ERVDITAâ
ET PIA PSALMI
DIXIT DOMINVS E N A R A T I O, W I T« cembergæ nata, 8^ nunc primum scdita.
?SAL- LXXXIX.
Beatûs populus qui fcitiubilationcm.
Uorimhcrgie, dpucl lobd«- Montanitm, CZ ViricMMi Ncwbcr. M. D. XL11Ilt;
DO IN CHRISTO Patri ac Domino,D. Friderico,Abba ti ad S, Egidium Norimbergæ, ucrsç religionis, ac fincerioris dodrinx fin* gulari amatori Vitus Theodor rus Ãoncionator Norims
bergenfis S. D«
nN hic,rcuercnde Abba,Pfaï* mum, quem tantopere roga* fti ut ederem » Etfi enim non deerant caufic, quç moneren^ jie alicnumîibrum,fine autoris confen fu,uulgarem,tamen cum Ecclcfiæ eius ledio profutura effet, perfuaderi me paffus fum,ut maiorê rationem public! cÃmo4jjffwà m priuati officq habevem^ Nonfolum enimdextrèhæc Dauidiî? inîignis prophetia in hoc Comentó r/olo explicata eft, fed etiam prxô'püj ueræ religionisloci erndit? onenfii aç peculiariter Sacerdotium ChriftiSè Sa çrifîqun» fie tralt;i|atum efl:,ut fperem
: r ' nbsp;nbsp;nbsp;â *» fi çmym
erarum ftudfofös,cti'am gratiam «nihi habituros nóexiguam,quód tarn utilern libellum non paflus firn diutius latere *
Adrnonuit autem mc eriatn pf ae^ fcntium tcmpoijïfatiOjUtiudicareni lilt; bcllum hune omnibus pij s maxime fo rcgratum. Vides m quo nunc uerfe^ tnur difèriminc^ V ndicp urgent h oftes, Turea Ecdefiam ferro crudelitcr perfe quitur, ÃC Romanus Pontifex tan^ fo cius corundem confiliorum, iam dudu omnes uias infiftit opprimendae fanx doefkinx, Quoties enim hacflenus pus^ blicisiudicqs aduerfarix partis damna ti fumusdn quantis periculis pq Magi ftratus uerfati (unt,qui Pontiffeiam ido iatriam abiecerunt,6C fuas Ecclefias,fa na docfkina,ÃC ueris cultibus uoluerunt inftifuic'Fallimur autem, fi tantum hu^ mana ui nos oppugnaricredimus. Ah tiqui lêrpcntis hi morfus funt,qui caica peumChriftiinfeftat,Is fua mancipia impellitjUt amp;nbsp;idolatriam ufitatam ftre^« nue defendant, amp;nbsp;fumma uiic puriori dodrinxopponant» Ne^hoc certa^ men
men nunc^imum cxoritur, Veteria Ecclcfiæ hiftorias infpice, ÃC ficut ea:* dem femper fanac dolt;^rinac forma fuit, ùa femper rjfdem confilip Qi. infidijs contra eamufus eft Satan«PauIus quid aliud facit, quam ut oftendat fuo popus Io lefiim efle Chriftum,amp; per eius mor tern reconciliatum nobis pattern in coe Iis,ac per Refuretftionê eius, nobis palt; tefadam uiam ad uitam acternamC'ocd hancdodrinamquomodo Synagoga excipit C Non folum damnat Paulum tan^ blafphemum,non folum accufat, quod contra legem Dei, Qi ufitatam re ligionem doceat, fed etiam feditionis â reS agit, ac clamat totS orbem terrari^ ab co nouis dogmatibus concitatum elfe « Ideo omnis generis pcriculis ac mails, fandilTimus Dodor, ab impia Synagoga uexatus, ac tantum non opprcftus eft,
Hane dodrinac formam cum noa quoep retineamus hodie,an non expe* rimur cadem!quot;Quantis clamoribus ex« agitant nos Schol«, cum dicimus ho« minemfolafide iuftificari, hoc eft, re^i a iq miftio«
ihiffîoncm peccatorum non per opéra contjngcre, fed tantum fide in ChriftS. Quid cnim eft, quod miferi peccatores opponere iræ Dei poflumus i Non né gamus, Deo obedicntiam placerc, ad qüam nos uerbum eius, dumhicuiui^ musjobligat^ac ampliffîma pracmia temut propofita îjs, qui uitâ SC mores fuos ad legem Domini comparant Scd hanë obedicntiam qui iudicio Dei op^# portere uolunt, non iblum in co peclt; cant,quôd miftricordiam, quam Deus in filio fuo omnibus offert, abtjciunt, iêd fua opéra æquant merito filîj Dei ⦠Itacp, banc impietatem merito repre^ bendimus, ÃC noftrae curæ commiffas Ouiculas hortamur, ne uenenata ifta paftüà attirtgant. Quod pofte a Ecclc« îiæ noftrae malünt ftios miniftros fan^î «fto Matrimonio alligatos, quâm utuâ gis libidinibus tot fcandalorum occafi^ onem præbeant, qudd utuntur Sacra«« mento integro, quod diferimina cibo«» rum nulla kciunt,fed cum gratiarurti aÃonCjiubent quemqp, pro fuacualetu dinis rationcinunchis, nunc alijs uti ci
lt; nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;bisi
bis, haec cum uerbö Dei pugnarc ne quidem aduerfari) diccnt.Ãt tarnen tot iam annos omnis generis fupplicijs fub fedifunqquiin hifcc rebus autoritär tem Chrifti, quamhumanas traditio^ nes malucrunt fequi Net]^ adhuc Sa« than ceffat tentare^ agcrCj mouere om^ nia,ut ad ueterem idolatriam SC üipet^ ftitiones Ecclefia redigatur 4
Nam quod nunc Confilium T ri^ denti inftitutum eft, cur id putamus â Pontificefadumç'Num utpurior dó^ï ôrina reftituatur Ecclefijs, oC illa infini ta impiorum cultuum multitudo abo# Icatur Minime « Cur enim, fi haec fe« fnel animo conftitutum effet facere,tot iüdicijs ÃC Decretis nos damnarunt î* Itacp quae in hac caufa hadlenus à fe no tunt fa(fla,ea profedo reuocabunt nun quam. Sed quacrunthis rationibus qua fi fulchra tyrannidis,utplurium fenten tifs damnatac Ecdefixnoftrac, tandem poffint opprimi.
Hacc fi quis ex fufpitione potiüs, quam ex certis rationibus à me dici putaqis fane fruatur fpe melioris reform
a uij matio
mationis Ecckfiarum, amp;nbsp;ea bcatus gt;nbsp;fit.Nec mihi difficile eft fingere,Cardk nales fiC Epifcopos ciim fua turba iam conucnirc, ut integrum Sacramentum laiciSjConiugium Sacerdotibus, fana doótrina, omnibus uolcntibus ea uti, permittatur, Aut fi hocnimium eft(nó cnim ferent ad alias nationes haec tranf ferri)fingamus eo modo nunc eu Ger^ manis aaum iri,quo poft HulTi ÃC Hie ronimi, fancftiflîmorû hominum indi^ gnam mortem,cum Bohemis aiftS eft, ut noftræ nation! ufitata religione, docflrina liceat uti ⦠Profcifto nemo eft, qui aufit aliquid præftantius autmeli^ US à concilio ifto poftulare, Ac uidetur ca ratione publicactranquillitati quoc^ confultum iri, qua in tantis periculis, quae nunc ab impio ÃC externo hoftc imminent, imprimis opus eft.
Sed à Chrifte,nc lis tam male pro pitius Ecclefiae tuac,ut Papç Concilium talc aliquid patiaris conftitucre, Quid cnim ertet aliud, has ipfas Sandiones a nobis recipi, quam Chrifto praeferri auâontatetn bominum, QC uerbo Dei omni«
omnipoteftti antcpom' humanas tradia tiôîîCsf'Quiacmhçc anteaucrbo Dei inftituta ÃC conftituta funt, Quia iam antea mandatum patris de coelo fonu^ it, ut audiamus filium, cur humanam expeflamus autoritatem f Num quac ChhftuR inftituit iufsit, non pn'us ra ta Sc firma erunt,quam Póttficis,6C fuo rum Cardinalium accedat autoritasc' Nonhaecueteris Ecclefiac confuetudo fuit,quam tarnen plenis buccis deprae» dicantPapacmandpia, Nôcnim ideo coacflæ funt Synodi, ut hommes difce* rentjlicere fibi credere amp;nbsp;faccre quac à Chrifto mandata erant, Sed autexpli^ cabantur difficiles quaeftiones, aut pu« blicis fententfjs afferebatur ueritas, ÃC damnabantur impioi^ dogmatum ma giftri^Nunc fcilicet hoc agetur in con« ciliOjUt German! difcamus, nos non peccare,cum utimur Sacramento ad c3 modum, quo Chriftus uoluit, 6C iufsit nos utit' amp;nbsp;ut,qui fine coniugio cafle ui uere nô poirunt,uxores ducantf ut lice atcibisutiparabilibus,6C ad ualetudi« nem conferuandiun aptis f Quin tan«^ «nathe
âhathcmata damriamuS, eöscjuiffófl örïus Chrifto redcmptori ÃC Dno no«« Ãro crcdcrc, 8é cius uerbo acquiefcerc uolût,quà m hominû accedaf autohtas t
Sedjinquiunt, non oportet confun di ordmem,quem Deus uoluit in Ecclè fia cffcjó^ per tam longam annorum fe riem confèruauit.Valeatfane ordo,fed i{s,qui non aduerfatur ucrbo «Verbum autem Dei anteponamr omnium ho=î minum, imó AngclorS quotp autorita ti«Nam Paulus nö ueretur ctiS Ange^ losanathematifubqcere,fi Euangclw on aliud prædiccnt « Nec^ nunc locus eft diiputandi longius de ordinc,qui in Ecclelia cfte debet « Non cnim habc^ mus Sacerdotiû, quale legis fuit, quod per fuccelfioncm propagabatur * Et mandatum Chrifti apertum eft,Cauen durti cfte à falfis prophetis « Igitur cum PontifeXj amp;nbsp;fuorum Cardinalium ac Epifcoporum turba palam iè uerbo op ponant,amp; idolatriam,ac impios cultus defendant, mandate diuino cogimur ab eis difeedere, SC cum his nos coniun gere^qui uetdm doôrinam anipictftun tuf
tut, amp;nbsp;ucrà rtt inüocationcm, ac wentrt Sacramentorum ufum in Ecclefijs fuis rctinent â¦
Quorfum aiitcm hacc tarn longa commemoratio, mi Abbaj pracfertim äpud te,qui ÃC ueteris idolatriæ acerri:« mus hoftis es, amp;nbsp;toto animo finccrio« rem docfîrinam amplederis Nimi« rum,ut oftendamEcclefiam Chrifti, in qua uera dotflrina, amp;nbsp;ueri cultus funt, undiep infinitis periculis amp;nbsp;hoftibus eff fecindam, Nam hadenus ufitata aduerfariorum crudelitas,nobis, proh dolor, nimiu nota eft, amp;nbsp;nihil promit« tunt mitius ca quae nunc impendent tempora.Furit enim Sathan, amp;nbsp;omnia implet fcandalis, ac iamdudum hoc agitj quacuntpoccafionepoteft^ut in« uoluat omnia tumultibus amp;nbsp;bellis^Hçc cum cogitatione intucmur,non poflu« mus non follidti efle de Ecclefia,0Cpo« fterisnoftris* Et profeefto qui rationc horum temporum difficultatem cona« tur metiri, uidet tot ingruentibus un« diep hoftibus,Sathana,T urca,Pontifi« ce^Ã^ toto mundi regno, Ecckfiâ, tan* quam
quam rofam inter (pinas, de die in di^ em magis ac magis his afliduis quafl pundionibus deformari, amp;nbsp;abfumi, Scd pij memincrint,ha:c non ratione aeftnnanda,fcd ucrbo. Igitur ÃC patefe cit hæc Ecclefix pericula Deusinuer^ bo (uOjficut hie Pfalmus præelare con=? cionatur, Chriftum omnia hoftibus plena habiturum. Et certas cofolatio# ncs addidit,quoniam Dei hoc regnum cft,non pofle id Sathanacpotentia,mul to minus hominum conuhjs cuerti* Sed non tanrum uerbo hæc oftenfa fiint,Etiam ipfa experientia Ecclefiç te ftatur,promilîiones Prophetarum cer^ tôimpleri, Quidenim profecit Pontius fex, quid profeccrunt potentes Reges
(Principes,quid denitç impura Pon^« tiheum mancipia, impudentes Sophia ftaâ,amp;callidi iycophantæ, qui dotflri« namconati funtopprimere câ Nonne eccleiia quotidie incrementa fua fumit, hi autem duro abfumunturfato, ficut Angelus cofolatur lofeph, exulantem cum coniugCjSt hlio Dci in terra Ae« gypti]; Mortui funt,qui qujerebant ani
tnam
mam pueri » Dïfcedunt êic liae uits ptf quolt;^,fed quicta ÃC placida morte, pie# nilpefalutis, quam norunt per filium Deipartam Ifti autem fubitis amp;nbsp;hor# ribilibus circumucnti cafibus, fie abri* piuntur,ut mamfcfta uideas iræDei fi# gna.Linguæuftjs,qua ad blafphemias abufi funtjadimitunMensjquç Deum noluitagnofcerc, fed contra confcien# tiam ueritatcmoppugnauit, ita moue# tur,ut brutaefie cxiftimes. Propomt aqtçmDeus haîc exempla, non folum Mt oftendat fe Ecclefiæ fuæ memmifle, dum in hoflcs eins impetum facit, led uttcrriti alq,refipifcant, amp;mcntem ac lingua ad illuftrandam Ecclefiam Dei conférant, quam uident non polîehu# mana ui, aut confilîjs opprimi* Vi# ( demus enim quac incrementa Eccle# fia fumpferit poft Ratisponenfem çon uentû, Quot Principes, Qiiot ctiam ex Ecclefiaftico,ut uocant,oidine Capita, Quot Refpublicepurioremdoclrinam Qc ucrum Sacramentorum ufum am#, plexæfintc' Huius fucceifusjquem un#, dȣ^ cinëla hoftibus,ôlt;;penè oppreffa Eccle#
Ecckfîahabct, îaetifïîma uati'cinia hfc Pfalmus compleÃtur, Promittitenïm Regem Chrifîum, qui ad dexterâ Del (êdetjdominaturum in medio ftioruni hoftium,6(: propagaturumregnum lu« um ex Sione in uniuerlum orbe terras» rum, ac femper habiturum populum, qui facrificet,non abominabileilludSa crificium, quod in Pontifi'cis Ecclefia cft,fed confeflTionem uerbi, qua regnfl Chrifti propagatur,amp;^fidemin uerbö ac ueram obedientiam in omni uita * Ãum igitur fie dextre hune Pfalmum uiderem explicatum, amp;nbsp;tu mi Abba, tantopere rogares, ne eum inuiderem Ecclefiæ, uolui etiam earn ob caufatn cum uulgari, ut prf, quos praefentium temporum horribilis facies terrer,dum hanc Explicationem legunt, confif* mentur animis,amp; Iperent DeQ affutu* rum Ecclefiæ fuæ, cui taie caput dcçiit, quod multorum in terra caput qualfa« bit ⦠Perire enim nccelfe eft, qui le huià P apiti opponunt. Contra, beati omnes (jqi çonhdunt in eo, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;1
Qro autem mi Abba paternita^ nbsp;nbsp;â
â¬cm nbsp;nbsp;nbsp;1*
fem tuam, ut officium hoc meum bo ni confuhs, ÃC ufitatam tuam erga me bcncuolentiâ perpetoo retinere uehs ⦠Quod ad autorem huius Com^î mcntanoli attinet, etfi fine ipfius con« fiho eum uulgaui, tarnen ea mihi con* iundîio, QC tam longus amicitiac ufus cum eo interccflitjUt feiam mihi fiicccn fere non poffe, Et quod mcum pecca« tumeft,fiea nuncplureslegunt, quac antea, publica in Schola dictata funt? Hx quafi menfarum reliquiae, diligen« ter reponendæ funt in illorum uium, qui fame uerbi Dei accenfi funt, amp;nbsp;iU lam copiam non habent,qua noftrç Ec clcfix pene ad facietatem funt obtutx. Bene Å fÅliciter uale, mi Abba ⦠Ex Parochia Sebaldina tertio K^lcn« Martij. Anno M« P» XjLÃIJ,
ET PIA PSALMI
DIXIT DOMINVS ENARRAquot; tio, Vuntembçrgæ nata, amp;nbsp;nuncprimum ædita»
Qi,V OMODO PSALMI Dltf ilribueitdi,ç^ utbtcr fintlegcndi,PrieÃtif) â¢
VPLEX EST GENVS jjuplexge docendu'n Ecclefîa, In* terpretatio amp;'cripturç,ô^ inEcclcfiat Mcthodus, Vtrolt;^au* tem opus eft, quia Me* thodus debet fumi ex
ScripturaiEft enim colledio explica tio dogmatum,feu fumma dodtrinæ re darta in ordinem accommodatutn ad
docendum. Sed interprctatio Scriptu* rx alîjslocis, alias partes dodrinætra* dit.Itaq^ magna cura adhibenda cft in Interpretatione, utuideatur quomodo dogmatum fontes tradantur in fingu* b Us
PRÃEFATIO-
fis Scripturæ partibus. Vt qui inîtium Euangeltj Ioannis intcrpretatur, co^i^ tct ibi fontes contincri Articuli de diui nitate filtj Dei. In intcrprctationeEpi' ftolæ ad Romanos funt fontes de lufti ficationc,dedifcrimine Legis amp;nbsp;Euan gelq, Ita amp;nbsp;Pfalmi ütiliter legenturj fi cogttabimus ad quam docflrinæ par^ tem finguh pertineant, Primum igi^ tur diftinguenda funt genera Pfalmo^ rum. Sunt autem tria genera.
pÃtlmorü nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Ali) funt Prophétie! feu Didafca#
genera. lici,fcupropriêEuangeh'ci,prçcipuè ad I. hoc coinpofiti, ut doeftrinam de Chri^' Propbett«. fto tradant, qualis fit futurus Meffias, quod fit pa{furus,quale fit futurum ipfi us regnum,ac beneficium. T ales funt Pfalmi, Quare fremuerut gentes,Eru^« ' (flauit cor mcum, Dixit Dominus, aliquot fimiles. Auttraduntdodlri nam De remiflionc pcccatorum,de Sa crificqSjUt Pfalmus Bcati quoi52remif=
«/Mfnrw. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;cc .item Pfalmus Mifcrere.
' Alq funt generis Sualbrijjuidclicet con«
PRAEFATIQ' confolationes, precationes, 8é gratiai^ adiones « Et quan^ milcentur genera, tamenfacile iudican poteft,qu^fitprç=f cipua Pfalmi materia. Eft autem ma=î ximus numerus Pfalmoi^ huius gene^ ris, uidclicet côfolationu,gratiai^alt;ftio num,amp; prccationum. Mifeentur au^ tem ÃC hic Articuli dogmata, qui con« cionantur deliberatie ne piorum, ÃK^dc' gratuita remiffione pcccatorum, de ex ercittjs fidei in cruce,Item de irritis ho* minum conatibus fine auxilio Dei, de pÅnis impiorum. Ad hoc genus perti* nent Pfalmus Noli emulari,Item Pfal# mus ^lartuSjSC altj multi,
IIÃ.â
Tertium genus eft {Implicit « No« jdiiHov',continens praccepta de bonis ope ribus,utFîfalmus uî-Beatusuirqui ti* nietDominum,Item pracceptû de coiv coidia,Ecce quà m bonum etc. Etfi ay tem ingentes continent utilitates fin* gula genera, tamenprimum genushoc nomine fupcrat,quod proponit doeftri* nâm Euangelij de Chrifto, QC multis b ij grauiff
Pf^lmi Pro phcitci quid tracent gt;
PRAEFATIO.
grauiflimis teftimonip confirmât pias mentes Jtem confurat 1 udæos,qui fom niant regnum Chrifti mundanum, Sd cndumautemeftillud, in pfalmis omlt; nibusjubi fit mentio miièricordiæ, in;^ telligendam cfle gratuitam mifericorsr diam, quafi dicat ProphctarAliæ Gen tes non norunt certo mifericordiam Dei, ièd tantum habent aliquam legis notitiam,non ftatuunt certo quód l5esf usuelit exaudire. Nos aût certo noui mus gratuita mifericordia propter pro. miiriones,fcimus certo quodDeus ue^ lit exaudire, et hac fide inuocamus De urn, ac fcimus Deu uelle hac fide coli, ficut aitdnuocame indietribulationis. Ita maxima pars Pfalmorum includit doólrinamdefide.Ethoc cogitanti ë tnt Pfalmi multo dulciores,imó hoe di 'crimeneft inter Gentes amp;nbsp;pios, Gêtes em nö norunt gratuitam mifericordia,
i ideo non ftatuunt fe exaudiri à Deo.
Verfio
V. E R s I O, I
PSALMI ex. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;;
Ixit Dominus Doiïiïgt; nomcOjfcde a dextris me is ,donec p onamïn i micos tuos fcabellum
fjcdumtuorum,
L Sceptrum regni tui emittet Dominus ex Sion, ut domincris in medio inimicor um tuorum » nt Populusiuusfponteofièret tibiindie uidoriæ tuæin ornatu fandojex utero aurorætanquam ros oritur generatio tua un. lurauit Dominus, Sc non pÅnitebiteum,tu es Sacerdos in acternum, iuxtariturh Melchize deck*
V* Dominus a dextris tuis cort teret in die iræ fuæ Reges *
b lij ludica
VERSIO PSALMI CX.
VI* ludicäbit interâgentes/umu labitcadaucra, conteret caput in terra multorum»
VIL De tonente in uia bibet, proptereaexaltabit caput »
ARGVMENTVM
PSALMI DIXIT DOMINVS.
IC PSALM VS EST EX
! f J primo ^tncrr, er proprnâ rEuan^ , â y nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fini» ordinc quii fit
Chriliii!,c]uó(t mrui ft Deus lt;y hà = tgt;io,Uem ubi rcgiuturtis ft, quale fit fiturumrcgnum^ücm quod ftfùturus Sacerdos^ct habiturufSdccrdotiumpeipctuum â Complefhturait^ tembcnefcidChrifii, loquensdcrcgnocr Sacerdolio itius ⢠Quo m loco acceditparticula lu fgnis, quie über rimamdoilirindmcontinet, quodchri/iits ftn-tcrnus Sdccrdos, Itfmquôd ftSacerdos f eundum ordinem â¢Melchif'dcch.DiCccrnit igitur Sacerdotium Chrtflii Lcuitico ⢠Deinde ccncionaturde pernw (mpioruw* Poflrcnio addit uà dcinium de paficnc ChriÃi. Hlt;fc esl f(ttima huius P (à lmi.
t . CamMtetn nccefftrid fit doflrind de benefit cif Qhrifli,maxime opus cfl iiifclltgerc rr^(iî/m amp;nbsp;Sacerdotium Chnfi,tMnihxcduocoinplcéîuttturfuM chrifus Sa mambcnepcicrumillius. Ad Sacerdotium pcrti= ccrdosâ nctquôd chrijhis fà iiuseSl pro nob/; uichmj,quà d tü mediator placans Deunt,quodfiifhlit pcccatim, quod interpellât pro nobit, ey cR Pontifex propter quern cxaudtmur,cr qulnoflrasprcces perfirtad Pd Irerajlcm quod dedit nouuni uerbum, çy hoc tterho
t) iiii wuifedt
ARGVMENTVM.
chrifht Rex,
uiuiÃat uit4 lt;etcrnd .Ncc «ero«II«i locwpf// coni fcicntijs eA ^dtior, quiin confidemtio Sacerdotij Chrijh.
Adregnumpertinetquèduicit rcgnum Dû» boli, c^uod pcccdtum er mortem dbokt^ddto Sptritu fà néh, ZT ddt noudtn ZT tetertidm lucem, iufliaam ZT Mtdm,quèid depeSit Didboli potentidm, quod con/èrf udtEccleÃdmdducrfui Tyrd»»osinhdcuita,cRq; de^ Ãnfor huiu^ infirmiÃima: ndturlt;e humdnlt;£,contrd Di» dbolMn,zTfâfuitidmmu»di, S{cutdlibidcfcribiturre=â gnumChri/tijCumdicitur tOmnidfubieafli fubpedi* buseius. GenieÃKexcA^quid tibcrat à peccdto»er morte lt;eternd,ZT' ddt uitdm ,(terndm â¢
Scddoélrindde Sdcerdotio zT regno non po» teShntcütginiÃnoscdm^ddufum confcientice noflrie dccommodcmuijdccrcddmufnobtseffe dondtton hdne ui^ntdin, nobis ejfcPontificemgt;nos ucrè propter hune PontiÃccm cXdUdiri, nobis per ipfius uerbum promitti gratidm,zr fdlutem. Item nos uerè iuudri ZT deÃndi per hunc Rcgf m. Sic intelligemus hdne doâri ttdm, er quident feiemus ncce/fdrium, zy ineuitdbÃe tndnddtumcjfeuthtec creddmus, utdppliccmus nobif hlt;ecbcncfieidpcruerbunti ut uerbo fic erigdmtu dem. Hiec Chrtflidnos intelligere oportet^ut tencdnt quidfitÃdes, zrquomodo per uerbum cxuÃitetur, tJdmfinehocexercUionon poteR inteÃigi doólrinA dcbencfieijszhrilii^ Scdblt;fc copiojius inEndrrdtioââ nedif
A'RGVME NT VM.'
lie Pfdfwi dtcentur,nunc t/h. praÃtm [urn, ut fummam Pfalnti brcutÃime compleékrer-
Nolo hic prolixe rcfiiture Judieo!, ^ui hutte Rabitii PÃilmumttegdntloquidcMcÃid.fdcileenimrefütdri modo rtÃt* poÃitnt per heccdtlo,quod loquitur de Rege re^dtu^ tëtur ex hoe ro potentiddiui»d,cuminquit:Seded.dcxtris mets. pfalmo» ItetndcieternoSdcerdote ⢠Confiâtdutemc^terosRe . gcsc^PrincipernectequdrtDco,nec perpetuum re» gnum tenere .Cumigitur htec dtäd mdnififlè pcrtine^ dntdd Chriftum, erunt crc^etcrdddcun^mdccot»* modddd,ut coh^cdtPfalmuJ. Htec brcutter dttigi, utddmomtiStudiofi,Ãcüiu( poÃint refiitdrcineptdf ïudieorum endrrdtiones.CIttdnqudm confiât eruditot ludicos hunc pfdlmum de Chrifio interprctdtof- Sed tiobis ipfius Chrifii tcflimomum fùfficidt,qui cum de Ãe ipÃo i»terprctdtur-Et dppdret quidem }udlt;eos comma nltrrhoc fenfifie ,pf^mum huncdd MeÃidmpertinc re*
b f Endrrdtio
P s A LM 1 ex-
Dixit Dorhinus Domi'mo mcOjfede a dextris meis,
Hîxit Dni.
OTVS Pfdlinus tü quteddm amti^ tiM tiarratio, contingem deferiptio nés regni Chrifli. Sed dptiÃme cr grduiÃme orditur narrdttonë db dUâ-torehuius regni. Duo cnim complcëli
Domino meo
tur uerbum Dixtt,uidelicet,qu6d ordinduerit hune Rc gem Deus, cradiderit teÃimonium per uerbum, ut feieonus hoc regnum Deo pldccrc, e/fiedx cr pcrpci tuumÃre.Cunq; proponit teflimontum, po/iiildtut creddmus fide hoc regnum dmplcëldnMr,dcflikâ tudmus uerè nos boni ilia. conÃcqui,(pilt;e inhocregno promittuntur' Hlt;ec initioinhisduobusucrbisobfer^ udnddfunt,DixitDommus. Additur dutë Domino meo. De hdc pdrticuld Chrifîus ipÃc mouet dijÃutdtio ticmgt;fi MeÃiitseRÃliusDduid,ci(ruocdtcum Domi^ numf non igitur ottoÃd eil hiec dppeÃdtio, er dcre qutcflio eil,dn uerèAicffidsÃtDominus Dduidisini duëior generisRexpdripoteÃuteno eÃinÃrior poÃtris, imó iure ndturtemdioreü-Hiec non poterunt (xplicdre ludiehqui imdginabantur Chriflum tdntum
ENARRAT. PSAL. CX.
btitorww humanam naturatn,propagatain 4 Dauide, ertantumhabitururegnummundanu-Hlt;ec /iitae('= [ent,Chriflui non effet Dominus Dauidis.lta^ htccap peHatio primumfegregdt regnü MeÃuei regno Da uidis, quaÃÃe dicat: Cocionabor de promifÃ) Rege, Regnu MeÃ' fedishabebitatiudregnû,quà mhocnoflrummunda= Ã^e diÃingui numer-penturumregnum-Agnofeoigitureumeffe tur à regno Dominum,cpiiimpertiet nobif,non hone corpondem Dauidis. deÃnÃonem,erlügt;erationemauicinis hoflibus, \u{li= ciamerpacem Ciuilcm,fcdalias res tetcrnaf,j'cilicct, liberationemabiSismaliSiqtubuf opprejfaeR tota natura humana, à ifuibus ego Dauid, er reges er régna mundi neminem liber arc pojfent, fcilicet,à peccato,ab ira nci,i morte er dùbolo. Bif mdlu panter fubie^^ äi funtipfi Kcgcsmi»idi,Ãcutc£teri homines. Ahns igitur Rex «cwft.qi« ab bis malis nos liberabit,erres teterndf iuÃitiam, er- prfccm leternä afferet. Jta pri« cipiodiÃernitdppcüatio Domini duoregna tc]h tur Dduid fèloquidealioRege^nondcmnndano' Hoc primum in hac Particula confiderari debet.
Porro hic utrung; obferuent ÃudioÃ,^uod Chri Ãusuocatur Dominus à rege.Pijsrcgibus eSliucun= ddcon folatio, quod Ãiuntfuum min iflerium etii ferui fe, er placer e huic Domino, cum id dirigunt ad gloria tmChrtÃi Rurfut admonet ctiain R'-gej mundt, ut agnoÃant, hunc effc Dominum,obt(mperetitei, no»
CottfGÃatio L^dgijlntut
ENARRATIO fgt;er/cqi{anturEuMgclium,ÃcutpMlo pcà TyrMttfi minaturPfdlmus.
Secundo,fi appeHätio Domini difccrnit rc« AppeSdtio nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Chnftiisdt/})utanscumPhiirif(cis,Ãgmfi=
Domini eti= *^âff*i^^^lt;*gt;^fMturdfdifccrmcuminquit:SiDduid uo^ OH ndturas lt;^lt;f^^i^Dominu,quomodofiliusciuseüfTdxatemtti diÃinguit ⢠nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ignordntidm C7 impietatcm,qui putabant MeÃ:
Ãdm tMtum hdhiturum effe humanam naturam. Età gniÃcdtfe Dominum Dduidiseffc,quid ÃtiidturdDe:: us,etidmÃd/J'umpferithumdndm ndturdmexÃcminc Dduid,propier qudm diciturin fcripturiiÃliufDd=gt; Ciff necejÃe uid,ut Matth^ei primo ⢠NeceÃe e^lduteinÃcire,quoi fit fm quod chriÃitf Ãt ndturd Deus, Ãcut ipf : hoc inculcdt lodn^ CnrtjTusfit nis-S'S- crto' 'VteniminuoccmushuncMcÃidm: tteccffeeUineouerè, zy pibÃintidlitcr eÃe diuindin potentidm,
Porro Ãcut non intcUigebdnt PhdriÃei qudlc elJètfùturumrcgnumChrifii,crqudlid beneficia dd* turusejjetÃcilicctnoudm er aternam uitdm, itd non imdginabdntur inuoedtione, er fide apprehenden* d«m eÃe MeÃiam. Hos crrorcsomncs tdxdt ChriÃes, er teftdtur dppclidtione Domini difierni regna (y ' naturas-Sed hiec Ãatis Ãt brcuiterdttigiÃe.
Sedea dextris meis
Hrff eA promiÃio de regno, qudà dicdt : lîlt;ec eâ mea
P SALMI CXâ
wzccc coHcio»b fumma,quà d Dc«j fitddturut Dewi« nomcorrg«tt»i,i«^«opdri cumDeo rcgMturut cA pote/hte. Nam (cdercdd dexter dm Do, cArcgttdrc Q^idÃiÃjg pdripotentidcumDeo- H^eceAPduütnterpretatiorc 4dcxtrû-ddEphe/tofprimo, ubimgutt : Coüocduit cumdd dc^ xtrdtnfudm in coelefübus fuperomnem Prtnapatum, Cromnidfubiecitfub pedes dus - TotusenimiOc lo» cusdpud PdulumeX hocPfalmo dfccrptwcA- Et dd Hcf)rlt;foî primo : Fercnj omniduerbo potcntitc fuie^ (â bnju gt;nbsp;per fe ÃiÃupurgdtionepeccdtorum noflrorum, fidet dddextrdmmaicÃntisin fublimi,tdntoprte/liintior an gelis amp;c- H^ec tcjbmonid clarè oÃendunt Imc figura fèrmonisÃgnificdri potentiam fupra omnes creatu= rds,Sicut Chrifhisipfèinquitlodnnisprimoâ.Pa^t terdiligitfilium,dtqidcditomnu in manu eius. Qui credittnfilium habet uttam lt;etcrndm-Itcm Mdttblt;« ultimo : Mihi dataeA omnis potcÃas »n coelo bt tcrrd-
Explicdtd figura fèrmonis» cogitemus qualc . regnumdefcribat^c^ dd quid profit intcUigcrc quôd Chrtftiis regnet diuina potentid ⢠Primum cnim h^ec^^^ Qnnftt. ipfddefcriptio,Sedcddextcris mcis,fignifiedt bcne* ficidhuiusregni- Qtùa cnim Chriftus tenet regnunt Deo placens (y- sternum,fignificat daribencficia jfii ritudlid nbsp;nbsp;tetcmd,quà d omnes qui ddharebunt huic
KegbplacebuntDtOfSg^ confequentur ((ternabtneft
earratio.
tù,crtdidqutenonpolfunthumdtid potenfid pdt'dri. UtecigiturfuntiUd beneficid: RcmiÃio pcccdtorutth iujhficdtio, dondtio Spiritus fatiBt, uitd lt;etcrHd, promiÃio quod Deus propter Chrifluexdudidt,liberd tiodtyrannideDidboii, cr dmorte. Htec btneÃv-id breuiterÃgniÃcdntur^quidtdk regnum defcribitur, in quo adhérentes Regt placcbunt Dfo, habebunt â ittemabeneficia.
yfun.
il.
Hi.
ProdcA autem inteUtgerc hoc regnum, utfeid* mus que beneficia petenda er expechnda fint d ChrifiD,nefomniemus tantum mundanum rcgnum,fi* cut ludei famnidbant. Secundo prodcA intcüigere, â quodChriflusdiuinapotentiaregnetier quid benefit-eidiHanonpoffiuntnifi diuind potentia prefluri.^ ne* eeÃfieänos tenere, quod tlJe MeÃias, quem inuoca* tnus,poÃit er' lieht exaudire,er quod fit fide dppre* hendendus, or expe^ndum db co duxilium, etidm fi non cerni ur oculis corpordhbus, etiam fi ahqudndiu nos finit djfiigi, er omni gencre erumnantm oppri* mi. Ergo c«.â« biiâc uerba dudis : Sedet dd dexteram Dei,crgt;git.iprimum,que benefiaain hoc regno pro* mifid fint. Deinde cogita ea tantum diuina poteniia prtejkiri. Tertio, cogitd Chrifiiim inuocandiiin i f= fe,amp;fide petendam expcckinda cficilld beneficia. âH.ecomni.ilongiÃimedifircpabant ab imdgindtionh bus [udaici-, quiputabant regnum corporale firei^
1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lt;}Uo4
PJALAÃI. ex.
^uoJdrmi},cr hHmanismoditdefittderetur,(!^ Ckrit Ãian præfèntem dimicaturum ejjè cunt GcnHhuf» Aducrfushascarnalcs opinionet opptticnddcH fin^ tentii :Scdc dcxtrumcisâ
Doneeponam in/inicos tu* os fcabellum pedum tuonim â¦
i l»itium Hdrrdtionis fupra continet fum» mdnt,lt;juóduidclicctChriflusregndturus fitdiuina po tentid. Hlt;fc cR fùmmd Pfalmi, CJ- principalis propos Ãtio,quam bis uerbis tradidit: Sedeadextris mcu-l^uncdttexit cff^eâus v circunfluntias regni, ac Pris mum polliccturuiékriam huic Rcgi, o- quidem diuis mam-Ego,inquit Deus, fubijdam ttbt immicostuos» Eâautem H^ebraia phraÃsin parâcula Donee,quit ÃgntÃaithocrcgnualiquandodeftturu,Sede do* nccfubiccero,ÃcdeH caufalis,Sedeà dextris mets,id eü,habetorcgnumdiuind potentid, ut ego fuhifciam tibi iinmieos.Acpoftea Ppilmus dliquotics repetit fen* tentiam de ininticis,qu()d EccleÃa ÃtÃituraittdffliflio tubus,f :d hie Dominus cui tradit Deus regnum, uincet omneshüflrs,ey Ãiperdbitafflifhoncs. Sicigiturac* cipiendæfunthie Ãntentiie,ut mcminerimusnobis pro poniconfolattonem in terumniscccleÃit. Et inhdccon fblatione hoc JÃeclandHme^lgt;quödDcusteÃatur fepi fubieâurum
Donee.
EN ARRATIO fubieäurumeffcifiimicos-Ergo Chriflus crit efficax diutnapotcntid^itcmucricurcitnosomnes in illo rc« gnogt;fi^uidctna ffirmat fchoÃes opprcÿ'irum effr.
HoÃf/rcg: tfi ChriRi-
Präi^cahu^ iusloci-
ScdquifuntiftihoÃes^ Totum rcgnum Dùbo* li,id eÃ:,Diabolus, lt;jui c/ltiuäorpeccatic^ mortis, er- lt;frmtit genus humanum aduafus Chriflum, per pcccdtuin Gr mortem, gt'incitât impios homines ut ' perfelt;juantur uerbum D«'- Hoî hoÃes uincct Chriftus, iibolebit peeciitum GT mortem, GT' deÃruet potentiM Iitdboh,Gr omnium, qmperfequuntur ucrbumDct. Alifs äutem,quiddhiercbuntChriflD, mcpeccdtuncc tnors,necDiabolusnoccrc poterit,neculld tanta crit fteuitia munch,qu^poÃit delereChriÃi regnum, Qisandocutiq; igitur affliBiones impetum in nos /ici» ent,erigamusnoshacuoccDci: Sedeà dextris meis, doneeponaminimicostuosfcabeüum pedum tuorum-HoccÃ, fciamusEccleÃamomnigcncrc afflifhonunt exercendam eÃe, Gr tarnen uiólricem Ãre, quiaChri-Ãusfedet ad dexteram patris, Gr Deus fubi/ciet Ãbi omnes innnicos- Sieut Paulus Corinthiorum décima quinto diÃcernit rcgnum ChriÃi certantit cum hoÃibus ab altcroÃutu, in quo EccleÃaglorificata, gt accepta hlt;ercditatc,iamcumChriÃo rcgnabit- Sed iliuddi» ferimennon conÃituct ÃnemregntChriÃi, fed finem iHicertaminiinhoc regno-ldeo inquit:Oportet lUum regnare,donee ponat omnes iniinicos,fub pedibus (iuf.
I
P s A L M I ex.
tr guident adiecit {cntcntiam,in guade/cribitho^ef: tJoutÃimu^,inguit, inmùus mors cü-
n Sceptrum regni tui cmitteC Dominus ex Sion â¦
Utcdeloco ineipitUâtîdfldri^uhi hoc regnuni fitinchoandum,utconÃiientiie certà teneanhubi illè RexgntcrendusÃt,uhidgnofeipoÃit ⢠Efl ergo f(:n=â tentid ,tnitiumhuiusregni Ãrcin Sion-i^uomodoi Vtruings complefhncccfl': cfl, perfondmipfam ctucr bitguo rcgnupropdgdtur. tpfe Chri^ha a/futurus cfltn Sion flpfcdomindbituribi(ut hic dicitur) er er it Sdccrdosfldefl ,prtedicdbit guoddd nouum uerbtvm, er hdbcbit fuum guodddnt fdcriflcium, er- uincct ibi hofltsflios. Eftigitur fententid,Sccptrumcmittet,id cfl, inchodbit regnü uidclicct guid ct per fond ipfd Chri flidderit, er uerbit tiouumibi fpdrget ,Sicut Efai£ diciUir: DeSioneXibitlcx,er' uerbum Domini de tîierufdlem'Etdc officio huius Regts.Efailt;e,ti .AddH ttuncidndum dffiifhs miÃt me, ut mededreontritis coi* de, er prædicem cdptiuis indulgcntidnt â¢
Tdlid extdnt in Prophetis muUd 0quot; Uluflrid iè* flimonidderegno Qhrifli, guod in Sion Ãtinchodndunt amp;nbsp;guod uerbo admitüfirabiturnonglddio^nonui c ' (orpordit
EN A R R A T 1 o corponli ,C7 gntdcm,quôd non Lcx ,fcd aliudnouum ucrbum nnnuntians plut cm, propagandum fit â nbsp;nbsp;nbsp;;
Dominate in medio inimico^ rum, etc,
Antcdde loco dixitubi inchodndumfitregnum, Huncaddit lt;diam circumfixnium, quale fit regnum fùturii-obfiruandte aiit funtEmphafisuerborum-Ait dominaturum effe, zx quidem inter inimioos ⢠Prb mumigiturpo!t'tcctureiuilt;aoriam,ficutaliquottc{fu^ pradiilumeÃ, nbsp;nbsp;candem fententiam injrarepctit.
Hlt;ec confolatio quantamuim habeat,non potejlnifi iit ueris certaminibus intedigi ⢠Pif luâantur cum pec^^ eato, et cum morte,hic fit ammos crigunt hacfententia ChriÃumiMoremc/fcpccaiti, or poÃularcut pro' ptcripfum confidamus nobi{ignofci,hacfidutiacon-fequuntur ucrama)»folationem,iuÃitiam ,0' pacem-Sic inuocationc Cbnfli de/indimur aduerfus igt;fidiat Diaboli ⢠Pr^tcrca tota Ecclcfia in mundoitaconcut Mtur, itancgligitur ucrbum Dei ,ut uidcatur füturum, utflatim extinguâtur Euangclium çy Ecclcfia ⢠Sed quia fciiTMiChriÃum uiéloran ejfc,C7pcrpetuo reg^ naturum,fl3Ltuamu{ non pofic opprimi Euangclium, fed manfuram cfic Ecckfiam, cttamfi immani feuitta nuandui cam delere conetur. ïtafiet magK perfiucu* Uf ueificuluf ffidcco mmodctw ad ufum in certami» mbuf
P s A L M I CX' iiîbiis îvtcrioribut extcrioribuf ⢠eA crin altera par âculd Emphaps,uiilcîicet^ inter iniinicos. Signijicatenint habiturumc/fe Aicf* fiam aecrrimofhojkijDiabolum, cr tnembraDia^ boli,ac omîtes vnpios,quip(r('elt;iuuturifuntcripfunt Chriftiim, Cf Euangelium, nbsp;nbsp;omîtes pi os credent es
inChrtÃii- HihoÃes defcribunturÃntim iitprimapro miÃione,IpfumÃemett conculexbitcaput ferpenüs, et Ãrpensmordebit calatncu m liiiusÃd esl^ ChriÃiis abc» kbit regn um Diaboli ,pccGitum, er mortem ⢠Sed ècon iTit Diabolus cum fuo rcgno,ubi non uincet, laccrabit tarnen ChriÃum gt;nbsp;cx- pios. Peculiariter aut cm uatici^ natur hic Propbr fd je l!id£is deÃ^luris ey oppugna^ turis Chrif^ er Euangelium â¢TeSlaturenim initimn regni inter inimicos Ãiturum efjc, SigiiiÃat igitur Principes, erprtecipuampopuliiudaicipartent hoÃes CbriÃifirc,Ãcutcralilt;eprophetiteteÃnntur. Apad E/aiamdicitur.Etnosnon rcpiitauiinus euni ercâ Et apud Daiiielemfcriptiim eà : ChriÃus occu'ctur' ltem,Populus elÃc deÃnet- Adhanc fcncentiam ac* commodari erhic VcrÃculus debet contra carnales opiniones ludteorum, quiÃttgunt MeÃiam corporale regn«)« b4b(fMr;lt;w ejÃc, cradiunäis ludicis, (fo;nitM« rum exterasgentes, Sed Prophet^ docent Ãiturum, ut ipà populusaduerÃtur er beHigcrctur cum cbnÃot , möutChriÃus occidutur^ Hine mamÃÃe Ãeqaitur» ⢠ij regnwn
E N A R' R A no i^egnum Chrifli non f)Jc corpordîc ⢠Item qui oeculitur non hibet uifbtnM duties. Hifc brcuiter monere uo* lui jUtoonÃderetur quo Ãt(i[gt;plic4ndus ucrÃcului-
nt Populuçiuusfponteofièret tibi in die uidoriæ»
Si ifrahdno» eritddiuuihisMcÃite^quidigi^ turi Uullum ne populum hic Kex hubiturus cfl, äd quem eiusbeneÃeia pcrtincunt Æ Huie quxÃioni ut occurrdt,iilÃrnMt non deÃturum eÃe populit, er- qui demddditdecultUâSicut igitur Articulus in Symbolo iubetcredcrequod ÃtEcclcÃu Chrifli, itd hicuffirmdt eflfl; dUquem populum Chrtfli- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;dutem confold
tio propoÃtd cfl in drticulo de EcclcÃd, cum feimut ucrè rdtdseflepromiÃiones,qu£dd EccleÃdmpcrtt* nent. Scimus certo nosconÃ:qui benefieid Chrifli,CT nos exdudiri ⢠Età igitur Ãcdnddld perturbdnt nos, ut quxÃnt uerè membruEcclcÃtenonpoÃimusiudicio humdno fhtucre, tarnen iÃis Ãdnddlis opponimut 'huncdrticulum, quodÃt EcclcÃd, cy populus chrifli, Ctr-ÃimuspromiÃioncshuicpopulo ÃdKS,rdtds efÃe^ Efl ergo hlt;ec prima pars uerÃeuli, quod Ãt populus tidqucmperttncdntpromiÃionei ez btneÃeid chrifli-
Qudri
P n L M 1 C X«
QMre addit J^ontaneuf,feuJ}gt;o»tèoffc» retl
Primum hdttc pdrliculam opponit Ciuili rf ^o, quâfî diat :McÃidi nonpirabitregnum eirmis,Ãcut Alexander,'Mt Caius C^efar/ed audito uerbo adiun* grntfteipopuliuolcnteselnoeodât -Hhc lampcrtis nent JcntentuetnProphetts,lt;}ult;e ficdiÃcmunt reg* Hum CMjt d CiuiUbusregnis, ut Mich-4-Nondi(cent ultra belltgcrare. item Conflabuntgladios in uo me» res-EtZdchari-OâDe/iructur arcusbelli ⢠ltd bfc ait uenturosÃionte populos ⢠Htec plané nouaÃrma erit regni uidcliceb ubi diuina effiatia huius Regis attra* het populos, çr immutabiteos, er impertiet nouant natur am,er diuinam luccmgt;cr- iufticiam, qu^e non hu manis modis,legibus, er armis ,ftddiuinonvgt;tueffi* cictur. PrimitigituroppcÃtacÃhiec particula Spott tanei,regno ciuili-
Secundo, ex priore Anti theft fe^uitur altera. Nam particula,Spontanci,opponitur uerbo legis,quod cÃminijkriummortts.Contrauero innouo Tcflamen to dabiiur aliud uerbum,quodefl miniflrriu,perquod ddtur Spiritus fanäus,er efl efftedx ut cfflciatjponta neum populum- C»m enim MeÃios fine uiolentidt fine armis, fine poenis corporalibusadiunäurus fit fi c iij bipopu^
ENARRATIO
bi populuin ,»cccffc cà aliud tjuidddmexiÃerc,lt;^uo at trahdntur homitto .ld cum no Ãt corporale, nee fit lex ^me armat MagiÃratum, figniÃcat Propheta aUatu^ rum eumeÃc nouum ucrbum,quo Jit efÃcaxDeusin animis bominum. lU in hac particula Spontanei ,ruiâ fusfigmc.it quale regnum/it Ãiturum ,uidcliccttalc, in quoregenturhominesuerbo CT^potentiaDei, Htec eÃsecunda Antichefis, quauocabulumSponta» nci,opponitur Lfgi nbsp;nbsp;nbsp;figniÃcatpreedicaiionem no
utuerbi, per quod datur Spiritus fanäus.
Sed reflut Tertia Antithefis, qutefuperioribus tnultum lucis adfiret ⢠Particula Spontanci opponitur iuÃithe Legis ,cruetuÃitiae rcbclltoni natur £ huma nian£,inqua fine pecaito» fine rcbeüionc^ fine morte pr£Ãribiturnoua crucraobcdicntia- Etutcollatio=â nesfuperwres oÃtnderuntmodum quo McÃias reget, fcilicet nonpolitico morcnecgladio, Item non Lege, tantum, fedperEuangelium er Sprit um faniium: Ita h£c tertia Antithefis admodum figniÃcanterpro ponit effeäum regni,feu adminiÃrationem ,qualis uh dclicct iÃe populus jitÃiturus. Et fcdc una pr£clarè compïeétitur illaingentia beneficia qu£ affert Chri» Ãusficiüccttnfiauratione m natur £ human£,quafub latopcccato) abolita morte, uiuenthomines in qua dam noua perpctualuce,dgnitioneDci, per* fiikiobcdientiA- H£cnouitasinchoatur in hacuita, fedpoi^banc Uttam perficietur, Pracipucautemhic
P s A L Aï I ex.
conÃderdndit cH cauÃd ,([udre iuÃieia Legis mh Ãt /fgt;otitdncdiO''^uidfitnoneff'eÃ)o»tMeumâ Paulus Rowd.g» iuquit S enfclt;lt;rnis inimicitia aduerÃus Deum -t^eelcue malum tam atroabus uerbis def ribit, ÃgniÃat cnint in naturahominishorribilem rcbcSioticm,dubitation »cm,ac indignattottcmeÃc adtterÃusDcum.
ideo (juanquam (gt;rlt;efllt;i.tur externa obedientia utcuntj;,tarnen non diciturÃpontanea obcdientia ,cunt illarcbclito, dubitatio, indignatiohiereat tn natu rahominis,Cf hiecpeceatamulto maioraJint,quam ut eorum mdgnitudo intelligià ratione poÃit. Cumigiturbic PropbcM uaticinaturfitturos populos jÃontancos ,non obfcurè concionatur de injkuratione natur ce ⢠Erit aute m poR reÃurrefhonem in tegra o^ bedientia^CT perÃde/Ãontanea ,fed in hac uitd tantum eflinchoata hlt;ec /Ãontanedobedientia-
Dicamigitur quomodo inhacuita opponantur Ãgt;ontdnci cultus,fcuÃwntaneie oblationcs ,iuflitiie LcgK .N4in hitc quoque comple^turPfdlnuis ,cr «mU difcerncrc cultus noui TeÃamenti acultibus Le ttiticüjCr figniÃcarc abrogationem Legis,quaÃdin «t.âErit EccleÃa, etiamà hic popwluï Oquot; bi cultus Leuitici deÃnent, quiÃunt umbra .non Ãunt ueri cul= tus, Habebitdutem EccleÃd MeÃia alioscultiispra fl3.ntiores,uidelicct/ÃontdneosÃdefl,uerosmotuscor diSjÃcutditChriflusiodnnis 4' 1»Spirit«er«critutc, c iiiy oportet
ENARRATIO
pporZet d dorarc -Tdlcs cultus no» cxhibct luflitid Lc* gis,quid fiueEuangclio c^dgnitione grdtûecordadu bitdnt dcDco, Ãigiunt Z3' oderuMt iuditium Dct ,mH poÃunt uerè inuoarc, lino frcmuntaducrpa Deunt» amp;dccufdnteum,prte{ertmindffli^onibus,nccpof funt obcdirc,dut diümos fieckre dd pdttentidm,ztrin fuis oonfilifszr a^Uonibus pracipué expetunt airttd* lid,nondnteÃrunt Detim, quteruntopes,gloridm,itut uoluptdtes. Confidunt rebus prlt;efentibus,cum in ont tubus negotijs deberct mens tntueri Deunt, (^ omtiid dirigcre ad orttaudain gloriain Dei ⢠Cum igttur md* ncdttdntaimmunditicstnhontinibuSjetidmfidudiant legem.cyprielkntexternos cultus, ct externa operd fine Euangelio noticiaChriÃi,fatis apparettalent çbedicntiam non c^clfontaneam ucram.
Beontra uero poRquam per Eudugelium agno fcunt cordd ntifericordidin propter Ãhriftum donatä, er fide eriguntur tibi uerè inapiunt inuoairc Deunt, concipiuntnouos inotusgt;noticiant Dei,tiinorem ,dile£li onem, oonfitentur er ornant glortam Dei, er incipia unt obedire in djfiièhonibus ⢠Hi cultusfuntjfiontanci erfltiritudles, quia funt ueri motus oordistuon exter»» tite untbrte. Prtedicdt igitur hic locus qudlesfint fittu n cultus in nouo Te/hintento. CiUdre memineritnuf hos d nobis prlt;efidndos ejf: ,uidcltcet,timorcm ,fident, itfuoationem,ddeilionemgt;pdticntidmt eaÃitdtem er
P s A L M I CXlt; pmilcsjruéhis-jjiiritus, hos enim uoatJ^ontdnedsoh Idticncs. Exhis omnibus inteÃtgi utcumqucpottH^ qudre dixcrit : Populi tui/jiontè o jfer ent tibi Ciuam^ quant enim coUegimuspluresAntithefes,tarnenom^ nes aharent, cr alid ex alia oritur. Nam Spontaneu ftgnificat haud dubie ueros nbsp;nbsp;nbsp;inferiores cultus inÃiU
rat£ nature i Hinc rcliqud(equuntKr â¢
In ornatu fando »
PhrdÃs efi Hebraicd ; Decorfanihispro fdcra ornatu,O' Jiâlcndida pompa -EtaSudit adSacerdotes fdcrifiantes in ueflitu facro. Sic dit credentes ChriÃo facrifiaUiros ejje jjiontaneas oblationts ,tanqudm i» PontiÃeia ueÃe â Sicut ey Efaias inquitCap-ot-Vosaut Sdccrdoffï Domini uocabiminb Ac paulo poUde orna tu loquitur',Et quaà JÃonftm ueÃiet Sacerdotio more-Q^nquam autem ornatusPontificiufgeneraliterÃ* gniÃcat omnia dona Spiritus fan^itamcn prtecipuè fi gniÃait miniÃerium Euangelij O'' conÃÃionem-Ilic f ft principalis o~ Ãummus cultus, quem comitan* turdetndc c£terlt;e uirtutes,pdcientiaindffltfbonilus, er (tWilt; bona opera, quibus gloriÃatur Deus ⢠Docf t igiturPÃalmus qualcsoblationcsrequirdtDcus,uidc* licet Sacerdotales, hoc cü, pr^dicationem Euangelif^ (onÃÃioncntfpacientiam in crucc, er c£terds uirtut
Ci tet
EN ar R A T I o
trt,(juSgt;utgloriÃatur Dcui ⢠Sicut pètrusinlt;luit,flûS ucatofcffe^utuirtutemDci Mnuncicmus. Itaordh tic docet htc ucrÃts quod Jit Ecclcfid ChriÃi non armif (onÃitutlt;t,fcd uerbo cr effiatia Dei- Deinde quod Ecclcpa iliaÃtexhibitura nouoscultujÃjiritualef, no Letuticot, non iuflitiam Legii. Et quidcm cultus ille critquoddatn Saccrdocium, prjcdiatio e:^- conÃÃio Euangelij,utDeusinnotefcat, gloriaChriflicele^ bretur- ItaaptèpingithieucrÃculustotamEccl^ant, doeetqualiieffquot;:debcat,^::;- qualcscultus prcejhrc
debe^tmus. Hac de [anéh ornatu Gr de miniÃrrio Euangelif,
Ex Utero auroræ tanquamros oritur generatio tua »
Età duteni dlij dlitcrhunc uerfum interpreten^ tur, tdmen uidetur ind^imc coitcinnd interpretatio de tidtiuitd!c ChrifliexMdrid uirgine. HdncNatiuitdâ tcincompdratrorimi)Ã)diuinitiis,crcotuugitrcrent dcutcrum ,q!taà dicdt:VcnictillcRex,cyuercndÃe tur ex utcro,critucrè hoinondtuscxpoflerisDaui* disÃed tarnen ut rosdiiiinitusmiÃus, fine uirib'Ãmi^ tie,a- habebit arncinÃncultopeccdto,Ãnculldim* âwunditie.
1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;No»
P s AL M I CX.'
l^onrcfgt;rehcndodliorum itt tcrpr station ft,Ã quisfMmitu:iltÃc[ui- Aliqui dcpopulo cxponunf^ Ndfcctur libipopuhsgt; nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;rot, hoc efl,ohm fl
ifrdhel propdgdti fluntgenerdtione arndli,ttu»c populus Dei propdgdbiturgencrdtioneJflrituali per uerbum Dei ,ct Spiritumfdnâum- Veterestrdnflule runt hunc ue^culum ctidm dd teterndm generdtioncm fllif Dei, cr urgebdnt pdrticutdsn mane prod^t,uet dntelucifirumuddurordm,guafi fit figniflaitii,diitc omnes crcdturds ndtumeffe fltium Dei- Sedmemo^ uentdppcUdtioncs uteri error is,ut uideaturhicuer flculus mdgis conuentrcdd generdtioncm ex uirgine, Prttflrtim cum Propheta concioneturde Chrifloue* nientc iam in mundum, er inchoante hocregnum w« Ãbiliter. Etuteriappclldtio magisquadrdtddgene* rdtionemu^ibilan,dcJimilitudodcrorc cddcntc 4ptt« ufÃgniflat naflentem Chriflum,Jine conldgio cr fine uirih femine,dc uenientemin mundum uirtutecockfli^ ficutLucie primo flriptum efltVirtus altiflimiobimn brabittibi. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;;i.
Jill. lurauit Dominus , 5^ non pÅnitebit eum. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;*
Hdäenuf Mticindtus eft de Rege Cbrijfo,
ENARRATIO
lt;luôd/ttRexregnaturut(ùui»tifgt;otcttfi((,c}uà dinitiuM rcgni futurum Ãt in S ton. itemqualif Ãtfuturuspo== pulus. I tfw futurum ,ut ueré cr tarnen m irabili moâ* donaÃcatur. Hune incipit concionari dcSaccrdotio Chrifti^ncc uBuseAlocutinProphettSiquiita clarè i^peUct ChriÃum Sacerdotem, erdeferibat modtM SaeerdotiÃaediÃernat 4 Leuitico Sacerdotio,
JurMientu Orditurautemà iuramcnto,quodnon eA obi* Dei, quid teraJÃicien^-EtfienunDeipromifpiÃneiurciurädo Jibi ueltb ratdctfirmafunt,tajncnadditiiÃurandii,utinÃrmit4 ti,dc dubitationi ncür^eopponamutnonfolumpro* mÃionei,Ãdietcrnum iuramentumDei, non fi* namus nobif excuti fidem uUiî fcandalis. Fides cnint oppugnatur innumerabiltbus modis â Primum enim fSfcientia pecatireclamat in nobis,iudiaanusnobist {omfimusindignbnon contingeretantum bciicfici* iMHiUtOrut nosrccipiatin gratiam,utcurctnos, ut (xaudiat, ut det uitam itternam ⢠Deinde, interim ium'eredimus, fubifiùnur afflfftionibus,quarenon uitam gt;fcd mortem,cr fummasterumnas,uidcmur\ tonfequi ⢠Aduerfush^ec fiandalaopponcndacRiAa Mx:lurauit Dominue-Etuis huius iuramëti nopotcü. inteUigi,nifi in uera luëhi -TertuÃianus, eu de remif ⢠fione peccatorum loquitur,urgct iusiurandum ^iuo' cgo^nolo mortem pccatoris-ïta cf hoc iuramentum, fiproponemus nobis in ucro pauorc,tum demum fe» s: nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tiemut
PÃALH I exâ.
äemus nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;um habcat. Nee opt« efl longaentr
fAtionc,vÃu hwucrficulin in cofoLtndacot/cientia,et tninuoationefit illufiriorey~(iulcior- Quotifs wei pl mus orarc^cogitenuis de Pontifice ChriflD,uenidt no bis in mentem huius iurdmenü crcddi^s «frê no» bis pviefliirt cd,lt;iult;e per huiK Pontificem promifla funt.
Porrà hociurdmentumfd'peinfcripturisrepe» titumeil .Pfdlmo i p-Iurdwit Domini« Dduidueritat tern nofruflrdbitur eum. EtL«clt;c i-Iusiurandum ^nodiurduit dd Abrdhdtn pdtrem noHrum etc â¢Idco^ EfaidsditCd.ss-Peridmuobiflumpdóïumfempiternu, tnt fericordids Dduid fideles,id eH, promifiioncm grd tit Ãdam Dduidi ,ratdm,firmd)n ,(^11^ pr tflabitur fi nc uHd dubitdtione ⢠Sed htc mentio iurdmenti, ey tdm crebrd repetitio, itd demum eritgrdtd, cum cdm nobis inculatbimusddfidcm erigendd erconfirmdn» ddm- Hoc modo cxdggerdt iufiurdndum cr EpifloU dd Htb- Cdp. 6-Abunddntiusuolens Deus oflendcre hlt;ercddgt;usincrcdibilecottfiliumfuumdnterpofuitiufquot;a iMr^ndiHM ,ut propter duo ineuitdbilid ,teneremusfir tttdm confoldtioncm ,confiigientesdd obtinenddm pro pofitdm fltem ,lt;}udm hdbemus tdnquam dneordm d»i» mt firiudm, cr inconcuffdm. Htc de lureiitrdttdo, wne wdendum eü dcSdcerdotio.
T«ct
EN ARR ATI o
T U CS Saccrdos »
Non /ote ait hune Meà ùm futurum effe Regem,qui pari potentia regnet cum pâtre, qui fit uichrpecütti ey mortis,cr fi tdefin/ùrus Ãuoiaduef^ fusÃeuitiam DiaboliGtmundi, uerumctiam tribuit ei appeÃationem ctoffictaSaccrdotis,fcu Pontificis,ui=â delicct,qitod placet nabis patron ,quod interpeUct pro nobis- etc- Htecefl cnimdulciÃimaconfo[atio,intu» cri ChriÃum Pontificem ,et comple^turpr^ctpiiu/m henefiaum Chrifli, uidelicctrcmiÃionempeciatorum, ct fummam confolatioitcm aduerÃus terrores Legis, acetfiantis pecata et conÃeientia indigmtatis noHr-f^ acperpetuam infirmitatem noilram- Tefluturetiant quodregnum Chrifli no fit adminiflratio corporalif aut Politica,quia chriftus Rex,fimul eA Sacerdof plaains nobis patrem,afferent et imparliens nobis boâ* na /firitualia, remiÃionem pecatorum, conÃolatio* ttemet liberationem aduerÃus terrores pecatict iu^ ditif Del â¢
Sedut benefiaa ChrifliPontifleisclariuscon/fli Socerdo! eipoÃint, primum ingcnere diaimdc ratione Sacerdo quid, tij^Ãeu deofficifsSäcerdotis.HitctraditipÃa deÃnitio Sacerdotis-Sacerdos entm eA perÃona à Deo conflitu^ ta,ut/it mediator inter Deumcthomincs, habensiut plaan*
F s A L MI ex*
plttandi Deum,orMdi, cy intcrccdendi pro niijsct prlt;edicandi uerbum Dei.
Sunt iÿtur tria offitii Säcerdotif â Primum pr.« officiiSttt diatre uerbum Dei, feu miniflrriuin docendi ,iuxtlt;i ili cerdotum lud MaldchiiC fecundo : Ldbù Sacerdotis cufiod'.unt ^Uidâ faentidm gt;nbsp;ct populusrcijuircl legem ex ore eius,(lialt;i nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;!â¢
angelus Domini exercituum eR. Hie locus tefldtuf Sacerdotis officium effè ,ut aff er at ad homines uerbum. Dei, et doceateos de uoluntatc Dei, ut agnofatur Deus, et uerè colatur ac glorificetur, Idcoc/; uoatur angelus Domini ,hocciiaDeo uocatus ad docendum, et habens mandatum ut doceat, et affcrens teÃimo* mum uoationis etdodrina, Ãcut et ad Plicbreos. 5, dicitur, üemojibijpà fumathonorem ,fcd qui uoa^ turà Deo,tanquam Aaron. Itaq^ docendi officium proprièadSacerdotempcrtinet, nee Ãciunt officium Sacerdotum , qui neglcih mandato docendi uerbum Dei, tantum Leges condunt de Ccrcmonifs,dtqi fX= ternisritibus,aut exercent tantum Politieam etcor* poralem admini^lrationem .
Secundii officium Sacerdotis cH, placare Dcum, 11* feu offerre Pco proalijs, utipÃs placeturDeus^ HoccA priccipuum munus Pontificis, et cuius caiffa maxime opuscRPontifice, uidelicet,utDeus place* fur. DchocinquitEpiffolaadHcebre^ OmnisPonti* fix exhominibus affumptus, pro bomiftitHî conÃitui*
tut
E N ARR ATlT) tut' in hit lt;}u£f tnt erga Dcuin, ut ojfcrat dornt O' crificiii pro pcccdtis ⢠NccoÃe cA igitur Sacerdotent bdberc/dcrifiaunt ttUquod (cuuiAimdm, qu£ olfe=â rttturDeotM^iktntprcciumgt; propter quod uelit c/]i pläcittuf- Sed dc rdtione (dcrifrcif crdifcrimine/lt;iâ crtjiciorum alibidici folet,0'ânfrdrepetelur,cumdi ftcriÃeio ChriÃi Pontifiât, dicendum er it -
Tcrtium ofiicM Sdcerdotii eA ordre,(cu intel* V â nbsp;nbsp;nbsp;peUitre pro alt^tdpud Deunt^O' impetrdre hominibitt
benefieiddinittd' H«c tridofficidin Lege requiruit* turdSdcerdotibut. Priinunt cnim dc do Anna mdn^ ddtur Leuâ.tici 19 ⢠Cdp. utdoccdtit filiotlfrahelomnid îegitimdined,quielocutuifitmuobit. Dcindepluri^ mdcftmentio fdcrificdndict ordndi pro populo,ficut dicituribidê'.'Et portetis pccedtd popu!i,et rogetis pro co. Et fiepe repetitur: Si quit pcccduit,trddetobldtio ttem fiudm Sdeerdoti, qui rogdbit pro co, ctdimttc^ tureictc.
H£c trid officid proprie et principdiiter conue^ fiiunt Chriji)⢠Primumenimipficd/fert uerbum Dei ignotum rdtioni, uidcliect, cldrdnt promiÃionem de remiÃionc pcccdtorumetuitdeeternd-Sicut fieriptunt cA lodnnit primo: Dc«»i nemo uidit unqudm, unigetii tut fiUut quicAin/tnupdtrii,ipfie cndrrduit fidefi, hdiKuoluntdtem Dei,qu£ in Eudttgelio rcucldturde ^ittuitdremiÃioiKfCtfdtudtiQ/ic^nHlldrdtiohuittdnd
P SALMI CX«
pfr fcfe dcprebendit, fed tintumrcuclüur inprontif fionibus dc Chri/b, per ChriÃum. Etomnes Ponti fices feu Sdeer dotes ,qui Deo pldcuerunt ab initio inun
i diÃta/üerunt ueriSdcerdotes, fihaspromiÃionesde ChriÃo trddiderunt,hds fi non trddiderunt,Ãierunt Ãfhtif Sdcerdotes ,non ucri ⢠Et nbsp;nbsp;nbsp;Lex fine promif
fionibin dc Chrillo,ncc prodefl dd fdlutc,ncc inteÃigi* tur, itd Pontifices Lcuitici,qudndoLegctnfincpro=i miÃionibus deChrifto trddidcrunberdnt titulo teni» Pontificesgt;non rcipfd,ncc tdm fuie uoaitioni fcruic= bdnt â Qudrccontrdeos cxcitdbdntur Prophet^e^qui illos,etfi uidebdnturtenerc ordindridin potejlutem, iuflè reprehendebdnt. nbsp;nbsp;M.iiâ.to minm Pontifices, dut
Sdccrdotri funt, qui tdntum himdnds trdditiones do* cent y ficut hoc tempore dduerfidrij nofiri defindunt hutttdndf trdditiones, er bxt dntefirunt Legi Dei, gt iniered Eudngcbtm ,hoc cA, doärindnt defide,ddm* ndnt,Grâ opprimere condntur ⢠Ergo rcuerd dp«d ib los noncüSdcerdocium- Principdlitcr ituq^Chrifius cftSdcerdosgt;per qucmrcueldtur promiÃio Eudngek* Cd- Dnndc proptrr huncPontificcm, er uerbumdb ipfo rei(cldtum,mini firi cius qudtenus hoc «erbm prie dicdftt, funt Griffi Sdcerdotes â¢
Secundum ojficium, eH mdxime proprium uni Chriflogt;^c medidtorcmGrpldcdtoré,Grolfcrrchofli am/eu (dcrifiedre pro nobis * Ndin h«ic perf me
d Chri/fl
, E N A R R A T î O
Chri/h c/ï trdJitd promiÃiogt; quod pater eum exaudiat etus facrificiùm recipUt procrèdentibui. Quid igitur fùcrunt fatrificia Patrumabirntiomundi, ey Lcuitu:a,cumjintdùun{tuiinjlituta? P.eÃgt;ondcoâ Sdcrtpcid i^ccpatrcifùcrunt medidtorcsfeuplacdtoret,necfâ= pdtru et cfijiciaeorumlùeruntpropicilt;ittoties,(euf4tisfiLdlio^ Icgis qud fjcs pro peaatihmcrentes remiÃiouem peccatorum, lilt;tâ fed fùerunt tantum Typi uenturi Chrifli, eymort/i eiut- Hec doârina ta fa eh extreme impia Sacerdoti buf in populo lud^eorum ,qui habebant banc pcrfuajio }tcm,fcolfcrre pro populo, ey fuafacrificia e/fepro pitidtiones ⢠Sed bdnc opinionemdamnatEpi/bla ad Htebqult;einquit: ImpoÃibileefl. fanguinetaurorum gy hircorum au/èrri peccata ⢠Idem docent innumerd bdescontioncsin Prophctis,utPfalgt;nuf-so-Nunquid manducabo carnes taurorum, aut fanguinem hircorit bibamf pfalums ⢠jo. HolocauÃum pro peccato non poflulafli- Eticremiey. Honfùmlocutuicumpatri= bus ueflris de holocauflis ⢠Taies Contiones uideban tuT dpertè pugnare 'eum Lege ,tdeo impif Sacerdotes interficiebdut Prophetas. Verum P rophette non fa^ criftetd diutnitus infituta,fèd filfamperfuaÃonemSd cerdotum reprehendebant, quiarbitrabantur facriÃ* cia ilia ejfc propicialiones,cr mereri gratiam.
Protndecum EfaidsdeChriÃo inquit: Ponet animant fuamhoÃiam pro peccato,ÃgniÃcat nonabolitum ejfc peccd^
P s A L M 1 cXi
Lciùticis hoflif s, Stdadhac rejhre uiiMm ho/hdm, O' pro{gt;icidtioncm,quie pcccatumabolttur^ effet,uidclicct ,ipfùm Chriftum moriturû pro gcnerc humano - Cum igitur LcuitM Sdcerdotid nonjintpro piciationcs ,id cR,non mercMur rani Ãiontm pccca^ torii, etÃÃunt inffitutd diuinitus, quanto minus cultus cxcogitati abhominibusmercnturremiÃionem pccca torumUmo talcs cultusfuntÃmplicitcr abominationcs.
Conucmt C3~ Tcrtitiwi officium principaliterad Chriffum, uidelicct gt;nbsp;or are pro alij s, zs- impctrar c eis remiÃioncm pcccatorum^ SpirilumÃanäum alia bona ⢠N4m Wc Chrifhts habet promiÃioncm, qww plt;{ ter tcÃatur fe ipfum exauditurum cffe, Etexcrcf t hoc officium Ioannis-ly-cum att : Rogo non pro cis tantü^ fed pro omnibus,qui crcdituri funt per uerbum coru. Hac cR ueré Pontificis«ox,qu£ o/fert uberrimam tonfolationem,fiuerè crcdemushuncPontificcmpro nobis apud Deum interpellare has prccesnon effc irritas, Uec tantutn oratpronobishicPontiÃXjfed etiam teÃaturfe ejfâ talem interceffmë ,proptcr quem Dfu; noicxuaditwyKJ Ãt, qui noftras prcccs perÃrat ad patrem,Ãcut docent promiÃiones : Quidquidpetie ritispatrem in nominemeo,dabituobisQuuaà dicat» Petcndumeffc,nonpropter dignitatem noRram, fed propter ipfumPontificcm,Ãcpctentes Df«J cxdaà f t. No« igitur lt;dij interceffbres quterendi funt .f cd men» d ff hwtf
TertiuMoff cium Saccr dotis.
E N A R R A T t O
hune unum meâidtorem iitiuca!urgt;cr dt/catuerè pro» ptcripfumpetercicr cxpcólilre bona4 Deo^ficut inquitEptflolaad Hteb- HabenirftalemPonttficem, ucccdamuscumfidutia ad throntm grattte.
Haäenui dióbim eâ Chriflum principaliter er propriè cÃi Pontificcm er Sacerdotrm⢠Quatenin autem impertiat eredentibui fuwm Sacerdotium, (T c^ciat nos quo^ Sacerdotes jpoüca addemu s. Prius enim prtccexctùa cA deferiptto Sa£erdotii,lt;}ute hocloooponitur. Sequunturcnim ir^gnes particuhe, qult;edi/cernunt SactrdotiwmChrifii, à SacerdotioLet uituo.
Sacerdos in æternum»
ChriÃus lt;e* tfrnusP.ex
UieceAnoua dcfcriptio,cr nihil congrurns cumLeuiticoSaccrdote. Voat cnim hunc CbriÃum Sacerdotem teternum. InitioautemconflituendumeÃ, quandocunt^Ãtmentio ChriÃi,qu(gt;d Ãtieternus ReX, Ãcutpfalmus .7i,er alibi inteUigit hanc perpetuita^ temdeipfaperfonaChrifli,nonde propagalioncSuc^ eeÃorum/Ãd ÃgniÃaturipfam Chrifli perfonam eÃe pcrpctuamjicut hic inquit : Tu es Sacerdos in tttcr^ num ,deperfonaloquiturgt;non de Succejponc.
HocpoAquain conflitutumefl^ multa (umuntur extdhbuslocKdeieterno Kege,autSacerdote. Pri^ tttucnbnhilocifuntteÃimomwn de letema ClrriÃinatur^
PS AL H I ex*
lurit ,quà dfit leterttuf rieifiliui ⢠Sicut CJ- Michctu induit cdp. SâEgrejJ'uiciuidbbiitioidicbuftetcrHK, ueldnte diesmundi-Eddcm etiim finkntid rà ⢠tur eadem pdrâculd, guôd Chrifiis utuctaternd uita, ficut E/dias inquit cdpâ 9 ⢠Pdter fiturifteculifieupd^ ter ictcmte uihe ⢠Ergo ncceffcfià t Chriflum rc furge re^cripfum tencrercgnum,crfingi Sdccrdotio. ii£cprimumdcf)erfondcotifidercnturâ
Sfd PropbeU nontdntumdepcrfwd lolt;}tdtur» utrumetiâdeip/à modoSdccrdotif. Hduddubiè ctiint uultdifccrnerc SdccrâotiumChri/hd Sdccrdotio Leut tico. Sdccrdotium Lcuiticum non eâ perpetuum» «rc ««jKPonft/tx perpetuô uiuit, ttechofiùe Ãtntuiute dut efficdces fied tdntum umbr£ ,quie nondbolentpcc* tnortem. Idc0 nbsp;nbsp;totum miniflcrium Legis
fùü infiituttim, ut durdretddtcmpui,donee exhiberen tur res fignifiatte per iBds umbras ,ideil, iufiieid cr uitd tcternd ⢠Econtrd uero, in hoc Sdcerdotio, idem Pontifex perpétué uiuit ,ncc eü otiofus fiedpoUqudm femel obtulit corpusfuum ,crfii{îuseil utiiimdpro pcccdtis noAris ,nunc perpetu ó dgitPontificcm,ideâ e^lmcdidtor ey deprecittor pro nobisdpud pdtrcm» (y aonferudt in Eccleftd ucrbufuum ,ddto Spiritufan* éh ,ey fanâtficdt hominc;, ut ueros cultus exhibcant-Itd ipfcPontifix cR perpetuus,ficut (y cultus pcrpe= tui ,uidelicet non mailationcs pecudum, non uefltum, 4 lif ty ci»
EN A R R A TIO amp;ciborum riti«, fedrefpcrpctu£ ,(cilicct,dgmtio £iungclij ,fidcs,inuoatio Dri,ezâ totiuita ÃimtM-., Us ,fcilicct,ueriu timor Dei,ucrâ dile^ho,o~ glorifia üo, ac finrituedis obcdienta ,ficut PmIus inquit: gnumijei no cH efcct, ntcpotus, fi:d iufiind, pdx gtfudium in Spirit» fiditéb).
Quotiesigiturficripturdudticinitur de pcrpc* tuorcgnogt; Mtpcrptttto SM:crdotioChrifii,mcmincri tnus rcfiutari ladiCorum opiniones,quifinnniant chri^ fb rcgnumÃvc munditam Pohtidm, Item Sdccrdoti^ tvm.,Ãrefieu Leuitias ficutdidsccrcmoniitS'CiuiAilla, rcf corpor4lff non fiunt pcrpetute. Dcitide zy illud ÃcunMsintdlibusdi^sdeficribi Chrifiiim ,lt;iuôdfiîti)t uoandus- SicnimeritnoRerPontifixcrRex^eti amfi uiuet uitd lt;eternlt;i zy inuifibilitcr, tarnen opor^* . tcteumfideagnojcifinuoanctc.regnabit igiturbini JibiUterdiuinapotcnt'U'
Tertio, promittunthiecdi^hlinobis uitam lt;eter nam- QuiicnimSaccrdottumcAtetcrnum,necelfie . i cil non umbras cultuum uerorum, fied ucros cultus in nbsp;nbsp;J
hoc noua Sacerdotio exifitre, uidelicct,perpetua!n ag= nbsp;nbsp;(
nitioncm zr glorifiacioncm Dei, perpetuamiufticiam ! Cüquot; aitlt; m Scut Prophet£ flepcdc hac perpétua uita Cr noua obedientia concionantur ⢠Vt Efiaias. 6i, Et (ùfco opus corumt in ueritate, ztf fioedus perpetuumfi riam cum eis fid nbsp;nbsp;nbsp;efficiam ut cultus Ãtfir mus
biliSt
P s ALMI ex.
hVi^ueriK, non/ituf in pccudAKS^f^utemonuntur, mcinexterm Ãmulätione ceremoniärum, fed in uc* raluccj}gt;iritus,in uiuo tintorcDci,^- fideler eia cordis perpétua -Smul igitur rcciuirittales S pjrit« ales cultus tn nouo TeÃamento, cz reijcitccremoniat Lfuitias er f miles-
Quarto, ZXtarnen cumÃt Sacerdocium quod in nobis erit cfÃcax,necejfe efl aliijuod externum mU ni/kriumcffe^fcilicet prædiationc Buan^lij ⢠(EKdn gelton cnim eatenus cflrcs externa, quod adprtedcatto nem er conÃÃioncm attinct ⢠) Htc igitur confolatur noshtecparticuladeteternitatc. Signtficateniinnon Euägelifdo poÃc opprimiautdeleri Euangclium, etiamà Dtdbo=â (trina nunâ luserTyranniomntbus uirtbusoppugnent,Ãcut e:^ quantoppri ChriÃns in Euangclto inquit :Et porflt;f inÃrinon prte= metur » ualebunt aduerf cs cam, Impij ey imbectlies moucn^ tur feuitia Tyrdnnorum,erfcandalis ontnis generis» M extfliment flattmÃinditusinterituram cjfe EccleÃä, ficut iudtei plané cxtinihmcjfc putabant poR mortent ChrtÃi ⢠Multi nunc quoq; dcÃjcrationc quadam abâ i/ciunt dodrinamEuangelif, quiametuuntnonduraâ turafejfcEccleÃasnoflras,uclquia Tyranni easper fequuntur,uelquiaapudnos nihil Ãrmi conÃituitur, uelquiapaucoshabemuseruditosdoiUorcs, e^âpoten* tes(eÃiiÃrrs,uelquiamultaaliafcandala exoriuntur, Ajtaâ^apZiÃx, cz alueÃnaticie fe(l£. Htecfcandala
d iHl conÃr»
EN AR R A r IO confirmant odium adu erfis nos in impijs, er dcterrët ânobis imbeciHes ⢠Quarc pi) docendi funtgt;ut feiant talidpericulaimpcndcrc EccleJiaCbriJb,cr Je erigant Cr confirment talibus fententijs, ()ute poliicentur Ecâ clefiam (y uerbum Chrijh non poffe opprimi,etiamà aDiabolo, cr mundi faiuittauarieoppugnatur gt;
Secundum ordinem Melchize# deck»
No« cR ufitatahicc de/criptio Sacerdotij fecun dum ordinem, flu rttum ^feu morem Melchifedech-N(tm Letiiticum Sacerdotium cil injbtutù uerbo Dei, ut' not urn f à f X dejeriptionibus multis in Lege tradi^ tis, ideo hie textus magnam parit admirationem cm® nibus, ^uid fibiuelithiccinufilata drfi:riptio,acfatis apparel ProphetamffirituaUbus oculis,dc muUo alii us introjfiexiffe locü in Gcneà de Mclehifedcch,quam alios Lcëhres.
Primum autem hoceonfiituamus,hanc partieu* lam opponi Sacerdodo Leuitico ,lt;juaji diait,Chri/bntt Ãre itternum Sdccrdotem,ncnfecundu ordinem Leui, fed fecundum ordinem Melchifedech. Banc collation nem neccjfc eft declarari. Tameà Sacerdotes Leia ticipr,ediciibantetiam promij?ioncsde Chriflo^tamen
* nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;id no»
PSALM! C X â¢
M non erat ipfcruw proprium cffiduW} fid crdtPro^ DilTermtitt phcticumâ IntercaLeuitifumSaccrdociumpropriê trattnanaatumdoccnalt;eLrgn,ncn(rdt mandai urn , remittcndipeccata,nccufc:uamtraditmandaiumapn-quot;.
. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â j . j * 1 uutcum sd»
iJOK dcrcwi/SioncpccfdfortoM.tinaocrtdc gratuita romiÃione^cr rcquiritnoflratn obcd{cntiam,argvit peccata proponit malcdifhcnes ⢠Heinde addit ^tufdamexternafccremoniof propkr Lcuiticumu* fum. HucccflfummaLeuitidinini/kriJ
Eoontra ut cÃtndamus,^uidfit Sacerdotium fecundum ordinem Mekhtfcdech ,Primum confide^ Melchfca randuseAlocusinGcncfi-Capite-i^âaittcxtus Melchi decb qua» fcdechfuiÃcSacerdotemDnaItiÃmi,Cr isbencdidt Ut Sater redcuntiAbraham fX prie}io,poil profligatosquatuor dos ⢠P-eges. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;. .
Primumigitur Sacerdotium fccundu ordincm tJtelchifèdechteJhturSaccrdotium chrifli hberu cfjc^ à ceremonijs Leuitids ,quta Melcbifedcch Sacerdds fuit antcquam inÃitutie effent cercmoniieLcuiticte' Ciuarecum iBlt;e fuerintignotie iMekhifcdech,etiam nihilpertinebant adchrifii, m ⢠Et boe argumente eoh fiat lud^os faniores ualdc moueri, cumdiÃputant rr^ui ri ceremoniof fuas â¢
Secundo,qualeautem fit Sacerdotium remeto Leuitico,poÃeadicam,nccefJ'e eflenim aliud fiiritu ale poiii ⢠Sed prius de perfena dicam '.Hieronimus ad
d 5 Eudgium
E NARRATIO
, Eudgiunt reék rcprehendit Origenem, quifcripfit Atcb Cuis nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;crhiincfèntentiiiin uit
â ' fe(UtumeffèDidymim,crquoflâmalioSâDeifidcdd ditfentcntium Hebrieorunt,qui fcriffcrunt üHelchife dech cjfeScin,filium Noah,quiinillislocisÃiit Sucer* dos. Putrescmmitu fgt;ropdgttbuntuerbum Dei com* tncndutum fili/s. Sicut igitur Noeminijhwm ucrbi Dciucccperat diuinitus,itu jilio Sem sy minijkrium Zy uerbumcoinnu-ndduit- Et dubiè propter hoe minijkrium tam diuturnu füit uitd Sent â Vixit enint poAmorteniAbrdh£dnnos-}f Libentcritaq;affe» tior Mclchifcdech ejjè Sent. Viucbut eniniin ülislo cis, o-hdbcbdtù pdtre truditumminiÃ{riutn,z^fiiit huitd dubiè pr£ditusfumntisdotibus,C!rerutcxntu/'ori Salem- busAbrah£,utiii GeneÃcernipotefi.
lofephus Salent ait earn cÃcurbcm,qult;e poRca Hicrufalein nuncupata e^ ⢠Hifro nimus autem dicit aliud ftu(fe oppidic in Samaria feu in Ephraim ⢠Sichern e^l,tju£ tune uocabatur Salem ,utte}htur locus in Gc* nefi Capitc.n-c^Uie à Hicrofolimisdi/hbat Ãrtaffc -Uquot; noflris miliaribus -Et Hicronimo aÃquot;mtior
Tertio, PredpuadifferentiaeRin hocSaccr* dotio tjuo.i lAelchiÃedcch efl Sacerdos expre/fe bene* dicens, eypromittens Abrahtc auxdiumDei- i^am Lexargiiitpeccata er proponit malcdidiones. £contra ucro gt;quiapromiÃionesob banc ipÃamcaufam traditt
P s AL M I ex.
trjditiefùnt ,ut certam confdlationem bak rfw«î,gr^ tis ippe prnmiÃiotKsannunciant raniÃioncmpeccdto rum ,ç^gratidm D« ⢠Idfo tcncà flio Mclcbifedcch fine Lege factuMerè annuncidt Abrdha: rcniiÃionem pccatorum,cr äc hdtic fidecxdpicnsnonefficiebdt incertdm, Ãcdjhtuebdt rdtdm eÃcjincconditionepro prilt;e dignitdtii- Sicutigilur Mckhifedech dnnuncidt grdiuitdm O' rdtdm benediSione, itd ChriÃus ajfcrt grdtisremiÃionem peccutorum â¢
Hjfc principdlii oonucnientia Sdccrdotif Mclchifedech dd Sdccrdotium ChnÃi,Ãcut ZJ' bac principdlii differentid efiet mdxime perfwud lcgis d Ludngelij, quód Lex no promttit gr dtis remÃionetit pccÃitorum, imô dccufdt nbsp;nbsp;ddmnut omnes. Eudngc=
Jiwm nero promittit grdtii remiÃionem pecattorum propter Cbriflum - El bieccontio Melchifcdechdechi »â¢4t effcóhis benediXoHK,uidelicet^cumddditde 4«xi bo,quôdDcuf protegdtAbrdhdm, ZJ adiuuct in prtC Iio. No«cnimocioÃeinteOigidebetremiÃiopccatOâ^ rum,fed cumDcuf remittit pccatdgt; recipit not in grdtidm,ftnfltfic!tt, gnberndt, Z3 ddiutidt Spirit« fdnehiZt^nos uiciffim uer 'c dgnofcimtis Deum irafei pecato ,z!ruercignofcerccredcntibu4 er inuoamus ipfum, z:r obedire ei mcipimus- Eu inchodtur in cre^ dcntibuinoud(y~âCterndtutd,z^Deusprteilo ddeft inuo(untibw,z^deÃndit,ttcddiuMt eosin periculif,
ENARRATIO
fxcrceri (osJinit ,ftcut Chrifliis inquit ; No« fflt« uof orphdiios. Et Pfà lmut ⢠Nunquam uidi iufh/m dercliäum, nee fernen dus quttrens panent.
pfligitur benedidlo lOdMclchifedcchnonintd go aut umbra Euägelij,fcd eflipfa admtmflratio Puan gelif contincmpromijfioncm ,qult;eteflntur Dcum effc propitium Abrabte qt auxiliatorem. Talis benedi^ ffio eüreucra annunciatio rcmiÃionispecatorum et gratiie ,qualif pr^edicatur in 'Euangelio. Ethoccfl uerumSacerdottum, coneionaridchac uoluntateDei remittentis pecata,C7 de auxilio'Da.
Ulte oontio longé differt à Lege ⢠Civm igitur inquitfccundumordincm Mekhifcdech, deferibit Sa-cerdotium nouiTefkimenti diÃimileLeuitiao ⢠Leub ticum tradit Legem ,arguit peccata ,|iropo wt maledi* ihoncs,ttcquaquamoffertgraäsremiÃionent pead^ torum. Deinde requirit externos cultus, uartas er corpordlesccremonias dd Poliäam ifliuf populi uhlcs-Sed econtra Sacerdotium noui Teflumenti affert bene diiiionem,hot eil,rcmiÃionem pecatorum grads propterChrifltim} er duxiliumDei,in tollcndopcca=â to,er toto regno pecatt,utddiuuemur,erdbolitopec ato ,tdndem nos renouait nouant er aternam lucent, er uitdm confrquamur â¢
Htec funt beneficia Euangelij, feu Sacerdotij Eudngeli/,quie omnid compleihtur bencdi(tio,qualis inhoe
P SA LH 1 ex, in boe locoproponitur, quant ntäginnteHigeminJi appliabimusad nos finguli,hocmodo,uidelicctutfi:ia^ mus tpfum chriÃumeffe hune Pontificem, bcnediccntê nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Sacer
nobisgt; cypromittentem auxiltum Dri ,dcÃndentcmslocif ebrû nosgt;ü~ fdcnficdntcm,lt;y refufatantem à mortuis -Ad fii. noneat tgitur nos exemplum huiuslod de Melchi/è=t «UcbjHt prorfts nos ipfos Jic benedici à Chriflo flutua^ mus. Hoc fi crederetnusjllit ucro ingens effet con= folatiofSicuthauddubiè Abraham concepitmirificant confolationcm cr heticiam exhac concione Pontificis Mekhedech.
Deinde fciamusuerbumipfùm Euangclif,per omnes miniftros annundare hanc benedifhonem^per* indcdc fi Chriftusipfc hancrenunaaret, er Cbriflus cAper hanepradiationem c/ficax. Jtaomnesaudi* entes Abfolutioncm, aut uoccm âEuangeli/ cogitent fe tait loco jhrcficut Abraham,craudire uerit Pontifia cè bencdiccntë-Sed contra,rarifie dfficiuntur,ficut affî ciebatur Abr(d)â, quia noninteliigutficad fc pertinc reillamuocë,ficut Abraham flatuebat ad fepertincrc bencdiëüonem Melchifedcch ⢠Ideo non addunt ucram fidem,fcdfineuÃoaffeiîuaudiunt. Dixideprincipa U interpretatione,quarcdiiium fit fccundtvm or^^^ nem Melchifideeh,uidclicct ad difeemendum Euange*: lium,quodannunciatbencdiihonem,à Lcge,quiepro fgt;onitmalcdtfhonmâ
Ohm
éi^arratio
r '( modo nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tMtum frmbint colkitionem cxternofti
i!l.th!ic nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^ictchifcdech obtolit nimm (y pdnem,
:-m de- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Domitti/.uniscflcomninmcitfiocor^
'drint Plt;ââ^ Doâquot;quot;ââC/' uinumfttngums. U-ecfüilcolbttio ' fumptdabcxtcriio ri n. Nosmtcmmtcj cogt;mkmu!, noncxtcrnosritus,fidprigt;ictpdlcspä}-tcs Sdccrdotif, id cA^c^imIc uerbum,z? quie bcneÃciaÃntiUrinpj; Sd fcrdotij ⢠Hlt;eeprindpjliicolLitioprii}MmcAtcnefl dd- Et dcbdcloqnitnrProphctii-Hittccüutflis ton* fdentijs ,o- iüiilp-dt EuMgcUum- De côîîlt;itf(o«crJ* tiium nihil opus cä dia, z:;- tumen Ji quit hune quoq; ui ijceteuKltfutisconannuesiAUegoriu ⢠Exmituifif fo opus er At ciko zy potn ,idco occurrit utanus Pritt^ cepszy PontiÃx,crAÃertilliscibumzxpolis,udrc^ Ett)u}riAde Ãcicndd cor poru - Hlt;cc cà in hijioriu ucru er fi mplex ^telcbtfc^ fententid. Siquisuutemdc oblutioncpugnudnonrcu dcc/} ⢠clumo. ExijhmoeregoÃtmpfiffc Mvlchsfcdccum) ue tcrimore,pArte)n punis er uini, er'ubuffe, id eü ,ob=â Idtione /Ãitn, egijà grutiuf Deo pro uiäorid, pro ipfo cibo ^erpro omiubus beneÃdjs ⢠Hic mos füit ufitd^ tus Pdtribns-Scd non cft uffingendum, quod h^ec grd-tiurum dHio jücrit SdcriÃaivm uppliandum ulijs, ut mereretur eis rcmiÃionein pcccdtorum, er- quidcincx opereoperuto ⢠Verum Grutidrum ufho crut opiü Ãdei,nonprodlifs uulcns, p-d pldcebut in ifto, tunquAM in rcccnahdto propterfidem JtcutipÃuspropridcoit
ïgt; s A L M î ex-
tönÃÃio. Ciuemadmodum notum cRdifcrimtn inter SacriÃeium propiciatorium crA/xotçrr/Kovi' ⢠Sed à hoc modo conÃrutnr ad cacnam Domifit mhil efl inco tnodi, Cettè incccfiaDominiÃt Ãan^hÃima hbatio^
^Ã^uflito corpore er faiiguinc Domim,agitnu.i gratiof pro tanta uiflona ,qua ChriÃus uicit peccatum et mortcm,ct nobis comunicatfuam uiéioriam,ac tcÃie turnosquoq;liberatos cÃeapeccato ,età morteieter na. Et b(Cc gratiarum aäio Ãcienti prodefl ,non mc rctur alijsremiÃionem pcccatorum,fcd cfl in ucrè erc dentibuf uiua,etardens confolatioconfcientiic- TdUî Gratiarum ailio uocari poteà SacriÃeium,non apph^t candum pro alijs, ut mcrcatur eis remiÃionem pcccato rum aut alia ,Sedquia eà opiw placens in rcconciliato, Ãcut obedientiain afÃiftiombus aut conÃÃio, Ãcut ScrtpturaÃepe loquiturde SacriÃciolaudts. Hite ad iecipropter i^itatam ASegoriam, qua ad cocnam Do» miniconÃrtur hoc conuiuium McichiÃdcch â¢
EpiÃolaad Hueb etiam exaggerat appeUatiim nem ( Rex JH/Kciif ftpdcü)Etego arbitrorhancap^ pclfationê habere generalem cauÃm, et continerc/i^t gnÃcatioficmaliquam. Magna enim dignitas ,ma,gt; i gnareuerentiaÃiitminifierif Prophctici tuncjicutef jfdcfcft« IdeocumSemeffet priecipuiis Propheta,et Doäor fanóhrum cius temporis, appcllatuseà Rex iuÃieite, id eà ,Rex iuÃiis,et alijs iuÃieiam pricdicans.
Htt
EN A R R A T 1 o
H/c appcUdtio tribucndit cà proprie Régi et Saccrdoti Chri/b),non tribuitur Leuitico S^cerdoti-Item, ücuiticu^ PontiÃx proponit Lcgc,pecc4t4,mor tem, et externem Politiam- Sed Chrijhsdoiut ctprlt;i dicdt iuÃicum, qM cor dm Deo iujU rcputamur ,rt efl Mtor nou£ et tctcrnxiujliciie et pdcis. Pr^dicdrunt 4utem hdnc iuflicum et Pdtres, qKtbwj promiÃio»es trddit^fuitt. Ht dgnofcebdnt uenturum DominuM, ctfcicbdt feülddonddb ipfo dccipcrc,Ãcut ditlodnncs'-Explcnitudinc cius omîtes dccipimus Ad eôc^ /ùitgett gt;nbsp;tes miitiÃerio ChriÃi dliquontodo erdtit eins Typi ⢠Qg^ re cum Sem dppeÃdtns cft RexinÃiüte, ÃgniÃcdtnm eà nenturum e/fe Regem, qui ucrè re/Utudt iulliadm,et ui tdmperpetudmâ
Cum igitur inhocPfdlmo Dduid inquit, ebri» flum eÃe Sdeerdotem Ãcundü ordinem HlelchiÃedech, etiam tit nomine eà deÃcriptio, qudle Ãt Sdcerdoüunt ChriÃi, et quod Rt diÃimile Leuitico»uidekcet,quid ChriÃiSdcerdociumd^ertiÃudttouum, et leternitre--gnum promiÃumPdtribus ⢠Tdle regitum non erdtPo litid Mo/dicd dut Leuiticd. Hxc de dppclldtione fdgt; tis Ãt breuiter dixiÃe.
PoÃremodutem in finehuius Lociddmonenduf eR LeRor,utprincipdlem coüdtionem conÃderet ,de q^MfuprddixmuSiquoduidckcet MclchiÃedechi Sdcer dotium,erdtSdcerdotium bcncdicenf, etnoconÃÃens in ex
P s A L M 1 ex;
intxtenif ritibus LeuiticüJta cä conueniettinittiff^ i4ccrdocijChrt{h»
TraditticAigiturinhöcUcrf'ui»Ãgnüdcfcriâ! S!;âf4 ptio Siccrdotij Chri/H,lt;jua multipliccmdoärifrätrt cr loei, quo ad tonfolationem continet. Primum o/kndit prinäpale ^o^nntm-officium ChriÃi gt;nbsp;uidclicet quód fitSacerdos, cr quód pt pajfurus pro nobit ⢠Secundo, defcribit qualc fitÃiturumSicerdoliumÃcilicct,inquo fit unusPon» tifixieternut, (j' datums fit res éeternas, uidclicet t iuflicidm cr uitant teternam' Tertio difcermtSacer^ dotiumchriÃià Leuitico, Quarto tcjiatur fit Sacerdetium bcnedicens,c^ priedians remifitonen pecatorum,donansiuÃiciamcrc,
Kac breuitcr collegi, utinfiimmct repetantup ta qua di£ki funt- lUud autem addendum eA,ut in no ftris tentationibus hanc doürtnam adjufum, cradoon folationem confeientiarum transfiramus â¢
Nul/aenim eAdulciorconfolatio, quant Sacefe nbsp;nbsp;nbsp;.
(lofiiMM chriÃi confidcrarc» cum enim fit Sacerdos^ tR plaattor, uiflima, precium redeniptionis noflra, Cf aÃiduusinterpeUalor pro nobis â Etcum fitatcr tiut Sacerdos,haud dubiè inuoaintes liberabit à morte.
Poflremo cum fitSacerdos fecundumordinent Melchifcdcch,bcnedicet,cf donabit nouantluÃiciam Oâ pacemâ Hune uerficulum fi proponemus nobis inueris doloribus,c^certaminihs,fentiemus cunt t Mtrtti
E N A R R A T I O' t^vrrmof Ån/ôlationes contincre, flcut EpiÃoU äi Htebrcos hortatur nos : Hdbcntes talent Poittificem accedamuscuntfidutiaO'C'
Uaâenus de hoc uerpculo v de Sacerdotio Chrifli.'Uunc adifctampaucade Sacerdotiofingulvrît ChrijUanorum â¢
Kinifferiu nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Di/fcruntmini/krium externum,erSacerdoti
externum nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;NamSacerdotiumeAius/in^ulorum credentt.
Cr Sacer^^ I^^n'idtnuocandum,0'fdcriÃcdndum,utpofleadb:amâ dociumdif Sedminifteriume/t executio niuneris doccndi,ubipo Ãrunt' flulatuocatio' Hoc mimfierium publicum tantum ad iOospcrtinct,guifuntritèuocati. SeddicamdeSacer dotio-Principalitcr Chriftusefl PontiÃx f:u Sacerdos» Hicenimmanet lt;eternusSacerdosgt; ^uiinimcdiateaeci pif uerbumà patre' Sicut loanncs inquittfiliusepa cÃinfutupatris,ipfcenarrauitnobis. liem,ipfehdbet fllusius facrtficandlpro diijs, ipfe eflPontifix,f,ne
â¢a: ' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;inuoans. Omnes alif inuocant Deum per
Cnnjbdm f,uâctnediatorem , His modisdtjfcrtChrijHSdcerdo puntSaeer tiutndnoflro- SicenimnobisimpertithonoremSdcer dotif ⢠Prmum fi ipfum dgnofcdmus effe Pontificem tdlem, utdiâumc/l- Deindenos ftbific âdiungit,ut nobis quoq; tribuat Euangelium, C7 mdwiùtttm con^ fitendi, dc docendipro uoaitic ne ⢠Secundo,datetiam tus inuocandi, fed ita, ut ipfo medidtore utdmur,utccr turn ncf fit exaudiri. Sicut inquit : Quicquidpetierb tisptt
PSALM! CxT tiffiatrem innomintmco, dabituobif.
Tertio'tribuit etiam ius fdcrifiandi, ide/l,rf^ cipitobedicntiam noflrdin in afflifhombus ^LnconfrÃi one^e^tdijs bonisoperibus,tan^ flt;tcrificiit,cr orndt cdm honore huiustituli, tc/h.turejjcfdcriÃcid,id efl, opera guibus Dei gloria fit iiluflrior, ZJ q:ite placent Deojicutdcfiacrificijs loquitur Petrus, cumait-Sa» eerdotiumfanóluin, ofl^crctcshofliM/fiiriludlesdcce= ptas Deo per IcfiimCkrifliim' Hie dare tribuit omni bitsChriflianisboflias â¢
Sed hicdua: differentie fdcndlt;e funt inter Cbri^ ftifacrificiacrnofira-Chrifli fitcrificiumproali/sfi't, tioflranonfiuntpro alifs)fcdfuntcultusdehiti,quos requirit Deus à jtnguks⢠Item noflra Sacrificia non placent propter feipfd,fcdproptcr Ponkficem chri^ flum-Sicuthiedifertè ait Petrus: Hoflias acceptas per lefimt Chuiftum' Vt igitur neflra bona opera fiant Sdcrificia, requiritur ut fiant in fide, hoc e Ã,ut fiant propter Deum, ad declarandam obedientiain erga De um, cr adconfiflionem} er inuitandos alios,deinde ut credanuisea pbiccrc propter Pontificem chriflum-Hie due ctrcumjbintie ex bonis operibus efficiunt Sdcrificia-
Hic etiain folct diffiutari de M'ffa,boc efl, de ce Mifd CaenaDomim an fit facrificiivmt Etfi autcmbancquie fltoiiciit fiipraattigi, tarnen breuittr illiquid addam.
f H Aduet^
ÃNA R R A Tl o
Aduerfarijhitnccduptm nuncpingutmultofuh tiliuf quant olim. idco diligenter quarendi fiint Ãn* tes hiuus difputationis. Olim docebantMi/ptm c/à tale Ãcrifiäum,quod pro alifs Ãihim, mcrcrctur uiuis Gr mortuis remi Ãionem pecatorum ,paenlt;e er eulpi^ fx operc operato,finc bonomotu utentis^autilliut, pro quoÃt '
ConÃtatio nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nie error Ãale potefl reÃtari, quia maniÃÃe
SacriÃeif pugnat cum doärinaÃdei⢠RemiÃiopecatorum coli PapiÃiei. tingitpropriaeuiuÃq;Ãde,Ergo non contingitex ope rc operato Ãne bono motu utentis. ConÃequentia cA fttaniÃflii,quia Ãdcseilpropriui cuiufq; motus agnof lt;crtî mifericordiampropterChriÃumpromiÃam . eA igitur res contraria operi operato,er ci quod ÃtÃne bono motu ctiiufquam. Ita Ãmpliciter cA idolatriii tale Opus alijs applieure pro remiÃionc pecatorum, et dclet doilrinam deÃdc. CiuarelUa appliatio tanquamidolatria abominandacH. Nec opus eA loti gadijÃutatione in hac caufa,quia iÃaratio de doärind ÃdeiclariÃimcrcÃtat appliat ioncmMiJÃe-
Quanquam aut cm nunc fubtilius pingunt erro» rcmÃuum aduerfarij, tarnen res codem redit. Hoc «o lunt o6ftncrc,lt;j«od MiÃd fit opus Ãeiendum er äppli andum pro alijs,tantum addunt hanccorrcfbonem, quöd non ualeat ex opere operato, fine bono snotu utentis,cius pro quoÃt.Contra httncappliationcm - ⢠ctiait
P SALMI CXâ tttam lenendd funt firma argumenta ⢠Prinuim ai H^br.Cap-io.fcriptumefliVnaoblationcconfiuma^ M^fint* tùtpnRifiatos^lgiturfolaChriflimorsciUllitdfacri pleiter non ficium,quodproabfiapplieatume^t,cr proomnibut potefiappli fà tiseü, neceüiliehotiostrantfirendusinclusSaccr nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;alift»
dolifâ- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;quot;
Secunda ratio-Idolatria e^ fidem nitiafiplicatiâ orte opens Saeerdotif. I ton Mijja cfiet opus appl fundum pro alijs fiue ex opert operato ,fîue dliter,fi= dem oporttre/ niti iHa dppliaitione,/icut etiam fit in PapatU) Ergo toits appliatso ntHomodo Åneedenda tA.
Tertia ratio- CÅna Domini ualcttan^uamSa» crament.âim,Ergo impofiibilc cHeam appbari pro a^ lijs, fedprodeftutenti- Antecedenscä manififliim, quia fubfiantia Sacramentt eâ, cjfc eercmoniam,iH quacxhbtnturnobis promtÃtones. TaliseftCaena Domini- Item, hicChriftus exhibet nobis oorpuscr fanguinem,utpropriam fidem confirmemus, çj- appli Ãitipfe noblsjua beneficia, Ergo «oMcft opus tale, quod nos poÃimus pro alifs apptiatre,
Qttorta ratio ⢠Idola^ia eft, in Ecclcfia infi» tuere cultum appliandu pro alifs,fiKe manififto uerbo, Appliatio MiÃte nullum habet mandatumsfied tantum Ãnguli iubentur pro fie uti,ad confi.rmandampropnam fidciitf Ergo appliatio (A idolatria. Minor eAma
e Hi mfifli
ENARRATfO
MijrÃi ex in/Ktutione nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;inflitutio non iubetpro
fieriy Imo câ utcnti dpplicatio notdTeft)^i»enti,Ãcut ait textus : Hic cil calix noui Teflamentt. Nam Chri* fiustc/iitur ijuod fcr hunc caliccm ap[ilicct,ct exhibe at promiÃa in noiio Teflamento. Jgitur non cil 4ppl« catioproa!ifs,n!fiproutente. ExhinnaniÃÃeappa^ rct,(]u0d Mijfanon fit opus applicandnm proalijs, Ãueex opere opcrato ,Jiue aliter. Qjiarc nequailHOitt cR faerificium ,Ãcut ^ucrfà rij aititendunt,qut idco dcÃndunt cffquot;; ÃacrtÃcium, quiaà t opus appltcandum proalijs-
VÃus uerus ^ejutatis his erroribus,poflcaÃcile cHinteUi Cante Do« nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;uerus ufus Canlt;e Domini, cr quateniisÃt
, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Eucharijhcum ficrificiu cuiufey utcntis- Vnus cü priu
cipalis upis Ct-finis ceremoni£,etfi cnim pofiunt aece dcre deinde plurcs fines non pugnantes cum fine priit cipiili,unumta}ncn principMem eÃe ncccjficcsl.
Quare Canlt;e Domini principalisufiiseA,titi tanijuam Sacramento,hoceü,fintirc,(juodfit tefii^ itiogt;num,lt;juo Chrijhistajhtur fi: nobis exhibcrc, Cf appHeare beneficia noiu TejÃAmenti,cf hoctejbmonio admoniticredere debemus, ucrè nobisdonari illabe* neficia propter Chrifiiim â¢
No ig/twr prodcfi op«î ipfam fincfidc,necpro dcftproalijs, Sedfiicut uerbo Dci,ita bocSacramett to Cium (Ulfa: fldem cxu feitet. idea Mt Chrifiiis : Hoc ^eit(
PSALM 1 ex.
Ãcite in tnei commcmoriitionem ⢠Princtpxlif enim re corddtio ChriÃi cA^agnofiere dus beneficia, cy M fiticacciperc- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;vfiusCtxnte
Pofledäcccduttt er dl^'fines-Idem opwCceniC Domini^Sa Dominifit grdfwrHwwÃto er confiÃio. Cum enim cr'ificiü Em frr«ofcwronith'pfccdfd^pro hoc immenfigt; er in chariÃieü* effdbilibeneficiogrdtids agerr debemus, eroonfiteri fidem nojlrain, ernoftro excmplo dliosinuitdre Oâ conÃrmdrc. Confiât autemgrdtidrumdAionem er tonfifiionemeffè cultusDei, quos fiepe preccipit S er i^ pturd ⢠Eft er ippt fiticJ cultus prtecipuus, quo tribui mus Deo honorem fiemmum ^quod fît Deus ,quà d ue: re exdudidt,quèdprtcfiet prcâmifid,ut Rom .^.ftrtp» (Mmcft.'DdKîglorzdiJiDfo. Itdfit ufiusCaenlt;e Domi ni fiicrificium}idcÃ,opus,quo redditur boncî Dro, cumdcccdunt illd,fideSigrdtidrumdAto, er con/èfiies. Coneurrunt enim multi fines «aiMî opens, fed «on pu» gndntes inter fie â¢
Expofiui quomodofidt ficrificinm -Sed Ãlud hte certé tenendum efi,nequdqudm hoc opKi cjjc fitcrifici um,nifîprieceddt principdUs finis, er dcccdunt fides» Crâ uerd Grdtidrumdâio- Quid nouum Tefinmentum nulldhdbetfidcriftcid udlentid ex opéré operdto- Chrt fins enim inquit : AdombHKt Pdtrem in Jpiritu er' «cri tdte,idcfi,uerismotibus cordts- EtnouumTefiA^ mentumefidotMtio^ternietufhci£,cr nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Qudre
c iiiÿ bttbft
EN A R RA TI O hdbelperpctud Spiritus fà crificia, agtutioncm Dti^ÃF-glonÃctUionnn^
Nold* nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;E3C few ^J^icuum cfl,non differre upMn Ãan^
Vfiu Coini£ Dominii)tmimflrol^clcÃlt;e^Qrpopulo,Etpurittrmi D^fii »on mflrumcrpopulumutitlt;tnqult;imS4(ramcnto.Vtrif^ W^tinmi^ pdriter ttfliiur exbiberi amp;nbsp;applicari bcnefitia noui.
Te/himenti. Panter etiam miniflro,cr popttlo fit ⢠â® ' fitcrificium adduntfidem, gratiarumadioncm, cr confifiionem. Sed minifier co difficrt dpopulo, qui4ipfcporrigit,ficut BaptifMsdiffrrtà Baptifitto, |c(i tumen unù cu/m pluribusucfd minifitr potefi lt;â¢
Vcrumaduerfiirij nojiridificemunt à manducA tione oblationem, erpropriè putuntobUtionemefie fucrificium. Hrfcopiniofuprarcfiitatdefl,crÃctle refiituri potefi,fi quit coiifideret,quôduclintefie iÃM oblitionem, uidelicet)cultumne(cffariumin Ecclcfia, i:Sâ quidem pro uiuis ac mortuis. Dtâum efi autem fit pra,quà d fitidoUtricum,infiitiier⬠noutimcuUum,fi ncmanddto Dei ⢠ptinulto motor impietiu efi, finge re quod opus iäud mercatur remifiionempeccdtorum uiuif cr mortuis. Hlt;c cj- gloriom Chrifli obruunt gt;nbsp;erpugnant cum fide,utfiuprdofitnfitm efi- Retinen dus efi igitur fimplcx ufiisCoeme Domini in Scriptum traditusparitcrprouniuerfiiEcclcfiti. Et detcflundn efi tmpictiu, quod nouut cultus infitutus efl applican* pro dlqt,
P s A t M 1 ex.
H/c d(Mi/fttbreuîteradieci,cMv fupradeStta (trdotiodiäucÃet,ut uulgdris error toÃatur illorut ^uiputMtSaccrdotupropriumeffc iBdm obUtionem. Hlt;ec opùtioabufus ingentet etmultiplicemidoldtriMi feperit-
Commordtusfum ùihoctocodeSdccrdotio-Vti iiÃimu enimcflpifsreâe inteUigerc, quidÃt Sdccrdo tiu^Cf^qudfhabedtprierogdtiiMs-Mdgndenimconfô Idtioefii»tclligerc,quodÃunuf Sdccrdotcs,id efl^quôd. Cofijoldtia bdbcdmutius tnuocdttdi Dettui propter PontiÃcem Sdcerdotij^ ebriÃum^qui pro nobif intercede. Item,quod noflrd Borw opcTd, zr dffliiliones noflrlt;eÃnt uerd fdcrificid, amp;ueri ct^M,quiDcopldfcnt, Ndmhtecfùutcorre ldtiud,Sdccrdos cySâtcrtficiMn- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;dutetn cfÃcdtior
(on/bldttopifr propoiu potefl in dffliäione,qudm fi fetdnt Deu rcquirerc hdne obedientidtn^a- itaorndrt utiudicet/cbonored/Ãahoccultu,er uelit inuocari, ft dffuturus Ãt nobisin hisdgonibus^lLecomnid Ãgni Ãcdt nomëSdcriÃciü. QMrtcüin omniuitihtum ucro indffliäionibiK hdbedmus ùt conjpeëiuhdnc doârini deSdcerdatio crSdcrifioa-NeccÃc cRpopulum Dei habere dliquod Sdcrifiiciu, qudre no dcfugijmuf,quin Deopr^pimut hoc noflrum SdcriÃcium, uidelicet df fliiHiones nobit impoÃtds,c^ in hit cxerceamusfidem er inuocattonem,Ãcut Ãriptumefl:lnuocdme indie tribulatiottisgt;f^ eripiamtefamp;glorificdbisme c^c.
ENARRATlO
Et/ÃMtcm h£cdoânnlt;idcSdcerdotio criÃcio^notjpitisf romägmtudinc amplificäri O' or» ttitripotcflgt;tdmcnqutaprtcapucs locosutcutiq^ expo* fut,pergdm adrcliquosucefui cfsumcrdndos. Illiid unü tant» ddijciam^quod de uer[i cido hoc inquit D- Do(?ïor JiartinusNuUu/mÃbii» totd fcripturauerÃculumu* num uideri dulciorcmiM qui bmutcr tan turn doâri» nie copiain complexus.Ãt,ut hic uerfus:lurauit Doini* nus, O nonpixiiitebiteuinAuesSaccrdoshiietcrnuquot;
V. Dominus adextns tuis coii tcret in die iræ fuæ Reges »
Haóienus docuit,q:iale ÃtRcgnum ChriÃi,ubi ÃntaujpicuÃtura J quails cultus cffc debeat, quieÃt perÃonaChrifli, qualeÃtSacerdotium Quos locoi eli gerepotcratmagis neeeÃdriosht docendo,o utiliores conÃieiiti/sfNuncadditcomminationemde poems im* piorum,Ãcutfcmperinprophctifsde Chriflo utrunq; traditur,qu()d à tfaluaturuseredötes, et perditurusim pios-ld traditurut iuflü iudiciu DeiconÃ)iciatur,o ut altquiuoccnturadpcemtottiam.ltcm ut pi/ fciant Ty* rannorumÃeuitiam non Ãrc pcrpctuam,Ãcutin Pfal* MO i- concionaluriConteret eos uirgafirrea oc-Or iitur outen hatte coinminationc à defer Motte potëtiA
' ' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Domi«
P s A L MI CXâ
Dominus 4 dcxtris tuis. Id efi, Deus adeà hie, cut MuUii ([uämuis mdgnd potcntid pur nbsp;nbsp;nbsp;pots fl- (iiutt
re ct/i Diabolus omnibus modisat^ arbhus opfwgntt bit chri/iumcr Bale flam, incitahit Ty ramies, utom fie genus crudeli tat is cxerceant,dcÃrmab it flandalts» dilatcrabitEcclcflaminfinitis diflordijs crhicreflbus, tarnen Det potentiadeflndet Ckriflumgt;cr Eccleflam, Crdclcbithojks.SicuttnqHitChriflus:Portteinflrorû tionprecualcbunt aduerfliseam.ltaqj hie uerflculus pro ponitcomminationemimpifs perfecutoribus. Ritr* fl« etiä confolatur pios,utfl:ianl fe deflndi cr fo-uari cotra Diabolic^ mundipotentiä.Hdccoflolationcpijs maxime opus efl in tanta infirmitate Ecclcfltc.Qua^ lisenim flgt;ecics,qult;epotcntiaeft cccle/ite,quiecflcxi= guus cactus, imbecillis, ctoppreflus omnibus calamita tibiKfHKic fc opponit Diabolus,deinde uniuerfà muna dipotentùi.Tantisuiribusrcflflere,uinccrcitfldtasDiit boli, rctincrc conjiflionem inter tot terrores, tarn tapcriculaeyfupplicia, no cflhumantepotentiai.lde'o Ecclefla fluflëtat je bdc cofoUtioneiDomim« 4 dextris» utfliantfc diuinitus tegi cy adiuuari.Huc pertinent promiÃioncs paÃim tradittcin Scripturis.Zacharue z« Egocro,tijcjt(itDomtn«î, inurHS ignew in circuitu eorum â ItemP/almus io;'Vâfâi dcreliiîuseftpauper,or pbanotueris adiutor.
EflautentEmphifls inparticula po/iyfnw.quèd
Momt»
E N A R R ATIO
Nominattm ait Rtgapuniendos c/Jc, id confirttldt fiiot contrafcandahan ,quódflosmundi) crpr^ecipuc Ãpi entid cr potcntia pr^diti,aduerfaturi fint Euangclio. Monet ergo pios,nc hocfiandalo/raifH dcfidâtab E« ttägeUoltemcon(blatureos,utfdant'EccleJiamuiäri tcmfire tant/e fapicntucrpotcntiie.
VI ludicabitintergcntcs,cumu Jabitcadauera, conteret cap ut in terra multorum»
Vcrfus fônat de paenaimpiorum, fed tarnen non fold poena intcUigenda eil, f :d etiam clt;etera regnt offi» da â Etquanquamrcgnumcflfigt;irituale,tamen pcen^ inteBigantur non de fola prtedicatione, (id deucrif poenis tmpiorumEflcy (entcntiatChriÃusregnabitctü inttrgtntef, uocabit, cr faluabitmuüotexgcntibui, fed impiot,cr rebelles perdet panis corporaltbus cr iiternis,etiamfidliquandiufineteosgrafiari, et exerce rr crudelitatcm dduerfus Ecclefiam. Et pÅWiC infligen turTyrdnni5crimpi/s,nonitaquafiEcclefid fit re* gnummouensfeditioncsMtgerensarma contra mon ii Régna. SedCbrtflusincaelofuduigrajJantes Tgt; r4««ot rcprimet,eteuertet,etperdet,(tciitrcprcfiit 0 rxtwutNtrotnWtlulMiMntgt;amp;Câ
Hlt;C
P s A L M I f X.
H« cflÃmplcx fcntentia horum uerficuhrü, coHigendd eà r x ctetms loeit huius Pfdmi, ct aba rümfcripturarum,(juiteÃ3nturReenum ChriÃi non /orepobticum regnu,Ãd abud tjuoddam-QUttre repu dùndte fuut ludteorum interprtetationet,qM, quid du^ diunt mef/tiotiem paendrumÃeri,pofled inteBigunt ta» tumrcgnum MeÃiittantum firepobtummunddnam^ Etutdefinitionem plattatn,et perÃjicuam ddifciamuf, fciendtim eÃÃoc effe rcgnu ChriJU, quod Chrifhit pro noigt;itpdjfuircfurrexit,etuicitpotcntidDiaboli,peccdti rtmortii,fcdetddd(Xt{rdpdtris,ut iuflificet,et donet figt;iritum fdnilum,etuitam itternam crcdentibus in ip» fum per Eueingelium,quod dedit,et uub prtedieari inter cmncsgentcs, ibi etidm cxdudit üiuocantes, et dat pic» ra^ donagt;et impiot pumct tctemd morte, interdum eti dm priefenübut paenit,nc EcebÃdm penitufdclcant. In tcOigcsigitur hocloco:ludicdbitintcrgentesÃdefl, re gndbit ctiam inter gentes,uocdbit ct fdluabit multos ex genttbus-Rebelles nero puniet etperdet-ltd complexe tnur totumregnum- es'c-
Cumul abit cadauera S(fc.
Qwod dutem dit:Cumuldbit cddduerd, eà d^eri» ptiomdgnitudinispcendrum,ciugt;cÃgnifiedtexeidid in» gentis potentiie mundi, qult;e à opponet Euangebo, Qnlt;Ãdiedtfbclligcrdbunturtoto orbettrrdru Reges, fy^fummi
E M A R RA T f O
effummi Prinapehctomnci præflitttcsfapiëtUetopi buiconfj}irabunt dduerfitt Euageliü, Syniigogd,Ra tndni Principe}, âcMcMahctncticurcgnum, etPo» tificescumfuiiRcgihuf. Aducrfuddntdsuircs dcfrn=â deturEcclefid,itomncs illihoÃes,omnid hlt;ec Jmpcrid horribilibuf cladibu!,ctruini!dclebui!t!lt;r. Eopcrtinet quod dif :rtc in(iuit,pcrctitict cdput in term multis- Si* gniÃcit enbn fummdtn mundi fdpientidm et potentiditt dducrfdturdm e/fc Eudngelio,ct tdmcn pcendf daturd, etruiturdmeffè-
Om»u rc= gnd quxfc Chrtjio op ponunt, »ertentur â¢
Aliq peculidritcr interprets tur de Romand Mondf ehid,Veru fgo no de iüd tdntü hiec uerpm inteiligo,f âd. primü de Syndgogd,deinde de omnibus reg nis,qilt;æ cii Euingelio uÃj; dd mundi Ãne belitgerdbuntur.Ãd pro phetd loquitur de omnibus temporibiM gt;nbsp;Ergo poÃre* mis temporibusintc'ligdtur de illis regnis,qu£ dduer* fdbunturChriÃo,deMachometicoregno,etAittichri* flodd eÃ,de doniindtione PontiÃcum,qui EccleÃdm Ty runnide opprejjerunt,et idoldtridm deÃndunt.Uem de Regibushdnc Tyrdnmdem ddiuudntibus .Witcrcgna etidinÃcrudebter dÃiigent EccleÃdm, tarnen Chri/his conferudbit edtn uÃ^ ddÃnemyct pduldttm regnd qudf fttd euer tet,donee omnes tdndemimpiosdelcbit,et co» ^'cietinpoends itteriMt'
De
P s A L M I ex.
VIL De torrente in uia bibet, proptereaexaltabit caput.
Breuitaf parit olfcuritatan, (^uart hie uerftit JiÃimtlci habet interprctationes luda-i ificptc fngunt luéhrem MeÃiamtantametedem /à éhirunieffc,ut tor rètes faitguinc manaturi fittbunde bibet cxcrcitus-Sccl tcxtusnihtldc fanguinchicdicit, n« fargtiis folet eÃe potus uiékribuS'Idea hanc intcrpretationctn reiieta^ mii.'Habentludttihicetdlidmfà bulam multoabfurdi orem de l^ylo,lt;iuam etiamomitto.
Qttlt;e cdigiturfetitètidhuius di6h:Dcforren tcintiidbibetfQmnino ujhdta eÃfigurdapud Hcfertc os,bibereprodjfligi,utdpud Hiercmiamcap-eio-Non crij itinoccn5,(cdbibcnsbibci-Et in Enangclio: Calicë bibctù JtemiSi cÃpoÃibiic,cdlix d mcauÃratur, eÃq; paÃimobiiidhlt;ecÃgnrd,utmhildubiuni fit affiibhoe$ Jigmficari hac metaphora-
Eft ergoÃententia:!» utdjd cfl,priuÃ^iiant glorià cabitur,in tranfituidoiiecin hacuitd ante glorificatiolt;â ntmetrefurrefhonemuerÃabitur, bibet de tnrrente^ ideRfduriet et ÃtÃinebit conimunes,et hornbilesafa fii^ones humanigeneris. î^on dicit,utdlibi,bibetcaü â cemÃed bibct de torrente,ut omnes afjiiëh ones in telli-
ÃNARRATIO
Df forte- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;etilfed((mitdt:DeiK Deus meus,qult;tre Jeri
poteà mteüigiùfccurisetodcfSiticcpoJfunt uerbis expiiez ri-Sdtisfitigitur moncri pium ledorem, quôd otntiii generis ttffliftioncs^cir qutdem horribiles a)gt;npr£hcn dot Propheta, cum nomindt torr entent ⢠Ndturd hu* mand (ubieiki eü morti, irtc Dei, cr omnibus culdmi* tdtibus propter pcccdtum. Hdî pands pro nobis fuÃi Here ChriÃum oportebdt, cum fieret uidimd proge^ ncre humdtto. Etqudntdfit mdgnitudo hdrum pÅnd» turn, oftendunt defcriptionesdpud pfià dm Cdp.tyVb dimuscum infirmum, cr d/feéhim eye-Item Pdulut ait, Chrtfiumfùâum efie mdtedióhim amp;nbsp;pecatum,td eA,hoflidmpro pecaito- H£cfigmfied»thumilidtio= ncin,(ypÅndmextremdm. Non modo cnimingeit tescrucidtuscorporis fcnfit,fcdetidm ludntuseSicit btc/fdbilibus terroribus, ey ird Det - Et in hijkrid Eudngelia dicitur: Et Ãdusin dgomd, proltxius ord* bdt, ey fidihis cR fiudor cius peut gut tie fdnguinisde» currents in terrdm ⢠Defcribit igitur Prophetd pdfii onem, ey omnes dffli^Uones Chrifli, cum dit : Deter* rente in uidbibet-
EAq; hie uerfius ddditus,ne fuperior dcfcriptid de regno agt;rpordli,Iuddico more, intelligcrctur- Sed pgnifiaretur Chriftum pdpurum, ey moriturum ejfie cyttonhabiturum mundanum imperium,pdpturu in
P s A L M I ex.
infùntmis alcimitattbu{,cr^umnii,utfidthofb'd feu wäimd - Ndw Milt;fîim4r«m)«4i3atto lt;t fgt;rincipio mun-ftgnifiÃtuerdt, redentptorem promiffum ctidm fite turumuichmdm, motiturum gt;â Quid Deuf uvluit non dliter dboleri pcccdtutn O' mortem,nifi morte ji» lu fuii Ideoetidm EcclcÃd, utrepriefentctimdgincnt plij Dei,/ubieéklcAfcmpcr omnibus fùmmis caldmi* tdtibushumdnt generis, uterChriÃi eiccmplum} rc» Ãrdt, O' ägnoÃdmus pcccdtum, cum ita in nobis mortificdlur. in hoc uerfu primuM Chrifli dÃ* flifhones con/ideremus. Deinde meminerimus toa tdm EccclÃidmdprincipio mundi ufj; ddÃncm fub^ icchmeffe jtmiÃbus cdldmitdtibus, O' Ãidmus hdne effi uoluntdlcm Dei, nec propterfd nos d Deo db= iecTos effc, etidmà horribiUbuso ingentibus arum nis excrcemur, o prcmjm«r.
Deinde ddditur dltcrd fententid de glorifiais tione â P raptered exdUdbit cdput. Hoe rft, boe mo do glorijïcdhtur, poRqiidm ficrit humilidtus o fii^ dus uiéhmd. Sicut Dominus dit Luc£ ultimo. Non nc hicc oportuit pdti Cbrifttim. o itd intrdrein glo ridm fudmâ item Aftora»« 7- Chrifiiim opor » tuit pdti,o refurgere d mortius- Et lt;td Hdbr^e-ï. luculentd contio eA , qwód oportuerit paÃionem f)r£cedere,cum dit textus: Chriftus non fcmetipfum glorificduit,fed ijMt locKtMïcft adeirm ere.
f Deinit
E Sa r a a tI O
ïSfindc (ldditdeprccibuf,olfcre»fcum clântoretidîi» do,amp;llt;ichrynu5,cxduditut câ, propter fudin rcuc* rcntiam,id c/t, guiaChriÃusobcdiuitpdtri,cxMdi*
GT glorificatui cA -EtEfaiie ⢠Qjii ponctani mam fitam pro peccdto, uidcbit/cmc« longteuum» Zgt;enilt;J; pdÃim obuid faut te(Hmonid in Scripturis,qult;e o)kndunthdnc fùijjc ordinüionè Dei,utChriftus pri tnum pdteretur,dévide gloriÃcaretur. Pc ort dindtionc etiam hic Pfdlmut conciondtnr, eum dit Chriflum in uia pdffùrum. Deinde glorificandntn effè ⢠Cictcrum, de qud gloriÃcdtione uerfus intcUi^ gendusÃt, docet pdrticuld fuprd pofitdi de R.egno aterno dd dexter dm pdtris^ hoc efl, de Regno, in ^uo ChriÃiis diuina potentid libcrdbit credcntcs 4 peccdto, d morte, ZT deÃndet eos contrd Diaboli, Cr mundi fieuitidm.cr puniet eos lt;ttcrnis poems qui Eudngclio non obediunt- Cum igitur dicit, cxdltd= turn eÃe cdput, pgnificut eum habiturum elfe iüud Regnum, quad fuprd defcripft-
Cumhoemodo uerfus intelligitur, quà d Chrb flusfùerit pdifurus, deinde glortÃcdndus, dptèco hierent membrd, çy- non eA ociold pdrticuld, Pro= ptcrcrf, teflitur, guà d gtorifi''dtio fetjui debue^ ritpdÃtoncm. Sed fi luddicds interprdtdtionts feque remur, ociofd elfet hec pdrticuld, Proptered, ut dt» tentus leAor freile iudicdre poterit.
Etidrrdfa
î* â A t M I
ENlt;flY4fo ueffîcuh,dd)nottettdafc^lLedhr,iijuiii modo pdÃio chri/ÿ conÃdcrätjdd Ãt * Dâ«»«
ded/cendow itidnt de Peclefilt;e dffltlKbnibüi gt;nbsp;bé hit duobut^ loeft j ^Hid dlibi proliXlm dicitiir, h le ei^à fcW â tttor.NiôH omniriô pr^eterire nolui^qiiiit ulile tâ ùbi^ ct^ inculcdrc principileüt loeuni de PaÃiogt;le chtl/h i V** * Prtntfürt i'gifu)* boe Ãdtddbm eü, PdÃioiiclÃ
ChriÃi Hon tnntuHt til rtentplui» pedptiin,fîclà prà i poniintUf dffilltioncf dlioiâugt;tt Sand/brUm^ Ul imiter â¦Â»Â«r tortim pitttfrth'dW, Std alld fnulto Hidlöb rü tAi{d, Pbopotiltur eniHti utdotiii^^ gÿ- ho/Hdi feu pVfcfHWprö pecedtii ncjlfiti Ut et-rddjjiW fibbii i'id
Mitti pffcdW, froptty ilUtti fiii höjiiiiilt' Di/ccrndtn i^tür nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;PaÃioOi! iripliitiii*
PriMói cA PÅddgogkd, SécuHdd PidiÃ^ Tt/s Wf« ÃXeitipliii'ls⢠Poeddgö^fc^, cü nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;dilatldPilfi
tutio tUtcrtid dà i^rbtie di^ üiflorLt PdÃiöilisl^MI^Ji^^f Uri dt fiuäit ifiidlii efl düt
rtcltattö CcféniöMlii gt;nbsp;rhaihjî tlólidültl time» cà rtëctjpr/4 ïiidi^illi liifcititi dz' ciufiâ 6/1 etf^rtrt Idêâ titihi^^iiid ÃfBi tfà pêflirf kttwi cfftciX^ lilei}^ alifltlórii^ affeâii Jpli'lliJdlft tXiifcitdt » lalif circiüolUdiiiiidtimi^ ) à de,rrdMdlt;t Hi/iort^^Hóni'/ÃHtgligitidd rfîif4^e»M
fifiiiiai Mitü'fdiló f/î t^lt;ê nbsp;nbsp;nbsp;Uff9
perlt,»
E fï R R A r I o
perterreficri agnitione ira Dri aduerfits peccxfum^ crrurû concipcre confblationem fide, qua credb mti4 propter mortem Qhrifti ttobif remitti peccata, Cr- hac pofiea uere placatum effe patrem ⢠Vtrurup enimpropomtur in paÃione Chrifli,uidelicet ,ira Dci, promiÃio gratite-Et fi emmiram Dei aduerfus pecatum etiam Lex,çy~ communes calamitatesgene^
Chrilh Pdf- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;horrendie, innumerabilcs,
fio olkndtt nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tarnen prtccipue ofiendit cam mors filij
magmtudi^
nempecc * plac^tre poterat,nifi fiola mors fili^. Videdutent quantum difiet humana fecuritas ah hoc luditio D« -Cum Deus tanti Ãciat peccatum,homines contra, du cunt leucm offenfioitem efie, cf mirabtli auddtia,cr contemptu ruunt aduerÃus uoluntatem Dei. ita tn^ quit Paulus, Chrtftum pro nobis faihirn cfic pecca= turn, CJ~malediélum- Q«lt;e funt uocisfignificantes filiumDei non leuem tram fufiinuific, cr iubet fie apprehendi mortem Chrifli, nos pcrterrefieri agnitione irte Dei in morte Chrifii,,cum ait ad Roa man.6- Si enim complantati fiumus ad firnilitudinem mortis eius, e^-c*
Ciuoties igitur cogitamus de morte Chrifii, exhorrefamus,cjr damnemus fccuritaté nofiram, $ peccdtumleuiter curamus,quodDcus ita cxecratur)
CJ-dt
P s A L M 1 Ã X-
er detc/latur, fit tiuUa hoflid. uolumt pldcdri, tti/t ntorte ÃUf fui ⢠Mouemur mnis legis, moucmurco* gUdtione ingcntium cdlamitatum humattdruDn, qu^t funt Ãgtu ir£ Dei gt;nbsp;Sed multo magis mouen not oportebat hoc tefUmomp irte^quod Deus nullam bo fiiam, nià filiutn recipit pro peccato.
Deinde non fatis cA iram agnofeerCifed ne* ceffe eAaddt, ejuod mors ChriÃi itaÃt hoflia, ut fiat pater placatus, er propter hoc facrificium remittat, er deleat peccatum in carne noflra, çy donet iufli= eiam,eruitam aternam, er quod bzc certo confe= ^uamur,non propter ablt;jua mérita noflra, fed fide gratis. Dc hac parte loquitur Paulus, cum ait ad Ro Witrt- 4. Traditus eA propter deliikt noflra, Etad
Morschri» fli confola* tur contra peccatum »
Ro(M-8.Pro pcecato damnauit peccatum in carne. Et 2. dd Corinth-p Eumqui non nouerat peccatum,fielt peccatumpro nobis, ut nosfieremus iuflitta Del per ipfitm. Hlt;ec fententia dare docct,^uomodoutt bene ficio Chri/ü debeamus. Ita cnim donata cA nobis paÃio chrifti, ut flituendum Ãt nos propter ipfunt confiqui remiÃtonem pcccalorum, er reputari iu^ ftos, non propter noflram propriam dignitatem' Non emm propria dignitas noflra aduerfiisiram,er «'«diciiww Dci, Ãed Chrifli facrificium opponidebet. IdcAumbracuium illud,quo tcgimur,quo potereer* topUrftMr-.1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;f
t! iï A R R A T I o
a«ec eà igitur uercJ^iritMUsmeditatio pdf^ Jietiis chrifli, cum hoc modo in pttuorihut uere no» erigimu! fidc, idq; fiert debet in omni iituocdtionc, I» omnibus negpeijs, er pcricubs, er tentiitioni^ fgt;ui. Sic Dduiä in acic fc coufolabutur in medijsperi» (ubs prieliorum. Sic Paulus in omnibus négocias hoe fonfolationc (è fu/kntat-Sic mater in partu,/ic (k« nûp guilibel pius in omni aäione inuocat Deum, illi Pontifici Chriflo fè adiungensi er credent fepropKf fpfiis^ Sacnficium rccipi, er exaudiri-
No» igrtur eR Jfiintualismcditatio.fecederfi fn monajlstria, er odofis animis cogitare de PaÃio» ncChwfii, crliigeyeChrifium,ficutmulierct eum lugebant, euntes ad fepulcfrrumgt; fed in omniuita, in omnibus periculi9,er certaminibusintneamur Chri^ flum, er cius ftcrificio, cz prlt;efentia «o/ confole* tnur. Hgt;tc funt utdia pi/s, er inteliigi poffunt. E{ (tc hdcuer-a, er non ociofameditationc loi^uiturPaus lut ad Philip.f.Exifiimoomniadctrimcntumeffe pro pter eminentem feientiam Domini mei icfu chriÃi^ui inueniar in lüo, non kabens mcam luftitiam, iju^ Å cü,fcd tllam qiue cx fidc eR Chrtfii,quie e« Beo fü iufiitia »» fidc ad cognofeendum ilium, o jwrwftw Refurrcäionis ciw, er focictiitemPaÃionii
Pxemplsni nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;morti eins crc.
»edtuitio, (riiamtditiftto cà EicempUnf ⢠H/c eft eti»
I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ditt
P SA t Ml CXâ
an non eà principahi, tMtcn pijs proponcnda e/t^ Citiidcontinet duos ccnÃolationes utiUÃmiisin dfflii» flionibus,uidelicet, ^uód Deus hone obedientiam rc* ^uirat,utiiiffli{lioncs perÃramuS' Secundo, quod Drus non idea abiecerit pios, quid finit cos affligi, necdffligit utperdat,fcdHt mortijicetuructuflas peer ctUi in nobis, et- creÃcdt fides tn his cxercitifi.
Ult;ec doHrina de Cruce udlde necefictrid cH pqs,crn«fqudmilluflrius conjÃici potefl, qudm in hoc ipfo exemple filij Det,ncc uUd doÃrind,dutub Id philofiphia unqudmfiit,qua idles confoldtiones ui derit,dut trddere potuerit.In omnibus homintbusmtra turrdtilt;?,quîfidt, ut hac excellent ndlurd hominu cie tdmenfitinfirnuÃimdjdntiscdldmitdtibus oiurdtd fit, qudru mdgnitudinë nemo fitis cogitdre potefl,tdntu db iflutdicedo explicdripoÃit-Deindc,qudreopti}nis et praÃnntiÃimisuirtutibus praditùincidunt in Ãummds arumnds, id non fôlum djÃerum, fed etiam crudele, Cr iniuÃumuidctur-Itdq; rdtio cxiflimdt pdrtim cd» fuhac mild dccidcre,partim ex mdteria qudlitdtibus. ïlludccriénonfi!ituit,aliquo Dei conÃlio tantum onitt natura hominis impofitum effc, tnulto minus talem obedientiam eÃecuItumDcb er hanc obedientiam ne» ccÃdriamcffc, imo frémit omni impetu aduerfus hae tdntd mala, er fentit eos,qui fic affiigutUur 4 Deo, tiefrrtÃsgt;amp; dbkihs effç*
ENA R R A TI o
Ktec infirmitds cz indignitds in huMdfiis misägno/ccnda cft^ut remédia qu^ramuigt;Namda=â Affïi^bos ürina Euaiigelij docct quid fît fentiendum de affliâ nes r (honibns, çy monflrat teflimoniwm fxctfiplunt in Chrifîo- Nom cnùn caflu accidunt^ fed Deus uult pr^cipuc ecclefîam fubteà a. efîcaffliSiombus-EtteftA tur nos dffligi,non utpereamusffed utcxcrçcaturfi* des,çy crefîat innobis.ldcoq; affliSiones uocatur i» uerbo Dci Sacrifiçia,cr~fanâtÃimi cultus Dci.Sicut inPfilmodicitur:SacrifidumDeo/firitus contribu latus.Et alias : Preciofa cH in conjfleéht Domini mors Saiidorum eius- Item alibi: Preciofus fanguis corti coram co.
Ha:c dodrina de affîidionibus mundi rcucla* ta eH cum Euangelio. Qjtia pios tencrc hanc con/ô . lationcm magnppere opus cü, neexifiimentfe in tan tis lerumnis negltgi,aut abiei^s effe ÃDeo. Ã^jaare htccreuclatiopropriead Euangcliumpertinct. Cum igitur initio promittitur rçdcmptor, qui liberet gc^ Mushumanum à peccato, cr dt omnibus calamitati^« bus,qui£ pcccatfim fccut£ funt,dtfertè additur: Inimi fitiasponam inter muliercm,Gr fernen ferpentis, con teret Ãiput fcrpcntis, ar ferpens calcanéum eiuf ntordebit-
Hxcuerbauidcnturin ffeciem de re non mahnet co»cionarigt;fedfî uerp confîdcrentur,proponut ' trififs
P s A L SI ï ex.
triÃiÃimds pÅnds, (^Utepoil peccatum impoÃtic funt fjtimdnogencri.Ojkndunt Didbolum ho/ktn cjjc b» fndtti generis,qui omnem Ãeuitidin non modo in im= Morfus pios/edin iliud fernen exerccbit,d quo elle cdlcabitur- cdlcanei. Addù enimtcxtusEudngcliié de /ùturofemine, quod Lbcrdbitndturamhumdndmd pcccdto, cr 4 poenisâ Scdtdmen boc ipfum fernen mor debitier 4 ferpente ^gt;quot;30 grdffdbiturDidbolus in umuerftm EcclcÃdm» cr ebriÃus, zy omncî pij crunt fubieih ingentibut aldmitdtibus â¢
Hoc docct initio mundi prima coneïo, im-pomt noiidm legem naturig, non nobifeum natam, fed quid oporteat earn dffiigi gt;nbsp;z^ lt;JMÃJ affli^honcs tlla in piÃ, Dcoplaciturtc Jînt, quid etiam illc libe rdtor generis humani pdffurusÃt. O 4c!mir4W(/4jn, zr grauem concioncm, à q«is confideret airumnds illds,zy cdlamitdtcs humanigeneristambreuitcrhic, Ãgnificatds effe. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,
Poflea exempla declarant hanc eoneioneinâ Abel interficitur,l/à dc ducitur admaSkitionem,Pro= phctlt;e interficiuntur. Deniq; uniuerfus populus Dei, ingentibus ærumnis exexcetur, fed maxime illufîre exemplum efl ipfefilius Dei chriÃiis ⢠Quare nemo fc iÃi printte legi eximat- Sciamus omnes nos habere crudeliÃimu hojhn Diabolü, qui ctr- à non pote fl Ec« fleÃiemembrapdere, tamëmordebiteorü alatneos.
ENA R R A T 1 O
«OM »ttro»«r,«o» frdngamur(mbHO,cimf fhitinfm noj cntratot cjje ddeo multit er ifigenti^ guident cum uidemur multd ttidigttdpda H. HKWtaCrffflMr in exemplum Chrijli,er difcdmuf Mriatt^yijubd hiec obedientid Ãtticcelfdrid,erc[uö(t Dngt; pldceui, propter ChriÃum- Sciumus nobis nund ri fcrpeiUrui,Ãd tarnen non poÃe eum mordere ni» ficdlcMcwmyÃtui't inhoc mort^c corpus,[edChri» fris fabcTjtt nos à peccdto er morte.
H^c tota dodrtnd dc crucc procul extra con» ruhoMà petita eR, er- nuÃquam traditur^ni^: fi indoffriiM dc Chriflo. tdeo er in hoc Pfdlmo^cum quidttK trimnphos dm}iidcftribit,tdmen etidmaffli ibOHts xthngà , cum dit : Dc torrente in uid bibet^ Item cum fiicbmcntionan Sdcerdotij ⢠NdmChriflus talit efl Sdccrdos, ut fit fitdus uifhmd pro pcccdto mdledifheNe,qudrc er mortem, er horribiles uffiifhonci fujhnuit â Utec dc meditdtione PdÃionis Chrijh iidieci,ut in hoc Pfilmo complederemur do= drinam utretmq;, fitücet dc PdÃtonc, uichrià (hrijh.
fARAPHRA
SIS PS ALMI DIXIT ï)omjnus,ault;îl:GreIacobo Mycyllo Argentoratenfi, Scholæ Fran* cofordtanx Magiftro â¦
ViCHolw cceltfà fufKrütn regnulorab dfce,, . Promittit Domino fceptra tcnendd meoi QttdhauentiA'telMdabunt feculd geniet{
Qjiie /Ã acsrerumiqui flu tut orbit criti Cum ucniet, noÃrd qui quondam ab origine ndtuf^
Pt uindéx feeler um, nbsp;nbsp;padtamator erit.
Qui ui^hr medfotinter dominabitur hoflet. Et premet imppfito colla fuperba iugo^ FÅîix ô«(gt;n{«»M, nimium^ Sionia rupet, Aufl)idum regni prima datura noui^ trimaq} tii^kris hetofuifurd triumphot, inq; tuituerum fixa tfopbad iugitâ Hdmfubito patriot flmulac moderator habend/^
CörfcritjCz regni crefeethonorc noui » Et mWj purpureo confurgentclarior ortu^
ViuencH leget,iuraq; fanékt dahit ⢠Impid ludiea ueniet de gente propdgo, QUie caput hoc firro contemerarcuolct â¢
Vfnflfiluf^utrtutgt;glorugt;iut(hu(mt,
P A A R à P R AS U QKt^; fuit prccibui toties uotisj; petit ut, Stue Abramc tuit, ifaee fiuc tuis-illc,ubi pofl io/igos optatus ucnerit annos, Occumbet populi fraude, doioji fut. U guod nuiia unqium poterit dclcrc uctuflis, Sufrnet hoç fobolcs tto/lrafubirc ticfrs-Heu rabips bomiiiuin, Cf cæco co«ctó4 inotu, sic çblita tut nominis elfe potesi Née te tautu noui c^uonduin tniracula Rf^ù, Nlt;fc prtcfens pietas, benefr^h mouenti , Al no» longa tui durabuiit gaudia cÅpti, grouts muito fcenorc pæiia manct. tiam frmul 4c pefiio gaudebit u ma iimorc, Et credçt portum nota teuere fuum-EciC inter inedios furget redtuiuus ouantes, El petet ultriçteafra rçltdia manu, Et te fecurum preinet inter cepta, no«»5^i Viélori uerfo Marte triumphus eris.
T«»ij uelut,amotii ueniens aurora tenebris, Cum reuchic pnbhrum pulchrior ipfa diem, Ee^eidus e fummo pafiin cadit humor Olympo, Plurimaq; in tenero gramme gutta fedet.
Sic ubt puniceo dudlor fublimis in Oflro Signa triumphato profrret hofie noua. Jnnumeri pafim, uLToris caÃra fc^uentur, Qtiidufbi tanti Prinapis irc uolentgt;
P s A L M 1 ex.
Jpfc tJuiJcm (blio rc/idens fublintis aiuto, ConÃinietpopulis fÅdera certd fuii.
Steuaq; propcdciK fj-dgilK difcrimind uit^e, Temporj triincpalâd pace bcata reget.
Omnia,prima,Sion,c]nie tu pukherrima quondam Ajjucies oculis(cuge brata) tldi-
Atq; tuaprimumi Ãfhs clareÃet in urbe, Qui uos uult funitUo coticiliare Dro-
Nam non feeptra modo gerei, atq^ inÃgnia Rrgai»*
Aut pacis princeps exterioris er it gt;nbsp;Sed uclut tcterno placuit Ãententid patri, QUamuis annorum foluere nuUa pofcil. Ipfe facerdotis ficiet quoq; munera [ummi, Grataej; pro noÃro critnine facra dabit.
Ac ueterem laà placabit ntmitus îrlt;im, , Solltet cgt; atema uincula Ãcua necis â¢
Atq; it er ad placidum fà ciet rcmcabile
Q«od petillatls morÃu clauÃerat Hrfi« fiioi r)Umqi pijs animts'reparat coelcÃia régna,
Occidet, athcreo uifknut grata Deo â¢
Nfc fdmcH aut pccudum torrebit uifeera Ãammiti
Aut dabit aecenfis exta ircmatida /iicis ⢠Aut procul à nigris uenientia Thtira Sabris
O/J erct, aut frugis munera falÃi votut. QMlta, jà ma rejirt facros Aarona nepotes,
Quondam Sinaicis eriidi/jfe iugüt
M
P ÃR A PK A s i s
Scdrouusiüe patrifrcietnouaftcraSdctrdeli Stiblato uctcrismoremimflertf.
Ac nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Abrrfwo Ãgt;olif{ hofüibuSiUi^i
Cum pftcrxt Sobmi Regia te£bt dudt â
ObttiufGrrerumfucceffu Iteiuf cuanti»
Aïclchifldecucrbis diaturiffe pif s -
Multaij; gratando uiôhri,inuitci prccandi^
Vatidico talcs Wc dedtjj':(ôno5â
OttbniumdileékDeOfCiumilitis cnfcs^ EtuaUdie rfgttw fuccubuere manuS^
Canântibt fupcrûm nertct faelicia rcâofi
Et ecdcnt uotis ommaccpta tuiSâ
Kas mthi non uatio de te/}gt;es omincfirinat^
QUi tua corda regit,qui tua Ãänregit»
Qÿi fer liât quodeunq; tuicfl,qttifitaguberitatf Te$ wff)* uitlt;e nulle pcricla tegit^
TaUa pro nobis noikrquotf} nota Sacerdot Et Ãciet tides ore fruente preces.
Orabitqs patrem per tot difcrimfna uitiit
Vtfaciles curfus prabeatatq^uias â¢
Vtuenlant miferts donet, culpamqs rcniiltaif Et fielet rcgnipartc federe fut.
Hlt;ec fériés rcrum nuÃo mutabitur atud, Dmn fummi jkibunt lucida régna poU lt;
Sed Ãntul inapictper fecula ctinéfa nepotlâH tient hotniuum Princeps,atq} precator crit s
P s A L Aï ! C 5t« nbsp;nbsp;nbsp;â
Won pro »o/iro pldcabit cnmine pdf ro«, At^j potente reget tempora cunéhman»* Q«o uoso Domino plaa^ parcte futuro» Et tanti quondam iuffd timete Ducis.
Nee licite ut populum cum uenerU ille rebeHon Qernat,Z7 ad leget peéhra furda nomis^ Temputenim ueniet/umÃyrcti
Supplicio föntet punict ipfegraiti.
Et JretHî patrigt;ediuino numtne dextrttf Proterctobtutucordafuperba fuo.
Hei mihi,quoi citdcf, q«ot corporaflratatitdeM Quitta tum fitfo prittdcr«orf fluent' Cum flra contundettumidorum pr lelia Rrgim^ Et premet objiantum uindicc telatiMnn » Alta^ fufl)endens fuperatis hoflibut arma, Virttttit poHcfcUrd tropkaafu£â Ham licet anmnat hominum pcrÃrtetubetKlt^ AtqÃdem iioflræ Ãtafubircnccit' Hunc tarnen ad lupcrot deuiéh morte rediKtt^ Et regnum fummo ponct honore pater, Huiuf amp;nbsp;arbitrio leget uitteq; necit^ Stabuntjdc Dowiiiw totiut orbij crif.
FI N I S.