ut ctidmdttmiH Cbrt/lU MteclcfiiihttberetureoriMdoi
Sane quidcmt PrimùminChriftia^ na ecckfia falutaris condo habcretur î Deinde buic ferucns fuccedcrct precai tio : Moxcfuricntiumpaftio,0^ fitien« tium refeâio: poftremô autcra (fiquis etiamfpiritualiter cfurirct ÃC (itiret)fa« aofandi Sacramcntt cÅnac Domini« cat fubminift ratio : Cui adiungendun» etiam afltduum exetcitium fruduum Sacramenti, celcbratio uidelicctDci, gratiarum adionum oblatio,0d ptoxi» mi fubleuatio ucrbis, Si fimuloperi« bus.QuæubiitafierentfynccïèjSpiri tufià ndus diu nonabeflèt ,uerâm cito unà cG omnibus fuis SibonisSido» nis praeftô futurus eflèt,tempof aliter SC «tteinaUtct« Q^od Deus nobisooM, çgt;
ACT^1?ë APOST. hîbus concédât fecundum miferïcOïO*' am fuam ineiïabilem« Amen»
CAPVT Iirgt;
Q3ilt;{ in hoc capite S-Lucm tigt i D Efcr ibit quo pacSo pr a^dïcado uangelij per miraculum,ô(SopU* Deiconfirmata ÃC adprobata fît»
Ktcenfe hiÃoriam nùraculi, Stc S.Lucas fcribîtîSimuI autem tf us amp;nbsp;loannes afcendebant in tempIA ad horam precattonîs nonam, E t qm'dâ uir,quî erat clauduscx utero matris fug» baïulabatur; quem ponebant quotidi« adporum templî,quacdicitur fpedo^ ft,ut peter et eleemolynâ ab intr oé'unt^ husintemphim»
Quur S.LucMnuntioiumficitho» rt nonx i
ludaci precattonibus duo tempora Conftituerant4Matutinum SC uefperd* num.Manè Iiolocautomata,uefperi ue tó ftcriftcia habebant»Q,i|»ni ergoiam
di'e?
C A P V T un dies apud ueter cs in ho ras duodccimdi Uifuscflètjhæcnona hora circa uefpe* tum fuit,propemodum eo, quo noftr i uefperdnaspreces habere folent,tem« porc, Tum^loannes Si Petrus intern plum ad orandumconueniunt, Noftri homines carnales eo tempore potiHI* mumadcomeflädones plerum^ con« uolant jCompotationcs 0^ jUoluptates podus carnales,quam adtemplum«
Qjjur gt;M templuNi eSueniunt ad orM dim,eequid domi orare poteratK, Mum uerà orittio tffieticior clt;( eü» ^ult;e in tcmplo babeiur » qutf .lt; domit
Ideo conueniunt intemplumad o* tandum,ut populo ibicögrega to ,Dei uerbum,ö^ Euangelion dcrnurredlio^ neChriftiadnuncient ,8i Chriftt nomen uniuerfomundomanifeftent. Et adhatcDeusinfignc profert medium, Nempe hSc claudum qui ante tempUl fedebat 06 tncndicabat,
ferwidt«
ACTVVM APOST.
Permittebéiftt igttur ludlt;et pauperci fuot mendicare i
Vel in hoc uidetnus QC audiffliKi quodludxi û lege Mofis defecerint» Prçccptum enim eis Deutcronomij gt;Æ-Omninonon ht inter iiosmendicus« Ei rurftis : Non definent inter uos elS paupercs in terra ueftra. Quart prad' pic tibi S)C dico, ut manum tuam aped* as fratri tuo,qui in neccffitatc eft, 8^ geftate,in terra tua^Et quo magis Qi. modiuspræceptumhoc poflent fertia* re,à Deo erat conftitutum ,ut ftmpd quouis iriennio décimas colligerent^ pro uiduis Qi orphanis.Praetereaprgrt ptum etiam ipfts erat Deut.x4,ut in iHj neis,8C in agris reliquiæ non coll/gerfl tur,fed relinquerentur pauperibus. Aâ1 haec in templo peculiare erat GazophK latlum,unde pauperum fubminiftra« j nes dcpr omebantur.Sed hacc omnia Ãi tunc pontifices fummi,£lt; Pharifaci a4 fe rapuerant ,ita ut nemo pofthacpa^) tgt;eruan curam gercret, QC ludæa plent ineadlt;|
c A P V T llh
' mendicorum effet, contra D ci ptæ* ceptum 8C mandatum.
lt;1 ' Liccter^pduperibtumeniicttreit'^
' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;pud CbriÃiiliw$ î
, nbsp;nbsp;* Decimæ prim ùra pro pauperibus,ul
duts,orphanis,6^ ecclefiç miniftris fun®
J OïdinatæîSicutÃiXcnodochia,uifce# rationes, iftiufmodi eleemofynæ» Sed fimiliter hodie fit,utapud ludçlt; osjomniadiripiunturac prophanâtur^
J ïn Ocnopolia enim dC fpedaculalubc tius groffus côfcr tur, quâm bes ali quis . minutas in Gazophylatium.Quç tan^ ; dem pÅna fubfequutura fit,ipfi cxpc^ rientur.
j nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Q^idiUectdudtuPetrocrioitnnt
' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;refpondtbiiti
â nbsp;nbsp;⢠Quum uidiflèt Petrum acïoan«
I nem ingreffuros in templum rogabat I ut elcemofynam accipcr et.D efixts ault; I tcm in cum oculis Petrus cum loanne gt;nbsp;dixit:Afptccinnos. Atilleintendebat ' ineos,fperansfealiquid accepturum ab I cis.Petrus autemdixii : Argentum ôd
aurum
ÃCTV7M APÃST4 aurum nô eft mihitquod autem hab^ö) hoc tibi do4 In nomine lefu Chrifti N* 2aracnifurgc,8lt;ambula. Et apprehend fa manu eiusdextra,erexiteum, Proü^ nusautem confolidatacluntplantæ ilK* us,accali»Etexiliens ftetit ô^ambula* batjintrauiti^cumillis intêplumïnatf bulansâ^ fallens,aclaudansDeum«
Qjjid jwl cxf wp/»w hoc docet ?
HocexemplumPetrl 8^ Ioannis do eet,nos,quodnam uerura fit officium Epiftoporum QC Paftorum, Nam pri^ mdmquidem Euangelium prædt'cafC debent pure ÃC fyncerèinChriftian» ecclefta, Verdm interim etiampaup«* res, uiduaSjô^ orphanos procurare,rcà pifcentibuspeccata remittere, homing amp;nbsp;corpore Ranima per ucrbumcon^ feruare * Hincduodecim Apoftoli left totas dediderunt prçdicationi Euang« Iqifcptem ucrô liiffedi diaconi,curam pauperumhabebant » Et hæcfanècum non leufs fuit in primitiua ecclefi3,ptî enfin Epifeopi, Ambrofius ÃC Pauh* nui
c A P V T tllj
tills conflabant calices 8C monflraîaf^ quç.dicSt,ÃC pauperibus carationepro uidebant« S, fAartinus «cftis partem, S.Nicolaus auri frufta crogabât.S^Do mini'cus proprium corpus uendebat,ÃC colkâam inde pecunia pauperibus e. largiebatur» Eo^ têporebona ecclefiae nô aliter diccbaniur,c^ bona pauperû, ufqj ad Papa Sabinianum, qui Grego» tio magno fuccedcbat,isbona eccleliae egregiè compilabat» S» Petrus hic netp aurumhabet,ne£5 argentum, unde erfc go Papac, qui fucceflbr QC hacres S »Pe^ tri effe uult,tanta uis pecuniarum 8lt; bo norum f
Ogsmodo popuiut di boc miraculK fe gerit f
V idiieumtotus populus ambulan« tem,aclaudatem Deum* A^nouernt^ ilium,quod ipfe effet ls,qui ad elecmoly nam federal ad fpeciofam portam rem* pli. EtimpletifuntadmirationeSóftui pore fupcr co quod conngerat illi* Camteneret autem quifanatus fuel rat claudus,Petrum loannem ,cui currit
ACTVVM APOST.' currît tows populus adeos inporticU, ,quæ appellatui Salomonis,ilupefa* âus. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;f'f*
uero Petria ait adiÃam turb^ admirationem f Refpondit: V iri Ifraëlttç,quid mini fuper hoc ,auc nos quid intuenii^ in',qua{t noftrauirtutc ac pietate effetf rîmusjUt hie ambularct C Deus Abra^ liara,amp; Ifaac,et Iacob,Deus patruni no ftrorum glorificauit filiutn fuuin film, quemuostradt'diftis ,acncgaftis lt;n confpeduPilati, cà milleiudicafkt cffe abfoluendum, Vos autemfandS iuftum negaftfsjô^ poftulaftis ,ut ui« rumhomtddamdonarct uobis ,auto» rem uero uitg interfeciftis, quem Deus fufeuauit à mor tuis, cuius nos teftesfu mus: QC per fiduciam nominis eius hue quermiidetis acnoftis,conR)Iidauit no menipfiustSC fides quçper eum eft,de dit ei integritatem iftam in confpedu omnium ueftr um.
Q£id s,Petrus tradit inbac ^r^dicatimu ?
Primom,
CAP r T iiiZ
Primùm tollït inanem ipforiimperA
; nbsp;ruafionem,netale miraculum difdpu«
lorupetfonJsadfcnbantXedfoU Deo,
Deinde profert prortiiflïönem,quam
Deus patriarchis,Abraham JfaacJa«
, cob, Mofi, Dauidi feccrat ^qüod^
f nbsp;eam ipfam nunc in ipfo Chrifto abfo«
, nbsp;lutecxhibuerit» Tertio opponitgra«
) nbsp;phicèChriftumlatroni Barrabæ. Et
, nbsp;ludacos manifeftè côuincit,quôd Chri
( nbsp;ftuminnocentercrucifixerint,amp;occi«
J nbsp;derint.Qjartoindicat,quôd Dêushûc
[ nbsp;«mortuisfuG-itaueritiaperfidem in
( nbsp;tiomenciushuncclaudum fuiflc (Ã na-
I nbsp;tuna. Quinto demum loco oftenditori
gincm eotum, diccns : Eftis Olij Pro« ) nbsp;phetarum,8C faîderis,quod Deusicit
( nbsp;cum patribus ueftris,c«m diceret
; nbsp;btaham : Per fernen cuum benedicen*
, nbsp;lut omnes generationcs terra*. V obis
; nbsp;prçcipuèDeusfilium füum fufcitautr.
I nbsp;lefum,ôi ad Uos mifit,ur uobi s benedra
çercc ,ut quifa per cum conucrtatur ab iniuliicû fua,çC fer uctut «Nihilominus
D
... ACTVVM AFöST^.
cameh quum faluator hic ucniflef,noK( ba «'s eum fulciper c, fed cum ncgabati^ ante PiIatS,ö^ clamabatt's : TolIiiCjCU^^ cifigitc.Et quamuis Pilatus totusg^H' tills cxifteretjô^ fcnpturacignaruSjO^ mnem tarnen opcram dabat, ut Cht^ ftumde ueftrismanibus fà nguinokn* tis IiberarctjSed uos, ut eftis præfra(?l^» d»ftorri,5ifinhumani,Me(îïamuefttiJ, autorê uitæ,crud adfixiftis,amp; pcttjft'^ manifeftum iftum latronem Barrab^ dimitiû
bic prteijîcatio operäbttur^ Hac quidem legis prædicationc P(^ trus tantum terrorem ineuffèrat ludac/ MSjUcnefcirentquôfe commode prorü perent * Quum ergo uideretipfospcri terrefteri.oftenditeisuiam, qua à pec* cato Itberi reddi queant, dicens : Et fîuncfciofratres,quôd per ignorant» feoftiSjficut Si principes ueftri. Deus autemquæ praenunciauerat per os tnni um prophetarum fuorum,Chrift3 palTurumjimpIeuit fie» PÅniteat uos igitur,
C A P V T nil, igiwr,öt côuertiminijUt dclcatitur pce tara ueftra, ut cntn uenen'nt tctnpora refrigcrationis à côfpctflu Domint^ôC mifcnicum,qui ante prçdkatus cQuo bisjefum Chriftum, quem oportet qui dem cÅlutnaccipere ufcç in temporäre ftitutionisotnniû quæ locutus lt;ft Det Us per os omnium fandorum fuorutn à feculo propbctarum,Dulciffimis ÃC hluberrimishifee uerbis SâPctruscon folatur adflidos ïudços, et référât ipfis çoelum,dicens : Qiiöd fi reGpifcant,ÃC *dChriftum conuertantur,futurum ut temiffionem omnium pcccatorum fuo »um, tandem^ aeternam uitâunà cum «lcd isomnibusjconfcquantur » Amen«
CAPVT IHR
QMîd pr opowt not» eapHt boe *
P K i M.V M crucem difcipulorû Cbrl ftijdcindcinfigncm ipforum per^ ' fettcrantiam*T ertio uer ô loco pt ecatio â nemj^uniutemfideliuin«
I
QSârf S.Lhcoi de difeipulorum crnt ce referti
Loquentibus autem illi's ad popuW, fùperueneruntillïs facerdotes acmag^ ftratus iempli,amp; Sadducæi,molefiè rentes,quod docerent populum,6^anlt; nunci ar ent int nomine lefti refurretïlKâ nem exmortuis : ÃC iniecerunf eis mai nus,porueruntÅ cos in cuftodiam in pofterumdietn.Nam efatiamuefjsera» Multi Licro eorum,qui audicrant fei^ monetn,crcdidertint:amp; fadus cftnu^ inenis uirorum circiter quinqj milia. Atqj hic impictum eft, quód Chriftn* refertMatth, lo. Difcipulus non cftfn pramagiftrum , necferiius fupra do* mi num : Quôd fi me pcrfecuti funt,pfi fequentur ÃC uos : Siferuarât uèrbu«® meum.feruabunt dC ueftrum»
üummfoliUeüiÃaperfecutioi
Satan ab initio mûdi declaratusD^ hçftis eft : Qua de caufta nun âuà m no cOntra Chriftum fæuft. Ibi eftperpctH um odium,pcrpetuumbellum,ôi: impla ' ' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;cabito
C A P V T nil«
cabiHs ira. Diabolus eft difFamafor,' Chnftus faIuator,DiaboIusad peccata impellit,Chnftus à delidis libérât, Dû j abolus excoecat homines, Chnftus illu f minatjDiaboIusmortisprinccpsSCau « tor eft, Chri ftus uitae dator, Diabolus , ad inferos rapit, Chnftus omnia poft Ic I trahitin altum, Diabolus EuamSgt;C I damadlapfum prouoluebat,Pharaoh , nem aduerCus fandum Ifraêl inftiga* t bat,SaulemaduerfusDauïdcm,impti« » os ludxosaducrfus uiros Dei,amp;i Prok^
phetas là nâos, Phihftxos immancs,ói I relicjuas diras genres contra Chriftum.
1 ltahicquocpSadducço5,Slt; Sacerdotes
I contra Petrum Si loanncm excitahat^
' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;liumdiKrtèitaaQti
k nbsp;nbsp;nbsp;Non ;Sed fub miro praetextu. Quia
Satan adfebrè fefe transformat in angc lumlucis. Ad Euam nondicebat : mo«
( riemini,ut Dominus.Sed :Eritis ficut ; dij (Pharao etiam cauftam capitaduci* [ Rn Ifraclem, ÃC refert: quód fi in terra i noftra bellumexotiretur,uerepdum â¬o
ACTWM AP OST» fet,ne ad hoftes quocp noftrosdefic«â tctjÃë nos fubiiigaret.terram^defola* rc t. Simili modo Caiaphas cawffà niflâ bi fumit,aduerfus Dominuntgrauitd confulendi »dtcens Ãxpêdit unuffl b® minem mori, quäm totumpopuluiââ perdi : Sic 0^ hic male habet facer Jo* tesS^ Sadducaeos^quöd horoinesiH^ teratiyPifcatorcs, 5i. publicani doccî*â^ populum,â^ tpfos de morte DotnHJ* Rdcufenr« Periode acfiimpcritusal^ quis furgcret in rcgioncaliqua, feu unate,Ã^iudicesadcufaret SC coniiH^ rios quod paupcrem aliquem hotfl* nem iniuftè damnaflènt^fi^ morii adif* dicailènt,is baud leue quidemperifi*^ lum fubiret, Atque ik Petro loaflO* fadumeft.
Alt;Sum ttgo eS ie Euttnfflio, fuccut tuit aointn CbriÃi » ieterrctur i^m populiuo/nniiwi ueritate proptet iifdpubrum citptiuibttmi Non:Sed Euangclion magis gisâ incIarefcit,Nangt;hifce abdudisi» uaicul»»
,CAP7T 11 IL
Uincula,multi eor um quiaudicrant (erlt; â moncm, ctediderunt : 8C fadus eft nit« â merusuirorum circiter quinque milia* ' Enmiracula Dei.Satan putatftper ca« f ptim'tatemdifcipulorûaudftoresà uer« â bo auertere QC deterrere,fidcm deîerc, â nomen Chrifti exn'nguere ,Sed Euan * gelion crcfcitjduomiliahominumcrc * didcrunt«
i C3£id aguHt Stteeriotci erSttdJu^ t nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;cfieumcapttuiti
Poftero autem die congregabantur * feniores, Qi principes, QC faibat Hie/ 'f rofolymts, Hannas princeps facerdo i tutn,amp; Caiaphas,amp; loannes, QC Alex« / ander,0C quotquot erant de genere pó^. I nfieio.Etcà m ftatuiffent eos in medio» interrogabât:Qiia uirtute,autquo no^r mine fcciftisboc uosc*
QtiidreQgt;ondentdif(ipulil â
Tune Petrus rcpietus Spiritulando, * dixit à Principes populi,^ feniores
ACTWH AVà ST^ racl, fi nos hodic examinamur dceo quôd beneffcerimus homini infîrmOj quaratione ide Ãluus fadusOttnotuifl fit omnibus uobis, amp;nbsp;toti picbi Iamp;adi quod per nomen lefu Chrifti Nazarlt; ni,quemuos crucifixiftis, qucm DeUi fufcitauit à mortuis, per hune ifte afls^ Corà muobisfanus.HiceftlapistneqK^ reiedusefi; à uobis «çdificantibus,qili fedus eft caput anguli : nec eft in quoquam falus, Nec entm aliud noin^ eft fub cÅlo datum inter homines, i** quo oporteat nos faluos fieri, QÿowdoSticerJotibut crsaiductdfttf' ridebat h^c pritdicatio i
Videntes autem Petri in diccndoli* bcrtatem,6C Ioannis, compertoiÿquô^ homines eflènt illitcrati idiotae, tnirabantur,0d agnofeebant eos,qu0tl cum lefu fuiflent : hominem autem dentes ftantem cumeis qui Gnatus rat,nihi( poterant contradicereU'uiTis autem illisè concilio fecedere, conf«^^ bant inter fcfe,dicâ¬ntcs:Quid feciettiu« bo«
à A P V T lllh hominibusiftisî* Namconfpfcuumfî« cnum æditum eflê per eos,omnibus btiantibus Hierofolymis manifeftun» çft,neçpQfrumusinftdarjâ ⦠Sedne am# pliusdmuîgetur in populum, mrnaci« ter interminemur eis, ne pofthac Ioqult; tur in nomine hoc ullt hominû, Et ac# çerQds illts pr çceperunt ,ne omnino lo Sjuerentur,necç docerent in nomine le U. Hicconfidera confcfentias utriufclt partis, Difcipuli ctiamficaptiuati,ala^ cres Rint,6lt; impcrterriti,Sacerdotes et Sadducaci licet fint Iibcri,$Cfoluti,8lt; obtineant adminifi;rationem,tamen a4 folîj etiam ftrcpitum Cibi timent,
Ai i^uidtr^eongrtQinturf Ad delendam ueritatç, ntqui QC znn (ea autorem uitæ cruciadfixiflcnt,
Qg4 ie recon[ulflt;tM f
Quo pado Chriftidifcipulos «ntcrfî dant.ut qui antca Magiftrum ipfurq occidtfiènn
⢠QuoiitAin nuniittMn eii iiint J Adcerlèbaat dlos, dC pr æcipiebant
D S
ACT'Ã^VM APO ST, fie omnino loquerentur, uel doccfClrf in lefu nomine,
Qÿid ad hitcre/pondcni î
D icebant : An iiiftiim fit in conCpà ' du Dei uos potins audirc.quà m Deô» iudiéate, Non cnim poflûmus quae u/^ dimus audiuimus,non loqut. At ill* additis minisdimiferunt eos,nthil it^^ uenientes,quarationepunirêt eos pi*â pter populum : quia omnes glorificai bant Deum fupcr eoquodacciderat, Annorum enim erat amplius quadra* gin ta homo, in quo aedittim fuerat gnum iflud ûnationis,
Vbi'tnterea temporif m4Heb4nt Pe'â trui cr lodnms i
â D/miffî autem uenerunt ad fuos,amp;^ annunciauerunt quaecunt^fibi prinogt; pes là cerdotum ÃC fcniorcs dixerant. lt;^icôm audiflèntâ, unanimiter attelle bant uocem ad Deum,
Qjjid contüut iUa precatio f
Dixerunt :Dpmine,tucs Deus,qui ieciüi cÅlum ac te(râ*inate,d^ onrâia qu»
CAPVT «Ii;
quæ in cis funt: qiü per os Dauidpue« Utuidixiftï: Quarc fremuerunt gen« teSjS^ popaii medteati (iint inaniaCAfti tcruntreges terraE,ó(^ principes coniie nerunt in unumaduerfus Dominum, ÃC aducrfusChriftumctus.Conuene« runt enimuer è aduerfus fandum fili« Urn tunmlerum,qucm unxetas» Hero^ desfimul amp;nbsp;Pontius Pilatus cum glt;nlt; tibus SC populis {fraël,ad Ãeienduox quxcunquetnanus tua,6^confiliam tti utn priusdecrcucrat ut fièrent« Etnûc Domine afpice in minas eorum, ôf da ûruis tuis,ut cum omni fiducia loquan tur fermonem tuum : manum tuampor tigendoinhoCiitt fanatio ÃC rigna»0C prodigia xdantur per nomen fandi fi« lijtuilcfu,
031(1 po/i bant pritJictttioittm Ãebatt
Et quumoraffentilligt; motus eft lo^ eus in quo étant congregati : SC repleti funt omnes Spitilufando ^SC loqueba« tur fermonem Dei cum fiducia. Htc lo lt;i motus aliud ftbi uihd uult}C| q» D eus prxftô
XCTVVM /POST, præftô cHe uclK,filt; oftendat hoc difcïpulorumorationem exaudiom fe* V t ohm in templo Solomonisign*^ çoelitus dcfcendebat,ct coniumebat*â* crtficia:quo Dcus miraculo oftend«^ bat,quôd Solomonis prccado^ nem cxaudijuer, ipfum^ uoii compo^ lt;em rcddere ucllct.
Q^omodoff ^rebdtu fidèles, crhoiniitet nuperfiiäi Chriflutti i
SXueasinquit; Multitudinisain? credentiS erat cor unutn,amp; anima una! nec quifqiiam ah'quid corumquar pof* iîdebatjfuumeffc dicebat,fcd erantiâ* fis omnia communia.Et uirtute magnâ reddebant Apoftoli teftimoniura rçfpf redionis Domini Icfu : ÃC gratia nâa* gna eratfuper omnesillos, Ne^ cnim quifquamegenseratinterillos, Quot^ quot enim poflèiTores agrorijm,aur dium erant, uendentes afferebât precia eorumquæuendita fiietant, StTpone* bant ad pedes Apoftolorum. JDiftrM buebaïut autemlingulis prout cuique
ODUV
C A P V T nih opuserai.Hi funt frudus ftdciin Chrï ftum in ecclefta primitiua. Vnio ant« inorum,communiobonorum Jta Spi* htuflândus ipfosillamfnauerat in fidei fpe,ô^charitate,ut neminem in fua con gregatione patcrentur neceHiiaie pre^ mi. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;I
Erg» MoiUfJii fteamminn optinu Chriftitt nihibebunturtimtiintcs m boe di/tipulos Chrifii i
Monachi ói. Mönialesbona fua fic ftoncönferunt, fed fldam iftam 8C fal* ftmpaupertatem,obedientiam ófcafti tatetn exercent de ationim bonis»Qua« re hoc fc exempîonequaquà m défende repoflunt : Spirituflà ndushocdilciptl lorum exemple fîgnificare uulf,uirtutc amp;operationem fidci ucræ»fl6 diledio« nisnon fucatac,Nempequôd,qui ucrè in Chrillumcredat^s demum per Spi# lituflà ndi grattam ita accendatur, ut o# tnnisdefidertfd^ adfedionis tempora# neorum 06 terrenorum obliuifcanir,* quodej tabs paratus fit,uelomnia bo* na
ACTVVW AFOST.
Ina rua,(i ncccflitas poÃularet, ïn eccfef) aincóferre,aut ea,Jubente Dco,diucn^ dere,ucl (ï hoftes eripucr »nt,ifs in pati^ cntia prop ter Deum rarere.
Dciemus ergo er iws talent inÃituere eeele fiant,qualemdifiipuli Chriflii
Congcramus ctiam noacotnmunflH thefâurum,non pro nobts (iit iHi minua ccdeGa, qui nihil proprff retint^ re fibi uolebant, quod quidem hoc toâ pore fieri no potcft,nec ctiam opus eft Ãîcuti nec præceptum ) uerûm pro pai* peribus, oppre(ris,captiuis,uiduis,of^ phaniSjCgentibus, atgrotis QC inbrtni^ Quod fane à nobis comod c fieripo^ lt;et,fine^ omni noftro incomodo, ii»^ cum maximo noftro omnium incre' rnentOjSCcofcientiarumalacritatepof* femus in feftoaliquo diedenariumaUf numulum in Gazophylacium contf^ ccre,aut aliud quippiaminTeftamert' to, fiue ultima uolun täte in corbona«* delegare, ut nihil quicquam ctiam de* irtmenti in bonis ÃC fà cukatibus not ftri*
C A F T T t;
Hrfs (cnHremus.De fide certê glotù* mur ,fed fiuôius non fequuntur*
CAPVT V-
QSiJ doctl »0$ fcoe capHt!
PRIMvm hotrendutn exemplum diuinæ uindidæ , deinde magna iftamiracula quae Apoftoli acdcbant. Tertio captiuitatcm SC liberationem Apoftolorum. Quarto confilium Ga malielis, Qijinto demum Ioco,ut cæfi Apofioli gaudentes ierint à conipedu impij concilrj»
Qsontodo foMt exemplum diuime uindiiit f
lt; Sic fcribit fandus Lucas : Vif au« temquidam nomine Ananias cum Sa« phira uxorc fua uendiderat pofleflîo* nem, amp;nbsp;fepofuerat depredOjConfiia etiamuxorcfua, 8C allatatn partem ali^ quam ad pedes Apoftolorum pofuit.
ACTVVH
moxet hofce duos homiiies, ut iotli fu4 Hcndant,craiifirantpeeuniitm4lt;l Apo fiolorumpedesi
Videbant qupd lofèsagrutn fuiâ** uendidiflèt,amp;pecuniam ad Apoftolo' rum pcdcs proieciflet, indc^ fatismagmficum fibicomparaflet,Ã^ iiabæ,quod Ggnatcôfolationi's fibu«ââ unde opinabanturfectiam ex partait'^ pecunia honores magnos, SC magnifié camiaudcm confequuturos,quodqiâ'* dem ab initio erat ⦠Deinde uerô etfaâ^ putabantjEuangelium in tantfsrninâ^ rum, Sc perfecutionum proccllisfüi^* tnorum iacerdotum »Pharifar orum»^ fentorum non diu duraturum : Et^^, am fi immo turn mancat, futurum ut communia ifta bonatâtæhomin^i^ turbç neutiquam fuRicercnt.Quarclt;^ uenerant, ÃC emebant fibi de dimidiî^ pccuniæ parte conuitffum apud Ap*â* Eclos. Reliquum uerô fortis fibi culum adferuabantjUtjUbi hçc Chrift** notum feâa,quam diccbant,dixinâ^*'^
Æ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;C APV T V,â
/ tiir,aut communia ifta bona fmcm fuM
â turn for tir cntur, haber êt ipfi nihilomi* nus cómeatum unde uiuercnt, Hçcell
J difFidentia,auaritia,amp; furtum.
, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;N«« pec c4t«»M cü »pecHuiar» uelde fuo re
Il nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;powre,folligtfclt;ttcr loffp/j/rwmentwnMi
I nbsp;nbsp;nbsp;Af^ypto,cr reponebut. Sic Dauid mut
tumbonorivntcongtrebatfCr S.Pdulut dta
I eic ; Parentei thefiurun coüigant libcris, ».Cor.u.
, Collcdiouclrepofitiobonorumpct J Te mala non cft,Sed caufla ÃC ratio hu^ I iufmodicollcâionisremtotamuclbo« I nam uel malam reddit : Si cauflà bona
eftjCoUedio etiambonaeft: fi caufla iu«
I fta non eft ,iniufta colledio eft.Io«
J feph frumentumcolligebatin
J pto,pro pauperibus, propter fututam lt;nbsp;caritatem annonac. Dauid multas di« J uitias cOiligebat ad tcmpli ædificatio# .
nem,quod hliusfuus Salomon extruclt; re debebat. Sic ôô marfupium commué ne Chriftus apud lu dam habebat. Sic ÃC pater ÃC mater ,ucPaulus infitJibei
ÃCtVVM APOST.
rîs tbefauros qiiærant,n5 ad auantiaA non ad mundi pompa, fed ad ufum bonætt conuerfationis ÃC uitac. Si rôcaufîa eft illicita, certè colledio lidt* ciîè nequaquà m potcft* Puerilfraëli^** et Mannamcolligebantjô^ in coming* tum reponebant ufque in futurum cm, tumuermiculi occupabant eam,^^ putrefecbat, Cùm uerô non repon^' rcnt,pura manebat: Deus cnim fie pf^ ecperat,Exo46. Non aliter diuiti ilâ' Luc.ix.cap.fuaediuitiç prodcrât,0!^ mêta in cômeatum multor 3 annoru'J; Sic quoi^ Ananiæ hic res fuccedit,^ iixori fuac Saphiræ , inopinata mof*^ moriuntur.Sic cuenictdicit Chrift^â^â omnibus qui thefauros coniguntjti^ in Deo diuites funr.
Qt^id inquit PetrM û^mlt; huic ?
D icebat îAnania, cur impleuit fat^' nas cor tuum, ut mentireris fandio , SC fraudares de precio agt*' Nonne prorfus tibi manebat,
-c à P V T T«
. Ãatus in tua erat poteftatc Æ Quate pol
J fuifti in corde tuo rem iftam î' Non et' mentitushominibuSjfedDeo. Audies
J autem Ananiashæcuerbajcollapfusex j, pirauit.Hic nimirum uidere cft, quan^ toDcusodioprofequaturpeccata,quâ cà minime irapunita abire finat, QiiS mendacium uerè opusdiabolicum fit, amp;ubimendaciumcor inuafcritjSpiril
J tuflà ndusprofligatuseft «Hibonafua j| cunâadiuend5t,ÃC pro dimidiata for« J te fc Apoftolicæ communitati immi« ; fcent,fed reliquam fummulae partem j Ãbi aflèruant ⦠Vndc incredulitas eorS darè côfpiciebatur,QC cor deploratum
. emicabat.Timebant neapudChriftia« nos fame perire cogerentur , fubdolè interim etiam agctes fub nomine Chrlt; fti,menticntes(^ Spiritui fando.temc^ tè,ÃC fine ulla necefTitate .Ideô SC De# usipfospunitmorteimprcuifa»
Quid Kerô alij difcipuli Chriflitiit gunt.non apprehendnnt Pctruw ut bomcidum i
E t
ACTVVM APOST,
Non: Nam onus eft timor magnti^ fuper omnes qui hæc audienint. V id^ bântproaildubio hominem ilium daccmnonà PctrOjfcdà Deoipfop^f cutf.Ideô QC furgentes iuuenes amoU^ runt eum,elatum^ fepelicrunt,
Qiiidutro uxori Saphira accidebiitf
Interceflitautem fermé horaruin ff' timinteriiallum,uxorquocp ipfius feiens quod faéîû fuerat,introiuj t, fpondit autem ei Petrus : Die mihi,N'' tantiagrumuendidiftis^ At ilia dixit' Etiam,tanti4 Petrus autem aitad cam; Curconfpiraftis inter uos,uttentar etit fpiritum Domini C Ecce pedes eoruif» qui fepelierunt uinim tuum,ad oftiuif adPjntjSC efferent te.Confeftimatitenâ concidit ad pedes cius,0(S expirauit.In* greffi autem iuuenes, repereruntilM mortuam,8C extuleruntac fepelierunt iuxta uir urn fuum.
Af horrendum hoe erat exemplu diuin£ u'mdiflf i
Talis poena 0(^ corredioin primin*
C A P V T V.
I ua ecckfîa neceflà n'a erat,ut populus ad , fuefieret ad Dei iram cxtimefcere, V i» f demus entm,ubi rex aut pn'nceps nouâ f 3cdttaliquamconftitutionem,foletcan , dêgrauialiqua poena 8C uindtlt;fîa trans grefljoni'spræmifla confi'rmarc, ut eô lubcntiusô^citius fcruetur. Sicamp;S
I tercoeleftisagcre uolebat inueteriTc f ftamentOjficut ÃC iatn per Chriftum ia f Teftamentonouo.
j nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Daexemplwnt.
; Infccundo Mofis lib, jt. Deus tria ; milia hominum occidit, quôd côtra pri J mum mandatum uitulum ercxiffent ÃC 1^ adoralTent Jn tertio bbro capite i J ciebat Ifraêlitam lapidari ,quôd iurat* , f«,contra mandat« feciindum. In quar to librocapite tj.facicbatmifcllumho^ â rnunculumlapidibus obrui,quôd con^ ,( tratertium mandatum,Sabbatho ligna caEcidiflet.Inillo libro i6 capite,dehil Icebat terra Dathæ Abyroni, ÃC côlt; burebat ducentos 5lt;quinquaginta cê»
'igt; tiiriones, SC cohorcium magiftros, qui
E 3
A CT WM AP O S T* infurrexerantaduerfus Mofcn,Si Aa^ ronem , ôi quartutn mandatuni De^ tranCgrcHî fuerant. Ineodemetiamli^ bro Deus iubebat uigtntiquatuoC mtllia uïrum Oâ¬cidï,quôd côtra fextum mandatum fcortaticITent .Inlofue usiapidat Achan,quôd furatus fuiflet. Ethîc Chnftus (èueriter caftigatinin* tiQ Chr jftianae eccicfiat, Qiiôd fi eniiâ Deus pcccatumhoc Ananiæ impuni* cumabire pcrmififïèt,ucl paffus eflèf» «nulfi fane ludaeorum ôif gentium nioâ res fequutifuiflênt, QC. ^aentristif^ tnm cauflà , Cbriflïano gregi immifcU* iHênt. Vndc ingens confufio cflctifl fequuta. Scd fie propter iftam corre* dioncm fuboriebatur maximus timofi fuper uniuerfam muftitudinem,amp; fui peromnesqui hocaudiebant,
Qgii mttred ApoÃoU dffbant i
Nequis putaret, Apoftolatum adi tniniftrationem mortis efliè,c«mtani tà m peruerbaetiam Petri Ananiasà Saphiraconciderent QC j^ctûeat » San«
C A P V T V.â dus Lucas recenfet , quid miraculoi» rum Sd fignorum Apoftoli habucrint ad îcgrotos:quare confirmat,quôdmil niftehum prædicationisnon fit admi^ niftratio mortis QC perditionis,{cd iiitç, falutiSjSC uitæ acternç,aut beatitudinis, inquicnstçdebâtur figna multa et pro« digia in populo, per A poftolorum ma» nus,
QtJdliit ifiä fNHt pgu î ''
Adcrcfcebat credentiura Domino multitudo uirorumfimul aemuherum, «a ut in pla teas expor tarent infirmos,çt poncrent in ledulis ac grabbatis, ut uc^ nientis Petri uel umbra obumbtaret aliquem illorum* Conueniebat autem 8^ multitudo uicinarum ciuitatum Hie rofolymam, afFer ês æ gros ac uexatos à , fpiritibusimmundis,qui fanabantur o0 mnes. Hæcfigna inprimitiuaecclcfia oinnino neceflâria etât.Quia cnim prç dicatio Euangcln noua et rara cfietjNc pe,quôd nuîla iufticia,falus,aut uita ha-beri poflèt inlcge,in pairuminftitutis,
E 4
ACTVVM APOST; , nee ('n humanis openbus aut mertö^â (êd foldm in fide, quç eft in er üdfixui^ Chnftdtmtquod^ non aliud nome fo'â cÅlo hominibuseflètdatâ,inquo teret nos faluari,quà m (ôlius lefu Cb^** fti nomen îoportebat etiam noua dodrinam, ÃC prædicationem nouis**' gnis,ut pr ius promiferat ipfis Marei ü* ttmo,eonfirmari. Et impleta hic efti^*â têtia Chrifti Ioannis 14. Qui in diderit,eadem hæc opera faeiet, ÃC iora faciet,quà m cgo*Chriftus Canat^* grotos adtadu,Petrus autem umbra.
Ec^w'd tam pnflrferdt ««ifcrd PetriJ Vmbranonoperabatur, (edAp^; ftolatus, Legimus in z. Reg.ij.quSi**^ rum quendam uellc nt fepelire,ôê vêt quôd mihtes Moabitarum impr«^ lîonem fa :erent in terram ,uirâ in phetç Hclifçifepulthrum proncieb^*« quo quum eflèt delapfus ,6C offa ftei attigiftet, mortuusreuiuifcebat,* infiftebat pedibusfuis. Quishiemott^ um refufcitauitï Non Helifxi oiÃ.
De«*
C A P V T
Deus hoc figno dcmonfttarc iiolebat, U quôd Hdifae us propheta uerus,ô^ deî
t( Qtiii opeNittur niirdeula O'pgM Apaflolorum l
Euangeltuminclarefccb2t,8dnume tus difcipulorum augebatur , crant J unanimucr omncs inporticu Solomo* ) nis « Cæterorutn autem nemo audebac ( fecôiungereîUiSjfèd magnificabateos populus.Magis autem accrefcebat crc« I denttum Domino multitudo uirorum fimul ac muiter um. D ulciffimi Apofto h neminem præ fc contemnebant fed ! quicuncç in ipforum congregationem cooptari cupiebatjiHâ a(rumebant,imô I Si optabant utiomnes homines fcfeco ) uerterent adfideminChriftum.Nihi« lominus tarnen multi fibi ab his time« bant, quidam quôd fe ipforum confor« Æ tio indignos habet ent,quidam pÅnam 8C uindidam Ananiæ Saphiracex« J pauefccbant, Alijucrô de fummorum j facerdotum feniorum^ populi ira et in
ACT WM A PO ST. digfiatione folidti erant« Similis tiâmof inhodiernum uft^diemin nonpaiKà hominibuseÃ:.
QijiJ «eró opérât ar bfOMnut itietuif
Nihil aliùd,quà m u t homincs à prorfusdeficcrefadat.Timcntniortai les gubernatorcs SC poteftatcs, qui fo^ Is corpus poflùnt adimere, Deum ut* rö'non timent ,quiimmortabs eft gult; bernator in coelo, ÃC in terra,qui pott* Ãatem habet SC corpus SC animam coü ffciendiingehennam, putantfe cara* tione temporalem hanc uitam SC popH larem a urä obtentur os, Amittentcs in* terim Deifiiuorcm,6C uitam acternatfl* Quidnam eft hominum fauor, quafl^ diu durât C uix diem unum,ujx hotu* Ãam,ftertit in cinereïlèd fauor SC benö gnius Deijin aeternumdurat.
I Q^id 'uttered temporii proceret ludiio* rum dgunt {
i Exurgcnsautenijinquit
, C A P V T V.' cepsfacerdotum,8C omnes qui cum iïlo ' étant,quat cft fadio Sadducaconim,ïâ¬* â plcti funt xmulatione iniccerunc manustn Apoftolos,SCpofucrunt coa in cuftodiapublica. Sicicbant,Slt;om^ nino compertum habebant,quôd A* ) poftoli cflènt Pifcator es,T clonMi), SC I idiotae ,quate indignum exiftimabanC I ab eis aliquid fibi adimi bonorum, quS I ipfl cflçnt ludaicac tcipublicae SC capi« I ta ÃC columnac quafi. Ad hæc Apo« I nbsp;nbsp;ftoli praedicabant Chriftum lefum cru
I ci ad Fixum ,SC audebant libéré confl-⢠leri, innocenter ipfum à ludæis effe 1 occifum.quôd tarnen rcfurrexerit, at^ I nbsp;nbsp;quclnaternumuiuat, Talisinfimu«
, nbsp;nbsp;latio illis minimè ferenda uidebatur,
I nbsp;nbsp;Qjiare illis prouidendum fciltcet crat
I nbsp;nbsp;in tempore,furgcbant itaquc,8C Apo:#
) nbsp;nbsp;ftolos comprehendebant ,filt; in utnlt;
cula conqciebant, co animo , futurä infuper etiam adcufan^
Ciaid Mcro (tccridit S
Deus
I
ACT WM AP OST» j
Deus fuos no rdinqm't,angelus D® mtni per nocflem aperuit ianuascarc^^ n'SjCdudisi^illiSjdixit: lte,8C ftantcsi® quamini in tempio populo omnia ba uitae huius. III i uero cam haec aii3iââ fentjintraueruntdiluculo in tcmplti*ââ acdocçbant«Deus dormit 8C cóniuf^» permittit Apoftolos capi, ut gloriaiâ inipfis fuamexhibeat ö^commendd' Nam angelus iplbs educit ex captiuf te,8Cablegatin tcmplum,8Ciubetpr^ dicarecotra omnem impietatem. angelorum officium eft,ptjs miniftrarf» eoldemcuftodire, dC curam eorumg^* rerCfHeba.
Qjiur ans^lu^ EuingtHon uoeat uer* bum uitte i
Idcö,quia omnes ifti, qui per Euan^ gelium in Chriftumeredunt,habend uitam xternam«
Ad quidium potiÃimum hoc nüracu Ium fielt i
PrimOjUt inimicos Euangelij afcft^ââ tcatjin co, quod uidêt omniafua
C A P V T r,
propugnacuk fruftranca elTe, ôi dlt; tôdcfifterecogantur, 8C Dco omnem uiâoriam in opéré fuo dare. Secundo, quodmiferiChriftiani perfecutionetn niftinçnt,ex ea confolattonem amp;nbsp;con* firmationem accipiôt,dum uident,uera bum ôi opus eius à nemine impediri porte,quamuis omnes infer oram por tg contrânitantur,
Qfiid fummi mttred [acerdote$Ãdunt?
Adueniens autera ptinccpsfacerdo tSjôCqui cum coerant,conuocaucrunt conrtlium,« u niuer fum feniorum ordi nem filiorum Ifraël,miferuntcp ad car# ccremqui adducerent eos,Câmautcm uenirtentminiftri, ncc reperiffènt illos incarcere,Teuerfinunciauerunt,dicen# tes : Carcerem quideminuenimus clau fum cum omni diligentia, Si euftodes foris ftantes ante ianuas,Cà m aper uiffe musautem,ncminem intus reperimus. ' Dum angelus Dei Apoftolos libérât, operatur interea temporis Satan,ut fum tntfacerdotesôCfeniores popuùludai«
'ACTVVM AfOST, cïconfilium meant,quomodo ApoW* (os interficiant,piitanc ïam nihil inft^ re pcMcuIi, Apoftoli capti funt, nópo** funt cuaderc,fcd ipforum confilium uentum fortinir,ut cancrorum fus. Dum cnimcxiftimarent ipfos tineri incarcere,(unt aperte in,tcnipjj e^pracdicant.amp;' cam dtfquireretur^, ambigeretur,quidnamhocfuturuiflâ' (ètjUeniebat quidam, nuncians eis:£^' cc uiri quos pofueratis in carcere, fuUl in templo ftantes,ac docentes populö' Hoc nimirS eft humana confiha ÃC pââ*â pofitaadnibilumred«gere,uf hic iu**^ mis (à cerdotibus cum Apoftolïs acd' ditîitaôCHerodicum Petro fiebau
QjjiddgHW fumimficerdotetcr fcniorts i
D ifturbati funt, nec fciunt rem I'nd* pereconfuliôô^ tuto.Siuircmaggf^ diuntur, timenr populum,ne lapide*]* tur,Quareabitmagiftratuscum ftris èC adduxit illos fine ui.Mifcri poHoIt captiui, iaeu funt 0^ aiacre$gt; qua«
c A P r T r; quafkefttum ctiâ cataphrados fêcum haberent,amp; ludæi tanto tremore de« hflà tifunt^utnulli'bicertô pedibus in^ Gdere poflînt,hoc feciebat mala ipló^ rum amp;nbsp;atra confdentia , dC uita im« pw#
QIJO p4iSolt;(gH»lt; CMMÃpo/lo/w?
Adcufant ipfos , prindpio quöd tranfgrefli Gnt mandatum fandt conci lij» Ddndc quod fuper Icinnocentem Chrdi fanguinem tnducere uek'ntî Nonne etiamatque ettam prçcepimus uoHs,nedocerensm nomine ifto i Et cccerepleftis Hierofolymam dodrina ueftra,ct uultts tnducere fuper nos fan# guincm hominis iftius* nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,
Qttid re/pondcnt ApoÃoU i
Obedireoportet DcoöCc.QjJ.ucI# Ient:Quöd Chriftum innocentcm ocd deritis nun^ reticebimus« Maleficiura iftud SC latrocinium uniuerfo mundo apericmus, Deusetiam ob atrociflimS hoc fadum,in ultimo iudicio de uobi» iulium fumet (upplidum»
Qsüi
ACTVVM APOST4
QttiäÃ{iuntaähttncrfffgt;onfiogt;temf.
Hæc autem cöm audifïènt^diflècab^* tur : Sd confultabant uttnterficcrent*^ los.Surgens autem quidam in condi*'â Pharifæus,nomine Gamaliel,legist*â' I lt;Sor,in precio habitus apud to turn pulum :iuffit ut paulifper fecederent»*â ras Apoftoli,
QgoJ«4w confèrehdf confîlium GtOMlid» nie folut non ÃrihMtdut f
Diccbat : Viri Ifraelitac, attend*^ uobis fuper hominibus iftis,quid adi* ri fitis« Ãt enumerat duo exempla»
Qijod f primm e xemplum {
Ante hos cnim dies extitit Thcudï^ dicensk eflealiqucm,cuiadhaffitfl^ merus uirorum circiter quadringent®' tum,quioccifuscft:8ó omnes qui^dî dcbant ei,diflripati funt,ö^ redaäi ad** liilum.
OjiiJhoniiniferat iÃeTheud^i , TbeudaSjUt loCephus fcribit in tiqiii.crat magus,8C profitebatur d* fe Prophctam,feducebatpopulunâi^^
C A P V T V, tà m doc^rina fua falfagt;contrahebat c/r^ ji citer quadringëtosuiros ad ïordanem. Il poUicebatur ipfis, nudis pedibus traie» J âuroSjadMofiexcmplSÃ^ lofuç.Sed præfesCufpiusFadus^oppriniebati-pfumcquitibusSC militibus,multos eo g rû occidcbat,multos capiebat,ôf Then dam obtruncabatjcaputcp eins Hieruû kmdeportarifadebatad æternam rei tuemoriam.
QSodeâfecMt^uMexemptam?
. Poft hune extitit ludasGalilacusiti â diebus profeflîonis : QC auertit populS Wultum poft fe,Slt; ipfe pert|t,8ô omnes quotquotparueranteijdifperfi funt,
J Hic ludas fuit temporibus Augufti,fiC , docebatjiniquum efte, ut populus Dei, * Iudaei,qui Deo décimas, primogenita, 1 uaria dona offerrent ,etiam terreno tegi tributum foluerent. Et hic etiam intcrimebatur,Slt; quicuncç abeiuspM tibusexiftebant.
(( nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;(HUGanMlielconcluditexhifce
,1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lt;xemfI«S
ACTWM APÃSr.
Sicdtxit: V inâ ïfraëb'tæ,attendtte^^ fcis fuperhomtnibusiftïs,quid adur*'* tis. Ante hoscnim dies extititThe^^ das, dicens Ce eflc aliquem, cui adhs^ numerus uirorum circiter quadring«quot; torum,qui occifus eft;ô^ omnes quicf^ debant eijdiflipati funt ,ÃC redacîîi ad fl* hilum.Pofthunc extitit ludas us tn diebus profeffîonis : Ssf auertitp** ' pulum raultum poft re,amp; ipfe perqt, omnes quotquot paruerantcijdifpcfâ (unt.Etnunc dicoabfttnete ab honâ*) nibus iftis, QC finite illos» QuoniaiBfl eft ex hominibus confilium aut opA* hoCjdilToIuetur.Sin ex Deo eft, nonp** teftisdîfToIuerCjnequandoôi Deotfl* pugnare reperiamini. Filij Iacob arbi* trabanturfe forcunam fratris lofepl* impedituios,ucndebant enim Ifmaêli^ tis»Sed nihil proficicbant. Oporteb* enim ipfum fore dominum à prind* pem Aegypti: Sic nihil Pharao proft^ cerat eo mandaio,quopraecipiebatHc braeoium puerosfubmergi.Siquideifl
JMofes
C A P V t Vj Mofesnihilominus feruabatur,ef/atrt ab illius propria fi'lia. Ita nihil Saulo proderat, quód Daiiidem pcrfequere^
-, tur.Necefîèenitneratut Dauidtâdem regnumlfraëliticum occuparet, Quiiagunifummi facer dotes ad Grf»
[jj mahc/M confnltationem ?
J, Quuin aduocaffènt Apoftolos,cae«i fis præceperunt,ne loquerentur in no«
ÿ ttjinelefUjôCdimiferunteos,
,([ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;QjiiK ob caujfamdifcipulos innocent
tcî uerberabant i
gt;1 Dcut.t6«eft fcriptumîSi homo uer« beribusobnoxiuserit^corâ Indice quai draginta plagas accipiat, et non plus rjs» Hoc præceptS Dominus dédit de imigt; pijs.Sedludaci inuertuntjôC cæduntue tosprædicatoresuerbiS^ Euangelqdt uini, èC omnia inuerfa funt apud ipfos*:
'j Sicamp;facerdotes noftri fummi,à ty« ïanniquoque,ueros Euangclq præco^ X nés pcrfequunturadfummS^Sedpfeii J doprophetar ÃC fomniorô concionato« tes,quimera5dxmoniorumdoârinas.
ACTWM APOST. hamanas conftïtutiunculas,menda^^â SC erroneas fpinas texunt,pn'mosobt^ ncntaccubitus,datur quicquïd deÃd^ rant, regiones etiam SC homines, cuniarum ufs magna Sd bonorum, non fcuda SC legata » Qiiibus omn^ bus Domin us bcnedidioneraaddetü*â Simoni Mago«
QSiJ utro c^p Jifcipuli éguiit ?
Alacres prorfusexSenatus conf^ du difcedunt,quöd digni fuifîènt cetiniuriâpropter Deinomcn pan,ô^ nonÃnebanc in tempio SC circöqus^ indomibus fingulis docercSC annun* ciarc Icfum Chriftum, Recordantiâf flcdtcHi iftius Chrifti Mattb,j.cap'B5^ Ci cftis ubi homines uos propter mc fO' cumelia adfeccrint, SC periequutiÃM* rint.Ne turbetur f or ucftrum,accipi^ cis merccdem ueftram in regno ccelt; lorum,amp; uira acterna, Amen, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.
capvt
c A » V » V r.
J CAPVT VIk
QJiâdtnditS.LueMinboeeapitel
lt;t T VC A S hadcnus indicauJt,quomo ( i-/do ecckfia per Chrtftüm inÃituta j fit, QC Sptriiulando donata, ut^ pee t ntukamiracuïa ÃC. ftgna fit confirma ta* per crueem quoc^ probata î lam uclt; »öaroplius oftendit ,ut per diaboli fug lt;nbsp;gefttones,amp; machinas inter fe diffipae ta fit, ita dicens : In diebus autem illis ( crefeente numer o difcipulorum^or turn I eftmurmur Graecorum aduerfus He^ ) braeos ,eo quoddefpicerentur in mini« { nbsp;fterio quotidiano utduae ipforum,
} nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Vn4e (04 murmur itio exoritwr i
Quotidic Chriftianorum numerus gt;nbsp;Ãugçbatur,ô^ bona ipfi fua itt commus / neconferebant,Atcg Apoftoliiamam* plius propter miniftcriura uerbtomni DUS fatis inferuirc non poterant, unde fiebat quod Graccorum uiduae in qutos ( tidianafubminiftratlonc negligeren» tm,htnc^ Graeci mutmutabant *idc0
F I
ACTWM APOST* non kuiter * Ad hodiernum ufcà dkflâ ita fit, fi omnia iuftificantur, ntbilotP*^ nus tarnen uiduarum finf orphanoruiâ caulTæ uento committuntur , hatunâ caufïà m nemo fenô iuicipit, îtnô indi^ gnis uerbis SC modts infuper etiam tfâ 04ntur,utnemutirequidem audeaflf* Verum Deum habent,patrem mdtts* rum SC orphanoirum,8C iudicem tuftô» îs eos breuiicraudituruseftjSCdefefl' furus fortiter*
Quttlif erdt iüii murmur alioi
Non parua quidem murmuratio^' ratyfèd uenenofumodiu,amp;aflïdua lediâio SCconuitium cÃtra probos poftolosjutmirumnonfuiflêt, us murmuratores iftos puniuiflèt üt pueros Ifraëliticospuniuerat igninsct uenenofis ferpentibus in defer to, 8^ ditiofos Dathan dC Ãbyron,quosterr2 uiuos abfumpfitjUt^ Ananias et Sap!ââ ra fubitaneamortecorruût. SedDeus hoc tempore mifertcordiam fuâ,quâin itam ufurpare ÃC exercecç mauult.
£Ã«
C A P V T VL
Eânc ez iÃa murmuratio inter p4ut ferai
Ex hac qui'dem miirmuratione gî ' nbsp;nbsp;mnis difceptario, od ium, inuident/a
â oborta cft,imô cffufa cft in Xencdos chia,ôlt; Nofodochiajamp;S inhaerêr utin4 ' nbsp;nbsp;nataaliqua plaga amp;nbsp;pÅna,quâ Diabo^
â lus operatiir, Ita ut nuila pax, nulla co^ mitas, nulla affabilitas, nulla detnum ' nbsp;nbsp;unitas ibi alatur. V t interim eriam pain
peres,uiduac,amp; pupiiîi in iftadilcordia, odio,8C inuidentia, nihd boni agant,ô(S ne ulfa quidê uice uerè,â¬t ex corde JDo tntnicamorationem dicant*
QgonwJo prouifores p^uperum cr tutot t^^^fe[is^reittinifliufmodineggt;ciol Quôdfi ifta niunnuratto,di(ridium, odium,filt; mordacitas ex pauper û pe tu lantiaamp;prauitate repulluletjanimad« uertant in ipfos,8Cfeucriteripfosoblt; iurgent,ut ti eleeniofynis frui ueïint, unanimes fint, concordes : Sin minus, per diei unius , aut duorum fpacium nil praeter aqusra meram, 1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;F 4
ACTWM APOST*
pattern mer um fubminiftretur,^^' alia ipfis difdplinae feuerioris hab«*^ illigetur.Quod fi autem ifta ex dtfp^^ fatorum uitio ÃC malignitate profd^^ fint, dum icilicet fubducSt paupcrib'*^ quotidianumcommeatum,0lt; necefl*'â tern quafijcupientes pertalemfuppi^^ fionemdepofito fuoplurimumconf^ rc Sc cofulere : Sciant omnino icimP'^ in eo agere,(ibi^ iram QC indignation^ Dei in capita crudeliter admodum ligcre* Quod SC tales quoeç crept*^ lies plerumqucnonprofpcrentur,»^ res omnis eorum in rem malam deuolâ uatur,utaiunt:Quod non toIIitChf*^ fiusyhoc toliic fifeus. Germanicè:
W4S man fpact vo: amp;cm muntgt;/
JDosfctiffen Ok lîîen^/Ãaijcn/wnO
Q({o pttäo ifla murmur atio diri'
mebtttur i nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;-
Duodecim illi cam iuflîflènt ade»^ inulutudincmdifcipulorum,dixerunt: Noncftpfacitum, utnosdcrelidofe^ moncDei.rainiftrcmHs nienfis.Clrc« fpkii«
C A P V T VL fofcite ergo fratres, uiros ex uobis fpc« ' oatae probitatisfeptem, pknos Spiri« ' nbsp;nbsp;tufanâo Si: Ãpientia, quitus delcgabi»
mus hoc negocq.Nosuerô deprecatio« '* niô^adminiftrando fermoniincumbe mus^Hicconfidera lenitatem Apofto* lorum : non accufant iftos murmurato rcs,necreprehendunt etiam (cueriter, ut Petrus cum Anania agebat prius, fed proponut ipfis fana remédia, amp;nbsp;me
(, lt;îia,quibusmurmuratio iftaauertiôC profligariqueat,
j OSoiMdo afftm difeiputi Cbrifli 1
\i nbsp;nbsp;nbsp;Elegerunt Stephanum,uirum plena
I fide ac Spiritufando, amp;nbsp;Phtlippum,0lt;l Prochorum,amp; Nicanor em, èc T imo» ncm,amp; Parmenam Nicolaum pro« fclytum Antiochenum. Hos ifatuernt inconfpedu Apoftolorum,0f cS ora ft fentjimpofuerunt cis manus, Quae falt;» ( né ratio hodie ctiam non effet income ; rooda ecclefiat«
t nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Qtjomoiio Diitconi, eleefno^ymi'um Jit
^en[titor(s'tnfiruât ejji debent i
( nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;F 9
ACTWM APOST.
Sint homines probi,bonam nia«onem,filt; tcftimoniumcandiduJâ inter homines habentes. Non fint ri,inuidi, felle amaritudinis refer«, mites,bencuolijS^ milericordes.Pl^*â ctiam fint Spirituiando, ÃC. fapient*^ DeijUt uerbum Dei diligant,ut uenH'â Dei culttim fummis «tribus, fummc^ ftudio dcfendantjöC fuicipiant:nec ut ueraces fint,Impios dodorcs,S^ marum fedudorcs nequaquà m nentes, ÃC curent quoque dieorari,ti^' bum DeiS^ audiri ÃC tradari in dochqs ÃC pauperum hofpittfs. QpOâ qui facere nollent, ifti extermtnarefâ^ tur,autâ pqs fecernerentur,utpaftoââ hircos ab outbusfegregat.
Se^uituyatttiim huiut tu^cij cr rtc tmtndatia, n eltäione cr orii*
tiAtione iHoruM pf tem CitfcoiW »
. rumi
Sict Sermo Dei crefcebat,acmiiiâ tiplicabatur numerus difcipuIorS Hicâ rofoly mis ualde,mulâ¬a^ turba faceruo
C A ,P V. T Vl .' futn obcdiebat fidetDcinde Deus ffa penda miracula aedebat apud nouoa Chriftianos,Petrus tria hominum milt; lia conuertebat,dcbilisincedehat,^^ grotifanabantur, Apoftoli ex uincirf liseximebantur. Ha:c^omnia fiebant in confolationem Sgt;C conftrmatipnem nouis Chriftianis,quo in uocatione füa pleno femper gradu procédèrent,SnT fe nuila adfliâione, nulla a nguftia, nulla denique calamita te, aut perfecutione a Chrifto uel deterreri uel fepararipati-antur : uerum nomen lefu Chrifti in Ãonfpeâu omnium hominum confite* ?ntur,depracdi cent,honorent,8à inuo« f?nt fumma cum reuerentia : SC fuo quogue tempore Euangelion in uni^ Uerfum terrarum orbem propagent^ â¬3^ omnia ad gloriam Dei ädfalutem,dC ædifica* tionemhomt«
num.
CAPVT
ACTVVM APOST»
CAPVT VIL
Q£id refirt S. Lueof je Sttphtw f
plenus gratiact forti'tudinc^çdebatp'^^ dïgi'a,^ figna magna in populo.
Qtjid tâ,plenus fortitudinis çr fidei !
Habet fo«c,gcncrofum,8^ infiip^ bilepedusS^ animumpatiendid^P^ ferendi omne id quod libi à mundor hominibus peruerfis accidere pot«i^''
Q^tiliä idelnu p^KA cr prodiffi i
QuandOyUtdifpenütorâC procUf^' tormenf2e,adannonam comparâ^î*â cóuenireCjSf in cÅtum hominum pf*ââ dirctjincipicbat pracdicarede Chriî* aedebatfîgnamagna,taftigabat rum pcccata,uitia, dC iniquitates, fertim incredulitatem ÃC ingratiwlt;^* iiem,quód tempus uifitationisüixoon «ognofcercntjincitabatö^admonebâ* ïpïbsad poenitentà ueram, dicabat ipfis pÅnam, qux Hierolob''
CAF 7 T vrr;
«xfmmineret ,ô^ totiinfupcrrudaâç regioni«
lieebiit erg» ip/i pr^iieitre, tiun fé»
A nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;(crdo$uon effet î
J Quôd fi nofter Papa adfuiffet, pro« euldubio de formate, 8C breuiario in-quifitionê inftttuiHet, QC à rafatn fphæ rulaminuerttcenon rcp«iflct,autfult; perftitiofarum precularum codicillutn
J îccumhabuiflèt/eciflêteutn tanquà m J hxreticum comburi,quôd prædicandf prouinciam caperet nec cflet facerdos» Sed Stephanus hic uelut petta, QC mu# tusaheneuscft.et proprio fuo exemple ' comprobanquôd quifeà ChriftianorS , ubi rcs exigat ecclefiacjô^ praclatt ,qui# bus hoc quicquid eft oncris diuini in-* cumbit,nociuumfilentium,ôd fcandalo I fumociumagunt,poffit uerbumDei H prxdicare,indomo,foro,2lt;intemplo* U Tarnen ea ratione, ut ordine fiat,Slt; cc* clcfiam Dciædificet.
Qttid dicwnt I «dici Ai eit» ioUriium f Exortifunt quidam èfynagoga^qux
ACT WM ÃPÃSt. i appellatur LiberdnorumSC Alcxandrinorum ,8C A fianorum,dilptuätes cum iio,necpoterant refiftere üplends^r lpirituf,qui loquebatur* T une fuboi^ runt uiros,qui dicerent : Audiuiââ'â^ cum dteentem uerba contumeliofa*quot; IMofenac Deum* Commoucrunt^P.; bem S)!. CeniorcsÃC (cribas ,atcp tes corn'puerunt cum ,0lt;r adduxetiâ*'' lt;n concilium, Ratuerunt^falfos teft^ qui diccrent : Homo ifte non ceflat I®' qutuerba contumeliofa aducrfuslo^â fandum hunc,5C legem.Audiuiinus^' nimeum dicentem: lefus NazarcH'*® iftc dcmolieturlocum hunCjSC mutab*' ' fnftituta quæ tradidit nobis Mofes* Stephanum aggrediuntur tribus chinis potcntiffîmis, ÃC technis,Netâ'' pe difputando,calumniando, ÃC contfj j meltjs aflriciendo. Sed in quoque cert^â ' certamine Deus confolationê ôi opo'' largiebaturcÅiitusjitaut in omnibus ^idoriam infignem , ÃC triumphinquot; cUriiU)
A à V T Vtl2 darum 8lt; nobilem reportaref «
. Qi|4Ãe doHorum ^nus mfurgebat tiduert
{'M ipfitm ad dij^utandum ?
Qiii è Synagoga erant,ea calh'dt täte cum S.Stcphano decernentcs, ut Ci ipà fapi'cntia fpiritu refiftcre nó ponènt, tertè multitudine obtunderent QC fup^ primèrent,
QSlt;eeriittQiiK ^(^«tdh'owsfttntnuf Ditïercbantde MeiTia ,de circunci« «one,delege,de^templo.
i, Qi^ïd ludtti dicebantde Chrifto i j lefum Nazarenutn filiueflè lofeph, j, nee M e(ïïam:de Nazareth enim nihil 'ij 'flèboni.hunclefumeiïèfcdudorêpo j( puli,Samaritanum,eius^ difcipiiIoseG* febarreticos dC inipoftores mundi,
|| Qttiddecjrfowid/ïoiwerde/ege?
,1 Dicebant: ludæis circumcifionetn ,1 à DeodatamefTe per patriarchs Abra I hameed legem per Mofen, jl nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Qÿid detetnplo i
,j Deum praeceptiiîê utracÃ,amp;f tabern» ,( tulûindefertOjCC templûHieroiblymis
(I
ACTVVM APOST, * ædtfican\8C ob Id templum pcrp^^^ manfurum ÃC. duraturum*
Qjitd bfc Ttf}gt;ondeblt;tt Stephätutf f Teftatur potentifTimè ex paging era Jefum Nazarenum effe filium riac uirginjSjïpfîftimum Meftiamô^*^; demptorem totius mundl ,uerum umetuerumbotninemln unaperfofl^ cum Deo patre unum tn unitatcSp*^ tu(Ãndl,eum^ Chrlftum prius inParadifo,deinde Qi. ludæisinl^/' QC patriarchis promiftum eftc.Porró^ diflérebat'utracf ô^circumdfioneifl^ legem per Chriftumeflefublata.Ful^ rumquoep ut ciuitas Qi templuin*'â! Io a:quarentur,nifi refipifcercnttâbr«'quot; tcr,omnes adiones humanas, omnia pera,omniaconrilia,omnia propo^'î» omnia inuenta, omnem conditioned conftitutionem QC fubftantiamô^uiiâ cirra ftdem in hune Chriftum^peccat» cfle,Ncc Deum in ligne,lapide,aufO» ' argentouc apprchendi.Nec uenwn® ' fufûdentem eflê cukum Dd,h'gnca iKâ faxd
C A P V T VIT.' faxfa templa engere. Sed corda fïdcIiOE piira 2C cafta ueram Dei habitationem SCfèdemefte. Hanc^prædicaiionem ex ultimo Efaiæ capitepukhrè confir* matjUbi infit: CÅlum mihi fedes eft terra autem fcabellum pcdum mcorû, Quæeft iftadomus ,quâ acdificabitis mihi Æamp; quis eft iftc locus requietto* nismeçC Manus mea fecit hçc omnia. QSd triumpbi refirebant luJgi de S.Stephano i
Nihilomnino : Non enim poterant rcfiftere fapicntiæ,amp; fpiritui qui loque batur.Ethfcdemum uerècompletum cft,quodpraedixit Chriftus Matth, «o. Ne fûts folie» ti ,quid autquomododi* durifitis. Nam tn ipfo tempore dabt* tur uobis,quæ loquamini.Ncque enitn uos eftis,qui loquimtni,fcd fpiritus path's ueftri eft,quttnuobis loquitur. Et apud Lucam «.Dabo uobisos ÃC fa pi* entiam,quibu8 contradicere,ôu rcfiftç te non poteruntomnes aduerfarti uc-ftri.
ACTWM APOST.
(iÿiffeeuiiiuicrtitâries ludieortM äduerfia S.Stephiinumi
Cumdifpinando aducrfus eutnpfJf uakrc non poflênt,adornabant uiroâ quofdam qui ipfum accufarent, dicebant : Audiuimus cum diras «uo* mentem blafphcmias, Slt;contumd«S aduerlus locum fandumbunc,kgeiââi Mofen , QC aduerfus ipfiim quoqiK £)eum.
Qui J effiaebant iÃi huiufmadi cit' lumnijsi
Commouebant populum,ô^flt;^^ res,8C (cribas, atcp inuadentes corrip»^ runfeum,amp;adduxerunt in conciniiôgt;i
QjjiW nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;cortim fcMtu {
Scatucrunt falfosteftcs, qui diccr«â'' Homo ifte non ccflà t loqui uerbafon^ tumeh'ofa aducrfus locô fandinnhöfi CC tegem.Ãudiuimusenim cum ditfâ tern: fefus Nazarenusifte demohduâ locum hunCjSCmutabit inftituta,qu# cradtdic nobis Mofes.
In/luuckit eti4m stepbittut Apoloÿ^ritt
Sic:|
c A P V T Vir;
SfcîQutimfummuR pontifex dice« tet:Numhaec «ta fe habentf Stephanus omntumhbctntnèfèdefendebatjô^dl cebat: Viri fratrcs ÃC. patres , audite: ⢠Deus glonac apparuit patri nodro Alt;gt; brahac,ci:rn effet in Meibpotatnia,pri* uf^moraretur in Charr5, ôi dixitad il â lum*. Exidc tcrratua^ de cognationc tua|9[)4lt;nHncerrSquamcunc^tnôdra uwotibùTûccxnt è terra Chaldæorflr, Sgt;^ habifauitinCharram.Et inde poft^ mortuuseft pater eius,trâftulit ilium in terrâhanc,tn quanSc uos habitatis. Ec ( no dedit üÃhærcditatetn in ea,nc ucftf ' siutnquidSpedi8;Sfrepromi{iriUieani Kdaturutnpoflidendam,amp;feminieiu9 , poftiprum,cûm no haberct ftliutn.Lc* J cutuseftauteDeuslic,quodfiiturum ' eflèt fernen eiusinqudinum in terra alte J- natquod^ferurtutiilfudfubieâurief# ( fent,ôf male tradaturi annisquadrin^ ' gentis. Etgentetn, cuicuncp fcruierint, * iudicabo ego,dixit Deus : Et poft hate cx^uni| feruient mihi in loco hoc«
G s
/CTVVM APOST.
Et df dit till Teftamcntum circumctfi® nis .'Jtquc hicgcnuitIfaac,ÃC circumd* dtceiim indie odauo:SC Ifaacgcnuitl^ c ob,amp; lacob genuitduodecim patriat^ chas. Et patriarch« inuidiamotijo^ fcph nendiderunt in Aegyptiim, Etd ratDeuscumeo,fiCeripuit eumcxo* irnibiisaffliëîionibus eins , ÃC dédit gratiamS^ fapientiam corà m Pharao' ne regs Aegyptiorû.Et conftituitood pi æfediim lüpcr Aegyptum, QC üiptt tctam domiim ruam. Venitautem mes in iiniuerfam terrant AegyptiSi Chanaan,Sô afflidiomagna rnccinot' n ebant cibospatresnoftri.Câm aiilt;i'* ff t autcm lacob elle friimenta in f to,mifit patres noftros primùm J! er um mi fiflet eos,agnitus eft lofe fra ribus fu(s,ÃC innotuit Pharaonig^' PU lofeph.Miflb aurê nunciolofepOâ accerfiuitIacob pattern fuû,omnenâ^ co gnationem fuam in animabus fept^ gi nta quinqi. Et deftendit lacob in gy ptum, defundus^ eft ipfe SC
noftdi
C AP VT vu;
9 noftti, 8c translat« funtin Sichern :8d
!» pofitifuniin fepulchro,quodennt A* j braham precio argend à fil q s Emor Jd lt;nbsp;Itj Sichern. Atcp fic fans prolixam ÃC Io« i gamhabebatorationem,quapnmönt i ludsisrefpÃdebai ad ea,qucis prxten« * dcbant falfó,quód Deutn blafphcmaP i let.
OjoModo Htro nfeUebdt ii lt;]uo
II nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;dcbi»»t,qu9d Mflfcn contumtlijs obrueret {
( nbsp;nbsp;nbsp;Sicinquicbat:QuumautemapproP
» pinquarettempus promifltonis,dc qua 1 iurauerat Deus Abrahar ,crcuit popu* lt;nbsp;lusöCmuliiplicaiuscftin Aegypto,do $ nbsp;nbsp;nec exortus cft alius rcx, qui non nouelt;
f ratlofeph. Hic citcumueniens genus l nbsp;nbsp;noftrum, afflixi t patres noftr os,ut ex«
i nbsp;nbsp;poncrent infantes fuos,ne fÅtus eflè nt
t uitales .EodemtcmporenatuscftïAo« !, nbsp;nbsp;fes,8Cfuitgtatus Deo,quinutritus eft
1} tribus tnenfibus in domo patris.Expo« 1 fitum autem ülum fuftuâit filia Pharao ⬠nbsp;nbsp;nis,ÃC nutriuit eum fibi ui ce filq.Etcru
ditus eft Mofes omni fapientia
ACTVVM APOST; , nbsp;,
ptforum ïSC «rat potcns in fadis Sii** dióiSaV t uetóexpletum cft ei quadi^ ginia annorum tempus ,fubijt in cot^ ^s,ut ïnuiferet francs fuos filios £c cùm uidiflct qucndam tniuria aff*« defeoditcum, QC uitus eft ukaaeiiJ* gut afHtgebatur,percuflb AegyptiJ»» Exiftimabant autcm intdhgcre ruos,quôd Deus per manumipGusdv ret falutem illis. Atiltinon intcHc*^' runt.£tfequcntt die confpeóus lis litigantibuSyô^ redegit eos in cofOf^ diam,dicens : V iri,fratrcs eftis,cur lt;nuieem Ixditisc' Cæterà m is qui itugt;^ tiam faciebat proximo,repuf{t eun»,^ eens :Quis te cóftituitprincipemaciu^ dicem fuper nos i Nunquid interfi««â'* mc tuuis,quemadmodG interfeeiÃih^ ri Aegyptium tâFugit autcm Mofesaö didumhoCjö^ faduscfladucna intti^ ra Madian, ubi gcncrauit fil/os duos» Et expictis annis quadragtnta,3ppatâ'** fiti in defèrtomontisSinaangcIuïDö miai in flammco incendio rubi.Moi^â au£cflgt;
C A P V T tu;
SUtem ut côfpexit,admiratus efl uiTum«'
⢠Porrôcùmaccedcret ut attenderet,fa« lt;SacftadeumuoxDomini: Egofun» Deuspatrumtuorum,Deus Abrahâ, I* nbsp;Deus lfaac,SC Deus Iacob. Tremefa*
(gt; dus autem Mofcs,non audebat attend ⢠dere.Dixitautem illi Dominus: Solu« cakiamentum pedum tuorum. Locus cnira in quo ftas,terra fanda cft.Vidi, uidiinquâ,afflgt;dioncm populimei qui
' nbsp;nbsp;eft in Aegy pto » QC gémi turn corû au*
* diuijSCdekcndiuteruameos.Nôcue * nitOjôC mittam te in Aegyptû. Hune â Mofèn quê negauerunt,diccntes:qui9 * te côftituit principem ÃC iudieem t'hue â inquam,Deus principem Sôredempto * reinmiferatpermanumangeli,quiap ! paruerat illi in rubo.Hic eduxit illos,æa â densprodigiaSefignain AegYpto,ôC ' inrubromarijSC indefertoannisqua^ â draginta.HiccftMofes qui dixit filtjs gt;nbsp;ïfraël tProphctâ fufeitabit uobis Deus ' uefter è f ratribus ueftriSjfimilem mci ,il â Iwm audietis. Atcçhxc tft laus Mof.s.
â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;G 4
ACTVVM APOST,
QgtJ rt/}gt;onJebatadeitmc4lumiugt;tnt,^U^ crit,quod legtm crimtitAreluri
Ad hunc fanè tnodum rcfpondeb^^ Hic eft Mofcs, qui fuit in congreg^^*ââ neinfolitudinc côangelo.quiloqueb^ tur ei in mote Sina,0C cum patribusi'ââ ftris,qut accepi't fermonem uiuumUt* get nobis Xui nolueruntobedircpat'^^* noftrijièdrepulerunt dC auerG iunt t®' defuo in Aegyptum, diccntesÃà ron:Fac nobis Deos qui pracccdanâ nos.Mofienim huic,quieduxit nos^Æ terra Aegypti,ncfcimus quid accidtf^' Et uitulum fecerunt in diebusilllt;slt; obculerunt hoftiam fimulachro,0(^ banturfuper operibusmanuum fuarH' Conuertitfe autDeus 0£^ tradiditt^ââ uccolerencmilitiâcoeli: Gcut fcripiâ'â' eilinlibroprophetarum. Numuid*' mas ÃC hoftias obtuliftis mihian^ quadraginta in deferto, domus Ifrao gt;nbsp;6^ fufeepiftis tabernaculum ^dus deiuefiri Rempha,figurasqu3gt; fecdlis ad adorandumcas « £t ttatis^ fctJiâ
C A P V T VIL fcram uos ultra Babylonem ⢠Q30 pd^iocdliunntdmde templo jÃbrtû |j nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;élam confùtabat i
g DicebacTabcrnaculumtcfttmonti fuitpatnbusnoftrisindefcrto,ftcutor« '' dinaucrat illis ^oquens ad Mofcn ut fa U ceretillud fecundum formam ,quam ui dcrat.Quod ôi. induxcrunt ,qui fucccf« I fcrunt,patres noftri cum lefu in pofleC» ( fionemgentium:quasexpulit Deus à ( fade patrum noftroïum,ufque ad dies J Dauidtquiinuenitgratiâcorà m Deo, J, nbsp;nbsp;nbsp;perfj: ut inueniret tabcrnaculS Deo
Æ hçob. Solomô autem aedificauit illido J mum : fed excelfiflîmus ille non in ma^ nufaâis templis habitat: fientprophe» ta dicit :CÅlummihi fedes eft^terra au J temfcabelkimpedum mcorum. Qiiâ , dotnum acdificabitis mihi, dicit Demi J nus:aut quis locus reqnietionis meæ / eft i Nonne manusmea fecit hacc om* J niafHxccplaustcmplieft.
I Quid «tgtbdfit in eoncilio eonpdtntet, , lt;din4§)ujKlt;i»blt;Mier^on/îoi«MS.StepJ,dmf I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;G gt;
ACTVVM Aposr. . ïntuentes eumomncs,quifedeb2^ inconctlfojuiderunt fademeius fadem angeli ⦠Altf homines quaflöâ funt in periculo mortis,trepidantA paueCcuntjSCfremifcuntjam color ir natiuusquafi decutitur, autipfi ctU*â prorfusintercidunt,fed Stephanus mediaetiammorte,Iztum ÃC in Deo obtinet uultum» Hoc^fed^' bat,quôdbonamfiduciam,dC pacon^' ga Deum habcret*
Qi^mtdo tttndem S. Stepbénutprédif^* tiown fium concludebit i
Quum animaduerteret,quódin^*â' ftituco fuo malo 6C impio pcrgerct,uo' lebat inde ipfos diuellcre,arguebat** pfos acriter,dicens : Duri ceruice Sé x* circumdfi corde et aiiribus,uos fetnp«* Spirituifando refiftins:Gcutpatres firijtta amp;uos.QLiemprophetaruninââ funt perfecuti patres ueftri lt;nbsp;ÃC occid^* runteos, qui prænunciabant deaduef tuiufti iÃius,cuius uos nuncâprodiio* rcs ói ocdfoxcs f^is i qui accepiftiâ
c A P V T
ni *?§®â** pw dtfpoficionec ângetorS, n«à Kruaftis.Hic propter ma peccata ipfosi
l** nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;4â^ôd Spiritui ià ndo
p?^nâ^»Pâ^®phetas occiderint, 8C in
ijj Cnruio,totius mundi faluatore ,prodi-(,) ^tone^derertionem SC latrocinium cS toiUrint»
iil Q3i4 utbem/ttfem bântftiftifftiot ttemÃeiuntt
i* L nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;hac, diffecabantur cordti
biisfiri$,8ci^ri(]ebant dcntibus fuis in «um, Qjd.uelle t.Quem admodinn ca» ne s fkSus diducunt, dC nudant dente» «tendcnies qui ipfos exundarumperM ^ul^MUtuinculis uoluntliberare , Ira â¢wptj illi nullam bonam amp;nbsp;falutarê ad« l) jnonitionem admittebât,fed pon'us in» 'J ^âfS^lâântaducrfùs Stephanum uirutn f Deimanibuspedibusfp»
à nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;VtS,StephanaifefeffÃit in tu I«-
iioritmi
(1 Gam autcm eilet plcnus SpirituÃtti0 quot;} ^o,intentis inccelü oculis,uidit gloriä lefumnantê à dcxtris Dei«Q;lt;^« uellet«
ACTVVM APO'ST* ödlcGExiftimatis utqui kfum renum antca crucifixiftts ,nunc tyranmco ucftro furore nomen«1*^^ potentiam extirparepoflclfcd euef*' impqsconatibusueftris nullo fpondebir, Quia lefum ad dextcrâ vâ ftarc uideo,ut Dominum cccliS^f^^ paratumad me iuuahdum, amp;nbsp;in 0ââ*â bus meisadflicfiionibus confolandtââ?' Quarcquamuis ÃC me nunc occid^'^ ramen cum Ch rifto lediinarternuââ'^ gnabo,etunà cumipfolactaboririïd'â «â¢edione iuftorum,a uita x terna»
Qgid luijei pardbunt ad hanc Stephani refj^onÃontm i
Non aliter facicbant,quà m (î Ãiu'*'â dçmoniorum legionibus obruti altè uociferabantur,SC auresfuasöbiâ' rabant, Si impreïTionem in ipfum bant unanimiter, Si ciedum è ciuitâJ* lapidabant^Hichabctis omnium tyf^' norum,6C Chriftianæ ecclcfiaclatroiââ arma,argumêtajamp;fcripta,quibus Cbgt;' ftianos oppugnare folent, Acutus i*
/i C A P ⼠T VII»
dexapod ipfbs optimiis fcilicctdodlot* «ftjts Euangelicos hæreticos (quos crif )lt;l mïnantur ) dira omnc negociutn pro^ 2* fligarenouit«
' At^uthocreÃMnttoneil.fedlj^riini^t! -â Neutdeantur contra legetn fecere, ' primà m teftes adcflêjamp;T S tephanum Ialt;f *! pidarecoguntur.Atcp ut eo aptiores ÃC habihores ftntadlapidâdumjdepofuc* lunt uefttmcnta fua ad pcdes adolefcen **s,qui uocabatur Saulus,ÃC lapidabanc
Qjid Mcrô Stepha/ua Ãffhat dam If
pidarctur f
li'
*
Clamabat dicebat :Domtne lefu, '^fctpe fpiritum meunijpofitls autê ge-*ïgt;bus clamauit uoce magna: Domine **eftatuas illis peccatum hoc. Eccc in^ gcntem ÃC feruentcm Stephani dilctîîiM onem.âpro feipfo orat ftans, fed pro ini Wâas fuis fleâit gcnua ,ôf orat uoce al-
fi væ^'^*^°âSâAuguftinusdidt,quod
Stephani oratio Paulum conferua a nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;uerit.
ACTWM XPOST« J tKrit,quiult;hefneas Chrtftunorflp^ fecutorextftebtt»
QS^kiitStephMKt exitunforlieitituri
QiwmoraflêtobJofnuuit .ChH»â noriim mors non lt;ft mors, fed ob^®' fnicfo « Vt Chriftus de Lazsro rcf^ bat,qiriobdormierat,Ioan,ti. LaZJ'iJ amicus noÃer obdormiuit. EtS-P*; l«s,i.The(r3.4,NoIumus uos igno*^ lt;Iefjs,qutdormiunt,filt;c.HancgMtlt;j Chriftus nobis pepcri't fua morte »j placidé morefcmur,amp;mors ipfan*'' moleÃiarumadferret. Vtdicit loafj Amê dtco uobis^à quts fermoncmt^^^ umferuauerit, ismortemnon uidebâ fnacternum. Q, d. uellet: Verbâs lt;cacorOnab)t(pfum,utinpace rcqiM«fcat,öé plaçidc obdormiat» bum dico ,eum per diabolum,mortelt;''â C^infernumintaidumd^ illæfum^*^^ ler«t fme omni malo ad uitam tram.
uilMeynurtC*
StephMt^prffriiçrsrtpbicèi
â¢c A P V T Vlîf?
Nonobid,quafihumanaIaudeopiM habeat jfed ut Chnftïana ecdefîa habc^ at exempliim,unde difcar,quôd non fo là mdiuitiac,honor,potentia,ÃnKas,in» J âras uita dona De» fint,fed amp;nbsp;ad fliâio,trtbulatio,aduerfitas,perfecutio, inorbi,tnfirmitas,crux,paflîo,ô^mors» gt;nbsp;y/ Criâcâcpenim Deus crucem,paffïonë j( uel mortem imponit, propter iufticiâ, fi illt fpirttum,ut in cruce,ô^ morte per jj ftftat ,mittit,tandem^, ut S. Stephano faâüm eft,uitam aeternam cofequatur« j, Hoclargiatur nobisDeusomnipotês* i Amen»
' nbsp;nbsp;CAPVT Vin.
1,1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Ãi^iiubisboe caput traiiti
(I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Vincp: Primùtn furore Sauli c5
VXtra Chriftianos, Sgt;C quomodo di« fperft fint in ocs regiones, D einde Ste phani fepulturâ,Tertiô Philippi prçdl cationë in Samar ia,Q.uartà nequitiam 8£malignitatê Magi Simonis» Quintà côuetfionè Caudacesjprsefeâi leginç lÿ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;xthiopum^.
ACTWM APOST. acth{opum,ÃC baptifmû.ln putoc4auum oftendit,quomodoinPj mttiua ecckfia poft mortem Stcph^^ resconfcdaüt,
QjiiJ dicit LucM de Sattlo i Sicdtdt: Saulus confcnfcrat cem eius.
An utro iÃud ufe^ddeo eitcrme ernt crhorrendtimpcfciitumf , SfcîNamRomanorum«.ait;Qii^5 lt;nbsp;Dci iufticiam nouerjnt,nempequôlt;11 qui taliafactunt, digniftnt morte, folùmea faciunt. uernmctiam aflên''* untur ij» qui faciunt.Quamuis in concilio ludaeorum fedi(rct,non tentiam , luftimmi facerdotes tuliÃ^ necctiam utfalfi teftes,StephanunilâP' daflèt, tarnen teftium ueftimcnta cufto^ dit,ô(Scô fcnfit in mortem eins, Si parte grauius peccauit atcpcxtert, I** quodex furore eius poftea ÃC miniiatl^ ûneadparet,
Qgt'dcrg) Sauluftigebat' Deuaftabat eccleüam,per fïngu/as , nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;domoî
C A P V T ViTh
domosintransjtrahenscp uirosacmiM * lieres tradebat in cuftodïam, Non con tcntus erat perfeqiii ecckfiam,(èd in æ« desChriftianorumquocp irapctumfa^ cicbat, in qiubiis tarnen ex formula iurl um tutus elfe qiitlibc t dcbebat.Et inter Chriftianos non alio fané modo freute _ bat, quà m lupus inter oucs,Nec muli^ erculisetiamparcebat, quarum tarnen refpeâum habcnt crudehlTimi quicÿ hoftes.
crgj MaJco babuii tcclefu eo tempore i
Nonquidem fatis benc. Fadla cnitn )' in illo die perfecutio magna aducrfus 1 cc(leGam,qurE erat Htefofoiymts,fie o« r mnesdiCperfifunt per regiones ludçx ôiSamariæ,prxter Apoftolos.
Qttei/liâlt;Pâ^rfetKtiogt;H5C4«jfafXi(le6«f?
*' Qvium Deus Stepbanumnóexma ' ' nibus ludx or um, ut Apoftolos ex car^
1 cere ccipuiftèi,addebatur iplis animus, \ thcipicbant aduerfus nouos Chriftia^ nosfurctcS^ tcemerc,daa-uwtes:Vbi
âl nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;H
' ACTVVM APOST,
ergo Deus ipforum eft,Mediator fp0 rum,amp;auxiliator f quo freu mi'mrabaH tur nobis,0^ infultabant i Quur ipfi* nonadeft f Qinir non défendit ipfo^ Adlum eft de lefu Nazareno, aiixil** um eins profligatn eft, V t Sd fummifï^ cerdoteSjSd feribæ Chriftum incrtKC pendentem calumniabantur,öd illudt' bant,utMatth,ftnbit cap.i/.
QgoiwJo/jt jUtApoÃoliHierofo» lymisconÃdcant ï
Quoi Apoftoli, ut prædicatortS) manent,Ãdecclefia,utauditores, dunt, Deiuoluntas eft,ÃC difpofwi^â idque propter tres potiflîmum fas,
I.
Vt mundi fapientia deftruatur,S; ad ftultitiam redigarur. An no infigni^ crat ftultitia,quódfaccrdotes fumflii» Sdfenioresludçorum Euangeliura ud lent fupprimere, nee tarnen Doâorflt; ipfos fidpraedicatorcs jnuadcrcnt,fflt;i difeipuJos SC auditorcs, Num ftultftó euaifli
'6 fi if
{ il il {
fxp'rr vïtl ettatnagcrepotiriflènt £⢠Bonus cftfm pracccptordifcipulos nancifcitur: fi« delis iierbi prædicatoraflêquitur audi* tores» Afnnt :In difceflu Petri,Paulus reuertitur,
II.
Vtmanifeftetur mundo,quôd tyran ftiôf perfecutores nullam habeantpo^ tentiam, nifiadfuerituoluntas Der. Nam ô^capilli capitis noftriomnesnu â¢Orratifunt.de quibus ne minimus eti« ani deciditfinepatris uoluntate» Mat^^ thxi 10,
)) ?
Vt Eiiangelium in altjs etiam locis '^opagetur,ad confolationem SC ae^ Mionemmuhorum,
is ij
4 lâ, 1»;
S.Lucasinfit :Curauerunt unâStc^ ^anuminrireligiofi,fecetuntc5 plan^ magnum fuper eum»Vr Chriftus ^^Iciflîmus nofterhonorificè fepuîtus ®ftabIofepho,ScNicodemo, ItaSC S. âtephanushonoiiemagno fepukus SC
ACTVVM APOST* rjratus à uiris rch'gtofis,ôlt;^ uerè Chri* Rünis»
Qtinripfi lugtnt S.Stcpb^inum.Dicit ttMtf amp;.Panlif(,morti(os non e^e Jefle ndotgt;u
Chriftiani non facxuntpIaniSuniW* per Stephanum,quafi omnino deip'^^' adutn iït:Sciebatentm quod fpiriWJ® Iuum j'n manvis Dei commifîflèt,ô^ *'* Domino Chrifto obdormiuifTet debant etiam,quód in ultimo ludicio'*^ furre^'lurus eflTct â mortuis , SC conf^* gnaturum Chrifto in perpetuum. ob id dcflêt eum, quod ecclefia tamp^f bo SC fideli mintftro fpoliata fi t,ut ô^**' lijlfraëliofephin Aegypto, SC Mo*^â in deferto lugebanr.
Qÿida^nt difcipuliiiÃterà i â Dtfperli peragrabantadnunciaflf^ fermonem Dci.Hic deferibit quxn^'â' iitiliiasexperfecutioneecdefiaf nerir, nempe propagatio Euangd'!' Quo longius cnim difcipuà difftâg*^* bant, eômagisSC iatius uerbum difTein*'
C A P V T Vflh
L âtflcminabanù Antea Eiiangehupau« * Ostantà mHicrofblymiscogm'tG erar, mine uerô in perfecutione Chriftiano
i tum,etiam ad exteras regiones perue« I nit,
/ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Quonudoboefiebatî
J nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Philippus peruenit in ciuitatem Sa^
J man'» ,ac prædicabat illis Chriftum. In J tendebantautem turbæ tjs quae à Phi« , lippo dicebâtur, unanimiter audientes J ôfuidcntcsfignaquæacdebat. Spiri# I tusenimimmundiètnultis, quiabillis I tcnebantur,exibât,clamantes noce ma«
Sna, Multi autem paralytici ôC daudi / lanatifunt.Et fadum eftgaudiumma J gnum in iUaciuitate, Hic Philippus
unüs ex feptem deledis fuit, in Samari« i atnuenit,ÃC retc tendit Euangeli]\6ô t a
pit ,ut Chnftus ait, Matt.i;, bonos pai
J titer K malos. Nelt;$ enim foli Samarita nicredebant 8C baptizabantur ,fcd Simonipfc Magus crcdulus fiebat,ôd baptizabatur, Philippoeçadhaerebat, â uides fedactfigna,obftupefcebat, iâI nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;H 5
ACTVVM APOST»
Qg» iÃe Sirwn erati y/it quidam nomine Simon, quiaO' tè in ea ciuitaie artem cxercuerat msg* cam , acgentcmdcmcntaucrat riæjdicens fe eiïë qiiempiam magnufl't cui aufcultabant illi,à minimoufi?^® maximum,dfccntes:Ifteeft uirtus quæ uocatur magoa. Aufcultabanta'â tem ei proptereaquódmultoteirpof^ roagicis artibus dementaffet eos.Co^* ueró credidiflènt Philippo Eiiangfl*' zantide regno D ei, deep nomine Hâ Chrifti,baptizabantur uiri fimulad^j liercs.Tunc Simon amp;nbsp;ipfe credidit,^ cum baptizatus effet, adhærebat Pt** Iippo.
Q5o»w Jo nbsp;nbsp;nbsp;J.'aiolutifiMQfter dut,
xiliaturi
Satan uidebatquod tyranieafuap^ fecutionc, qua Chnftianos adflig^Eat» nibif efficeret, fed malto magis Euan^ g ion promoucret,præcer opinionc^ QC expecîatîoncm, Qiiô ergo ipfiuseo* ( Jijs eueuius raiuienè refpódetct,
C Af V T VnK, fibi tnanimS inducit,curat ut Simon il» leMagiis Philïppo nó refiftat ,Cecl bap« tfeetur,ÃC fiâo corde fiat Chriftianus, Sed neceo modo Satâquicgefficiebat, Percrebuitetiamhitc^mA i
Qiium autem audtflênt Apoftoli, g erât Hierofolymrs rccepiflèt Sama^ rta fermoncm Dei,miicrunt ad cos Pelt; trum ac loannem * Qui cùm dcfccndiGi fenf,orauerunt pro ipfis ,utaccipâ¬rcnt Spiritum fanóium,
Piffuinetâ Pffrw fe ab Apoflolisnuth' O* nble^rifuiäibatur enim tumqua/iomfn* iimciputi
Hxc hin-oriafortiscfl: aries contra Papatum.Namfi Petrus quafi caput cc clefiæ habetur exmandato Dci,quur permitritfe abalijsoblcgar», an non po tins fiibijfTctpcnculum corporis QC ui« tat, quoDci ordinatio infuis naanibus manerct I Sed hafee nuces papiftæ non dum fiegerunt.
VJidf confttt M45: SttKOttii neetwia ?
Oduni uidtUct aüt S;monj quöd per
H 4
ACTVTM /POST, impofirionem m muum A poftoforiâ'â darctur Spirituflà nâus, obtulit cis cunias,direns:Dafe ÃC mihi potcft^ -tem iftam.ut cuicuncj! jmpofucto ws* nu ,,acdpiat Spuitum iandïum,
Qgd ipfin/pondcitt t
Petrus auiemdixitad eumïPc^'â^ nia tua tecum fit ïn pf rditionem,quonlt; am donum Dei cxiilimafti pecunijspâ ra t i. Non eft ÃbI par s nec^ for s in rati® ne hac : cor enim tuum non eft reóu®â corà m Deo.Refipifcc igitur ab ifta*â^ litia tua,5lt; roga Deum ft forte rerritta turtibi cogitano cordis tui. InfcHc®* nimamaritudinis, amp;colligatione in*â quicatis uideo te effe.
QttiflI Magar re/J^onJet i
Refpondens autem Simon, dixi** Precemtni uosprome apud Domini) ne quid eueniat in mehorumquardi^ anftis. Anhacc uerba Simon protukn* exmetu Apoftolorum,autex candido peiftore,quód co n uerti uoluerit ,incetâ turn eft.Sed hoc liquet,ahenatn prêtai lion«»
C A P VT vni.
* U'onem nihil confcrre,nifi ôé is pro quo oratur,feavj Deumuerèconuertcrit,« nouainChrifto creatura fadafit.Nam amp;i. Mofes truftra pro rcge Pharaenc fuppljcabat,fir^ Samuel pro rege Saul,
QtttnreÃrt Sinwni
Simon Magus figura eft eorum,qui inrebusdtutniSjdoIo ôâ fraude agunr, quorum mfe multos poft fc reliqujr, Ncmpciftjulmodi homines,qui rriul^ tùmdeEuangeho gloriantur, no quod itaucl curent ucl ament Euangehum, fedquodmde fuuin luccllum amp;nbsp;com* moJum corrodant. V crùm inc repatio hare : Pecunia tua tecum fit in pcrditio« nem, benedid o eft fuper uniuerfum Papatum,fiEuangelium non doccant, aut côfiteant urifuper omnes corum di« gnitates,pracbcndas,dommicas,fcuda, abfolutiones,indulgentfas,fraternita^ tes, peregrinariones facras, moriuor ff Ufgilias, a animarum exequias . Qui nifialiam amp;nbsp;meliorcm uitam inftituc* tint 3^ geflèrint ,quà m ea uel nunc etix
ACTWM APOST« . diim in Papatu cft, ucl fuit, conu^f fuerint adDeum uerum,amp; pcenitef'j.' am ueram SC iuftam, proculdubioip nihil aliud fict,quà r« quod ôlt; hic Siâ®ââ niMagoaccidit.
jAaïub^ntiie Petrut cr lodnnet 4pui Phtlippum Ht Stimaria i
S.Lucas itafcribit : Et illi teftiftcati dC locuti fermoncm Dct ucrfi funt Hierofolymam oppiduItsSamaritanorum Euang«^ââ zabanr.
Angclusautem Domini locutusf^ ad PhiJfppum, dicens : Surge,SC uad^ meridiem uerfus, ad uiam,quæ defe^ ditaburbeHicrofolymorum ad tcmGazam : hxc eft deferta* Etfc' gensabîjt. Hjcuidctis obedientiâPh^ lippi.Non quaeritrquid in deferto agâ, prædicabouolucribus,predonibus,3ül htronfbus tquot; Sed fccundum cxempluiâ Abrahæ obediens cft : Et cccc uir Ae* ihiops,cunuchusprÅfcdus CaÃdac«
C A P V T Vin;
ffgfnat Aethiopum,quem præfeccral uniuerfægazæ fuæ,uencratadoratu# rus Hicroîolymam ,Ã6 reuer tcbarur fe densfuper currum RiumJegebatc^E^ faiam Prophetam.Dixitautemfpirjtus Philippo â Accede,adiungcteadcur rutniftum.AccurrcsautemPhjh'ppiis, âudiuiteum legen tern Elà tara Prophe tam, ÃC dixit, Intelligisnequxlegist Atilleait:(^inamenimpoflim , nifi aliqufs dux uiac mihi fucrit C Roga «
Philippumgt;ui afcêderct, federet^ fecum. Confidera hic admirabilem hu« mihtatcm præfèdi. Quinoftro fccu^ lo uel exiguum potentiat nadîus eft, neCcic quibus niodis fatis altos præ fe contemnat,ô^ Gbtperfuadet fe ncitit* ne opus habere, fe folurn omnia icire, non tantum inciuihbus,fed SC infpiri« tualtbus rebus.Vi Phar ifæi ad cæcum à natiuitate dicebantjloan.ÿ. Tu totus natus es in peccatis , SxS nosdoce$:Ã^ cijciebant eum. Quôd fi hic præfedîus PhilipPâ^â^', ut hominem lunplicem,
iiul.um
ACTVVM APOST« , ftultwm habuiflct, nunquà mccrtê^ cognirionem Chnfti perucniffctjamp;i^' lucem confequutus cflèt, lam uero hâ' mameer fufcipit Philippiim, confn^ tur ignorationem mentis fiiac A . utuek fecrudire Ibi^ demum Cbr* (li cognirionem ÃC uitam acternaoâ^oi' fequitur«
QSüitAm Ifffhat pr^frâmiUe'm pheta Efaia { nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,
Summa corum quac Iegebat,ri3^' Tanquà m ouis ad occifioncm eft,amp; ficutagnus corà m tôdentefcâââ'' tus,(icnon aperuit os fuum» In liuffliâ* tateipfius ludicfumeius fublatum^*^' Generationem autem eius quisens^* tabit ï* Quom'am tollïtur de terra ufta ius.RcIpondens autem eunuchus Pb*^ Iippo,dixit:Obfecrote,dequopropb£ ta dicithoc :de fe,an de alioquopiatâ' Aperiens autem Philippus os fuum»^ incipfens à fcriptura ifta,prardicauitii^ lï Icium.Nó eft propheta inter omn^Sj Efaiaqui QC cUiius folidius de
c A P V T viir, ftofcribat îOb id iure hic præfecSus eum legit*
QSiJ à dfirt iiïi hitc leâio f
Dum irent per uiam, dicit LucaSjUe^ ncruntadquandam aquam» Etait eu« nuchus: Ecccaqua,quid uctatquo mi/ nus baptizcr Æ Dixit autem Philippus î Si crcdis ex toto cordc,licet,Et refpon« dens ait : Credo fdiutn Dci eflê lefun Chriftiim.Et iuiTitfifti currum, acde-fcenderuntambo in aquam, Philippus fimul eunuchus. QC baptizauit eum» Hic uide ardentem fidem huius praclt; feâi , quia ipfemet rogat pro baptif* mo.
Clÿidfîebât poà bäplifmum ?
Quumafcendiflent ex aqua,fpiritu# Domini rapuit Philippum mecamplin Us uidit cum cunuchus.Ibat eut m per ul am fuam gaudens, Arcp hic implcta eft fcriptura,Ilt;oma luftificati igitur per fidem in Chriftum pacem habemus cr/ ga Deum.
Q3Ã 4Kf cm fe proripiebttt Philipput !
Philip«
ACTVVM APOSTÃ
Philippus rcperfus eft Azotf, Sf tranficns Ãuangelizabat ctuitatibu* cundiSjdonecüeniretCaefarcam. E® hic utilitatem pcrfecutionö Chnftiaiâ^ rum liominutn ⦠luJxa, Samaria, leftina Mauritania ad Euangeliu*â perueniuntjôC ftitj Dei fiunt. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;;
CAPVT IXk
Qa^ fft[umnM huiiucapitis? Dicit de conuerfione Pauli, quomodo à Deo add odor eg'â tiuai eledus 5gt;i. uocatus quidp^^ dicauerit.quaecpfigna ÃC prodigia derit t
De tr/5« ifraclis erat hic Paulin ?
Ex tribu Beniamin,Quia ita Göâ^' 49Tcriptum eft : Vocaui t autem filios fuosjö^ ait eis : Congregatnin*,^ annunciemquæuentura ftmt diebus nouiftimis. Et bencdiccns Bl ramtn inqmc: Beniamin lupusrapaS tnanccomcdetprxdamA
Uidct fpolia ⦠Hæc Prophetia i'mplcfa cft in Paulo, Nam quemadmodum na^ tu ra lap i fert,fiirruptionem fecerit in oude, amp;nbsp;habuerit oportunitatcm,non priusdefineremadando ,^omncsiu«« gulaucrit, Tra amp;nbsp;Paulus agebat^ut Lu^ cas hic fcribit : Saulusautcmadhuc fpilt; räsminasac cxdê aduerfusdifcipulos Domini. Hoc eft : uehementer contra Chriftianos fcrebatur,intonabatet irr3 pebat crudeliter: curfitabathincindeg domos,per diuitatcSjper pagos,extr ahc bat Chriftianos uiolêter,nec ulh gdem homini parcebat,necp uiris,nelt;ç ftvmi^ nis.âet offercbat tradebat^ eos in manus hoftium, Atcp quia legis QC propheca^» r5 peritus effet,omnino ifta reiecfta elTp nolebat, Vnde ÃCfummum facerdotc conueniebat,8Cfoltcitabat ipfum deli« teris Damafcum ad Synagogas ,utfi quoshuius uiat di. uiiç tnueniret mulie res feuutros, uindos Hierofolymam duceret. Ecce lupum rapacem di perfe cutoremdifcipulorum Chrifti,
ACTWM APOST,
â â â Qgop^flodMtrmmttfrUfwrf I CûtnIter facerct, conti^itutapprO'i pinqtiaretD tmal'co. Et fubitó ctrcU^ hilgi'.fauireölux decÅlo, collapM 1 n r ;i r a m,audiui t uoccm, dic c tem fib'â S.i ai Siukquid me per fequerïs i amp;uretn:QtnscsDominc^Dotniniisââ'i leindixitfEgo fum lefiisquemiup^'^ï fequerts. Durum eft tibi contra ios caldrrare.Istremcns ac ftupens xit : Domine,quid me uis facere
C«r Ocui ti;a potcntia Paulum canuertit: Tarnen iJ nuüiuttlt;]uà m alijÃdt,tult;j;2i* ch^9,neqi Petro,«eg; Magdalena tiâo/Kmcrucependentii nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;।
Chnïlushocexemplo demonftr^r^ uuk,publica nos peccatores miiltôû tius conuerfum iri.^PharifaîOS,^ââ^ fh'ciar(os,ut et Chriftus ipfis cxprobf^'i Matth.2lt;.PubIicaniÃC meretnccspi'^] cedent ipfosinregniim cÅlorum.J^® quôd externa probitasâ^ iufticia'^^'] bona fit,fed quia ipfi inea licite,«reliquesdeograiosuinipfââ^^' I
( c A P V T- IX.â
», Quid nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Don«n«îaitâ¢' Eg» f«»«-..
, lejiH qtiem tu per'cij .tris i 'J
HocinJicat ^quôd unum fit corpus oim fua ccdefia, Sgt;C qui lædit unum â »pembr3,islxdatipfum,utatt per Prcgt;4 ' phetam Zachariam : Qui uos offcndir, pupillamocuIimeiofFenditjô^ Matth. xî.Qiod fcciftis minimis ex mets ft atri busjidmihifeciftis. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'
Qijid nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ait : Difficile tibi erit^oti»
tra fftmu'um caUitrare i
Vult eo Ggnificare,quôd illi qui Eult; angeliô ÃC Chriftianos perfequuntur, Gbtjpfis maximam calamiiatem adeer» â tant.
Daexemph.
RcxPharao perfequebatur fiîtosTfit taël, fedad xternam fuam ipGus per» nitiem,8Cexcidium» ludaciperfeque^ bantur SC occidebant Chriftû, fibnpfis / adfempiiernara etiam perditionem.
l) QIjiddfcidebdf Pdüli comit buf i ,11 Viri,ait Lucas,qui ipfi comiteserâr, ,, Ãabant, SC obtlupefcebant; audiebanc i nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;I
.ACTVVM AÃgt;OSf.
lt;nîmuocem,8C nemtnê uidebanC»C^ pi.ïlt;,huius uolumùiis^confitetur lusjpud regem Agrippa,quôd oinf^ in'terramprociderint, Aequutn enquot;; eft,u t illi qui fceleriim focq exiftuot/^ am poênarum participesfint . P ntsoperæ in eo eïant ;utfilios]n'aequot; fupprimerent, Ideô amp;nbsp;cùm ftio Donquot;* no in mari rubro pariadfiiguntuf phtfOjCo^digno, 'â
H' ? h ' Sed^uiJ P^ulotiecidcbatf
Paulus de terra fefeerigebatjöi^f^ óculos EiöS reeluderet, neminem ni» bat : Comprehendebantautetnip^*â^ r«anu ,£lt; Damafeum perducebantr pertfésdiesnonuidebatjSt^ nihil ed^ baf,nihil(çbibebat. En mirabilis Paulusperegrinabatur ftipatusfuis^quot;' mttibuSjUt Chriftianosuindos foiymamabduceret,Iam aâusfebu* introuertitur,SC uiri hi Paulum dedquot;' cunt DamaEurrjmanibus coecurngt; Iâ fir,qui aken foueam foUit^ipfe incâp^f |
C A P V T ï X?
Cepsfcratur.Sic Haman Mardochæo truceinextruebat.ôd ipfead iliâ (ufpen debatur«Pnncipes Perfiç Damclem in î-eonumfpeluncam proijcebantjCetl Danid Iibcrabatur,c.Teter« principes tô detrudebâtur nollent uelièt oinne;. Saulperfequcbatur Dauidem, fed per fcanc perfecutionem à toto Rio regno, Unà cmtitoto fuo généré abdicabaïuf»
Qu^id aÿt PauIii» #
Per très dies nihil uidebat,nihil cibi,n( hiI$pot«saccipiebar.OportebatPanlt; lutn externe cæcum rcddi,fi uokbac interné iiluminari. Eoenim tempore, quocorporeisOKuIisnihilcernebai,cer nebat internis ÃC fptritualibus ociilis creatoremomnium rerum, ut gloria* turin Domino,t.Cor.iï.dicens ; Noui hominemin Chriftoante i4.annos,rie fcio an in corpore,uegt; extra corpus fuc* rit,Deus feit, fsrapiebatur uiqjin terti Umcoelum, imó in Paradifum,a' au* diebat uerba , quæ non liter fari ho» mini, Jbi proculdubio tuangelion
ACTVVM APOST.' did(at,utipfcmetGala.««lt;onfKctur,^ cens : Nocum uobis fratres ,facio,quólt;J Euangehon,quod ego prædicaui, noU ab homme fit,quia non ab homine pl, nec didici, fedex reuelatione IcÃâ Chrïfti*
Q«o pdilo S, Pdulut conuertitur i . D ifcipulus erat Damafci,noifligt;^^ Anamas,ad ilium diccbat Dominusi® iiifionc: Anania.Et ipfe refpondebat' Adfum Domine . Dominus diccbat ad ipfum : Su rge,SC abi i n uicum,qui gt;Æ catur redus SC quact e in domo ludest SauIoTarfcnfi.Ecccenimorat.Et^f ditinuihone uirum,nomine Anaâ'* ad fe introcun tem,et manum fibi iââP*â nenicm.utiâidcretrurfus.
Quifer^ tfieAnAniatt
lt;Hoc Paulus indicat inhocipfolib*â*â «i.capite: Erat uir pius fecûdum legfquot; Dom in A nanias, famæ SC exiftimati*â nis b o nac,apud omnes ludaeos iÃhic'quot; habi tantes.
re^ondebat AMnia Damno
pief
c A P V T IX?
âI Diccbat:DQmme^egü-uJiuîâ«nul ti'sde hocuiro,quà mmuirum perfecij tfonumfandistuïs Hicrofolymæ intu lerit. Et acccpit h ic potcftatcm à fum* mt's faccrdonbus ligandi omnes qui in uocant fandumnomen tuum. Q, d. Deus tneus,quareuismelupotradcre, aut in macelliim ''Hircp eft humanus r wor:talis timor MofiincufKiserat,cùm Deus ipfum ad Pharaonem mittcrc uel let.ItjdemHieremiç,cfTm Devis ipfum ad Prophetam uocaret ,ÃC eligcrct.Si-niiliterôi lonæ,cùm Deus iplumadci witatem Niniucnmitterct,adpocnitê« tûm adnundandum.
QuonudoDominut ^nAnistneonfo^^turi
Dominus dicebat ad ipCum : AbûnS hicTOihi uas eledum eft,ut nomen me« ); Urti gcnttbus proponat ,6^ rcgibus,ÃC (1 puerislfraél.Egooftendam iUi,quan^ 0 turn pati debcat propter nomê meum, 0 Qtd.Mi Anania,quietus efto,noli ti* â'''^e,noUfoIicitujineprcmi ,putas ne 1 me te inifumm ad lupum aliqu cm, avic
ACTVVM APOST» !atronem*Non itaeft Anan'a,Annol) iunt I i.horæ dieiYNc turbetur cor tu6lt; Ego oïa bene curabo. VerQ fuit, fed ex lupo ouê fed, ex gfecutot^ Chriftianorum,dodorem gentium, îegis pertto,prçconê Euâgeltj, ex Pha* ri^o Apoflolum,ô^ teftemjquinomflJ meumferatad unnierfos populos. Ad ciindemmodumDeusMofen cofof^* batur,dicens : Egoero tecum,ctaftah® orituOjSf edocebo te quid loquariJr Nec aliter Hieremiamengit,diccs:Nlt; libitimcxs,fgo tccuero. Ãt ad diictpi*^ los fuosdicebat, Matth.lt;o.cap. Nohi* timcreeosqui forpusocddût,atuina*® occidere nequeunt,
VtPjuliubti(gt;tizlt;itmtÃi
Ananias abibat, amp;nbsp;ucniebatado^* inum,0^ imponebat ipfi manus,amp; bat : Amxc frater Saul,Dominus mt»* ine,quitibiapparuit initincre ,cûm tlt; bjc recipcrcs, ut rurfus uifus ttbi rem' tueret,Slt; implererts Spiritufando.t counuo quafi fquamg ab ocidis
C A P V T ïX;
lt;1
debant jÃi-uidebat rurfusîô^furgena baptizabatur,ô^ capicbat dbû,amp; côfir mabatur* Sc4 manebatdiebus aliquot apuddifctpulos Damafct ,6^ continuo prçdtcabat Chrtftû in fynagog2s,quôd iplc filins Det cfTet. Hæceftcôuerfio,
No« poferat chriÃuf illi uifam refti» tacre.e«»«^ taph'xaîc i
PotuifTctfacère ,fed nokbaf ,Anani atnoportebat ag^c,ut minifterium uet bi, amp;nbsp;fubminiftratio Sacramêtorum in uigorcfuoôCuirtutc maner ent.
{â J
Qgo»»do irriiebit auditoribw dùdtioPJuht
Omnes ftuporc cotr ipiebantur au dicbant,2lt; dicebant: Annonhiceftw» qui Hierofolymis perfequebatur ces, quiboc nomen inuocabant,qüi^4tt id hue fefccontuht,ut umdrostplosadU cerdotes abripiatc Verum Paulus'tn»* gis magts^ conâ¬naiabatUi\0C coUige*
ji batludacOSqui\t)amafci erant,Simeon
iitmabaiflviödhiecÃkstQuiilttÃi
' nbsp;nbsp;nbsp;- V. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;I 4
ACTVVM APOST. j ' ' Qagt;4 autem ludtei dtccbdnt adhine'
ât â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;iVaulitonctommi c
Poft dies mulcosludaci confiliunâ* nibant^uiiplum occiderent,fcd noti*''' fiebat Paulo,quód intentareni fibi tâ®* tem,quodcp iiodes dicsadferuarfâ* portaSjLU eum occiderent. Et adfuifl^^ bant ipfum difc ïpulide node,amp; bant cum per murosin fportuIaCjHâ* dam.Quomodohæcadalîntjipfe^®^ natur in Domino.t.Cor.n.dïccnsâT^^ ! mafti prat fes régis j^rethæ .cuftodia^ ⢠adhibebat auitatt Damafcenorum»» uolebat mc comprehcnderc,6^ in fpOââ* tula per feneftros murorumdetnid«' bar,amp;^ euadebam tnanustpfius.
â ' * Detreâat tr^Sdulat nurtem pro'*
* pternomenChri/lü
Hie timor non erat, ièd difpenfitto Dei, habebat enim mandatum à DfO, ut nomê Cbrifti ferret ad gentcs,regeS) óf filios 1 ftaël. Hoe ncceflè erat fieri.
- ' AncrreHè agebditt difdpubi^uôd
SfUtiiniiptrtntttiU iUiintttbiHt,er
in/rinfff
C A P V T ÃX. î r infringthnt eiuilcm libcrtatem ? nbsp;nbsp;nbsp;'
Q.iando infontem hominem poO Cimus cripcre,ced a nt ciuiles leges diiii næ legi,quæ eft:Dillt;geproximiim tu« uni hcutteipfum. EriaminSauIoVon^ firmant ueram Chriftianam philalt; delph(am,ut ChriÃus docet, Ioannis «J.cap.
'â Qui profi(ifeiturSaulut,reli(lo üénufcoi'
Gala.i.dicit tPioficifcebarin ArabI am,ô^ reuertebar Damaffû,deinde tri busannfs elapfis, repe ebâ Hierofoly« mamcaufïà uidendi Petrum,2C manegt; bâ apudeum ij.diebus.D^inde uenie baminregiones ,Syriam ÃC Ciliciamî ex terà m de fade ignetus eram Chrifti« anisevcleftjsin ludæa,deinde poft 14 , annos, remeabam Hier oiolymam cunt Barnaba,ô^adningfbâ Titum.Vndc dkit Lucas : Cnm Saulus uentflet Hie^ rofolymam,icntabat fe tungeredifeipu lis : à omnes timebant eum,nô credeti tes,quôd efleidiTcipulus, Barnabasau^ â â ..vr nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;1 J
ACTVVM APOSr.
tem apprchcnfum ilium duxitad Al^ ftolos:acnarrauitilh's,quomodoini^â uïdiflèt Dominum,amp; quod locutus^ fee ei, ÃC quomodo in Damafeo cgiiTêt in nomine lefu. Et erat cum । uerfans Hterofolymis,cum fiducial*â quens in nomine Domini Icfu. Lo*)**^ batur^ SC difputatadueriusGraf^®â' illi uero quafrebant occidere cunâ' Quod ctim cognouiflent fratre^dedU xêrunt eum Cæfaream amp;nbsp;emifer^n* Tarfum. Hoc initiumeftperegtio^*' onis Paulina: à Damafco in Arabia^
Hierofolymam,â HierufalemC^'* riam,8C Tarfum Cilia ae. Atqpinde^J,' (cimus obedientiam Pauli erga IM fif fraternâ charitatem erga oês hoî«^' ⢠â Sedlt;fuomodoh(ib(batQhriÃuititt» tfkfîd co tempere i
Congregatiohabebat pacem tarn ludatam regionêyGalilæam,^*^®â mariSjôf acdificabatur: ambulabaf* in timoré domini,amp; impkbanturg^^â äw Spirituflà nâi. -, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;' âi
C A F V T ïx;
. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;VnitptQutniebat fubitiM iBud gtuditaU
ecdefui
gt; nbsp;nbsp;nbsp;Exmifcrjcordia Dei,«d^potiÃtma
propt« duas cauflas. PnmOjCuôd De
. us ccficfiç fuæ pacem dare poteft qua* J do uultjcomprefro ÃC penitus deicto ty fannorurn Rirorc ÃC minis. Deinde eti
, ] am,quod Deus poft magnas calami.ai* ' teSjCitôfoletconfolari. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.
t *
n nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DarxrmpU.
( [ Muliet(dicit Chriftus)quando parité habetinftifiam,cnhora eiusaduenitî
) ' «ditoaStpuerOjCbliuifciturdolcr/s JJ*
J ptergaudium quodexeocôcepiqquôd hotnoprodieritinmûdum .Intucmini hyemè ôif æftatc ,Qui prius hyemê no
â nbsp;nbsp;uidilTct,amp; uideret iam omnia nimbus
* nbsp;nbsp;obdudaefît^âC glacieecgclata amp;nbsp;côftri
âa.isdemûdi côditionc plané dcfpc^ ratet, Atqui tarnen proueibium efl: du rahycms,hoc.cft,frigida,pr.ofertô(f bo
â nbsp;nbsp;nam çftatem.Qua nfo hyems frigidior,
, lanto fertilior Si æftas infequens. Sic j ChtiftianuŠft gtur gaudium acternO,
/CTVVM APOST, dcuoratoinforiuniojoan.ió.capitt
Qÿid Pttriu altered aÿt f
Fadumcftautcm,ui Petrus, duiti pcragrarctpcromnes,dcucniret ctô»® ad faados,qui habirabant Lyddx. périt autem ibi bominem quend mine Acneam ,annis iam ododefuni' kentern ingrabbato, c]ui erat paraly^' 1 eus, Etait till Petrus :Ãenca,fanctt£ Dominus IcrusChriftus,Surgc,ctft£i' t nc fibifpn. Et continuo rurrcxit,6^ , derunt eum omnes qui habitabSt dæ ÃC AfTarone, quiconuerfi funtw Dominum, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'
Adtbdtné etidm Petriu defùnffos pnHot, ! PdtridrehiU.Abrahdm , Ifddc , UfoiiCf Propbetdii
Non : Sed uiuos randos.Hoc eft,lt;p^ duper uerbum fufeeperant Lyddat,
Atlt;iui non mahumboneram o{gt;erum ^diderant ifti,^ut»iudoâ¬rggt; ftnUt lt;jje poternnt i nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;' j
Bona opera nemin em iu(îificanf,Rd iôla fides in lefum Cliriftum; ChriR^
â C A F V T l ?c .
foîus cft noftra (ancfîiücatio.Quicwnà emmcTcdiderit ,quôd pater ftbiremifc tit propter Ghriftutn omnia pcccata,
lt; fandus eft coram Deo.Primùm per ft
lt; dcmfandiôCiuftifimusjdeindcbonos adfertmusfrudus*
® Acdctatw PefrM pr/ftrcit KT t(tiâ
\ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;mtracuU i
' Lyddx fanabat paralyticum Acnel
' i am;Htc loppæ Tabithan rcfufcitat.
'1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;QttâJâO'fâ**
* ' nbsp;nbsp;nbsp;loppx autem fuit quatdam difcipu«
â h,nomine Tabitha,quç intcrpretata di
' citurDorcas.Hçc erat plena opetibus bonis ,glt;elcemofynisquaspracftabat. Fadumeft autem in diebus illis,utin* firmatamotcretur. Qyiamcà mlauif*
, nbsp;fenqnofuetunt incoenaculo. Cum au^
tem uicina eflèt Lydda loppae,ac difci« puli audiffenqquód Petrus eflèt in ea, tniferuni ad eurnjogantes,nc grauar c turuenireufcçad fc .Exurgens autcra
' Petrus,uenitcumiUisÃtcùmaduemr à fajduxerunt ilium incoenaculura,0C
' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Citi
ACTVVM APOSTf cïrcumftcter ut ilium om nes ui Jux tes,de oflendêiestuni/as ucftescp,q'j3 faciebatcüm effet cumipfts Dorcas-^^ ielt;?ïisaut oïbus foras. Petrus pofiti$g^J nibusorauit:2lt; coniierfus ad corpus^ xit:Tabitha,furge, At illa apertitto^ los fuosniifoqj Petrojeledit, Danâi^ ïlümanu,erexiteam:5lt;^ cQ uocafler^^â' lt;îîosacuidu3s,exhibuitearnm'uâ»I^^ Tabytha primû dicitur difcipuIa.H^i eft.didiccrat Euangdiô,ô^ credrbat lefuin Chrtftum,deinde iff 5 fidefââ^' bona arbor,bo lis opcribuscóffttn^^j'' déditeleemoiynas, inleruiuit pup*'*â et uiduis.Hæc ôf aegrotarecocpitA luntate Dei defunôaeft,ut Deiglolt;^ in ipGus refufeiratione innotefeeret,* dodrina Euangelnpropagaretur.
Qjtiii fetumurilttith hofimwuli»» ^dtulu Æ
Sicdicif Lucas: Id afft innoruitpfj^ tâ Joppe n,etcrediderunt multi indniâ' Falt;ffum eft affr, ut dies multosinmet*^ loppçapudSimoneinquendam
tiA PVT X4 quot;CAPVT X.
Qä*cö fumnu, buiui tapitif ?
TN fupenon'bus quidê Lucas pofijff, Aquomodoapoftoliet difcipuli Chri fti Iudattstantüm,amp; profeIyns,Euan* gehutn Chrifti prædicauerintjam por rôait, quo paâo amp;nbsp;gcntes ad Euantf gclionuocaiacfint. Etfumû exordium à Cornelio,qui Cæfareac commoraba*
QnH eS iÃe Corveliitt !
Secundum camera gentilis,hotno in cûcumcirus:(ècundum officium centum tiOjCx cohorte quç dicitur Italica.Quia cûtn Romani Syriarn 8C ludaeam fub^ iugaflènt ,imponebant in omnesciuira tes muniras,2lt; prouincias,centuriones cummilitibus,nequid ludæi aduerfus Cæfaremadtentarent, ut foliti erant:fc cundumuiuendi rationem Câ-at religio fusac timens DeS, cum totadomo lua» Vtpater famtlià serat,ita amp;nbsp;familiaeiua «at, iufta,integra,modeffa, uerax,ÃC pieutit
ACTVVM APOST.
pfetatis tcnax.bcnigna ,amp;bencuofa^ ga paupcres,a(ïtdua ,dâ¬uota,óf perp^' (uainprecatione,
Mirwm guidftn eà quod grntilit milef,piufilgt;enigfUii,Cr dcuotiu ext» fiati
quot;Verum eft : Nam noftri mïlitcs,^!'''j reChriftfanosgloriantur, pajum plt;^' tatisfnfe habent, etmaior pars mag'* pracdx inhia t ,quà m ut bcmgni, Ãericordescflêcertarenr,etpauperfâ'â' uare. Multitn Integra hebdomadal^' femel quidem orationem dominifaquot;â Deo patri ofFcrunt cxcandido cord^â nedum ut deuoti ciTent Sc ucrehuiâ'* les in orando.Iuranteitius, SCmalf^*' cunt Iiibentius per Dei marryrni'â^ uulnera, ut baud mirum effet, b Luna ,fi omnia dcnic^ elementa, SC lo'â |i mundi machina concuterenturjetob*â moucrêtur. Sedhic Corneliusbonas' bor cft,pius Sc timens Deum.
0^4 fitione éd iÃdm pcruenitpie» nbsp;nbsp;nbsp;,
Bonau*
C A P V T X.â
, Bonam de Chrifto Nazareno audit famam,quo paflo in GaliIæa,IudaEa,ec , Samaria obambularet,prædicaret pÅ^ nitentiam 3^ retniffionem peccatoriï, fanaret omnes languor es, tnederetut cÅcis,debilibus, claudis, fur dis, tnutis, ôCleprofis, Exhauriebat hicrantamfi« dem,ut aperte ÃC liberècolligeret, hûc Iefume{reMeflriâ,mundiIefum, qui lu dactserat promilTus.Inhacfide Cornet liusinceditjdiligitÃC timet DeS ,orat, ittiunat,datelecmofynas,exercer innu« wcramifericordiç opéra,cocà adigit ÃC impcilit uxorem, liberos,ncc non amp;nbsp;fa miliâ.Non intérim dubitans ,quin De Us ipfum tandem fit côfolaturus, 8^ ad cognitionemucritatis perdudurus :ut
1 'tgo credit,fie fit ei .Deusquifidem rc l fpicit,inuenit media,ut hune Cornelia r utnadEuangeliumperducat»
â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Qjid Dcim lt;pMd httne Cor-
, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;luliKm {
I Primûm mittit ipfi angclum de cÅ« lojs ipfi indicabat,quôd adEuangeli3
. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;gt;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;K
ACTVVM APOST.
oenîre debcrec, Nam fie feribit LuflS' Is uidù per iiifum manifeftc fermèfiââ radieinonaangelumDeïintrocuntfl'â ad fe,d;centemeji fibt : Cornell, At intucseum^c timore correpfu$,dix«' Qtud eft Dne i Dixit aiitcm Uli : nones tuæ 3^ eleemofynæ tuac afccn^* runtinmemoriâcorà m Deo. EtnunJ mitte uiros loppen, ÃC accerfe Simof qui cognominatur Petrus.Hic diuerÃ* lur apud Simonem quendam eoriai* um,cui eft domus iuxta mare : hicdie^* tibiquid te oporteat facert. DeindeSâ Petrus necefîe habebatipfumconucââ! re ^QC. Euangelium pracdicare, ÃC bp* zareipfiim.
Non poter^t cz dng^ïut ipfum fiitn Cr Ewdngr/iiwB ectoccre i
Deus uolebathicuerbiminiftcriuiâ» uerbum uocale confirmarijcontta^ roneos ifios fpiritus,qui contendunt) neceflè eflè,utexpe(fiemus,ó^ obftup«* icamus,in cÅlum intuentes,Ã(^ audiefl* lt;cs,gd uentusdicat.Deus uult orçprt i . dicad
dicariucrbumapcrtéjô^ per campr^df caiionem nuit dare fidem ÃCSpiriruni fuiduii^ut S.Paulus att,Ilt;oma.io. V n dcôCChriftusabkgabat Apoftolos in unkierfuin m uadum, ad prædkâ dum Euâgcliuai,Mar«'aliimo.Etiam mine bit Ananiam ad Pauîuln, ethic Pettum adCorntliutn,
Qi}on»(/o reperit Pctrum i
Cà m angelus d i fct (Ti nct,uocabat du osfamuIoSjÃC militem religiofum, ex il bs,quictraimfe crant,ac onjpia cis te« cenfcbat.SC loppen mittebat, SC accer^ febat Petrum,
Cur non principgt;quot;m facerJotumuoctt bit^üutalûs Phafifieorû aliqutm i
Crcdcbat uerbis angcli,ac fa ci t fecund dmn mandatum eius, ÃC acccrfit Petr û«
dÿiJ acciJit Pftro f
Poftridie uero faciennbus illisiter, ^appropinquantibusciuitati, aiceni* dit Petrus in fuperioradomus,ut ora« tet,circahoram fextam. Etcùmefun« i«,uoluitguftare cibum ⦠Parantibus
K *
ACTVrM* APOST» MTtcm illisjûruitfupcr cum mentfc«^j ccflùs^Etuidet coelum apertum,acdâ* fccrKlensad fe uas quoddam,udutHi^ teum magnum,quatuor initijs alligaiy» fummittt è cÅlo in terram in quo omnfaquadrupcdia terræ, beftiac^ reptilia,SCuoIahlia cÅlû Et faâa^âi iiox ad eum : S urge Petre,mad3Ã^ feere. Ait autem Petrus : Nequaquafl' Domine,quia nuquam edi quicqua*â cômuneôC immundum.Et uox rurftâ* iterum ad cum : Qiiæ Deus purifi^J uit,tu communia ne dixeris. Hoc aiit i fadumeft tertio. Et rurfum recept^ cftuasincoelum.
* ' ' N ihi 1 a liud ,quà m quôd ôé gcni^â gt;nbsp;béant ad communioncm Chriftiaâ^, । i dci,ÃC Euangelqperuenire.Naoâ^^ll aliud funt immunda animaIia,qiJ^'^yâ dolatricæ genres Æ Quid eft,conuââ^';, animaliamalt;flare,quâm g^ntibusb^^ « gclium prædicare,non babtto quot;nbsp;UgiSjCircumcifioniSjö^ fimilium*
I
i
i,
ii I)
ilt;
C A P V T X.-aofiamph'us auditur: Non fum miiïùs, nifi ad ones pcrditas dedomo Ifracl: ' â Scda'tein uniucrfum mLindurn,2C pr^e dicate Euangelium omni crcatur ac.
Quid eSj quod um communii^m 4m* fnAliumreciptturinccelumi
Nihil almd,quâm quod mifer f pecca tores,0^ peccatrices mifcræ ,âper fi'dcm in Chriftutntuftificâ¬ntur,co2lorum rc« gnutn accipianf,utChriftuÿ ait,Matt* âKRegnutn coelorS ufm patitur,6C qui uimfeciût illud rapiunt.Ec ca .»i.Publi cant ôf meretrices precedent uos Pha4 rifæosamp;hypocritas inregnutn cÅlo» rum* nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,
I Adhibetne Pelrufetitim Ãdemhuic 1(; ' *â didoi
Dum apudfefe hxfitarct Petrus,quç jj , nameflet uifio,quam uidtflet ,ccceuirlt; (/ qui miflî étant à Cornelio percontati^ j) dcdotno Simonis,aftiterunt ad ianua* Et eu oca to quopiam,inter rogabant,an Jilb Simon, qui cognominaretur Petrus,il / ïichaberethofpiuum, Petro uerocogi öl'} »r nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;K 3
/CTWM APOST» tante de uiTione,dixit fpirnuseit uiri qu trunt te. Surge itacp ôf dcfóf' de,öl' uade cum eis,nihil hæfitans, pââ®' pterea qucd ego minilIos*Defccnóegt;â autern Petrus ad uiros,quinuffl CornehoadipfunijdixtttEccecgo*^'â^ illequemquarritis^Quæ cauflaeftPî* prer quam ucniftis ^Qui djxerund^ neliuscenturiOjUir iuftus, ac times um,S^ teftimonium babcns ab fa gente ludaeorum, oraculo admoH' tus eft ab angelo Cando,ut accerfett^^ indomumfuarn, SCaudiret ucrbaâ*â te Jn tïô uoca tos igttur eos jieccpit Iâââ* (pitio.
QuomoJocontfieitiunt Cofiultitt» !
Sequent! uero die Petrus profelt;J^'â eft cn il!is,8C quidâ ex fra tribus ab loP penflbusromitati Cunt eum. Pofttid'^ uero introierunt CçCarcam.PorrôC®^ । nelius expedabat i Hos^eôuocatiscogpâ rÃ!^ fuis.ac neeeftarqs amicis. V t auU du n eft, ut introiret Petrus,obuiaâiâ^ greftûs à Cornelius,ac procidensadr
C A P V T X.
des,adorauit eâ. Perms ucrô ertxiteS^ diccns:Surge,et ego ipfe homo fum.Et colloquens cum illo ,intrauit, ÃC offen« ditmultosqui conuenerant,dixn^ ad illos :Vosfdtis,non effefas uiro 1 udço c5iungi,autacccderc ad alienigcnam. SedmthioftenditDeus ,nequemfoni miincm,aut immundiim dicercm ho4 mincm, quapropter ÃC fncundanter ueniaccerfitus. Interroge ergo,quara obcauffamaccerGftismcC' Et Cornelia us ait î Die ab hinc quarto ufqj ad hanc horamfedebamieiunus :amp; hora nona precabar indomomea, ecce^uir Pci tit ante me in uefte fplendida, 8Cait: Corncli,exaudita eft deprccatio tua, SC elcemofynæ tuæ in memoria habitæ font corà m Deo.Mittc ergo(quieant) foppen,« acccrfc S imonem,qui cogno winatur Petrus : hic diuerfatur in aedi* bus Simonis coriarij iuxta marc, qui figt; Wulatcpaeneritloquetur tibi. Confed ftimergomifi ad te, SC tubcnc fectfti,g 3diiencri8,Nunc ergo omnes nos,tefte
K 4
ACTVVM APOST, Dco,adfumus,ut aiidiamus otnnia^? cuncp tibi præcepta funt à Dco.Haf W ftona difcimus ut pofthac non uoC^ cxcÅlo expedemus,fedPerruftiaudiä muSjô^ cæteros quos dédit ChriftüS.
Qj^jeeâ fumnu præiiicdtionis Petn
Aperiensautcm Petrus os,dixit.âR^ ipû comperio,quôd non fit perfon^i^. f efpeâus apud DeumJ'cdin quauîsg^ te,qui timet ipfum ÃC operaturiuft*^** am,is acceptas eft illi. Sermonein inifitDeusftltjsIfiaëI,annunciansP^ cemperlefumChriftum (hiccftoâ^â* um DominUs) ipfi noftis,dequo mone famadiuulgatum fuit in totalâ' dæa : rumore primùm orto à Ga'*!^â' poft baptifma quod pracdicabat loâââ nés :ut Icfum NazarenS unxerit DtijS Spiritu fando et uirtuie,qui obambu*â Mit bcncfaci endo ÃC là nando omnes op preftos à diabolo, quoniam Dciis cum illo. Et nos tcftes fumus quæ fecit ÃC in rcgione IudacofUtflt; Hier ofolymis, quem occidexôt
M d
I
»
I
*
(
J
5â
i f 11
C à P V T X, fum l'n Iigno.Hunc Deus fufcitauit ter tio die,ôi exhibait eum, ut manifcftus fieretnontoti populo,fed tcfbbus pri» usadhocdeledis à Dco,nimirumiio^ bis, quicomedimus ôé bibimus unà ciS illo,pofteaquatn refurrexit à mortuis. Et praecepit nobis ut praedicaremus po pulo,acteftificarcmur,quà d ipfe fitille quiconftïtutus état à Deo iudex uiuo-lum ac moftuorum. Huicotnnes Pro« ph«æ teftimonium ferunt ,quôd r emif fionem pcccatorum accepturus fit per nomê ei'us ,quifquis crediderit in eum, QâW (iof et Petrm 'm hlt;tc priedic4tione i
Primo dicit,quôd apudDeumnon fit rcfpedus perfonarum, fed quicun# queoperatur iufticiâ,ÃC timet Deum, fille gentilis fine ludæus fit, Deo adce# ptuscft. Deinde dicit,quôd Chriftus fit Dominus omnium creaturarumin terra,ludacis primitus pro« roi(rus,fed poftrcmo tempore homo fa^ «us fit,amp; à pâtre ad prædicatorem con «Kutus,ad proferendam uiam ucritatii
/CTWM ⢠APOST»
SC Glutfs æternç. Tefnô,quôd Icsrcdimcre dcbeat,ó^ uelit.corpow'' ter ab omnibus morbis, QC fpiritualii^ ä diabolo,morte, pcccato, ÃC inferno. Quarto, quod iudex fît conftinitns* ]Deo,ad iudicandS uiuos SC mortu®ââ Impffs infcrnum,pijjucrôregnuin^âââ lorum datums.
QÿotMdoaffèAi erlitt M^itoref gt ferfw Petri concionem ?
Adhucloquente Petro uerba cidit Spirituflandus fuper oës,qtii^^J diebani fermoncm. EtobftupuerÃtquot;* qui ex circuncilbr um genere credebâ'' quotquotuenerant cumPctrOjquô^*^* in genres donum fpirituffà ndicflnâOiquot; effet. Audiebant cnim illos loqn^nt«* Iingu(s,acmagnificantesDeum.Togt;â^ refpódit Petrus î Num quis prohibo^ potcft,quo minus aqua baptizentur â ââ¢j ä fpiritö fand« acceperSt ficut etnoj; Et iuffît eos baptizart in nomine^'quot;; Hicutdemus quid SC quîtum fidespo' fit,qug uerbS Dei feriô ^SC futntno^ candore zelo apprehendit.
. C A P V T x; I , lt;Ã!W«igt CoriuliutfCr qui ctum if[9 fittui
î^ogabantPetriiiïiutremancrct aW dies. An nô hoc mirum eft îquot; 1 udçi n^igîoriâtiir fecfie Dej populum,prolt; «âgant Apoftolos,nullibi eospatiuoi â¢wit:rogant côtrà genres,ut ad fè tient» ant,amp; maneant apud fe.Iudæi Dci uer bum nee audire necuidcrc uolôt. Gen» icsautem nihil arqué cupiunt, ar cp Dei uerbum.Hçc funt Dei tniracula.ka cti amdumagitur :Papa,Cardinales,Epü ïcopi,Dominicaftri,Praebcndarij Mo naftici,Canthern, Viotrii id genus altj huius farin£c,Dci uerbum contemn nuntjuocant nouam dodrinam et bçrc fim, qui tarnen iè capita ÃC columnas ChnTtianac ecclefiæ ladirant .Sed Idi^ orac.miferi homunculi,nihilardcntius afFedant,quà m Dei uerbum , Apud hofceetiam opera turgratiamjalutem, »ncoluroitatem,amp;^ setcinam deniepuitam.
Amen»
CAPVT
ACTVVH '«POST.
'Oapvt -xfö, i Ãlÿidiulgt;ifpro[gt;9Mth0eetipuii Tria, Primo Petrus
quod cum gcntibus cibum »it. Dcindâ¬,difperfi difcipulih*ââ^^ deobambulanc in uicinas regioncâi , ciuitaces. T ertio propheta Ãüjabus âJ
fit fupcr uniuerfum terrarum orb^iââ
Qÿis Petrum ca/ligit? nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;-
Difcipuli: Nam ita fcribit Lucasïf', dieruntautem Apoftoh ÃC fratreS)^!? crant in ludata,quôd QC gentes rcc^r (entGrmonem Oei.Cum^afcend**'^, Petrus Hicroiblymam, dii ceptabatâ uerfus ilium qui erant ex circufflciÃâ^ ne,dicentes: Ad uirospraeputiutn*â* bcntes introiftijS^ edifti cum iilis«
Hum peeeubét Petrut,(}uô J cum fftt tUmscommuruoHenthabcbuti gt;
Non : Quod Petrus agebat,no3g^' batex(èipfo,{èdex Dei mandato, Sei iuid intere^ipfi éfciiit f
â¢â¢ / 'i j-L nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;QuidïH'
C AP V Tâ 'Xr; '
, Quidam ciusfadumlaudant, ar De umglorificant,quidâ«ituperâtipfùin^ qiiöd peccant.
Atcidit etittmittmiuf
SanèïQuodbonumeftóó honeÃSr, difpIicethominibuSjSC femper ptures «nucniStur, quibonum aliquodopus «iminentur,quà m qui laudent, ucl ho note adficiant débite. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;quot;
Dnexemplit.
Dulciflîmus Dominus nóftcr le*
11
3t,cÅcis reftituebat uifum, furdis au/ *twm,mutis loquelam,8C nihil tameti gâ^atiae inde auferebat, imô fummis fa-^^dotibus ,Phari ræis,amp;2 hypocritisui^
1«
*potorerat,feduflor popuh,SC Sama-anus tiirpis.Mofes pueris Ifraëliticis Ultôbenefîciürn exhibebatjfèd quo-uolebât ipfum lapidibus obruere ( auid rex état pins, nihilominus tamS â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;rcgnoeijciebatur.Sic
^^'âohicfitjSuorutnbencficiorum quot;ââ«»ai-guitur.
QSfitMÃA
JIPOST.
QÿomohPerrUffedeJiniliti
Egrcgia ÃC fubtili utiiur Apolog*ââ? ordiae lingula illisexpomt»d)cciâ^lt; goeraminciuitaie loppæorans,^^ diraptusextra meuifionem,defc^'âââ reuasquoddä,ceu linteum magntâquot;' qmtuor mitijs emiflum ècÅîo,amp;î uRpad me.In quodcùm intcndiH?ââ^ culos,antmaduerti,amp;uidi quadrUP diaterrae,8C bcftüs,öd repnlia, à tilia coeli. Audiui autem uocf«â «ntem mihi:Surge Petre,madaö^ â leere. Dicebam autem: Nequaqiâäquot;' Domine : quia nihticommune auij^ mundum unquamintroiuit inosn^^' Refpö dir autem mihi uox rurfum^ ïo:Ã.uac Deus mundauif,tu ne tonâquot;â niadixcris.Idcp accidirtertià /trur*^^ ommafubdudïa funtin ccclum.Ei«^^| cxtemplo tres uiri prçftô aderantin^ dibus,in qutbÅs eram,è Caffarcatfl** ad me. Dixerat autem mihi fpiritnv congrederer cum illis , nihil hat Porro comiiaii me funt ÃC fcx
. 'c A P V t Xf:
et ingrcflî fumusindofflumu/rft âs^retulitnobis , ut uidiflèt angelum «omifux, quiaftitiflèt acdixtflvtfîbi: fcmitte uiros loppen ^dCicceiCe Simo» ^cm,cognomcnto Petrum, quitibiea Qjduruscft,perquæ(crueris8^ tu, ÃC Jjniuerfa domus tua» Cnm autemexor^ âU^fTem fermonem, dilapfus cft Spiri J^^ndusinillos, qucmadmodumfiC â¢nnosfuerattllapfus tnitio* Veniebat äuteminmentemquoddixerat Dominus : loannes quidem baptizauit aqua, ^teröm uosbaptizabitnini Spiritufan ^0. Proinde fi pardonumdeditilh's ^cus,qucmadmodum6(S nobis, cà tn ftedidiflcmus in Dominû leium Chri/ ââUtn,ego porrô quiscram,quipoflênB obfiftere Dco ? His autem auditis ob* ticuerun t,8C glor ificaucrunt D eum,d i «nies : Igitur SC gentibus DeuspÅni-tentiatn conccffit ad uitam»
Q3ilt;i ex hM Petri reQionftone dt« fc4mus t
H Primà m,ut fecundum exempîuna t Petr,
A CT WM APOST, Petrijiratis ÃC cotentiofisamtccA taratione rcfpondeamus. NafflSalö^ mon dicit jProuerbior.i;,BenigBa (ponfio iramfedat . Sed dura rdptâ*'' fio,iramoperatur* Deinde,utctianâ mica SC benignarciponfioneconK^â (imuse Praefertim cum caufla per ft uina,utihs,etfalutaris,licetalitercof3''' mundo omnia apparcant, Necalrjsg^ tiamDeiinuideamus ÃC praeripia«quot;^ fed multô magts ob earn D eo gratia^ââ gamuSjSC hymnos decantemus,
QHii/iciunt ii^erft difeiputi ? .j.
Lucas inquit : Et illi quidem fperfifuerantexafflidione, quae^i^ fucrat obStcphanumjperambuIaUffâ' ufepad Phoenicen,SC CyprumA^^ tiochiam, nemini loqucntes iermon^'' ilium »nifi fob's ludæisÃrât autefli^I, damexeis uiri Cyprq Cyrcnenl^' qui quumintroiflènt Antiochiam, *Æ quebantur ad Graecos, prçdicanfesâ'; minumlefum. Etcrat manusDoââââ ni cum eis,multus^ numerus cred«^
C A P V T xr^
um conuerfus eft ad Dominum*
P(r[(cutioChriÃflt;t»orMntant(mb9 mintcelcfiiirffeciti
Sic: Nam cäm diftipuli Chrifti di^ â fpergcrcntur,2lt; profugiebantHierofo I tymam,Euangelium iplorum prçdica» tione propagabatur in omnes region * 1 nesukinasjô^ ciuitates4Quidam in Sa^ tnariara,nônuniinciuitatesIudæç,Hi * Cacfaream,Lyddam,8C Ioppcn,illi An â ⢠tiochiam,amp; in Acgyptum, Euangeli-* utnChrtfti profligatur, QC ex fola ciui# täte iftaHierofolymi tana,ex ludça mi* ferèprofligatur,fedfufcipituralià s no folùm in urbibus multis, fed QC r egtoni â bus,principatibus,8lt;regnis, Ita nulla â tam magna crux eft, auttam dura, quæ non mult um commodiperfaepèChri* ftianis adferat,Qiiiaincruce,2lt;perfe* , cutione Chriftianorum crefeit ftdes, ' nbsp;Euangeliö eft inuigore,amp; in florc,chri
ftianorum corda feruida funt,00 parata ; ptopter Chriftu pati,quicquid debent. '1 Eiquanto magis Chriftiani perfccutio
ACTVVM APOST, nctn paùuntur, 8C occidntur, co Chriftiani fiunt,Scribitenifn Tett**â* nus: Chriftianorum fanguiseftft*^^J de quo Chrifttanf exufdtanf :ct in ftianorum fanguine diabolus Qgid ÃcitbÃt Apoflolt ad hâc couerftont
Peruenitautem rumor ad aures^^,^ Cac,quç erat Hierofolymis, fupcr miferunt Barnabâ,utirctad Antio^*â am.Qui cöm guent(Tct,ó^ uidtfl^fÃ? tiara Dei,gauifus eftjCthortabatüâ^^f ' ut propoüto cordis pcrfeuerarêt tere Dno, Nam erat uir bonus,Æ nus SpiiitufandOjóC fide, £^^4 j| eft mul ta turba Dno. Profetflus «»L Barnabas Tarfum,ut quacreret Sai)* ' quem cum inuenifictjperduxit chiam.Acciditautemutannutnt^^ confuetudinem agerent cum e^cog*^ gationCjdocerent^ turbam uiult^â^ difcipuli cognominarentur priuiö^ â¢ioJiiac Chriftiani.
, Qgomoiio uocabantur ^hrifiiaiti dnt(* â
Priusdicebantur fratres
Hfc Antiochix fortiuntur nom? CW ftianorûjà Ghrtfto magiftro QC faluato* leunicOjhoccpeftnoftrum cognomen, non dtra ratiunem,feiiex Deiordina« tioncnobisdatum.
Ã/lnêetiam hoe nomen confohtorittmf Sic; ïn oibus adfltcliowibus.Nâ Mcf liahHc braicè efh, j^isès Gr æcè, undus ^inêjdn gcfalbt« ^nntg, Germanic?« Hinc didi fumus nos undi Chriftiani, no ficut Rcgiim ferui, fed regis reguoi t)im amici Ct uratres.Nameum ChriÃo omnia cómunia haberaiis, ctiam nome eiiisfandvim ôd beatS^Si ergo Chriftia nus adfligitur à diabolo,ra6do, tyran# nis ,rccordetur fui nomints,quod filius DeijChrifti frater,0(^ cohaeresGt,ccrtd aflequetur confolationero amp;nbsp;lattttiani in corde,6C coftientia : fi extimefcatad peccatum,mortem,etinf«nû,rccorde« tur fui nominis, amp;nbsp;acdpietconfolario« ncm.NainChriftodiaboIus,mors,pcc catû,8C inferniim delentur,et abforben tuqut feintiUa ignis in immêfo pelago.
JI CT WM APOff*
⢠wiodo fide perfifiamusyâil diabdt® hil loci rehnquamus,ncc «iam ciH*âr t cans feedus tneamus. j
Qtti4 äicit Lucanie Prophet^ Ita ait : In bis autem diebus fnpffL
â cis,nomine Agabus, fignificaba^ Pf â¢fpiritum .famemmagnam future*âââ toto terrarum oibe.
QUO tempore
Sub Claudio Cçfarc.Dequaô^Æ tonius fcnbit,dicens:CaeÃr aliquad o obambulauit in foro amp;prcmebaturà pauperipopulofi^*â^ dicis, 00 ita moleftabatur murtni^^â* tionibus, obruebatur, ut per pofticam in regium fuum paläi'^ concedere daretur.
Vnde erat ifla Ãmes i lila fames erat plaga,ö^ pÅnaà P, fmmina,proprer populi ingratitudin^' qui tam ineffabikm Euangcltjluc^quot;' Icue quiddâexiftimabanqnecfeà g^^
C A P V T XI. â tili1jusfcelcnbus,utpote uenefktjsjdo latrqs,impudic«ttjs,ôô (imilibus,côuer# tébam ad Deum, diuinas^ ordinatio» ' ne».
QsiJlt;getdiucbriflw»tti«e4^inef , t Difcipuli,inquit Lucas, proiucuicp fappctebat, propofucrôt tnfubfidium, Wittere habttantibus in ludæa fratri#j bus : quod amp;nbsp;feccrunt, raittentes ad fe# woresper manum Barnabæ ac Sauli,
UcntobfertMturboctcmporcin^me
NthilominusiQyamprimum auari intelligunt immincrc famcm,bone De us,quae furgit colledio rcpofitioi Non quod in ncceîfitatibus inopi fub# ' I uenire uelint,fed ut excorient Sil diripi ' ( ant, VtPïopbeta Amos ?.fcribit,ca*i J piÃ.grapbicè.Hi Chriftianinonita fc« gt;nbsp;cetunt,fed alter alteri in neceîTitate ad« fuit,6C deMâmonafuo amicos fibi nbsp;nbsp;â
0 ceruntapudDeum.quitandemeiiani !, ipfosfufcipict infua tabernacula,in « nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;uiiamaeternam,
I* nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Amen,,
i â quot; nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;l- t
ACTWM APOST.
CAPVT XIIgt;
djiid aobis hoc caput propaMit t , Tria, Primo,quomodo Hei®quot; lacobum occtderit,SC Pctrui«^^ ^rit. Deinde,qiioroodoangelusP. Petru ex captiuitate Iiberarit.
quomodo Rex Herodes uita
(^us f/t»
QtjK eratifle Herod« f
Erudititres introducuntHcrodi^ ; Primum,A(caIoBitä,ginfantuIosinââ*â qentes occidebat,is maximus tyrann^* erat,non parcensquoqj proprijs libei*^' Vt Caefar Auguftus foleret dicerej''' malle Herodis fuem efle, quam cius«'quot; um.SecÃdum,Antipas,is erat adul^^' habebat fratris uxorem fecutn , cümloannes Baptifta caftigaiTet.ocd' debatur ab ipfo.T ertium, Agrippä*â» cogno mine filiu Ariftobuli,qni à fare CI audio regnum Samarix SiC dex confeqiebatur. Hic lacobum otö dgbatjö^ Petrum capiebar.
C A P V T Xli;
Ita Lucas aitÃodem tempore ïniectt Herodesrex manus, ut affligcret quof# dam de ccclefia Ocddit autem lacobü frauemloanntsgladïo : uidcns autem quodgratum effet Iudoeis,perrexit co« prehenderc5lt; Petrum,
p4x regiubiit ineccleftii.t^tile erg, hm repenti per[ecutio tüa Chriflianorumf Chrifiiana ccclefta fe in morem tcm pcftatisin Aprih\habet,quæ eft tncon* ftans,mutaturferèin fingulas horarum âïâceSjj'atn ningit,tam pluit, ïam fol fplê det jiam nubibus obducitur, Adcun« detnmoduminprlmæua ecdcfia fuir, Chriftus prædicabat in ludæa ôô Gali^ â¢Ã¦atnpace ad j.annos unà eu dimidio. Deinde ingr uebat tempeftas, Chriftus captiuabatur,cruciadfigâ¬batur,ctoccjÿ debatur ,fed ifta têpeftas cito euanefee bat, Chriftus reftxrgebat à mortuis, aCcendebat in coelum , mittebat fpi# titumfuum fanclum î hicfpiendctfol, hic gaudio petfunduntur Chriftiani, Sedintcîuoculi audiebantur tonttrua*
ACTVVM APbST. .
« 5lt;^fulgura,cæteri ChriQiani petféfUty onem fuftinebant : fed 8C hæc cälafliâ^ tas definebat,fol rurfus nubes proflig^' bat,SamahaaccJpicbat fermonemD^ mini,Saulus acerrimus ChriftianorU'â' hoftis ÃC perfecutor,conuertitur. mafcus,Lydda,Ioppe,SCaliaî ciuitat^^â accipiunt EuangeIiô,T andern tesconuertuntur ad Chrillum, Corfl^' liusjö^ tota eiusdomus. Et omniapfâ* (per è fuccedunt, Vt 6C difcipuf i nomine gaudeant, Antiochiae adep'®â uocatifunt Chriftiani.
D»r4t h^epdxJiu i
Quoniam in terra nihil diututn*â?'' furfus folinuoluebatur nubecùla,H^* rodes perfequitur Chriftianos JaôâT occidit, fratrcm Ioannis, Petrum câP'*' Eratautem pafcha. Apprchcnfo jplb,coniecitin uincula fiCtradid*' *^ pfum quatuor quatcrnionibusalTcrâ dSuoIens poft pafcha producers populo« nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.
C A P V T Xll?
' QSid eituff^ er at HeroJi,ut QbriÃU nosferÃ^uereturi
EuangeltoneftIuxgratiæjfîC i! luminat corda Humana, denirdat omnc hypocnfin cordis QC malitiam,caftigat omnia uitia QC prauitates, ad ftimmutrt lt;rgo criniinatur. Si uerbum Dei quêé uis uiuere permitteret fccundum fuuni animum,à ncmini confilia iniquitatis difturbarct,nihil fcrupuli S)C periculi re lânqueretur.Iamucrócómqucmcp in aftutia fua fiC ncquitia apprehendat 8C tafpatjOmnis modus ipfum exofus eft, pratfcrtim magni,diuites,{apientés, Ãd potêtcshomines. Omnia magna funr, Significa Ãf preciofa , quæ aduerfus Chriftumfunt. Aiunt: Vrfuslibenter lingit mel.Hoc eft,Satan delicatum fto wachum habet, deuorat optima quarqi interris.Vndetlladideria funt: Prin« ceps eft caroferina incoelo. Diuinau^ la,diu in inferno. Herodcs in gratiam ludatorum ctiam uolebat periculum fa â¬erc in Chriftûmis^ut etiamdum hodie
I- f
ACTVVMquot; APOST.
princeps in prindpis gratià Oâ* ftiltn perfequatur.
QjjM mtertM agebant Chrt/lUntt^i*^
Petrut eäptiiutiu erat t nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;J,
Precatio ficbat fine intermifliof^ ccclefia ad Oeum pro eo.
QSireftiuintermiÃiont I .
Rcs ita gcri indcbatur,quafi clefiaomninoperituraeflet. Quun** irus,cui claues regni cÅlorum,ô^ Ar ftolatus erat cótniflus, fine cura gr^g'J lt;n carccre decineretur,intcr milites f' dluscateniSjCtcuftodibusdrcundat*â^â jamcpfcntêtiade ipfolatacrat crueflâ' Feftö tantum pafchatisludacis fcrup**^ lum intjciebat ⦠Deinde uero infiriâ*^^ 8^ impotcntior etiâdum erat cogt^^ lio Chriftianorum, ut Herodi reB^ rentjö^ ui Petrum è carcerc eximet^*â* Qiiare magis magiscp Chriftiani^t^^ Deum couertunt,filt; deprecanturtnslâ Petri,Deuotaoratioipforum,c]ueP^' nubes pcnetrabat,erat ipforum prop*^' gnaculu in,gladius, amp;: toxmenta contiâ hoftcift
à A P V T - XI». , hoftem.Sdebant Dcumpromifinèot audktoneni, ubicuncp inuocaretur fpi« lituôtueritaie.Quôdficrgo cÅlSprç catione referarc poffunt, multo tnagi^ J uincula Pétri qucuntperrumpeïC.
Qijonwdo PetrtM fotuet^tKri
Quumautemproduâuruseum effet , Herodcs, in ipfa node dortniebat Po J ttus inter duos milites, uindus catenis I dittbusjôi cuftodes ante cftium cufto# diebant carçetem. Et ecce angelus Do» I nbsp;nbsp;mi ni aftititjôC lumen refulQt m habita*
wloî pctcuffocp latere Petri excitauit ' nbsp;nbsp;«um,dicêsîSurgc uelociter .Et excide»
, luntcatenx de manibuseius.Dixit aût , angelus ad cum: Pr xcingerc amp;C fubliga I nbsp;nbsp;foleas tuas.Et fecit fie .Et diçit illi : Ãir »
J cunda tibi u cftimentû tuum^ôé fequerc me.Et exiens fequebatur cum,ÃC nefeie
J bat quôd uerû effet quod fiebat pet an» J nbsp;geluin,{ed putabat le uifum utdere. Cô
autetn mætetiffcnt primam ac fccun« dameuftodiam ,uenctunt ad portî fet
, Uatn,qu^ ductt in ciuitaiea»,quç uln 5
V nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;apçr»
t
ACtVVM APOSfî a|«rtaefte«s.Ef excuntesproceffotmt uicum unum,ô6 cont/nuô difccffit aft' gelusabeo.
QgH lus fere hiÃoria iottt f
Qixôd Deus nonpriusauxilioW^ nobis adfit,quà in maxima ingruat n' ceflîtas.Didcur enim Adiutor in op^' tünttatibus,in tribulationc. Vcru^P^* tronus,d^ fuftcntator. Vt 107. Pûl'tj bct: Confringit »neas fores,Ãc ⢠Pfaht4lt;;»Oomtnus libérât captiuos? cducit eos fecundum defideria 6f gcmitum. Et hic cxemplunicÃgt;^ procaptiuisoremus,ut Deus «ligné liberare,8^ iufte uindicarcuf^^^ ac eri pcrc ex omni adfli Atone 5C ââ¢âSj ftia. V idemus prçterea hic ctiaingt;lt;l^® Deo omnta fint poflibilia. Vidcb^'^ aliquandiu quafi nunquà m (et liberari.Iam adeft angelus ,6^ fpfumcxHerodisô^ omnium rum tyrannide nephanda.
Qgtre Dominus Petrum folidttCf Mbem octUi pcrmUitf
C A F V T XHk
OccuIuruniDeiiudicia.EtDomi«
' iiusnokbai nupet Ghriftianosfaâq# nimiumcxcrcere.NatnquetnadmodS Paulusait ,a,Cor«io. iDeusfideliamp;eft,
J quineminctnpcimittUtentatifupu id ^Ã mquodfetrcpoicft.
\ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Scd quid 4« Petro Ãeb4t,t«m libera
('1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tiwcjpt? nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i
Sic dicitS.Lucas â¦Pettus ad fete* ttetfus dixit : Nunc feio uctè,quôdmia
, fcïitDominus angelutn fuutn , ÃC eri« puctit me è manu Her odis, ÃC ex otnnl expedatione plebisludçorumitccçpet pcnfaucniiaddomumîAariat, matris loânis,quicognominatuseft Marcus, â «ubi étant multi congregati ÃC ôtantes. . CùmpulfaPTciautcm Pettus oftiutn UC ftibuU»ptoceflit puclla,ut iubauftultaa f tet ,nominc Rhode, Et ut agnouit uo* . cemPetti,pt^gaudionon apetuituefti bulû ,(cdinttocuttcnstcnunciauiifta»
* nbsp;nbsp;tePettumante ueftibulutn, A.iilU dixe
tant ad camâAnVanis .111a autetn affirma battre (ehabctc,At illi dicebant : An# t , nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;gelua
AâCTVVMâ'ÃPOJT, , ^dusefuscft. Petrus â bat puKans.Cnmautem apcruiÃf^J derunt eum.óó obftupucrunt. CöflS* nuiflet autc eis mota manu u( taccf®â - narrauit illis, quomododominuseâ* xifletipCum de carcerc.DixitaötïNn^ ciatclacobo ÃC fratribushxc.Ettgi^^ fus abfjt in alium locum«
Orab^ncetianulenoélei ii
S.icîNtfceffitasetiamoraredocd), fad Deum da mare, Sed uidc,noii*y ⢠Chriftiani cöueniunt 8C dcprecan^ yenodc, Nós ueró qui inChrift*^ dimäcc fti(ccptifumus,uix indicé â »mur ad orationem* Atc^ licet dd*ââ CTC cohuenifTemus non agiturdeof^ tione,Ced d e crapula SiC cbr jetatc.C^ tumuisetiarn cÅca immineatneet»'' â tis cafamitatts^ tempeftas,
Curmetuebiat libi,cùm PelirM fweffifilii' ret,quur^4c Petro addubitabantS Quoi^â^mHerodes præcipuSqüCif dîm Apoftolorum,Iacobumfci1icc^ «idiffet.deindc ctia Petrum capt/i»»^ ciiä^
C A P V T X lT, i «iamanitno occtdendi ipfum,tanto i more obruti erant, ut ad quamuis hora U lamirtipctum ludacorum timerent. Et haud incrcdibilc eft, quuin Petrus pub fafltt fores,qutn pu tarin t Herodis que« dam famulum adeflè cum ludaeis ,t pfoa j) occidendtcaufla. Sedhatcanguftia ÃC mctusjcitôad Petri aduentum ,in malt; gnumgaudium commutabatur»
, CiJiiiderePetrutuulthtecJ^cobocr
,i â uterKfratribuiadnunciarii nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,
i( propter inanis glortolæ prurb 5 tumjcdut Dci benignitas ÃC mifericoï lt;nbsp;dÃRianifefteturludaeispariter ÃC gcn dbus. V ta conturbati Chrifti confola Æ doncmindeaccipiant, Deumlaudent, ji *^tollant,ôi grattas ipfi agant.
Quando fine Euangcltj fcandalo,ty i fîûnis nos fubducere pofTumus, facien dum cft,ncc D eus tentandus.
)) nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Qaid «erô fit de cuÃodibm !
d . Vbi diluxit,dicit Lucas, erat turba« i' tio non parua inter milites, quidnatn ÿ, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;acci
i
ACTVVM APOST* , accidifTtâi Petro, Her odes auté coiAf quifiïTeteum.nec inueniflèt, lis cuftodibus,iufïît eosduciîde^^^^ dens^ ä ludaea Caefaream, ibicoââââquot; ratuseR,
QtiiJ knputttnäamerJtcuftoJiin^t
^«04 Petrm 4 domiiw liberdretur ⢠nbsp;nbsp;,
Erant fortafle Herodi fufpcdi,4â'â/ fi Petrum emififfent. Et etiantfi cxifteret, tarnen iftampÅnamco^â Deo commeruerant,quia impio^.' gj aderant in perfequendo Chr*^â nos,innocentera fanguinctn^öi*''^ dendo.
QSiâutroReÿfiebati Hcrodes eratinfcnlus Tyrijs dontjs, Atilli unoanimo ueneruniâ eura :0f periuafo Ãlafto , qui cubiculo régis , petebant pacem ⢠quöd aleretur regio ipforum anflâ*â regia.
Qgure infinfat erat Tyrijs er Sid^quot; nijs,uici)»s fuis i nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.
Corarauncraalura eft interriSjâ^^'^^
C A P V T XU, )! ^ouktaisinterfc coueniic. Prxfêrtini 1» niagnisôf potentibusdominis, aliquâ* i, do propter fcmi pcdem fundi,autalùm 0 Icuiculamcauflubm,
lt;ig4rf pr 0 P «e orlt;lt;«t ?
Propter commcatum uentretn,Ut ïdfotcnt gentiles 4 NosChnftianipa/ /Æ Â«m habeamus non taniùtn cum uici^ f 5 r'is,fed cum omnibus hominibus,quan 4 Wm fieri poteft, Ncc propter uenttem, ? fed propter Chriftum, f QaénwamHer^dfï JîiieM for h'tttrî i S, Lucas ita feribit : Staïuto autem dicHerodes ueftitusuefte regia ,fedic pro tribunali,ÃC concionabatur ad cos. !⢠PopulusautemacclamabatiVoxDci, 1 6Cnonhominis.Cot\feftimautcmper* 4 euflilt eum angelus Domini ,eo quôd 4 non dediffet glotiatn Deo : amp;nbsp;erofus A 4 uennibus,expirauit.
Qjjare ip(«/m angtltw Domini per» cKtichti
Pïoptercaquôd iftatnDei blafpbc-|I tûiainà popùloferret,nec Deo glonî 4 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;M
ACrVVH APÃSf4 dâfet.tdeô tarn horribiH debebatW»^ fuppficiOjUtuermcsuiuum ercdn^|^ necquifquitn drcum ipfum fÅtof^ ferre poterat.O amici lt;Jamabat,qna^ exiguus Deus ego fum. Ecce fter mori cogitur. Et fie emittebai y' turn , ô^accipiebatdignam fadis**â* mercedem. . ,
. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;chri{}iiifungt;l^
ç [uecedebtt?
Scrmo Domini cre(cebat)acgt;nO'*'* pb'cabatur, Barnabas autcm8lt;P»^'â*i reuerfi funt HierofóIymam,cxplctöHâ' nifterio,aflumpto QC Ioanne,cuicog®â men erat Marcus«
CAPVT XIIIgt;
Q«(e hoc «apüe éontiwntar} Tria. Pn'mô,per quos Euang^I'j um d luulgatu m fit. D einde in b us locis.Ter tiô,quid iftis acdderii.
Qvit EMtiffliumer^ hoc propage uitf
S.l^gt;
. t A P V T XlJi;
( ^Xucasreccnfcthicquofdamuiroi
, frimariosprophetasóé doöorcs, di^
, cens : Erant autem quidam in eccicfia, I erat Antiochiæ, prophetac do« { âoreSjBarnabasc^ôC Simon, qui uoca I batur Niger, Lucius CyrcncnfisjöC I Manahen,quieratHerodistetTarchae
TOllaâ|neus,8lt; Saulus.V ide, hic He« rodes, Pilatus,fummifacerdotes et Ph» hEei,adhxcuniuerfa ludæorutnSyna
lt; nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;gt;nbsp;omnino cogitabant de fuppri«
J triendoEuangclio, fed Dei confiliuni J iongè diuerfumerat,ut per Efaiam jj* I ^t: Cogitationesmeac,nonfuntcogi«
tationcs ucftræ , Etmeæuiæ ,uçftr3c uiac nonfunt,dicit Dominus^Sedquâ^ tó altius eftcÅlum tcrra,tantoaltiores «tiamuiç mcae ueftris funt,Ãd cogitatus *ûci cogitatibus ueftris. Id ôi hic con^
ÿ firmat. Quo magisChriftianos pet(elt;^
i ^uuntur, eomagisfempcrChïlftiana ifdigio augetur ,Non apud lud» os tan tùin,fed à gentiles. Habebat fe res Cttm EuangeliOjUt cummagno aliquo
, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;M. »
ACTVVM ApOST« ,, flummequod exundauit,quanWgt;âââ lud uno in loco arceatur ec repfinwââ{ tamen in aho erâpit, SC proxitna quW picno alueo fccum trahit, Qi omnw^ plet.Euangelion enim Chriftialitc*''â,^ fluebat,ex Hierofolyma in finitimsy dacç ciuitatesSC GaliIacç,deindccX*'^â dacaetiam in uniucrfum terraruifl®^* bem.
Q»54re S. L«clt;«)S«t wenifoww tuhcn.cr didt : ^uód Herod($ colU* Haneut fiierit ?
Refert hanc rctn tanquam lumaliqiiodDei. Nam ficuti maluitefîè apud Deipopulum,pi'^^ Ifraeliticos , qua min aula apud P*â' raoiiem,ubi enutritus erat,Ita ct â hen facit. QuSaudiret,quà dCl^^ mtferis peccatoribus propitius ueniebatetiam, relinquebat uita^^_ Iicam,SCimpiam gentiumconuen^^, ncm,0C fiebat Chriftianus.
mus nullum efîê in terris ftatum,in^\ 'â Deus non SC fuos habeat.Quum
DoÃiâ*®
c A P V T XIIi;
Dominofacnficarent,ieiunarent^,di
Spirituflà ndus : Segregate mihi Barnabam Saulum tn opus ad quod xccrfiui cos.Cum^ieiunaflent amp;nbsp;oraf fentjtmpofuiflênt^cismanusjdimifè« îunt, Prius Paulus clam in fpiritu ad' Apoftolatum uocatus crat ,in itincre Damafccno. Adu. 9, Hie aperte uoca* jyr per difcipulos QC Chriftianam eccle , td^ eo ipfo etiam tempore ,quo Domino in(èrutrent,ô^ ietunarent. '
QttM ifie cidtui fitit,legerunt horM (itunicM, uel Miffkt celebr^runt t Neutrum horum.Primùm Euange^â litim prædicar St, amp;nbsp;(er iptur am fact am auditoribuspropofucrunt. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â
Deinde baptifmum,8^ coenam Do^ mini omnibus,qui cupiucrunt » fubmi* niftrarunt,nô adPapifticummodum, fcdiècûdum inftiiutionem ipfiusChrI ftt«
Tertio ucro etiam cîeemofÿnas col* Icgerunt ad pauperum fuftentatipnem, ⢠contra fotiwam fernem ,quam Prophet
M J
ÃCTVVM- APOST» ta Agabus prænunciauerat â¦
Quarto,iciunabantjöC orabantUltt^ nimicerinecdeÃa.
Qtturieiuiubanét
Non quod per hoc peccata abbtf^ OclI ent,8^ Del gratiam confcqui/eti gt;'⢠adoneidf habiles ad orationetn exift«* rent,filt;adcoenam Domini facroftfl^ dam .Nam plenus uenter, non fang* officium fuum libenter,ut in ebrio^ uidemus«
iQSià ex bdc htÃorü diftimas i nbsp;nbsp;.
Principiö,ne quif$ non uocatus«® ' ceat,autinecclefia pracdicet,Ncgt;iâ°j biipfearrogetgloriam,fed expedet**â ncc äDno uocctur,ut Aaron.
Secundo,à Deo debemus peter« accipercprçdicatores.VtipfemetC^ Ãus aitjMatt.p.Meflîs eftcopiofa^ paucifuntoperarif, quare rogatcDl^ mef7is,ut mi ttat operarios in am. Vnde extant confecrationSi«**â*ââ tioneSj^odeo tempore cccleflaf^f'* ûùna DeumoraueriLutilb'quiab/P' ' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;icop» »â
-c A P V T XHT.â
Æopfs /nfciati effent Gcris.bcnc fe(c c»» oiborcntjôC ChriftianiTmo prodeffènc*
gt;« ^itihiuium lotis hi Chrifitam pr^diariitf .^cdicit S. Lucas: Etipfiquidem e» *â'*Hà Spiïitufanâo abierunt Sclcuci» I^Ãinde nauigaucruntin Cyprum* ct-cô effent Sabminc,annunci'auerunt ^nionemDciinfynagogis ludçorG. ^bebantaûtô^ loannê mmtftrum.Et
ï*âââgrata infula uftp ad Paphum, t nue^ ïicrunt quendâmagum pkudopraphe l5Iudçum,cui nomen erat Barjefu:qut «rat cum procôfuk Sergto Paulo,uiro Prudcnte.Hïcacccrfitis Barnaba et Sau â¢Ojdcfiderabat audire (crtnonem Dci*
HIC INCIPIT PERE-grinatio Pauli ,ut ordine à Lucadcfcriptacft,
Qÿsrt tdm grdpbitè Lutdt defaibit
PmH peregn/utioïKm ?
VT oftendat infignem l'pfiusdilf» genüarn Sf curant,quam unà cum
XCTfVM APOST. adiutoribus fuis in EuangeiijwiniÃ^ no exhiUujf. Vuh nos ita admoncro^ Si nos noftrae uocanoni uacemus,qu^ turn UIS humilis~,amp; abieda ea Gt.
Pote/lne Cbriftianus pertgriMrh guum faulM hutcittäeperagri* uitt
Pcregrinatiouariacft. Quidampf® ficifcuntur per mare ÃC terram , gocia fua tradent,fiC uidum nanci^i^ tur, Alt) pcrcgrinanfur,utariififââ®â* fcaht, autperceptaartificia excrcea*â'â! Nonnulli Iter faciunt amicos gratia,Non pauci ctiam ut regionWââ^ liominum mores fpeculentur.Qu^a â «am huiufmodi peregrinatto in tide i' at,in d iledione proximi, Qi fetunduiquot; Deimandatum quis in fudorcuul** lilt uefcaturpane,nihi]nocen {
QtfiJ uero quum ad CompoÃeH^
Hæc per egrinatio gentilis eft latrica,creaturasconcernens,col«ââP'â acnegledo Chrifto unico mediate'^
c A P V T XIÃT.
Item qu» ex auariH'a,(ûperftitionc amp;nbsp;Il bidinefufcïpûur.
QS«4 difcipulii 'm Cypro Mcidit i, , Prius audiftis perfecutionem Chri» Ãianorum,qu3c per gladjumcftfadaî Nuhf uerô 1 equitur, quomodo perfe* quantur cos impq mcndactjs, uenefi* ctjs ( magicis artibusjô^ fupcrftiuonx» bus.
QSiJagt hie Mdffitilîe i Pn'mâmuocat lè Bariehuh,hocell, wum Dej :ÃC EIymatn,hoccft,Regê pcijMeffîaH^uelundum . Nam lu» Qæi plerutncjiftiufmodi magnificis 8d pompofis nominibus amp;nbsp;titulis gaud^G Et ex iftoMagorumgenerecft,dcqui busChriftus Matth. x4.ait.MuIti nib jpco nomineucnient,amp; diccnt : Ego lumChriftusjôd multos(èducent. Sc« quûtur in hac patte patrem fuum men« daciorum, Satanam, qui perfaepè fe in ^gelumlucistransformatéVtapud S. Paulum habetur.
Secundo uUt familiaritatem cum prae à nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;M 9
ACTVVM APOST. . fide Sergio Paulo,apud hiJncfpWJl'^ fiabiturutncertum aliquod pracfi^l*^ utomncspfeudoprophetç adfoknt,»*â dlrinac daemoniorum,mendaaa,ëf' rores iftiufmodi quacrunt pratf«!*ââ Dei uerbutn , ÃC uerttas non Verfttn pracfes erat ui'r cordât us, \ bat gratfam Dei in Paulo 6lt; Barn^iâââ ideo hoice ad fe uocat,filt; audit uetbi»'â jJeiexillis.
QÿidttJhitcfieilElynuff Magus Ãlytnas refiftebat Paukjy cogitabat ut lolicitarct prxfidcffl^^^f f iciendum à fide 4 Saulus autetn qui Paull»,repletus Spiritu fanâo, int«** tis in cum oculis, dixit : O plc ne otfli'* dolo amp;nbsp;omni uerfutia,(ifi diaboluniquot;â* ce o mnis iufticiae,non definis inuett^ Utas Domini rcdias CEt nuncecce nâ nus Domini fupcr tc,et eris cÅcusnoââ uidens folem ufquc ad tempus. Et co*â fcft/m cecidit in eum caligo ac tcneb?â circuraiens quacrebai, qui fcn^â duccret« nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,
C A P V T X I I T,
An non hoc ingçns cr flupeniam Dei WirdculMnrftl
' Sklanè;MagusfîtcÅcuSjPræf« flluminatur« Incredulitas Magutnex« cacat,f(des praefidem illutntnat« QuS enitn praefes mfraculum iüdet,credit, admtratur doârtnam Domini*
' nbsp;nbsp;nbsp;Qtiid tx to difeettdoui nob iicÃ,quoi
por aliquot diet [oltmuonuifurumi
V ult eo indicare, quod poenae cox« potaksà Dcoinflidæ non femper aci tcrnæ fint,fed temporaneac,non ad inter itum,fed ad emendationem^Dicit e-tiim per prophctamzSicuti uiuo,ait Do minus ,nolo mortem peccatoris, fed iw conucrtatur,0C utuat JtaôC S.|Paiilus.», Cor, Æ .eum quicum nouercarem habe bat jtradidit Satanse ad intcritum car^ nis,utfpiritusfaluusfieret in die Do? minilcfujSimodô peccatum agnoice^ tetjôCconuerteretur, noua^ creature fieret,qucmôC deinde iecipiiubet|in (ècundaad Coiinthios« f , nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;rrof»
ACTVVM APOST*
PröÃcifeitumt PmIm longufäb Iiti ful4 Cypro f
SicinquitS. Lucas î Cöm auteW^ PaphofoIuiflêtPauIus, qui cumeolt;â rant,uenerunt Pergcn PamphyliX''^^ annesautemdigrelnis ab eis,rcuetfiii eft HicrofoIymam*Cæternm '/pà gratis regionibusyà Perga ucnerfît A» liochiatnPifidiae « Difcipuli bdunt,^ centuriones in belle. Hi cùm unaffloc^ cuparuntciuffatem ,mox aliamaggâ^^ diuntur,tnoxaliam,donee omnibusP® ! tianturtita Paulus nbsp;nbsp;nbsp;Barnabas pfgt;'^
grinantur,ab una in aliatn ciu iraterni^^ unaregionein aliain,d^ prçdicantEigt;^ angdium,donee multos populos Chi* ftolucrifaciant.
Qÿidd^baittAntiocbùePipiUi
Ingreflî funt Sy nagogam die fabW* torum,{èderunt* Poft leaionetn auto^ Icgis ac prophetarum miferunt pes Tynagoge ad cos,dicentcs: Vit*âââ très, fi quis eft in uobis ferme exhotW tionis ad plcbetii,dicite. Hic confiâ1«'^â
c A P V T XIIi;
^^tnpulchrumordinemludxi in lÿâ Jâgogisfutsfcruaucrint, Non inuno loco orarunt, in aliogarn'uerununon in uno loco leger unt,in alio ucrô canta tunt : nô hic M iflà m de uiuis, illi c pro dcfonâis cecinerunt : non hic Rorate. illicrequiemjUt apud nos turpisquxdi confufio fuit in papatu. Hoc in loco lu^ dximodcftèconlêderuntjunus ad le« gendum furrexit, ex ter i fummo cum fl lentio reuerentiaaufcultaruntjUt QC. S,Pauliisdocet,
QS'lt;1 ttt Moc4tiotK Paulut nff» tiitf
Surgebat, amp;nbsp;manu filentio indido. aieViti Ifraëlitæ,ÃC quitimetisDe* um,audite : Deus populi huiusdelcgic patres noftros,ô^ populum in altum ex tulit,cà m eflTentincoIac in terra Aegy« pti,ô^ brachioexceifo eduxit eos ex ea: Ã^circîter quadragintaannorum têpua moreseorumfuftinuitin deferto. Ac deletisgentibus feptem in terra Chana atijforce diftribuit eis terram eorum.Ec poflfc
ACTVVM 'Afgt;öST;- . |)6llhatc annis ctrdter quadn'flg^^*quot; qUinqua^'ntadeditiudices iifcp muekm Prophctam. EteStindep^% laüerunt regemrdedit^tllis DcusS^ fiIiS Cis,utrum de tribu Bcniam»ââ^ââ nis quadraginta.Et amoto illo uitillis Daiud utcflêtrex, cuiteft'^j nium reddens,dixit.InucniDautcl,^^ ïefle, uirum fecQdum cor meufflgt;qâ( cict omnes uoIuntatesmeas^HuuâS* .Æ j mine Deus,ita ut promiferatjaddiff^ I raëli feruatorem Iefum,cilm antèp^r ' caflètlo'Snes ante fà ciem introïtus^'' baptifînum pÅnttcntiç Ifraëli.Cöifl? lt;cm impicret loannes curfum, d*â'**' Quem me arbitramini efTe fNô is ego : fed ccce uenit poft me, cuius fum dignus foleam pedum folucre« rifratrcsjfilij generis Abrahac,8^ AiJ'! ter uos timent Dcum,uobis feritw tis huius miftus eft ⦠Qui cnim haW^^ bâtHierofolymiSjô^ principes eoflJj edm ignorarent illum,amp;^ uoccs ptopâ
c A F V T Xlll3 â Wfidcmnato co impleucrunt : nulla^ Quiïa mortis inuenta,p«ierunt à Pila« to,ut inter ficer et illum.Cutn^ côfunwt «naffent omnia quae de co fcripta étant, depofitiim de ligne,pofuctôt in monu« â¢nento * Deus autem fufcitauit eum S wortuistqui uifus eft per dies multos «is,qui fimulafcenderant cum eo à Gai Waea Hierofolymam, qui funt telles e(0 wsapud plebem. Et nosuobis annun^ aamus,quôd earn rcpromiinonem,qug ad patres faâa eft, Deus adimpkuerifi nl^illorumjuimirum nobis,tefufeita^ . tolefu:ficm Pfalmo primo fcrilt; ptumeft: Filius meus es tu ,ego hodic genui tc.Quôd autem fufcitauit eum ä ^ortuis jiamnon amplius reuerlùrum jncorruptionem , itadixit: Dabo uoi^ oisfanda Oauid fidelia ⢠IdeoSCalià s dicit : Non permittes ut landus tu « *â5 uideatcorruptionem.Nam Dauid Rwidem cà mfuæaîtatiinferui(rct con« Wio Dei,dormiuit: ôi appofitus eft 3d patres fuos, uidit^ corruptioncm,
Aî
ACTVVM APOSTJ
At isquemDeusfufcirauic, nonKââ corruptjonctn»Notutnigirurfii uob*^/ Uiri fratres, quod per huncuobisf^âquot;â j Co peccatorutn annunciatur, ÃC ab nibusjà quibus non potuiftispcrkg^^ Mofi iuftiftcari,per hâc omnis qugt; dûiuftificatur. Videte ergo,ncfup^ââ^ ruatuobts,quoddidumeft inproplâ^ tJs: Vidcte contemptores SC mini,SC euanc(cite:quia opusopf'^®^ ego in dicbus ueilris quod non tis,fiquisenarrauerit uobis.
QÿiJ agt S,P4ulut in nbsp;nbsp;nbsp;prédictif
Pcrtoiam fcrfpturam tranlcurnlt; fcx in hac condone oftendit. Primo,bonitatem Dei recenffttgâ?! tiam,SC mifericordiam, ut populuw* 'raëlincum in proprietatem adfcui^'.''â Si fub ingenti fime,quae temporclo'^ phi erat in Aegyptum tranftukntr uteJapfistreccnns annis iterum edü* rit ipfos per Mofèn,ut^ in mari rubâ omnesAegyptiosfubmerferit.
c A P y T xin, ^cinde, quomodo Deus ipIbfUm fa O0cdicntûm,incredulitatcm, murmur fwionem ô^rebeîlionem, quadraginta annisindçfçyfQ non (ëcundS coruni inobedientiam cum ipfls ege^ â^â»âcd ex immenfa mifericordia per o« ââ^ne illud tempus Manna fuftentaue# â¢^âtÃaqiiaex petraprorumpente pota« wprit: pro tpfis contra Iioftes Amalechi ^^s,IVloabitas,SC Ãmonitas certauel in duabuslapidets tabulis de^ tabernaculoegregiumDei 'Mituminftituertt.
quomodo Deus ipfos,poll 4^3draginta annos, per lordanem tra^ ? ®®terit, öi feptem gentium populos, ââeinpe,tn'ginta8C unum Reges in eo# p^^cöfpedufuderit,amp; totam terrain ^hïnaan in ipforum poffeflionem QC «Kionê fubdiderir,Slt; in duodedratri«
Quarto, quomodo Deus poft pro« Phetä iViofen indices ordinauer it,nem« P® ^ofuam,Iudam,Gedeonein, Samfo^
N
ACTVVM APOST,
nem,8^c.qui ïpfos quadn'ngenWâ nos iudicauerunt, ufc^ ad Prophetâ^ Samuel. Vb» et/amjeciindumgc'^' um morem, proprium regem hab^ uolebant,SiSaulemà Deo acdpgt;^^â de tr»bu Beniamin, qui quum obcdiensexifteret, regno atnou^^^* turdnbdio à Philiftæis occidcbatur,^ Dauidin eiuslocum à DeoinRfg^' dedus tandem eft,
Qjiintô,quomodo Deus Daii»«llt;ââ' menpromilerit,quiin ætcrnufflOCt^'^ pare debebat federn patris fuf,ôf regâââ re,nec ullus finis e(Te regni eius ⦠Et fert banc promiflîonemdiuinatnadK* fumChr!ftum,fihum Mar»ae,quctnl^ an nés Baptifta digito quafi monftraiwt) SC inlordanebapcizauit quem ccrdotesfummi,PharifaciScribXi^ totus ludacorum populus,cruciadfrt SC occidit.Et poftquam is fepuîtiis excitauiteum Deus tertiadic à mortui is,qui edi deinde fe difcipulis fuis quJ* draginta diebus manifeûauù gt;nbsp;obuni (uni
c A P V T 3enr;
tUtnhtsruinpGt, QC tandem in coeîSrgIo h'ôfèafccnditj^regnat cumDeopa* tre in Spirituffandi unitate in omne ç# Uum. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'
Sexto, Paulus fcrmonemfuum ad ludatos coftuertit,admoncns eos ut in hune lefum N 42arenum,quem adnu^ ciauit,eredam,certè quôd per ipfum iu« ftificationem,amp;omnium peceatorum temiffionera confequantur,quæ à Mo fis lege nullo modo accipere poflent t Nam Efaias ait,capiKc y?.Per cognition ï^cnafuamferuusmeus iuftus, multos ^nfliGcabit * Hocc^eft,quodhicdicitî QiJÃnhâc Chrtftum credit,iuftuseft* V t ÃCS.Paulus i.Cor.i.dicit âChriftus nobis à Deo faólus 8C datas eft fapicn* tia,iuftida ,fanâificatio,amp;^ redempoc» Atquehæcefi-furnma tottus dodrinae â¬hnftianç,qu?e fegregat à Chrtftiani* finoomnem aUâreHgtonem,8C quem« UisDeicultumhypocrtttcum,
Qttî boc{
Gentes putant te UetiCKtis fuis ^quæ
ACTVVM APOST. « jdolis Elis tur pibus exhibent i titftos * faluos foreiphilotbphi per uirtutes*â rales Judæi per circumcifjonemjOpff* ceremonias legis : Turci per bay »um fuum cultö, quem Mahonictby dicant,Papiftac per opera Eia,nierHââ' iunia,preculas,peregrinationes,ey'â. I externas ceremonias.Verum CM«ââ* ni iuftificationem, rcmiffîoncnip^^^ torum,falutem, QC uitam ætcrnatMââ^ i r un t in fide,qu g eft in hunc lefuff ftum« nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;:
QîJtd Pd«I«i porro Ã.cit i . Amice ipfos ad fidem inCbn«â^^ lefum admonuit,nunc in fermonjs i» ne adducit fententia egregiam exPfâ' phera Abacuc ».Videteergo ueniatuobis, auoddidumcftinPâ^. phetis. Quoipibsadmonitoscfl^^'\ diuinaî Liindidæ,neipfis accidat,iââr tribus fuis,qui etiamper infidditat^ SC ingratitudinemin Dei tnaniis debant, ut de terra fua in Ãabyloniâ ufiÿtransferrentur«
C A PVT XIIr;
QSk huitu Piulirtie pr^Jicatioftit effeâiK extitit i
. Sic dtcitS. Lucas tEgreffis autcm è coetu kicjæis,rogabâr genteSjUt fequcn tiïabbatoloqucrentur fibiucrba* Solu to autem coetu, fecutii funr multi I udæi .ôircligtofi proielyti Paulum ac Barna MfnâMui alioquentes fuadcbanteiis ut petCcuerarent in gratia Dei*
iicmohicPMlorefiflebtiti
Sequenti ueró Sabbatho, inquiit S* Lucas,penè uniucrÃi ciuitascôucnit ad audiendutn fermonem Dei, Videntes âutetn turbasludxi repicti funt2elo,et tontradicebant bisquac â Paulo dic e* ^ntur.Qaiim S.PauIus pracdicationi ^ae mftarct Antiochisc ita ut nonfo-âna ludaci ,fcd 8C gentiles côgregar cn* âtjincandefcebantjcx^ inuidia r cfiftc
» conuiciabantur fertnonibus
Qsii er^ P4ulutreÃgt;MM4t ?
ha/ ^P^^fiduciaPaulusac Bar , â^äsdixâ¬tuni;YQ|3jis oportebatpri^
ACTVVM APOST.
cndtnioqui fermoncm Dei. Hoc Chw ftus Matr.io.Gcmandauit :lociuiwf^J gen Cl um ne a biedt is amp;nbsp;Sama rtt an or ft fed adeos tantum,qui perditi funtd« domo IGaël.Bt deinde dicebat Nonbonum eft fumerc patiem
dairccanibus.VobisIudçisM'Wiaâ, faluatoradparuit, apuduos fufc^P'^ lt;ft,uobis prxdicauit Qi. apud ocgro«ââ ueftros,coecos, debiles, furdos,miââ®^ ( 8i kprofos muka bona eft opera^^,' Sed indigna SC iniuft5ipfiperfolugt;nâ^ tn ercedem,crucifix)ftis eum,6C ortiâ* ftis.Tamen oîa remiflâ,fimodôinlt;^ credaris,« uerbum cius fufcipiatult;Sfâ auon tarn rcpelli tis, Qi ind ignos uoü dicati'» uita æterna ,eccc côuer timtifÆ gentes : fie enim nobis praccepUrââ' Pofu i tein lucem gentium ut fis fal''* ilfcç 3id extremum terrae Breuker»'â®* ludari Chriftum habere non uultis uerbumeins, AbiteergopoftM®â.®'* ueftfum,Sc uidetequid lege efficiaO^ Hæc eft uaîedi(ftio,quâP;itiIusincrf® {is ludæis difpenfat« nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;dS'
CAP VT XIII.
, nbsp;nbsp;QÿiJ Mtem getttes ngunt i
- ^ndi'cntesautêgcntesjgaujfa? fîinf^ did *
vââôtquotquot erant ordïnatiadui* ? ïtcrnam.Dïuulgabatur ant fermo
pf f Uniuerfam rcgionê.Hic S-Lu« indicat,quomodo agaf quando uer âum prçdicatur.Qpidâ lubenter audi '^.fS^Ã^antur in imô cordejaudât et glo â¢^»icantDeffpropter incfFabilê ciusbe *'^gnitatê,Qui(J5refpuunt ÃCà côcio« nedifcedcntcs,n5 tantum criminantur uerb5,fedflC uerbi praeconêpfcquun^ *^ad fuinm3,necquifc^ grauarS Deo offer Gt.lta ÃC hic fiebat. Gentes mirum in mods Içtabantur 4gt;pter Pauli uer ba» quôddicerct, fein pofteröin gentium coetupratdicatorem futurum öl mini« fttum. Sufeipiebant etiamipfumfumrf niacum rcuerêtia,et honorö dchtionc.
Quid uerô Juditi freitbant {
ludæiextimulaucrunt muiicresreh? giofas 8C honeftas, QC primes ciuitatis» ÃC cx ci tau crût perfccutionc in Paulum
N 4
ACTVVM-'APOÃT. acBarnabain,^ eicccrunc «os defîgt;â^ bus fuis.DementcsIudaciconcittnt^ uerfiis Paulum duo hominum gen^fââ JVlulxercSjô^ redores populi. tentieranc,quôd mukuminuidiar^â'â SC mfidiarum conflaflènt per rnuli^f^^â * addebantô^ proccresad Pauli SC nabæcalanütatem« Nam perhxcd^*â genera hominum diabolus pîarim^ ' »uitcontra Dei uerbum ^SC Deo^â^ dos homunculos« Certum eniin hÅ tnnino eft,âlt; experientia rerumqu®â' â diana 6C dat 6ô fert,quôd papiftif^*â^ : lier, uel Papifticus tyrannus fxuiof^ i fin t,6C truculêtioresaduerfus bum,acipfe Diabolus, Expelkb^tP^'' Ium ôô Barnabam ex ciuitatCjhxc*â^â ces erat pro fana dodrina eorum-Iia'^ muneratur mSdus miniftris diuini uôâ bï,ad hodiernum etiam ufcp diem. Qtiid Ãgtbant Pauliu cr Bdriubtif i
Illi excuHb puluere pedum in eosjuenerunt Iconium.Porrôdijy puli replebantur gaudio SC Spifi^y I
f A P V T âXIIl.' «o.HocChriftus difcipulis fuïsprxce pit Matth. 10. Et qutcunqj non exccpc ntuosjticc^ audierit fermonesueftrosi «teuntes ex ædibiis, aut ciuitate illa,ex tutïte puluerem pedum ueftrorura, tuen dicouobis. Tolerabtltus crit ter« taeSodomorum aut Gomorrhorum in Qieiudjctj,quà tnciuitatiini. Per banc ^uflîoncm pedum Chriftusfigtrifica \teault,quöd apud huiufmodicontem* ptores ucritatis no folum domus,aresr, uxores,hberi,familia,ö^ pccora,mala et puluis plat ear à fit malt;
08'4 ex hoe eontextu difeenJum i â Primo, quod iamdudum fint in Iw Dttïuttæjquidebeant ià luari.Nos debc ^tisuerbum excrccre, Deusaddet au» «itores ,dC retinebit.
Secundo, ubi femel uerbum Dei ®xpel|itur,óC hominum ói daemoniora ^0(Srinaefubrogantur,bic labor,hoe o« pas eft ut confiantes (ÿnceri Chrip «iani fintjÃC perfcucrent.
ACT WM APOSr*
fentat. NamChriftus ait: Vbtbocamp;*i âutnfuerit inciuitate aliqua.pcï^J*** । futurumcflc,quà m ud Gomorrhac. Deus nobis gratiam brg® curfuam,utuerbGruumin honcf^quot;* beamus, S)L in eo reperiamur qui ad beatinjdinem,ói: uitam ordinati ftint. Hoe concédât nob»**' os in omne xuum. Amen.
, CAPVT xini-
Qÿid aobif hoe caput deuwtflrAt- .
PR 1M O, quidcommoditatis quutio Pauli ÃC Barnab» fit, nempeut Euangelium pratd«^ tur Icontj,« in tota regio ne Deinde quid Lyftrac in Lycaonia culorum SC fignorumaediderint,* . eet claudumà natiuitatis ufqfteifr^^ fa narint.Tertio dems ïus denuo lapidatus fit,à rediciit,
e A p V T xiiit;
Qsiiirrg) enulumtnti Péulicr B^rMI twfio,itonr| fe4WMgt;rtii/êret«t Ã
Faâutneft kontj,dirit Lucas,ut mulintroirent (ynagogani ludaeotum, loquerenturfiCjUtcrcderet ludæoriS Cmul 8(. Grxcorum copiofa multitiM do.Vidcmushicóf mirumö^uerum ef Ãarehitedum Chriftum,Poteftcniin 'X hominum malitia mulnnnadmodiï boniproduccrc. EequidfummaÃfcx» tur.ut uerbô Dei longe latein regio» â¢âfspropagarctur, Sed nos mail artift* fts fumus, bonum enim in malum, S£ öndidum in nigrum cóuertimus. A rep iftitifmodi prauum artifidum à primo noftro pareme accepimus ita ut nihil ' aliud queamus, quà m peccare ,malum epgitare jinfiddes, ingrati,fuperbi,a# uarj, inuidi, QC liuidi eflc , omnia^ Dei dona peccatis noÃris honendis mScere*
Act WM APOST, ,, DiexcMpÃ.
Qaottcscun^ Dominus popuWâ^ Jfraëtitïcum in deferto bonis adfio^' bat,ipfi abütebantur, murmurabanHâ uerfus Deum,cótra Mofen, Si Prophctas , occidcbant ipfos infuP^ ctiatn,nr5 prophctas tantöm, fedipjj'â''i Omnium Prophetarum caput Chriftum* Non aliter 8à nunct«unâgt;â'® facifjbeatam QC immenfam luccm,^^â Deus éx mera gratia exoriri uoW muht nee audire, nee uider c uel re uoluntjlatibula quæruntjtn fefe abdunt fuar urn hacrefum, SC Paptftiearum noeniarum ,ut tiiiones SC nyifiicor^ees jcrifflinâ® infuperetiam Dcum adimincnfe«' pfiusgratiamöómiferieordiam. rà mquid agas ,ficfitde omnibus bonis QC donis,9^ fpiritualibus SC poralibusjamp;T æternis,ÃC tcmporanci*' Qiiód fi Dominus dederit fruinétu'^ hefchur quà m earè uendendumftr' «inum,nefdunt quopiodo dem«^
C A P V T XllII, ueHnt. Quid ucrô tandem. inilequetUir nifiiraDeiôd plagat'Quôdficohacre«' desChriftiefli; cupiamus,dcfiftendun» pobtsomnino crit à peruerfô ifto arttff ciOjôuCxChnftomagiftro noftro, no» uumaddifeendum. Specimina egiegtj ⢠ftoftriartifictj, quæ ab Adâhabemus, j inferorum funt,nihil^ quicquam boni AbuRis diuinorum bonorp, ^diuinæ gratiac maior eft , quâmuç â¢perandafit meliorconditio*^.
1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;etùm Pdulocr BtirM'â ' --fi
Quiincrcdulierant Iudacj,cóndt^ uerunt, óf corr uperunt animos génri» umaduerfusfratrcs » Hacc Euangdij condittoeft, utfemper perfecutionem âuftineat,filt; omnes qui dlud prædicât, quemadmodumapudLucameft 2»«Ec 'âdio eritis omnibus propter nomen lt;ncijin.
DftoTftófBf jpfoï hiecéiJufrfitéit f Nequaquam.Multocnun tempore Qetïioraüfunt for titer agentes prçfidio
Doming
AétVVM APOSt« , ' Domini,qui teftimoniumperhibw fcrmoni gr anar fuar, dabat (ÿ ut Jj'rodigia li^rentpcr manuseorufâ^ i uiracftautêmaltitudoduitatisîÃfl''^ । idam quidem ftabanr à ludaris, ju*i rô abâApoftolis, Htc impleta cft tenria Chrifti, Luc, «.Putattsquôdr cèm uenerim mifKirus in terras। dico uobis ,imó feparationem. Dllâ*quot; j turpater aduerfus filtum,6lt; fiKusgt;â''^ ; । fits patrenî : mater aduerfus fil«'â y. ftliaaducriûsmatrem : (berusadutt* nurS fuam,et nurus aduerfus fcxrS tmopjâakonioJtfceduiit! ,
Quum fadus elTet impetus pariterac ludæorumuni cum bus fuis,ut uim adferrent ac lapidatâd cos,rc intclleda ,confugeruntadcM i tes Lycaonf ç Lyftram a Oerbefl?®^.â nirimam undicp regioncm,ôf ibi cabStEuangelium. Agunt fîcuti^ ftus ipiis conftirucratjMatth.io. Slt; nbsp;nbsp;nbsp;i
In una ciuitate petfequmi fuerbV^'^ gt;nbsp;tetnaliam. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lt;
c A P V t xiîir.
m«{
8.Lucasait:Ãrat quidam uirLyftïia dtbilispedibusïedebat, claudus ab utc 10 mairis fuæ,qui nunquam ambulauc ni,hic audiuit Paulum loqucntem. :
â QtjidcrgxloquebdturPitttlwi PtædicabatEuangdion^nempc ,qf itiuitibus noftr is liium non eflèt,ambvi
1 Iweinuia Domini,ita,ut per noftrao«, 1 WïaôC mérita iuftificaripoflèmu8.Scdi 1 U eus pater propofuiflet nobis,ex mergi '1 tnifeticordia,iiUumfuum dilcôumle# ' \ fum Chriftum,in quem fi uet è ÃC fyn* \ cerècrcdercmusjper ipfiusmann 6Cpo ' lentiamlanitatem 8£ corporis ÃCanimç â hîbcrcmus.Hmcpïçdicationem debi' A lis audit 8C crédit. Paulus autê intuitu» A eum,ÃCuidensquôlt;à {idembabcrci,fo A rcutfaluusfieret,dixltmagnauoccâ.Sut A Ã^wtpcdustuosreâius » Ht cxilqt,am# \ bulabatiÿ.HocmiraculoS, Paulus con ' litmaifermonem fuumôC dodtinam^ V utChtiftusM*tdultimo iU«.
' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Qj|^4rw»i«
ACTiVVM- APOST.
Quomodofiücj accipubaat ?
-âTurbæ quum uidiffait quod Pà ulusjfuftuleruncuooem fuafU iHcê, dkentes : Dtj in fpedehotâââ defcefliderunt ad nos. Et'uocabant nabam louem, Paulum ueró ' um,quódise(Ietdux fermonis. dos autem Iouis,qui erac ante iHorum^tauros fld coronas ad । afTerenSjCtrffl turbis uolebat nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;' j
Deus uifibilem hunc mundum nbsp;nbsp;f.
ut per ufübilem creaturarn nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;?
ad cognitionem Deiinmfibih's tons omnium creaturarutn mus ; Scd impleta cfl hucufcÿ^^'ââ^ Pauli fcntentia, ut homines coninâ^* rent ueritatê Dei cû mendacio A Æ , rarêturamp;colerent ea quæ coditaii^â fupraipfum conditorem.Côm crederent eiïèfapientesjftultf falt;îï* mutauerunt^ glonam immortalisâd perimaginem, nonfolà madmof^^^ hominis fimilitudinem effidani)â^'â
lt; nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ttiJquot;
C AP V T,. xmi, etùm uolatilium, Sgt;C quadrupedum ' reptilium.HincgeiitiIesadoraruntua* rias ereacuras,utpote,(ülem,lunam,ft£l l»s,uolLicrcs cÅli, Ãd cæteras animan* , tes. Ineandemuefaniam iijcidunt hi Lyftrani,habent Paulum pro Mcrcui nOjgeBarnabamdicuntlouemjamp;C uo« lunteistauros SC coronas immolate,
QB'J utttem Paulm BariiAbiu 4lt;i htcÃaunii I
Vbr hocaudierunt ApoftolijBar^ nabasamp;PauIus^côfciffîs ueftibusfuis, infilienintin turbam,clamantes ac di* tentes : Viri, cur ifta facitis f Nos quo« nuetjCdcrnquibusuos, obnoxrjmalis lutnus homines,annöc«antes,ut ab »(lis «anisconuertaminiad Deum uiuum, tjui fecit cÅlum, Si terram ,SC marc,ÃC Omnia quae in eis funt : qui in praeteri* th ætatibus finebatomnesgêtes ingre dtuijsfuis. Quanquam non expertem, teftimonijfeipfumeflefineba^durr» be tteficiaconferret, decÅlonobisdans piaulas ac tempora ftuvtlfeja implens 4
ACT WM APOST» nbsp;w
dbo SCIaetitü corda noftra» nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;jj, '
centes u ix compcfcuerunt turbas,Æ . bi immola rent. Mirum nobisui«^. quod Lyftrani ciucs Barnabam^y ⢠Ium uolunt adorare,0^ ipfis . Vcröm firem reda uiareputare^^. musjipfis multö ftultiorcs fuimus^^bj । foftultius dc noftris fandis miumipfosextulimus, ÃC inangUâ*, rum 8lt;calamitatum tempore mus.rmömortuis,ligneis,amp; (äx«»*â ! tui$,amp; mutisfimulachrisaurÃ, tum,ä^ (ericum induximus,beryH*^ gemmis ornauimus, ferta amp;C cofO®â impofuimus, ö^quadqutdemfunâ^ coram Deo eft abominatio.ad illap^ ftrati fumus adorandi caufli. Deus pater folum per unigenituW*'*^ um filium lefiim Chriftum, uerutn dtatorlt;m,interce(rorem,raluatorftn)* tcdemptorem fubuenerit, tamcnno^ impièdiutsadlcn'pfimus.Siquisexfâ ptiuitateliberatus eft, fccit uel fanfluâ Nicolaus,S .Petrus ,uel fandus Leon* hardu*gt;
. c A i» V T* xïitr;
^'âous.'Ãnda Anna, amp;nbsp;ftndus Eraf* â^dabantdiuirias.Sebaftianus,Ro»
Martinus peftem auertebant, ^â¢ftiuftnodi tricas innumerabiles con ^ngebatftolidi homunculi. B arnabas * Paulus adhuc in uiuis cxiftcn tes no* *^crunt fibi diuinum cxhiberi honoré, Muerunt Deum honore debito priua ^bmultominus nunc pari poffent.Dul tiffimi fanfli, chariffîmi noftrifratres quot;Mtit.ôC fororeschariflîmac.Nonnobis propoficifunt,ut tllospro drjs habeas *â'us,fcdutDeimifcricordiam,fauoré, 8fbenignitatcm in rjs contemplemur, Ã^deprehendamus.
Compofiti (icfuHt LyÃrani î Sup«uenerunt,inquic S.Lucas,qul dam ab Antiochia ÃC ïconio Iudæi,qui cwmpcrfuafiflent turbis,ac Paulum la« pidaflent,extraxcrunt eum è ciuitate, fexiftimantes ilium mortuum elfe .Cirrf Wndantibus autem eum difcipulis,fur« ïcxitô^ intrauitciuitatem.In hoc mun do agitttï de EuangcUo, ficuti de tem«
ACTVVM' APOSf.
jjçftatftms in nubib.coeli.Jam pluft.isââ ipkndet fok Vix uencris manunii*â^ griiitturboS^ imber , Moxfbleirâ^fâ^ n»rfus,ó(^ coeïö clarcfcit. Sic Qi. m Cbf* ftiano orbe fit,iampax régnât,crasp^^ fcü^uutio infequitur. lam in idîuocu*' adnidiofublata,tyranni occin,ô^ EuJH gelmm indarefcitubic^ .Lyftranip^â'! lóantèPaulum Barnabam incc^'® etferre uolebant, ÃC ipfi throno nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'
mittcrejamadfunt ludaei cxurbd^®* nio,amp; Antiochia ÃC efficiunt lus lapidibus obruatur , QC extraiirb^' i utcadaucrjapiatur . Hic cerniiur,iJ* uulgusadfedus fit,quà m mutabili^iâ, uarius,quamcp ingratusexiftat. Du'^' fimus Paulus adelt, Sk^ prçdicatinisi*^ bum Dei large , cupit ipfosreftlw^^ ïiitæ æternæ,fiC regno co?lefti,ipfgt;f^^ lam uerô mercedem rependunt ,uo^ eum lapidibus occiderelut ueriflîn,^â xerit, per mukas tribulationesopofl^ nosintrareinregnumcÅloruni. ,,
Ãl'.
ÃA PVT XIIH.
i, dÿid Ptulttidÿbat f)oübanc ptrfe cfuutioium ?
Poftero die prcfcdus eft cum Bar« wta Derbcn.Cumcp EuangelizafTcnt ciuifati illi,ac docuiftcnt multosgt;reuerfi ftintLyftram amp;nbsp;Iconium,fllt; Anttochl *n|,dcniio confirmantes animas difci» pulorum , exhortantes^ut perfeuera# rentinfidetSC quod per multas afflicftio ncsoportcat nos intrarein regnü Dei; Paulusper perftquutionem in muncrc fuorobuftior, ÃC animofior rcdditur, ncc cruce detcrretur, fed dióutn Cbri^ ftiapprehendit, Matth, 24. Qiuâ perfc« ueraucritufi^ad finem,faluus erit.
An çr allot prceterhos eliÿbtni pree*
: dicatortsi
SiciCùm fuffragtjscreaflent iJlis,tnqt, perfingulas eccicfias presbytères, pre cati^cfièntcumteiunqs.commendaue runt cos Domino,in quem credider at, In primacua eccicfia, Epifcopos,Paro« thos,Ecclefiaftes,ctSymmyftas à Deo accipiebant ,ó^ieiunioSlt; orationibus
O i
ACTVXTM APOST. , confirmabant,nonmultis ccrcnioD^^* amp;C. pompofisgefticulationibus. Q)â*®â mnes idonei 8C apti cxiftebant, c«**â*quot; aperiebant, Dominoi^multasaniifl^ adducebant.Sed nunc Epifcopi,?â^*'^ ti, S)C. paftorcsdiguntur fecundunââ*' uorem,ac populärem auram, Si nbsp;nbsp;nbsp;j
caecppompoià cceremoniac obtrud^ cur,fed paucîe precationes fiuntad P tim,ita idoneiergo ô^commodiefl^^ i lent,utfcilicetccelumaiijs claudât«n^â tamenipli intrare queant.
Qjjô profidfcttur Palilut p orrô ! , Pcragratacà Pifidia,ueneruntio
am : ÃC inde folucrunt Antiochianâ) de erant traditi gratiæ Dei in op*** quodcompleuerunt, Cùmautenââ^ niHênt 8^ congregancnt ecclefiam, tuleruntquaeciincçfeciflêtDeus ôfquôd apcriiiflct gentibus oftiiââ'' dei. Commorati funt autcm ilheâââ fçmpQn's cum difcipulis, Paulus i
C A P V T XV.
nabas redcunt Annochiam,ubt â Sp W tufanâoçJecfîf étant adprædicandum gentibus Euangelium t reccnfebant andpulis,quijnafn Deus per ipfosope ratus eflêt intergentes , NcmpequM nultigentiliumcreduli fiidi fint, amp;nbsp;co* ftitutiinfpe nancifeendi acternamui* *âin,Anien.
CAPVT XVgt;
Clÿtt de retrââ^tboc caput i
IjE primo concilio Apoftolorum â¢*â/Hicrofolymis habito.
Qgid itt hoc concilio liffbatur t
Libertas confcientiarum Gna do «n'naEuangeiij fandbdegratia De/, fide in lefum Chr iftum,quôd fola fi* des.non autem opéra ( nec legis quoc^ ) Gftiftcet û^quod non concurrant leX fides,opera ôïî gratia, quantum congt; âcitntiamconcernit* *
' Nonrrg» debfut taux opera exer*
((fii « nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fir I' â
O 4
ACTVV.M, APOST.
. â Dona opera amp;nbsp;debent, nccf fie (H fien,modôconfçtentiainillisnoncoiiâ fid3t,ucl aedificeç: Sed libéré eatoG in honorent Dotjamp;proximtJcdififâ* tionenijSC fibijpfun perpetuum tium, *
Ectfuider^tuntfl iuftificdtio ex oftquot; ribiui
Non: Siiuftificatio ex opcnbusefâ fet y confcientia nun^tranquillaefo opera enim definunt,anima niinquà iâ' Quod n animae confulendum eû, jx* confolationem aeternam td fiat opof* tct,hoceft,pcruerbum Det, utCbH' ftusaitjoan.s,
Dd mibi fummdrum ^itiindiim,cr eS pendiofdiH mflitutionem de fide V aperibm i
Fides arbor eft, dC fons,opcraftint frudus,rami,et fcaturigo.Fide cSD^â agimus,charitate cum proximo,morti* ficanonccarnisnobiTcum. Hie ucr^ eftgradus, 0(fordo,quemquiinucitiii tocain fcripturam inuertit.
. âÃ; 4 P V T 'X V, ^^betetiamhac doüriiu mfultuit Sic : Vbihaçc 4olt;firina uiget Jlatfm icâaç exoriuntur jSC diflènfiones,praf * krtim^e(agjaj]çj.Q nbsp;nbsp;libero arbirrio,
nteritis operum bonorum * Quac Umpcr feimmifcueruntab »niiio ufcp.
*⢠Dit exempU.
Abdretinebatpuramdodrinam fi« «ei in uenturum Meffiam lefum Chrii «um,in^ea fpeofierebat domino do^ â'a fua,ÃC Dcus uertcbat oculos miferi lt;:or,dta: ad ipfiusoblationcs, Caymu?
operibus pêdebat,fidcm ac fidei dolt;gt; ^finâ amp;nbsp;cxercitia dcferebat,ob id De« ctiam ipfius hoftias refpuebat.Quæ J.^seuni male habcbat,ôi exodio fratrê .Idem in Ifmaële impio, iuftolfaco fiebat.In ïacobo ÃC Efauî 'âîprophetis,amp; idolatricis ludæis. .
DumiÃitcoitcntioetiamHum { Durabit inter Chriftianos,ô^ indicia ïâosadconfummationem ufquc leculi. Vna enimfedataac compte (Ta, datim »ubfequlturalia.
O f
ACTVVM APO st«
Qgtf e4ujp eâ f
Humana ratio non potcft fe comitterc/cmper ab opcribus p«*ââquot;' nifi Spirituflandus hominem^ toaJ*® inflammetSCrenouet. Qgü2ateto^^ omnes homines Spiritum Ãndtw*â^' bent,fedmaior pars in carne üng'quot;' ] ne,fecundum h umanam ration? ab operibus dependet immota. Vtââ fiefi non poteft, prorfus nullos hïb^ tnalos itanequaquam fit,ut null3âââ| drinamimpiam nulhsfcda«,«»'â, diiTenfiones SC hatrefes in naundo^** deamus.
QjiomaJo tueiJebät ApoJlolorttB ttmpore {
Qiium Paulus prædicaret, ta fides iuHificarct, ingruebant(^â^'\ qui Chriftiani crant ) a cotrariti®â a cerenitebantur : Non folamfidcni Æ ficientem cflc ad iuftificationcni,f^^ ® portere etiam fecundum MofisUg^^ circumcidi , alià snon eflefalutc®^â'^ pedandam. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.lt; lt;
C A P V T XV.
Qijid qu^tbaiit ifitufnudi *
(uUi
Nonaliud^quà mut Chtift us inter« «Herçt,amp; ipfius paflîo,mots,ÃC tefutce ^io in nihilum rédiger ctur â¦
£»â lt;»lt;* lulcs btnti
Nonudesquidâ¬inho*nine8,fed ipû «ialt;n Apoftoli cr St in ifta fentina quaQ tnfixi ,qui tarnen Spiritutn fanâutnhi Debant.Et nifi tres for titer rcftitiflcnt, ïotaChtiftianorum cohors corroiflèt, « erroncain iftain doârinatn ampkxa Ufqiflêt. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,1
Eil i)le error fUamiitm f
Sic: Apoftoli ipfutn extirpate noiv potetatK, Auertebant ubicunc^ ÃC quâ tum poter ant i uerùm otnntno dowarc non poterant,pr acfertimPaulus in Epi ftolisfuts.PermSfit ergo error iUc inde ' fiocnter,doncctnüdus fub Papatu pror â wsincofuffocatusfitjóó fubmerfus«
QSidbmcdifcenJuttt notis {
' Vi fibibene conftet, ut de \ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;doâiina
AfTVrM APOST. . dodrfnaChrifticcrnisfif,necinaIi®^ decretisSC ordinatiombus acquief^'^^ Scriptum eft: Ouesmeæ uocernââ^^'â audiirnr. QiâödfiuisfaluarijdeU^J Dei itacertiTs fis oportet,ne etiaffl^'â» Io,fi quis de coelo uenirct, cédas in ; Neqüeenim aduerfartj noftri ullnnââ i ud Quicitiæ ÃC fuperftitionis propng*!. ' culum habenc.quäm quôdclamitfâ'â habere tot magnos,totpotêtcs, dlos,tot dodos homines, qui fua parte ftent ï kern tot annos,totn^ U,tot confuctudines,tot concilia, toâr tres,nee fieri pofTe ut errêt.Quidjd^'^ tant ,an Deus permittat, tot hom?â; lotfeculisin erroretam horrêdOjWquot;? coeco uerfari lt;nbsp;Fieri quidem nó pot^ '
Qa«i iÃif uocifrratoribuf ref^onif btmus i nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â
Ipfis concilium fandorum Apo^^â lorum proponemus,et diccmiistQP'^ go fit, quódhicde fummaChriftââ fidei uacillent omnes Chriftiani, , ipfi' Apokolici uiri,difcipuh', omâ créaiâ''
c A P V T XV. r
ji crcdult',præter très tantum, qui foIiHn torriter k-fe hicgerunt, cçteri omnescô tra Spiritum fanâ S concludunt,8lt; con
J cilium «inaniunt.
« Quiiflitrrsfuntt
Petrus,Paulus,amp; BjrnabasJacobus li ^ccedit ctiam.Nihilominus tarnen Pe^ I ^usuacillatjGala.x.ImôquôdfiS.Pau ï lus per Chriftum non perfeueraflèt ma J 8uan(mitcr,aâum de Chriftiana ecclc^ 1 fiafuiflet.
'J
)
I
h
î
f)
Qtiid (ttde Jifeemuf f NeinulIoconcilioædtficemus.Hoc primum,ita QC. puriflîmum eft conct-**um,tarnen nonnihil immundi concur ^*r»Nullum quidem unquam côcihüm â¢itgt;quod non fidei «el aliquid ademe* *fit.autaddiderit, idcpquôrecennus eô ctiamperuerfius,donee tandem Euan* gelium Conftantiæ damnatum Gt Ãhriftianicombuftifinr. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;!
QtfomodouoC'iturarticulM,quiinhoC tonctlioagtabaturf nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;- i-' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,
Hæc erat quaeftto tNumcxrcumc/^ - 410,
ACTVVM APOST^ fto ,'5: Inc Mo fis ChnÃKWttfeö®* cflênt»
Qÿâd comMunt ApoHoli adhüif' ^u^e^lioutm{
Condudant quôd non opusliw dpuê gcntilibus.Surgit ergû Pf comprobat exemple Corneltfccntugt; j nis,quà d ÃC genres,cà m audinC^^'^ j-bum Dei,Spiritum GndS amp;nbsp;habet pukherrimä raluberrJnâj concionem,diccns: Qui nouit^^. Deusjteftimom'um præbuit ilhs» «3 illis Spiritum fandum,Gcut ÃC riihtl^ dïfcreuû inter nos ôf fide puri ficatient corda tlloruin. «rgo quid tentatis Deum,ut nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;j
iugum fùper ceruices dircipulorS,q^®â neep patres noflri^neq; nos poi(3r^^ tuimusC'Hanc concionem Petri Paulus Barnabas confirmant, merant,^ magna miracula 8^ pro^v pcripfos Deus operatus fit inter tes. Deinde inferebat I acobus, SC i^^*quot; lt;bccbat, Qyôd Deus per Proph«'â^ ।
CA P.TT XüII.
promififTet ,fc nö ludxós folóm/«d
* gentes adfumpturum, fine circumcifio
1 ne ÃC operibus legis»
! nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;QXomojo eoncludit kcoSw ?
Quod ad iuftificationcm non exf ga«
' tur lcx,óf circumcifio, fed fola fides in
gt; Chriftumlefum , ÃC ut exdcmgentes
1 Pinçât ab inquinatnentis fimulachro ,1 *um,fcortationc,fuffocato,ct fanzine.
1 Valétw ctitUR h^f (ontlttfio Mpud
I ' no$i
â j nbsp;Hoe decrctumnon minus firmS efle
â 1 ddxtcóttaPapatumhoc tcmp(Oie,atcç ' I *nin contra ludaifmum . Nam bic erat â 1 »nandaium Dei ,â¬ed iUic merahomina * fotnnia funt C Qtiöd fi er go bic P etrus ' ^tcernitcontra M.ofen,ÃClegemMo0 â ( fis, quanto magis id facit aduerfus bu^ * ntanafomnia Ãd mendacia f Hoe aöt de ' ' «tniqquod patres nequa^ ^r Mofis
^cgem,fcd per legê fpiritus,id cft,per fi
* üün in uenturó Cbriftü,iuftificati fint» Non erz? benA operlt; cxercendA
* fuMi
5 \ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Boa«
ACTWM APOST. ,
Bona opera funtagenda,fcd mo coniequcndi per tlla faluteni,uf' dæi faciunt ,amp; operartj,' fed ut tanoâ^^ j opera (fta fint frudusbonac arboriSi abextrinfecusfidem commcndcnt* , ternam, Nam itaChriftianoruin^^p fcientia (e habeat, ut iuftificauono*^ i nöinnitaturoperibus,fed nudac menfae mifericordiac Der, SCgrat'^' Op.'ra debent fieri, oportet ut W Matth.y.Sed non ita ut ijs cÅlum toâ («quiuehs,quod ïamperfide noftrâ? eft,fed ad gloriam Dci,proxtmifilott) nobis adhoneftam ôi piam exercitaââ ncm.fiC ad ueteris Adat mornfitaflO' nem,ut homo adfuefiat in finem uf^]^ perfeucrare in fide, fpe ,0^ charitatt^o^ poftîdcreanimamfuamin patientia, i
ÃC tandem peruenire-ad beati* tudinis ftadium,S^ æa ternamquietem.
Amen,
CAPVf.
C A P V T
CAP VT
Qa'twîdc rebut hoc caput égtf
P^-lNcipio decircumcifionedifci PuliTimothci, Dc!ndc,quomo*
^0Paulusuoticotnpos fit.redditus, ut EuangehumpraEdicetin A(ia, Tertio d?tnum,quo pado ùocetür in Macedo *'iatnjamp; quid ibidem ft m acciderit,
Qunnim iÃe Timatheut crlt;t i Eratftliusmulicris cuiufdà m îudçx fidelis,cactçrùm pâtre Grarco. Atcpiii prima Pauli peregrin «ione ad Euange âiamerat conueifus, incircumeilus ta« *nenad fidem peruenerat.
Opuebabebat cirtiwncifîone?
Ã^iia Chnfti dilcipulus erat, ea non indigebat.
QMirecrg) cirritwfMebataâ' iPan , io,prlt;(frlônf«mcircwmcifîo»iemMl prox;m(»fonciliofH|l«h|piK i
Propter infirmosludæos,qui in illis ' îodscrantdd ftebat.Scicbantenim om* nés quód paiet dus erat Grxcus.Q^d.
ACTVVM APOSTgt; I Mellet Lucas : Si hxc res occulta wt { fet, Paulus non fectflèttuerümqu«'^ mantfefta e(lè(,nolcbac confcienüatâ''; firmorum Ixdere fed padficê à qutllê cum eis agerc,ut S)C ipfi (equö^ turcommodèjà fine ofFenfione.
Q^ueridffttujjîtiuleht Tit»'* lt;nbsp;eircunddi {
Propter ludaeos pracfrados,quî^^^ fis legem,circ5cifionem,ô^ otnniaoP^ ra Iegalia,adconlcienctas traheban^âu^ neceifaria adfalutemthis^acrit^/^i^ ftit : nil's ucrôquietiamdSinfirtf* â l' parelt nbsp;cedit ad tempus Judati
tas radices egcrant in Mofaicis tiSjMofes nirnium colla ipforu«ââ^ uieespremebat, non poterantllt;b^j, inde,ÃCconfcientiastranquilf3'^^âji uis Chriftianieflènt : difficile modum eft,confuetis renunciat^Lji fus,ut in Papiftis, quos dicuntj (Quia ergo Paulus infi'rmitatein'P^i uidebat, cedebat eis, à circumcidefcat .Niflenimhoe»^^ |
c A F V T xrr;
pgitafTent : Eccc, Paulus uïr fandut , . nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^*^8^ dodor Domi«
ni^üigens paftor,8C Apoftolus,qui er 8ofit,quôdgentilem inminiftrum fu=* fopit Etficinfirtnosludaeosoffèndift fttjCaputquafTaflêt eorum, confcien t*Mpcrturbafl[èt,qug res etiam iftiufmo
turbam ÃC euêtum dediffet, ut i pfum ^9^quamaudiuiflènt.Huiccrgo (cârf wo prudenter præuertit, QC Timolt;gt; *^â¢ciïcmnddit* Atqucflc compo« nuntur»
QâowoJo fe tfaMt perfgrinAtio
QuSperagraflèntPhrygiamamp;fGa/ latkamrègionemâ, uetttiï^ eÃen t à Spi
fer moncm in Afia,pro KCti in Myfiam,tentabât ire in Bithy* non permifit eos fpir itus.Côni
uifioper node Pau ^uifa eft . Vir Macedo quidamerst *â»ns,ôc nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;dicens;
P a
ACTWM Ap.OST, dProfedîus tn Macedonië,fuccurf«*â^ bis. Vtautem uifum utdit,ftaiinic|U3! uirnusprofidfciin Macedoniaffl«'^ï à faâiyquôd uocaflèc nos Donnoi^ Enangelizäd um «ts. Cam folu/fffââ''â tgitur à Troadc, relt;flo curfu ucnlt;^ SamothracêiS^ pofterodteNeapohiâââ amp;nbsp;inde Philippes, quæ eft prima Ãlacedoniæciuitas,colonf3,
Qÿum iwn/itfilKtariat â adnunciire fertiuMem Domtli, Httiti funti Spiritufanâoloqaiftf
Q^iænamcaufTa fitertt,ceriôno^ non conftat, Deus nouit,iHi chaff rd i nqu I m us, fortafle no ndum teff fuu.Quantumuis bona lit opus,®*®^ tn manus uoluntatem Domini nemus.
Qÿî erg) fit, in A/?« wfih uocantur m UldcedontamtquldoH^ fera Afin commerua { nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;. j
Hicquod refpondeas aliud n®** bcs,quam quod DcusperMof^â^^j
»V,. CAP V T XVI.â
i ç cuiufcunc^ tinfei eor,ÃC cof ^f^or,quemcunq{cômifcror.Ro« ââ¢ââ¢Omnia Dei uolûtaci refignanda.
çrtus idemÃcerelicdi
Oeuifisô^ fomnqs Iibros conicribc ' /jRihtIcftjNam fignificatio Suinter« Pâ^etatio taltum à Deo cft, ut uidcre eft lofepho. Paulus uifum fuum hic per °piïttumfanâumexplicat,quo minus ^aitjConucnitenim cum officio fuo. ^i»m ergo commodiim uir Maccdorf âliens apparet, rogans opem 8^ Paulus condonatoreft,auxilium^eius in milt; nifterio uerbi confiflâit,ccr tus eft de ad# nnneiando Euangclio in ifto loco,et de sdducendohomines ad falutisôi uitx â uiam ueram*
QSidPauIia Phtlippisa^tf
Die Sabbathorum egreffî funt è ciul täte iuxta flumen,ubi foie bat eflè prcca# tio. Pulchcrrimum hoc cft exemplum chantatis: Paulus apud ludæos ludx# .useiat.feiiabantur, ferûbaïur ÃCtpfc:
P gt;
ACTVVM APOST. precabantur,prccabatur 8C ipfc.bwo« fermoncsccdebatcummultenbuSâ^î conucnicbantjö^ prxdicabat ipfi* xnonem Dei.
Cigid ffperabtitnr fernu Päulif Mulierquxdatn,nomine Lydia,?* purarum uendtirix ciuitatis Tlp^adf^ rum,colens Deum,aadiuit : cuius minus aper uit cor,ut intêdcret his lt;]»gt;* dicebantur i Paulo, Cüm auta»!ââ^ zaca effet dC domus eius, deprecaiad*, dicens : Si iudicaftis me fideletn noeffc, introite in domum tncanb* manete.
QjfiJ Mt eomnunei Itc hi florist !
Nibîl aliud at(à admirandafflop«/*' tioncm amp;nbsp;efficaciam Euangelq ⢠Na^, ; quibus ut minimum ipeicôcipituh^ * i lisutplurimum frudusadfert.Miquot;'^^ j hæceratpurpurarum uenditn'«,^^^. modn diucs.Iam Chriftus dediuit**â» । ait.Matt.jji. Quödfacilius fit,Cani^ per foramen acus tranffre^^ diuitoâ regnum cÅloru ingrcdtSic öt dei^
c X gt;nbsp;T xrr«
Otoribusferwr t n mundo, quôd uan'« Uchnas,ftillaciasfiC impofturas exerc^f ant : T »mtn h see uenditrix Lydia pri^ â¢â»inter omnes Maccdoncseft, quae Euangeltum fu(ciplt,quamtamen om* Ms tta habebantjUt f» quifquam co loci adfliduruscflètpracdicationem Pauli, I hancLydiamfoturamJatnueróomni un» prima eft ,quac Euangelium Qi. fide â¢nChriftum admiretur Qi accipiat»
QS4UMlt;iii btlnc fidem perutnit i
. S.Lucas inquit : Dominus aperuit «luscor.utintcnderet bis quar diceban tut à Paulo. Quia fides eft donum deij quiutiturifttsmcd(js,pcrquse fides acgt; quiritur,8Cdonanir, quat funttaudire uerbumDei, illi Dominus aperit cOf, I nbsp;nbsp;utöi duobus difcf pulis in ftinerc,Ema^
, : l»us profidfeentibus.
' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;QuifutttftdciipÃui fruätut
â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Baptizata «ft,öCtota domus, Inuitat
infuper Qi Paulum cum reb'quis in do^ laura fuam,noft oftenfa in co, quod lu/
1 quot;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Aâ 4
ACTVVW APOST. daeî paritct Scgenus fremantaö*â^ Euangilum,
Qäjj amplit» Philippif nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;' jjo
Accidii euntibüs nobis ad ?*Æ nctn, ucpudla quædam habensâr j PythoniSjOccurreret nobis ftuai magnum pracftabac domwâ^^ â diuinaudo. . j
Qualis iBt l^irittKerat
Non Deifpii itiis/ed maligniis gt;nbsp;quo Deus ad Molen ait, Deut.iS«^ fmt in te dierum ekdores - -artiumpernï, Exorciliæ eacodsfââ numfupcrftinofuuel falfiuatcs.QPâ gt;nbsp;nimtalia perpetiat,abominatio«ftlt;^*â^ Domino Deotuo.
. QJiii lt;td PmU concioium â¢
Subfequuta eft Paulum SC c1 clamabat,dicens:ifti homines
excelfiffimi funt, qui annunciant noD uiamfaluns«
Qjiid Patilin ai iÃan radünem ?
Conueifus fpiritui dixiU
C A P V T xvrj.
tibi per nomen lefu Chri(li,ut cxcas ab ea.E[ exiji eadem hora»
QäJW Pdttfi« ipfum rxpellebat » lo« '
/ â g«eb4t«r tarnen ueritatem i
Sîfanfubprætextiiueritatisfempet ' i iropofturäsfuas «ultcxerccre, fed ea ra i tionc nihil proficit^etjeitur»
QSid 4Nt(m domiiu iÃint anciQ« û ciuHti
( nbsp;nbsp;nbsp;y identes,quod abcfTet fpes quçftus
, wi,apprehenfum Paulum ac Silam tra» j Fenint in forum ad principes, 8C offer c /1 cos nugilhatdjusjdixerunt :Hi ho« ( â'inc5 conturbant ciuitatem noftram* [ I ®^fintludaci,8d annunciant inftituta, nonlicct nobis fukipete,nccç fer#
^3re,cöin fimus Romani » Hic adfabr c , Qepiâa eft natura cupidorum pecuniç, i 3^0 paâo cïga Deum 3^ hommes ad» $ kâifint, fl lucclli nonnihil dcccdit, 'gf'gièprsetexani fuis fucis et tcchnis, yauluin non aceufant illati damniaut kinriac ,fe(l dicütîRomani fumus,qua«
) i nbsp;nbsp;nonllcemohis aliam doârinam acci
I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;P s
ACTVVM APOST.
pcfe»Vtæ nunc cranes Papiftsct^^ inanifumus,non licet nobis dodrinam.quç fedi Apoftolicx»Wj patribus,concilijs, ÃC facris ordin*^ repugnet« Nonfic,nonflc:I«nP^â^4^ da bate funtamp;auertenda aniwâ^â^, corporibus .Tunc pracdicatorcsol^ untur irapio claraore ifto:crucifig*»*^ cifîge.
â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;QaW poputaf igibat Philippif tii
eifirtitioiitM iÃlt;tm Mfonem f nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.
quot;â Turba concurritaduerfus cos, giftratus feiflis uellibus fuis nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;।
cosuirgis cædf. Cura^ multas p*^ I eisimpofutlTent, coiccerunt tcrcm,praccipicntescuftodi career*ââ diligenter cufto direr eos.C^ut prxeeptumacccpiffet,c5iccit eosin * tcrfercracarccrem,6^ pedes eorS***' XIt ligno.ConfiderandShiceft,ut®*,^ bolus fremat, ctiam inciuilibustnJg Ãratibus,uuIgusinfanit,Capitaneiin*â rentes captiuant,uerberibus fcuinculacôijciunt ut nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;1
J. C A T V T XVI*
Otfapifopria fua iura,lt;ndïcftacauflà .Elt; ^rccris cuftos «iä ad oculutn donuno« ^wire uuk, in intcriorcm carccrë
*®*côijcit,ut impatientes eflènt, ÃC do» âPciâarent:fed ptj diaboH fucum notât* ^uare asunt contrariutn, Deumlaut Wfttjipii^gratiasagunt«
QSiil 4rf iiiit in iÃts pwowft »er gr4 ttariMi4Aiom(gt;Kt f
Media node Paulus 8C Silas orantet wudabant Deum. Exaudiebant autem tos qui uindt crant .Subito ucr ô terrae **'otusfeduscftmagnus,itaut côcutc^ tentur fundamêta carceris.Et ftatim a# P«rta funt oîa oftia^ct omniS uincula fo luta funt.ExpertcdusaSt cuftos carce lt;is,cS uideret ianuas aptas car cer is, cua« ginatogladio erat feiptum interfedu-tU8,exiftimâs aufugifle uindos. Clama uitafit Paulus uoce magna, dicens : Ne lt;iuidfcceris tibqpfimali,uniucrfi enim hic fumus. PoftulatoÅ luminc,irrupit acttemefedusacciditPauloôC Silæad Ãedes, ÃC ptodudis iUis tôt as^aitiDni, 1 ,
ACT WM APOST, quid me oportet facercutfaluusfiW Ãtïlli dfxerunt : Credcin Dntn leftHââ 6^ Gluus cris tu domus tua,EtIocu'*j film ci fcrtnoncm Domini , 0^00'ââ^ busquicrantindomocius. Etaffi'^ ptisiriisiniHahoranodis, abluKPj' gas,Ãfbaptizatuseftipframp; mefiici illius continuo, Cum^ P^,'L â xiflêr cos in domum fuam,apporigt;** inenGm,â¬C exultauit,quód cumU*â*'^ (à domo fua credidifièc Deo.
Qÿid notdtctthocÃilumi
Commoner primo, quöd tusauxiliacorfit in angufttjs Yhri, cionibus. Deinde,quôd fidesin^ j ftumïefum unica fituiaconiêenâ^^, in codum, Qiiamprimum cniifl'âL|, ftos careen's in Chrifium fi bona opera facit,ÃC rc ipfa confirmât ûdem fuam fufe^ tiô, quôd omnia inbonumcoop^^jj pfjs,ô^ in Deum crcdcntibus»^^ââ'^^£i, lïgentibus.Nam quura dies , n^runt raagiftratus uiatoresg^d«
c A P V T xvn, Dimfttehomints illös. Nunciauttau^ temcuftos carceris fcrmoncs hos Pautv loâ.mifcrunt magiftiatus utditnittami til « Nunc igitut excuntes ,kc in pace. Paulusautem dixit cis : Catfos nos pu« â Uicc,indiâa cauflajCùm fimus Roma A iîii^coniccctuni in carcctcm,et nunc oc wltcnos eqciunt^ Non profeôo ,fed uénùntipft,ac noseducant. Paulus o« TOtvino innoccniix fux teft imonifi ha«quot; betcuokbat, V cm êtes ergoipfi depte ( cati funt cos,ÃC cduftos t ogabant ut e^ ,1 g^dereniur è ciuitate.'Egtefliautcm è A ^^^®f^»inttoieTuntad
«s îtattibus^confolaii funi eos,6C ptofe I «^ifunt.
⢠CAP VT XVIU
Qgidboccwpttttrsdit!
J p^KIâGRlN ATIONEM PauU,« ( A PbflippcnfiumciuitateadThenaà , â'^nicenfium,6C hincad Beirhotçn ciul f, '^taijóCindeadAthciücnfiumregio«
ï
1
ACTWM APOSr»
Bem : quid öp iftis in loeis adum fltâ
Qg!4 P4ultu The ffjloniett tÃt * pjdi Secundum cöfuctudmem fuatH fus introiuitadeos,6Cper fà bbata^ diflèrebatets è fcripturis.
At^uiluJitüMleiicebit
erggt; ad eot redit i nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,
Quoniä Ifraelita eflètjCx trib« famin,Iudaeos, ut fratres fuos,proL relinquere non poterat, fed opcffâ,, batyUt quacunque ratione poflèt,lt;F Ghtifto adduceret, Indefinentef/ fpe cödttutuSjDeutnfibi elegifl«^^^ dam,ut Helix temporibus,qui con'*^ tendi fint ad Chriftum,
QijiJ
Adaperuit StaUegauit,quödtiâ ftdoportuiflet patüS^ refurgere tuis , ô(î quôd hic effet Chriftus qui ipfis in lege fiC prophctis pro®â* fuilTèt.
tJtfciebantb^eïuieeit Scicb5t,fêd in hoc errabant,qtiôflr
Xd'.âfliatnadueniutuininrT, ' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;quofl***
. C A y V T xrik
3- ^ââ^'âPparatUjObtcnturuni régûfl f*CKticum,ut Dauid et Salomô.Nee
2, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fubPontio Pilato
û **ââXU8 JMeflîas uerus fit, fed tinpo« ®®^amp;feduâorpopulf.
ry P Paulo amp;nbsp;Silx, religiofo« Ji,â'. *^æ^orum multttudo nugna^tnii
Hicficbat,
^ââ^apâdiclt : Vcïbura mes no» ^°*Udmcuacuura4
. y Quid ad b^c iufideletIu^^^tff
èi^. â^ôtnotiincreduliludaei,Sf aamp; â nptisquibufdam cfrcunforaneis uûl ? '^Mâs,ac turba coada concitaucr une âUitatenijCt urgentes domum lafoniSo ypebanteosptoducercad populunia
^d utrôquua PaulnM aen ittue« . ,
â TrahcbantlafonemSC quofdamfm , ®sad principes ciuitaits , clamantes; - ^^ââl^Hcirarumoibem contuibarunii
ACTWM /POST. fcucquocpuencröt,quos danculiim^ cep J tIafon,Slt; hi omnes contra decrfö Cscfârîs faciunt,regemaliumdiccfli^ ciièlefum.Dura hxceftaccufatioio'â lt;bnem,fà dumdurtuscft, DuminâP®* tunt ipfum,ô^ exdomoextrahSt'Atâî hacc omnia fub practextu «quitatis^* gunt,ôd utfibipcrfuadcbant,exdiuûgt;iâ 2do.
QjiiJilliiaceuÃttioiieefftciaHtf Comttaucrunt turbam,SC tusciuitatis,aduer(usipfos.Atlt;ÿWitgt;®â ïnncsadcûrrebantjuociferantcsxri^ gctmaledicebant » indignabantiir,if^ incbantS^ frendebant, minabaniurl ( etsroortctn^ut mundus adfbkt«
Qÿid i/iitmfeditiaatm
r (vf
Accepta fatisfadhone à lawnc j £* cactcrtSjdimifèrunt eos . J Theflalontccnfium prudentius^^ ciusegitmagiftratu Philipp^â^â 1ht indtda cauiTa ingruebant,Pagt;j'^'ââ Stlatncacdebantjô^tn utncuia
C A P V T XVII ,
bant, Iftiautem nihil temcré liifcipiûf, fed audi tint utramcç partem: ôif cùtn la/ foneminnocentein rcperiunt,dimittôt mmunà ciimcæteris * Et hoc uerum magiftratus officium eftjUt pios defen« dant,5^ innocentes foluant*
vt 4utem ftebat amt Paulo cr Silai Fratres confeftim per noeSem emife tStPaulum fimul 5lt; Silam in BerrhÅ afn,Quicùmaducniffent,abierunt in ^*^^§ogânrludæorum .Hiautem erât Himmogenere nati inter eos qui eranc Theffalonicçjqui receperant fermonS cuniotnnianimipromptitudine»quoti ââ 'efctutantesfcripturaSjanhæc ita fe ââ'erent.Et hic uidetis,perfecutioneni ^auà imuJtum iitilitatis attuliffë Euan« g^'ïo.Natninhac adfiidlionc S.Paulin âMultos homines ad fidem Theffaloni«
adduxi t,etiam nobiliffîmos quost^, niulieres primarias, Neqgt; cnim De/
^^perfonarum acceptor eft.
Q^idautem 'mertduü liidieiag:bant}
QyumcoguouiffentTheftaîoniccn
ACTVVM APOST. .
fèsludæûquôd BerrhÅæ t eflèt à Paulo fermo Dei, ucncrunf lie quoep commouebant lurbas.Qi?â^^ malefenatus eft diaboluS quà nâPf^u fus pati non poteft ut fermo nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;|
nctur îâuel ex altenis ciuitanbu'â^Æ gïonibus excitât homines, qui hum perfequantur â¦
Qiftii âutent pij Chrifiianii
Emittunt Paulum, ÃC Athenas U 7 deducunt» nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;{
Qÿid ttobis fubmittifirat hte(biftigt;^ j
Duo.Principiô quidem nihil j quôd Chriftiani hoîs uita militia in hacterra,quo tidianaluéi^â i cer tarnen,ut non mirSeflêtjqui^^ij ftianusianguidtis ,SC defatigatust^ rctur, Qiiôdfi Paulus mödanuslâ®^ fuiflèt,fine gratia, fineq? Spiritnbnlt;^J f)Otuifletdiccre:DiaboIus fit nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,
if ac dodrinæ profeflbr, nihil fi crux,perfecutio,Slt; adfliiSio. Seoquot; non facit,fcit Chriftiani eflê cruceni â i leiaff* '
⬠A P V T
I tà arc.Qpare rcmabfoluitjamp;noftde« ïarctur iftiufmodi'tebus,
J SeoundOjUtadimitationem Theflä« I tonicenfiutn fcripcuram libenter uoliia I Wils, Ea enitn eft unica régula, ÃC fogt; / lidum fundamentum fidei noftræ. {' Qyodfifaberlignariusautcçmentari^ 1 Us aliquid artiftciofi operar i uelit^opor teteumamuffim habere : faber argen-J *ïtws,aurum exploraturus,neceflè ha^ ' 1 beiLydio lapide. Sic etiâ ,fi nos Chti!* ftùniuolumus dijudicare,quiduerbS t)otnini,quidcontrà humana conftiiu
I do fit, opot tet etiam nos habere Lydia
J Spidern,hoceft, Ucramfcripturâ-Ex ( fctiptuïacognofduult Chriftus» Qui I aliuddocet,^ faipturahabet,iserrat. J OinniahumanainftitutaadDciuerbS J iuftalancc ponderari ÃC examinât i de-, tent,numtoletandafint^necne,Nihil , ittChriftianaecclefiaadmittatur ,nift I cwto fundamento fcriptutat infiftat.
J Sctiçiuracnim aliud nihil eft,c^fynce-, â luaiÃdu«hum,pet fptxitumprophe;
ACTWM 'APÃSf» lt;anim in mundum prolatmn ,ut trusait.2.capite i.Hinc eftquôdC^, ftustoties fcrïpturam alIcgctA pturamreuocct Jn fcripturacn«*''â. bis loqaitur uoce aperta,8lt; uiua,fl^^ folatur nos in omnibus adfliâion'^â amp;in ca promittit nosuitamaei^^quot;^ ceriô conièquu turo s.
Paulus quum Athenis eos eiip^ f et, incandeicebat fpiritus eius in'P cûm uideret fimulachrorum cultu*^^ ditansciuitatem. Miferèipfutnc*^'^^ ciabar,quôd ta multi gcnerofi,m2E^â' nimi,Gipientes,excellentes, ÃC mines tam miferè in errorc amp;nbsp;inct^ââ i Iitate per ire deberent. Quare fpit*^ Ciusfremebat aduerfus malediflinâ^ tanam,quôd tamcelebrem efu/taten»*â aeternum exinumraperct. Etoperâ''âi ficPauIusdabat , ut fi non omnes,H' menaliquos,ex Diaboli malediâï fti** cibus eiipetetfôC Chrifto adducetet«
NWIJIK*,
C A P V T xvir.
â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ipfu/m Athcman/tUM
fipientùdetcrrcbat i
1 SiPaixlusinexercttatus , 8C impcri»
1 nbsp;nbsp;nbsp;Chriftianus fuiflet, ut nonnulli re^
Pwiuhtur/acilè ad mul titudinem pru^ Jtntum,SC aftiitiâ fapientum cxtimuif* f nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;âquidunusagasaducr^
âUStam multos t* Putäfne fidem tuam
Unici Dei polTe cofiftcreadiierfus tam I âuultos, tam fapientes,tam prudentes ; jui plurcs dcos 8lt; habcnt dC colSt,pro# ( â«entur^ ? Et ctiamfi ifta animum ipft ( usnon fubtj(ïènt,tame n uel illud ipfum
J urricus, cgenu8,Si I ' J^icâus homo effet,in tanta tamcp cclc âPPhilofophorumôd Grarcorumtur^ I ny.fed additur ipfi animus à Deo, fur» I SÃjôf adnSciat eis EuangeIiam,Omnilt; 11 uo in ca fpg collocatus,quôd ôC uelit ec jâ PotTualiquosperuerbum Dominino« «J ftdlefuChriftidominolucrifacere.
I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;vH pMÃicMt ?
_ t^ifputabatinfynagogiseumluda!»
1 'sôCteiigvoffsjôCinforoquotidiccum-'
CL î
p!a feftinatjôC idola deturbat, furgit,SC uerba Dominiadnuncw^L dicat ipfisjSC ob oculos ponit ooru»' raorcs,0f idolonim latrias,often(lit modum ôf uiam,ôf media , qoibus ifta idolatria,amp; impio Dei cultubb^ riqueant.
Aufcultabant etiam pr^dicatio)^
phi conflidabannir cum eo, Qgi erant Epicurei f
Erant Philofophi,qui bearing ponebant in uoluptate corporis mi.T cnebSt etiam dogma, quo fcuoIebantjDeum non curare ffâ ' inanas,ficut etiam,poft hancuita«â eftèaliam»
Qjfi erant Stoicii
Exant Philofophi,qui beatitUâ*quot; j collocabant in mediocritatcô^^^L , rantia omnium rerum, Si in defc nwium hi»mgnoiumadfcäiWâââ^jÃ(
c A P r T xyiî4
Cabant ilium hominem beatum, qüi nS gauderct, etfii omnia bene refponde« ïcnt,nec mÅrore adficetetur , etiamfi n^ontes conciderent* Breuitcr,qui om* ^lt;a poflèt fuftinere amp;C pati, QC aduerfus «la confiftcreuttruncus lapis,
Q^id Paulus edilJerebdt csmtra ifldt duoifeiha {
Vtnufquedodrinamrcijciebat irt falfamôCerroneam profitebatur libéré . Beatitudinem neque in uoluptate carnis,nequc in temper antiauel carene Jiaadfeduum naturalium confiftcrâe, *fd infolo fummo bono, in contempla« ïioncamp;cognitione Dei, quae efiêt per fidem in Ciniftum leCum, tn future fegt; culojinuita aterna omnium perfediQ fima.
Qgid mtre t dis PduIiU ex pradicdtia ne fiureportdt f
Vituperium QC conuitium.Quidam entm dicebant: quid uuk fpermologus hie dicerefÃlij uerö,nouorum(inquici# bant)da:raonidium «id^tur annuncia^
ACTVVM APOST. . tor eOt^quod Iefum,ö^ refurrccî^o';^ annunciareters. Hic S.Paulum forancinncIamitantjUt qui infrug'* . nugisfe hincinde,morc . nuin'at, 8C omnes fuoscogitatus^^â . rigatjUt fernper aliquid noui fcatur,SC homines nugis pafcat, barij^ôC Tbyriacarum uenditorcs*
QjfiJ Athetucnfes turn Paulodit*
Apprehenfurn cum ad . uicum duxerunt, dicentes : ne fcire,quæ fit ifta noua,qug tur,doc4rina î'Noua cnimquxdaoâ*. genâs auribus noftris. V olumus cfg®5 re,quidnamuehnthæc cflc . PauÃ**, ólrinam dicuntnouamdodrina«â)'â^ uos rumores. Hoccp de fuo ingfâ*'âj cfunt.Nam Athénienfcs omnesA Æi illic uerûbâtur hofpites, ad nihil uacabantjUiG ad dicendum aut audi«'â' dum aliquid noui.
QÿomoJo fe Päuliu gtrU
SBlrf
C A P V T xvir.
Stabatinmedio Marti] uid,8C habe« bat piilchernmam praedtcattonein,quâ dmidebatin tres partes*
QïjtfeftpriuM pdrsi
Dicebat: Viri Athentenfes, per o« mnia ferè fuperftitiofiorcs uosuideo. Pr acteriens enim Si. contemplans cuttu tîsueftras,inueni Si aram,tn qua infer» ptura erat :lgnoto Deo . Quem ergo âgnorantescolitis,hune ego annuncto uobis, Reddit hic auditores beneuo« los, firaulg^ attentes, uocat eos uiros t hicinfignis eft titulus, V ocat eos i nfu« per etiam fuperft itiofos nimium, quem titulum etiam adcipiebant,ut infignem celebrem« V okbantenim fibi laudi uerti,qiiód multos uarioscj^ Deos habe rentjÃi colerent. Et excufatfe Paulus, quodnonnouosadferatDcos, fedue» rum SC acternum Deum praedicett qiiemS^ ipficolant,licet id ignorante* bciant.
fecüttdd p^s eS ! nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;gt;
Deus,inquit,qui fecit muftdumö^
Q- 5
ACTrrrW. APOST» f omnia quæ in co funt,hic cÅH cûm fit Dominus,non in manufe^'j plis habitat, ncc manibus humain^ , iur,indigens aliquo,cà m jpfc dct bus uitam amp;nbsp;halitum per omnia'i^,' j f nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ex uno fanguine omne genus boifl*^
utinhabitaretfuper uniuerfamfetâ terræ tpræfinntcR præftituta tefl^*7
8ó inuentant * Htc reprobar cults,qui in deauratis,lapidcis,lig'â®, 8C argento obdudis fimulachriï fiftitjOC oftendit unicum uiuete»â^^ ? um,qui liomini indidit (à piennainï rationem.ut ex uifibil ibus hufus dt rebus aditus paieret ad nem acterni creatoris, uiftbilmni L uifibilium ,corporalium QC urn.
QÿteüffdrftertKii Quamuis non longe abfit ab uâ quoc^ noftrum . Per ipfuin j «aus,Ct moueinur,ôi fumusjücuî
C A P V T XVIj; dâffl iicftratium poetarum dixcruntf Nam hufus progenies etiam fumus«Ge nus ergo cùmfimus Dei,non debetnus cxiftimare,auro autargento ,autlapidii artcfculpto, ÃC inuento hommis,numc «flèfimile.Ettemporaquidê huiusigno Mntlgcà mhaâenus difllmularit deus, nunc annunciat hominibus, at omnea ubi(^ refipifcant : co quod Ãatuit diem, inquoiudicaturus eft orbem terrarum cum iufticia,pcr cum uirum,per que de neueratflde praeftita oïöus ,cömcxci«_ tsrit ilkim ex mor tuis. Hic depingit ue
Dei cultum,amp; ignotum, ucrumiÿ, yeutnJefumChriftum. Sedaccômo# datuerbafuaad rem, ôS demittit fe mi* adeaptutH Si ingenium auditorum, ^clt;$eniin dicit eos impie feciffe, fed i*, Ãnoranter, Ideô Deumadeorumigno ''antiamrefpexiffe Si pertuliffè Jam uel â^otempusefre,quo pÅnitudincducan
Chiiftum uerê cognofcant,fy n* , f^céçconhtcanturjneipGs idem con/ â¢âS^qiiodSodomscöC Gomorrhæ., \
AC T WM A P OS T»
QÿiJdgaitt Athinicnfes ad
il prtcdtcatiouent f nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;j [
Quumaudifîent rcfurrcâtonéâ'â; tuorum^q quidcm irridebantjalijiâ^f dixcrunt : audiemus te de hoc itertnâ» Hic impictum eft,quod Paulus nbsp;nbsp;nbsp;'
hab«:EuangeIion de Chrifto W* icandalum eft,Gracds uerô ftultiw* ' QSfd uerà Pauliit fdeiti ,. Extuit è medio eorum, V idebaf j quôduerbum Domini apud ip^^â/! lumlocum haberct * Ethicitnpl^â^, fententia Pauli,i.Côr,«.Nonmiih*'ââ entes fecundum carnem uocati
Nihilciuicquimcr^ o^eniititrbtf pruedieatioi nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,
Quidam uin'adhærentcs ei, crcd» runt : in quibus 8gt;i Diony fius Ar^oP^' gita,5^ muiter nomine Damaris, cumcis. Minim eft quod in tam pop* iofaduitatc, tarn pauci Chriftian* ft⢠; finr.Scd reftitit ipfi's mûdana fapicfl^» amp;carnisprudcntia4EuangcItumcnP Ct mundi fspientiano concurruot*
C A F Y ,T XTlIi;
îptrituflanâus operari debet fuadiuina,ibi oportet ut homo lenfu« fuotintelleciutn^ captiuum ducat ,8C ftcrac fciipturae credat^Si in eo impkbl tur faiptura Lucau Beati funt,qui fct* monera D omini audiunt^, 6C cuftodtfit fllum.Hoc largiatur nobis Deus omni patens. Amen. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lt;
Ã5ÃÃM1-
CAPVT XVIIKn.
I ' QijifiiKderetusrfgtbocctfpwtî 'æâ '
DH profeâionc Pauli uerfusCol linthum,ÃC quidnaboni ibi ege« ; tit, Sc quomodo deinde pioficifcan^
Bphetiin 5lt; Hier ufalcm.
QB«eftciHt(4lt; CorintbtMi
â nbsp;nbsp;nbsp;Piimaria ciuitas eft Achate, 2lt; duos
' potius habet,unum ad Afiara ,altcruni i adhaliam.Qyarc ÃC nobile emporium * ttat,quôex omni tctrarum parte mer# ' I catores confluebant, lam pier um qj ita â fit,uiubi magnx diuitte,ibi 8^ magnx
pompx,Vuperbia,8lt;luxuwafint. Yb| â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;etiam
.âACrVVMâquot; APOST, I
Ãfatti uariæ ïinguae c5uerûant,(^ot^i tînt etiâ üan'a peccata,uitÃ3,S)C( Idem Cormthi accïdit: Legitur^iquot; i ïbi tempi û V eaen's fuilîè, m quoP*^ millèmulierum Venendicatæ nbsp;nbsp;nbsp;,
quacomne» publicæ pcccatrkes nbsp;nbsp;nbsp;I
runt . Tanta crecitate Satan Corinthios , ut mamfefta ifin cultiim diuinum haberentÃtd'^f , rinthus ut fentina omnfum uino'â'â'ââ crtnu'num ,peccatorumamp;^
, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;QSid Paulin ibi bom tfftciebtti
9btt aliatn ciuitatem petebat { nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,
Paufus, ut bonus Medicus âf agit, eô conuenitnon mercandlt;?'^â tia, fedutipfisEuangeltucodeï'^Sââ ,X)e»praèdicet.
bout er^ oper^tturf t,
Multi Corinthij qui audiebât, Il fiebantjfiC baptizabâturJmôP^^^ plures côuer f ebat Cor inthi, at£ÿ nbsp;nbsp;nbsp;'
nis. Nam ôf Dominus dicebatnOj Paulo per uifionem :NoIi tiincre/*^*â ^uere,£lt; ae iaceas,propiâ¬reaqiiô4T
capVt xvin;
tWUtn,amp; nemo adon'etur te ut gattcjquoniam populus eft mihi mullt; ï^winhac ciuitate,
QSâÃtgt; quà j Ht peecatrice iÃ4 ciuitiite plu ^(ifonuerttt,quim AtheniSjUbitximil etet
Philofophi commorabdntur i
Cöltatjfecilius effèmanifeftospecca ^Kscóucrtere ,quà tn hypocritas QC iui fticiatios.VndeóC Chriftusait ad Pha-**f«os:Meretrices dC publicani ptacce âientuos in regno Dei »Quia peccato« t« nihil boni in feinueniunt ,quarc ad âoUm Dei gratiam confugiunt iHypo ^ntæucrôa iufticiarq omnia fua pro fhuibus rcgni coeleftis , QC operibua futntnè bonis habent*
Apwdqwem Cormtbi conurdbitur, Sm tanta iM nMlorwn coIIumcs effet { aâus eratquendamludacum ,noâ
I ( mine Aquilam,Ponticum genere ,qui I nupcr ucnerai ab Italia, ôd Prifcillam J ' Uxorcm eius,eo quôd præcepiffet Clan
1 dius, omneamp;ludxos Roma decedere 5 ' accclfitadcos»
ACTWM APOST»
(lu^re ad älicnigcMm,^
^lum diuertiti nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;J
Qaum Chriftus Apoftolosj d^iei ad prædicandum Euang^y^ cipiubat ipfis, fi quam ciuftatenâ*'â^ a dcrcntur,utxndagarcntquisdJg*â^^.j â¬cc,apiid iftum manerêt, donee difc cderent. Ita SC hi'c Paulus agftgt; indigenam non habet, apud 9^*^ L icandalo efle poffèt, confer t fe ad al*^*â genam, Aquilam fcih'cet»
Qttx clt;tt)pef«6er4»tf , Duæ»
Qÿlt;eprimteüi , Quum Pauluscflctperegn'nus,»* dtficarct cxih'um peregn'nauonibuy mill fe ädiungebat, qui æquè alienigf na,amp; extorris efTetzà Claudio enim fare ex Roma pulfus erat, unà cum ten's ludci's. Qui laute ac in delitijseâ*'â eati funt,quos^ nihil unquam calanM® tispreffit,ini nefeiunt conditions paU* perunrijfiC egenorum^QuaredeipfoPâ rum folicitieranr.
. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Q!^
C A )? V t
Qjiffecuftdt(caulJaeamp;i
Idem arcificq exerccbant,tabcrnacil lorum textóresi Et eiufdem religioniâ cxiftebattt, qüar e apud ipfos manebat| amp;operabatur*
Nihil aiiud Ceriathi agfhat Ã
Tempore laboris Uborabatjdifputl« batautcm in fynagogaper omne fab« bat3,fuadcbat^ ludæis pariter Graè cis. CörnuenilTent autem è Macedo^ ilia Silas 8C Timotheus j coartabatur fpf tituPaulusjteftificansIudacis Chriftà fcffelefum.
Qgottwtio piiicebat ludttis bicc condor
Contradicentibüs èisac blefphemi ioquentibus,â¬xcu(ris ueftimentis, dixit ad eos: Sanguis uefterfuper caput ue-ftrum.Mundus ego pofthacad genteS üadam«
Q^oabiblt;tt{
M^rans inde in trauit in dotnum cu4 lufdam, nomine iufti,colentis Deum* Wilts domus eratcontiguafynagogaf.
ACTVVM A^OSf.
Non quo J ib j udlet dcIitefccrCji^â^j ibi tn pace pracdicarc poflèt,quód ptOptcr ludæorS calomnias,P j mias in (ynagoga nequirer.
QjfiJ utHiMts operMur'at^Ji^ i
Non panim : Nam Cn'fpus affâ» 7 nagoguscrcdidit domino cum toiaflO mo fua, multi^ Corinrhiorumault;^'^^ tes crcdebant ac baptizabantur^Etf^ modius hic Eiiangelium proccdeO' ^Afhenis ⦠IdeôôC Dominusipâ^ confolatur per uilionem.Et conW^^' ibifefqiifannum, öó doccbatipPosUf' bum Dei.
QjiJ intfrea Corinthi fitbät f
Qiium Gallioagerctproconfu'^ I Achaix,infurrexerunt unoanimoli* । dæiin Paulum, ÃC adduKerunteuni^ | tl ibunaljdicentes : Contra Icgé biclj'â, dethominibuscolerc Dcum . CatiW j erï t,quód Paulus dcceret, homintâp^J pc Ãe per legem iuftificari, fed per fol* fidcm tn lefum Chrtfturo,
C A P V T xvnÃ
Tdwn Df IM promiferatipfi , neml» nbsp;nbsp;nbsp;*
«tmipfuu ddorfuriwn effttfiui
^^utïuJà ipfumôppritMUti Ueusnonà idt, quodChnitianiRil 1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;omnino fuftinere dcbcant,fed pró
' 'iftittitjquód ficubi «n anguftiatn inctde
'tint,ueUt ipfis adeffe, Se ex omni pcrirf Slt;ulo Uberarc*
D4CXCmpItM«.
DcusMofi dicebat ,Exo.ï.Ego et ó team: Attamcn noncratftne adfltdió neâ, quim (aepè cnim pucri Ifraëltticl Uolebant ipfum lapidare î* Nibilomi« ( nus tarnen per Dominum feruabatuï ' ' incolumis.ldem Hieremi« Vrophetai feciu
QjjU etg) DfiMP4ttIo nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;1
⢠Q^um Paulus iampararetaperire os^ dixit Gallio adludxos ; Si quainiuria e(îct,aut îaeinus malû, ôludxi, meritö uosfuftincrcmiliueïô quxftio eft de (etmonc,ac nominibus,ÃClege ucftra^ te,uos ipftuideritis Judex enim ego bo rum noloeffeÃiabegiieos à tribunal
1
ACTVyJS APOST, , W. Apprchcnfum autctn omncs Gfâî Softhcnemprincipem cutiebat ante tribunal ;netç quicqu^ corum Gallioni curae erat,
Reélèergi GaUio
' In primo redè agebà t,infcqucn^^^ to no.Quum enim fit magiftrat^^»*â^^ fciat ubi ucrus Dei cultus haber^f^^â^ pudiudæos ne,ânapud Paulû,^^â^^ git,dum amolitur iudicijfententûiâ*â re dubia et graui.NecÃcnim facit, die multi ,quiuolunt res religionist'* feernere amp;nbsp;iudicarc ,de quibtisaeQ^^ liera fciunt.an^afinusdelyra à utem Gallio infohtemhofflinefflâ*â^ fthencmpercuti Guérit,peccat.N^ giftratus eft, curare ne cui iniââ!â/';, uis inferatur,fiue ïudæus ftt, Gu« Câ'* ftianus.
Quid Pautut dÿtpoâ iÃdtn feditio»
Diü ibi manebat, SC ualcdidoifâiâT bus, abnauigauit in SyriamjCOififsquot; bus eS Prifcilla SC Aquila^oftoa^l^â
C A P V T XVIII.
nferatcaput inCcachreis,habekatc^ ntmuotum»
OjidreipCuMt coitâtMlaf A^iùlé (y Prifeiüa i
' Vtipfi miniftrent in îaborc,ô^ defen dantcontrauariosinfultus.Vt ipfcmct ^nlt;hcat,R.otna.ultimo:SaIutate Prifcâ,
Aquiîam, adiutoresmeosin Chrigt; ftolefu,qmproanima mca fiiamipfo» turn ççr uiccm fuppofirer un u
MHtem eâ » ^uôd Paulin eapiit ^^ditexuoticondttiamt uultiniu» iiifmumreldbi i
Hoc nihil aliud eft,quà m quod ipfe^ ait,i»Cor.9.Quamuis ab omnibus liber fim,tarnen omnibus feruus ftim fa multos lucrifaccrcm,
Qsô Pilt;alttlt; proficifceblt;rtur,re{iâ4 Cerittthoi
Hcucnu Ephefum, deinde Antio^ fbiâam, peragrans fimul Galatiam,amp;J *^quot;fygiam,8ènQuos Chriftianos,ut bo paftor,confirmabat, interea tempo
ris Apollos Ephefum per ueniebat.
âÃGTVVM APOSr, Qg»fer4tApoDoj iÃel
IiidæuseratjAIcxandrj'nus itir çlaquensypotçnsin fcn'ptuîis.»^ crac mflïtutusin uia Domini,ô^ fiuntuloquebatur, ÃC doccbatdilig^â' ter es quat: funt Domini,lcicns O®,® baptiTma Ioannis. Hçc eratinfig®*^* mcndatioApoftolihuius ab Luca«
Qÿô i/Ã4 commendittio fiât ! nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.
A d multas quidem res,Prxcipi«â; fô Chriftianis ad confobtionei«^^^. nionitionein,utadhoc exemplum^ pfi bonis fuis, gratia,donis à lt;:cptis,rcdè utantur,ad gloriaw ' prox miædificationem. Non donum Dei habere, fed necenccft®^^, ⢠pfum ad laude Dei ufurpare,6^ eoP'^\ ximi commodis inferuire, fiucdiUj. . fint,finepotcntia,Gue (cientia/âi^*^ â jj entia. Scriptum eft i Cuimulu**®^ f ft,ab eo multum exigetur.
Qjiâd eUtCjuod butM ait : loanntf Baptifma tantum fciittl/^'â Difcrimë lucà mttr tt4(fgt;,tipWi nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fij
Ãierla^fitui
CAP V T XVllI.
St de bapdfmate Ioannis loquitmir, hontantà m de intindione aquae dici« lt;nus,fcd de omnibus quae ad baptifmS pertinent,ut eft dodrina , praedicatio, amp;tnttnflio,Ergo unumidemé^baptie Itnaeft loartnis ôi Chttfti, unaaqua, units fptrituSjUna prædicatio.Qu*â annes idê prxdicat quadamp; Chriftus, kgemfctitcet,« Euangeliuin,poeniten tiamôdremifTionempeccaioïum.Ioan« Ues dicebat : Agite poenitentiam: ap» proptnquauit tegnum coelorum , fic Chriftusdicebat^Licamint prrnitudw U6,6d crédite Euangelio .Legem Ioan» nes praedicabat,cämdixinei:progenics Uipetarâ,quis monftrauit uobis ,ut uen turamirameffugcrctis? Factie frudus ergo,qui deccant poenitentiam. Euan» gcfiymproponebai, cftm diceret Ioan« ».Poft me uenii uir,qui ante me luit,Et à igiiomonftrabat ipfum,diccns î Ecce agnusDet,quiiollitpeccatamundi.
Breuiter ,loannes æquè baptizabat,at# que peccaia xemi«ebat,ac ipfe Cbtiftus
R 4
ÃGTVVM APOSf.
Apoftoli» Sed Spiritum teuifibiliter,igneis quafi ImguiSjUt^ poftolis mittcbatur, loänis opus quäm erat* Chriftusenim cotem^f^ nondum per refiirredionem, SiC adK« ® ftonemdeclaratus fuerat,fed ambtil^' batadhucin terris in forma fcrui,pro^ ptus pro mundi falute crucifigi » pmnes à Satana,morte,peccato, X ris redimere.Cui gloriajausjö^ hono? (nomneæmïm.Amen,
ÃAPVT XIX.
Qu/t eü fiHHntdhttimc4piti( i PBREGRiNATio PauliadEph^ fiosjö^ quid ibi egerit* Qu,id itgtb^tPMluA cumuenireti' phcfwKi
Reperds quibufdam. difcipulMw ad eos ;Num Spiritum fandutnacctp* ftis,poftcaquam credidiftis Æ At tlli^ runt ad eum : Imô nec^, fît ne fandus,audiuimus.Et ait ad illos ⢠Qi® çrgo baptizati Atilli dixerunh
C A P V T XIX.
Ioannis baptifma te ⦠Dixit autem Pault; Ws tloannes quidetn baptizauit baptifii ââ'O pÅnitentiç,populo loquens de eo, uenturus effet poft ipfum, ut credc lâÃnt,bQceft,de Chrifto lefu»
ftrum tnnt Eph£fifgt;ut nihil de Spi«gt; fltulanilo fcirent ?
Pentiqqidem crant fcnptur£e,quO Woæieflènt, fciebant nimirumfeptua
Qj{«r erg) dieuiit,fe ne audiuiffe qui SpirituffaniiiMi
Nonloquunturhicde fubftantiaÃif Jâ^tura Spirituflà ncfîi ,fiue de communi OUsdonis,quac Spirituffà ruftus opera« oatiirinhominibus, fed defingulari» admirandisdoni8,quç poft re Wrcâionem , Si adfcenfionem Chri-W) effecerat in Apoftolisôif fidelibus, ^4, QpôdfitSpiriuiflan(ftus,fcimuç
ACTVVM APOST» tjuidê ex fcripturistquôd autem uiiâ1â' liter in igneis linguis apparuerit credulos,haec non audiuimusJIIac'»ââ Pauli quæftio î Qiioergo baptiza'^' ftisC'perindccft acfîdicerct: quiut^ prædicatoresfuerSt,^ Bapoftac^'^''â' rumminifleriumad fidem pcruen Refpôdebanttloannis baptifntat^A quæ Paulus hacc de Ioannis «iâ bap'**^ tnatcaddebat:Ioânesquidcm bapf*^ UitbaptifmopÅnitêtiç,populolo^Iâ'^ de co,quêturus effet poft ipfiifflj^y^. derent» Qiiia uerô Chriftus tefurreâionem adfcenfionem dum glorificatus erat, eti â miflfo tuffancfti nondû mamfcftata tuin®â
Qgi J duodecim ifti uiri égbinii Hisauditis baprizati funt Dom ni lefu « Et corn impofm^^^ * |j| manus Paulus.uenitSpirituflân^^^., per cos,amp; loquebaniur linguisAP î'betabant» nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,
â Erg) iÃt dutdecfm Ctitab/tptiil/e â ' Abfit : Qiiôd eniin S.
hti^ '⢠* r V T XIX.
nomine Dominï leiu»
â¢nn nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;cft dc aqux baptiG
liü nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^8*^â baptifmo.Hqc eft,Pau
Chrifto,qua ibjy nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Ãt,fruci adfixus ,in çoflû
fea ^'^â'â^^âââolâis Spiritumfandiumcü pracdicationem namp; âwetant. lam uerôaudita concionc, . WofitismanibuSjUcnitSpirttuflân proph ling^tsloquuntur,8^
QSâi Paulin éunpliiu a^uJ Efbefiot
Introgrcffus fÿnagogâ,ltbcrè loque« Æ tut ad tres menfes., difputans ÃC fua« «nsde regno Dei.
Qijid deregnoDei edijfèrebitt f
Ptincipió quidâ¬m,quód Chriftrircj! guum no cflètcorporale fed fpirituale, nonfuper regiones,amp; homines.ciiutaii iWjói; areçs ,fed aduer fus Satanam,molt; tnn »pcccatum ,SC infernum. Hæcqj « fcripturis confirmât. Secundó ârtipt,quó4 ad tiQç iafttUmpercineant^
XCTVVM APOÃT»* quo« Deus clegk, non multi fapi«f fecundum car nem,ncc potente» Si biles,fed quod ftuIt8,infirmS,0iigââp bik coram mundo eft,Ãi abieduin ⢠quod in eo nemo etiam ofFendi d«blt;2ti ^riptum enim eft : finumcru» Ifrael ut arena marts,tarnen reliquiaef* turn Qlux erunt » Efa. to.Tertio »11*^ 4icit, quod per folam fidem inhoeff gnum accipiamur,non per opera W aut Humana merita.Haecqj omnia®' * era Pagina déclarât 8C corroborât« Qtwii kac prxdicatione ctnfe^uiturJ Quidam indurabantur,neecrcdcb^'â male loquentcs deuia Domini cota''â, multitudinc . Quidam autemeredü« fiebantjSC Chriftianf. AcciditipfM j fîquiscÅcusin folcm afpiccredebtJf' j Makadfedioculilucem ferrenonpo' funt Jmpij homincsfplendoremdiuiiâl î çlarttatis fuftinerc nequeunt. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'
quot;Verkm quid Pualas nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.
Gerit fe iuxtadidum Chrifti,(liâ'âquot; eft Matth,7« Sandum nedederitis^' i nibu^
c A ? V T XlX« ââDUSjSdnolitc margaritas antep®rcot Pïoqccre.Et difcedebat ab flits. Ne aâl JDÃIU blafphematoribus inficerentur, «gregauitdifcipul08, quotidie difpu« ^nsinlchola tyrânicuiufdam,Hoc au-itm faâumeft pet biennium ,ita ut olt; *nnesquthabitabant tn Afia,audirent ÃTrnonctn Domini lefujudgi fîmulet G(%ci,
l^anftrmot ttitim
Sic, S.Lucas inquit:uirtutcs no uut-g«es «débat Deus per manus Pauliî ita ut etiam fuper infitmos deferrentuf
J à corpore eius fudaria Sô femtcinâia,ÃC tecederent ab eis morbi,ÃC fpiritus itiali i cgredercntur . Hifce miraculis Deu« tonfiimaukôC decorauitmunus ÃC mi
' ftifteriutnuerbi VtquidemChriftuâ ' promifit,Marei ultimo»
( Qîitd «pud Ephefum tfccidtbdti
1 Tentaiierunt quidam è circumeun-libus ludxis exorciftis,inuocarc fupet
i I los qui habebant fpiritus malos, nomë * t nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Domini
I '
ACTVVM Aposr* .
Ãom/ni kfu,dicêres : AdiuraittU^â {)er I erum,lt;jijem Paul us prat dicaf» Qjfjlef exórdfl^ifti ^eruntf ludaci fucrunt,quï per nomen grammaten multas fuperftitiones,^ ueneficasfiue Magteas artes rant Sf ('nuexerant, profitebantüt^ expeIIerecacodæmones,Sed hil profecerSt, Satan hominumof'*'^ praeftnnxit,quafiexiret,fedcentuflââ'â ces impIebât«Qua enim rationciÃ'^ ïös fpïritus expellerent,qui abuterentur f
Tarnen nilmÃfdcntwrhfecittliif^ ?, Tantô peius eft* Qin's em'm piutn^* fe di'cet, Dei uerbLim ad artes Ma^ diabolt lamia ufurparc» Si ebrioW* :
lt;0 Ce defendere uellct,quod nil nas Dei cresturas fumeret, ceruifiââ* uinum, Item ft miftarius facerdoâ uclletpraetexere ; Mifla bonaert,qii'â ' nil nilibona uerbaardo.NumhocitKâ* do ft défendit i Nequaquam. W fpiciendaemm cauftaeft.ó^ finis,qii/
' Ml®« 1
e A P V T XlXÿ
Miflas cdebrentîquod fî flat, /fltlCflféâl-HCilè angularem iftiufmodi miflampe joïern elîè quauis blafphemia QC læ« fionc dtutnae mai'cftatis « Cauflà eft, âluódiierboDclabutantur, qiiôdab*
Opus,St effedum Chrifti, 8^ id â«ooperiadfcn'bant, quod foli predo* *o8^ innocent! fansuini Chrifti tribtuf ^ndumeft,
Qkî itHtem iÃi txorciã jùcrunt t Erantfeptem filrj Sceuæ ludæhprifl fipisfacc'dotiim. Magna funt omnia, *ända,doda,eximia,SC potenria ,quaflt;l
Deo ôô Chrifto eins, Domino öoftroreGftuntiQiiummagnificn no^ âââtn Tetragrammaton nihil cfficcrct* iîâperftitione, S^curiofitatenomcni leruufurpabant, cogitantes: Hem,re« nene fuccedet, Paulus dæmonia expeU lit per nomê lefn : tentabimus ÃC nos« Rem ergo aggrediuntur,Ã^ clamitants Adiiiramus nos per nomen Icfu, quen» Paulus præd ica t.
Qâid niUgwsÃfiritiu éÿbét ii iÃS, jtdinrttioufift i nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Relt;
ACTVVM aposï,
RefpondenSjdixitdcfum nouiA Paalum fcio iuos autem qui eftis^ Ei^ filiensin eoshomo,in quoeraidïöâ^ ntum malS^amp;r dominatus eis, inualu» contra eosjita ut nudtó^ uulnerati'tff* X gerent de domo illa» D eus potêiior yâ tana cft non permittit ipfuin agerc cundutn eius uoluntatemmalignam* Hic autem oportet ut in homineman at, docSrinam S. Pauli confiritict,bW phematores Dei, ÃC exorciftas inâP**ââ profternatjSCuulnerct. Ethoccxtiâ^ pi urn pofitum eft omnibus, qui Mag*' Cas artes,cantioneSjUirgas ucncftfa^ ÃC cæteras aftutias Py thonicasextf'^^î,' Nam Exo.to. Deus non infontciuil^ habebit,qui nomen.Domini in uanu® fumpferit»
Principiô incidit timor fuperouin® lt;nos,ô^ magnificabatur nomen D°'* ni lefu.Multi^ credentium acnie^^ confitentes amp;nbsp;annundantes Deinde ctiara multi ex eis,quicuu°
C A PVT I3C, irtcs cxcrcucrant ^éomportacos Ãil^rot cxiiflcrunt coram omnibus : QC fuppu« â¢Jtisprccijsillorum, repererunt quin^ 9^gics mille numutn. 25et V«lb Mufetttgulbctt.Itafortiter crefce Datfermo Dei,ö^ confirmabatur ⦠HoC potentiflimum exemplum eft fidei ÃC P^nitcntiat .Hi exorciftae ÃC Magi irt Qiichmen ponöt in uno diepkifquam Rutnquicsmille,etquinquagintaaurco ^initiumorum. propter Euangelium; ^^PâftçjÃC Miflari) facer do tes uix,pro P^et DeumjgrolTum atnitterent, Qu3 , ^Wnnonpaucieoruconuidijadeo^ ' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fuas meram corâ Deo
11 ^»«abominationCtn,8C blafphemiatn# ' Qa''lpââ«terM4p«lt;I Epbfpot fîc»
OrtuseftaixtemiUotempore tumult I tus non cxiguus de icmplo D iansc. i' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Ogalij Jeder lit Diana ?
A gentibus pro tali deababebatur, daret omnibus crcaturis uidum « ^btbatautetn raagnificum tetnplunl ⢠s
ACTVVM APOST, Ephcfi in Afia,çuius fimilc in loW nrutn orbe non habebatur. Quod*'' am inter præcipuamiracula mundi putatur. Inceniumuerô abHeroftHl quodam,homine (cèlera tifllmojnonä amquidemobcauflà m,^ ut pracchn* altquod nomen fibi indecomparâgt;^^**
Edite retedificatiim templaa boe ⢠nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;r
Eft,6C quidem maximis nonI0âââ^ ciuium Ephefi habitantium, ftd mnium totiiis Afiae popuforum ptibus. Ac poft quadnngentosde®^® annos ad faftigium perdudum* Iââ® templo Epheiq fimulachrum ponebant, practexentes, deiapfum, utôf feriba quidam d)idöâ aftirmabat,fed falfô.
Dc^Kmroreornui^eftmitll*?
Demetrius,(aber argentarius,^* batdelubraargenteaDianae, batc^artificibus nô cxiguumquçlWâââ quibus conuocatis,amp; ijs qui rum étant opifîces, aceufabat
5 A F V T X13C é'
Conans ipfutn ex duitatc expellete« _ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;crdt ^cufatic f
picebat: Viri,fcKis»quód e* hoccMi pinn'o quacftus nobis cA : Qi. utdetts 8C ïuditisjquôd no foIà mÃphcfi/ed per pene Afiâ Paulus hic perfuafîi, tnultam turba(n,dicens:quà d non fint dtj,qui manibus fïunt Jndicac Poster ca,quid inc 5 modo rum infequu» Wrumfit, Non folotn autem haec pars nobjs inpcriculum uenit, ne reprobe^ , nir.ucrutnetiamnemagnac deac Dia« I nbsp;nbsp;næ templum pro nihilo habeatur : futii
â^^oi^fitjUtetiam dcftruatur maieftas ^â^quamtota AfiaôC orbiscolir,
, Jâcereueliet :Quôdfi uosincommo«) I j ^^njartificrjucftri non admonetad rc«
P^gnandum»tarnen contemptus ma^ 8naEiiliusDianacuoscommou«it, E* pcætcxiusjfcd nociuus QC fedi«
I QS«1 iâd dccufatio optmbatar i
I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;His auditis,rcpleti funt ira, Qi exch»
®âuemnt,di«nies ; Magna Diana
S *
ACTWM APOST.
Ephcfiorum.Iiaà noftrotemporc* pifiæclamicanc :Papa,Papa, patres,p^â
tres,Condlia,Conalia,Roma,Ro^'
SCoccupati de religione 'â onferuan^ SC cultu diui'no, fed res muko aliter *^ habet ,ncmpe,uttlitas,ciira uêtris,ipgt;^ exagttat.Natn uenter i'pforS Dcus «»; Qut cujpit D ei cultiim conferuare,n^ facit munis cIamoribus,tumukibuS)'^ ditionibus,SCdiflenfionibusinteÃinHi fed certa ratione.dodrtna fana,Ãc°'â* firmationecxiacris Biblijs. Apud*â®| plebs nthil folicita eft derctinendo ud inftaurando uero Dei cultu .Sed htc o* mnes inunooculi momento fiuntdo* dloreSjTheoIogijEccIefiaftes,patronâ) j ÃC propugnatoresdodrfnæôi religio* ntsdiuinac,non examore Dei, fedd cura uenti is.SC fpc lucelli.QuodcuniJ cnim quts ex corde diligit prat DcOj Dcuseius eft : Auaxo diuitiac.potenn PjMcntia,lucrum cerdonibus ÃC opifir*' pas, uenter facerdotibusfiC raonaeWâ'
k c A P V T XIX, ^^pcccant iftiiifmodi homines contra ^â¢niatn et fecundam tabul â. Cô tra prf â ââ'â^jquôd aliènes Dcoscolant, Con» *(316^00301, quôd proximo fuoper ^âlUSjfuperftitiones , 8i. fidas religio« ^tSjfineuerbo Dci,furcntur.
irgentarif tantum artifices feJitio fifunti
Impleta eft ciuitas tota confufione; âîcnim in feditiofa ciuitate fit: PrimS 'ÃUO uel très coniurant, febrefaciunt fei» ^â¢onem, deinde attrahuntaptiffîmo» ad hancrem. Mox omnium uilt; cinoruni parietes penetrat^ô^ tâdem togt; tamciuitatem » Nam plebs curiofaeft, animal uarium,amp; indomitum,quod ubihabenas arripuerit, furibundô bine inde fertur,ncc prece,nec fletibus fledi Wr : Concurrunt omnes, coclamant ac conimouentur,ctiam in infontes, ut hic Paulofiebat,
Kokftabat Jfac feJitio folam Pau^
' liimi
Hicconfiderandumeft, utcxiguus
S J
ACTWM APOST.
tùmultus crefcat, QC uires acquW** undo . Demetrius iniuftè accufab^ Paulum,continuo habet compile«â, tota ciuitas confunditur ,impetu®^^^* unt uno animo correpto GaioÃAti' ftarcho MacedonibuSjComitibusPâ^' lûAItjquidem aliud clamabant.
cnim concioconfulà jôC pleriiÿ nbsp;nbsp;nbsp;â
bant, qua de cauflà conueniflent â nec ludæum Alexandru protrahere^tâ qui fortaflïs cactcrosdcfcnderciwle® ludaeos, ô^omncmcuIpaminGî*
Ariftarchum tra nsferre.
Quk trat ât Altxanicrf
IIIc pTocuIdubio,dequoamp;^ «a» T imo.ultimoîAlexandcr li mihi inflixit,Dominus reddat âP . | cundum fadlaeius« A as « Nam uehetnenter reftitit fer'â busnoftris. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,
At^i aalebaiH Epbepf ht^e
Vt cognouerunt cumelTc uox orta eft una omnium ras duas clamamium: Magâ^ gptit*
f A P V T X î X;
Ephefïorum, Ã^dkcrcuelIenfîNum licnoftradeaabqcidcberet gt;nbsp;quishaec patercturCDtana talisdeac(l,tantx ma gt;eftatisôCpotentiç,tantçcekbMtaris, ut non folà m Aüanijièd 0^ totius orbis re quot;gtofi hommes hue conucniant,ÃC ipft Woran exhibeant quid boninobi* indcfcqucrcturCâ citiusmoriamur, fozleftcminam imagincmcontemptui ' nabcripatiamur. Metuebant enim fi* biab Alexandro, quem tandem ludæ« Un elTc cognofeebant.
Qgt;iij à gtad
tmif
Vdente ipfo intra rc ad popula,non ^tmiferunt difeipuli. Quidam autem fx Afiae primoribus, qui erant amici duSjtniferuntad cum,rogantes, ne le uaretintheatrum* Alqquidem igitur ââ â¢hd clamabant.Erat enim concio cô-wra,amp; plericp neicicbant,quaex caulîâ «onucniïTcnt.
OJionttiotoiHpontbAtur tftetuiwil
(Mi
ACTWM APOST.
Scriba fcdabat populum,dtccns: V ri Ephefij,quis enim eft homintinijy-nefeiat Ephefiorum ciuitatetn eflemagnaedexDianx,0i ilouclt;â lapfl flmulachri î'Cnm igiturhisi^*^^ contradicat,oportet uos fedatoseu^^ nihil prxeipitanter agere.Addux®| cnim homines iftos,nccp facrilcgosâ^' que contumeliofos in deam ueffts*quot;â Quod fi Demetrius^et qui cum co ar tificesjhabent aduerfus aliqiK*â^^^ fam .contientus forenfes aguntur, proconfules funt,accufent in«icc®lt; quidautemde rebus altjs quaritiSj*â, gitimaconcionediriroetur* cul um eft, ne feditionis hodiem^'^^ fiamustenm nulla fubfit caufla.un^^^L terimus reddere rationem concur*'â^ iftius. Et câmhaec dixiffètjdimifit^*â'â* «onem.
Car tu grdpbieè LuctU Jfferibitftf* b^eoneioaemi nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;. di
Vt oftendat exemplum politic^ demiÃtôC fagacitaüs,ncmpcnââ*jj[^^^,. '
C A P V T XIX. , QucibiliusefTcjiftiufmodi in rebus amigt; ^tïanfaâioneaccompofitione uh, ââ''nisjiurgqs^gf altercattonihus. Natn Q^utnomnijgfi^nt^-onfufa,tarnen hic Knoatumultum fedat, QC finguli fefc flOnwm confer ebant.
cr iftiufmodt duilU pruientù exit St»rixecdclÃ4{
Sic:Eftemm donum Def.Et ut De Us otandus cft pr o cômunt pace, ita eti» âtn pro hocdonOjUt Deus hancce po» uticana prudentiam,fagacitatem QC co u'itatêreâoribus, QC tudicibus popuH t,quibus eô commodius ÃC tranquil» liïis fubditos fuos gubcrnent:Ecce,fcri bahic non tumultuatur.nonclamitat, nonfremit, noninfanit,non intonat, fed arnica admonitione fermonem fufl adtemperat ,ut nolint ueMnt cogantur tflèfedati,ôd compofiti.
031J /tti uolunt h^e uerbdfcrib^â.é loue Jelipfi fimulitchrt {
Lcgttur ingentihum hifl:ort|s,quan do Eihnici redores uokbant aliqucm
S ,
ACTVVW APOST* cuîtum diuinS inftitucre,ûdlt;lââ*'* P infignes artifices fieri imagio^^'^j maxime mirandas,deinde artiÃc^^^j ucl occidi clam,uei in cxilium truot,
dotibus QC culton'busuftafinâuhcf^'^â coelo delapfa efle ⦠Iftc rumor dein , permanabat ad pkbeculam rudew*^ alïtcr Ephefiorum cïuitati joipon% tur,ut rex Ptolcmaïus dcc/pi^bai n lexandriam cadem imagine £}Â«Æ ci artifices mirandos ctiam in
Idem Troianis accidit cura
8C Romanis cum infignibus, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.
cilia diccbanc,quaeetiam è coelo ufâ* fcfingebant.
fuiltu crtdlit fuperÃith äpui cM flidKcs^tiofdami nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,
Sic:Quotics aufi funtin/niiifion* bus fandorum,6^ campcftribus falt;^^ lis proclamare , hanc uelillaraÃanââ'â eflè fà cram,hac uef ilia u/r tute cflè ' ditamf fmô quod fîerent nonnun^*â
c A P V T XIX.
imagines nO fas^N I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'
tari F r nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;alienigena fiori
.â^nj quandôuniuseiufdem^ïà n« p'ââ8*'âcs in dicbusrogationum im» g ^wentur,nolcbantfeparari ruriùs. 'Qquis enumerare pofîît omnes Sata .âââ¢npofturas. NosChnftianicertô Jgt;niUs,nullam imagincm ucl auro uel ââ âg^ntoobduâam ,necçligncam,necp âPWcam ê ccelodcicëdcrcjfed pic cre^ âtnijSjQ^yç^^ confîtçinur,ipfum fili^ ïcftim Chriftum è coelo defeen j » ôfin mundum ueniffe, ut no» 'ueraret à poteftate diabolica,â tyran» ââIdc mortis,ab acuko peccati,8C crucia âuinfcrorum. HuneChriftum aadia#
cÅlo audita eft : Hic filius meus dikâus,in quo mihi bclt; ntpiacitum eft,hune audite.
QfliJ erpiifettnat ex ffribit huim
Ttüt I, Vt politicam paeem. difeipli«
r ACTVVM APOïT. difciphnam, ÃC iuftfciam ettan»^^ mus in omnibus rebus.
II. Nequisalienisnegoctjsic*^» rat,fed fuac uocationi ftudeat. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.
III. Siquiscauflamaducrfus**, j habuerit,exequatur earn coraffl ot» comagiftratu,necullasobidturb^® . nullam Icditionemexdtet,ut fij faciebant. Siergoadhaccn^^^^b^^ ctïam fides accedit m lefum Chrift^ ôf homoproximum fuumfalutat,!^' omniaprecaturex animo: bet,quæ fibi exhibe« uelit, T iâ® redèfitjôi: Deusbencdidionefflbiäiâ innosefFundit, SiC hic ÃC infututoiquot; culo»
CAPVT XX-
QÿiJ PaaltUttgebà titumiltuEpht pori/mi
POSTViiM ceflà ufttumultu$,iio ca tis ad fe Paulus difcipulis,cofflpl^ xus^ illos profedusefi,utiretinMa(( donianb
C A P V T XX.
«oniam. Cum autë peratnbulaflètpar^ tes illas, 8^ exhor tatus cos fu iffct multo IttmouCjUcnit inGræcïam,amp; ibiperâ menfes tres cgît, Hic confidcra dili« j ccckfiamquamPhîgt; ââPPisThefTalontcæ, A them's, in ex tenslocis plâtauerat 8lt; ardificauerat,uo ^Mtctianirigarc,^ confolari, nede^^ â^ctecrent ,fed pottus augerentur.Eci ' Æ ua inftar horti uel iitneac fe babet,ni^ tenim hortus tore aut pluuia irrigetur, Pfteaitu exarefeit: Non aliter Chri-Kn?^-^^^^®^''^*â^*nuiturper multas tri« Qu nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;. Nifi agt;
ttrore«
Qa«r Luclt;u dir, quod Pdulut ipfot y^''xtki(uerbit exhorutuf fît f Iqsp ^P^â^t»quà m diligens Qi. bencuo mjnifterio,quam^ Pru^ â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;1 enim patremfâmilià s
k^?\^fumhabemus ,qui non iota nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^ógerit ,fed QC pai
â¢^kruat : Non minus etiam Paulus prüden»
AervvM prudcns fuKjprxdicatoi ÃC ttdefis , quinontantà m opcf^in^ j multos Chriftianos lucnftcer^:/ am plurimum ftudt) in eo pofult;t)^ (üosquà m optimè conferuarct » un'Iius exiftïmabat,partos retinerc, QC in fide confirinar^Ãâjj^ hosnegligcrcjfló nouos capfar«» rus inhumanus pater cftjquiliD^ (iu'scorporaha alimenta non præ^^^' Quanto inhumam'or eft prædK^tt*) qui fubdin's fuis Ipiritualem pan?» bumDei,fubdudr,autnonfync«rfâ^ catf Quoniam autem Paulusâ¢â'^ filios fpiritualiter genucrat pet Chriftum uult ipfis etiam fpiritualit^ bobenignèprouidere , Atepinudefti qgt; tribus menfibus in Græcia maneai»
QS4WMW merceJtm Paulttffepof^ M ex iÃa diliffntu cr curt f Quumudlet inSyriamfoIucre,fitil lt;ftæ funt illi infidiæ à ludgis.Quemt^ ra dom are non poterât ,(umultibus c3 ciut^/UumdaiQ uolebantinmariot* cidetG
{ia... ï » V T xx:
«tDfrf* CBiniitaadfed/ erant-
Paulusdomttus eflèt,to fummum periculS Uenr^^^quot;'â^ pafliirutn. Scd e^ ti pv^* nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;refpondet impieta*
enim pernequiü.« â«Uaturjedmultomagis périt, j p . Dm exempta.
j,æââ^putabatjfifraterfuus Abelcect habituram, quae «adebaturmultó deteriorJtafilt; Sau^ ïcddebatcumDauidc,SimiIitcr
Æ niiaisUcerdoiibus Jâharifïcis, Qi.
cum Chrifto, Putabant fè pace ha onurosjoccifo Chrifto,uerâtn tum de^ ââJUni in adflidionem et calamitatem ult; â¢^cbantjSC extremum exitium.
OlMT Pa^nlui non defiflebtit axerti pr^diiotionticùm alia merces nonfe guerttur i
Qui potcrat dcfiftere^ Crux nbsp;nbsp;per*
ftcutio neminem auocent i fua uocatia nc,ncc in politicos ctiam negocqs, mul« to minus in diuinis rebus. Tarnen ne Dcutaquot;
ACTVVM APOST. . Dcum tentarc uiderctur,fubdticcb3f pæfentt pcricuIo.Quum emm peregnnadonemfuamin Syrianiiâ® fanstutam efle,reuertebatur doniam. Inde difcamuSjUtquif^®*^' genter amp;nbsp;fideliter fuæ iiocatiom in*:® bat , en'amfi tmmmeat periculu®*! qiiod.Deus cnim fideliseft,quion«ââ in bonum poteft conuertcre.
Qÿomodo i» Syriam peruenit^ Deus bonutn comitatum
Sic enim S.L ucas fnquit,comitatws^â aütem eum ufcpad Afiam SopaterÃ^ rbÅenfisfrheflaloniccnfiumuerôA riftarchus,ô^ Secundus, Gaius bacus,ac T imotheus : Afïani uerô i Æ' ffiicus Trophimus, Hicûwp''®^^â fiflèntjCXpedarût nos Troade : nos rôabnauigauimus poft dies à Philippis, Só uenimus ad cos Troa«^ intra dies quint^ ,ubidemorati fufflH diebus ftptem. Hic uidemusutD^'* fuosdefcndat,cuftodiat,S^ confol^fijf' Imó quanti Gr at ca ecclefia Paulum K'
CCflI)
C A P V T XX.
eerit,quum ad eiusprofcdionem tatn eximios homines difpofuerit,quiotn» nés fuis impenfis ipfum deducebant»
Qttid uerè apuit Troadem fiebat i
no die fabbathorum, cfîtnconuc« nifTentdifcipuli ad frangendum pane» Paulus diflcrebat eis, profedurus po« ' ftndie,protraxit^ fermone ufq; in me« diamnodem»
Osaient pâiumfrangtbantî
Ex contcxta non conigitur,an de cS 'quot;nni pane didum fit ,an de uenerando factamento» Sedcredtbile cft,quum SC S.Lucas dicat Sabbathum fuifle, di^ fcipulos conuenifle ad frangendum pa hem,Paulumcçipfis praedicafle, quod participaucrint factamentû cÅnç Do* nainicx ⦠Et audiuerunt adhuc femel Paulumantedifceffumeius»
' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;f^tlt;iuihicc{l:adfrdn^ndw.pânentt
'1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;quoddeSacrdmntointeüiÿnonpif
! nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;teftjmlî deniiAtatiîtttnipecie?
Hebraicaphrahs fub didionc pà ftift 1 Wiuntjcomprchenditjdbumôi potG*
ACTVVM APOSf* , utamp;^ in oratione dominicapcr^tjj dianû panem inteUigitur omne id ad uidumamp;^ corporis fuftentation^ attinet. Deinde diicipuh non runt Sacraments fubuna tantiitn^P^ cie.ut Papiftæ fomniant,fcdfecuna'^!quot; inftitutionem Chrifti,fub utra(^lt;D*ââ' mus etiam ex hoc loco,quid à com®'â* nione menfac Dominicae nobis agt® dumfit, NempeutEuaneeliumpf^^ dicemus,fecundum Chrifti mâdaw®» ubi inquit: Hoc facite,quotiefcun9''^ biberitis,in mei commemoratione®' Qiiarehicnôeftuerus ufusSacr3in^lt;î ti huius, u c facerdos in angulutn feabdat, amp;nbsp;celcbret uel muflitet fam,non autem ucrbum Deipracdtojt necSacramentScÅnæ Dominicae aj* pie fy ncer é fubminiftrct.Necf c®'â, turn auditorcs quic^ uerborum Doi®' ni audtuntuerc. Deinde 8C aliud niM uident nifi uelificationem,crucià noÃ* tionem,manuüfubleuationem,cubiro' rS extenfionem, ut interim prae teream unpu®
C A P V T XXi uftpiamoptnionê,quautriqj inùoluti S^aûtùntjMiiîariuspariter amp;nbsp;fpedas» Mifla fit opus bonff, ^fà ctificiS propitiatoriû,uiquaî 8C ani â¢âWsexpurgatorio igné libcret ⦠Chri^ ftuscnitnhoc SacratnentumTeftamê* tumDciuocat,!anguine (uo innocen* *®4ncpnoftriïâ¬dcmptionera,et scternâ liberaiionemcffufojconfirmatum*
Ogii Wter concionAn^um «tcniiebitt i Qÿumeflcntlucernx multæ incoegt; îuculojubi eramus congregati, Sedens lutemquidam adolefcens, nomine Eu ^chusjin feneftra î cûm degrauaretur fomno profundo^diflerente diu P aulo, magisdcpteffus fomno ,decidit ex ter»
I tio cÅnacuîo deorfum , amp;nbsp;fubâ atus eft ' I inortuus, Horrendum hoc exemplum ' cft,ijspïobè obfcruandum, qui ad di-uinambuccinam in templis llertere fo* lent, Dum cnim adolefcens ifte tam ofeitanter uetbo attendit,ut interim etf atn in foporem foluitur, perm ittit D e«
I US,ut humi décidai ⦠C^icunque cnim
ACTVVM APOST. non fumma cum cura pracdicatto» fcultat,non tantum de fe prodit ptum falutispropriac, fed dC dtuinammaieflratem contcrnnct^ dere. Qpi iam propriam falutem no rat, a uerbum Domini infuperetââquot;^ fpernit, proculdubio nó huius tarJto mortis jfcd S)C ætcrnç fupplicio dig*â^' eft» Qiiare in conciontbus uigi^^*â^^â fie diligenter animumaduertamUS) â Satan nos inter dormiendô oppi^^ SC inanguftiam adducat,
Qÿid Paului d^bit di iÃud
Quum defeendiflet, incubuifftY eum,Se complexus dixit: Nolitet^â ri, anima enimeius in ipfoeft. (cendi(retautem,fregi(îèt^ paneÃ^)^ deguftaflètjdiu collocutus ufepadd«^ ! culum,ita demum profeduseft«^ââ' xerunt autem puerum uiuenteffl,^^ â focillati funt non mcdiocriter.
Qÿà J à Pauluthunc aJokfcentem ex tuu refufcitauit,nopeccduitmfor'ind^âââi^ '
c AP V T XX»
Paulus ipfum cuocat è mor tc,ut ilfo â¢'âùaeiilo indicct,quód prædicatio Eu^ ^â'geltjnonfîtprçdicatio morns,fed ui ^.ânon perdition JSjfed conferuatiönis. ttquód Euangclium neminem ad in# Jftitumtrahatjpracterquam eos, qui il« contemnuntjSt^ ofcitanter tradant«
Quomodo refufdtiuit i Incumbebat fuper ipfum, CuriÃogefluutchturi _ Imitatur in hoe ProphetasHeliâ Si Heli(æum,qui fimili geftumortuos ex wlcitabant Cùm enim eundem prædi« cctChriftmn,quem 5C Prophetac om« ^«sprxdicauerantjuolebat etiam fimi^ l^S^ftusufurpare, Si indicate, quôd Deiuerbum in utroqjtum ucteritum NouoTeftamento tampotens ,tam^ «licax fit, ut mortuos uitæ priftinae re« ftitiiat.
Quid PM«fi« nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;reliHa Troäde f
Lucas defenbit profedionem eiag *â^Afiaticasrcgfones,dicens:Noscô^ *wn(a naiii foluimus Aflbn, inde exce^
ACTVVM APOST«
ptun* Paulum. Sic cnim ordinaiietätw pfe per lerram iter faduriis. Cämaut^ conueniflèmus Aflbn ,receptocouenâ musinMyalenem , Etindenauigï^ tes, fequenti dieuenimuscontravh*' um.Poftridie uero appulimus SatWâââ Sc comorati T rogylltj,proximo ni mus in Miletum : propofuerat^â*'* Paulus praeternaufgare Ephcfutn,Æâ* têpus tercret in Afta^Feftinabattn*â'' fipoflibilefibieflet, ut diemp«ââ^^^ ftesageret Hierofolymis.
PmIiu Kilctii
A Mileto mÃTis Ephefumnun^JI^ accerfiuit presbyferoscccIeliat'ÃI^â''L । pueniflent ad ipfum,dixit eis : tis à primo die quo ingreffus fum n quomodo uobifcum per omne teÃgt;P^j fuerim,reruiens Dno cum omnia^ humilitate,cum^multis lachtyâââ^ | tentationibus.quac mihiaccidefiâ*â^,|^ infidi]* îudæorum jUtaihilfuf^^âSSit corum quac client in rem uefttatfjH annuaciarê uobis,ÃC doccrcmiJ^
c A P V T XX.
J â^^acper Angulas domos jeftifîcan» ^daris fimui 3^ Græcis,eam quae erga ^cuin cft, poenttenttam ac fidcm ,qiiac ^^EfgaDomtnum noftrum lefum.
(iäiiPiuliuagtinbtuadhorttttio» gt;â
T
J... Pnndpfo orati'onis fùx rcccnftl p'gentiam fuam, curam 8lt; operam. jâ^ngt;^lachrymas tentationcscÃ,quacflt; âacciderantex infidrjs lud æ or G clam ^nianifeftè . Quod^ per ilhufmodi âoJnftitiitoct officio fuo minimè deter â¢^âtusfitjfed perrexen t in nomine Dni, quicquam illis prçduferit ,quod ad '-hrifttanam inflitutionem QC difcipli« *'înifjccret,fedomnia fideliteradnun «wucrit. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;, :
QSidédChriflÃMdmdifeipliMmpet-t tiw i
Pcenitcntia 5)(. fidcs.Poenitcntiale^ g«tn uidetiEuangelium fides apprehen dit.HæcChriftianus teneat nccclTeeft, tiempc, quid lex fit ad quid faciat,0C
utcndum Deinde etiam, quid
ACTWM -APOST« Euangcliumfit, qui finis ciiis,Ã(l ufusuerus . Vultearatione S.P^ul oftenderc,quomodo miniftr« uerbim ftrudi, adfccti,amp;: paratiefledebeanââ nempehumiles,benigni,diligcnf^y deles. Et fi quid perfecuttonutn rit, homines conlblentur ,illis nihu ducanqillos nihil celent ,quodad«aW' Umaeternamfaciat. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'
OjiiJ ampUui S.Paulat tintin hii( çontione nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,
Indicat,quid fadurus fit, quop^o*^ dliirus,Nempc Hierofolymani,ö^^âââ modo Spirituflandus fibi oftend«*^â quödmulta ibidem pati debeat, Æ glutire:fed non dcterretur ,nondeij^^, tur,nihilmaiusö(^ excellentius fuooquot;* do habet. Parat amp;nbsp;accingit feadcdpl^'* dum auxilio Deicurfum fuuin,inlâ®
norem fandi Euai^eltj, QC iaminââââ' nere (êpus,quo ipfiusafpeduftu*â'ââ liceat, Quaquidemreetiam pulchr^'quot;' proponit exemplum, utquif^fuæ^®^ catiQnï ûicumbat fiuefpiritualis ftcutoJ»
J -CAPVT XX.
Allans,ut dicuntjfit, nec tier tat ocüîos ^3,quæ QÃj acddunt ob Ãndam uo wuoneni,quam fuftinct :Mercedem e« *^proculduÃjo à deo accipiet. Atquc wintuit grauem adhortationem ad Epi â¢copos amp;: praedicatores.
C^omodo fooAt iftd tidhortatio i Itaait:Conteftor uoshodierno die, 9^iod mundus ego fum à fa ng nine o« fnnium,f»4on enim fubter fugi,quo mi# nusannunciarim omne confilium D«!i uobis.Q.diccre ucllet : Ego meo quia yttnmunercfundusfum îquôdû'uos gt;am ofcitabundi exiftctisinueftro off» cæitpG uideritis,mihinà imputabitur,
Deus Prophetg Ifaiac loquitUr ^58« «Hezcchieljj. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;1.
Trfeefeit«erg» pr^eJicätor,cr coni »(bit^ aut omnia prodet.DicitHr tiim:quod tua non itttertä,percontao ridtfinas?
An ucro putas quod non agatur 8d concernât res prædicatoris , u quan* doaccipitjinfua congrcgationcefTe m»
T gt;
ACTVVM APOST, «îifeftosdei blafphematorcs, prçdones,formcatores,adulteros,elâfââ fos,8C id genus al/os nebulones. QP^ enim ibi taceret Ecquid audifti Igt;eusad Prophetam dicttrquôdu^quot; fanguinem peccatorum, à paftorótâ* nibusexigere!*
ClS^rcc4ftignbuntpr^die/itort{(gt;(» cMieii
Propter multas cauflas, quas otnP® Paulus hic recenfet,
Diprtminti
Ait fîcî Attêdite uobis SC gi,lt;nquo uos Spirituflanduspofi^'j pifeopos ad regendam eedefiatnP'' [ jQ.dicereucJIct : Quôd fi neglex^^jj h2cc,non in mortalem hominem Ãpiritum fandum Ãi. Deum im®® lern peccabitis î quod pcccatutn o«®â horrendiffîmum eft, quod ncq? nbsp;nbsp;'
tietÿinfuturo /eculo remittew*'*
DéfecuHJâmf
Inq uit,Chriftum eedefîam guinc fuo adquiftuilïê â¦
, U P V T xx; onorchaberiuult: hic ipfimagiftra« ^Pgt;'aîdicaiorcs,Slt; pattcsfamilià s
'ââ'll, q«i fuos ofFendi QC Ixdi finunt^ , ^ânationales animantes«
P nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Dd tcrtidmf
*!^onoui hocjinquit S.Pau!us,quôd âââgrefTuri fin t poft difccflùm meum lu» Pâ gtaues in uos,nô parcentcs gregi» Et ^uobifipfis exorientur uir j,loquentcs Pcruerfa^yt abducât diftipulos poft fe î Pâ^ptcrquod uigdate memorcs, quôd P^â^nknniutn node QC die nonceftà ue ^cSlachrymismonere unumque^* ^'$:S.PauIuspraedicittnultadeinimJ nscrucis Chnfti,quos lupos facuos nO^ ^ââPat. Ideô quôd cr udelitcr eues Chri «idilaniaturi fint,6lt; difperfurt
Ddcaujjamtjiurtitmi
Etnunccômendo uosfrattcsjinqt, Deo,etfermoni gratiç ipfius,qui potês ^ftfuperftruere dC dare uobishatredita tem inter fanâifica tos oês- Et ut eó ma gishçc admonitio ipforS pedora trans f'gat, 6Cpenctret,feipfum exemplura ponit.
ACTVVM APOST. ponitjdicens: Argentum QC. aunwM*^ «eftem nullius concupiui : imó ipü*^** «'s,quód neceflïtatibus mcis, Sii. fus mecutn funt, fuppeditaucrunt hx.
Vnie ergo Pattlmuiéîitâuiti lam de labore manu urn fuaruffljnsâ! tabernaculorum textor erat: lam declcemolÿnis reliquat ecclcfiaî » Côiâ enim Paulus in Afiaeflêt, nutriebaf' ipfum Graeci QC Maccdones:!! mGrs aXiuÃentabant iplum Afiatid.Sicsff) a.Cor.n. Quum apud uos eflcfflAfg' rem,nemini moIeftUs eram,NâmoP^ tneae fuccurrebant fratrescxMac^^ nia«Itaamp; in hune modumhicdidt:â manus ô^mihijSCquimccumfii«^ ! fuppeditauerunt. Ãmnia bis, quôd fie laborantes oportet fui^P j re infirmos,ac meminiflè uerboröP^ mini Iefu,quoniam ipfe dixit : nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'
cft dare potius quà m acciperc.
C A P V T XX« 'quot;!
^Kïiptura, fed ad fenfum colh'guntur» QliiclenimaIiudeft(Date QC dabitur wobis.Ecqui etiam minimis mcorS po *^quot;gt;aquaE dederit in meo nomine « A» âââcndico uobis,quôd merccdem fusin tccipietin regno cÅlorum)quà m:Da jceftbeatius,quà maccipcre . Contra nancfentcntiam peccant omnes Franci â«ni,Terminarq,Stationary,amp;reliqul â¢nendicorum ordines fiC Regulje»
Qaici Paulutdprolixai flit condone ^citbat {
Pofitisgenibu8fuis,orauitcû omni« Dns illis, Pro alijs hie orat,ut S Jacobus commonci,
Quid popttlat «erô d^t ?
Magnus fletuscoortus eft omniumî ruentes in collum PaulijOfculabatut tum,dolentes : maxime ob fermoneni 9nenidixerat,quôd amplius faciem eins noneifentuifuri , Credibile eft,quod non cxiguo mÅrorc adfcdîi fint pro« pterdifceflîimeius ,ualdè enimipfum diligebant,uidebant£lt; audiebantorn nium
ACTVVM APOST» . nfumcuptdtfrimè lubentifTïm^ Auguftinus tria in uitat fuac dere optabat , fi Dei uoluntas J» tij' liffèt: Romam in fummo pleno u*' gorCjChriftum mediatoremöi faW® rem noftrum in car ne, 8^ S» cion5tem»Vndc facile liquet, uerbum Dniin Paulo fueri^quâmoâ! citer ex ore eius fluxerit,8lt; manaritâ'^ deturid etiamnon obfcurêin lot'P^ eius,quà muir candidus fuerit ergab'â nosjdd quà m acerbus erga prxfra'Soâ' Videntes uerô'rem aliter tenen'no^ poffèjdeducebant ipfum ad naiiem j* Dci uoluniati committebant »
CAPITA XXIgt; ET XXIIgt;
Qjjtd hifec duobut c^ipitibai contiwti/i'f Na V1G A T J O Pauli, relitSo letOjin Syriam, Tyrum SiC Cxb* rcamjamp;C tandem Hicroiolyraâ,ôfâliââ® wû ia iftis locis acciderit*
QStf
CAP* XXL BT XXll
QMdrc tdmgrdpbtcè WKipfio P4»# lubLuc«defcri(»(tHr $
Vtconftantiâôd magnanimttatêPai» »oftendat,qui nuUo periculo ueltctre* fttiuelinarino , detcrreri potuit,quo impofitum munus prscdicandi
^^^uetetur Jmo quemcç Chriftianum 1 fubii admiratio,quur P aulus tantopctc I ^'ctofolymatn propetct »Nam quaint \ 'ïisfenipercxdiuinis uatibus habcict, \ utnciendus effetHiâ¬iofolymis,tai \ â'tiennonminorifeftinantiaÃ^ celerity ' \ Ueo fcrecipit, quà m ad magna gaudw, 11 ubiVummohonorcadfictendusfit « El ' \ ^uod alibi uerbis oftcndii(cupio difl
â foliii,ÃCc{ïccumChxifto) idhic teipü \ ûtdatat.
Qijo paflo (el)«c nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â¢
' nbsp;nbsp;Quumfaäum effet,uifoluiflèmusxc
Wlfiab cis ,redo cutfvx uenimus Coö t
I » SCfequcniidie R.hodam,ôê inde Parta , ura.ttnaâl nauem, quae traqceret in I ^banken,cacôfcenfa(oluimus,Cà tn iuumtÅpiffcînobisappatete Cyptu% \ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;idiâsk
ACTVVM APOST, rcIicHa ea, ad fmiftram nauigauûiius lo Sy riain,ac uenimus T yrum, Nawlâââ' naui's exponebat onus, « QÿidPaulutapudTyriosdÿt^-. QuödTyrus nobile eflèteniporiunâ admodutnceIebre,SC eö multin^ ciatores confluèrent ex toto tcrrarÃof be^ôd Paulus reperiflèi difcipuloSjCââ' nebant ibidem feptem diebus.
QgjJ difcipuli cum Paulo (onlift* bant i
Ne afcenderet Hierofolytn^in* dÿideamp;tquà dPduluti do impdliturtUt profictftatur rofolymantiCr difdpuli idem . ctiant exSpiritufandoi
Quod difcipuli Paulo prophets^ » Spirttufando eü : quod uerô j Hierofolymam proftcifcattir »hu*^ çftcompaflîo Qi. côdoIentia.Qp^â^-jj goiflacommonitiomagisex gp,/ te carnis proficiiceretur,quà niex t titu fando, nolebat etiam turn fermoncm accipere, ièd P^* qj/J ^inpropûfitofuo.
C A XXI, BT XXJf.
t TiâiJ trggt; Pauliu a^bat i Ãxpktts diebus di'dt S,Lucas, prö« fcâi ibamusjdccluccnubus no s omni* biBunà cumuxoribusamp;filrjs , doncç^ çxiflemiis duitatem :Ã^ pofinsgenibus â¢nlittoïc,precati fu(nUs«Et confalutatiä hobismuicem,con(cendimus hauim* uliautemredieruntadfua « Enhkin* gentctn dilcdionem dtfcipulorutn er« Paulum, Non folà mà uirïs,(èd dC â ^ulieribus ad mareulquededucïtuh
U otnnes hüius fadi clrcumftan* r^a uia, Qc penitius introfpicerelt; â nbsp;nbsp;nbsp;^Pâf3â^^us,Chriftiani no cxi
pcrtculum : Nam üt ÿ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Gentes i ta adfedi et ît*
tnt nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;prædfcatores, ÃC audîA
Pan? P nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;» pracfertim qui
eiï D â^^æâ^^bant. Quid enim à îtud jJ. ^^â¢adfumpttsuxoribus6^Itbe
âÃ?'
fionempropter tftam confcfi Ptnnibus in difcriwen coiy
ACT WM APOSf«
QgW t4w crwtrfpjJoi?
Fides in lefutnChndum« cogitant: Ecce propter nofttuiflâ^âj, ftratum, qui temporale tantó*PP, pr«curac,in difcrimen ctiam ponerc dcbemus ÃC folemus, nonpraeilaremus Domino noÃ^^j Chrifto, et Apoftolis fuis,qul cem uitammaetcrnamadnunciâ^'tîj
banc.
Cur LucM itut /jgniÃcifHier ? nibuf Ãexis ,utl pofitif,nu^uid tantoperèmuocationempronuiutt' .
Gcftus iftc precationi nihiladdiV. hilominus tarnen fruftranetis ÿ Primo puktiraSC concinnacÃdiifP^ naiquafeniores adolefcentesadpr^^^ , tione inuitennDeinde ut nos ipfoSf externa opera interne in cordibuspf* paremusad feriam inuocationcmdn'* ni numinis, Quödfihomo ab honâ^ quippWÃ* j
Æ A P/ XXL ET XXir.
^âPpiî Impctratjfi eum orauen't,qugt;n à Deo omntpotenii, qui dicit
J Refpicio paupcrculum,0C ^°'âWtutnfpiritu,ac trementemferrao ââ^smeoscâNonpudebit ChriftianS ho JP'ncniflejus senibusDeumprecibus â^â¢sfatigarc*
Q3;il Pdultu ^(cieamp;4i foluensabortt
Tjirioj-HwJ
Nos nauigati one expIicita,inquitLii ^s,âTyro, defcêdimus Ptolemaidamî * falutatis fratribus, manfimus diem wnutneum illis, Poftridieuerô nos,qui ^an\us cum Paulo, uenimus Caefarca. fitingreffi domum Philippi Euangeli« ftae,quicrat unusèfeptem,inâlîmus aA pudeum.Huicautemeram quatuor fi*
i liïuirginesprophctantcs.Duobicdi* ligenter côfiderandafunt, Ptimùmo* ' mnium dilcipulos inquirit, uicifiïm
, amicilTunè difeipuli fe erga Paulô exh i bem,fufcipi8tipfum,hofpitiodignant, Vafcunt,côfolantur, et deducunt.Qux «ïte tes oxbus uetè Chiifiianis exem*
â ACT WM APOSTa j fint hofpit^les.Nä per lt;juidam ignoranter etiam angelos perunt hofpitio» Secundo uerô hic d Icribitur Philippus,unus feptem epnorutn Menfae fratrâ.Hancrenj ** clarè fie figniftcanter expriniit * caSyUt futuras (edas, quas Spir*^^ dus fuisprædicebat, confundat, cos canes, matrimoniorum iuftorSo* res,Papiftarum colluuiem, qui presbyterorum coniugia honorai* lîlafphetnât, Iftishominibusbipeâ^ nequiflitnis S * Lucas hie os 4icens :quód S.Philippus Euange**' quatuor filias legitimo thoro^na»®'' buerit.eas^ prophctantes,certà plf^^ Spiwtufando, abincunabultsp*^ ne^ inflitutasin timorc pfae Paulo praedixerunt,qu«ipquot;*p j, ' nerentabHierofolymitanfs.Hief% i I ftaemanifeftifornicatoresjfpureiâ . ' ' jtcri coram Deo,ôe mundo to£op^â^j fuffundantijroportet:nec ria ta (ua confeientiagaudioadw*^^ runt*
CAP. XXI. ET XXIV.
Quid Cæfure^fifbatï nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â
Quum ibi permaneremus aliquot dl ^Sjaducnitquidam à ludaeapropheta, nomine Agabus Js c6 ueniflfet ad nos, wlitctngujmn Pauli, 0^ alligans fibi pe dfsac manusjdixit :Hæcdidt Spiritui Jan^jtVirum cuius eft cingulöhöci Æ alhgabunt Hier ofolyrnac ludæi,tra» in trianus gentium, Hic eft difc{ pus Agabus,qui SiC antca per Spiritîï anctumingentena famem prçdiccbaf,â P^tuniuerfum terrarum orbem uen* f^ciebat fub Claudio Cacfa j^^mundecirno auditumeftcapite.
Qsii dnüci o- difcifmli PmiU ni iÃui nbsp;nbsp;'
. ^uutnaudiffcmus hæc, rogabamdr noSjS^ cactcri qui lod illius erant, ne â¢Â»J nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Ideminhii
luiÃz nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;condolendi fuit,
[ nbsp;nbsp;ân Pctto,Matth.ttf.quum Ghri#
dgt;ceret:Dominc, fis tibi propitius, ».. Oso* hibueruntferniones {
uerbatduldfils^
-A CT WM AP OST. rtc Pauk, quia eer tum pcriculn tiutn tibi paratum eft HierofoIymiS)â® li Deum tentare, pericuIumahW fubire ⦠Praetereaetiam extant popul* ad fidem per teconucrtcndi.NcctOâquot;â dubium eft.quin QC caeterae ccclcn« uae à tuaaedificationepcndeant,5ito[â fil matione,pracicrtim in calamitofis^ fee têporibus. Quarc licet tui refpt'^ habere nolis, tarnen tantum datowii^* ris Chriilianis nuperfadis, rtorarenobiftum.
OttidPauhuref^ondtlmt! /.
Dicebat:Quid fadtisflentesSt^' fligentescor meurt f Egoucrô nonâ lûm uinciri , fed SC mori P^îâatus Hicrofolymis pro nomine fu.
Qgâlt;r P^ulm nett finit fc hk exortffit eùm DanM,(i in f^orta denuttert^*'^* Cr ttpud Ephepos audirctbonti^tn^
tos,tu [e diiret thsdtro i nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;jl
' Non eft inttadabilitasgt;raorote®j difFicuItaSjOwIto minus tenieriw®?^ poi*'*â,
A P. XXI. KT XXIT. potiusconftans obedientia dfuinæ uof â¢^ntatis.HiquidcmdifdpuIï nihil in^ petont,nihilominus opiis nbsp;nbsp;uolS»
^^â¢Ã nâifpiriius procederc debebat. Quodantcaaliquâdo Paulus fibi fuga toniuluerit Jecùidomne l'deô , quôd ÃWitemporis no haberet manifenum ^ciuerbu tn de morte fua, ideo^ ante l^â^puspcriailis fe exponcrc nolebat. Jâmuerôin omnibus ecclefijsDei uolt; Watem percipiens ,fibi per Spiritum «ndiimmanifcftatam, omnia Dei uo« â¢wntati committit SC refignat.
At^uiprofiiiffct ecclefij$ Paulieotit uerfitio inter uiuos i
ffti humani funt cogitatus, dieft e« Phil.i .Scirc uos uoio fratres,quód 9U3tinihiaccidçrût,magis ad profedQ buangelij eucnerSt, ita ut uincula mea ^anifcüa faâa fint in Chrifto in to^ *0 prætorio, accacteris omnibus,utcp P'urcs ex fiatribus,freti uintulis me-*sgt;iibcrius auderent impauidè fermo* lolt;jüi « In hifce rebus quidtm
'â ACT WM -ÃPOST. *â ihagis rdptcicndum ad Dei uoIuntV tem,quà inhumanîs cogRatibus inhac^ rendmut
Qsii MtcM difeipuli t4Hlt;ieiii baM{
Quum Liero illi non pcrfuaderewr» acquicuimusjdicentes : Domintuol^ US fiat.Ita QC noftra inftituta debete»^ pctitio in omnibus adflidionibus gt;nbsp;Soâ lus cnim Deus (cit gd nobis profit. Vlt;^ Aerunt autem unà quidam cxdifópâquot;* Cæfarea nobifcum j adducentesW apud quem hofpitarcmur, Mnafon«quot; quendam Cyprium, antiquum difdpil (um«
Q»jid tMlui Wierofolyinif
Poftero die introibat Paulus fcum ad Iacobs, omncs^conueneriquot;â^ prcsbyteri.Quos'cöm falutaflêt, bat per Ãngula quar Deus fecilftt tni gentesper miniilerium ipCias^
Q^ijieiafobut^iti â¢
NottfiliusZebedxüfrsterJoin^^
Nam is ab Hcrode iam an«»
CAP, XXÃ. BT XXII.
W,Aâ.u .Scd lacobusAlphæi films, ^utab Apoftoliscpifcopus Hierofoly# witanus conftitutus erat.Hunc Paulus ^uiÃt.Et quum fenïorcs etiam conue-ââiflent,narrabat ipfis quæ Dcus cirdt lîruiginttannosper minifterium jpfi» us inter gcptes cgiflèt.
GIo)ât4n(l«ifl(« erg) ie operibiu bomt, ^^'PiuiiKhicÃtit^,
Paulus opera fua non propter fe co* Wcndat, fed ut gratiam fiC mifcrI'cordi« âuiDei coram uniuerfo tnundo depræ dieet 8C declarct i quod ÃC ^ntes fufee* P^rit. Quotiefcunt^enimPauIus'de fc fertnonetn inftituir,quà m humilimè fubmiffè graditur. Minimus ego qui* detn ApoftoIorS fum,didt.Item: poft* tetnà ôumiht apparuit Chriftus,utab« oniuo tftmilescp fententiolashabet, Qyando uerô orationem ftiam infti* tuitde Dcimiracuh'SjSC uirtutibus,bc* nignitate,dc^ eius mifericoTdta,omnij| quà in fummè profert,ô^ declamat,
ACTWM APOST.
Qijid ai hanc gloriatioatm PmU J» feipuliagtbatui
QimmaudifTcnt, glorificabatitP minum. Hicanfmaduerte,n5PaJâ^ fed Domtnumglorfficabât.Ec
' »aeftforma,fandosSCDeifiIioshoâ re adftcicndi,Nempe,fi quandoaudiâ mus,Deuin per eos miracula atder^,â .ipfosnosprodijshabeamu«, imus,amp; fic Deo debitum honorem Æ
' ducamusjfed ut Deo inipfis glori»^ laudcm omnem detnus qui iftos hoiâ nes,qui æquè arque nos ,carnetn Si gin'nemhabucruntjtot tantiscp doni^ fide, charitatc, fpe,cactcris^ £)C tam mifericOrditer exaudiuit, ut DeifaäiÃnt» Alquehincoccafioiï^ magnam nobis datam habeinus, D^' um orandi, ut ÃC nobis talemfidâ!â' rharitatcffl, fpcm SC patientiam dareâ lit,quo ad imitationem ipforuin,utói^ '' jnoftram crgaDeumöipróa'niump'^ tnüitucre poffimus.
Up, XXL ET XXIh
Qÿiduerè a^bitur Hierofolymis
Paulo {
^^cufabatur, quod defedioncm do à Mofcjd icens : N on debcre cos ^âââcuncidercfilios,neqt fecundum infli *'âtauiuejc SCc.Qutd eft ergo' e'er no o» P^ftetconuenire multitudinem, Audi
enitn te uen tfle Hoc ergo fac quod ^â¢Wdidmus, Suntnobisuiri quatuor, uotiim habêtes fuper fc.His aftximptts, P^dficatc cum ilk's :amp; impende fuper
radant capita: SiÃcientomnes^ S^ôdquae de te audieruntjnihil funt, â¢fdambulas fiC ipfc cuftodienslcgem. I^ehisautem qui credideruntexgenti lâIis nos fcripfimus t decernentes , ne ^Mid huiufmodi obferuent, nifi ut ca« UMnt fiCab bis quae funt immolata fi« mulachris,8^ à fanguine, Ã:fuffocato, amp;fcortatione.
duid Paulut d^bat dd ifîudcortfi-â liun !
Affumptis uiris poftero die purifia Cituicum illis intrauit in tcmpjum.an«
QUnciaits
quot; ACT WM ÃPOST« ' nunciansexplctfoneraclierum pûrifilt;3 tionis, donee offerrctur pro unoquoij çorurnobhtjo ⦠Quae Paulus antea^^^ bis pcrfcripfit, ea nunc re ipfapen*^â Audit Iacobum,d^ fcniores,fadt lex imperat,confer t fc in tempIUâfliPâ^'^j gationem manifeffam fibi confer* cit,8^ dedicat oblationesetiatn luas* Quae friuola uerba audiuit hie abludxis par iter 0^ gentibu^M^ nieffutiuerint : Annonlixcdixim^-â homines noiia inueniunt aeperpeflb primo aeftu^adpriftin^r^' deunt,imo quafi rclabuntur.ltaöi lus ifte facit:Qu âm acerbus enim, P'°â Deum,in Mofen fuit,in opcrakg'S) * ccrcmonias patrum, iam erigitturl^â proprio exempio ifta omnia conk' mat c* En hie inconftan tern ; tern ipforura animum. Similinaodo Fâ i piftae hodie intonant ac clamitantâ^ uerfus uerè Euangdicos uiros, à i do Chriftianamceremoniam inftit^'^Jâ non ad iuftiftcationcm iade conÃ^^âf dalâ)
c A P, XXJ« ET xxn.
lt;ûn,fedau(ra cólfruandï eo modopQ puluin in eçclefîa apud uerbum Dei*
(^iiutriP^ubiicflditcimpurfft tioanÃioruoto! nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i
Dutnfeptemdiesiampcnè eflèniot pleti,hi qui ab Afia erant Iudaci,cnm ui diffcnt cumin templo,contiubarunt to tutnpoputum,ó^ inieceruntcimanus, ! ^mantes :Viri Ifraëlitæ, fuccurrite., â¢c eft ille homo,qui aduerfus popuIiS â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;locum hune omnes ubitj
®ocet:infuper Grxcos induxit in te»
Prophanauit fandum locô hune«
* werant cnim Trophimum EpheûQ i âââf^tatecumipfo,quem exiftùnaue^ i quôd fn templum introduxiflet
aulus. Quæ Spirituflandus luncinf 1 «'Hauio prædixerat, ea nunc fatisfu^
Pfr^experitur, Nam adfunt impij lu« I æt ex Ãfia,ôô falfô defer unt Pauli nq
Æ n.ita ut etiam capiatur.fiC tandem ca , P'^'quocÃpledatur,
QÃSKi nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;IM i/iilt; itcctfftfttoBe i
^otnmota eft ciuitas tota , QC fadtia ' - â - nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;' efit
, ÃCTWM I APOSTi . eftconcurfus popuH . Et appreh«!ââ fum Paulum, protrahcbant è tempi'ââ ftatïm^ daufac funt fores ⦠Hoc daeiita habere uolebant, idcóexA^ Hierofolymam ueniebant ⦠Hie nrmtrum,qutd quantum^ ctoperariorura furor cótra ucrosCn ftianos, Non curât fandam comprehenduntPaulum ,ctiani plo,non rcfpktuntadDefcuItum.^^ ec ipfampkbis unitatemdiflïpa'ââ?ui multum furcttant,tantnmideó,utf^ lusintereat.
Qflo pitilo fèd^tur iHd
Qiiacrentibus illts eum nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i
cia tum eft tribuno cohortts, quod t j conturbata eftet Hfcrofolyma ⢠nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;(
tim aftiimptismilitibus ac bus dccucurn't adillos. At ilh fenttribunumac milites , c' pcrcuterc. Hic aperte uides,utW^ dati magis homines,quà mDcu rcnt,feculi magiftratusplustim^âg; fummumomflimuraum
Æ AI. -3tXI. ET XXlt Jâi'iuerfi Dominum .Tune accedöis trt âUnus, apprehend« eum.öC iuffitalii^ Sâdcatenis duabus , Sóinterrogabatï
efict, fiC quid feciflfet. Alij aute pâ^ddamabant inturba.Etc5 nonp^f ^^certumcognoicere præ tumultu,juf '^ducieumtncaftra. EteSueniffètad , Ãfidusjcotigit ut portaretur à militibua Pf^Pter uiolentiam turbac. Sequebatue: ^â'âmnniiltitudo populi damans : toUd
idetts hie cffèdum exprcflùm in iræ, Hic Cen curio facit PaulS li^ , l^âfhnaudita ctiam rc,Mukà mifertcoc 'ottamen eft ipfisludxtsimpijs ,qui ^oenttus dcntibusipfumdilaniaflcnt» ut ipfius afpedum ferrent.
Qfiiii ttÿt Piulut in ifid feditiom { QpumcÅpiflèt induct in caftra Pan â¢^MicittribunocLicetnc roihi loqad ç*â^*dixit:Græcènofti{âNonne tif toncitafti,8lt;cduxtftiindefert0quaf . 'Or miha utror5 ficariorö i Hie cernia eèturio feccritipfumligari. Dehoc
^'gyptio lege lofephö, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â
ACTMVM APOST»
â ⢠QttimBAmApologijm
' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;/j
Dicebat:Ego fum homo quMf ïudaeus T arfenus,Cihctg non ciuttaiis ciuis.R.ogoautemtejpfl'*ââ', mihiloquiad populiim. Q»diccrciK let : Quia non folùm t,u,fed uniu^ j populusducit meitium Acgypt*^ fc,libet bic mamfeftamcorarnotn^^f cxcufadonem adferre.Et quum miGHèt , Paulus ftansfngradibu^ nuittnanu ad plebem,ô(^ magno W IIO fado, allocutus eft Hngua dices : Viri fratres ÃC patres,aUögt;^^^ am,quanuncapuduosutor,e3^.Yj^ , nem. Cà maudifTentautem qnofl braea lingua fibiIoqueretur,magââP ftiteruntfilentium. Hic S^Pauli^^P j, I lixatn habet orationeni,fetèpeï ix. caputjtnquo primo nadui'tat^ j recenfet ,patriam, pracccptorcin*â, ôfquomodo oIiraChriftianosp^^|^, â tionibus preffen't quomodo^ no Damafcij petês in innere
ij/ * P. XXI.â ET XXII.
çj? baptizatus ab Anan/a, km â Iiberatus,quïd Hierofo» â^ântcnaplo ex diuinauocehaufif«
lud^iad/irunt 4d lon^m iüttm
yudiebant ipfum ufc^ ad ilia ucrba: » quoniam ego ad gentcs procul uoce damabant: oliede terra hominem iftiufmodizno
phas eft eum uiuere« V odfcrantl autem eis, ÃC proqcientibus uefti» puluercm iadantibus in ac^
â iulTittribunus inducieum inca^ imperauit eum flagris examina« ïjjUtfciret propter quamcauflam ficac clainarët eûEtcûm aftrinxiflèt eum lo* ^Mixttaftanti fibi centurioni Paulus t Num hominem Romanum amp;nbsp;indem^ iiatum licet uobisflagdlare^ Quo audi to.Ccnturio acceffit ad tribun3,et nun ciauit ei,dicens: Quid fadurus es^Hic «nim homo Romanus eft ⦠Accedens autem tribiinus dixit illi : Die mihi, no
ACtVVM APOSf.
lu Romanus es y At ilk dixit: Eda. Ef refpondittrihunus : Ego multafiiimni ciuitatem iftam comparaui. At Paulus ait :Ego uero SC natus fum.Protinustf go difcefTerunt ab illo, quicumfuerant cxaminaturi, Tribunus quocjtifflu^ fgt;öftquam refciuit,quôd Romanus fet,ô(: quôd uinxiflèt eum.
Qg«r LucM perfeijuiturtainpluri' tufi/ldmfeditiomm i
L Vtindicet,non in terris popul«^ eire,qui magis Dco ,ÃCuerbo cinsf*^^â ftatjSC Chriftumimpugnet,quà nn*^ ciarn,8Chypocritae, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,,
IL Neabifdamus haftafflj^noo^ cun t,etiamfi in manus inimicorunHâ*â' ftrorumincidamus, Neiçenimdeb*^ uel pofTuntnoslaîdere antchorula® pâtre coekftideftinatam. Impijift'^ dçi lubenter occidiflent Paulum,, quibant,cogebantur ipfum adhuenK I nium per fcrre,etiam ex Cæiareo dato.Ita benignè Deus operatur omnes faluos fieri cupit«
à A P V T xxin» CAPVT xxnrgt; 021J âÿt Centurie in ijiu Puuli c^ufft i POSTERO die uokns Cdte cettfir, quaexcauHà aceufaretur à ludæis, Jpluitea à uinculis , ÃC iuffu principes â¢acerdotum conuenire, totum^ conci* 'ââgt;n,acdeduflum Paulum fiftebat cd« illis, V idebatur quidem centurion â^âiPaulmn nullummaleficiû morte di« Sniimcomififle, Acludaei aceufabant âP'nmiquà d ipforum legem,religionê, â°lt;Srinatn, ceremoniasconfunde^ .^â¢Cà rnautcm ipfecenturio illiuslu-ââçædoârinæ ac legis imperitus ef« amp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;facerdotibus,
V Pharifaeis :non aucemuultilliiniu^ *3tn inferri ,antequam omnino certus J. â^redditus de iftius captiuitatis caufr â^^^doârinahæc miré facit admaM Blttatuumprudentiam,
03*4 M ifl« concilia Pciulus agebat ? ïdtentis aijtcm ocqlis in concilium,
X a
ACTVVM APOST»
Paulus ait : V iri fra tres,ego fcientia bona conuerfatus fum cow Deo uf«5 in hodiernumdfem.Ta^^ tatem ⦠Ita hadenus mc geflï,utnu^' prorfus maleficij uel infimulari uch® uinciiurepoflüm,
Qgï Pauluf de boiu confeientUg^'^* riaripoteÃ, Mtquteccle/itimDeip^^ fequutM eâ coram Deo
. moiufiiÃcabituri nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;jj
Paulus hic non loquitur
tafua natura, SCinnatopecca^^â^^rj^ cum omnibus hominibus nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.
bet.Nec quifquamhic crat,quhft°^U{ ipfum infimularetjfed de uerbiââ^ j rio loquitur,de quo aceufabatur»^. j, Jumnijs obruebatur , Q.dicetcUt , Munusprædicandi SCdocendiâ^L j mihieftimpoiît3,adhoc
ab ipfo Deo, ÃC deledus per Spi^*^ dum, ut Euangelium adnuncie«â gt;nbsp;cxequutus etiam fum id
C A P V T X xni.
'*'§«ntia,com apud Iudaeos,tutn apud tes,utfpcrem meam confcxcntiam piTVl nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;dodrina fru
à « bona eft pt ae dicator ibus.
fiulo decidituiIuJitorum contilio ? .*;nnceps faccrdotum Ananiaspraece P*ft*bitadftatibus,ut pcutercnt oseius* QS'ffipfumpercutiiubet^quie cauffi fubenti
^alc habebat atnbitiofum bypocri* *^^,qu0d Paulus ipfum non magno ÃC â¢''figni titulo aliquo dignaret ac quod tamlibera Apologia uterctur, innocen
fuani declararet, Ea enim ratio« ne totum arguebat concilium, ut qui i« pftitnfalfô ÃC. calumniofè detuliirent^ec damnaffent*
Quid Paulat 4(1 iÃlt;lt;« percuÃioiiettt tffbal ÿ
Dicebat : PcrculTuruseft tc Deus, partes dealbatc.Et tu fedes iudicans me feeundum legem,et contra legem tubes me percuti f Qiium fummi facerdotes, ScKib» pkr wrntj iftiufmo^
ACTVVM APOSr.
dt homines eflènt, qui religiofoueBU ornati, fummam prae fe ferrent rcligio* nem,8^maxime fplendidamuitam ïcrent,intus autem odium SC ita⢠rent, Chriftus uocabat ipfosMatt»?!^ pulchra dealbata, quac cxtrinfccuyâ'â* chra appar êtjicd intus cadaucrS repIetafunt,SComnifpurdtia » Paulus bic fummS facerdoteffl deaiba* tum parietê dicit * Et i.Tim.j* fcopS effe irreprehenfibilenijnoinot^â cem,no contentiofum,ut qmifçtèaa óï5 hoïem SC innocente no
(it,fed SC côtinuô pugno impctinjâo ⢠Cur Pauluihtntcfummum fieerdol^ uoeatparietemdealbatumi , .( Perfpeda Paulo erattyrannisfi^ââ^^^ hypocritici morcs,0lt; quod quidemoffictf iniadi exequet^t,! â i iiocabatipfum externa Jaruatti^^ ( (pedr5 quoddam,ut iplc fuo tisfaceretjS^ ifl-« impiæ uitac quum nemo adeflet etiamjqdp^^P (os iftos hypocn'ta§ admonerc
ç . C A P V T XXIIT.
coraiflîim eftjCaftïgare ,ôô fpirituafi lü nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;folent,diuw
i?â'^Pauperum,ut DeusProphetas °^â«ur,58.amp;:Hieremiæ I.
frg» km u'mdiil^ eupiduf eQ.,ut *gt;wi4 inprecetur (umnta pontifia i HaecPaulntnprecadonô cftmakdi *0 temeranè fufcepta fedprophetia ^uid de ifto fummo facerdotc tanM ^rnfuturQ fit. V t imprccatio HeliQi el ^Mupfilios Bethel,g^îpfuin illudebât, 9^idâeorum ab unis dciiorarentur.
QSâlt;1 re/fiondebiitfummu! ficerdot ^dhicp^uliuerbdi
otnnino : Corn'gi't ipfutn pro^ ^^Wubio propria côfcientiaÃtqui afta âââ«edicis f Hi erât auli ci,parafî«\6^ tni ^«inadoculosjloqucbantur ad Dni fa ^oremitantumdeDemerbo fciebant, quantum ôi epifcopi fui,præteï$ quad wumfcripturg locumaUcgare ppffent.
ACTVVM AP.OST. quf ad hanc rem faam,ut arbitrabatur, maxtmè faccret.
QJiiJ ytligt;ottdeblt;it Pdulw ? nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.
Dicebat:Ne(ciebam fratres ,quoa pontifex eflêt.Scriptum cftenimlPf*'â dpi populi tui non malediccs» QJiidueró, nefciebdt Pdului^âgt;^ effet fummuffdccrdo!,dtquid(c^(* »â¢4^46 eis litetM aduerlws Chrtfii^* nosmiferos?
Hoe unit Paulus dicere : nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.
pontiftcem dccet effè benignutflj lerieordem, egenos fubleuantefiâ gt;. preflos erigentemjSt: innocentes dentem. lam uerô me miferum n^* * dem cædi percuti^ iubet in coetu concilio , propter jj quôd dixerim : Ego omni bonacôucrfatusfum coram â n hodiernumdiem« Quarc babeo pro fummo facerdote « am cft coram Deo , (èd ucrè cft,paries dealbatus,externa larua, |»o«ita,quihar» p«tiwsqvi^â^ÿiu
P . CA P V T XXIII. icienduseflèt, Imô inexcremastene« ^3s,iibi eft ploratus ÃC ftridor dentiiï, contjciendus* Vt ergo Paulus âncfutnmum pontificcm corrïgit ,0^: toritatem nomen^eiusnequaquam ' Pâdt.tta æquumeftjôd iuftum,unuin H^fncpEuâgelïjprædicatoremcx Dei fsccre,neminem peccâ^ i P agcntem,filentio præter UrisTit nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;aiuntjfecu
prit Pttulut'm Um impio lud^o» concilia.
inuenfebat,quo iftud coni r .â^quot;â^âdmeret , QC ipfe liberarctur, «enseninaquôd unaparseflèt Saddu* O'âUni,amp; altera Pharifæoruin,excla» îuitincôctlio : V Jri fratres,ego Pha frectione mortuorutn ego iudicor, » f^daeft diflenfîo quot;harifæos ac S ad duc æ os,06 dillè NatnSadducæi qui*
J uoüelTerefuncäionem,
ACTVVM APOST/ . ne^angdum.nccçfpintum: PhäR aiitemutracçconfitentur»
Qÿii] Pdulo h£c proderditt i
Tantum hacc res Paulo cómodabs â ut,fi quid grauius iftud concilié«â tra ipfiim cófuler e uoluiflet, uel Sado caci ceffiflènt Pharifacis, uel rifacos unâ cum Paulo codcninaâ'^^?* adiRiifient , Ad^hocPauIicxcffr Chrifiianus aduerfus fufpedu®IÆj^ cê fe defendcre pot exceptione,tros* tione,autafia quauis formula iurÃiuit^'
Qjfolapudludieosfeil^eriintf , Tres praecipuèî PharifaforutHjS^â* ducaeorum,Só Eflêorum, , Pharifæi erant fegregati,uel fcpafâ^ lûllli fcruabant praeter M oflskg^ Æ ampatrutnftïtutajtncedebantpeti^â. ueftiS ornatu,habebant fimbria*»*^ illaslegem Dni fi:riptam,credebant^ me animas hominum elfe immoftal^^ credebant etiam refurredionem mo worum, amp;nbsp;poft banc uitam acternaiâ' Sadducacl negabant mortuotu^^
c A P V T xxin, luncâionem : Diccbat animam inters «cunà cum corpore,in morembeliia* rum. Ncgabant praeterea ullos efle an^ gflosôf fpiritus, ac Deum creaturasfii ascurarcjfed ociofum fupra nubes fede Jt,remtnhumananimfpcdatorê.Itcin '^gfmtantnmdatam eüTe adfcuerabâr, whotnincshic in terra uitam tranquil^ bmduccrcnt.
Eflèijfec^iores, eâm uiderent alias fe^ multam eloriari de indicia, ta« meneamfaâisnon exprimèrent,adfu^ â¢^ebant ipfi uitamduram,S^ oîa cômu» ââ¢3 habebant .Non côtrahebant matrix moma,nec alcbant familiâtncc facrifica wnt cum cacteris.Hacc ipforum uit a e t tonfuetudo erat : Ante fol fs or turn ni« Jâil loquebantnr , diligenter orabant. Dîinde laborabant,edebant fummo efl filfntio,utmonachi.
. Iftc ludaeornm fpiritus Catabaptiftas inuafît,
^nieviiitium tr^XcrUM lui^co^
Deus
ACTWM APOST.
Deus non inftituft, nee Mofespts^^ cepit ,fed mgrueruntMachabaeorui« temporejCà mludaeisrexnoneflèt, 8^ fummi pontifices amicitias fâcerent c» gentilibusrcgibus, amp;nbsp;principteuâ quietè ÃC lutô in facerdocio fuo confide rcnt.Ac interim ofFictj fuiobliuifcebsâ tur,amp; feripturam deferebant,nihtldoâ cebant,nihil prædicabant, tum^ bant iftiufmodi fedæ in ludaifnwiquot;' V t SC innumerabiks ipiritualium ordi nesMonachorum SC Monialiuin,nâ Chriftianumorbem inuedi funt EpifcopijPrælatijamp;ecckfiaftesdorn'* entes ac dormi tantes,hominem into*' cum zizaniamtritico fuperfeininateu nebant.
Cur ifia felloe iu Vatinidno oiio ffoft
*(ùm litAtrn ip/gt; in^er fefediÃidertHti
⢠lila eft conditio uerbi Dei
Euangeln, utnunquamnonperfcqwi' tur:mundus omnem dodrina,offln^^ ptacdicationem Ãatc poicft
MH*
c A P V T xxiir. hmdoârinamSC prxdïcationem Eu* togelij licet uniuerfæfêdx,uniuerfl oïdines inuicem odio exulcerêtur qua^ fi, nihilominus conucniunt aduerfua EuangeliumjUtPtlatusSCHerodes de Chriffo,
Vt dimftiturcondlium ludteorum i
Faâuseft clamor magnus : 8^cân* Hirrexiflènt feribæ de fadione Pharis iacotum,depugnabant,dicentes : Nihil roaliinucnimusinhomine ifto, Quod filpirituslocutus eft ci,aut angelus, ne ïfpugnemus Deo.Hicdiffîpatû eft im piorum concili um, unico etiam uerbo« Etpoteft Deus fuos mirabilif er libera«
uclinfummaneccflitate,ÃCangu0 ftia«
rtPMlutlilferaturf
Quum magna feditio coorta eflèf,ue titustribunus,nc difeerperetur Paulus sbipfis, iuffit milites delccndere ÃC ra/ perceum de medio eorum jac deducere eumincaftra. Hic uidemusgentilesini (iuiliiufticia multô »quiores fuifte,
omnes
ACTVVM APOSf» . rMnes Eimmos Gccrdotes,Ph3f\^ 6C Iudæos,quiomnino Paulum, dits cau(Ta,ocddi uolebant« t^iirùmne fifiljet,à Paultu tis^ adfliäioiubtufuccubuijfft -Res ita conftituta efle uidetuGH nó parum triftatus fuerit, nirefpexeii't tum in Af^am,GrÆÆ* j S^alialoca , 8C iam ^ic Hierololç^i lt;oinprchenditur,abducitur,et 2bûlt; ' concilio ludæorum fiftitur i cædùur,tandem ferè ä populo dda lt;ur»Quemtantac tentationcsnoaf d fatum redderent:' Cuinamift*^ j ' cogitationes hic nó furgerent D eus eft in cÅlo,qui ifta uideat fereatur horumCDeusDeusillç ' quf neminem finit têtari fupra ⢠lt;}uodpoteftferre:quinondeft^ ' qui in ipfo confidunt, aftabat gt;P* jrS, lt;fte,amp;dicebat: Bono animofis^^ â ! utenim Hicrofolymis de me . tus CS,in metropoli ludaeotum, oporiet te de me teftificari
c A P Ÿ Tâ xxm;
^piteorbis, Quare noli tibi nmere,nâ¬/ âââocninueadorietur.
P Itiiuetiamfiebiiti nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â
ooneDcusjfado die, ait S. Lucas, .°lægerunt fc quidâ ex Iudgis,6C deuo ^funtfe,dicentes :ne($efurosfc,nc^ lt;nbsp;'Dituros,donee occiderent Paulum J^fantautem plures quâin quadraginrf Æ ^in,qui hanc coniurationem fece» ant,Qiu acj.eÃ;-gjf^m2d principes face» '^turhaefeniores , ô^dixerunt :De^ ^otione deuouimus nofîpfos,nihil gu0
, donee occidamus Paulum« uos fignificatetribuno âC fOndliOjUt eras producat ilium ad nos, ââtiquamaliquid certiuscognituros de '0 lt;nbsp;Nos uerô priufquâ appr opinquet, P^ratifumus interficere ilium.
Qfjomo do bacconfoMnt diuinte eon folationi .Iitm dpprfret quttfi PiulM â¢âmpliiufuperfles/ùturtunonftti
Deus no ita fuos confolatur,nec pro âquot;uit,ipfos nihil omnino palïliros, fed P°tius alla ingreditur uiâ,ut ad fiwuras
per
.ACTWM APOST, ' perfecutiones eô paratioresô^ tiores exiftant. Nam filîj Dei utauruiu igneprobari debcnt*
I SucceitbÃttK ludieis fmpium (onÃ^
Hum i nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.
Nequaquam,Nam Dominusuff^ dixerat : Vt deme teftificatuscsH^f® foIymiSjü'c te oportet 0lt; Rom» teftw' cari.Hocoportebat ut fieret, Detcon« Itum debebat immotum eflê«
vt Mtemconfultittio ifla infidelif hit
pediebaturi nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,
Ãiuum audtflèt filius fororis Paun i» fîdias,uenit ÃC intrauKincaftra,nuntiâ nit^PauIo . AccerfitoautemP^^''^ ad fe uno ex Centun'ontbus,aiïAdoi^ (centem huncabducad tnbunuffl îba' bctenimquod renundet illi.Etilk'lâ dem afiumens eum.duxit ad tribunuiâ) 6^ait : Vindus Paulus accerfîtuiâi ââ^ togauit,uthunc adoleicentcm pcfd â cercm ad te, habentem aliquid quod quaturtibi. Apprehenfaautemtnlâ^^ j nusmanuillius, fecefiitcutnco*/^ '
6 c A P V T xxiit ^'âââ^pcrcontatuseft ilIumîQuid cft ^Dodhabes fignificandum tnihic'llleau ^^mdixit ; ludaei confpirarunt uc roga^ te, uticraftino die educeres Pauls
Wconcil)mn,quafi ajiquidccrttus inqui »turiftntdeillo : tu uerône moremgef â«isillistlnfidianturenim eiexeis ui« pluresquadraginta,qui fcipfosdeuo^. ^snintjtieueledantuel bibant, donee â¢nterficianteum: SiC. nunc parati (tint ex pe(!hntes,utproinittas » Tribunusigi^ ditnifit adokfccntem,prçcepit^ef j
â¢'c cuiefFutias jjnqQîens, quôd hacc indi fWetistnihi.Hic habemus exemplum^ ^i^odconfiliummaloruni ncc abfconM ai nec celari poflît,{èd fuo tempore dca iîgiturôôreueJatur ⦠Eciamfihomincs â^immacum prudentia,ô(S taetturnitatè tonfultent ,2lt; rationes fuas conférant j timen Deus ,qui omnia uidet ape^ ttt, curat fuos, qui illiex corde confié âtunt, ac in uerita te inuocant liberaà *os ex omnibus malis*
ACTWM APOST.
Vt Paulin iÃif confttltrftiomtHji«« diorum eripituri
AccerÃtis duobus ceftturionlt;bus,iB quit S,Lucas,dixit:Parate militesducc tos, ut eant Cælà reâ, 8C équités feptua* ginta.ö^ lancearios ducêtos ,à tertiaho ra nocfîis,ô^ iumcnta prçbete.utimpoquot; tâ Paulûfaluum perducâtad Felic^ââ præfidetn . Atcp hæc omnia miraculé Dei funt,
Qgid continebam liters l .
Claudius Lyfias potentiffimo ÃfSfquot; diFeltci Salutem.Virumhunccopf^ benfum à ludçis cû tam effet interfit*^** dus ab eis,fuperueniens cum cripui ; cognito quôd Romanus e»^/â uolcns^ feue cau{ram,obquâ accuiar^ ill um,deduxieum in conciliumcorii ' Quemcôperiaceufaridequçlboââæ , legis ipforâ,nu!lûdignn morte auc^â^g cuits hibentêcrimcn. Et cùm effet mihide inridns,qu3s paraucraj Iudæi,protinus milî eûad te,gj dato etiâ aceufator ibus,ut qug nbsp;nbsp;nbsp;jfus
C A P V T XXlli;
Uetfuseumjdfcât apud te* Vale. H/c ail dis magnifies teftimonium Ethnicicê t^rionis de Paulo,quôd lcribit, fè nihil inuenire in Paulo,quod morte dignS âitiTakteftimoninetiam Pdatus ô^cë tutioferebât dno noftro lefu Chrifto
Vtucrè Paulus Cte(are4m peruenit ? Milites,iuxtaqood fibi iniundS eraf, Keeptum Pauls duxerunt pernodem Antipatridê.Poftero aStdie dimifîîs Suitibusutcura eo irent,reuerfi funt in wftra* Qui cùmueni(Tent Cæfareâ,ac tfadidiirentepiftoIâprçGdi,ftatuerunà totameo fie Pauls * Cùmlegifïètautc pfæfes ,Se interrogaflèt,ex qua prouin« quôd ex Cilicia, Audiâ tCjinquit, cùtn aceufatores quo« AUC tui aduenerin t.Iuflttsà in præ toria Herodiseuftodirieum* Ethicpræcla-wm exemplum Ethnici Centurionis babemus ,qui mitior exiftit omnibus lummis facerdotibus , fie iuftius agit, quà m omnes ludæijdtcitcnimtAudi« ämtc, ubi fie aceufatores tui aderunt*
Y *
ACTWM APOST.
Q. dicer eucHetanaudicacauflà nihil de teiudicabo.
QgiW nobit difeendunt eftex ht bi'â fioria ?
I» Qpôdnemo hominum noWsno cercpoffit,nifi Deuspcrmittatjô^ t®quot;* pus noftrum adfit ⦠Quôd fi tempus no aderitjlicetin fummis neceflttatibusü^ tnuSjCt putcmtis femper nobifeumadta cfle,tamenDeus tam mirabilw prouifa mit tic media , ut illaefimaneai mus,amp;S immoti,quamdiu Deusuolue rit. Vbiuerô tempus aderit,quamui« fumma fecuritate fr uamur, nosdiuadmodumctiamdum fup«y tesfuturos, Deuspufillum t mitatis immittit, quo fubitô int®^ ,
11. Ethnici Centurioncs hic laudsâ lur propter uirtutemariufticiamlua^J quodinnocêtem Paulum defend® contra furtbundos, dC fanguinolcu Hierarchas,ôi^impios nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;j
emplum oamesChriftianimagun^j^j :
C A P V T XXIin, fibi imitandum proponcre debebant, ^Hulfutn Chriftianorum, præferttm inauditacauflà , lædiaut damnaripcr# â¢nittereîut, probbonc Deus, bade« non panel's Cbn'ftianis fadumcfi', tantum ex fuflîi ôi fuggeftione fan« guinolentorum fptrituabum,ô^ Baabs âa«rdotum,combufti QC occifi font,
capvt xxiiii.
Qfiidbakmuf inhoccapitei Duo.
t Sanguinokntum cot ludaeorum contra Paulum»
f nbsp;nbsp;Synceratn excufattoncm QC fatis
bâionem Pault,
cogiwfeit(irc0rfän§utiulentu Riorum J
Ex â¬0 quod nihil intcntatumtclin« ^^unt,Pauls interfictendi gratia, utun Ãjromnis generis technis , acfallacrjs, Ptimörn Paulum in templo comprehê« â¢^nnt,extrahunt ipfom,occiderc uolut. S-Mdutunonfoccedit, togregant fo
ACTVVM APOSr» per CO falfum concilium,fubpræ^^â^f^â miro. Quod cùm etiamno fuccederet) clam ipfum interficere cog«tabât.Qux res côm tandem reuelaretur,ipfain ua# rtfs nugis et fucts oblincre tétant,par« naédaciorum fabrum Tertunum,tsrd fummum 6^ praefcnttflimum rcincdr® adbibere debet,ôf Paulum uerbgt;sj iHncere,Et ut praefes cet nat,fflult3 ipt* Si praefidtj ipfis fit um eflè in hoc nego^ ciOjfublata oï mora, ftatim poft dies princeps facerdotS, SiCalij dut CæfareâjCaufla firpprimêdiP^^ââ'
QÃid itgibiit ortttor TertulliK- -Citato Paulo, coepit aceufare Tertu lus, diccnstCûm in multapacc agaw''^^ per te,6lt; multa redè gerantüf lo hoc per tuam prouidcniiaiîijW.*'^ââ!* i per fie ubtqp comprobamusjprîcftaot* Cme Felix,cumomni gratiaruma^^'®? ne.Hoc^ initium eft orationis liji'n qua laudatFelicemjquôdpoi^p*^! ïudaicusfflultis magnis^ benefitî)â^^ tpfoudfedusfit, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.
C A P V T XXIIIL
Eiîwergp uerum, quod hic de priejlde re/irti
Q^î poteft cflè uerum ( lofèphus Ccri ^âtjquôd Félix dam lonathan fiimmû lacerdotum ocddi curarit, ar qj pei mifç â^â¢tjWclancuIarq latrones non in plateis *antùm,fed ÃC in têpio occidercnt quos
: Item diflimularit militum impr ef fionemCæfareç ludaicisdonnbus infli compilationcm cômunem,pro pterqiiodmakficiumctiam apud Cæ^ â¢atetn Neronem accufatus fît,amp;S ab offï CIO remotus. Tarnen hic quafi là ndum ^^oddam e(l,amp; nihil mali unquam cô» ^*«t.Ita fit,quand© Pdatus Herodes öcChrifto conueniunt,ÃC in gratia re« deunt.
QÿomoJofoitAt 4ccufätio TertuVîi ft ,p^^â^umus,inquit,uirum hune pe» «Herum,ôôcôcitanLcmfedittonem om ïiibus ïudçis in uniuerfo orbe^ôC auto« ââctnfcâae Nazarenorum : quietiam *®â¢plum prophjnare conatus 'cft : ^iJüiiôCappreherifum uoluimusfecun
Y 4
ACTVVM APOST» ^umlegemnoftramïudicare ⢠Sedui» peruenienstribunusLyfias, cumma« gnauieripiiit eumè mantbus nofttis» iubens accufatoreseius ad te uenire» quopoterisipfe, inquifitionefa(fta,de omnibus iftiscognofcerc,degbusnos accufamuseum«
Eftueergp fjc, quod P4ulittpcÃiftgt;' rit,uthic habetur { nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;«
ItaresmtferabiliSjSi^ deploranda munduSjUt qui ilHbene facit,et fauet^ amo corde ,is omnium peffimus habea tur^Qui autem naribus ipfum In'ncindctrahitjSC nafo fufpendit adi^^f cOjischariflïmus omnium fit,Hic bat^^. dos AnaniaSjUnà cum PharifætJâS^ fà exiftebantomnis infortunij âllati : tarnen hic fummo afficiuntu^ nore »Paulus uerô, amp;nbsp;duIciHiif* nbsp;nbsp;g
ftoli,qui Deiiramauertebant,ftâjî u di cxcremcnta, ÃCcxpiationis L^i lationes « Itain hodiernumuâlt;Ãâ*ge fnundus adfedus eft, iudicans iiços prædicatorèspeflîmos 9^**â
c A P V T XXIIIi;
mm eflè. Quibus ficarere pofTcfjbe^ nefeferes haberet,amp;omne infortuns« umcuitatum elïèt.
Cur Deiu hlt;ec Ãcri pernuttit i Conniuetad tempus ufqj fuum î Pri mùm ob id,ut longanimttate fua,ô^ pa^ ticntia,nequam homines ad pÅmtenti aniadducanDetnde etiam,ut pios benc fxcutiat,expIoretjôiS examinet,ac indict , longé aliam fequi beatitudincm hanc uîtam, quà m in hac uita expedan da fit»
re^ut aecitÃttiotum fium co ' firnunti
S.Lucasinquitîadieceruntautem et â^datijdicêteshaecita fe habere. Teftcs *unt ut accufatores,Domini utferui',ma gjftriutdifcipuli, Diabolus unus ut dùbolus aliiis: Qiiôd enim dicSt,quôd dehoneftare SiC inficere iio^ *^«it,ex Satana, mendaciotum pâtre, ptofeflumeft.
0514 d Ã74nc 4(cu[4lionfm Felix 4»
ACTWM APOST.
Audttis diligenter accufatoribuspâ' teftibus,etiam Paulum ipfum audir^ uult,quare innuit,ut dicerct. pulcherrimaeft uirtus in iudicibusS confiliarijsjbenignosôihumanos । «genos, uiduas SiC orphanos luben ter exaudire. Auguftinus in uitate Dei,confitetur libéré,quod tnani propter hancuirtutemfnmniä JMonarchiam,SC Toparchiatn totiu mundi à Deoacceperintquafidoââ®' Hanc fententiam pedori infixs^ buerunt: Audi partem dumunfus,didum cft nullius. *1« iw4rt«ô rcîgt; ifi fein Fctgt;/ hSt ïeîgt;»
CläidreQgt;onietP4ulu(f
Ita inquiebat : Aequiorc aniuâ^n tne iplb caulHm dico,cöm fis iam annis iudicem fuiflegent'^ â qui poflts cognofcere,quöd non funt mihi dies quà m duodeciin,eâ'H^ afeendi adoraturus Hierofolym^iP* neque in templo comperetuntPâ^.^^^
C A P V T XXini. ***quodifputantcm,aut concurfum fa^ lt;?ntein turbae,necÿ infynagogts, nelt;^ ''ciuitatc,nelt;p pj-obare poflîintca,dc S^ibus me accufant. Confiteor autcm Oc tibi,quôd tnxta ui'am,quam uocant æreftm,fic colo patrium Deum,««» 'ns Omnibus quac i n lege ÃCprophetis 'fiptafuntjfpemhabcns in Deum,fo ^)^uam ÃC htipfi exptdant,refurrerf . 'onemmortuorumiuftorumfimulet â¢niultorum . Quin in hoc ÃCipfeftu» '0 »ne offendiculo confcientiam ha^
Deum,8ô ergahomines fem-» P*' ⢠Poft annos autem plures acceft Wetnofynasexhibiturus in gentem â¢neam^Sc oblationes, in quibus com^ Pcrcïunt me purificatum in templo, n^ud cum turba , neque cum tumult
Qpidam autem ex Afia ludæi, ^os oportebat apud te praeftô efle 3ccufare,fi quid haberent aduerfunt gt;nbsp;aut htjpft dicant, fi quid depre^ pondérant in me iniquitatis,cùmftemi w concilio , nifi de unj hac wocc Æ
qugt;
ACTWM APOST» qua damaui » nter eos ftans: De re^W «Sione mortuorum ego iudicor bodie à ^uobïs.
Quid Felix prlt;efes ägt t(dhttnef^ilf Ãilionem PduU ?
Auditis hiSjFelix diftulit iIIos,c£fW feiens quac ad earn uiam attinebant,Æ ' eens: Cam tribunusLyfiasdefeendt' ritjpernofeam cauflam ueftratn. Ita w* daci cogebantur diicedere, Sgt;C omno li pforum cogitationes ÃC rationes babantur,cöferebant fe rurfusfurib^â'â di Hierofolymam.
Dc Plt;lt;«/o «fro quid dgebätur I Felix iuflit Centurioni,ut ciiftoofr« Paulum, fineret^ eum relaxari, Sé quem ex illius famtliaribusuetaretluD miniSrareei^aucadireeuin » Licetn*:' mant ludæi, tarnen Paulus illae^ n»' netjimo pracfes ipfi dat tantam bberta' cem,ut omnino folutus uincub'snt, amicoSjSC notos fuosconfoIarigt;aW poflît,ôi^ fubminiiliationcs pfisaccipere.
e A P V T X xnn;
Audifbxtae Felix Paulum prteJicare! nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â
îtainquit S. Lucas : Poft aliquot dü tscà madueniffèt Felix cum DrufiUa uxorcfua,quæ erat ludæa, acccrfiuic PauluiHjfiC audiuit ab eo fidem,qug eft inChriftiim.Difputante autem illo de iuftitia,amp;S temperantia de iudicio fil *uro, ttetnefaâus Felix refpondit : In præfentia abi ,cseterùm opportunitatS ^(îïusaccerfam terfimul et illud fpera^ fore,ut pecunia fibi daretur à Paulo uc âolueietipfum,propter quod et freque âot accerfens eum Joquebatur cum eo« bxecranda auaritia immixtaeft,ut ad* yucpeculiaris quardampeftis eftapud â'tiufinodi hommes: quæ res ctiam non ^ârôiniquutxi in æquum mutât.
Qaid cr^ tdndtm c«wn P4»io fit i
P Biennto expie to, accepit fucceflbre olix PortiumFeftum. Volensautetn Sratiam præftare 1 udaeis Felix,reliquit suliinauindum. Probe ftiebat Felix, hk'\4 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ludæos preflerat, ac
Æ wparumipfi fauebant, SC metucbac.
ACTVVM Ãpösr.â , me accufarctur ab eis coram ab officio amoucretur» Quare det cum Paulo in gratia eorum le«J (uminfinuare,blanditurludçis,^*â i ' lumfoIutumdimittiuScdcófiltjs^'^^^ I tus non refpondent. Namà mii^^ । tandem detriidebatur,Paulo ad trief® , um etiamdum illæfoexillcntc,ôi gelion praedicante,ac multos howi® adChrifti cognitionem uitain$®^^^ «ampcrducente*
CAPVT XXVgt; I
Quihiuderebuftrailathocf^P^' a Vo Mo Do Pauli res fucceïlêf'j fubpracfidcFefto, ôireg®^ grippa»
Q£idagebat Ffftui prafesi Feftus fuiceptaprouinciajpoltr*^^ umafcêditHierofoIymamaburbe farea ⦠Significarunt^ illiprinopr^^^j ccrdotum,acprimoresludacor3de^^^ Io ; QC log^^h^nt eum poftulantcsP
C A P V T XXVÃ
âïn aducrfus eû, ut accerferet eutn Hié jofblymam,infidias tcndentes,ut inter-*'«rent2uminuia » Et hic uides ma* gnamcÅQtgtejjjjgi^ uenenofum odium ludacoïum, quod magis magis^ fuc* tînditur.Quictieffènequeuntjnifî inlt;l ^trfeâo Paulo.Sitiunt innocentem fan g^gt;nem:nonfâtis fanguinis effuderSr, wpiuntmenfuram patrum Riorum fn»
, utomnino cttô abfumantur,ÃC âââottem fuam fibtfpfîs maturent*
'Vtbîc de Paulo agebaturf
Ethic ferè extrema patiebatur Pau4 . Qiiodfi cnim Fcftus uoti corn«
pât^sfeciffèt ludæos, adum de Paulo wiflêt, Nam Fefto innocentia Pauli
âjotanôerat,nec arbitrabatur fummoa iftoshoîcsjacerdotes primaries,Phal, tæaeos.ôi cgteros mendacia hic cuderc« Ad hoc prima hçc era t petitio ad nouiti prjfidè,quâ non cômodè poterat ad
ââ^tfari.IamuerôôC Paulus prgfensno eraty
ACtVVM APOSf. 4 erat linde «crû expifcari potuifl^tJ^â nôfatisdignushabebatur à PeftoPa lusjutcuius cauflà ludacorumodium^ fefeconflaret ac fufcïpereu Breuiter,bU mana ratio aliter colligere ac iudi«f^ j honpotcrat, nifi de Pauli rebus atiHiiâ ! cflè prorfus. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;!
Non: DeusagitcuftodiatnS^uigi» asfuoriim, Paulus CaefareaccftjU^â-*^ quanta proditionum ui ipfum i diuelint, quà m turpiter 8C pfum Decider e cupiât. Sed quiainP^^ conftditjDeuscauflà m eiusagit,utny । fuccedat (ècundutn ludæorum conatUj fed benignam ipfius Dei uoluntat6Ãgt;) difpenfationem,
Q2ii^tftutreflgt;onieti
Dicebat ,ut fèruaretur quidetn Pa^ fus Cæfareac, fc uerôbreuiilIôproK' «flurum. Qui ergo inter uos,inquit,P°^ tentes funt,unà nobiieum defeendant. 6C fi quod eft in hoc uiro crimen, accu* Unteura.Ethgc eft magna
. . A Æ V T XXt;
WftusEthntci pracfidis, qui captiuiini â¢naiâacauffa non uultdnudicarc , QC «mnarc.
QSomoiotiutê de'mJe cum çx prtfide f
, S, Lucas inquit : Demorarus inter wsdiebus amplius qnà mdecem ,defcc âtCa:faream:SC pofterodiefeditpró *»Dijnali,iu(rit^ Paulejni adduci. Qui ^ââ'perduâuseffet, circumftctcrunt ^^cjuiab Hicrofolymadcfcenderant /â¢Â®ati,multa grauia critnt na intend? ^^îduerfus Paulum,quænôpoterant Pfobare : Paulo pro le rcfpondenie ^^odnecpin legem ludacorum.nccj in
P4«Ii« JocctjEpiff optom dtbe ' w tjfe irrrprehenfîbÃem : qui er^t
I -filiUthic aceufetar f
; Accufationes ÃC calGpias nemo proi ftatim poteft ⦠Chriftus filiusal» ,in cutus orc dolus inuentusno ( f^^îcculâuonibus ùnptjsomnino ef^
' Z
ACTVVM APOST* pi fugcre fe fubduccre non pottf,lt; cebant ipfum eflè fedudorem Sanianâtanum,piiblicanoruraó^P^^^j^ torumamicutn,innipotorein,amp;^ zebub habcre,
Atlt;]ui Pi^ulut pr^dicab^tthoHifâ^'^ iu/h/icari per fblam fidem M flunt. QUI er^ diccre poteÃ,^uolt;gt; »⢠bit centra le^m docuerit {
Paulus non prædicabatcontrâ^^^ quia ita dici t Rom,?. Legem fidem irritam facïmus i Abfit j gem flabiltmus. Quia ob id die* OUS Paulus,legempracdicamii^â5^^ min^s quafi fpeculum habeant t m contemplentur uitia, Sif defedusb* â SCficlblicitenturad imploranoam uinam gratiam. VbieHtni homo non uuklè haben' pro ægroto , noncu Mcdicum, Lex eognirionem
gt;' operatur. Sed Euangeltum . aufert perfidemSe uerbum Dâ»
A îgt; V t xxr.
cr idolorum cultM PavfM
fââ gâ dià t ,fe nil peccd/Jis 'otra Cafarent Neroaem,^ui borna â^^idolatricoferat^
J. prædicare contra Caefarcî fa â¢
A4in3j{g{|jjçj^ Cæurïsatti'netjUC j.3curjtribm5,uedigal,ô^ honor prxlt;
Qui contrarium docet, contré ^V«ctmpièagit ôifeditiofè.Id quod'' ^^uius niinquam fecic,fed aperte do« ^^itR.otna.ij,contrarium. Ad CæGris P^uonam attinet»utfecundutn Uocatio ®^fuatnagat,nihil agat contra legem
nihil contra ciuilem Icgem, ni# ^Ittiatn contra reIigionem,Vbi uerô âftmfinodi committal, iqiiepracdica-torccaftigcturperuerbum Dei, nihil «ôtta CxTarcamMaieftatcm defignar, ftd isexequitur officium fuG^quod eft, peccantes citrarefpcdumperfonarum corripere Jta Nathan Dauidtm,HeîiM 2s regem Achab Joanne» baptifta Hclt; îQdçm^repïeliendÃîft»
ÃCTWM APOSf.
QSid ergoÃt de PmIo â.eeqnid ii* iHittitur i nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i
S,Lucas fnquit: Feftus uolcns^, fïcare Iudacis,refpondensPaulodi»j' V is Hierofbly mam afccnderCj^t his iudicari apud me C Ex his uerbis i» cilè colhgitur,prgfidem Feftummaniis auro obfitas habuiflè , omnino alùfl* mentem induit. Rem Pauli Hicrofoly^ mam prouoluere uult ,utin uiain^^^*â dat,ô^ ipfe fe deinde exculà re poflït,W ôum eflre,quicquid huius fadium nefuacaulTa.d^ iuflu.Hic uidctis,quw pecunia poffit,quac fæpèbonumhoml nem in nequam conuertit.Hic cni® oD litum ellinnocentiæPauli.
QSidreff)ondebat Paulin {
Dicebat: Ad tribunal Catfarisfto» ubt me oportet iudicari ⦠ludxis nullart iniuriam feci,fient 8C tu melius nofti.Sj enim nocui ,aut dignum mortealiqurt feci,nonrecufomori. Si uerô nihil dt eorum,de quibus hi aceufant mc,nerto potefi me illis donate. Catfarem app^â*
lop Æ A P V T XXV,
|;ânâ^â^Scognofcebatin fpin'tut, quod Q * 'P^um ludaeis tradcrc uellet, qua bill nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;redatexcm
homini,quôd «Ha ^?^^^â^*3poflîtuitamfuainôôfa Ut? nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tempore 6^a|»el^
ïts
»cotruptt iudjces,et immifericordcs* ^â^^eftutaÿtadhitiuPMliprouo
^^âtionintf
Ad nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;colloquutus refpodi't^
â¢Hr-quot;' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Cacürem
fen 4 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;hæcuerba
gt;.^aedit FeftijUtadimpleretur uerbS ad Paulum didum erat, , ââj.Bonoantmo fis Paule, ut cnim .âââetcftificatiiscs Hierofolymis, ûa °portet te teftificari Romae.
^oDto do Paulin ad C ^farem ptrue nbsp;nbsp;*
. ï«a «nquit S. Lucas : Quum dies aîi* yottranfadieffent, Agr/ppa rex ÃC CacTaream faluta Wi t dtura,VntU5 cnim domini Ce»»
ACTVVM AP OST* _ tut ioftcs erant,nâ¬mpe Cae is? Prâ fidcs tn ludata 4 Ita bene fit,à m'bus capita confentbnt ï fecilè régna deuaftantur » quantur« nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;gt;
Qÿiteratifle Agyippd! nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;!
Filius Herodis Agrippât »9® fcutn fratr ê Ioannis dccollabat, Ao.»^ 8^ Petrum,in gratiam Iudaeoruni,c2f ti mancipabat.Hunc AgrippamCæw Claudius tantopere diligebat,ut«^f tc Toparchâcôftitueret in Syria in Philippisldumçae ïudgæ locis. Huius tempore Icm defolabatur. Quód ii ludçi grippa aud iflênt,melius fortalTis ipfo'® res habuifl'êt .Bernice regina AegyP^ FororPtolemaei Sé Cleopatra fuiplt; Herodis Agrippae ludatorS régis*â*â* j
Efiaw« fit PmH mentio dpud iflotvi' ras principales ciuitatii t
Quum dies coplurcs ibi cómor^^quot; tur,Feftus regi retulitesuttim Paul*)** «ns: Yir quidam cft relidusaFe^ ui'ndift
c A P V T XX7.
Hindus, de quo cöm uenifîèm Hterofo iyWjjfignificarunt miht principes fa Jttdotum,0f feniores Iudçonim,poft u Jwcsaducrfusdium fcntcntiam. Qiii Dusrefpodi :Nô eft Romaniscofuetu doob gratiam donate aliqucmhotein Wpereatpnufc^ is quiaccuratur,prae* rentes habeat accufatores locum^ de# «ndêdi acdpiat de criminc.Cdm ergo nucconueniflentjfine ulla dilationc/e«» ^uenti die fedens pro trlbunali, iufli ad duci uirum.De quo côtn ftetiflentaccü «tores,nullum crimen intendebant fii pet hifee rebus, de quibus cgofufpica« wr:fcdqu3eftiones quafdam defuafu ^tftitionchabebant aducrfiisciim, QC de quods lefu defunâo,quem affirma# ®at Paulus uiuere*Hacfuans autem ego de huiufmodi quçfi.icnc,d icebaramum ttellet ireHierofolymam,8f ibiiudtea^ jtweriftis »Paulus autem edm appel# wnetutferuaretur Augufti cognitio» feruari eum , donee mittercm .lt;6adC«farcmiIuhifcc werbis Feftus
*îâ ⢠nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;w. â _ - _ - . .
ACTVVM APOST.
fifFidenicr indicar,quoniodouerusWl dexadfedus eflê dcbcat, Ncmpfefut ut pius,nemïniuel uim ucl iniuriatnirtk^ pt,uerax fit,ofor mcndactorutn, non auar us,non tur pïs lucrt cupidus, non in liietdonisófmuncribuscorruptioninn aduerfus egcnum ⦠Neminem iudicrt, niliprefens fnaccufatusà fuffidcntfl teftibus côiriduSjôC nedicat iusudf^n tentiam,ubi non prarcognitamliabeat caufTam, auteanonfitiubipftuspotd ftatc.
Quid dit A grijpt dj k^cprd/ïJif Feiiiueriat
Dicebat : Volcbam SCipfcbomi^^^ audire,Cras,inquit,audicscutn.Poftquot; roautem die cùm ueniflet AgripP^* Bernicccuinmultoapparatu,0^intt°' ifléntinauditorium cuna tnbunis^â^ ris principalibus ciuitatis, iubcntel^' fto addudus eft Paulus. D eus ita bao re uolebat, ut unicus QC abiedus hogt;n Paulus,hineindetraberetur adR^^S^ principcsJudiccsjflC
CAP VT XXV, jniplercturucrbum Domini, Ad.p.de Paulo:Abi,ille cnim eft mihi uas elccfti onis,ut nomen tneumferat ad genees, â¢^fgeSjamp;filjoslfraëL
ordtionem Met teflm ei
InqutebatÃgrippa rcx,5C omnesqui ftmul adeftis nobifeum uiri,uidetis hue hominem,de quo omnismultitudo lu# dæoruminicrpcllauiimc, ÃC Hierofo-hie : acclamantes non oportet teeumuiuereamplius, Egouerocqra# P®dnihtl dignum morte eum admifif« «â¢Caterà mcnm isipfcappeHaftet Au guftum,ftatuimKtcrc eum » De quo quideertum fcribam Domino,nonha beo.Quaproptcrproduxicum ad uos, maxime ad tc rex Agripp,ut exami nationefada , habeam quod fcribam. IniquS cnin) mihi uidetur mittere uin^ âiim, amp;nbsp;crimina,dcquibusaccufatur, nonfignificare,
Qäii fx bic eontioM ^ifeimas i .
I. Impâ¬tuofamiram,0i«chtthcn«
ACTVVM APOST.
odium fummorum faccrdotum.öflu^ dxorutn aduerfus Paulum, qoera pror fus occifum e(Tc uokbant. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,
IL Magnificum tcftïmomu dePaii liinnocenda.
11L Quim fimplices tituh Si nomi jna apud antiques fuerint. Nam Feftu* ait fîmplidbus uerbis de Catfare-q^io® cenumfcdbam Domino, non habeo«
QS*lt;1 twi nugtiificis uttndumtâf
Qiiom'am ctuilis magiÃrattis à Ordinatus ctiam eft, fummistitulisd«* praedicad debet,qui funt,foeruflt,â'Jâ fflcf^lïunt f Tarnen hoe exfctlp^â fiicdifcamus, quod eotemporc Ãacfârcatus ut maxime polluit,^ Saimi principes fuerunt, Ãmplicâbus tuliscontcnti fuerint jïmógrauit^* terminatifînt, ne infolentiores iporrenf»
Dlt; fXfWpirf. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.u,
, Qrlà tpâa««nus;paarôHJ
C A P V T XXP.
Biundi,pro malcdidfonebabebat, 0 quando adpellaretur Dominus « Et cà maliquando ludi fpedator efl[èt,da« mabat quidam inter ludendum: O iui» ftumôCprobum Dominum.Et popurf lusidetnaudiebat ÃC applaudebat ,ipfe motatnanuannucbat, QC fikntiumin# dicebat* Altéra die edicebat, ne quis â¢plitm pofthac ,ctiam non proprtj libc« n,aut cognati, Dominum adpellarcnt, fille idiocofiat,fîueferiô « Itidemö^ CïfarTyberius, cûm à quodam Do* roinw nuncupatus eflèt diccbat : ut âbftincret à conuitijs » Eft^ reperi* te in uetuftis litcris , quôd principe# * Domini Ãmplices titulos tulerint. Ãteuitcr magna fuit fimplicitas, feÿ conftansuetitas:breueslit«rat, ÃCma* gna fides » lam uerô omnia tranfmu« wtafuntîprolixæ literae , multa ucr* W) fed parum ueritatis amp;nbsp;fidei. 'V tnw hate exempla ob id non addudît wnt, quafi pxobi C^efares, Doming
t .}
ACT WM APOST, , ,. leges, 6C principes non uenerand^^' tulis dignandi fint, Infignioribus lUi* ' to SiC clarioribus tinilis cumuhndi,^ fertim fi Chriftiani funt * Tantôm difcendumhinceft, ne iufgianiotic* mus ob n't III o s 8C nomina,utinPaP? fityUbi R-omanus pótifex Papafanoi ⢠fitnus,0^ caput ccclefiç,amp; tcrrenu»y' us audiri uuir» Quôd fi iam farcshocrefpuerunt,muItônMnu^3C, captarentqui fe glonantin Chr®^*' carios , SC Apoftolorum fuccefloââ^' Vt Gregorius M^nus debat,ne adpellaretur Ãpa W feruorum , iCm quamuis pofteri eiusah'teradfediW» tint*
CAPVT XXVI.
Dit fvmmAmhuitit etipitif i
' grippa u«rô ad Paulwm ait»
c A P V T XXVi; jifur tibi loqui pro temetipfo, T Sc Pau; «JS «tenta manu pro fc dicebat :Supct ' omnibus de quibus aceufor à ludxis : nbsp;nbsp;nbsp;Agrippa,cxjftimo me beatum, qui
; I wuflà mdiâurus fim apud te hodic : ca â JâJ maxime fis gnar us earum,quacapud( wdacos funt,SC côfuctudinum.Ã^ quçlt;
' ' 'ttonum.QyaproptcrobfecrotCjUtpa« ' I ^ænicrmeaudias. Hoc orattonis eius
I pfincipiutn eft.quo beneuolentiam fibi «ptat apud regem,cômendat ipüus foi lertiâ. Deinde recenfetuitam (uamati mcunabulisti-aââ bene,quôdnôcupà ous tixatumôCinutilium quaeftionutn ^Jwit ut oès ludæi (ciunt « Indxcat prx* âUeafidem fuam ad Deum, nerope^ ^odcredairefutredioncm mortuorS, ^obidperfecutionemfuflineat à lui pratfernm Sadduegis, Interferst «iâ prior emfuac uùæ aAîonem, confiietudinem, quo pado Chriftia ^amecccIcGamperfèquutus fit, amp;nbsp;pro ââ'âlceno :ô^ quomodo tandem baptiza tus
ACTWM APOSf* . tilsapud DamafcenoSjChriftianiBB' dtiSjôi^à Deo in ApoftóIumS^donO remgentiumdeâusfit,ô(f quantoWro re QC odio ipfum perfecutifuerintlU' d«ei, intentantes ipfi mortcm,fCTuatii^ tarnen hiicuf^ mirabiliter à DoffliflO*
C^iJ lt;tgebatprafesÂ¥eÃui dicätianem PaHli i
Magna uoce cIamabatîInf3P^®P^'\ le.Multx te liter» ad infanianiconuo' tunt.Et Paukis:nô infaniOjinA^â*?®?. me Fcfte,fcd ueritatis et nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lt;
baeloquof ⦠Seit enimdehistexapH® que ëC libéré loquor.Latercenimeu nihil horiim arbitror.Necpenini not angulo geftum eft * Credisrex Agi*r |gt;a prophetis i Scio quod credis»
Qji'dre^anclebttt Agrippai
D icebat Patrio: Modica ex fbades niihi,ut fiâ Chriftianiw*Ef lus ait: Optarim i Deo,noniolûni dica ex parte, uerumetiam tnagwA,^ te tnodójfcd omnes etiam,quifflcau ' wn t hQdiejcflç talcs,quaüs ego
c A W T XXVit. «phâsuiftculishis « Et haeceofocuto; ftttrexit rex ac p^fes,amp;: Bernice,8C qui âæidcbaiiteis ⦠Et cûm feceffjflént,lo* 'l'iebantur inter fe,dicentes :Nihil mes ^^ï^tiunculisdtgn'^â^ fecithoma ifte» AgrippaautcmJFefto dixit: Dimittf Ã^terathomo hic.fi non appellaflet Cae, *3f«fl.Ethocinfignc teftirooniumeft ^^uliittnoceniiæ«
CaPVT xxvii^:
QBlt; câ fiimmA huim cApitb { UJ Abet de peregrinationePauîf,, S reliâa CacTà rea , appulerié J/®''*« partim pedes, partim nauigio» cum diferimine non tarnen filt;i air9'ââuxilio ÃC pratfidio.l.ucas enirti Æ uus 0^ indiuiduus erat Pauli dtfei/ comes ab Hierufakm RomS uiT^â ^Arc quodamp;S ipfe audierit,8C
Wimè uttiÃmeéç dçfcïibne«
ÃCfVVM APOST.
nos adnufut PmU ptrt^ri^'
Qviôd Chriftiani hominis uita aliud nori fît,quà m peregrinatio, quotidiana profedio ,ô£ expeditto : quotidiana W daö^ uidoriaperChriftumtVtHiob ait. Vt iam S. Paulus uariasadflidli^ | hes,perfccutiones,tribulaiioncs, Si oiâ ' fênîiones niari,terra^ perpeiTus dt
Qÿid cü,quôd rf X Agrippa, cr Ff » préfet,Ptfulum crc^teroi »r* Ctrl traditntitam longtnqui exCtefartauf^KomAtni
. Oftenduntcomodo,qùôdRoniani femper fummèanimaducrterint ad tv giones SC populos fuosjita ut etiamqui* dâ alienigenx SC extranet fuoscapw^ Romammittere coadi fint. Vokbani ipfi cognoicere SC audïre,dequa rc qm* que reus fiat, ut ne cui iniuria ucluisin* feratur. Vndc tantus timor inualit orogt; ncniregionem,omnes(^duitatcs,utn^ moauderetauicc^contra Romanos W fcipere^nec ciani,nec apertè.
TTiS^
, 6 à P V T xxviL TnJfijtûrw Puk/î« ad eandem râ»
. tionew.i^ia cattri captiui i
HxcmilerorumChnftianorû corii ââtio elt tnhoc mundo, quôd imptjs ad» âiânilentur,ôi adnumcrêtur, ut QC Chri â¢wslaironibus in cruce. Etant hic uarfj Jîptiui : quidam latrones étant, quidï â®lt;lttiüfi,quidam infidiatores,6^ cactc» ïorumfcclerum perpetrator es , Inter S^os Paiiliis habebatur,licet eflët prori âVsinnoccnsjô^ iftundus*
Non hibebat confolationtm 'm iÃa . ^iÃiäioae {
⢠Deusdat ipfiduoscomitesfidelesj â-Ucamôt Ariftarchum,quiipfî non pa ^'^minillaprofedioneproderant.Non â'gt;nus benignè 8C hic centurio Iulius
Pauîum fe gerit, concedit con« J*înireamicosfynccros,ô^ fuicuram ha . ''^â¢Egenononexiguaeft refediie, fi medijs calamitatibus homines nan* tifciturquifibifauent,ã^ beneficia
, ntbent. Nonparuumeratfolatiumio« *cphoin Aegypto, quodhaberetcar«
Ã
ACTVVM APOST. cens cuftodem benignum, à ceremrcæteriscapuuis, ut ipfis fuböW nïdraret«
QttumPâulo pcrmijjum effet, conue tare arnicas fuos, ^uur non elaUtur perfitgâ,mtantaocca/jotteG' opof tunitate ?
Bona confcientta faccrcnôpotenf, Qiiôd fi enim fuga fuis rebus côfului»* fer,Centurionem fulium mortisperic« i lo Ribicciffètjid^ iniuftumfuilT«* NJ hominem frugi non decct,alteriusinco modo fuum commodum promouerc
Vt uerà [e babuit mariai pro/i^tio Pauli {
S.Lucas ait : Et cùm à Sidonis or» fbluiflèmuSjfubnauigauimusiuxtaCy prit m,propterea q uôd efîènt uenti con« (»â¢'â¦â¢'ï .Et pelagus quod eft contra Cilid r'* lt;Pamphyliâ,emenn',peruenitiius MiMyram , quaî eftLyciaî,Slt; ibinadus ; Centurio nauem Alexandrinam, naui* gantem in Ita{iam,impofuit nos in cam. Et com multis diebus tarde nauigare« , muâ* â
Æ A à V t' XX7ij. . wus,uix^4cueniffemüsrôtra Gnià ^^ ptohibente nos uento, à dnaujgauiniü^ etac tuxta Salmonem ,^Ãt uix pr:fetêt â¢fgentes illatn , perüehïïrius ïn lojciim ^'lendam, quîuocatorpükhri pörtus. wiuicinaeratçiLiitasEafæa. Hæc éft âââ'^â¢gatio Paulfin Cretam,Telida Sidô
erat media uia ucrfus Romain^
QS»pidoampliuf agcbatitrw Mui gitiow?
M^to autem tempore peradp,^ / nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;iam periculofa nauigatip, oti
tirnir nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â tempus
bs nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;admónebat eos P aâi^
iuri nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;in'jUidéo qüod cuni m*
tt ^âââ^^^^oquedamno^nonfolùm oïic -^öfnauis fed etiamâ aHâtmarüm no« â âätinn f utüra fit nauigatio.
ieinnij j,Jc njtnnoiuin Ãcit Pd» lm ?
_ ^wdaeotg ieiunt|,quod fepttmoquo tnenfc celebrabät,ut fcr i ptS cft L e*
I î*/ââ^â5CZachj7Jnbocmenfccômu«i a;quot;*
ACTWM APOST, öfter Hyems i ngruit, undc ÃC incotao dieft nauigatio marina «Hoc^ pcriculS Paulu» Ccnwrioni SC nautispracdicit.
p.p , Eiiatnfilt;itm4dbibeittPauIo^
Centurio gubcrnatori,inquit S.Luâ caSjÃC naticjero raagis creclcbat,quà ffl {lisquæ à Paulo dicebitur.Qpo^^^j! usexSpiritufanôîoIoqùitur, idapud nofte homines nihil facit ; quodautcn* nautà c cxfuö capite effutiunt,abonw*' busaccipitur, Sicetiamdum hodiefiG quoties ex folidöfcripturac fundamtâ |o praedtcatur, contemptüi habctufï quod autem exratione profcrturint^J dium,ex opinfone,SCcohiùetudinc,M pmne preciofum eü^SC aaepabäfgt;
Qjjid 4utem ip/ïs 'mt criw acdJit i â Eteùmaptus portas non effetadby bernà ndunijcompïurescÅpcfuntfo*^
rcJs eft portas Cretæ fpcdansad Aff* cû8lt;ad Chorum. Afpiranteautê At'J ftro,rati fe pr opofiti côpotcs,cBm^o)âquot;
, c A P V T XXVI r.
, prætcrkgebant Cretam, * «tûm haud muko póft coortus cft ^^'itraipfain uentus Typhontcus ,qui ®fatur Euroaquilo, Cum^ corrcpta , nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nauis.necpoflét çbniti uento ,3?^
ââ'auefljttbusjfcrebamur ⦠Ininfulanî ^^«mquandamdcucdi, quacùoç?tur' 'WdïjUixpotutmusobtincrcfcapba» fublata adiutortjs utçbaniur, ftib^ J'''gentesnauem,«mctes ne in Syrtim â^*dcrent,deminb uafe,fic ferebâtur«, «tnautç,^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tcmpeftaiç
^â^îinur,fcquentidic iaôum féccruntj^ Æ tertio die nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;armamea
tiauû proiccimus«Porrô nc(çfolc*nc ^âeiyderibus apparentibus açïcomplu â¢^esdiesjô^ tempeftate non cxjguà 'im«^ Wincnte ,iam ablata crat fpes omru's fa'lt; ^tisnoftrae * Quia Dci confiliutn fpre* ^âCn^tfibi per Paulum adnundatum, ât'hotninum uerbo xdificaflcnt,Dc â^58tegiè ipfos impingerc finit ut tiuocuadantprotfus^e^iant inno«*
ACT.Vyti APOST.
conÃlif er confolattoms PMt
â ' luihîcadfirti
ââ Qtmmiïiulta lameflèttncdia , tune ftans Paulus in medio corumjdixitîO» pottebat quidém ,o uiri, au'dito me nà fölucre à Creta,nee accerferc nobis in^ iüriam haneô^ iaduram.EtnuncIior* tor,ut bono aïofitis, ladufa enimani/ mne nulla erit ex uobis, fed tantnra na* uis. Aftititenim mihi hac noâc ange^ lus Dei,cuius fum ego,quem SC colo,df cens : Netimeas Paule,Cæfatî teopot' tet fifti. Etcccc donauittibi Deusoés lt;jui nauigâttecum. Propter quodbono animo eftote uiri.Credo cnî Deo,qiiô(J tic erit, quemadmodS diâum fn infulam afîtquandam oportet ^ci. Hic uidcmus,propter unum innt* f entern hominem totam ccckfiatf auâ qua ndo conferuari.
Acet Jitae erg) utP^ulutpr^ediciti .
Sic : Nampoft^ quartadecimanc fuperucnit, nauigantibus nobistn^^ dr/a dr« medium nodis,
naui*
»liUf nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;XXVIT.
regionen
S * ^demiflâ botide,repererunt pafs«
ç îââ^Pcini.Timcntcscjî,ne in afpcra lo *ncidercnt de puppt lacfîtsancoris S^î^or^optabant dietn ortri. Nantis Æ 1^0quatrentibus fugere è naut, cùm /ngt;ifi(rentfcaphaminmare,fub prx^ prora ancorasextenfuri.
liominum fucrint nautac ^â¢â¢Cùtn Paulusconfulcret,ad futuratn âânniincntetn hyemem in Crctam propter mari» pâPsricula,nefciebSt nautæ fatis dfgnè âUam attemcommendarc amp;nbsp;prætendc^ K.Ingruente uerô iam têpeftate,3C ne^ «lïîtate uir um cxigcnte, nemo timidu Wsmagis cft ,quà tTt ipfi, ptoftrata om# niseorüarsiaceuÃdhoc prorfus impie in eo agunt ,dum no cr edunt Deo, qui inPauloloquebatur,intctram côfuge» w uokint, ÃC cætcros omnes in naut ^n
a 4
4CTVVM APOST« Suectickdt etum iÃui tuLutarmn lt;3 filium i
Neqiraquatn,pcr Paulutn impedfe^ l^atur. Nam PauIiilt;JCcnturionidicegt; batjö^ militibus. NiGhimnauimanfe« rint,uos fafui fieri no poteftis. Tuncab fcidcr unt milites fun es fcaphæ, Si paffl funt earn excidere. Et ciirn dies incipe* ret apparçre,hor tabatur Paulus omnes fumerecibum,dicens : Dieshicdedâ musquartus eft,quöd expcäantes ieiti^ ni permanetis, nihil acdpientcs: pro^ ptcr Iioc hör tor uos, u t futn atis cibuffl à tiocenimadralutem ucftram pertmtt, quianullius ueftrum capillusdécapite cadec«Eccûm hæcdixiflèt, fumptopa» ne gratias cgit Deo in confpedu omni um : Qi cà mfregiiîêtjCoepitedcrc.Pot rô animis iam rccrcatis omnioj funipfd runt ipfi' cibum ⦠Ex hac admonitioi ne coliigimus, quod non in cxiguo pe* riculo conftituti fuerint* Nam quatu^ decim diera ieiunio maccrari,ö^ quo? iâ U oculi, QC tempon's punâo mott«â
ç A P V T XXV^II,. .
ante ocutos uidere,in marints flü?îiBus| fluAuarcjSC hincinde îadari, inter nüi^ besôCaquamqtiafi pendere,in pluuijsji niuibus, ÃC ccecis tetnpcftatibus ûblui^ ühiluidcre,ncccÅkim,nec térra, ncc *olem,nec ftelfas proculdubio çam horij
teseft,ut nihil fupra. Nam omnei Wiïtnnaturalium pcriti fcribunt,quôlt;t non ultra noucm dies, fineciba*
7 potu commode uiuercqticat.Quida ^iatnadqtjjgçffjjum traxeruhtdiem» f quatuordectm diebus nihil ?â''pierunt,ita omninoipfos corripuit
PTattcritç diei,utciborumctiam uP ''âquot;*Vgt;Vcrà m Paulusconfolatur y in tanta anguflia S£. tr ibulationc« ' nie Piiultts ffient cr confollt;itionetn
Rni,4dt4W horreniâ mortis imtt
dç ^â®fbpamp;prottii(fione Dcf, Vtuâ Si t confolationem habuiflct, I âââPicicbat in marc,nihil ccrnetc da«
yf»nifi proceUas.Sin uerôoculosad lebatjcircumuallata crit flu«^
ACTVVM APOST»
Albus fuprà , mfrâ SC undicp, nee diï» ïmmo ta confi fiere poter at. Si ihtueba* tur terrain,nox era t SC tcnebr»,ftadfo cïoslumina torquebat, ccrnebatoni' nesdefperatos, pallidos, QC informes, cxanjmatos^ » Ãrcuiter,Paulusad fo' Ium uerbum Dei rcfpicit, quod ipfi fan* turn exhiber 6C offer t confolationumct confirmationum, ut etiam affatifflha« ber et,quo SC caeteros omnes confirma* tetSCerigeret.
Cur Paulutfampto 1)41» eortiinotnitt nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;j
biuDtogratituaÿt { nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'
Sequitur in hoc Chriftumunicimi , fuum magiftrum relinquit nobisÃc fcxctnpIum.iK, quotiefcun^ futnpferi» inus cib um,etiâ D eo gr a tias agamus. ,
S.Lucas inqutt: Saciati cibo aliénai |^antnauetn,etictcnfes triticuminmai re.Itafacpius omnianoftrabona,dim* j tias,potentiam, honores, imóSgt;C , ^corpus ipfumin Dei uoluntateme»' ^ndamusjfi modo ad littus patrim^'' ,
C A P r T XXVIi;
âHhspçruenire uelimus incoIumcs.Sic fnïjnnon facicmus naufragi utn.
Vbi dutcm terrt ddptüunt i
Com autem dies effet, terram non agnofcebant:ftnum uero que ndama» iiimaduertcrunt, habentem Iittus, in ^uodcogiiabant, fi poffent, impingerc nauem.Et cà m ancoras fuftuliffcnr.co rókttbant fe tnari,fimul laxatis iiinduM jis giibcrnaculorum : QC fublato artcA monead aurae flatum, tendebant ad lit« WSfEtcdm tncidiffent in locum bima/ tEtn,impcgcrunt nauem. Aeprora qui ^cminfixa manebat immobilisîpup# pisucrôfoluebatur à ui undarurn.Hic impictaeftprophetia Pauli, quôd om# neshomines deberent conferuarijptac« ter nauem.
QSidwerô de Pdulo fiebat uni cam cfterisintuutï
Hic confidera ingratitudincm tnun di, Milites feruati font propter Paulum , cui nunc parem gratiam refe^ runt fcilicct, Ã^iia fie mquit Luca^ ;
Mtluum
ACTVVM APOST* â ^ditum a litem confïIiumcfatjUtt^« dosocciderent, ne quis cam enatalW cffugeret.Irrarionales creaturae, maf*' aqua,uenti,fludus,proceHx, Pauluin feruant. Milites uerô (aiiiipfuin,qiquot;^ bus uitamper Deum donaucrat,uol0l ©ccidere.
Non. Centun'o quidem nolens^quot; uarePaulum compefcuiteosâcon'i' Iio : luflît^jUt qui poflènt natarc,abt|f^ rent fè primos, nbsp;nbsp;in terram ctiadw
cçtcri^partim in tabulisjpartiminfl^ buldamnauisfragmêcis.Ãt ficftou^ eft , utomncsincolumcseuadercntifl rerram.
QHH twbifcx illi
⢠nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;./i' â
NaufSjinqua Paulas tas eft, mare, impetuofus eftmundus-Fludus proccllac funtuar/f nes ÃC adflidliones, Paulus nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.
eftEuangeIq,qui funt in naui,aiiiw® F« gt;nbsp;namac funt prxteäi tcddiv^^' j
à P V t xxviî;
n côgrrgaôonumin Cbn'Râ G crgo in magnis atiidïoni Deinolunt fuocapitc proxïra4 hiih pernimpere,infeiidtcf oip* . Ptocedunt, Et Deuspermitdtin* {çæ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;infortunia,anguftias, ne«
îd nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tandem treptdi clamemus
â Ush âââ®^inrploremusauxrltumipfi « iJei uerbum debebat eflè lumen no^ ^*n,et lucerna noftra in tam cÅco et *^tylofotnundo, Sednosluminera*
^â'isnoftræ Qc opinionum noftrar® P ^ta(|efficef ç yoJyjpyj nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Cï
feOnoitrum propoGtum felkcm ac pro l^tuni habere non poteft, Sicuti n'crl ^Jdçnjus in cundis humanis confilijs, ! Dcnsnonuocaturinconfiliû .Dilt;
â¢Qtnus ergo hic,ut Temper in adflidiio« *'ibusnotlris,nece(ritatibuscà ubicuntji ttfiterrarumuel maritim crimus, Galati tim noftrum ôi^ auxdium in Deo fixum ïuedebere.Ipfe enim folus perfugium tft terrain inhabitâtibus, QC longmquè lt;11
' AGtrVM APÃSf/' (nmari.Pfal. 6f.Hicereptumeratoin* neauxtlium hominum, ÃCcatterarmâ cfcatüratum ⦠Aqua Slt; aër eadeni rà ntjïümi'nà ria cÅli extinâa, terra à glories rcmote.Tandemô^ nauisfolu^ batur, tarnen Paulus tn fide perfcd^* rat* Ita ÃC nos agamus,ft quando niufl^ dus,amp;^ creaturac nobis aduerfari uid«» tur omnesjôô nthtl aliud nobis ob ocu* lös uerfatur quam tetræ mortis iwagO) S)C ncque ad dexteram ncque ad ftram cedere datur,tamcn haliain quam abrjctamus, Deus enim tarn mirabilis eft Dominus, in unifo int* oculi media dat,fiC ex periculo libö^G Vt pueris Ifraeliticis faciebatadn'^'^^ rubrum, QC Samfoni cùm impeter« à Phihftacis,8ë inermis cxiftcici, Deum inuocabat, 8C inueniebat a»iquot; maxillam,qua miha hominumint^ mebat.Similiter Sangar uomere *Æ*⢠centos U'Tos fternebat,Iud.4âB^^^'â^^ ubi humanum auxilium defiuerit, tu demuna ueïç inçipit auxilium m
, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;OlllPt
CAP V T X^CVîrîrf
,n modô conftans fidesadfiicn'f* ^'^cdendcnitnomniapoflîbilia » Ee eft adiutor in oportiinitatibtw. ^tribulatione, uerusncceflîtatum dif* f^ptor,qui nobis adefïèôiS uult ô^po* , defcndendo amp;nbsp;corpus amp;nbsp;animain»
âönporaliter xternaliter»
CAPgt; xxvni.
Qga de re hoc traâatcapttt J . â s ;
VT Paulus terrx, 8^ tandem Ro^ tnamappulcrit»
Q($«d tunen eratregoni, cuiddutr tddnturi
Sanâus Lucas inquit ; Quum fiirent,tunc cognouerunt quôd MdU^ ttinfulauocaretur, HæcinfuIaMalc* U0catur,ô^ lacet in Mcditerrancoma« ri,inter Gracciam Qc Italiatn , non pro* cul à Sicilia.
QBomodo de ifps mh^c infulti iiturr
Eatbati
.-ÃCHVVM à P OST* BarlSari pracftabant non uufgar⢠numanitatemnobis, Accenfa enimpy^ ra,rccipiebant nos omnes propter hy«l brê, qui imminebat, « propter friguS' Quamuis hi homines gentiles extiie* tint,tarnen hifeeignotis etiain mulwifl bcneficiorumexhibuerunt.
Qÿiduerô Pauto acddebM { nbsp;nbsp;nbsp;.,
Quum côgregaflèt autem Paulus mentofüm muliitudinem,£lt; impofui*' (et in ighem,uipera è calore prorepenS) inuaÃc manum dus, ' QtiiJinum PmIm omftûM in/tH* eiÃimuf eü,cùm iHi hoc aceiJitt i Deusnônpcrmittit quicquaoiuWâ inferri fuis fine cauflfà tDeus uult iplui^ darificare hoc faCro coratn foio dOjôf Occafîoncm dar e,u t praedicet s'* ângelium, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â
' Quid autimhominesitiunthfcuidcn
V c uiderunt Barbari pendentem bà ftiarri de manu enis,in ter ièfcdicebant' Ãmriinóhomicida eft homo hic,(]ue^ fcruaww
c A P V T SîXriîT»
quot;^tum c marï ultio non finit uiucr6 - ' Sic folct caro amp;nbsp;Canguis iudicare,angii
2lt; tribulattones propter peccatâ wimittijUtôC Hiob amici' prætendcbât filfôjCtdifcipuh Chrifti decÅco cxnâ tiuitatis Qf(ÿ tradUjiudtcabannIoan.p»
P QgiiJ Htrô Ptiuluf ttgrbat î ,, -â'^ânaqm'demuiperain jgneni,ma-ItnihilpafTus cft. At illi cxiftimabât fit-turumut inccnderctur ,autconddcrct ^ntcmortuust Diu auteiti ilfis expe «antibus,8^ intuentibus nihil m^iilli
Wjtnutata mente dicebant eiim ef æ Deum .Hic inconftantiam uuigi ui4 flcinus,quod media obtinerc, aut tene« ïf uerutn nonpoflît: uel cedit nimiutrt ad dextcram,aeladucrtitut nimiiimfil Ãiftrj.Iamlatronem habent PauIû,ianJ DtutnefTcdicunt.
Nttffl çr aVu gjeht Päuliumtracu»
ItinhicinfuIaiAtlitci
Itainqiïit S» Lucas tin locisilî/se« fant praedia primati infiilæ,nomine Pit blio,quinos exceptes triduo bcnignê b
ÃCTvrti /POST.
ira (Sauft hofpf ' io.D icö t : QuaHs prW ceps.ùtïsâC populus«
Recipiebant etitm nurceJcm pf« i/iit btatÃcijs i
Sie: Contigit autem,inquit S.Lurts» patremPubIqfebnbus, ac dykntcrlt;* ucxacuin decumbcrc. Ad qutm Paulus intrauitjöC com oranet.impofuiflètc^ ci matlusjfanauit eum ⦠HocigifurfaCæi cacterf quoc^ qui habebant infirmiatc* in infula,accedebant SC fanabanturâ^^quot; etiam muftis honoribus nos bonoraue« runt.SC folueniibus itnpofueruntgt;q^* neceHaria erant.
Qj amdiu ctmtMrtibMitur
fuU UtUte {
Tnbas menfibus,in tarn exiguo ports tradu Paulus toiam inlulatiiad fidem Chriftianam conuettit ⢠Lucas non cemerè adieeft : Na®* nbsp;nbsp;-
parebimuscoram Dco,prxcipiièucf® nos in Germania f A. puerttfa mus i parentibus pracceptoribusn^ ftris confeffionem fidd.naba
g*»
C AP V T XXriIL 8*1«orationem Domimcam Jam^ ?ï^âttsannis fanam doflr inam Eqrangc â¢Jlïudim'mus tarnen fides non proce-minus opera fidei QC frudus, âOniines tribus roenfibus tantüm â^l^tnaudiueruntjö^ uerboobedic« cito {idem erga Paulum ex ^fwerunt egrçgiè declatauerunt, beneficiotum exhibuerunr, ukimis cliebus fur« o'i'W ludatos damnabunt propter 1/ j?'f^lnfidelitatê .SicSi hi bomines , ^rius nos confiftent, Qi. nos damna â^ïjïluôdad paucas prsedicationes fc ten nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;poeni«
fi nbsp;nbsp;nbsp;^g*rint:nosueró tot enamcon
^nibus refufi,nolueribus poenitudi« ââ'«ucijautconucrti.
QSoiiMiosBtem RowAM peruttii^
SXucas inquit: Poft menfes tres ni in naui A lexandr ina,quç ir»
b a
ACTVVM APOîT»
Curitafisnifictfriter nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,
biff,qu oä Muù uexilluni pttUH^^ balmcritl
Id«ó utindicet fupcrftitionctn»^ , lorum Jatnam in gentibus ,quâ* j f;ebant uarios Deosjcoekftcs
ouem: Aethercos DeosódaërcoS Iunonem:igniamp; præfeâos,utyiâ'S^ nutn:tcrrenos,PIutoncm ;marinos,l\ ^unum: domefticoSjLarcs J TerminumtfylueftresjDiatiâ » num: BeIIiMartem:Frufflédgt;C®®â^^' üinijBacchum.Hominibus fcuebant Deos,Lucina prateratpan^' Vagitanus Cuni^aderatjLeuanagof* bat à fufctpiebat pucrü,Lauerna lau^ bat,Rumina lac prçbebat,EduIicaciD niinin:rabat,Po»na dabat bibcrc .Clc^ tho uitâ aufpicabatur, Lachefisfu»^*â,' tabat, Atropos finiehat.Et quod maxi mêridicuIumeftjingrclTu aedJUtn adfcribebant Deos,Forculum,Carw nam,amp;2 Ltmenrinö. Sicó^ hofccgoââ â nos,Caftoiâ¬m Ã^PoUucê,fihoslûiw
CAP VT XXVIII.â
S^tes conftituebant nautum Deos, etiam per ipforum nomina iurarent.
Vnde amp;nbsp;Alexandrini nauimfabrica« in honorem eorum, ut nautica ®njnia eo tutiora in ea eflc poflènt.
j^gt;^tyÿgt;flukier4fttEtbmehUtfil Joiifioi Dfo$|gt;ro «ero De» eoiereiK i
V idc tur nobis fan's ndiculum e tttnucro penitius intfofpcxetimusyre«* ^»nws, nos 0^ maietes noftroâs muho ituinusegiflè. piures cnim DeoS iijfti wimus ÃC coluimusjquà m genres ipfaci eft enim infor tuniom uel fortunaâ pwpertasjaut copia,nriorbi, dolor csuei âDinô proprium Dcùm inremediunt â¢yftiîucrimus.Gentcfi uetbum Dei no nabebant.Chriftum etiam/gnorabant, âl^afcignofccndum nónihtl ipfis ⦠Nos ^«0 multà m de Chr ifto gloriamur Ãà J^bundantcr ucrbum Dei habemus,nt« ««ominusplures fabrefacimus Deos, tantnm aureas,argentcas, ligncas, bpideas ftatuas ,fcd8C noftramiu« Hicijai,opera,utinhacrc b J
actvvm apost»
abomi'nabïhâorcs limusjquà m gentes»
Qgï fitijuômiitut Paului,LucM,cr Art/l,tr(httf ,ut Chirifliatii, idolitri' cMtÃM iniAÿtut dentäliantuy i
Chrifti ddcipuli gladium in oreg«* fient,ucrbo Dei contra diaboliopfi ra S£ conRietudines pugnarc ddjcnf» S)C magiftratiis fui offictj admonere ,3« prohibenda fcandala.
agi J prteitreé nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tu
tioaePtuhi
SicinqujtS.Lucas: QuumUeniiKâ mus SyracuÃs,manGmus triduo. Ina* circumkgêtes deuenimus Rh^u®â amp;nbsp;poft unumdiemafflante Auftto,?*^ firidie uenimus Puteolos,ubi repçrnJ fratribus,rogatt fumus manere apno «os di« feptem, QC fie uenimus Rolt; mam.
llXiie potent rü PMÃi»,uteomtt»f^ ripoÃit ijs tn htiStCfuibui utilt.At» ijiù captiuM eS,eogtifr exe^ui C(IH turto PmIo uidentuf i
Htcc omnia Deinttraculafunt,p*f â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;qui
à A P V T XXVllT.
(){ixDeus nobis oRendii, quantum di fanâos fuosjn terra, honorer,cx^
0ïne{,atqjiUaftret»Qu5uisemm Chri» ftiani non rarô in impiorum mantbus fint ut captiuijtamê Deusoperatur uc Uffltintur jpG.
D4 exentpl^^
Summi facerdotcs,SC Pharifà ti fer^ uos emittebantjUt lefum comprchcndc ïtntjloan r.Côm autcm uac ui redirent «ifcitaiicairiTam,rcfponderunt:Nemo Unquaniita loc|uutuseft,aut fecit,ut ho fia ludais accidebat in hot
*o»cà tn Chriftiis ipfos inrerrogaretS Qjctniwaritis f Si. ipfi refponderentî «ium Nasarcnum , Ipfccp fubderetî ^go film, procidebât in tetrS,Ioan« it* Cfcdibtle ctiam eft, hSr Centurionem â¢utnmè erga Paulum adfcdum fuiflè **hlt;^its8Copenbus,quaetnmari'8^ in* â¢niis de ipfo uldcrat,ita ut om ninô Pau* «0 obfccundmerit : net^ enim üili', cx^ ^fiithomo. Tant is Dei donis decora/ *^fiiit,utoinnescandidi homines no
b 4
ACT^VM APOJfir . pottier int non ipfum fummo quau no liore, à amore non uulgari prolcqn*«
VtnutemKomuHffrufoit^
Ligatus ó^capriuatuSjUtniaâci«^ â Rornamabducitur, quaeres j do omnium ignominiofiflïma lilde quantum honoris,quantum^ ritatis ifta ignominia pepererit, at jerlt:poft Pauli obitum ,cüni ' dem fufdper et,nomen Pauli ad tanta celebritatem deuenic,ut ctiatn njastnt potentatus magnifecerint ilIudâPtat^ lt;eaô^ epiftolçeiusinhonorchîbent rummo,amp; in omnibus ecclcftjs tertat |iabcntur«Et Gceximiè mcrccdon
Domino repor tauit.
Etiimnegram eä PmU aJaeatiH
Ita infi t Lucas : Quutn audiITent »ta 1res de nobis, prodierunt inoccunt*^ pobts ufi^ ^d A ppi) fofum,actresta^ fcernas.Qiioscfnn uidifletPauluSfgif' tt)s adis Deo,iumpGt fiduciam. En twnefieia 0lt;lt; inun«ifii| qui
C A PVT xxvni,â quot;aukim in mari terra defend it, SC in towmetn Ronjam perducit,Ã^ tam ho« â'Qhficç à fratnbus fufcipi SC iradari
Item admirabilem hor um Chri^ p*â^orunicomita(cm,quód tam amicé o obuiam procédant, ôd Rômam ^aucant.Non eft quod intuaraini nfll nameiqs ÃC captiuitatem. Procuidd iftud cor,6lt; bonaifta exet
PaUlohtc C3C Æ Ãt jtiö ex humants dodrinis,dC Dé dioinU ill(lt; râ^oh,qua ipfos informauitPauIus, ' _ ^iiutrifiebafPtiuhRojn^i Æ p haiÃditjuindos principi exercttuii
I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â ûtmanci
cnJcj cuftodtcntc femilite. Htó far â n Mâ^omodo praefes Felix Cae^ . Pauio Centurio Iulius w ^ari, Ita Centurio Cxfarianus lan,?^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;facit ipfi ambu^
iun nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^wocuntj uelit, fed ad -
^'^omüiic,lftfvaanyjcuicöqy3cu8
ACTVVM-APOSn fiaetic bene uulc,ilIiomnescreiWf* fauere coguntur»
~Ciir Paula âMet tribueiiitur, tunftlabtuuri nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;।
j ViJeturcorammundoquafiCfflflâ ^rioPauIomtlitetnadilgnadr, joMèruaret, ncquop/am cffugcfc po*â
: uerà m coram Deo resmultô icr fehabct.HicmilesPauIoaddiwi'ji'* cutus contra hoftjum fuorum fit : ne ludac gentes,qt» diabantur,fi Cæûrianutn i'Uouïderent,malum ipfî inferrent» W bic cbrèêmicat De«nufericordi».lt;l*^* cript t fuos femper é periculis ,fc»np^'Ÿ confofa tion ib US erig tt, donee foluai o* annino.amp;ex mundo hoc transferal ià â regnum fuum coelefte.Sic Dcus/'^fâ ham conferuat in Chaldara,LothZoâ lt;Ioraç,Nocn in dihuio,FiJiosIiraelirt tos in mari rubro^Dâuidem contra PW bftæos, Athanafîiim aducrfushxteÃ' cos iiinumcros .ChrifliaxufmumtÃÃ' ui
c A P V T XXVïit.
â¢Ã¯Ã®ludatos, Turcas, QC. Ethnicos«
Q5id »rô PmIm Roih£ t iiti
Poft tertium dïem, inquft S« Lucas, conuocauit Paulus ludæorum primo« â^fï.Cumcpueniflint dicebatcis :Ego ''jnffatrcsxùm nihil fcccrim aduerlua k nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;m aiorum,uindu«
âo Hieiofûlymis trad i tus fum in mal ^sRonnnorum ,qui câm examinaGi âWMjUolucfunt me dimittere,eô quôd *âuilatflctcauflamp;
mortis in me. Sed con ^^icentibus ludxis, coaâus fum ap« P^'lare Cxfarem, non quafî habeam de 9^0 gentem meam aceufem , Propter quot;â^c iglturcauflà m aduocaui uos *, ult; ^âocremamp; allo querer. Propter fpem lûaëlis catena hac circundatus â«m.
CBr P4«liM (tMcat frteipaoi Itt t
IdeôîLicet facerdotes fummijPha^
*â»i,âCS«ib«, ipfwnpciliteras, ã iclatio«
I
ân C T V V Mâ XP O ST» relatfonci falfo coram ludattócoifl^,. rantibusdctuliflènt, tarnen quidem corâ iftis fpfis amp;fuaniinnocentiatn dedarar^^*^ f)e quód nunquam aduerfus lt;nbsp;os amp;nbsp;patr las ctiam leges egcntj Hindus Romamabrcptus fit lt;nbsp;Qi* ./gt;lt; fânê uerbis oftendcre uulf,qu4 rè res trahantur in ludaea int^ââ to fummos,et popuhiudiccs,rettor uc,qu0dnu1la fidcs,nulla Deireuef^ tia,nulla paxadrit,ledniera n uis^mera inic|uita8,rapin3,0^5lt;®® tas« nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;' '
Q3iJrtÃgt;oniJentRoiiUttiiu^âf ⢠â ' DicebancNos netp nuis de tc i Iudaca,nc(jaduenietisai*S, fratrS nunciauit,aut locutus eft de tc mail. Volumus autetn ex tc au®' -quae fentias. Nam de feda ifhno^â nobis^quôd ubiej ei contradienut«®^^ Paulus fc defenderat, fcitêrcfponö. bant Si ipüi nbsp;nbsp;nbsp;dicèf c uéiïént.id
ittiim petfonatn côccrnft, nih^ nbsp;nbsp;â
C A P y T XXVlIh
*'9uod ucrô Chriftianorum fe iftiâ* nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;loquerisjfdmusq»
Ã117* nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tcrrarô.cùm apud
^æosjtuin apud gentiles*
^â¢^MKjpe fHbeâ,qHÃ4 EMnfflia
*W4contr(jdifrti«rt
di ft nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;princcps mil
,5âha régnât in eo potenter ÃC fupet JiC ô auaritia,impudicitia,odio, cbric^ (ç fimilibus fceleribus.l5 au«
Chriftus uenitin mundumadte^ jçfojjrijjmn. Nan» lioK nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;do cet in EuSge«
^nutnilitatero,pfoauaritia,benignitt impudicitia,cafti tatem,pro ira r ââ 'ddia^amkitiain Si comitarê.Hoc
Tuftinere ncquit,quare excitai uni
*^Hnn mundum contra Chriftum 6C cius. Sed nihd proficcre poieft, °ntufus eft,8C conuiâus, Chriftusçô* caput eius.SecSda cauflaeft : MŠfotnniatjfe per fuam iufticiam ,prolt;
â^^ftEuangeliumjSC côtrarium plané I X nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â ' tradit.
ACT7VM APO ST« trad/t, ait,quod omnium hofflfmwi iuflicia,opera, ÃC mérita, non poflmC i ( confiftere ad iudicium Dei fcdqui^ cunque faluus fieri uelit,isne«eflehalt; beat per (idem Chriftum lefum, Dd filium,apprehendere,et abipfius ucfbo lt;nbsp;pendere, ÃC in eo mori SiC pc rfcuergt;te» ⢠Hoc mundus ferre non poteftjsta^^ ' prædicatores nee uidere nec audit« uultjfuritergo contra Chriftum bum cius. Sed efficere nihil potfu» uidus enim is eft à Chrifto annis itf «
QSomoio tmplitu resettm PmuIo ffhaturlabfoluta fic erttnt cr
* fumnuttt omnu i nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;«
S.Lucas ait : Quum conftiiuilTefl^ ' li diem»ucner«nt ad eum in complures , (^ibusexponcbatteftf^ cans r egnmn Dei,fuadens ds de «X lege Mofi ôf prophetis, â mane«'*? ad ueiperam.
QS-tmiwi
c A Pgt; T XXVII!.â J rcgno Dei rcferebatipfis^deChrl â°i^lfgcÃCex prophetts. '
Q8lt; rfl/«niiM pnatf partit buiu
w Paulus loqui incipiebat: Homo Wc à Deo purusamp;ianduseft ctea* yyfcdper Dtaboliaftucias decrptus, u j nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ficfthn
K X tcrnac mortis eft fidus .No f ® gt;nbsp;non hominem ofFcndebat, cdiumjnjniuncje gt;u$pccc3jQ per creaturam mederi n5 ^t^t:8«autem deberet iftaculpa cx* r»n,oporteÃ3( De um fieri hominem, â¢ncdtttorcm inter Deum ö^homi* ^fulpam oêm in fe transferre, ut ÃC uumeft, peceatum abolitS eft, mors «i«uéla,infen deuaftati funt, corlunt [Wusapenumeft. Quiiâergoiuftu« ni uult,fic faluari, is non per opera IcA aut humana mérita idconfequeS Wneceffè habet credere in Idum «iihim ut in unicum mediatorem« ^UIuatorem, Ãlt;propiciaiorem , pee
CUiOS ,
1
ACTVVM APOSnâ cufus fanguinem innocente^ «olitó peccatum noftrum eft cxttndó abforpta, infer or um portât dcftrudaf) j SC iuftida ac iâlus parata.
lÃaeratdelclu Nazareno ütisinlegeâCprophetispromi»u^ i let, Htcfoipturamipfisindicaigt;dKeââ N un quid Michças de loco natiuiöt*^ eiusfcripÃt Daniel de tempore lefaiasde dodrina,miraculis, paffiontj SC morte,rerurreâione,amp;^adfcenfione incÅlumîâ An non omnia facrifW^ 8d agnus pafchalis, Chriftum runt denotarunttantômf Annoâ Chriftus pro nobis maledtdutn intni* ce fubtjt,d^füflinuit,ut benedidiow Abraha: acciperemus i SC tandem ufieremust*
' QUefumtiut eStoti(tthuiMprlt;tJit cattomtf
Quôd nullus hominS iuftificcwr operibus fuisS^ meritis, fed noftra io' (hda SC (à lus ex fide ia ChriflS kfi»â oi , nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;proitü^
t à P V t xxVliii prottianentiEt hæc pr çdicatfo nouâ dô wma non eft, imô omnium iietuAiO ftatimeo ipfo tempore prtedi« wnincepit,quo Deüsferpenti dicébat: miihicitias ponam. inter feinen mulic-â¢â 'SiôC inter fernen fer pentis, is tibi con« *fretcaputtuum,amp;c*Hæc fèntêtia pri â'quot;imEiiangehumerat, qüod interns âuduiitn eft QC percrebuit. A b hoc'pert ' ndanicum pofteris fuisuflt;^ad A« 'wannin),a^c, Quicqüidextrâhanc P^Smeationem amp;nbsp;doârinam docctur^ 'âdolairicaédocftritiægentfunîjPharî. ^*fônjin iudacorum,tnâiedi(ftorû T ur
hypocriticorum Papiftarumj impofturac Satanç funt, hümani Æ mnia^daemontorum feiiiina,amp; côfci« f'üariimiac^üeii
^fciebiintiuomiushuicpr^eJie4tioni{ ®âLucasait : Quidam credebât hi» ^^«dicebantur,quidam uerô noncre« want. Ea eft conditio Euangelq fan^ 'M äminori parte fufcipiat,SC à mal Picdefpiciatur»Ghriftuspofituscft Ãi
t
A'étVVM APOSf. , tLiînamæ refurredi'onen» in IfraéâljLucae t.QC in fignuntcui con/ tradicetur.HocinconfoIationcin dtcatorum fcriptum cft.Quódfic^âi^ Panlo tam paudacdidcrunt,quitame tam potens concionator crat ,q«idnââ' rum,finoftrosconcionatorcs contem* lunt. Tarnen in librouit» cuntpcredere debentjSC faluari»
fielgt;4t Je tiudieM
Qjiim inter fe non eflent cocord^s, diicedebantjubi dixiflçt Paulus unum uerbum. BcneSptritulTanâus locuMä eft per Eià tam prophetam ad patresn® ftrosjdicens : V ade adpopuluin iÃu®« Si die : Auribos audietis ötÃnontnieHi gecis : Sc uiden tes uidebitis, non Ipicietis.Incraftatumeft cnim corpopU li huiuSjÃL auribus grauiter audierunt, et oculos fiios coprefteruntjOe quand® uideant oculis,SC auribus audiätà coï deinteIJ/gani,ÃCtôuertantur,ôf fanon co i.No tüm ergo fit uobis,quôd genti*
C A PVT xxvin? oUsmifTumeft hocfalutare Dei, ÃC fpfl ^udicntHacc eft fentenda 1 efa .ô.cuius ®âââne$EuangeIiftç mention^ faciunr, qua propheta oftendi't,quà d duo an ^torögcnerafuturafjnt inter ludaeos ^operarios. Qyidam Euangchum an ^^utjCttnaperfeciionctn fuâ agnoftcr, ^illud fummocum gaudio ftiftiptcnr, ^^Pïuciflimifunt.' Alijuerôetiamau« potertt autem ipfis perfuade ^»quôdipforum iufticia impet feda fit, '^J'Bpura, fedgloriabuntur,quôd dC ca ipfa prodeffe poffînt ⦠Eor um« *â^^§naeftcatetua.
I ^intii4m iJlimerceJem reporta^ uni ? «wiascnutnerat pcKnam,qux ip(ô« ^ïnfuraeftjptimùm dicit: ÃuritusaiM ââ*'tis,8cc,pæ( cis ut Dominus commd »Deuter.x8. In meridiem impin« Ã'ni,ôcjq utjsfuisaberrabunt, Nô c» ^utexigii^tcnebrae,fed Aegypt aeç* ^^Meno debebuntconuerti aut fan r'«Ãarl,nu!lâgrà tiam,nünâmifetrlt;or» ®^con(equeniur,iedfemper magis
c a
.ACTVVMT APOSf. . ! magis^ m falft SC hypocritka ftia'fufn ; da excÅcabuntur,a peribunr,Harcc|| poenacftomnium uerbi Donünicofl^
temptorum« nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â
Atijui Pduliitetcltpum Cbrifli perfc guchdtur^tdintn ttiïi conucrttbdtur i
Singulariserat ratioiü»in zeloM gtsdiuinar«
Qÿî? '
Paulus totam fcripturâjMofcOj Æ phctasjlegem,ôd promiflîones Dei h3^ bebat, quare i nd^num ipfi uidebafâ'» quôductusludaifmusper nouaffl^ angelij dodrinam debcret opprinii» y rùm cümuel iemel tantùm âDeo ad* monitus effet,à ccelo uoatusd fet ad fidcm,côtinuô dicebat j IDomineutfacia,etcôuertebatur,A^ i p.Euangelfj contemptorcs nihil ahu« prçtcndcre poffunt,nifi Colas dodrinai hominum ôôdemoniorum,acquotiôi i âuerbo Deiadmonenfur, tamennon eonuertuntur, fed mà gis magis^c*^.® cantur, funbundi reddunturadu«
Ãuaflâ
- C A P V T XXVI». ^âigclium, utahudipfismhilrfftef, âââperpétua ÃC horrenda Dei ira« Ho* âââobene adfedus flCpfèadternam Attttcrnam admonidonem conucrtcrc ââï»fed in iftjs homïnibus nec cognitio *âi)ncc conuerfîo,etiainfi millies centi ipfis D d uerbû proponer etur, fed
P mperfuo more ac ingenio uiuqnt, fel âîmiÿ fuam opinioncm fequuntur» , Atgaier «en Chriflidni peccant i erum eft : Sed inhoediferimê efii pfobt Chriftiani quà mprimum uerbS Oomitii percipi6t,peccata cognofeSr, ftuâus pÅnicentia dignos adferunt, hûcinipij non faciunt«
Da exemple {
Adam peccabat,fed ftatim ad Dei iio 'f'npcccatumcotifitebatur«Caimus^tl âânpeccabatjfedaudito ucrbojnoftco-btebatur peccatum,fed infolcfcebat,dïi :Nutn endos ego fum fratris mcfC ûauidcumBerfabæa peccabat,fed pe» fepto Dei uerbo à Propheta Nathan, P'^«niiêiiam agebat ⦠Sa«I pcccabat,fcd f i
ACTWM APOSTà Bd Samuelïs Prophetac admontóonrt ni h i I CO mmouebatur. N t niuitsf cóutf tcbanûirad lonac uerbum.Zodofflii* pcrfeuerabant in pcccatis fuùA fcrmoncs coremnebant. Petrusadg»^ cantum pcccata exofusrefïpifi^bat ) flebacamarè« ludasproditordcfp^'^^* bar,nec feemendabat.Tta quidcmo^' nés pcccamus ,fed confiderandutn»^ âpeccatisabftïnâ¬ant,amp;^ poenitcnd*^ । gant Jdiotæ iierbiim fufdpmn^ ftæ (demcontemnunt.Quandop®^' tuit Papam iinc^, quôd oues mderèdfuexarit, SC (èduxerit,c}U®ââî predofo Chrifti merito et thePauron^ aliter colluferit,quà m circumforan^*' propriaó^ Sgt;£. confida ftatuta.auid^^, ta, cxcelîentiorahabucrit, ^ip^^P prxceptaC Exquibiis omnibus cuij] liquet, quôd ipfiHîmus antichrift^,â*' ^ui fc fubdolè in tempiä Deiindux*** Cùm lun fnbpt tmtnduiowil^et t^uitl optu ipfot c^iÿirc { nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;. '
Repr ehendwc debçnius nópW*:
c A P V T xxvm;
1 âpfûs ,nam depIoratS id eft in ipGs Gd
1 nbsp;nbsp;propter auditores,ut fibi ab ipforis falfa
^Qtïlrina amp;nbsp;uita caucant,Matt,7 .Cauelt; tcucro uobis à pfctfdoprophctis.Sfc» yt3iin tj.Propheta Icfaiasfcribitcon ttï fAoabjAfTyrios,Aegyptios,8^ Da ®^ïfcmnjUcet cutn ipfls non eflet.Qua« Kubiçunc^tucrit praedicator caftigct, utros^ abfentes ÃC pracfentes Hos, ft agnofcant pèccatores, ÃC refipi^
' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;; tUos.ut prxfentes fibi inde ca«
«eanr.
QSid lu4lt;ei4iunt d Plt;(utt tontm i
Abibant,nH»ltam difceptationem «n tötfehabentes . Haec non temerè Lu^
5 asaddidit. NamöC bodicfit,utfinita 1 nbsp;nbsp;toncione quidam ft cmantapud fe,qui
'l nbsp;nbsp;dam in aperta conutcia pr orumpant «t
ïm.Reliqut cum omnibus quos obuia bAent, cotcndunt,pr çtende ntes uetc-tè fidei religionem Deo acceptior? «Kïê
' uoaa«Euangçfttsbçrâ¬fimdicOt,diaboli 1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;, ' * nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;4
ACTVVM .APOSf»^ g Jaruas^ô; nô bene ecflîflc 'dictum fueritifto modo.Qu*^ y*, j pi) nebulones aguni aliud $ fpf .3 ôbccécati,à Dcô ad dfaboluifl,à mortem, â coelo ad tnfernuoi tes,d^ pereunt in x tern um.
Q«»d ampliuf P4ulo aceideitlt R*â?! ä Lucas concludit ÃC ftqithunc 1» â dici t : Paulus manfit bicnnfo toto , fuo cÃdudo : de fufdpicbar «ngredicbanturad ipfum,praedKanâ gnum Dei,acdocens quæ funtdeP , minolefucum omni fiducia, neââ
d» fuennt amp;nbsp;cuftodiæ,aliàs non fiflct, donee conueniretur à lisjedabtjflèt exludæorumfÿnagog^ amp;nbsp;Chhftum prædïcaffet.
Hueufep Lucas defct/pfttaâaAP®'
liier^tûfiie er» eûi lt;nbsp;lt;üdt,«,TMno244npunw®^^
CAP V T X XVIII.
fis fa fri o ne, nemo mihi aderat,fed otn«» nesniedeferebâr:uerntn Dominus mi hl aderatjôô confirraabat me,ut per me Euangcitj pratdicatio foltdaretur , Qi. omnes genres uerbö uitæ perciperent. Ecercptusfumex fauceleotns,6f domi nusmcliberabitab omni malo,SC con-feniabit integrum ad regnum fuöcoele ftcjcuifit honor in omne aeuS, Amen,
ft'^Jiciutitne ergo ifto etiam bienmà i Sicomnesferètenent dodorcs , Qi idem indicant epiftolae cius, quód uidc hcet à carcere hoc dccem adhuc annis pracdicanerit uerfus occidentemjSC de« indeâCæfareNerone Romam reuolt; CMUsfitjSi tnorticondemnatus.
Vndeilliprobanturi «.Timo.4.habet:lamimmolor,8f tc pusmeacrefolutionisinftatCcrtauibo numcertamcn,confummautcur(iim:fl dem meatn feruaui. In pofterö mihi rc« feruata eft corona iufliciæ, ciuam mihi dabtt dominus in dieiftojiuilusille iu« dex^SÃuetax«^
c gt;
ACTV.VM A PO sr.
Jnduebitne ergo Nero ifiiuftwdilt;)' rantudem m Imperia !
In principio regni fuf amicus erat/lt; comfsChriftianis, ut Hieronynws^ Enfebiushabent. Fcrebat tumüci^ dodrinatn Pauïi, concedcbai ói prædicare uerfus occidentem. pfo tempor e,ut fit tn tyrannis, tur de poientia fua,amp; ibluebatur in quitiam,amp;tyrannidcm, uariaRo''^ fceleraexercebattn matre,fratribns^ â cognatis, idem SC in pracceptor« â ca,SC ciuibüs, ïmo SC in ipfa urb« R ma, quammultisinlocis fuccendj*â â ut uiderct quomodo olim ingens i» combuftum fuiflèt,ut Iofephas8(:3 toniusferibunt* Excatyrannidett* r Paulum occidi faciebat.Cà mergoâ Ium tyrannizandifinem Ã*ceret/^ cludebat Senatus Romanus,utcJp* tur , S)C nudato corpore per ciun^i duceretur, QC. uirgis cacderetur, j dem^ de (axo praccipitaretur. U «bl fudiclum pcrccpiirct,coniul£Pââ|^j
à AP V T xxvnu
bi fuga,öd cum Romani nobiles iprum â¢ââftquerentur/eipfum intetfickbat; '
! nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Qgmjtttm temporis nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;oiw)«»o w
i nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Mit^trio uerbt coitfumpfit t .j:
J ' 8i fingula rede fubducantur à con« , âttfionc ad fincm ufque,cmcrguni ff» , £t hoc admirandum ualde cft.
, ; I^iabolusjöd omnes inferörum porlt; ' nbsp;nbsp;** 1 omnes fpiritus impugnabant i»
à pfum,öd excitabantaduerfus ipfum lu*
âfïos panter ôd genres : Deinde ôd o» ' ââ'nia ekmentaôd creatutas,ut ipfum oc I **^rent.lnde *.Cor.n.dicit:ExceIIen
'lus fum ego,in labor ibus copiofius^n quot;ftberibus fupra modô,inlt;arcerib^8 âbundantius, in mot tibusfrequenten Aludatisquinquiesquadragcna« pla* 8*s,unatninus,acccpi »Ter lürgis çae»
â fus fui; feiTtci fui lapidatusgt;ter nau fragi . umfed ; noâë ac diê in profundo egi:
^ttineiibusfacpejinpeüculisBuminâ, I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;pC£Ã^liâ¢
I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;\
ACtWM ⢠APOST, â
, pen'cuKs latronum ^icuhsexg«n«^ re,pericuHs ex gentibus, pcriculisind' uitate,pcriculis tndeferro, periculis«â (nari,periculis inter felfos ft3i(res,in^â boreSlt; moleftia^in uigilifs fxpe,»â^^ me ÃC fititinieiunijs fxpe,tn frigoi'^® nuditate,præter ea qua: extrinlecw cïduntjïncumbens mthfqûottdïana fU* ra omnium cccIcfiarum.Tamcn benfgnè ipfunr Paulum fempCT cauit» nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'
Qjji^f tit Je Jifcdmus i nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,
Quod Dominus omnibusfiddiW gt;nbsp;oui uoeationi fuæ uacant ÃÃott^ lt;pcm fuam in domino ponunt, ipi^*? folum in omnibus ncceffîfat^busiÆââ®' cant,adc(re uelit,ut nôfofùm onin»W' uerià ipfis nihil nocerc/edinboniuââ' pfis ccdere amp;nbsp;cooperari dcbeant S.PauIus aif,Roma.8.
QJiidtlutem, Ã'tttntfduoe4tiolit*^!f^ rditnisinliÃortCr opprimori , Si uacauer is uoeationi tuaejigflö^f (liofa morte nullo modo unqu«â
I c A P V T XXVlîh j potctls.BonaminChrifto uitS ,mt ^tnotsrequi non poteft,nc ante tcm« «iam. Nam Cht iftiani qui cö Chrl ç pct bapiifmum mortui funt ,ÃC refil ^''«i,niaturi funt 06 parati quo tetr» Neemorsetiamquiequamipfis poteft ,quamuis horrendajiguo* âquot;^'âüofajÃC tetta ,fed mulio magis do^ âquot;is omnia inbonum conuer tet nobis.
fe ffret Cbnfliiuwî w «»«lt;
*iw» |iu lt;
Chtiftianus penfum fuumalacritci «gt;'oluai,nec ad morte exhortcfcat,Scd «müisfithominibus,quiDominumRl '^âââ'Qtpeâant.quandoà nuptqsfcirget» ^^quando ucnerii, ipfi aper iant, ÃC palt; ^ftcaleftisipfos , utprobosChriftia« ^os?tfetuos,fccuminaltult;nabducat,^ Voflidcndamuiiam æternam.Quicôâ «dat nobis Dominus D eus, pater om WDicns,pet unigeniium tuum ftliutn« I ^minumnoftrum^ôtcohaetedemscl ' gnicÅleftisJefumChriftum.
1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Amen,
Vni CT trino Dto gloria.
TR ANCOFORTr, ChriÃi^âquot;^
Anno « Æ 4 iAcnfe mnio.