Meer informatie over de collectie is beschikbaar op: http://repertorium.librarv.uu.nl/node/2732

Wegens onderzoek aan deze collectie is bij deze boeken ook de volledige buitenkant gescand. De hierna volgende scans zijn in volgorde waarop ze getoond worden:

More information on this collection is available at: http://repertorium.librarv.uu.nl/node/2732

Due to research concerning this collection the outside of these books has been scanned in full. The following scans are, in order of appearance:

( Eiufdem EpiÃola de Statmim Inferioris Geripa-nia: vnionc ciini ijs,cjui fe Defertores Ro*

j nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nianx Catholicx Religionis

NES 'PROPOSITAE per Philippum Marnixium Sand-Aldegondum. i4.Odofl bris Anni 1577. his verbis:

Jf altud, niÃ canÃuetudinem eorum, qta ^^'fe proÃtentur Romanam feclari reii-gtonem, quamvocantcaiholicami

An patrum explanattonibut amp;nbsp;(ommentarijs?

An coneiltorum decretÃ¹ ?

j torum.fea ! approbate^ ! rÂ«Â»j ?

An EaleÃa tribu At authoritatemverbo Dei anpÂ»^ tint verbum Dei EcdeÃa autburitatem atque xiomatoriferai?

An hac verba [ Hoc eH corpus tneutn'i contineant propofttionem identicam, at que idem ÃgniÃcan~ tem.

ttm, qÂ»oa : (orpwmeum elf (erpui meam. jtnverg attributum corporu, attrthuatur ftibielia Ãgnificato per proqomen, koe ^.tanquam dtue^ft A fuo attribut o? Et Ã attribuÃ tur tanquam du uerfo, an attribuatur fublfantiue, ita vt bsc ver. ba(hoc elfcorpiu me(i)tdem ÃgniÃcent at que, hoe eflÃubflantiahter, rt ita die am : corpus meumt

jln potiiu attnbuatur facramentAliter, ita vt ea verba mhd aliudÃgnÃcent ,nlfi,hocelifaira-tnentaliter corpus meum,fiucorpus meum diet-tur de hoc, quodvobu do, plane vt facramenta dicuntur de rebus quasÃgnÃcant, nbsp;fua infittu-

tione demonlirant, quemadinodum Augulitnue in libello de doHrina Chrilliana docet,Ãfcramen-tumÃdei ,Ãdem eÃe ; amp;nbsp;facramentum corporÃ¼t torpus, amp;nbsp;facramentum fÅderÃ¼,fadus, nbsp;fa-

cramentum verbi Dei, ipÃÃimum verbum Dei, non quidetnfubflantia, fed vfi, inliitutione, re-prefentatione, ac ÃgniÃeantiÃima exhibit tone ante oculosÃdei ?

Qjio ar^umento doeeaturvocem, esl, in bac cir-cunliantia figniÃcare' fubllantialitaiem?liceaf enim ita loqut.

mat ieerta atqueindubitata ratioeinatio perpro-poÃtionem generalem, quo argument! vis poÃ'it amp;â reHiusintelhgi, amp;nbsp;certius ludicari f

Vbicunque voeula, efl, coniuvgtt pradieatum cunt fubiebio inhac vel in eiufmodi circunllantia, to. ties aedpitur fubsiantiue ,amp;c. in hacpropofltio-

nt voculii,eÃ, conÃ¯ungit pradieatam cerporÂ»^ cum JubteÃ opronomtnu derfiÃ»tilÃ®ratiiti,h9C, ^go,amp;c.

ÃnrxphcÃ¢tio horton verboram dtbeat aut poÃit Itundefitmi, ex tpÃi Qbrtil't aut EUiinge-ItHarum verbu ?

In iÃ¼a propoÃrio de calicÃ©Ã¿hotpocul'um eÃ nouum teflamentum , feufÅdiu(d'ilt;^^^'â'lt; entm vtruntjue fignÃcatyVt Hebrxis, Beril hÃ¿n meofangutnei tll.t, hic eflÃingnu noui te^bamenti, non idem fignâÃeen[,amp;Ãe mutuoÃgnificanter explicent ?.

Ac promde an non penittu eadctn Ãt tatto in pane^ vt ha prapoÃtionesÃic panÃ¼ efl nouum teÃamen-tumÃeti foediu in meo (orpore,(ir, h3f eÃ corptu tneum : amp;nbsp;item, hic panii, quem frangimw , ebi mivuvÃ®k corporii ChrtbtuÃ´' ^cpanÃ», ejuemfran-gimtu, efl corpus Chrtblt, idem Ãgnificent, nbsp;fe

item an pronomen, hoc, aliudÃ^iÃlet,quam idip-funi quad vno ort omnes EuangeliUa teflantur. Chrtiium acceptfle,fregtfle, dedtfle difcipuliSi^Gtquot; iuÃiÃe vt acciperent amp;nbsp;comederent ?

An Paulus prima Corinthiorum decimo, cum hune panem nominal,de panem quemfrangimus difer-teexplicat, altud facramenti flibiebium fiatual^ atqueChriblus, velipfe Paulus t.Corin.i i.pro-nomme,hoc,vult figngt;ficari,qttod omnes Euange-{[lÃ®a teHantuijfuiflÃ¨ panem, quem chrillusÃe-git, dr dÃ©dit, nbsp;nbsp;de quo denique locutus efl ?

An in propofitionede calice, non eadem fit fubiebh ratio,atqueinea,qua eblde pane,ac proinde cum fubteclum inpropoÃtione, amp;nbsp;or at tont de calice

nonfolttmdemonSlreturpronomineJjoc/eJplit-nef!rdiferte nominetur toÃ¯tÂ» to iriTieiov.velfjru^ ilus ac,gentmen vitÃ¼, nonendem fit ratio in pro-nomine,hoc ^quodrfurpatur inpropofit tone de pane , ita vt,boc, idemfiignficet, quod hie panu, vet hicfruHus trittci de multiscoadunatusgrants ?

Slt;fitbteÃ¤utn pofitum tn kac propofittone, hoc efi corpus meum,mutetur, vel matatum fuit a fubieclo pants,quod Euangeltlht telianturChrifiumat-ceptjfe,fregtffe,amp;dedijfe, qaando mut atum fuit, qua vi, quo Domtni mandata, quo diuiht verbi argumenta

fit analogia vnionit corporis CfjriiÃ®i cum eccle-fia, dec tar at a prima Corinth.decimo,finulla ett panisvelvinireliquafitbflantiat

QMmodo veteres docuerunt eandem atlt finntem ejfetransformationem panic amp;nbsp;vint in corpus dr jangutnem Chrittt, qualis erat aqua admitia ri-â nt in populum CIjrttii, eius corpotiperfidem coa-glutinatum?

' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;4 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;-

O MIN VS de VVÃg-nacourtmihi haÃ©lcnusoC â de nomine amp;nbsp;de ftcie jg-notus, fed tuÃ¦'gencroÃ¼-tati,vtintclligo,affinita-i te coniunÃ©lus, Gcnero-lÃ¯fsime atquc eruditiislinc SanÃ©t-Algon-de, multas mdii quxftionesobcuUtjquas ajebat trailandas, atquc foluendas acf me pcrtetranlmitti; facile fuifletstate, q^o-tidianam prsleftioncm , amp;nbsp;ncgotioiurrt turbam jquibus quotidic in Vniucrfitatc Louanienfijin Ecclefia fandi Pctn,amp; in Colicgio noftro Pontificali inteipcllor, amp;. diftrahoi-jcxcufare ; fed in rc tam pia, tamq, patnÃ¦ vtili, G forte dignaretur Deus in te operarij quod magnopetc exopto, quodque quotidianis precibus inftanter ab eo poftulo, nolui dilationem quxrere, conGdensquod is, qui tibihuncquÃ§rendi aftedum indidir,etiam mihifuggerer,me-que docebitquid amp;quomodo refponde-rede-

te debcam, vt tibi in bonum coopÃ¨re tut mearefponfio: vtrumq-,enim Deidonum eft,lt;Scveritatem fyncerÃ¨,hoceft,non con-tendendi^ed iciendi ftudio atque intenti-onequÃ¦rerc,amp; illam inuenire,inuenuun-duefic proponercjVthonorificc fuicepta, debitam fuo authori gratiarum lefcrat a-Ã©lioncrn'.' Neautemmoraamp;reiponfiÃ³niÂ» prolixifas tibi forte molefta fit,{i dilKtlc-ro earn cnit'tÃªre, donee yniuerlas quÃ¦flio-ncs abÃ¯oJuerOjdeciâeui primÃ¹m ijs tanftim rcfpondgre, tjuÃ¦ de Eiclefia proponun-tur,amp; refpÃ³nnonem banc nuttere ,vt:^o-gnitoquomodo tuÃ¦ eruditioni fatisfi^cQ-rit, alacrius rcliquarum traÃ¢ationem ag-grediaramp;proicquar; idque non caiptun amp;nbsp;fcorbin de fingulis quÃ¦ftionibus diflc-rendojfed vno quodanVtenore fcrtnobis, quia'quxftioncs ita inter fc conueniÃ¨?nti ordine contexts funt amp;nbsp;coadunatÃ§,vt ipfa carum difpÃ³fitio id omh'ino poftularcvi-deatur. Qyiod G forte non perornnja tuÃ¦ intentioni fatisfeccro,non propterca de-bes de aflequenda vcritÃ t'e defperarc.Non nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;j

poteft homo accipere qiÃ¯Ã®cquam,nifi datum fueriteidecÃ¦lo; fedtjuod hodie nobis clauditur,poteft eras'petentibus ,ÃC ad aures diuinae niilericordiÃ¦ pulfantibus a-periri^aut per cloquia fandarum feriptu-

AD QVAEST. SANCT-ALDfEG.â rarum , autper IcrmocinatiÃ¶ncs fratrum# autperinternamdiuinÃ¦ infpirationis gra-tiaiTijvht fine fonis veibÃ¼rum,Gne dementis htcrarum veritas ip(a tanto 'dulcius, Â«jiÃ¯anto lecretius leÂ»quitur;

An EcdeÃa, eiufque conRitutitnes ^feu trailitionet nullum habeuntneiTieiiraltud, btcell,vtixier-f retor, iudicium,feu ex quo iudiceniur, wfi con-fuetndinemeorum, qui feprofitentur Romanam fe(lurtrehgtonem,quamvocunt catholuAm ?

An ec de fia tribuat authoritatemverboDei, anpo-tuuverbum DeiecÃ§lefia autboritatem atque axioma confÃ©rÃ¢t ?

Ad priraam amp;nbsp;fccundam quÃ¦flioncm clarilsimÃ¨rcfpondpt Aug.cap.iJib.dc Vni* tatp ecclefiÃ¦ nis verbis ; Inter nos amp;nbsp;Dona-tif^s queftio cft,|^bi fit ccclefia ; quid ergo faduiifumus? in verbis noftriseamquÃ¦fi-turi, an in verbis capitis fui Domini noftrÃ® lefu Clirifti^Puto quÃ´d in xllius verbij

cam(^uÃ¦rcrcdcbcmus,qui veritas cfl,amp;o-ptimc nouit corpus luuin, nouit cnim Do-minus qui iuntvius. Etcap. j.eiuldcm li-bri ; Non audhimus,hÃ¦c dico, hxc dicis.: lcdaudiamusjhÃ¦cdicitDominus: lunt li-bri Dominici,quorum authoritati vtrique conlcntimuSjVtrique credimus,vtriq; Icr-lumuSjibi quÃ¦ramus heclcfiam,ibi difcuÂ» tiamuscauiamnoftram.Ã´cinlrazNolobu-manis documcntis,lcd diuinis oraculis fan-Ã©tam ecclefiam dcmonflrari ; id quod in rc-bqua parte libri diligcnterexequitur.Pri-muni quidem varias iuturi regniDci figu-rasinfinuans,fed tarnen nolens i)s,quÃ¦ ab ingeniofis hominibus bue atque illuccon-Uerti polÃ¯unt, luam difputationcm corn* mittere : ftatim tranfÃ¯t ad feripturas vÃ§teris tcftamcnti,quÃ¦maiori euidentia prxnunÂ« ciant, futurum C hriÃi rc^nuin non vno a-liquoanguloconflitucnoum ,fed toto orbe terrarum diflundendum,quÃ m prÃ§min-cient mundi Saluatofem aliquando ventu-rum. Deinde tranfÃ®t'ad Icripturasnoui te^ ftamenti,quibuscuidentcrollcdit,idtoto orbe terrarum poft Cbrifb refurreÃ©tionem implctum,q^id varijs figurisamp; maniteftis prophÃ§tijsaeecclefiaCbrifti toto orbe ter-raruni diftundcnda fuerat ante prÃ§didum. LongÃ» eilet iplasYtriulq^tcftamctilcriptu

fas facras pro(equi,amp; quantum mihi appa-ret fuperftuum,quia in lam diÃ»o DÂ« AuguÂ» ftiui libello de Vnitate Ecclefix, tarn con-uenienti ordme difponuntur, tanta eru-ditione atque peifpicuitatc difleruntur, vt per me aut alium quempiam fimilem ali-quid veile adijccre,potius fit easobfcura-re,qulm illÃ¼ftrare. Itaque,vtcompendia vtar.ego eruditionemtuamadiamdiÃ¤um hbcllum remitto, cx quo etiam non tantum pcrfpicics, indicium de Chrifti ecclc-fia ex Icripturis cfle petendum, fed etiam quod ex lola fenptuta peti debeat. Quan-quam , ficut cruditifsima pi udÃªtia tua non dedignatur mcÃ¦ tcnuitatisobfcquiÃ³ veile vti,vtin fcriptuiis fanÃ¶is verum dcChri-fti ecclcfia indicium cernÃ¢t ; fie etiam mira-ri non debet, fi veri fidÃ¨les, vtex feripturis fanÃ©iis de cadem ecclcfii verum iudicÃ®urn accipiantjcorum fe ftudio,diligentia,amp; te-ftimonio luuarc conentur,qui prÃ¦cÃ¦tcris Ã Dco vera fapientia ditati fuifle credun-tunCuiufmodi fuit D. Auguftinus,dc quo feribit Prolpcrin caraiinc contra ingra-tos; quodcÃ¹m nulla fibi tribuit bona,fit Deus 1111 omnia,amp;in fando jfgnat fapientia tcmplo. Fueruntamp; alijtoto orbeno-tifsimi,quorum ftudie Sc autboritate ad Kancrem iuuari polTumus. Adeundemv fum

fum referenda exiftimo Conciliorum de-cretSjpladta Ronianoium Pontificum,Ãi proounciata Scholafticorum, quibus ramen SchÃ¼lafticiSjVtverum fatcar,lubinde plus tnbueremjÃ magis fcnpturis lanÃ³tis incumbenteSjCX pbilolopborum gentiliu tenebris non tarn multa emblemata luis difputationibusintexerent- QuÃ¦ftio aui-tem,qua quÃ¦ntur : An Ecclefia verbo Dci, an potius verbum Dei ecclcfiÃ¦autboiita-leniamp; dignitatem tribuatMÃ®miliseftquÃ¦-ftioni,qua quÃ¦reretur; An Cbnftusin eu-angelio authoritatem loanni BaptiflÃ¦ tri-buentjdicens ; Inter natos mulierumnon M4Â«Z,.in lurrexit maior loannc Baptifta ; an verb loannes Cbnflo,cÃ¹m ait : Ecce agnus Dci, lt;âââÂ»Â»Â»Â»Â» :â¢ ecee qui tollit peccata mundi : hic enim venir in teftimonium,vt teftimonium perbi-bcrctdc luminCjVt omnescrederent per ilium. amp;nbsp;dilcipuli Ioannis: Q_ui crat trans iÂ«'Â»Â»Â»Â« i. Iordancm,cui teftimonium pcrhibuiflifin-quiunt ) hic baptizat. Nam in quantum per teftimonium Ioannis,qui fuit vitÃ¦ad-mirabilisjindudii funt hommes, vt in Chri-ftum credcrÃ«t, negate non poftumus, quin loannes apud homines,qui propter infir-ffiitatem verum lumen, quale in le eft,vide-te non poterant, fed tan quam in node Ã§onftituti lucerna egebant,vt fontem lu-

AD QVAEST. SANCTALDEG. minis ccmcrcnt,a!iqu3m Chrifto authori* tatcin tnbuciitjlicet C iinftus hoc teftimo-nio nonindiguerir,ficutapudloann^'pro* fcquiturjCum ait: Vos miiiftis adioalinÃ©, amp;teflimonium pcrhjbuit vcritsti : ego auÂ» tem non ab homme teftimonium accipio. Ã:intra; Ego haheo teftimonium mams loannc,opera enim quÃ¦ dÃ©dit mihi pater^ vtpernciam ca,ipfa opera, quÃ¦ ego facio, teftimonium pcrhibent de me,quia pater miÃt me,Ã³: qui miÃt me pater,iplc telÃmoÂ» nium perhibmt de me. Sed quia loannes lu cerna tantum fuit,luce iucens aliÃ©na,quÃ¦ vero lumine deftituta, ftatim ad tenebraÂ» fuas recidiftet, idco longe conucnienrius dicitur, quod Chriftus,qui cft vera lux,quÃ§ tenebrefeere non poteft, amp;nbsp;lumen,amp; au* thoritatcm,amp; dignitatem loanni tribueiit, quÃ m contra.

Simili modo etiam quia teftimorÃ»o pa-trum,amp; totius EccleÃÃ¦ inducimur, vt liceC veritatem in fe cernere non poJsimus,attaÂ» men feripturas canonicas pro tacris amp;diui-nis habeamus,rcÃ©titsimÃ¨ dicitur, quod patres, amp;EcclcÃaDci viui,qux cft columna amp;Hrmamcntum ventatis,non cjuidem lumen amp;nbsp;veritatem,fedapud fidciesamp;multos infidÃ¨les,qui eiusteftimoniocommo-' uentur,authoritatetn tribuat.Scd quia fcii-' ptura

M. BAU RESPONSIO. ptura facia,qua: nec falli potcfl, nec fallere, ipiam vcriiattm infc continet, Ecclcfia vc ro non nifi ven tÃ¤te in fcripturis fanÃ©tis de-Icnpta ilâ.umihatur, amp;nbsp;fibi derelifta facile poflet in fuas tcnelsras relabi,ideoconuequot; nientius dicitur,quod fcriptura facra ec-clefiÃ¦ C. hnili autlioritatem amp;nbsp;dignitatem tnbuat,quam contra.

De conlbtutionibus ecclcfÃ®Ã¦ hoc folun^ dico,quÃ´d vbi regnum agnofcitur,ibi non pollunt conÃ¼itutioncs negari,cum omne regnum pro luo regimine conftitutiones habeat. Pono Eccleflam Chrifti regnum effe agnolcit,non tantum Daniel in pro- Dao.it phetia lua,dicens; quod fulcitabit Deus cueli regnum ,quod in aetcrnum nondifsi-pabitur J led etiam loanncs Baptifta, amp;nbsp;Chnflusipfe,cumaiunt; PÅnitentiam a-gitc, appropinquabit rcgnuin coelorum. EacilÃ¨ pollcnt hÃ¦c longÃ© fufÃ®usamp; copio-fÃ®us ex Icnptuns jacnsdilÃ®crijtcd putoida-cumini mgenij ttii minus congrucre,quod Deus in ijs quÃ¦ftionibus illuiEare digne-tur,in quibus aut caligarc,autfaltem ad-huchÃ¦rcre videtur. Bene vale Gcncrofifs. atqueEruditifs.Dominc. Louanij 22.O-4tobns 1577.

Jters. tuÂ£ eruditionii ne an beneueletia atguehumanitatÃ¼ pleniores, Reueren-de D. Debtor, tl a tnihtfuere grata, ft tjuod oitinium efl gratiflimum. Fait e^-mm tucundum a taltac tante vire, quemfiiebam negettorumaclaborum tngenti propemoduin mole Â«brui,eam tarnen mihi pr all art opera, qua pojflct ad Deigloriam promouendam, amp;nbsp;adfidem corro-borandam efle vehementer vtilif. Sedmuite etiara fuit iucundius in grauifltma quadiione, quam ego omnium nodlrarum (ontrouerflarum tantum non (ardtnem ac fundamentum pracipuum efle femper fum'arbitratut, prope ad amuflim nos confentire. Itaque ago,mi Domine, gratias tibipre hoe benefi-fio, meumque fludium atque operant, ft qua tn re eommodare autprodeflepotero,tsbi, tutfquepelli-(eor ; amp;nbsp;humanitatetsta tua frÃ©tas, per go tn priori-bus quadlionibus reliquos, ft qut redlant ,fcrupules enodare,amp; flmul refltonflonem ad podi er tores depof eere. Quantum tgitur ex tua, tmopetius Augudlini, fententtapofl'amconqcere, omnino ita fentis,vnt-cum EcclefladiicarÃ¼ traditienum gt;tegt;''rgt;ieâ*'',vnicum laptdem Ljdtum atque tudtcem efle verba Domini tiodirt lefu Chridit tradita facra firiptura, dtfertts faginis ,nec audiendum effe : Hoc die it Augudi intis, hoc daunt Donattfla ,fed hac dtctt Dominta: ijrin iibris Deminicis :quibtts vtrique credimus, vtrtque affen-

EPIST. SANCT.ALDEG. tffenttmur, qutrendani tjfe ecclefiam, caufantqne omnem noflr^tu amp;nbsp;(tntrouer/iam difcutiendam. Denique tudtcium de Chrifli ecclefia,eiufque doÃ©iri-*t* facramemÃ¹, (hoc enimexpriore neceffartt efficitur^exfolafcripturapeti debere. In hoc certe egotibi per omnia planiÃtme affenttor ,ac ver eit A fiatuo,Ãhocipfumtmpetremw ffactlereliquasom-nes (oiitronerftM ac nullo negotioiri compofiium, Vt enimpoll Paulum att AthanaÃus .fuffiiiuntfan^ (la ac diuinitui inÃiirataÃcrtptura, ad omnem m-firudionem veritatÃ¼. Quamobrem etfi hbens confiteor,quod aÃ¼, ver OS fideles, vt exfcripturÃ¼ /acrÃ¼ dt ChriHi eccleÃa verum iudtciuin accipiant, eorum fe ftudto,diligentia,amp;teliimonioiuuare, qui pra cater is vera fapientiaaDeoditatifuiÃecreduntur, inter quos ego AuguHinuin nongrauate repofuerimi tarnen tUud cum ChrjÃoliomo liceat contendere, tnultos quidem Spirit um fanlium iadare, fed qui propria ioquant ur, falfo iliumpratendere-, vtenim Cfn'iitus non a feipfoloqui feted atur,quia ex lege loquebatur amp;prophetisMa fi quid prater euangeli-itm fub titulo Spirttuffanchobtruditur, non creda-miu,quiaficutt Chrifius legis amp;nbsp;Prophetarum im-pletio eSl, ita/fiiritus Euangelq.Denide hoc addo, quod Augudinus, eiujque fimUes, vera a Deo fapi-entia pra cateris ditati fuijfe credantur, id non aliunde futÃe adeptes, nifi quod fcripturis, qua fola hanc fapientiam vberrtmo latice profundunt, Ã´quot;Jo-la hominem reddunt ad falutem erudirum,perfidem in Chrido lefu, confientanea amp;nbsp;fienferint, ficripfierint. Que tnim quifique proprius ab hoc fontt fiuesirrigat dodnnarum tubos,eepuriori certe lim-

pha le^lorem gutÃjuereficif.guovero'remotitu inqttmatierejta vtqui fi longijlimo interuallo abe/t-demtontinent, yiam noninterpiosamp;fjncerosEc-(leÃa doclores/eÃ¤tnter hi,rettcos firtpturarum deprauatores connunierentur , cuitu cum eadem penitiu Ãt in Conctl^t, PontiÃcum decretÃ»tamp;Scho-iailicorum placttÃ¼ Ã/ttuenda ratio, non eÃ quod â verear cmn Augusitno pronunciare : EJec ego^ Nlt;-canam fynodum tibi, nec tu mthi Ariminenfent debes, tanqaam praiudicaturue , obqcere, nec ego eiia atitbontate ,nec tu tdtus detineru ,fcriptura-rum authorilatibus, non quorumcunque proprijs, fedquavtrifqut fintcommunes,rescumre, caufa. cum caufa, tat io cum rationecertet, Infumma hoc inter nos conuentat,dobirina ApofloHcit,cr Prophe-tica , cut foil innixa eÃ eccleÃa , iudictum omne ad fcripturam facram effe reuocandiim , om-ntaque omnium vel patrum dogmata, vel conci-Itorum dÃ©crÃ©ta , vel PontiÃcum placita , vel Sc holaliicoruinaxtomata, non aliter eÃe accipien-da , nifi quatenus huic firiptura Junt conjÃ¨n-tanea.

Quod ad alteram qualhonem attinef. An EccleÃa verbo Dei, an potiiu verbum Det EccleÃa authcr-rttat etn tnbuat I it a miht per omnia fattsfectHi, vt â nonpotuerim tffum tuum candorem non vehemente! exojc ulart. Ha tuperquam erudite acpte reÃorr-Ãoiicm luam comparattone Ioannis Eaptilia cum Chrtlii dottrnia co}Ãrmalli,ita vtin hoc capitenul-la teilet inter nos controuerÃa.

Poliremurn tantum Epillolatua caput,de con-Ãitutiontbtu EccleÃa ^vellempaulo dilucidtus explicates.

tajfes. Ais eniin rbt regnum agtiofcitur,nonpojfe ne^ gart conflitutiones:lt;jttodcerteltbenter damut'fed fi-mul addtmits ab ipfo rege in guouis quidem regnd con^lituttonesdebere proficrÃf, fed maxime eerie iti CJmfit EccleÃa,inqua Christusitaregemagit,vt fimtAÃt amp;nbsp;corporis caput, Ã quot;Ãonfa manlus, ouium pai^for, ita vt vnius vins voÃ©em audiant oues, imperium accipiat Ãonfa -, Ãiritu vegetentur ac moueantur membra , conflitutionibus deniqueob-. temperet popiilus; ipfe enimvnusedlflequodid'uin â¢efl-.Hunc audite, acpro'mde femper atque indefejfa feculo'fumcentinttat'tonerefonattit.acrefonat in auÂ» rtbus ecclefla iSÃ¯a regfl vHius lex ac mandat mm ^odpracipio tibi, hoe obferuabisvtfacias,non ad-des qnicquam, needetrahes-Ã´quot; ilia : tlon addes ad quot;Verbum Domini,nee minuas ex eo,ne te forte arguat inueniartfque mendax.it em: Audtendo audite voeem meam,Ã¨tero vobis Deus, amp;nbsp;eritis mihi populits, amp;nbsp;ambulabitis in omni via quam , mandauero vobis. Jtem : Kunquid vult Deus holocaust a VicTimas, amp;nbsp;non potms vt obediatur voet fua ? tneltor efl enimobedtentiaquam, viclima,Ã¶â au-fiultare magu quam offerte adtpem arietum^ quin quafi peccatum ariolandi non aufcultare, dpe quafitdololatriainiquitas non acquiefcere.amp;itenr. Inconstitutionibuspatrumvesirorumneambuletisi

ludtcta eerumflu dÃ©crÃ©ta ne obferuetis, amp;pollu-tiontbus eorum ne confliurcemini, egoenim fum Ie-houa Deus veiler : in conflttuttonibus mets ambulate deeretamea feu indicia obferuate , amp;nbsp;factie ea,aliaqueferiptura,quibHsindHblipatres inÃni* tit lÂ»(isaffrmarunt,qutcqHid non effet manifeflo Dei

vtrbo'fandat um, habendum ejfe profacriteffÂ« j nte tnim in vllio ferendum eÃ regno, rege viuo, atreg;-9gt;ante,a( mjf*facrarum tabular um praÃ rtfr-to dtÃ¤ante, a qutguam alio legem,(onfjituttonem-^ue Ãtnciri,In quo Ã te habebo, quod etrta taa mentit aciudicÃ¿ perÃuHitate,amp;Ãmul eruditiorrii vber-tatefretut confdo, adÃipulatorem,nihilpl*nere-Ãat ampliiu in priori de EccleÃa quaÃione, qaod habeatfirupulumM protnde rogo,rt ad peflerieret de Sacramento interrogationes, tuampiimo quoque tempore audiam fententiam.

RESPONSIO AD POSTEKIORES QuÃ¦ftiones,quÃ¦funtdeveneÂ« rabili EuchariftiÃ¦ Sacramen* to.

V M nondum acceptÂ« tuis literis, ex quibus co-gnofccrem , quomodo priores Refponfiones Â«gt; ccpilleSjinciperem de tra-Ãªtandis reliquis quÃ¦ftio-nibiis cogitare, Eiuditifs.D.SanCt-Alde-gondc ( metuebam enim-ne aÃ©rionibus publtcis plus farisoccupatojoon vacaffet tam cito refponliones nieas legere amp;diju-dicare ) decimanona buius oportunÃ¨ fuâ peruenerun t mihi bins tus litersjqus mul tis decaufis,quas lÃ³gumefletf fequi',mihi iucundiÃims fuerunt: Nam licet videam non decflcjinquibus adhuc confens deÂ» bcamus,amp;Deo iuuanteconferemuSjatta-menconfidensin eo,quihabitare facit v-nanimes in domo.amp;follicitos reddit fer-Ã¼are vnitatem fpiritus in vinculo pacis,fpe* tonos de omnibus collaturosjabfque omni anuritudine,amp;animi contentione.Ser-uum

AD QVAEST. SANCT-ALDEG. uura cnim Domini non oportet litigare, fedmanfuctum eÃe Ã d omnes,docibilem, paticntcm,cum omnimodeÃia corripien-terp coSj'qui refifinnt veritati. Sc: Modc-ftia veftra nota fit omnibus bomtnibus^ inquit Apoftolus- Inprimisautvin mecx-bilarauit, quod fenferim tibi oftenfum Ã . Domino, quÃ¦ftionem de Eccicfia veidari circa vnum ex prÃ§cipuis cardinibus I cu fun-damentis noftrÃ¦ religionis. Naminduo-rum liominum caufa propric fides Chri-fbana confiÃit: vnius,in quo lapfi,cocci amp;malifaÃ³li lumus: alterius,in quo repa-ramur. Porroin eoin quoreparamur,non. tantum agnofcendum eft caput, de quo fcriptum eft: Omnis quicunquÃ§ inuoca-ucrit nomen Domini, ialuus crit ; nbsp;nbsp;Non

eftin aliquo alio falus,nccenim eftaliud no men datum hominibus, in quo oportcat nos faluos fieri ; fed etiacorpus,extra quod filus eÃe non poteÃ:,diccntcChnÃo : Nemo afcendit incÅlum, niliqui dclcendit de coelojfilius hominis, quieft in cÅlo ; caput videlicet cum corpore, nam fi foluni caput afeenderet in cÅlum,omnes nos in terra remaneremus amp;nbsp;tandem in inleigt;-num mergeremur.Porro ficutcaputquod nafeendo pofitum eft in ruiham,amp;infi-gnumÃ§uicontradicetur,ncmÂ£antun] Ã

lijs fuis fcmpcr agnitum fuit, amp;nbsp;cieditum, fed etiam fuo teni pore in terns yilum, Sc Ã . reliquis membris certa fide difcreturn,di-cendo; Tu es Ciiriftus films Dei viui, quiMlt;Â»Â«A.itf.â inhunc mundum veniftijficetiain corpus C lirifti, feu manifeftum eius regnÃ» Ã Patri-arcÃ¯iis amp;nbsp;Prophetis femper creditum (uit, amp;ab ijSjqui poft Cbrifti afeenfionem, mif-fo Spiritufanlt;fto,C,brifti Euangelium toto orbe terrarum difteminauerunt, aut dif-feminari viderunt,vfquc in iiync diem fem-pervifum fuit,amp;ab Omnibus ichifinatis certa fidcdilcretum,diccndo: HÃ¦c eft domus Domini fiimiter Ã¦dificata fuper fir-mam petram.De quare,nelongum faciam fermonem , oro vt digneris legere fermo-nem quartum, amp;nbsp;fepruagefimum primum in fine D-.A.uguftini,inter fermones Loua-nij impreflos , quorum exemplar vnum tranfmitto , ne forte non fit apud vos in promptu.

Nunc fuper eft vt refponfiones breuifsi-mas ingenio iSe occupationibus tuisac meis accommodas,quantum Dominus largiriHi gnabitur, rcliquis quxftionibus adbibcre concmur,quarum primÃ¦ fie ha bent: Ãn hÂ£C verlm, (hot ell corpus meum) contine4nf propoÃtionemidenttcam i at que idem ÃgnÃcan-t em quod corpus meum eli corpus meum ?

AD QJ^EST. SANCT.ALDEG. veroattributum corporutribuatur fubir^o Ãg-nificatoper pronomen,hoe,tan^uam diuerfo a fus attributo ?

Â£tÃ attribaatur tanejuam diuerfo, em attribuatut fub^antiue, it4 vthac verba, (hoc efl corpus me-umÃdemÃgnificent at que,hoc eBÃtbÃantialiter,

Anpotius attrtbaatur facramcntaliter, ita vtea ver bamhil altudÃgnÃcent, ntÃ, hoc eil facramen-taltter corpus meum,f 'u corpus meum dietturdÂ» hoc (juoddo vobis, plane vtfacramenta dicuntuf' de rebus quas Ãgntficant, amp;fua indÃ¼utione de-monflranttquemadmodum Auguliiniu in Itbellt de doclrina ChrtÃiana docet ,Sacramentumli-dei,fide eÃe i nbsp;nbsp;SacrameniÃ¼corporit Chrilli,cor-

fus-,drfacramentu foederis,feedus-,amp;SacramentS verbi Dei,ipÃÃimum verbum Dei,no qutdem fub-fiantia.fedvfu,inlfitutione, reprefentatione, ae fignifcantiÃima exhibittene ante oculosfidei ?

argumemto doceatur vocem,eÃ,in hoc circun-ÃantiaÃgntficarefubÃantia!i:atem ? liceat enbn st a loqui,

Inboc ipfoargumenta tanquamtsse^^nonpoffitfor-mart cert a at que indubitata ratiocinatioper pro-fofitionem generalem, quo argumenti vis poÃit et reÃ¤tus tntelligt,amp; certius iudteari.

Vbicunquevocula,eÃ,coniungitpradicatum eu fub-telio inhac veleiuÃnodicircunÃantia,totus ac-(ipttur fubllantiue,amp;c. in hac propoÃtione vocss-ta,eÃ, coniungit pradicatum corporis cum fubie-iltfrentminis demonÃrattHifboc,lt;^c ergo,

Propofitionem identicam vocanius,nÃ³ quando attnbutum amp;nbsp;fubicÃ¶um pro ea-dem re particulari acapiuntur, pro qua vcrihcatiir aflertio ; nam alioqui cnuncia-tio generis de lpecic,fpeciei dc indiuiduo, amp;acc'dentis de kihicÃ©io,eflent propohti-oncs iJeniicÃ¦; vr,lapis eftlubftantia,Petrus cit homo, amp;nbsp;Cicero eft orator : fed vo-camus propobtioneni'identicam,quando res eadein lub eodem nomine,aut Gdtem lub lynonymo de lcipfa enunciatur : vf, corpus meum eft corpus meum, gladius eft ends. Quamobrem dicendÃ» non eft,quod bÃ¦c Chnfti aflertio ; boe eft corpus meum, lit identica propolÃ®tio, etiamfi vera eflenequear,nili attnbutum Ã³cliibicÃ©tum pro aliqua eadem re particulari accipian-tur, pro qua fitverificatio: feddicendum, quÃ³d {it enunciatio communis attribut! dcfingulari lubiefto. Nam licctChriftus vnicum corpus babuerit,attamen etiamfi viginti corpow babuifler, de quolibet di-cere potuiflet,boc eft corpus meum. Ex quo intclligimus vocem,meum corpus, fi-cutmeus digitus.communem cfle,non fin-gularem. Porro enunciationes fimplicesÂ» inquibusalterum dealtero mediantevcr-bo fubftantiuo,efl:,enunciaturjfuntin du-

AD QVAEST. SANCT-ALDEG. plici genere : aliÃ¦ enim profcruntur inten-tione afTercndi idquodeft,quan(lo eiuf-modi propofitio inchoatur, vt lapis eft corpus,Petrus fedet: AliÃ¦veiÃ´proierun-tur non intentione afkrcndi id quod eft, quando ipfa cnunciatio incipit profciii led intentionc faciendi id quod^eiufinodi enunciationc ftgnificatur, amp;nbsp;quod tunc phmum erit, quando ipfaenunciatio pro-lata fucrit : Vt ft quis demonftrato agro proprio,cuipiam alteri diccret, lue eft ager tuus,non intentionc aflcrcndi quod non eft, led intentionc facicndi,vt id fit quod dicitjioc cftjVt agerqui diccnti proprius eft, altcrius cfheiatur, eiufmodi cnim ler-naonibus apud lunlconlultos aliquando intclligitur fieri dominiorum amp;poftcfsio-numtranslatio.Talis fermovidetur eflea-pudLucam,cÃ¹m aitG'hriftus; Homo,re-mittuntur tibi peccata tua. amp;nbsp;rurlus:R.enut tuntur ci peccata multa,quoniam dilexit rnultum,amp;; Filiustuusviuit. Non ennn volcbatCbriftus aftcrere quod erat priiif-quain bÃ¦c dicebat,fed id faccre quod diceÂ« bat: nccdubium eft,quin tali fermonecon' tentus fuiflet Ccturio ,cuiTi Ã Domino po-fcÃ©batjVtdicerct verbo',amp; fanaretur puer ciuSjboc eft,vt diccret: Filius tuus viuit,vcl Alius tuus fanus eft,quern Dominus fine o-mni

m ni verb o fanaait.CxtcrÃ» quia nos nofliis fermonibus fubflantias mutarc non pofiu-musjideo exempla en unciationum pofte-hons generis, quibus fubftantia in fub-ftantiam tranlmutatur , non in noftris, ied in Chrifli fermonibus funt peienda. Verbi gratia:Si Cbriftus in nuptijs volcnsi^,,,^;^ ex aqua fcx hydrijs contenta vinum facere, ibis verbis vfus fuifict, (hoc eft vinum:) hmihter (i voluiÃ¼ct diabolo acquiclccre petentj vt diccret lapidihuic,vtpanisfiat, atquÃ§idhis verbis eftecillct, (lue eft panis) non intendillet lus duabus enunciationi-bus,videlicet,hoceftvinum;amp;,hic eh pa-nis,ancreie, quod aqua hydrijs contenta, amp;nbsp;hic lapis, (quÃ¦ tune extabant cum bas enunciationes proferre cÅpdlet,) fuiflent vinum amp;nbsp;panis, quia id manilefte lalluro fuiflet, fed intendillet facere vt prolatis verbis id efiet, quod dicebat; amp;nbsp;hoc dicen-do fignificare,ea qux ex aqua hydrijs contenta, amp;nbsp;ex hoc lapide demon Arato fecil-fet,cAe vinum, amp;pancm;quafidicat, hoe quod ex aqua hydrijs contenta lacio, vinum eft: amp;hoc, quod ex hoc lapide lacio, panis eft. Simili modo, quando ait Chri-ftus,hoceft corpus meuni.amp;,hic eft languis meus^nonjntendit allcrere quod pa-pis amp;nbsp;yinum, quÃ¦ tunc prÃ¦fÃ§mia habebat

cum hÃ¦c incipiepat dicere,eiÃ¯ent corpus amp;nbsp;languis eins, quia id falfum cft; quod ne fit, omnino cicdendus eft intendilTe ex pane et vino corpus amp;nbsp;languinem fuum efficere. Si iniUisduabusenÃ»ciationibuSjhoc eft corpus meum. amp;nbsp;: hic eft fanguis meus; pronomina hocamp;hiCjtionrefei'unturad panem amp;vinum,quÃ¦ ante prolationÃ© harum dua-rum enuntiationum prius fuerunt,(ficut intelligeicnturreferrijfi tantum intentione afÃ¯ercndi proferrÃ©tur,quod Chriftus facerc J non potuit,quia nÃ´potuit falfum dicere,) fed referuntur ad hoc corpus, amp;nbsp;hunt fan- 1 guinem,quÃ¦iam diÃ´hs verbis,Ghrifto hoc jntcdcnteefficiÃ»tur,quahdicat: hoc quod ex hoc pane facereintendo,amp; facio,eftcor pus meum : amp;nbsp;hoc quod ex hoc vino facio, eft fanguis.His diligentercÃ´fideratis, facile eftppohtis quÃ¦ftionibus refpÃ´dere, quod hÃ¦c verba : hoc eft corpus meum, non con-tineant propofitionemidenticam,atq; idÃ© ftgnifÃ®cÃ¢tem quod,corpus meum eft corpus meum; led id lÃ®gnilÃ®cantcm quod diximus, ncmpe:hoc quod ex hoc pane facio,eft corpus meum;quodqueattributum,corp us,tri Duatur fubiedo fignificato per pronomen, hoc,non tanquam diuerfoÃ¢fuo attribute, fed tan quam rem eandem lÃ®ngularem figni ficanti,nempe,hoc Chrifti corpus ex pane

AD QVEST. SANCT.ALDEG. cÃ³feÃ³him virtute vcrboi-um Clihfti. Vndc DCC diccre oportet quodhuius enÃ¼ciaiio-niSjhoccft corpus'meum,fenfus {it,quod hic panis fubftantialiterjvel lacramÃ©cahier, Â£ue fignificatiuÃ¨ fit corpus meu: led fendus eft^d quod ex pane facere in tendo,amp; facio, eftcorpus mey ,vt diximus.GÃ¦terum quia negan non poteft,quin Cbriftus ex aqua vi num,ex lapide panÃ©,ex pane amp;nbsp;vino corpus fuum Ã´clanguinÃ©cfficerepotueritjidq- bis verbis, hoc eft vinum, hic eft panis, hoc eft corpus meum,hiceft languis meus. Si cnim *^lt;*4* potuitPetrus vmbrafuaptraleundo quof-Uis Ã¦gros ab infirmitatibus liberate,quan to magis potuitChiiftus verbis fuis ex re qua-libet, qua milbet etiam rem aliam cfficcre? Ponatur ergo difputandi gratia quod Chri ftushÃ¦c vniuerfaiam diÃ©tis enuntiationi-bus efi'ecerit ,oro vt tua eruditio, hoc prÃ¦-fuppofitOjdigneturpropofitisÃ fequÃ§ftio-nibus refpondcre.Nempe an hÃ¦c propofi-liofit identicaâjihoc eft corpus meum? An attributÃ»jCorpuSjtribuatur lubiefto figni-ficato per pronomc,hoc,tanquam diuerfo? An buius enunciationis,hoc eftcorpus me-Ã¼m,lÃ¨nfus fit,hicpanis eft lubftantialiter vel facramcntalitcr corpus meum? amp;fi vbi dereconuenimus,adhuceafdem pene dif-ficuliates inuenerisjquas nuc proponis, fa-

' AD QVAKST. SANCT-ALDEG, eile intelliges quÃ¦ftionum multarum ne-^ buLts non ram adrci veritatem, quÃ m addt Ccndivationcm pertincrc,

Miror autem priidcntiam tuarrt quÃ¦re-re,quo argumento doccatur,vocem,cft,in hac ieri^ioniscircunftantia (hoc eft corpus meunijfignificare fubftantialitatÃ©,cÃ¹m ilia lit propria, amp;nbsp;confueta cius fignificatio, tarn GrÃ¦cÃ¨,quÃ m Latine, in qua ab initio nafccntisF.cclefÃ®Ã¦fempcrabomnibusno-ftris maioribus hoc loco accepta eft. Ncq; cnim rogarefolemusjcuraliquispcrpubli.Â« cam amp;nbsp;confuetam viam ambulet,lt;edfi ab illadigrcftuSjinfolita amp;nbsp;improbatadiucr-ticula fcftetur,tunc mento rogatur,cur dc-reliCta regia via, ad in (oli tarn fe Conuei'tat ; amp;nbsp;idco potius rogandum cftct,quoargu-mento moueatur,qui voccm,eft,inhaccir' cunftantia,prÃ¦terconluetamfignificatio* ncm,amp; prÃ§teromnium catholicorum intel lig6ntiam,ad fignificatione referunt,quÃ m rogandum quo argumento doceaturfub-ftantialitatcm fignificarc.Scio quofdapro-ferre fcripturam i. ad Cor.lo. Petra auterrt cratCliriftus ; in qua vocem,cft,cxiftimanC pro,fignificat,pont5,vtpcrfuadeantipfarrt ctiam in hac circunftantia pro, ftgnificaf, accipiendam. Sedan ex hac fcriptura fatis fÃ³lidun^ proferri pofsit argumentum, quo

id probetur,forfican non immeiito dubiÂ« tauerit quifpiam; quia Apoftolus non vi-dctur loquide inanimata petra Oreb fuo loco manÃ©tCjCX qua Moyles femel aquam clicuit,quÃ§ petra non poterateffc Cbriftus nili fionificatiue: fed loquiturdc petra lem perpopulum conlequente,amp;potumcorporalen! aclpiritualem lemperfuppeditan tc,quern potum Ipiritualem cundcmnobi-fcum bibebant,quÃ¦ petra non fignidcati-Ã¼Ã¨,fed lubftantialiter cratCbri flus,ficutD. Chryfortomus amp;nbsp;Ambrofius interpretan-tur. Sed detur vocem,cfl, vno atque altero loco propter lermoniscircunflantialigni-ficatiue leu facrametaliter intclligi,an ideo quandolinc tali circunflantia limpliciter ponitur, pro ferendum erit certu argumentum,doceatur fubftantialitatemfignilica-re,amp; in fua bgnificatione propria deberc accipi ? Scio ctiam DÂ«Augun;inum epiftola 2 j .dicere,quod lacramenta habeant quan-dam fim'ilitudinem eavum rcrum,quarum funtlacramenta,atquecx bacÃmilitudine pierunquc etiam iplarum rerum nomina acciperc ; led fubiungens exemplum,quod fecundum quendammoduin lacrainttum corporis Chrifb efl corpus Cbrifti,latis a-perte lignificat bunc loquendi modii,quo lacramcntum aliquid die dicitur tantum, quia

AD QVEST. SANCT.AIDEG. quiaefteius facramentum,non efle propnu cc cÃ³fuetum, fed infolitum, amp;nbsp;ex fermonis eircunftdntia intelligendum:quÃ¦ vbi defue ritjGcut in verbis C hrifl:i,quibus air,boe eft corpus meum,biceft languis meus,non fine ftudio propnj fenfus viderur talis intelli-gentia c|uxri, QuÃ¦risetiam; Jnexplicatio horum verborum, hocefl corpus nte^ urn,debeat autpnÃtt aitunde fumt, quam ex ipfis ChrtÃt,aut EuangeliÃarum verbis

An illapropofitio de caUce, hocpoculum efi nouum teÃamentum feMfÅdus(J^'Â«'^it'^Â» enim vtrumque ÃgniÃcat,vt Habrais Bertth)in meo fangume : illa, bic eilfanguis noui teil ament t, nontdem fig-nificent,amp; fe mutuo pgnificanter expltcent ?

Ac priinde an nonpenitus eadernÃt tnpane ratio, vt ha propofitiones ; bic pants eÃ nouum teÃamentum feufÅdus in meo corpore nbsp;nbsp;, hoeeÃ Corpus

meum : amp;nbsp;item, htc panÃ¼, quem frangimus eil tttiyudx corporis ChriÃt : amp;nbsp;bicpants, quemfran-gimus,eil corpus ChrtÃt, tdemÃgnificent,i^fe mutuo ÃgniÃcanter expltcent l

Auguftinus de doÃ¤nnaChriftianalib. i.c.9.doect',illa, quxin libris Canonicis a-pertÃ¨ pofita funt,folertius ,diligentiuÃ¯que inueftiganda,vtadobfcurioreslocutiones illuflrandas, demanifeftioribus fumantur exempla, amp;nbsp;quxdam certarum lententia-rum leftxmonia, dubitationemdeinccrtis aufc-

;^wferant. Ex quo intul'igimuj nonomms XÃ©np ure iacivE teftinionn cxalijs efle in* telliscnda. Nam quxdam aperte pofiu fuiit,quÃ¦ ex proprijs verbis amp;nbsp;locucionU busintelliguntur; fed eaduntaxat,quÃ§obÂ» feuritatem habent,qux pofsit exaiijsma* nifcAionous locutiombus aut teflimonijs illullrari. Nunc vcrÃ³ confidcrandum eftjV-trum hxc duo teftimonia,hoc cft corpus n)cum,amp;: hiceft languis meus nouiteftaÂ» mentij obleuritatem nabeant : amp;nbsp;li obfcu-ritatein habereputentur,an hÃ§c obfcuritas per handententiam tanquam manifeftio-rein : bic calix nouum tcKamcntum eft la meo fanguinc ; poIsit illuftrari. Nam prio* raiUa dup tcftimÃ³nia^ forfitan muleis videÂ» bunturkoc po Ac non longÃ¨ magis clÃ¯e perÂ» fpicua,prxlcrtim quia hxc fententia, hic lt;fl fanguis meus noui teÃamenti,planÃ© rpÂ» fpondctiili,quam exExodo citÃ¢t ApolloÂ» lusad Hcbrxoscap.io.hiceft fanguistefta-tnentijquodmandauitad vos Deus.Igitur hoc telhmonium,hic calix nouum eft teftÃ¢ mentum in meo langui ne, non eft idoneÃ» ad illuftrandum ilia duo pnora ,fed contti potius : aut lÃ® vtraq, ambiguitatem aut dili-ncultatem aiiquim habÃ¨reprÃ¦tcnduntur, cur ad allas lententiasohlcuriores recuire* Â»usjijp qujbui videturpofle error abfcon-

dj, amp;nbsp;non potius ad corum fludiuin ac tc-ftiinonium,aui prÃ¦lcntis temporis conten tiones prÃ§ccflerunt,amp;ad intelligendas fcri-pturasfacriSjpraicÃ¦teris fucruntÃ¢ Ãco jllu-m inati j cuiufinodi fuit D. Ambro fins, qui de ijs,qui initiantur , amp;nbsp;de Sacramentis qiiarftioncs iftas clanfsimÃ¨dilloiuit. Nam ncgarc non pofÃ®umus ,Dcum qÃ»orundam oculos obcÅcarc,nefortcvidcant oculis^ amp;nbsp;aunbus audian r, Ã´c corde intelligant, vt ad Dominum conuertantur, amp;nbsp;faticnrur ab eOjinquibusDeus liuius (eculi ,inquit Apoftolus r.ad Ãorintb.4.cxcoecÃ uitmcn txis inddelium, vt nonfulgeateisilJumina-â¢do Euangelij gloriÃ¦ Chnfti, etiamfi aper-tifsimÃ¨ prÃ¦dicctur. Reftatigitur, vt in bis Â«bfcuritatibus, quÃ¦ non vidcntur fuifle obfcuritates vetenbus,adiUos recurramuS', quibus putatur Deus dediife aures ad audi-endum,amp;ocu!osad vidÃ©dum,nefortc noÂ» diicnon lÃ tis acutÃ¨ cernamus. Verba Am-brofij de ijs,qui myftcrijs initiantuiscÃ p.vU timo fie habent: Potior lux quÃ m vmbra, veritas quÃ m figura,corpus autboris quÃ m nrianna decÅlo. Fortedicis; Aliudvideo, lt;^omodo tu mihi afleris, quod Chnfti corpus accipiam? amp;nbsp;Jioc nobis adbuc lu-pcrcfijVt probemus. Quantis igitur vtimur Â«emplis f probÃ§muÂ» non hoc elle quod

natura formauir/cd quod Bcncdidio con-(Â«crauic ; maioremquc vim eÃe bcnediÃ©lio* nis,quÃ m naturÃ¦,quiabcncdtÃ¢ioneetiain ipia natuiamutatur. Et I ib.^.de facraincn-tiscap.4. Author Sacramentorum inquit,nihDominus Rfu^; tu fortÃ¨dicis, meuscÃpanis vfitatus,lt;edpanisine,inquit, panis cftante verba Sacramentoium: vbi acccÃitconltâcraijo,ex pane htcaro Chri-Ãi,iiÃ¼Cigitivrafu Lunius.Quomodo potcfh qtfi panis eÃ^corpus eÃe CliiiÃi confccra-tionc,inqdit. Conlecratio igitur quibus Verbis eÃ,lt;3c,quibus ftrmonibus? Domini lehunam rehqua omnia,quÃ§dicuntur,laus Deo deftrtuiâ,amp;c. vbi veniiurvtconficia-tur vcnerabile Sacramentum ,iam non fuiÂ« fermonibusjacerdos, fed vtitur fermoni-bus CiiriÃi.Ergo feârmo CbriÃi hoc confi-cit Sacramctum.Quisfermo ChriÃi; nem-peis,quofaÃ¤:3 fufttÃ³mnia,iu(sitDominus, amp;fatiuracÃ,amp;c.amp;cap.$.z'\ntequam con-fccretur,paniseÃ: vbiautcm verba CbriÃi acceflerunt,corpus eÃ. Denique audite di-centcm: Accipite amp;edite exeo omncs,hoc eÃcorpus mcum ; amp;nbsp;ante verba CbriÃi calix cÃviniamp; aquÃ¦ picnus, vbi verba CbriÃi opera ta fuerint,ibi (anguiscfficitur,qui plcbem redemit. E.rgo videtc,quantis gc-neribus potens eÃ fermo CbriÃi vniuer-

AD QVAEST. SANCT-ALDEG. faconuertere.HaÃ³lcnusAmbrofiuSjquiad-ieÃ©lis adhuc alijsmultisfententiam fuÃ¢tarrt Fecit manifeftam,vt non pofsit deilla dubi-tarijficut nee de Fententia reliquorum ve* terum,qui bas quÃ¦ftiones tradauerÃ¼tjqui-busficumEuangcIiOjCum totiusEcclcfe teftimonio non crcditur,fcd verba fcriptu-rÃ¦ manifcfla ad inufitatum tropum detor-quentur â¢ non erit mirunijfi etiam meis verbis non credatur,cuni nemo credat nifi vo-lens, nee quifquam credere velit, n ifi cui de-dit Deus vt velit. Pono quod vox GrÃ¦ca J'/kSkkb j quam interpres nofter vertit te-ftamentum, ficut amp;nbsp;HebrÃ¦a Berith, fubin-de vertatur FÅdus, nihil huic difputationi prÃ¦iudicat,quia licet per fc pofita fÅdus fi-gnificet,attamen morti vel fanguini iunda propiiÃ¨ teftamentum fignificat,ficut often ditApoftolus adGalatasj-ÃC adHebrÃ¦os ca.9. Similiter quod ait Apoftolus i.ad Co-linth.i o. Panis, que frangimus,nonne participatio corpons Domini eft? licet fit verum quod ispanis,qui falt;fta bencdiiftione Fragi tur, amp;nbsp;Ã fi del J b us p a rticip a tur, fi t corpus Chrifti, in quod perconfecrationem mutatus eft panis, qui Ã facerdote ad bene-dicendum accipitur: non tarnen vult ibi poftolusdicerc,quid fit panis jqui frangi-tuij fed quid partiopatione huius panis fi-gnifi-

M, BAU RESPONSIO, gnificctur,amp;efficiatur,nempe vt multi vÂ» num corpus Ãmus,omnes qui de vno pane, amp;nbsp;vno calice participamus, ficut feipfum explicat Apoli;o]us,amp; Apoftolum D.Cy-pnanus incpift.76,ad Magnum,cuius verba e tiam refert Auguftinus lib.y, cÃ³tra Do-natiftascap.50. amp;craÃ¢atu 16. fupcrloan-item. Ex his facile eft aliquot fequentibus tefpondcrc qua:ftionibus,nempe ;

jironomeH, hoc, aliud Ãgnificet, quam id'ipfum quod vno oreomnes Enan^elilla teilantur,Chri~ dlutn accepijje,fregtffe Ãedijji difcipulÃ¼ji^ vt acciperent,^ comederent

An Paulus t.ad Corinth. \o. cum hunepanem no' minat, ^panern quern frangimus, dtferteexpli. cal ,altud facramenti fubtelium Ãatuat, at que CbriRus.veltpft Paulus i .adCorinth. 11 .prongmine (hoc) vultÃgnificari,quodomnes Euangeli-ita tellanturfttâjp! panem,quern Chrtliusfregit, dedit, amp;nbsp;de quo dentq^ locutus ell I

An tn propuÃtiene de caltce non eadem Ãtfiibiefli ratio, at que in ea ,qult;e eÃ de pane, ac proinde cumÃibteÃ¤um in propoÃttone,cir oratione de catice nonfolul^ldemon^tretur pronomtne, hoc, fed plane epquot; diferte nominetur ^Terifnt.velÃu-Ã¤us,velgenimen ritis, non eadem Ãt ratio in pro-nomine, hoc,quod vfurpatur in propoÃtione de pane,it a vt hoc idem ÃgnÃcet, quod hie panis, vil htcfruHus tritici de mult is coadunatis grants ?

AD QVAEST.jSANCT-ALDEG, diÃ¢is refpondcrc: namcccnanribusApo-ftoliSjinquitMattharus,acccpit lefus pa-nem, vfitatum videlicet, quia tune ibi a-Jius panis non crat,amp; cundem panenibe-nedixit ; lcd quod fregit, dcÃ§itquc fuis difcipubs, dicens : accipitc, amp;nbsp;manduca-tCâ non luit vfitatus panis, fed benedi-Ã©ius, amp;nbsp;bcncdidione in corpus cius mu-tatus, ficut ipfemet Chriftus tcftatur,di-cens : Accipitc amp;nbsp;manducate, hoceftcorpus meum: non enimair,accipitepancm amp;comcdite panem,fÃ®cut dcipfo prius ait Euangclifta,accepit lefus panem. fed ait: accipitc amp;nbsp;coincctitc, hoc eft corpus me-uin. lulsit ergo vt acciperent amp;nbsp;comede-rent non panem vfÃ®tatuin,dc quo prius lo-cutus eft Euangelifla,dicens: accepit lefus panem, fed panem bcncdiÃ¢umjUc quo ait: hoccfl corpusmeum,iam videlicet ex I pane benednSto confeÃ¢um. Similcm lo-quendi modum fecutus eft Apoftolus i. Corinth.II. cÃ¹m ait : Dominus Icfusbn qua noÃ¢c tradebatur,accepit panem, amp;nbsp;gratias agens, lub quo intelligitur, benedi-xit, ficut exprefierunt MatthÃ¦us amp;nbsp;Marcus, fregit, amp;dixit, accipitc amp;nbsp;manduÃ§atc, hoc eft corpus meum, quod pro vobis tra-dcturrquÃ¦ verba fimili modo accipienda funt, quo fuprÃ oftendimus verba MatthÃ¤i

tKÃ¦idebcrc accipi.Dico igiturad prima tn cjuÃ¦ftioncm iam propoficam, quod pronomen,hoc, in Chrifti verbis fi^nificct a-hud quidetn,quam quod vno ore omnci Euangeliftxamp; Apoftolus i.Corinth.ii.te-ft intur, Chriftum acccpiOc, fed non aliud, quÃ mijdem teftantur Chriftum difcipu-lisdedinc,amp;iu(sincvtaccipcrent,amp;come-perent; iignificat cnim corpus Chrifti ex pancconfecto bcncdicendo,(Ã¨d nnnhg-nificat panem vfitatum,quc!n oinnes Eu-angcliftÃ¦ tcflanturGhhftum accepiftc.Ex quo intcliigimus verba hÃ¦c, accipitcamp;co-medtte,nondebereconnruicuin nomine, panem, quod prxeefsit, cum aitEuangeli-fia,acccpit lelus panem,kdcumeo quod Equitur, hoc efl:corpus meum,vel cum co quodintelligitur,vtht fen-lus: accipitecor-pus meum; vel,quod in idemrecidir,acci-pite panem benediÃ¨lum,amp;confccratum. Porro ad id quod lecund i quxflione pro-ponitunAnPauâus i.Coiinth.io.cum no-minat panem,quern trangimus,aHud Sa-crameti (ubieÃ¨iuin flatuar,quÃ m Chriflus vel ipfePaulus i. Corinth. 11 Refpondco quod Paulus ca.IO. fupradifto idem facra-naenti fubiedÃ»ftatuat cum eoquod ftatuit Chriftus apudMatthÃ§um,cÃ¹m aif.accipite amp;comedite,hoc eft corpusmeum. Nam

AD QVAEST. SANCT.ALDEO. fubieÃ³tum facramcnti ftatuitvcrum ChriÂ« fti corpus,quodtranflato nomine panetn appellat,quia ex pane confe(5lum,amp; 1 pccic-bus panis vclatu;n:quam nominis tiunflatiÂ» onem manifeftÃ¨ fignificat ipla Jermoniscir Cunftantia,cum dicitur (panis, quem fran-gimus,amp;. omnesquide vno panepartici-pamusjnam omnibus fidelibus notilsimu eflinajtarincque (rangi, ncqueparticipa-ri panem nifi bencdiÃ¢Ã»jÃ´cin corpus Chri-ftl bencdi Â£tione conuerlum.

Ad terri im qua.âfl:ionem refpondeo id quod apudEuangeliftasamp; apudApofto-Iu :n I.Cori n I h. 11. de ca Jice dici tur,code m modo accipiendum, ficut id quod de pane dicitur,ncmpcquÃ³d vbi narraturChnftu accepiÃe cahcem,ibi intelligcndus fit accc-piflecalicem viniamp;aquÃ¦ plenum,ficutait Ambrofius; vbivero verbaChrifti opera-ta fuÃ®tt,hoc eft,vbi poft benediÃ©tionem ait: bibite ex hoc omnes,ibi non fit intclligcn-dus ponexifte vinum amp;nbsp;aquam,fed luum fanguincm, quo plebem rcdcmit,amp;de quo dicrt, htc eft languis meus noui teftamenti. Quod verb apud tres Euangeliftas de geni-mine vitis dicitur,videtur potius referendum ad poculum PafehÃ¦ veteris,quÃ m no-Lw.jix nbsp;nbsp;uijficut Lucas non obfeure fignificat.

Stfubttilumpopium m hac propoÃttÂ»ne,hoc cH tor-put meum,mutatur,ata mutatumfair,a fubttUo pttnti,gttod tuangeMn ttftanturChrtfiurn at-dtdij]e,quando tuut at urn fuit, ^ua vt,quo Domtm mandai o, ^uo dt uitu vtrbt ar-guifienio?

Refpondco fubicdum pofitum in hac propohtioncjhoc eft corpus iTicum,non mutari, quia lubieÃ³tum iftud corpus Chri-ftieftjÃ quo in Sacramento nulla fit muta-tio ; led pancm quern accepit Iefus,dicimus mutatum cfle in corpus eius,quando benc-dicendo amp;nbsp;confccrando paneni ait,hoc eft corpus meum,mutatum ,inquam,virtutc verborumeius,nam,vtait Ambrofiusde ijs qui initiatur,cap.9.11 tantum valuit huma-na bcnediÃ³tio, Etizei videlicet lacientis fcr-rumnatare,vt naturam conucrteretjquid dicemusde ipfaconlecratione druina,vbi verba ipfa Domini Saluatoris operantur? nam Sacramentuiftudquod accipis,Chri-fti fermone conficitur. Quod fi tantum va luit fermo Helix,vtignem decoclo depone nbsp;nbsp;**'

rct.nÃ³vak'bit fermo Chriftivtlpccies mutet clementorum ? De totius mundi operi-buslegifti: Ipledixit,amp;fada Junt-, ipfc mandauitjamp;creata funt.Scrmo crgoChii-fti,qui potuit ex nihilo faccre quodnon e-

AD QVEST. SANCT.ALDEG. crat,non poteft ea quae funtin id inurare quod erat? non cnim minus eft nouas rebus aaÃ¯c,quÃ in mutarenaturas.amp;lib.^.dcfacra-mentisc.4.Scrmo Chrifti,inquit,hoc con-ficit SacramentÃ» ; quÃ¦ auteni funt verba Chriftijquib'.is hoc (acramentÃ» conficitur, cxponitc.^.diccnsiOrnniaiHaverbaEuan-eeliftx funt,vlque,.iccipite hue corpus,fiuc fanguinem;ind.everba funtChrifti,audi di centem,hoc eft corpus meum,amp;ante verba Cluifti, calix eft aqux amp;nbsp;vini plenus, vbi verba Chrifti cooperata fuerint,ibi languis clhcitur,qui p'cbem redemit. Ecce Habes quod verbum,accipite, non conftrui tur cu nomine, pancm, led cum nomine, corpus, amp;fanguincm, licut fupia diximus. Habes fecundÃ³,non quando lubieeftum pofitum in hac propolitione ,Hoc eft corpus me-urn ,lt;i^tatum fit, fed quando mutatus (it paiTCJt?qucm ccenantibus Apoftolis accepit lefus, nempe quando dixit, hoc eft corpus meum : Habes qua vi, amp;nbsp;quo Domini mandato mutatirs fit panis,nem-pevirtute verborum Chrifti,quibus dixit amp;nbsp;faÃ¤:afunt,ipfc mandauitamp; creatalunt. Habes quo diuini verbi argumente,nem-pc argumento verborum Chrifti, quibus a-pcrtilsime dixit,hoc eft corpus meummam quia mentiri nÃ³potuir,oportet vt ex pane, quern

M. BAH RESPoNSIO* 'i^uem accepitjid fecent, quod dixir, videlicet,hoc eft corpus meuiri,ne conuincatur fallumfuillc quod dixit. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'

ft analog'ia vnionu (orporÃ¹ChriSIijCum Ec-(lefiA declarata i. Corinth, ia.finulla efpaniff vtl vim rebqua fiabllantia ?

Hane analogiam cxplicat Auguftinus libro 'J. contra Donatiftas cap. 50, verbis D.Cypriani,quÃ¦ fie liabent: Quandq Do-minus corpus Juum panemvocatde mul-tonam granorum aduhalionc congeftum, amp;quando fanguincm luum vinum appel-lat debotrisamp;aeynis muleisexprcflum,at- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;*

que in vnum coaÃ©fum, gregem item no- cypnan.epi. ftrum fignifieat com miftione adunatÃ§ mul âf'l titudinisadunatum: nam quemadmodum panis ,ex quo corpus Chnfh conficitur, quodinterdum ctiam panis vocatur, vt, panis quem frangimus: quemadmodum, inquam,panis ex granis in vnum aduna-tis conficitur, amp;nbsp;quemadmodum vinum â¢X multis azynis in vnum confiuentibus coalcfcit: fie ctiam myfticum Chrifti corpus,quod per hoc Sacramentum fignifi-catur,amp;coit,cx dilperfisDei filijs colligi-tur,qui per fidem amp;nbsp;dileÃ©tioncm in vnum corpus adunantur.Net huius anjlogiÃ§ ob-ftat^

AD QVEST. SANCT.ALDEÂ©. ftat,quodin confeÃ¢ione Sacramcnti nulU. eÃ¼ panis amp;nbsp;vini rcliqua fubftantiajquia nee remanctipfagianoruin autacynorum forma,ex qua tarnen fumitur potifsima huius analogix portio,quia analogia fumitur nonex/ubflantia,quÃ¦in ipfo facranjÃ©nto permanet,(ed cx ea quÃ¦ in pane amp;nbsp;vino, ex quibusconficitur,prÃ¦cefsir.

^uomodoVeteresdocuerunt eemdem,etut fimilettt -effetTMsformationemptinisamp; viniincorpiu amp;nbsp;ferf^uttum Cbrifii, tjuala erM aqtu admixta ri-itotnpepulumchrtfii,efiu(orport perfidem ad-glutiMium?

HancquÃ¦ftioncmmoucriputo occafi-one verborum bcati Cypriani in epiftol* quat eft ad CÃ¦cilium , quÃ¦ fie habet; Quando in calice vino aqua mifcctur,Chri flus populus adunatur amp;nbsp;credentium plebs cijinquemcrediditjcopulaturamp;coniungi-tur.amp;infra:Sicauteminfandificando calice Domini ofÃ¯cni aqua fola non poteft, quomodo nec vinum folum poteft: nam n vinum tantum quis ofterat,fan^uis Chri-fti incipit efte fine nobis: fivero aquafola, plebs incipit efle fine Chrifto; quando autem vtrumque mifcetur,amp; adunationc confufa fibi inuicem copulatur, tunc facia-

CtamcntuÃ¯iÃ® fpiritualeamp;cÅlefte perÃcitur. C^ibus verbis non continetur ea c'ompa-iano,quÃ¦in quÃ¦ftionecxprimitur,nempe quod tabs fit transformatio panis amp;nbsp;vini in corpus amp;nbsp;fanguinem Chrifli, qualis eft aqux'vino permifiÃ¦in populum Chrifli; led tÃntumcxponitur, quia facrificium ex aquaramp; vini commifltone confeÃ´tura fig-nilicct amp;nbsp;efficiat ; nempe vt qucmadmoÂ» dumTacrificium ex aqua vino permifta con ficitÃ»r,fic etiam Chriflus amp;nbsp;plebs eius in vnurh corpus coadurictur, non Cbnftum mutandoin pcrucrfos plebis affeÃ»us, fed reformandoplebem,vtcum Chrifto quÃ¦ Del funt fÃ piat,amp; dÃ§pofita prauitate fpiri-tum Chrifli induat. Nam amp;nbsp;ipfd vini amp;nbsp;aquÃ¦miftio fie tempera tur,vt non'vinum in aquam,fed aqua in vinum conuertatur, amp;nbsp;hoc modo inuicein copulentur.Quod fi forte quÃ¦ftiohÃ¦caJiaveterum fcnpta rÃ©-fpicia t,quÃ¦ mihi non occununt, cdperem ilia defignarijVt fi Deus largiretur,pofsit eis conueniens refponfio adhiberi.

piftolani Di Sand^Aldegon-di. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;;

Eruditilsiinc Domme, notinuiJa occuire-runt, de .quibus vdum cftaliquid breuitef diccre ;id quod fpcro e-ruditiqnem tuam non grauatÃ¨ laturam, quiaidipfum nominatim expetijr,dccon-ftitutionibus Ecclcftafticis .Diets itaque tibi licere illud cum Cbryioftomo conten-dcrCjQiiuItos quidem Spiritum fanÃ©ium ia-Ãare,fed qui propria loquantur, falsÃ´ illud prÃ¦tÃ§ndere.id quod verifsimÃ¨ dicis,quia id docet,fcriptiuâa facr4/:um ait : Nolite omni fpifjtui credercjlcd probate IpiiitusH ex .Deo funt.amp;rurfus : ProphetÃ¦ duo auttrÃ¨s dicantjamp;cÃ¦teri dijudicent.Scd ft quis bine concturpcrfuadere,veterum teftinionia,amp; dÃ©crÃ©ta conciliorum,prxfertim antiquoru, qua; per multas annorum centuiiasÃ viris dodifsimis atque fandifsimis ad fcriptu-rasfacrasdifcufla_, tanquama Spintu fanÃ¢tÂ»

' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;1 â¢ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;1 1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Itntmtnt

I confcntu conclula , aÅndis fÃ®delibus rc-Ælt;,Â»lt;/Â«/Ã®pi'Â« cepta fÃ¹nt, etiam hoc accÃ§dit, quod non immeritÃ´ exiftimcntur,amp; prxfumantur cÃ´-tinÃ§rc-ifcnfum EcclcfiÃ¦, de qua dicit Apo- ' nbsp;nbsp;nbsp;*

ftolus,quodfit columna amp;nbsp;tirm-amentum xÂ«i4.i8. vcntatisjÃ gencrah (ententia mandat Do-minus,vt qui Ecclcfiam no audicrit ,fit tibt fÃ®cut Ethnicus amp;nbsp;pubficanus. Q^odveio Maximino Icribitx^uguftinuslib.j.cap. ^4

I nenfe canquam prxiudicatuius profcirc concilium; caufamquefÃ¹bdit,diccns : Ncc ego huius authÃ¼ritatc,ncc tu illiiis dctinc-ns ; non eo i'pcÃ¢at, vteredatur N ica? ht conciHj. authontas poÃ¼c conternni: nam paulÃ´ luperius eodem capitc dicit,EIo-

; moufioninconcilio NicÃ¦noaducrfushaES-reticos Ã catholicis patribus veritatis au-thohtatc, amp;nbsp;authoiitatis veritatc firma-tuni.amp; lib. a. contra epiftolam Parmenia-Â»i dicif,quodde ijs,quiab EcclcfiÃ¦ vnita-tc feparati funt nuila quxftio cfl, qui ifi amp;nbsp;habeÃ¢t baptifinÃ» amp;darcpolsint; hoccniiVi jnquit, in ipJa totius orbis vnitatc dilcut-ium

AD QVAliST, SANCT-ALDEG. fum,confideratum,perfedumatqucfirmaâ tum eft. amp;nbsp;contra Don.inftaslib.6.cdp.Ã¯. dicit vniuerfx EcdvfiÃ¦ fcntentiain, plcna-ri) concilij authontate roboratam, atquc firmatam.Si lib.y.c^ j.ld lit curafecurÃ¦ vo-cis aÃererc, i n qui tj,.q u od v n luerb ca cis t. Cr ' clcfix confenuone roboratum cft* Non ci^o vult Auguftinusjvtcredatur NicÃ¦nij aliorumquc conciljorum authoritasjpofle gt;nbsp;conteinni, led quia Catholici cqnciliuni Aiiminenfe repiobant,amp; Maximinus con* cilium NicÃ¦num nÃ³recipiebat,licet iplum Â«eciperc dcbuiÃct,G catholicus luiflct,ideo .^cit AuguflinuSjquod nec iple Nicxnum, Dec Maximinus dvbebat Ariminenfe tan* quutn piÃ¦iudicaturus profvirc concilium, quia vterque inutilitcr protulillet. Nam Sucmadn.odum Chnltus, cum SaducÃ¦ff crefuiTeÃ´tioncdtfputans,non propheta* rum tcftimonijs quÃ¦ tarnen ccrta amp;nbsp;long^ apcrtiora Ã©tant,lcd tantum vfus eft tcfbmo nijs quinque librorum MoylÃ®s,quos Sadu* Â£Â«i rccipicbant : fie etiam Auguftinus con-ira Miximinum ijs tan um teftimonijsV-tcndumcenfcbat,quÃ¦ Maximin us iccipie' bat.Quamobrem h Maximinus licentiahsf retica,lcripturani aliquam veiÃ¨canonicanÂ» rcieciHet, ficutreijcicbatconcilium Ngt;cX' num,non ea aduerlus ilium vtendum eflÂ« CCIâ*

CenfuiflctÃuguftinus, fed tantum ijs, quarum authoritaci conkn tiebat. Licet igituf D.Auguft.indicaret Concilium NicÃ¦nunl idoneum,vtapud fideles firmatumefle o-ftendciet, quod in illo conclufum cfat j at-tamen quia Maximinus illud non recipic-bat,idea ait; Ncc ego Nica:num,nec tu de-bes Aiiminenfe tanquam prsiudicaturuS proferre Concilium.

Conftitutioncs Ecclcfiafticas in Chn* fti regno libenter agnolcis, fed addis ab ipfo rege in quouis regno conftitutiones debere proficilci,id quod etiam de Chrifti regno yehlsimÃ¨ dicis.Sed debts aduerterc non eas tantum conftitutioncs Ã Cbrifto rege proficifci,quas per lemetip (urn immediate conftitui t, fed etiam quas per illos fta-tuit,quos peregrÃ¨ proficilcens conftituit luper iamiliam luam : ficut oftendit Cbri-flus rogans PharilÃ§os,vtrum baptilmus Ioannis eÃet Ã¨ cÅlo,an ex hominibus? amp;nbsp;prÃ§. fupponens eÃee cÅlo, id eÃ,Ã Deo,licet el-fet baptilmus Ioannis ab iplo loanne inÃi-tutus: fimilitcr ApoÃolus i.Corinth. 14. vocans ea quÃ¦ iple ex data fibi poteÃate prÃ¦tipicbat,Domini mandata. Siquis vi-deturpropbeta efle aut fpirituahs,inquit, cognolcatquÃ¦ fciibo voDis,quod Domini lune mandata : Nam quemadmodum d ad

Â«â¢I J,.

1-1Â»^ 8.

ad Romanos ij. conftitutio, feu mandatum pnncipis,L)eioidinatio nuncupatur, dicenteApoftolo : Qui refiftit poteftati, Deiordinationi rcfiftit; fie etiam mandatum pracpoliti eccicfiaftici, cui Apoftolus nosobedirc amp;nbsp;fubiacereprÃ¦cjpit,Chrifti ordmatio eft. Et nuemadmodum ijs qui ex fpiritu fanfto loquuntur,dicit Dominus : Vosnoneftis quiloquimini,fcdfpiri-tus patris vcftri qui loquitur in vobis ; fie e-tiam ijs,qui ex poteftate libi Ã Cbnfto data aliquidreftc prÃ¦cipiunt,iuxta D.Bcrnar-duin vere dicitur : Vos non eftis qui prÃ¦ei-pitisjfed Cbnftus,qui poteftateacdit, (pia prÃ¦cipitis.Vnde lUudMoyfis; Nonenim contra nos eftmurmur vcftnjm,fed contra Dominum, oeiiiud Domini ad Samuclcm: Nonenim tcfprcuciunt,fcdmc. Si quis loquitur,tnquit Petrus i.EpiftolÂ£ccap.4.tan-quam lermonesDei,fi quis miniftrat,tan-quam ex virtute quam adminiftrat Deus, igitur fi (^uis pi-Ã¦cipitjtanquam ex poteftate quam aDeo accepit: namde prxeeptis, quÃ¦ per Dominum dedtrat Apoftolus: Namq; qui haccfpernit,inqu ?,non hominem fpernir,fcdlJeum,qui etiam dedit fpi-ritum fuum famftuin nobis. Quod autehi prÃ¦fcdi eccicfiaftici prxcipicndi porefta-tera habeantjoftendit verbum,obcdite,tolt;

H BAU RESPONSIO, ties inlcnptunstis, qui illisfuh{unt,attn-butum ; quia nemo dicitur obedi/e prÃ¦co-ni, lcd ex lÃ©gitima poteftatc prÃ¦cipienti. Qwmadmodum autem de principibus nÃ´ ex poteflate fibi data,neq|Cx proximi dilc-Ã©tione Ã¯ibi Ã Ãco inlpira ta , (cd ex prÃ¦fum-plionis audacia, amp;: ex amore lui, qui ex mundo eft jiuxta concupifÃªentias luas ali-qua conftitucntibuSyiit Dominus perPro-pbcÃ®am: Ipliregnaueiunt,amp;noncxme:oyÃ®lt; 8. pruici[gt;Ã§s extiterunt, amp;nbsp;non cognoui. amp;nbsp;Cbiiftus in Ruangelio : Regnum mcÃ» non Io4Â»Â«m x8-eftde boc muiulOiNam ejui ex hoemundo regnant,lu non regnantex Deo,amp;contrÃ ; fie ettam de prÃ¦poGtis EcclcfiÃ¦ quÃ¦ (ua fun t doccntibus,aut iuxta Ã§onÃ§upiieentias fÃ¹as,non ex accepta potcftatejÃ¨d ex fui prÃ¦lumptionc aliquaeonftituentibus,rc-ftifsime dicitur ; Fi uftrÃ me colunt docen- MaijJr.rfÂ« tes doÃ©hinas amp;nbsp;prxccpta bominum,hÃ¦c mm boniinum propric iunt,quÃ¦Dei non funt. PonÃ´ quemadmodum Ã®iliuspatrio-bediens prÃ¦cipien ti, v t vel literas diicat, vcl rem familiÃ¤rem curet,non aliud facit,quÃ m prÃ¦cipit Deus,dicens per Apoftolum: Fi-b) obedite parentibus, Nec verbo Dci quic quam addit,(ed illud tantum (acit,quod prÃ¦cipit Deus: Sic cÃ¼am imminente ant uua pafsioius Ãhrifti memoria, ex conr . , nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;d i . ftitu-

HA. IP

Lar.Â»-

âLui. i9t

AD QVAEST. SANCT.ALDÃ¯G. ftitutione Ecclefiaflica ieiun ans, audit yo-quot; ccmDomini,diccntis; ObcditeprÃ¦pofiquot; tis vcftris,amp;lubiacete cis. Nec ad verouni Deiquictjuam addit,fed illud tantum fa* cit,quod mandauit Deus. Sicutamp;ipfe prÃ§-pofÃ®tus dans triticimcnfuram,amp;fuperero-gans mandatum , quod Ã latronibus fau-cio,amp;inftabuloiaccntiiudicat cfle neccP farium ,non addit aliquid ad verbum Deigt; fed id tantum facit, quod Dei verbum ilJi prÃ¦cipit. Nam fi aliquid pra:cipcre,quod non eft in verbo Dei cxprcflum,lemper effet aliquid verbo Dei addere, tunc neque princeps fubdito,neque pater filio aliquid prÃ¦cipcre poftet, fed id tantum annunciate quod prÃ¦cipit Deus,ac per hoc neque fubditus principi obediret,neque filius patri,led Deo tantum,quia,vt diximus,nemo diciturobedire prÃ¦coni, fed tantum prÃ¦cipienti. Et fi aliquid prÃ¦cipere,quod non eft exprcftum in feriptuns fanÃ©tis,eft addere ad verbum Dei: igitur docere,aut fcribere-aliquid,quod non eft expreflum in fcnpturisfanÃ©tisjcft addere ad verbum Dei,amp;ficde rebus facrisinter nosconfe-lentcSjfiuc fcripto,lt;iue verbo,multa ad verbum Dei adderemus, contra exprcftum Dci mandatum per te adduÃ¢:um:Non ad-das ad verbum Dci,neque minuas ex eo ;il*

ludÃ³iie nobis obferuandum eflet,quod in CoflcgijsTheologicis temporc prandij amp;nbsp;cÅnÃ¦ obferuatur, vt vno iacram fcriptu-ram Icgentc caÃ®teri taceant. Si forcÃ© per nÃ¦c non fit tuÃ¦ cruditioni in his,qua;ex epifto* la tua attigi, fadum Jatisjlicebit accepto refponlo adhuc de eifdcm latius conÂ» ferre. Bene vale,iS.Nouem-

RESPONS lO AD O B-lECTIONES CONTRA R E-fponfionÃ©ad pofterioresquÃ¦-ftiones per ipfum Sand-Aide* gondum propofitas.

E CT A refponfione tua ad ca, quÃ¦dc poftcnoii'' bus QuÃ¦ftionibus tuis,, quantum Deus largiri di-enatus cft, dirterui, eru-ditifsime SanÃ©l-Aldegon-de, depvehendi te difputationi mca: mi* nus confentirc, quod non fatis aflccutus Es, quomodo vel diÃ©Ã¯a mea fibi confen-tiantjvcl quibus firmenturargumentis. Et inter ea quÃ¦ difcreparc exiflimas, imprimis pro fers quod dixi : verbum iublbin-tiuum, eft,vntata fua Ggnificatione non* re fubftantialitatem ; cÃ¹m tarnen ante prÃ¦-miferam, enuriciationes fimplices,in quibus alterumdealtcro median te verbo fub-ftantiuo,eft, cniinciatur, aliquando pro-feni intentione aflerendi id (juodeft, pii' ufquam talis enunciatio profem incipi* at; ^liquandp vero intentione faciendiid â quod nondum cft, quando eiufmodi o* ratio enunciari incipit: fedtunedemum crif.

ent, qiiando ipfa enunciatio abfoluti fuerit. Hanc enini diftinÃ©bonem fie ac-cepifti, quafi dixincm verbum lubftanti-uum,eft,bifariam accipi, alumÂ«^ue figni- , ficationem in ijs enunciationibus babe-re, qux tantum proferuntur intentioive aÃerendi, quod prius luit : amp;nbsp;aliam in i)S qux dicuntur intentione faciendi,quod talienunciationcdcfignatur. Idquodne-que dixi , neque fignificare intendi, led tantum volui oftcndcre , enunciationes quafdam, manente eadem vbtataamp;genui-na vocum qmnium fignificatione,poflfe a-lia amp;nbsp;alia in tentione dici, n^-mpc inientto-ncaficrendi quod prius fuit,amp;: intentione (aciÃ§pdi quod non fuit, fed quod tunc de-mum crif.,quando eiufmodi enunciation abfoluta fuerit. Et quia latis fufpicabar* iftud poÃerius enunciationum genus Ã te minus obleruatum^onatus fum illudcom probarc , non tantum fermone lurilcon-lultisnoto,cap.rcquiliÃij de teÃamentis; fed ctiam tribus feripturÃ¦ factx teÃimo-nijs,quorum duo latis kuiter attigiÃi,fed tertium tanquam huic rei impertinens Or mninopr^teriÃijin quo tarnen tanta cui-dentia oÃenditur ,vnam Si eandem enun-ciationem/nanentc prorlus cadem vocum Ãgnificationc , polk proferri Sc. inten-d 4 tionc

ImÂ», 4Â«

iMto j.Â«

tione faciendi quod non pnusfuit,amp;in-tcntione fignificandi quodante fuir,vt nÃ³ nifi abfurdifsimÃ¨ negari pofsit. Erat quidam regulus,cuius nlius infirmabaturCa-pharnaumjabijtj amp;nbsp;rogaiiit Icfum,vt fana-ret fiiium eius, tandem dicit ci lelus ; Filius tuus viuit ; amp;nbsp;hoc diccndojfanaui t eum,Gc-Utetiani Ã miniftris fibi occunentibÃ¼s co-gnouit. Hic figmficauit lelus,non quod prius fuit,led quod hÃ¦c dicendo fecit^nem pe quod hlius eius viueret,id eft,lanu$ eilet. Delcendcnte regulo,lerui occuiTeiunt ei, amp;nbsp;annunciauerÃ»tjdiccn tes, quk fil ius eius viucret; ergo amp;nbsp;hÃ® dixcruntregÃ¼lo,filius tuusviuit,non aliavocum fignificatione, fed prorlus alia intentiohe ; quiaCbriftus rÃ©gula dixcrat, filius tuus viuit ; intentionc faciendi quoddiccbat,hoc ell,intentionc fanandi filium eius : ferui vÃ§io dixerunt ei^ dem : filius tuus viuit,non intentionc ali-quid faciendi,quod priusnon crat,ledin-tentione nunciandi,quodiam cflcgaude-bantjamp;ipfum rcgulugauifurumelTÃ© fcic-bant.Accipe cxemplu aliud : Cum lefus ex cruce vidilfet matremamp; difcipulÃ¼ llantcm, quem diltgebat,dicit matri lux,non de lei-pfojfed dc dilcipulo: Mulier.ccce filius tuus ; deinde dicit difcipulo : eccc mater tua, ^cxilla hora aÃ§ccpitcam dilcipulus infuÃ¢.

QuÃ¦ro an lefus hic matri amp;nbsp;difcipulo dixit,Quod prius fuit,an potiusquodfuis his Verbis eftecit :ccrtcfi ante fuillctquod dicebat Dominus,non lubieciflet Euan-* gelifta, quod ex ilia hora, nempe qua hoc audiuitÃ Domino,acccpit earn dilcipulus tn fuam,non fÃ®gnihcatione, ficut ais,fed adoptione, ficut etiam in ciuilihus fieri fokt. Sed flue Chnfius verbis fuis loanncm fccentcfle filiumMariÃ¦ fignificationc,!].* ue adoptione, a ttamcn-fecit quod prius no fuit, amp;nbsp;(tc etiam verbis fuis fignificauit, non quod priuscrat quam loqueretur, fed qÃ¼od verbis fuis f aciebat. Sicut enimChii-nus mandandomulta cfkcit,quÃ¦ nos ijf-demverbis,cadem fignificatione acceptis tantum prÃ¦cipere folemus,vt per^liosfi-ant,vt: Surgc,toIIeorabatum tuum,amp;am-bula. Lazare vcni foras ; extende manum u, tuam,refpicc,amp;c. Sic etiam per prxfcns e-nunciando,multaeffecit,qua; nos ijfdem verbis,cadem fignificatione acceptis prim fuiffe fignificamus; imo etiam verboprae-tcrito fignificauit, quod tarnen non fuit, nifi complÃ©ta oratione. vtapiidLucam; Mulier,dimiflacs ab irifirmitatetua, lam putOjintelliges me, diccndo cnurciatio-ncs,in quibus altcrum de altcro enunciatur incdiantâ¬ycrbofubftantiuo,efi,aliquando

AD QVAEST, SANCT.ALDEG. pioterri intcntionc aflcrcndi quod prius luit,aliquando veiÃ³ profern intcntionc fi cicndiquod non fuit, fed quod tunc pri-ir.uincÃc incipit,quando prolata eft oratio ; non gcminafte verbi lubftannui, eft, notionem, fed fcmpcr genuinam Ã vliCa-tam feruafte, qua fupftantialitatcinj,aut a-liudrerum genus ftgnificat,ac proinde non eflc contrarietatengt;,quam inincis fcriptis contrarietatem efre-putafti,fed mcrair amp;nbsp;apcrtani veritatcin ^folidisamp;manifcftis la-crÃ¦ le.ripturxtcftim;oni)s fulficienler com-probaÃam. -,

Aftam contradiiftionem protulifti,quod dixerim apud Euangeliftas verba Cbrifti, accipiccamp;comediÂ£Â«,non debcre conftruj cum nonune,panem,quod prÃ§cefsit,quarb-doEuangeliil} ait: Accepit lefus pancm; quia ibioecommuni paneloquitur,quem Ambrofius vlitatum vocat: led dixidebcrc conftruicum co, quod fequitur, hoc eft corpus mcum,vcl cum co quod intclligiâ tur, panem bencdidum amp;nbsp;conlecratun\ quad videlicet bÃ¦Ã§.inter fc opponantur: verbum, comcdite 5 non conftruitur cum nomincgt;panem,quodprÃ¦cefsit,quia ligni-ficat panem vlitatum, fed conftruiturcum nomine,panem,benedidum Ãi confecrat-turn, quodin telligi tur,ciim manifeftum Cit panem

H BAU RESPONSIO. panem bcnediÃ©tum amp;nbsp;confecratum , iam ampliuspanem non cfic/edin Chrifti corpus cflcmutatum,fÃ®cutaquain vinum mu-ijta,nonaniplius cfi: aqua , fed vinum : amp;nbsp;homo niortuus,non ainplius cfl homo,fed cadautr. Non eft igitur fÃ®bi contrarium, verba Chrifti, accipite amp;nbsp;comedite, non conftiui cum nomine,panem,quod prÃ¦cef-lit,f(jdtum,co quod lequitur, hocefteor-pusiTKunijVcl cum co quod intelligiiur,parem bcnediÃ©lum , amp;confecratum , ficut conftiuit A,mbrofiut.

Longum eftet curida profcqui, nunc prÃ¦fcrtim ,occupatio!nibusme ahÃ³ vocan-tibus, nectiam per occafionem partitula-rium difficultatum,qnas Deo iuuante ,pOâ ftea per otium carprimexcutieinus, caufÃ¦ caput prÃ¦tercamus. Nofti cnimcardincm, in quo vertiturfumma noftrÃ¦ controucr-ftx,eirc ; In qua, imo vero in vtra fignifica-tione accipi debcat vebum fubftaxiti-uum , eft , cum ait Chnftus, hoc eftcor-pusmeum, an vt fubftantialitatem defig-nct,an verÃ´vtponaturpro vcrbo,fignifi-car?Ambodicimus,propriamamp;gcnuin3ni ftgnificationem verbi, eft, eÃe vtfubftarb-lialitatcm defignct: fatcmuretiam propo-pofitioncm hÃ¢c,hoc eft corpus meum ,ve-fam efle no poJTe, ft verbum fubftantiuuir.

AD QVAEST. SANCT-ALDEGÂ» cft,in propria Ã¯ua fignificatione fumatu^, amp;nbsp;fimulad id refpiciatur,quod ante horutn vcrÃ¶orum prolationem extitit,ncmpcad panem vfitatum. Nam vemm eÃe non po-tcft,quod,lioc,ideft,hic panis in fubftan-nalua permanens, fitcorpusChrifti,amp;ni-Kilominus ne in Cbriftum, qui veritas eft, blafpliemi fimus,ambo defendimus,verum efie, quod aceepto pane dixit, hoc eftcor-pus meum : Sea tunanc veritatemxlefen-diSjdicendo verbum,cft,non accipi in vfita-ta amp;nbsp;genuina ftgnificationc,fed pro verbo, figni{ic3t,quaft dixiflet Chnftus; Hie panis fignificat corpus meum.Ego vcro.imo Ca-tholica fides dÃ©fendit fententiam hanc Ã C hrifto prolatam, veram effc, accipiendo verbum fubftantiuum,cft,in fuagenuina fignificationc;fedaddit Chriftum protu-lihe hanc fententiam,noil refpiciendoad id quod erat, priufquam cam cnunciarct, hoceft:,ad panem vfitatum, fed adid quod his verbis faciebat, amp;quod futurum crat vltimo momento prolationis eorumjquafi dixiflet, hoc quod ex pane verbis mcis fa-cio,eft:corpus meum amp;nbsp;vt oftendam hunc loquendi modum,Chrifto non fuiflc inufi-tatum,a]iaeius verba profcro.quibus regu-lodixit:Fliustuus viuit;dixit matri fuÃ¦dc loannc Apoftolo,ccce filius tuu$:dixit ipfi

loanni ecce mater tua. Quibus verbis non intenditfignificarc,lt;^uod prius fucrat,ftd faccre quod nondum crat, ficut fuprÃ lati. us prolecuti fumus:Imo etiam verbo piÃ¦te-nto fignificauir, non quod ante fuit,fed tantum quod prolata oratione perfecit Do minus. Marei 7. Propter ,'hunc fermonem Vade,exijt dÃ¦monium Ã filia tua.Lucsc 15. Muller dimilTa es ab infirmitate tua, amp;nbsp;2. Paralip, cap.i, Quia non poftulafti diui-tias,petifti autem lapientiam, amp;nbsp;fcientiam, Vtiudicarepofsis populum mcum,fapiÃªtia amp;nbsp;lcicntia data funt tibi.Quia igitur huius collationis initio,tamgratanter accepifti, quod dixi : iudicium de Chrifti Ecclena ex fola fcriptura luxta D. Auguft.pcti debere-, cui etiam {ubiecifti,reliquas controuerGas, nullo negotiocompoGtumiri,G ad verba Domini faluatolis fciipturis fanÃ³tis tradi-la,tanquamad lydiumlapidcm explorcr.-tur;Orotc vt quemadmodum certis amp;nbsp;multis Ã¯Ã crÃ¦ feripturÃ§ teflimonijs,tam prx-cedenti quam prÃ¦lenti fciipto oftendi, Cbnftum verbis indicatiuisprxlentis tem-poris,imoamp;pr.xteriti,Gne vllaÃ¦quiuocati-one,fÃ¦pius GgniGcallenon quod prius (ut-rat antequam loqui incipcrer,(Ã¨d quod ver bis fuis faciebat:Ge etiam certa profÃ©raÂ«â c-Ibmonia , in quibus Ci rÃ®Hus verbo fub^

AD OJAEST. SANCT-ALDEG. ftantiuojcftjvfus fit pro vcrbojfignificat, prÃ¦lcrtimdicendo fiinplicitcr: Hoc cftil-lud,vt omnibus ex vtratjuc parte diligenter confideratis,facilius vidcri queat, vtri parti magis adbÃ¦rcndumiit, pn'efertim cumamp; Veteres omnes,amp; oni nia concilia,quÃ¦ buius quxAionis mentionem fccerunt,earn partem amplexa fint,quam tuemur,amp;contra-riam aperte damnaucrintmullum cnini vn-quam audiui defignari concilium, in quo veftraiententia probata fit. Fatcor btren-garium primuin cam in medium protulific, fed ficut illam primus attulit, ficcam primus bisjterve abiurando,Ã³c quantum mcmi nijin abiuratione moriendoiugulauit.

Quodais,multos pro hacfententia fub-ijfife mortem,non memouet,tum quia pro vcritate Catholica plures mortem oppetie-runt,tumetiam quia Donati{br,amp;alij plu-rcs baerctici fimilia prÃ¦tendentes, lemper ab cccÃ®efia contempti funt. Nam vbi quis pro iufiitia moritur,vcritatis teftificatio eft: vbi VC1Ã procirore,obftinationis eft milcran-i.cÂ»rÂ»Â».j3, oftentatio. Quod fieri pofte teftatur A-poftolus', cum ait ; Si tradidcro corpus me-um ita vt ardeam,cbaritatem auteni non ha buero,nihilmibi prodeft. MÃ¤rtyrern non-facit pÅna,(ed caula,fi videbcet pro iuftitia moriatur,ficut Dominus definujt, dicens;

M. BAir RESPONSIO. â Bcati qui pcrfccutionem patiuntur prop-tciiurhtum,vclvttcftinionium pcrluEeanC vcriiati. Scd dc his hiuÃ¯^lenus. Hoe vnum te fuppÃ¼citeroro optime Domme quod amp;nbsp;germanum fratreiTi,fi tuo loco eflet,etiam obnixÃ© rogarem,vt diligenter expenio li-bello D.Aug.de vnitatc EccidiÃ¦, pi udcn-tiatua conlideretj anaudcat conhdereje eflein CbnftiEccicfia,extra qua lalui cUe non poteil,quia in die iudicij non nos iuua-bittcrg uerlatiOjÃ³c lubtilis defenfio pofi-tioniSjled liumibs,(implex,amp;apcrta verita-tis conk(sio,quam in marduelis amp;nbsp;humilt-busoperatuiDeus.

Nunc (upcreft,vtcarptim,amp; quanta po-tero breuitate reliquis tua difputationis capitibus, quÃ¦ nodum quÃ¦ftionis facerc viaebantur,rcfpondcam.

SiChrinustx pAtie corpusfuutit benedicenJo fecit, tgitur Ãmpltciier lt;ir con/Ã¼ita locutiene verum eÃ ^uodfoHea Ã¤ixtt^boc eÃ corpus tneurrs.

BenediÃ³lioncs in feripturis facris duo-bus modis fattÃ¦ leguntur, (ine verbis,amp; cum verbis : Sine verbis, vt MattbÃ¦i 14. GliiiftusafpiciensincÅium benedixit, amp;nbsp;dÃ©dit diÃ¯cipuds panes multiplica-tos,

tos,led nulla bencdiiStionis verba pro tul if* /c Icgitunfimiliter Luc.9.vbi acceptis quinque panibus,amp;duobus pifcibus, fuipexit jncÅlum,amp;benedixicillis,non legitur ex-prelsifle aliqua bencdiÃ©tionis verba. Sed GencbsjC.i.Deus bencdixit animalibus,di-ccns;Crefciteamp;multiplicamini.amp;55. Deus bencdixitlacobjdicens : Non vocaberis vitra Iacob,led Hracl erit nomen tuum â Sc ly.Kaac bcnediccns filio fuo Iacob,ait; Dei tibiDeus,amp;c.amp;49:iacobbcnedixitfingu-lis blijs benediÃ©bonibus proprijs, quas amp;nbsp;propbetando verbis cxpcelsit.Hoc poftcri-ori modo acceptum panem benedixit le-fuSjdipcnsdioc eft corpus mcum.Qiiamob-rem C brifti bencdi6iio,qua panem benedt-xit,non pnecefsit bÃ¦c verba,boe cfl corpus incum, fed bis verbis faÃ©tacfl. ; ac proindc res verbis iftis fignificata non prated si c ho-lum verborum prolationcm, led potjus fÃª-cutaeft,ficutcncftus caufam fequitur: amp;nbsp;ideo refpiciendo ad id quod prius tuiââ,bcut frequentiusin huiulmodi fermonibus re-fpicerc lolcmns,nÃ³ pÃ³teft verum ede quod ait Cbriftus:boc cftcorpus meum ; led tan-tummodo refpiciendo ad id quod verbis iftis cffictebatur,lÃ¯cut pnus diximus.

X. si benediciioms wpanii vftfatiu in corpus cbri* Ã¯Ã¯t tranffubUanttmur, (lUt tandem funt benedi* Ã¼tonis tant ef/icacia verba ?

HuicditficultÃ¢ti claie amp;dtfÃ¨rtÃ¨ fatisfaÂ«* ftum cft,rcfpondendo quÃ¦ftioni, quaini* tio huius collaiionis Icilcitabans : Si lubieÂ« Ã¢uni poficum in bac jjiopofiiionejhocell corpus meuin, mutatur, quando mutatum fuir, qua vi,quo Domini manda to,quo diÂ« Uini verbi aroumento? Iccantur verba non O nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;O

tammea,quÃ mD.Ambrofij ibi poGta,amp; manifeftc inucnierur,quodbencdiÂ£tionis cfficacia verba fint Cbiifti verba, quibus ait: hoc eftcorpusmcum; ficut etiam fa-tis clarÃ¨ teftantur EuangcliftÃ¦,amp; D.ChryÂ« fÃ»ftomus circa fincm homiliatde luda pro-ditore,tomo.5.necdicimus vcrbo ÃÃAsyÃ¢p metamoi pbofim ,aut transfubftantiatio-nem fignilican, quia potcft homo Deo amp;nbsp;hominiablq, omni mutatione benediccre: led dicimus qu id quemadmodum Deus bencdiccnsanima!ibus,diccndo:Crelcite, amp;multiplicamini,dedi t cis generandifacul tatem ; fic Cbnllus beneÃ¢icendo pancm his verbis : hoc efl corpus meuni; de pane corpus fuum tecerit.

3. libenter damw, efuodait Ambrofius, ChriRum fuu verbÃ¹ eltnunta omntapoj[e commutare.

Vellcm cadem facilitate dares, quod idem Ambroliusait: Antequam conlccrc-tur, panis eil : vbi autem verba C bnfli ac-ccllcrunt, corpus eft. Deniquc audidiccn-tem,acccditc, amp;nbsp;edite ex co omnes, hoc eft corpus meum, quia non ad alium finem di-cit Ambrofius,quodfermo Chrifti potens eft omnia conuertcrc,quamvt perluadcat quod Chnftus his verbis ; hoc eft corpus meum,lt;Sc,bic eft fanguis meus, pÂ«nem amp;nbsp;vi* num in corpus amp;nbsp;(anguincm iuum con-uer'eriuSed tulia?c D.Ambrofij verba prius Ã me cita ta , antequam confecretur, panis eft ; vbi autem verba Chrifti accclkrint, corpus cft.item de pane fit corpus Chrifti, nouo Caluini tropo eleganter eludis, di-Gcns, quod panis antequam confecretur eftpanis:fedvbi verba Chiifti acceftcrinf, eftcoi gt;us,ncÂ»Afubftantla,Ætdrcpraclentatl-onc,Ãc QUod'panisdefient efte panis, non mutatione lÃ¼bllantiÃ¦ , kdli fpcÃ©tcs vluni jnftitucr.tis, amp;nbsp;finem inftitutionis, CertÃ¨ il panis, panis efle defierit quando ad fig-nificandum inftjtutus eft, igitur amp;nbsp;voxjvox tile definit, quando ad fignifitandum in-ftituitur; quod an aliq^uis inortalium vn-qu.im lenferit,nefcio.hatcorcum fupradi-tta vcrbaD.Ambrofi) proferrcni, hocom-nino de ingenuitate amp;nbsp;acumine ingcnij tui con'

M. BAU RESPONSIO-' confidebamquod longe citius refponde* re$,aut AmbrolÃ®j veiba non clic, aut le cius fcntcntia nontcncn,quÃ in contra omnium legentium lenfuinconaieris ea in alie-num lenlum dctorqucrc. Sed video teita imbutumamp;fcnfu,amp; tropoÃ¢ Caluinoin-* UentiSjVtctiam pugnantilsimatibinon ni-lÃ®Caluinumlonenr,amp; fapiant. Quamob-Tem vide ne lue Caluini lenlus tibi alrilsi-Bieiinpix'lluSjlÃ®t vclamcn,,amp; eaiiteiium,dc Quibusloquitui Apoflolus.CÃ¦teruin cum oieispanem non lublbntia,(cdrcprÃ¦len-tationc,Ã´einftitutionc fieri corpus Cbri-fii,rogoquandoamp; quibus verbis fit panis boe modo corpus Cfirilli^Scio te diÃ´tu-rum, quod verbis ilfis q iiÃ¢do proferuntur; Hoc eftcorpus mtuin : ex quo inkro quod antchorum verboruin prolationem , hic panis nonfuitcorpus Chrifti,ncc lubftan-tia,necinffitutione. QuÃ¦ro igiturvltcrius, quomodo lupra dixifti quod fi Ã Chiiito aquani in vmuin mutante diÃ©tuin fuilÃ¯et: boc eft vinum ; omnino velÃ propriafig-nificatioijeverbi, eftjdcflexum eilet, vel ccrce verum elle non potuiHet, niliiam antea, aliaquapiamvi, fatta fuilletmu-tatio ? Nam (i accepta aqua fine defic-xioncÃ fignificationc verbi,cft, verÃ¨ di-cinon poteft, hoceft vinum, nifi jam anteÂ»

tea alia quc^piam vifaÃ³ia fit mutatio aquat in vinum,quomodo finedcflexionc'a figni ficatione verbi,eft,verum die poteft, quod bic parus fit rcprdÃªntatione amp;nbsp;inftitutio-nccorpus Chrifti,nifiiam ante ifta verba, alia quipiam vifaÃ©ta fucrit prÃ¦taÃ´ta facra-mcntalis inftitutio,qua bic panis hoc modo corpus ChriftietÃ¯eÃ³tus fit? lam puto vides etiam fccundÃ¹m fenlum,quem preten-dis,omnrno tibi dicendum, quod Chriftus accepto pane dicensjhoc eft corpus meum; non ad larcfpexent quod erat ante horura verborum prolationcm , fed quod verbis fuis fdciebat.ncmpe ad inftitutionem facra menti,perquamdicis huncpancmfadum die corpus Chriftijquia panis ifte queni pu-tas dcmonftrari,antc verborum prolatio-nein,non tantum non fuit corpus Chnfti iubftantia,fed nccinftitutione feu fignifi-catione.Ac perboc vides,tc(afrerÃ©do quod Chriftus dicens-hoc eft corpus meum, non adidrefpexitquo faciebat, ficutego dixi, amp;nbsp;feripturis facris vfitatum dÃ¯e oftcndi,fed ad id quod prius fuerat)non tantum efie in aperto errore, ledetiam te tibi ipfi manife-ftÃ¨contradiceretaut ccricifta duo inter le concilia: non poteft veruni cfle, fi accepta aqu.rdicatur,hoceft vinum, nifi vi aliqua ante fada fit mutatio aqua; in vinum,amp; tarnen

fcricn verum eft quod jcccpto pane dicitur: hoccftcorpusCiiriftiinftitucionCjCtiamfi anteliorum verborum prolationem ,ânon-dum fafta fit iam ditta inftitutio facramen-tjjled nunc primum his vc^bjsfiat,quodt|fi dem verbis lignificaiur.

C hriftus corpus fuum, feu pancm bene-diitum fregilie dicitur,quia fic trcgit lacra-mentumquo corpus ( hriftitegebatur, vt licet corpus integrum amp;incorruptum per-manerct,t3incn non ab vno tantum, led Ã pluribus lub lacramcuto lt;umeretur,non e-nim vni, led omnibus dilcipulis ait Chri-ftusiAccipite amp;manducate,hoccft corpus mcum;amp;fi Dominus gÃ®oriÃ§,ratione liuma nitaris,tn qua Ixdi potuir, reÃ³tÃ¨ crucifixus cfledicitur, quid mirumfi Chrifti corpus, ratione formÃ¦ panis,lub qua continetur,e-turn frangidicitur? Sed qui ad credend um tardi lunt,fiicilÃ¨ tcrgiucrfationcs quÃ¦runt, quasCbrifti verbis opponanr,licut oppo-fuit Zacharias, dicens: Vnde hoc Iciain^ quemEhzabethlatentcrcoarguens,ait B. Virgini ; Beata quÃ¦ crcdidifti, quoniam perncientur quÃ¦ dida funt tibi Ã Domino.

5. Si verbÃ¼ iÃ®iÃ¼,hoc tÃ corptu meum ,]it tr^nfmu* tMttpanis tn ChriSlt cerptu, igitur^ verbum, eflt. vehÃ¤rt propriaÃgntficatione proÃert,poÃtum e^l. Pollet allUS limili modo dice?e: Si Chri-ftus his vcrhis;FiIius tuus viuit-filium reguli fanauitjigiturverbumjviuitjreliÃ³ta propria lignificarione, pro fanusfit, ponitur.amp;fi Lazarum his verbis Ã¨ lepulchro eduxit: La-zirc veni foraspgitur verbum,veni,ponitur pro facio te venire. amp;nbsp;deniquc fi his verbis, noc eft coi'pus meum, cfficitur vt hie panis fit /acramentaliter corpus Chrifti ; igitur vei'bum,cft,relilt;fta propria fignificatione pro,fieri,pofitum eft:quafil)eusapud que ab Ã¦terno funt omnia,(nam quod faÃ»um kÂ«ki;. eft in iplo, vita erat) non polsit mediantc verbo , eft,efficerevt quod ab Ã¦terno eft apud ilium ,etiam ex tempore apud nos in-cipiat elle.,

Ã. Ar jument uw, rjuo Ã¤ocetur verbum ,en:,in hac enunt MtonrJjoc eH carpus meum,accipipro tffe facr ament alit er. Quotiefciinque elementisterre' nif Ibsritualium rerum nemenperverbum,efl,at-trsbuitnr,verbuin,e{l, nett dÃ©montrÃ¢t fubstanti-r(rn.Ãea ueclarat qutdfidet e}ehibeatur,lt;^e.

Dicisinfrahaccadcin telponfione, veT-bi,eft, vnam amp;nbsp;fimplicem efte fignificatio-nem, ac lubiungis : Semper nam que verbum , eft,fignificat elle, fed non Temper fig-Â« nifiÂ«

nificart eÃÃ¨ fubftantiamjaliquando quan-tiiatem, aliquando qualitatem,aliquando reiationem: quÃ¦ verba non tantum inter fe,fedetiam cumhac ratiocinationcpug-nare videntur. Inter Ie quidem,quia vbt a-nalogia cfljnon efl:vnaamp; fimplex fignifi-catio : fed verbum,eft, non poteft nifi ana-logicÃ¨pro fubftantia,amp;reJiquis fupremtÃ¯ rerum generibus enumeratis ab Ariftote-Ie in CatÃ©gories accipi,quia alioqui eilet vnicum lupremum rerum genus ; igitur cÃ¹m lÃ¯gnificat aliquandoelicfubftantiam, aliquando quantitatem, aliquando qua-litatem,aut reiationem, non cft eius lim-ex amp;vna lignificatio,fed multiplex.Cuin hac vcrÃ¶ racionatione in hoe pugnarevi-dentur hÃ¦cverba,quÃ³d ratiocinatio prÃ¦-tendat panem Ã Chhfto demonftratum, corpus eius fuil1e,non fimplicitcr, led tantum lacramentaliter, amp;nbsp;lecundum quid, nam quemadmodum ellealiquidimagina-nÃ¨, non eft illud efle limpliciter,fed lecundum quid : fie ctiam elle corpus Chrifti fa-cramcntalitcr,non eft efteChrifti corpus fimplicitcr, led lecundum quid ; ac per hoc fignificatio verbi fubftantiui,eft,non tantum ex eo multiplex inuenitur lecundum fententiam tuam, quia an^logicÃ¨ fignifi-cataliquando efle fubftantiam,aliquando

AD QVAEST. SANCT.ALDEG. quantitatem,qualitatem, aut relationem, aut aliud fuprcmum rei um genus : fed quia aÃ¼quando iignificat efie aliquid fimplici* ter,aliquandÃ¼ vero eiTe non fimpliciter,(cd facramentalitcr,feu fignificatiuÃ¨. Dcmdc nonexplicasin hacChiifti IcntcntiaJioc eft corpus mcuin; an attributum,corpus mcum,(Ã®gnifÃ®cet verum Cbrifti corpus,an tantum ngnum,feu facramcntum corporis C brifti, Nam fi per mctonymiam tantu (ignificatfignum,fcu (acramentum corporis Chrifti,nihil opus eft verbum Jubftanti-uum,cft,noiÂ»o tropo,amp;in Rhetorica haÃ¶c nus ignotOjCXplicarc, dicendo quod hgni-cetcilcfticramcntalitcnfi vero attributum, corpus mtum , fignificat veram cÃ¶rporis Chnfti fubftantianijtunc neceffum eft verbum fubftantiuum,eft,afua propria figni-ficatione defledcre, vt aliud lÃ¯gninccf, quam fignifÃ¯careconlueuit,ciim fimplici-ter Ioquimur,nempe vt hgnificct non Gm-pliciterclTe, fed efie facramentaliter, Oro ' vthÃ¦cdignerisexplicate,nc fortefufpicc-mur teobfcuris verbis cos, qui paruiIcnfus funt, veile deluderc,amp; nouo tropo obnubilate,quodapertÃ¨eloqui,amp; in lucepro-ferre non audes, Sednunc ad ipfum argumentum veniamus, quo conatisoftendcre verbum,eft,in hacChnfti fcntcntia,hoc

eft corpus meum,debcreaccipi proefTe fa-cramcntalitci-jku fignificatiuÃ¨,etiamnon obftantc,quod verbi, cft, fit fimpicx amp;nbsp;vna fignificatiOjid quod tarnen milii videtur Ã¦nigmati fimÃ¼c. Inprimis itaq; in tua rati-ocinatione aflumis vniucrfale Axioma,Pbi lofopbiÃ§ natura'ii Ã³efcriptu) Ã facie prorfus ignotÃ¼.Ãcnullo taniÃ© knpturÃ§ facrÃ¦ exem-plÃ³jvelut induÃ³tionis initio probatum: ne-que enim vllum adfers teftimonium,in quo oftendas quotiefcunque dementis rerre-nisjfpiritujlium rerum nomen per verbum eft,attribuitur, verbum fubftantiuum,cft, pro (ignificatjVel proefle facramcntaliter, debereaccipi,(ed tantum afleris te exiftima-re eÃe Axioma perpetuum,amp;indubitatum. De quo tarnen axiomatÃ¨ ego vehementer dubito,quia nullum videor mihi Jcriptu-rÃ¦ facrÃ¦ teftimonium repcrire,in quo verbum, eft,Ã fua propria fignificationetranf-latÃ»,pro verbo,fignificat,autpro co quod eft fignificatiuÃ¨ efle, ponatur. Nam vbi Chriftus propter ali quam proprietatis fi-militudinem tropicÃ¨ dicitur efie agnus, leOjoftium, ferpens,vitis,lapis, aut aliud ciulmodi,non cft tropus aliquisin verbo, cft, quo Ã propria fua fignificationc tranf-feratur,vt ponatur pro fignificat,vel pro Ã§flefacramentaliter,ledtantÃ»in ipfis attri-e J butis.

AD QVAEST, SANCT-ALDEG. butis. Vtigitur rem compcndio colligam,â in lus duabus fentent]js,lioccft corpus me-um, bic cft fanguis mcus,(ecundum (enten-tiam tuam nullus ert tropus in lubicttis, quo Ã propria fignificationc transfÃ©rai! tur, quia (eciindum tuamfcntentiam accipiuntur pro pane amp;nbsp;vino proprrj nominis.Nul-Jusetiam eft tropus in verbo (ubftantiuo, cft,quiavtipfecon(!tcris,vna amp;firnp]exeft cius ftgnificatio,qua(empcrefte fignificat: igituriecundu fentcntiaintuam ncceftuni eft tropum repcrire in attributis, corpuÂ« incuin,fanguis meus : fccundum quern tropum, trans feratur Ã¢ fubftantijs,quaspro-pric fignificant, ad earunifubftantiarum imagincsamp; facramÃ©ta.Rogo igitur vt tefti-monium aliquod fcripturÃ¦lacrÃ¦ pro feras, vbi hxc attributa , corpus Cbrifti, Caro Cbrifti, fanguis Cbrifti, Ã fignificationc, quafubftantias fignificant,transfcrantuif, vt harum fubftantiarum imagines,feu fa-crameta fignilficcnt,nc forte tuo axiomati, cuius nullum profers exemplum prxfenti negotioconuenicns,egoaliudAxiomaop-ponam,ncmpe: Qiiod in fcripturis facris non extet: exemplum, in quo nomen aliquod Cbrifti fubftantian!,fiuediuinarn,fi-ue bumanam propric fignificans,a fua propria fignificatione tran(latum,elemento aut

M. BAU RESPONSIO. autinaniinatÃ¦ fubftantiÃ¦ trihu3tur,adfi-gnificandam eius aliquam pioprictatem. Nam licet Dominus apud PJalmiftam,hominem ad fuamimagincm conditum,amp;di-uinÃ¦ naturÃ¦ coniortem hoc honore atfi-ciatjVt fubftantiÃ¦ fuÃ¦ nomen tropoquo-dam illi commune faciat, diccns : ligo dixi, gj, dijeftis,amp;fili] cxcclh omnes ; att.imen non facile inuenietur taie aliquid inanimatÃ¦ fubftantiÃ¦ tnbuille.

7. fgt;/tnem benedicunt, vel de benedicle ^ane parttcipant, non debent harere m propofite pane, amp;nbsp;poculo ,fed eleuata mente perfidem confi-derare a^ium Det,

Quis ncfcitpanem huncbcncdiÃ¢um,ef-feChiifti morientis (acramcntum? Vnde ctiam mandatumeftÃ Domino; Hocfaci-tc in meamcommemorationem ; vtamp;of-fcrcntcs hoftiam falutarcm,'amp;participantes eleuata mente per fidem perpetuo in cam formam intenti fÃ¯nt, quam Chrifti corpus habuit,amp; in cruce perpafsionem, amp;nbsp;in rcfurrelt;ftionepcrglonam,amp;immor-talitatcm. Scdnunquidinde fequiturcorpus iftud in facramento non contincri? Alia forma confideranda cft, vt perpetuo. babeatur palsionis amp;nbsp;refurrcÃ¢ionis me-moria^

AD QVAEST. SANCT.ALDEG. mona, fed non alia fubflantia, quÃ ni in fa-cr lincnto ipfo contincatur.

8 â¢ Sicut cum de Sacramento agitttrjubemur acct-pere, manducare corpw Chriilt,Ã( etiam lo-annu 6 .dicaur ; NÃ mandticauerttÃ¹ carnem fi-Itj hominÃ¼,citâ biherituetus fangumem^non habe-bttu vitatnmvobis, Sedapudtoannem, tenante Attgmlino,figura esf praciptent paÃtoni etus eÃe {ominnntcandum,dtÃuautter at^uevtiUter re-coniiendum in memoria, quodpro nobÃ¼ Caro eita crucifixa, Ã¶' vulnerataeil: igitur etiam figura-taÃmi ChrtRi verba,(juibtu aft:Ac(ifiiteamp;man-â ducate.hoc eilctrptu meum,

Verba Chriftiapud Ioannem,lt;^ua?non-dum inftituto corporis amp;nbsp;fan^uinis Domini lacramento, prima facicfignifica-bant carnem Chrilb eo modo efle m andu-Candnni,quo laccranius,amp; manducamus carnes boum,amp;arictum, luxta Auguftinu, ^lmp!icirer accepta , fla^itium aut facinus iubent, amp;nbsp;idco figuratc accipienda funt. Sed quia mini tale iubent verba G lirifti of-ferentis corpus luum manducandum , amp;nbsp;fanguinem bibcndum,fub fpecic panis,amp; yinijidco nihil opus eft bic figura. Deinde quando ait Auguftinu$,figuratam cfle lo-cutioncm,qua dicitui'; Nifi manducaueri-tis carnem filij boininis, amp;nbsp;biberitis eins fan-

BAH RESPONSIO. fanguinem,non hÃ¢bcbitis vitam jn vobiÃ¯, amp;,Caromea verÃ¨ eft cibus; nuncjuidduit figuram eflein nonunibus,Cdinem ,amp; lan-guinemjanpotiusin verbo, manducaucri-tis,amp;in nomine, cibus, ficut amp;nbsp;in ncminc, paEn$,lt;juodibjtranflumitur,adfignifican-dumomncidquodvitam tribui;; ficut ÃC in eo tcfti!nonio,quodcx Apodolo protu-liftijpanis quem irangimus?Nondumtgi-tur rcpenfti teftimonium ,in quo nomina, bÃ¦c,corpus,caro,aut Ginguis Cl.nfli, ad fignificandam imaginem carnis, aut lan-guiniseiustranfliumanturjkd tantum in-ueniftialiarum vocum tranflationcm ,qujÃ¯ dcfignandis veii corpons amp;nbsp;languinis Ã»o-minipropiietatibusdekruiant,nempe ha-lum vocum , cibus ,panis, manducaue-ritis. Sicut cnim efunrc dicimur, quod vehementer dehderamus :',fic manducaie, quo deleÃ³iamur. Cuius difficultatis tibi conicius, haÃ³ienus videiisvoluifie tegere, quod in nominibus,corpus mcum, amp;nbsp;fan-guis meus, figuramintcÃ¼igcres,quam in Icnptoiis lanuis irrucnirc non potes,amp; idco illam in verbum, eft, trÃ¤nferje voÃ®uifti. Sed quiactiam illius verbi figuratam tranflationcm a te prÃ¦tenfdm in fcripturis flfnÃ³fis inuenirc non potes, idco atl hue inluto haeres, nec inuenis, quomodo ex â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fcri-

AD QVAEST. SANCT.ALDEG. fciiptuiis facns hanc controucrfiam inter nos componaSj etijinfi illamex icripiuns lacris coinponcndam ti'bi libcnter oifera-mus. Non enim ieejuitur : verbum mandu-caucritis,amp;noinina,cibu$amp;panis,adfignh ficandam aliquain ven corponsÃ¨k l.ingui-nis Cbiifti proprictatÃ©transferuntur,ergo ctiam nomina hec,corpus incum,caro mea, Ã languismeus tranllumuntui, ad (ignih-candas barum (ubftannarumimagines,aut iacramenta. Nee iub ligno (eruic,qui corporis amp;nbsp;ianguinis Cbrilli veritatem lub vc-nerabilis facramenti Ipeciebus coniincri contedkjGmodo per ipecies Â«Scipium corpus ac fanguinemibi inuifibiliterconten-tum,formam paJsionis tiusamp;rcfurrcdio-nisrecolat; fed potius Maniclunsacccdit, qui per corpus amp;nbsp;ianguinem Cbrifti,non corporis amp;(anguinis veritatem, fedimagi-nem duntaxat intelligendam prÃ¦icribitj quia (I non veritas, Gd imago corporis CbriftiintelligiturjvbiaitCbriftusdioccft corpus mcum; quid probibet etiam Mani-cHaros dicere, quod vbicunque corpus amp;nbsp;languis Cbrifti nominantur,ibi nÃ³ veritas, fed imago,leu pbantalmadebeat intelligi? Nee caufam iuuarc poteft, quod fupercaput Ã³.Ioannis ait Auguft.traÃ.ab.mandu-carc jllam eieangÃ³e biliere illuai po tuin efle

inCliriftomancre,amp;ilium mancntem in le habere; quia ibiperelcam Â«Scpotum non intelligitur corpons Si fanguinis nudum la ci amcntum,ficutintelligi vis per corpus amp;nbsp;fanguinc Cbrifti,cÃ¹m ait Chriftus, hoc til corpus meum,amp;jhic eft languis meus: led lolum oftendit,quis lit mouus manducadi veram carncm , Si verum languinem, de quo ibi loquiturChriftus;aut li ibivllara carnis Si fanguinis tranftumptioncm intel-ligi t A ugufti n us,H o n ea m in telligi t,q uae eft de veritate corpoiis amp;nbsp;languinis Chhftijad ligna coi-poris amp;nbsp;fanguinis eiufdem , led tantum quÃ¦eftÃ capitc adcorpus,id eft,Ã Chriftoad ccclefiam,vtcum dicitur, quod ifte cibus,amp;potus lit Ibcietas lanÃ©lorum, Vndenecvllomodoconformitcrcapiti 6. Ioannis loqueris,quando tcmetiplumvr-gens interrogas; an no reuera panis eft corpus C hrifti ac deinde rcfpÃ³des,eft fanÃ¨,amp; tarnen verilsimc,nonfubftantia, fed quoad lignificationem : quia apudloannem nullum eft prorfus indicium,quod panis in lua fubftantia permanes ht corpusChrifti propter ahquam lignificationem, ficut videri ,vis. SedChriftus le amp;carncm luam panem amp;nbsp;cibum nuncupat,quia cum pane amp;nbsp;cibo fimilcm habet proprietatem,quia videlicet datvitam mundo, luxta quern modum,e-tiam

â¢ tiani pateripfe panis vocjtur,cÃ¹m dicitun PercuÃus fum vt fÅnum, amp;aruitcor mcÃ», quiaoblitus fumconiedere panem mcum. Non enbn vocatur Deus panis Angelorum authominumante lapfum,quia paneno-ftro vfitato fignificatur, fed dicitur panis, quiainfÃ¨rpcrantes,amp; fibi adhÃ©rentes vi-uiHcatjficut panis materialis viuificat fc co-medentes. Addis ex facris fcripturis multas mctonymias,(ed qux caufam nlt;jj^n tan-gunt, quia nulla earum probat corpus lt;amp;nbsp;languinem Chrifti transferri ad fignifican-dum Ggna eorundem ,etiamfi ipfum facra-mentum, fub quo Chriftus continctur,fi-gnum htcius lormr,quÃ¦ in cius morte ap-paruit.Etquis ignorÃ¢t omnia facramenta efle Ggna?lcd dum Caluinus ex hoe funda-mcntoconaturoftcndere ipfa facramenta tantumeflefigna,amp; nuÃ¼um prorfus efie-Ã¶um habere,ni G quod GgniGccnt,non au-tem quodnoilram falutcm opcrentur:eo-dem modo prorfusargumentatur,quo tu, Gccolligendo: Sacramentum EuchariftiÃ¦ eft Ggnum ,ergo non eft corpus, amp;nbsp;fanguis ChriftijCum vtrumque Gr,amp; Ggnum Chri-fti morientis pro mundi vita,t?e veritas corporis amp;nbsp;fanguinis ipGusjGcut aquain ba-pti fmo,amp; Ggnum eft,amp; aqua efle non defl-nifjfed Gmul aqua,amp; Ggnum eft: fed quan-do

M. B AU R ES P.O NSI O-do fibi relihqutur, tunc tantum aqua eft, ficut dicit Auguftinus; quid cft aqua niÃ aqua?quando vcrÃ³ fub certa vcrborum for ma ad baptizandum adhibetur, tunc effici* turvifibilcfignum,nee tarnen dici poteft, quod definat cfieaqua, fed id vercdjcerei tur,{Ã¯aquainvinummutaretur. Ven'im tu Â®quitatem iudicij poftulas,in eo quod dlxi Apoftolum diccntemrPahis, quem fran-gimus,nonne communicatio corporis Domini cft^non veile diccrcquid fitpanis,fed quid participationehuius panis lur,amp; efficwturjquafi ego dixerim verbum^ eft i pro J fignificat, efte pofitum. Video cnim hunC Caluini tropum, quo aliquid aliudeftedicitur,quia ipluin fignificat, ita animo tuo'impreftum.vtyix quicquarft dici queat,quoa non ftatim'Ã¨o trabas. Dixi igitur ineo quod dixit Apoftolus, panii lt;iuemfiangimus,non fignificari, quid fit panis,kd quid participationc hums panis ^tficiatur,.qpncxponendoyerbum,cft,pei? fignificat ,/edoftendcndojCuius rei iacra-mentum fit, comcftio bmus venetabilis facranienticquafidicaSjpsmis quem Ifan-gimuSjideft fumptiopants benedidi, eft participatio,(eu lumptio corporis Domini amp;fimul omnium noftrum cumipfo vnid, ideftjvniopis iacraoaerttum, amp;nbsp;caula. Pu* f to

toenim huius tjanffumptionistropum tÃ¯* S bi ignotumnoqefle,G.cunduinquem eti-am dicituFjquod Chriftus faÃ©ÃMS fit ('api-cntia,Ãe juluiij, ld cft, lapuntiÃ®Ã§Ã iuftitix caiifa. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;a

p. Difit nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;de doflr 'rnj ChrilÃ¯iana lib.

Ciif.i^.M.ijerabdtmeJJ'eferuitutein.j'ignaprote-btu acdpere. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,

, Signa pro rebus non accipit, qui in tre-jnendo Euchariftia: Jacramento corporis amp;nbsp;fanguinis Chrifli prÃ¦lentiam agnofcir, prÃ¦lerdm (i fimÃ¼l incclligar,ipfam Euclia^ nfliain effe ctiatri pafsionis Chrifti memo-riam, quiaamp; rei lignificatÃ¦veritatcm ag-poicitjÃcpcr facKamentum,quo fignifican-do rcferitur, intclligit, Seruitus cft,'vbi lt;juod fignuin eft,res tantumefle'putatur non vbi iignumagnofcitur,meQtisq; ocu-, Jusaddiuina crigit:ur,amp;rcs quo illo figno tcgitur,non ignoi atur,{ed honoratur.

io. Addis, Chrinutninomnihu/icramenfÃ¼noi - reuocaread afitnfiQttitin CidÃ³^-cttifidefane' Ã tieiH, ai protndt' noÂ» efi nobÃ¼ de fttbdantiitrunt . i^rporalutmtratifmvtatÃ¯entlaborandwH. '

: ..Ql^dd G alius dicat,Chnftum fua incaf-y nationeamp;omnibusmiraculis,quÃ¦in terris Â£ecit,nos ad cogniti.oneraamp;amorcm cos-leftiuta

leftium reuocare , igitur Ã§pn etJe contri-ManichÃ¦oSjneque de veritate incarnatia-nis/nequc de veritate rniraculorum labo-randum, (ed etiain de ijs, ad quÃ¦ nos per iftareuocat. VidÃ§fnc in quÃ¦prÃ¦ruptanos dufmodi argumenta prÃ©cipitent ?

11. P4ttlnsiÂ»ÃnttÃ¼locisptinempoftconficrationem' non miniu panem appellat, quant ante, i^itur utrtttiommentunitranffub^anttationif.

Ghriilus apad loanncm fp panem ap-peHat:Ego fumpanis viuus quideccelo de-(cendi; igitureuertit Ã¯uÃ©diuinitatisatquc humanitatis veritatem, item dicit: Panis quern ego dabo,caro mea eft; igitm'euertit c'arnis datÃ¦ in cruce veritatem. Si autem amp;nbsp;Chriftus,amp; caro eius,panis feucibus verifsi-mÃ¨ dititur,quia datvitam mundo,quare non potcft fimili ti'opo ctiam panis bene-diÃ³tus, amp;nbsp;in corpus G brifti conuerfus, panis nuncupari,etiamfi poftbcnedilt;ftioneni nonremanferitfubftantia panis,fed forma panis remartentejVerfa ft t in corporis Ghri-fti veritatem ;

PofthÃ¦c profers aliquot famÃ¢Ã´rum patrum tcftimonia ,quibu3viderivis,eos fuo tempore fenfifle ac docuifte fentcntiam, quam tueris. Sed quia bis ante annos ferÃ¨ quingentos per Lanfrancum, Guitmun-f a dum.

AD QVAEST. SANCT.ALDEG. dum, Algcrum ,amp;noflro fÃ¦culo per loan-nemHeflelium,aliofqueplures, plenifsimÃ¨ fatisfadumeftjproduÃ³tisctiam longe plu-rium j plunbufque ac manifeftioribus fen-tentijs, quibus manifefteprobantur idamp; docuiflcjamp; fenfiflc, quod vfque in bodicr-num dieni fÃ¨ntit amp;nbsp;do eet Ecclefia catholi-cajid quqdamp;ipfe fatiÃ¯ videris agnofcere, Ã¼uando fateris eos interdum hyperbolicÃª ae hoe Sacramento locutos. Nam quod. a-pertÃ¨ amp;nbsp;fimpliciter dixerunt, hos videris nyperboliccdidumintcrpretarijnecogaris fateri efle mendacium. Quiaigiturhispa-trum teftimonijs per alios fatis refponlura eft, ideo hisprÃ¦tcrmifsis ad illud tranfeo, quod ais in fine tuÃ¦ refponfionis ;

11. HorrenÃ¤am Gotthorum vallat fettem, EcdeÃ-am coTruÃtÃe,ipfamque Romanorum Pontificutn fulminihtts territam,tnuexij[e Ã¤o^rinam de trÃ¤Ã fut/llantiatione.

Obfecro ex qua feriptura facra aliquan-do didiciftijEcclefiam Chrifti, perfecutio-nibus cfle corruptam,amp; non potius Ã vitijs amp;nbsp;erroribus, qui dormientibus hominibus tempore pacis irrepere folent, vcluti Ã¢ lom-no cxcitatam, amp;nbsp;purgatam, promittente Domino apud Plalmiftam ; Si derelique nnc

nntfilij tui legem meam,amp;in iudicijs meis non ambulauerintjfiiuftitias meas propha-nauerint, Si. mandata mea non cuftodic-riMtjvifitabo in virga iniquitates eorum', amp;nbsp;in verbcribus peccata eorum : mifericordi-amautem meam non difpergam ab eo ne-que nocebo in veritate mea. Non cnim continet Deus in ira mifericordias fuas, fed corripit in mifcricordia amp;nbsp;mifcratiombus.

Sicutetiam Ecclefia orat apud Pfalmiftam pfitm.t'. Domine ne in furore tuo arguas me.neque in ira tua corripias me. Non enim in ira conipit,quandoadhoccorripit,vtemen-det amp;purget palmites in fÃ© frudum facieq-teSjVtfruftus plus afterant.Vndc etiam con fidcnterdicit : Virga tua , amp;nbsp;baculus tU' usjipfa meconfolata funt fru du videlicet, quicx.flagellis nafcitur. Bonum mihi,in- pyWw.nS. quit,quiahumiliafti me, vtdifcam iuftifi-cationes tuas, De quo Apoftolus : In dif- â^^â¢**'* ciplina perleucrate , tanquam filijs vobis offert fe Deus. amp;nbsp;rurfus apud Pfalmiftam: SÃ¦pe expugnaueruntmea iuuentute mea, ryiZ.Â»8lt; dicat nunc lfracl;id eft,fe an tiquis exemplis in perfecutione confoletur: fa:pe expug-nauerunt me Ã iuuentute mea', etcnim non potucrunt mihi, (cilicetnocere,fed potius prodeftc, quia maior fcruiet minori, amp;nbsp;omnis iniquorum perfecutio confumitur,

AD QVAEST. SâANCT-AtDEG. cperando falutcm iuftorum : dif'ciplinairf EcclefiÃ¦ non perfecutio , fed pax longa coiTumpit.Vndc ProfpcrinSentcntijsrlni-1 niici EcclefiÃ¦ quolibet errore cÃ¦centui-,{r accipiunt potena tem corporaliter affiigen di, exercent eius patientiam : fi tantum-inodo male fentiendo aduerfantur,exercent eius fapientiam jamp;ctiam vt inimici di-ligantur,excrcenteiusbeneuolentiam,quia Deus ijsj qui eum diligunt, omnia coopera-turin bonum. Sed amp;iplÃ© memoria'repc-tens, quÃ¦ab annis 56. vidi, quando autlio-re Luthero , eoepit hÃ¦refis bas inferiores prouincias infeftare , inuenio amp;nbsp;abbatias nx)nachorum,lt;3ccapitulacanonicorum,amp; multitudinesinferiorum clericorum,amp;tur-bam laicorum,ab innumeris amp;nefandis fee lenbus efle repurgatas: quÃ¦ Facile pofiem explicate,fi luberet in bominum vitijs ex-patiari. Noli ergo Sanft-Aldegonde frater, noli exiftimare, Ecclefiam C brifb fuif-fe Gotborum vaftatione corruptam, aut extinila, vt perniciofum eiTorem de tranf-iubftantiatione fufeiperet, fufceptum(!jue defcnderct,Icd crede fuifle Ã fomno excita tam amp;nbsp;purgatam,vt nafcenti errori circa tremendum EuebarifiiÃ¦ Sacramentum, fefe fyncerÃ¨ amp;confi:anteF opponeret,amp;fi-dem Citjiolicam non tantum yerbo, fed Ã§tiats

etiam celebii fcftiuitatc, amp;nbsp;conuenicnti-bus ntibiB, toto orbe teiTarum concordi-bus animis prÃ¦dtcarct, ficut hodictranfa-Ã©tis quingentis annis ab cxorto crrorc,con-ftanti(simc prÃ¦dicat. HÃ¦refum 2c fcnilma-tum-cftjinftar torren'is fubiro cxto!!i,lt;5c Icdata tempcftate panlatim dcficcre,ficut teftaturPfalinifta; Vidiimpium fupcrcxa!-tatum,amp; ckuatuin ficutccdros libani,amp; tranfiuijamp;cccenoncrat: amp;quÃ¦fiui cum, amp;non eft inuentus locus cius. Sicut defe-ccruntDonaiiftj?,quidc duccntis fcptua-ginta Epifcopis gloiiabantur; dcfccit J3c-rengarius,amp; poft cum Mus amp;nbsp;V Viclcfjimo amp;nbsp;ipfeLuthcrus mngna ex p u-tc,rcccden-tibusabco CirolftjÃ¢ioamp;Zuing!io,quifiÂ« ne epifcopis amp;nbsp;presbytcris, abjsque lacris ordinibus in facra Icriptura commcnda-tisjfinc concilijs in Euangclio Ã Chrifto propofitisjvendcndi videlicetomnia quae pofsidentuv, amp;nbsp;caftrandi fc propter reg-num Deijfiiiorum ab Eccicfia rccedcntium tuibamcoaccruantcSjCaluino feiftam pa-laucrunt, quÃ¦ an diu fubfiftct, an vcrÃ´ paulatim. degencrabit ad fedani Anaba-ptiftarum, ficut Lutherana dcgcnerauitad iedam Galuiniftarum nouit altifsimus, qui ad noftram corrcptioncm amp;nbsp;purgatio-nctn, illam fcdam amp;nbsp;alias permifit cxur-f 4 gerei

AD oyAEST. ALD. M. B. RESP. gcre: quÃ¦autnon ftagcllatui-,recedenteab eis zelo Domtni,aut flagcllis non emendan tur,fed proficiunt in peius,errantes,amp; in er-rorem mittentes : Chiifti vcro Ecclcfia,ad--Uerfus quam porrÃ§inferinon prÃ§ualebunt, flabit inÃ¦tcrnum,amp;licetaliquando veluc obnubiletur multitudinc fcandaloixim,amp; falfonam fratrum,qui orta pcrfecutione fcxeunr,0Â£inftarpalearuni,vento ftantehuc atq,illucrapiuntur:attamenetiamtunciti fuis firmifsimis eminet, vt nun quam abf-condaturciuitas fupermontem Chnftum pofita,fed femperamp; bonis ad confolatio-nem,amp; malis adperfecutioncm fatis Â£tnata,amp; ab hÃ¦rcfibÃ¼s,fchi{^ matibusq;difcreta. Bene vale / Januar. Anno

Eucrcnde Pater, fentio fra tres veftros,amp; totam fa-miliam vehementer con-triftaiT, propter longam abfcntiam tuam. Et quantum mihividctur,nonim-merito contriftantur: non tantum propter dctnmentum,quodex hacabfentia tu.i,amp; in fpiritualibus,amp;in temporalibus patiun-' tur; fed etiam propter penculum confci-entiÃ¦ tuÃ¦, quam putant, ficut amp;nbsp;ego puto, non pofle diutius fine graui peccato ab o-uibusfuisabcflc. Quis cnim nefcit,pafto-rem in tantis difficultatibus amp;nbsp;periculis debere fuo grcgi adclfe ; imo etiam proil-lo aniraam ponerc, quando non patitut peculiarem perfecutioncm prÃ¦ fratribus fuis?

Cui acceditjquod fatis intelligam te con fenfifieamp;iuramento firmaflevnionem fta-tuum,etiam cum ijsjoui fe Romans,amp; Ca-f 5 tholicÃ§

Ã¯. P I s T o L A tÃ®iolicx Ecclcfix DÃ§fcrtores profitentur, fub:principe Auraico tanquam Gubcrna-tore BrabantiÃ¦,amp;: Viccgiibernatorc omnium prouinciaruminfcnoris GermaniÃ¦: na obn:ante,quod fc palamPruxcllÃ¦Caluini-ftam pi-okÃus fit. Id nuod (pace tua di-cara) quantum mibividetui',necpcrt?, nec pcrconfortcs tuos, finegiaui/celcre ficii potuit.

PrimÃ¹m quidem propter manifeftum fcandalum.Nam vfqiie ad id tempus,Ordi neshuiuspatrix femper vnanimitcr laÃ©ta-ueruntfeve]lcmancrc,nontantum fub o-bedicntiaRcgixmaicftatiSjfcdetiam in fide Romana Catbo!ica:quÃ§rebanturquc (i-bi msgnam injuriam fieri,quodamp;. fummo Pontificijamp;CatbolicÃ¦ Maicftati,pcrquof dam intcliigebant aliud fuggeri.Nunc vero pcrhanc vnioncm cum fubtraÃ©fionis filijÃ® jn perditionem,fub bominc,'qui fe palam hÃ¦reticum profitetur, proprioÂ«^; fe iudicio condemnat,non tantum fummo Pontifici, amp;Regix Maicftati, fed ctia omnibus cor-datisfidclibusingeriturmanifefta fufpicio quod ab vtraq; illafua profefsionc Ordi-nes rcceflerinqautcertc ad illudendum fidc JibuSjUÃ animo,fed verbis duntaxatprofef-fi fint qux funt profefsi.Eo quod bxc vnio cum ijs, qui fe palam rocÃ¢tDefcrtorcs Ro

mana:amp; CatholicÃ¦ rcligionis, fub homine qui fe palam Galuiniftain profitctur, dirc-Ã©tc tendat ad contcmptum RcgiÃ¦ Maicfta tis,fubuerfioncm CathoJicÃ¦ bdcijamp;cxter-mimum facerdotij,quod CaluiniflÃ¦ canc peius amp;nbsp;angue odenint.

Etcumnemopofsitfibi fupcriorem af-iumcrc,nifiineum finem, vteius vigilantia amp;nbsp;(oÃcitudinein fuo fando piopofito iu-uctur amp;nbsp;defendatur:( nempc Chiiftianus catbolicuSjin vera Chriftiana religionc; amp;nbsp;monachusin profcfsionemonaftica,amp;c.) â¢ quomodo rÃ©clamante prima ciuititc bra-bantiÃ¦ Louanio,amp; alijs multis viris illuftri-bus,(quorum nÃ´nulli ob cam cauiam,fiÃ¢is mendacibus littcris, putantur Gandauiin vincula cÃ´ieÃ¢i,amp;adbuc detineri ) potuiflis amp;nbsp;vobis, amp;nobb bominc prÃ¦bcerc, quem iamccrtÃ´ fciebatisjamp;CatbolicÃ¦ rcligioni, amp;monaftico inftituto vefl:ro,exprofcflo efieinimicum^jsquc miniftris potifsimum vtentem,quiob bÃ¦rcfimfuntverÃ¦ pictatis aducifarij?quique aut ftatim omnÃ© pietatis fpeciÃ©c templis aboient (fient tota Hollan dia amp;Zielandia tcfl:atur)aut tantifpcrdif-fimulando permirtunt,doncc quxfitis oc-eafionibus, fine tumultu pofsint( fient in Caluinifmoiurarunt ) adeius fubuerfio-nem pcrucnirc. Imitantur cnim lulianum

apoflatam, qui initio non palam pcrfccu-tionem in Chriftianos exerccbat; fed po-pulis quÃ¦cunqucivellent, in eos commit-tere permittebat, aut etiam clam manda-bar,amp; maxime in clerum ; vt fublatis duci-* bus, plebs in obliuionem religionis facilius deueniret. In hoc tantum lulianodifsimi-Jes,quÃ³d illenullum iuramentum de con-feruanda religione prÃ¦ftitiflc Icgitur ; vt AuraicusPrinceps cum afleclis fuis,qui,vt Catholicisimponant,amp;quiduis facile iu-rant, amp;nbsp;opportuni ta tern nadi ,iuramenta pro ludo habent. Hine ad conferuandas ciuitates fingunturneceÃariaefletemplo-rum,cÅnobiorum, amp;nbsp;aliorum locorum ad pietatem inftitutorum incendia; idq; con-fraÃ©iis prius imaginibus,amp; conculcatis,prQ dolor, facramentis. Hine Ã faccrdotibusamp; monachis cxiguntur illicita iuramenta ; vt autexules fiant, eosq; turn bonis omnibus exuant,autimpietati confentiant.Hincci-uitatibus,amp; militibus prÃ¦fÃ®ciuntyr hÃ¦re-tici,aut erga Catholicos veterisq;religio-niscultores male afledi; vteos onerando multitudinemilitum,Â«amp;varijs modis vexan do eocompellant,vt malintmiferÃ¨inexi-lio viuere, quÃ m in paternis auitisq; Ã¦dibus totÃ¦i'umnis exerceri.

ru.s BruxellÃ¦ guber,nationem BrabannÃ¦, dicitur iurafle conleruationem RomanÃ¦ amp;GatholicÃ¦ religion is in ciuitatibus bra-bantiÃ¦jfic etiam ingrtflus abexpcditione Montenfi inHannonia,amp;pioficifccns in Hollandiam,MechIiniÃ¦ (me etiam audi-ente) profeflus eftjfe non venifle in banc patriam cum exeicitUj vtaliquid immuta-ret, autfacerdotes,monachos,lt;Se alios clc-ricosde fuoloco deturbaret; fed tantum, vt liberarct patriam Ã lÃªruituteHifpanica: quam religionis conferuationem , etiam quibufdam ciuitatibus HollandiÃ¦ iurauit. Obfecro vt in Zelandia,aut Hollandia vel vnuspagus,qui fe tunceiusfubiecitimpe-rio,defignetur,in quo leruata fitfupradi-Ã©ia prolefsio ?

Fiunt bÃ¦c quidem pierum que tumultu quodam phanatico,per homines feditio-fos hue fubornatoSjVt multi perfuafum ha-bent,hue vitro currentes: fedquomodo-cunque fiant,certe imperante Principe Au raico fiunt, idque impunÃ¨,quÃ¦ illo pnus non imperante non fiebant; amp;nbsp;poftquam femel fada funt,non emedantur. Et quanto ingeniofius,artificius(^- fiunt, tanto-ma-nifeftius produnt myftcrium iniquitatis, quod nunc operari teftatur Apoftolus; do-nec reueleturtileiniquus,cuius htpraccur-fores

E P 1 S T O L A feres cfle vidcntur, omnibus Ipeciose libertÃ¤rem religionis promittentes, faltam donee principatum obuneant,0c manifeftam tyrannidemcxercere queant;amp;iljam libcr-tatÃ§m foil impietati (hoccft,CaIuiniftieas feÃ´iÃ¦,alij(que fibi gratis liÃ¦relibus tantum-modÃ³)permittcntes. Cumeim Catbolica religio baÂ£fenusbberafuciit,quidpiomit-tendp libertatcm rcligionis/iKelligcK pof-lunt,nilityrannidem bÃ¦rcticam,quaGa* tholicam religionem extinguant ?

t.Ceria.7,

Ãamat Apoftolus ;^Noli tc iugum ducc* re cum infideiibus.Qj^Ã¦enim participatio iuditiafecu iniquitate aut quÃ¦ fotietas luci adtcnebras?quÃ¦autem conuentio Chri-Ã1 ad Belial ? aut quÃ¦ pars fideli cum infi-deli? Et nos temporalem vtilitatem prÃ¦-texÃ§ntes,vitro nobis prÃ¦ficimus hominem, qui palam fe hÃ¦rcticâum,ideft,lupum proh-tetur:vt Iweticorum communionem femel ingrefsi,Ã Chrifti focietate Regisque obedientia feparemur; amp;vt iple noua po-teftateadiutusjfidera Catholicam facilms extfrpctjamp;fuÃ¦tyrannidirefiftentesctiam mails artibus fub prÃ¦textu iuflitiÃ¦ opprimÃ¢t. Namexhaccaufa antiquilsirao iure conftitutum eft , vt lubditus fidclis non tencatur obedire lupcriori,G Ã¢ fide Catho-lica raanifeftÃ¨ defecerit, ne videlicet po-tvftas,

MICHAELIS' BAU tcftjSjquxfideÃ¼bus ad Ã¦dificationcm daÂ» tui-,iam faÃ³tts hÃ¦rcticis,ad dcftruftionem amp;fubuerfionemfidci patioctnetur,lt;S:fei-uiac. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;j

. CumpatrialiÃ¦cnupcrmixjmo turbata dif$idio,pi'optcrvjmÂ«xtcrorum,qui puta-bantur eam veile cxt^rnnnarc jiamp;in mam feruitutem rcdigcrc,in maximo peri.* culo vcrfarctur,nc forte Auraicirs( qut cum luis tum t emponsin armis erat) magnam eius partem lÃ m armis; deftitutam occupa-ictjdcoccupatamCatholicareligionfcfpo-lurctjficutpriusiH ijs HollandiaÃ®,Zclan-dixque part]busfeccrjr,quÃ¦fcilli iubicce-rant:advitandum tantum malum,multit viris bonis cofcntientibus, inita cftquÃ¦^ dam pax ftatuum harum prouinciorum cumillo,amp;flatibus illi fubicdis.Qtiam pa-cem multi pijamp; crudtd viri,attcnto veimm ftatu,qui tum erat,cum inirctur,ctiatÂ«i po-ftca Catholict fidei. ylileni fore putauc-runt j ficuc (ubfcriptionibus fuis tcflati funt bÃ¯tum quia Auraicus cum fuis fub-mittendo leordinationi gcncralium ftatuttin,quoad cxercitirium religionis inHoU landia,ZeIandia ,amp; Homclia, magnam re-condliationis fpcm prÃ¦bcbat (crant enim turn reliqui flatus harum prouinciarum Catholicuamp;quauis occaiioncdata,fcmpcr pro.

EPISTOLA proteftabantur, fe veile retincre fidem Ca-tholicam,amp; CatholicÃ¦ Maieftatis obedi-Ã©ntiam) tum etiam,quia per boe fubfcri-bentium ttftimoniumvidebant futurum; vtD.Auftnacus inGubernatorem facilius lufciperetur,faciliuslt;^; fic congregatis flatibus gencralibus in Hollandia amp;nbsp;Zelan-Ã¼ia religio C atholica inftaurarctur. Sed fi-cut Lutheran!,viuente clarifsimx memorise Carolo QuintOjVt obtinerent quÃ¦ pe-tebantjfefc concilio generali dolose fubmi {Ãªrunt,hoc modis omnibus agentes,vt nul-; lumconcilium vnquam cogcrctur; ik etia ierÃ³ dilcimus,ip{ura Auraicum cum fuis,nihil minus quam generalem ftatuum con-grcgationem,reconciliationem,autpatrix tranquillitatem intendifle^fedomniado-losÃ¨ egiflc, vt patriÃ¢ malis artibus Ã fide Ca-tbolica ,0d RegiÃ¦ Maieflatis obedientia a-uocatam,luÃ¦tyrÃ¢nidi tanquam alterlero-boam fubijceret. QuÃ¦ maliÃ¼a fi tune fatis innotuiflet,puto quod diÃ³la pax ne^jinw ta,ncq;Ã vins bonisifidei CatholicÃ¦vtilis iudicata fuiflct.Sedno efl nouum vÃ®ros bonos hÃ¦reticorum perfidia amp;nbsp;aflutia deludi; ficutex concilio Ariininenfi,amp;plurimis hi-florijs,atq;etiamreoentibuscxemplis (vel lolailla in Amflerdamenfes amp;Harlcmenf; bÃ§reticorÃ» perfidiajoimis raanifeflii cuafit

Jntclli^o ex vrbe miflam excommunicaÂ» lt;nbsp;tionem in omncs fupradiÃ©tÃ¦ vnionis participes, qui ad faniorem mentem redire no-Iint.Quam metuo ctiam in tc nominatiro cxequendamnifiredieris:amp;forte non im-nicntÃ¶.Quia fioliin tempore D.Cypriani pÅnitentiam pubiicam agebant,qui timorÃ© mortis dato pretio libellos accipiebant, quibus viderentur i atisfecifle ediÃ©tis ferali-bus de colendis idolis,licet thugt; non adole-uiflentjoecCibos immoiatos deguftaÃent, putantcs.quiaos amp;nbsp;manus pollutas non ha Dcbant, ctiam confeientiam fimulatione pollutam non efle:quanto magis punirimc rcntur,qui fuo conienlibaut difsimulatio-ne to tarn patriam,etiam magna ex parte in-Ã¼itam,inconfortium amp;fubieftionem,feU potius tyrannidem hominis aperte hÃ¦reti-ci,amp; in manifeftum hxrefis pcriculum per-traxerÃ¼t,quique cognita veri tÃ¤te,reculant contrario faÃ³to dcftruerc,quod male con-ftruxerunt :imoctiam legittime iufsi amp;re-quiliti, proprium officium prÃ¦flare reculant; ne forceiniquitatis colortium,aquo fcdudfi funt,orfcndant.

Nec tantum Icelus abluit ,quod huicâv-nioni humano quodam timorÃ© confenfi-fti; quia amp;nbsp;ipfi Libella tici apud D. Cypria-num,dc quiDus fupra locuti fumus, timore g â¢Sc

amp; errore faciebant : quod faciebant, Seamen non lecipiebatur corum pÅnitentia, â¢ nfijutiufto tempore in ea perleucraflent, aut vrgerentur mortis periculo : quorum tarnen,crimen vicictur mihi vcfho longe Icuius.

Cura igitutjVt quoderrorc amp;infirmita' te peccatum eft,quantum tcconccrnir,ma-niieftadcteftationc emendetur,palam coJ damnando,quorumerrori confenfifti^ÃÃ® j pÅnitentiÃ¦viamillisoftcndendo,qui tibi I ad laplum duces extitcrunt. NcclcgitimÃ¨ Sc (ufficienter requifitus, dcbitumoffici' uni deneges,timens, ne forte eos offendas, qui tetamgraui vulncrc affccerunt : fed libera voce proficere, quod fecundum Deuia fenris. PrÃ¦ftagtegi tuodebitum minifteri-urrijamp;faÃ©fo tub reftituepatriÃ¦ conGlium, quodinhac vnioneconftanterdaredebu-iftKficurdederunt prÃ¦iatiÂ»dannoniar, qui i huicvnionirecufarur oiifentircramp;ficut dedit Academia Louantenfis, quandore* fpondit fe non polTe prarftarciuramcntuni, quod banc vnionem firmare videbatut-rekfit tc humanus timor in admittcndj culpa ,non te fallat in agenda conuenicnti pÅnitentia nunc prÃ¦fertim, quando in** quitaus confortio \idetur etiam manif^' ftahÂ«icfis accefsifTc, per D. AuguftinuoÂ» coa'

contralitcrasPetiliani, amp;contra Crcfco* niumGrammaticum olim cx profeflode-firuÃ¤a^ncmpe quÃ´dhÃ¦retici nulla Gnt co^ joitione puniendijfed luo arbitrio rclin-lt;]ucndi:eo quod fides fit L)ei donum.Nam hÃ¦rcfis ifta continctur kbÃ§Uo AnuierpiÃ¦ edito auÃ³toritate llluftnlsimt Archiducis AufiiiÃ¦jcpiiex luÃ¦receptionis formula merits prarlumitur hanc editioiicm nonad-.mifilÃ®e fine confÃ¨nfuordinum patnÃ¦: qui Â«tiam iurauerunt,lcinodis omnibus impc-dituros,ne quisautCatholicos authÃ¦reti-cos vcrbo aut faeio,molefiia propter fuam

1 fidem afficiat. Nam hoc iuramento ma-nifcflÃ¨ fignificant fe omnino intendere vnumqucmqucluo arbitrio relinquere,vt credat quod vo!et;ficut videtur libellus iftc prÃ¦tcnderc. Eftquidem fides Dei donum, ficut amp;cÃ¦terÃ¦ virtutes,quibus beneviui-tur,amp;Ã yitijs abflinetur;propter quodo-randum cfi,vt Deus increuulis fidem tribu-at,ficut amp;nbsp;cetera opÃ©ra virtutum, quibus bene viuitur: fed elf etiam opus Ãben arbi-tiij ; propterquodamp; verbis, iS^fiipplicijs admonendum eft liberum arbitrium vt contra Euangelij prÃ¦dicationem,cor lu-Urn non obduret,ncc refiftat verbo verita-tis;lt;auia feruus verbis non potefl erudiri; tnufto autem minus obflinatus hÃ¦reticus.

ScripfftD. Auguftinuscontra hunc crrro-rem etiam libellum de Gorrcptione amp;nbsp;gratia,oftcndens non proptcrca negligendkm efledifciplinam; quia gratia,amp;lt;fonum Dei gratuitutn eft, ob quod ncgleÃ©tum quifpi-am conipitur: fed Ã´c diligenter orandum efte, vt Dei donum tribuatur : amp;nbsp;nihilomi* nus docendum ,admonendum, amp;cornpi* endum liberum arbitrium,vt opus hominis cffe comprobetur, quod etiam Ã Deo fup-plicitcr poftu-

T autem intelligaturjCur fuprÃ illicitum aixerim iu ramentum,, quod iufiÃ¹ ordinum patriÃ¦,pcrinfe-liores ma^iftratas duiles, Ã Clero,amp; Monachis, Gne

iudicio pTiuilcgiorum,amp;lihertatiÃ® EccleG-afticÃ¦ fficut ilndendo eccicfiafttcos dicerc videntur) exigtre iuflum cft; diligenter in-tuendum eft,quidipfumiuramcntum in fc contineat. Imprimis enjm continet affii-mationem , feu cornprobationem pacis GandÃ¯mcnfis,cum dÃ©clara tionc,amp;aflccu-ratione fubfecuca : quÃ¦ declaratio continet expreflam vnionem iurannum,cum ijs; , qui fc vocant DefcrtorcsRomanÃ¦,amp;Ca-tholicÃ¦ religionis. Igitur qualifeunq; iam â babenda ht pacificatio GandauenGs : attaÂ» men quifquishociuramentum pratftirerit, co ipfÃ¼jfaltcm ratione dÃ©clara tionÃ®s poftea lubÃ®ecutÃ¦jCommunione iungitui cum ijs, S 5 qquot;

DE IVRAMENTO qui fe vocant Defcrtorcs ItornanÃ¦ Ca.tliÃ´-lÃ®c.c rcÃ®igionisjac per hÃ³e iccecfit Ã comma-nioneLccle(iÃ¦CatlrÃ´!icÃ¦,quÃ¦ cum mani-feftis, Sc fuoiudicio condcmnatis ha:nvnquot; cis communioncm habere non poteftjfit-que fcjiifmaticus.

Secundo continet, quod iurans ad hoc totis viribus laborabit,vt neque Catholici hÃ¦reticis,neque hÃ¦retici Catholicis ob re-ligioniscaufamfafto velverbo vllam infÃ©rant moleftiam. Quamfollicitehuic parti fatisfacere fludeant hÃ¦retici ,nimis manitc-nÃ¨ amp;plurimorum ingentidolore ortende-runt Amrterdami,Harlemi,amp; alijs plunbus locis.Sed quifquis cpifcopus,aut presbyter hoc iuramcntÃ» prxrtitcrit; none fe artrin-. gitjVt nopareat Aportolo icribentiTimo-*â¢ Â»quot;gt; 4- rJieo;'J7.f[,ÃcorcorÃ¤Deoamp;Icfu Chrifto, qui iudicatuTus cftviuos,amp;mortuos;pcr aduentum ipfiuSjÃ´i rc^num eius:prxdica verbum^ inrtaoportunc,importunc;argue, obfccra,incrcpa cum omni patientia ,amp; doÃ©tiinaÃtrurfusad Titunulncrcpaillos durCjVt farfi fih't in fidc.Nam hoc iui amen-* ro cÃ´nrtriÂ«^?Ã¼Ã¿, ne verbo quidem importunas crte pdfeiitjaut cos increparc, qui Ã vc-' ritate defecerint, aut ci reftiterint; aut fi quid tcntaucrit,rtatim prÃ¦textu periurij, conijcietur in vincula, aut rnittetur inexi-liutn

liâJiTi ;imotcnebitur cos contra quemcun^ ^uedefciulere,fi forte propter rcligioncm fiÃ¦recicam impcrantur. Poteft quia cm epi-k'opus,auc presbyter Ccrtis ttmporibus Sc llt;5cis veii-atcnircticcre: lcdnunqujigpoteft iurare vel voucre, quod ;eos non doce-bir,neq,!ncrepabit,qui ventatirtftitenntj amp;muli.oniiiius,quÂ©acoscontraqucincun Â«lie in (ua impietatc defendet; quja hoc eÃ» dircdv impioin fuaiinpietateprxbcrcau-Xi'iurn.

quot;J'cKciÃ¼^decretum ordinum promifsio-i)vra exi^it,quod iurans corpore amp;nbsp;bonis coopcrabitur Archiduci Matthia:, id cft, l'^rincipi Auraico,qiÂ« fubeius nomme im-pcrat,ad cijciendumD.Ioanncm Auftria-cuin SX haepaÃ®na cum omnibus illicohÃ¦-rentibus.Hic cmdÃ©qiucftioncm non dilcu-tio; An ordincshuiusrpatriÃ¦jiuftasamp;lut-ficientÃ¨s caulas habÃ§ant inlcÃ©tandi Sere-nilsimum Principem D. loannem Auftria-cuni, Ã Gatbolica Maieftate conftitutum generalem hums patriÃ¦ Gubcrnatorcm,amp; ab ipfilinetordinibus lemel vnanimicon^ fenlu lufeeptum: an potius quÃ¦fitas,amp; Ã Principe Auraico conhetas, iuggeftas, amp;nbsp;mahs artibus vulgo male perfuaias; vt fub nomme Archiducis, inftantibus homini-bus feditiolis, toti patrix prÃ§ficcretur,

amp;eiufdcm fpolijs adiuluSjCatholicxMa-jcftatis potentÃ®Ã¦ facilius refifteret ; Hoc lo-lum nunc inquiro; AnClcricisamp;Mona-r chis liceat militem agerc,ac corpore amp;nbsp;bonis qnempiam Ãª patria fugare. Hoc olim conatus eÃ¢ luÃ®ianus Apoftata,cogcns clc-ricos Ã´c monachos ad militiam: fÃ§d eius conatus ab Ecclefia damna tus eft. CÃ¹m ita* que Cleiicis non liccat militate ; manifc-Kum eft iniquam cfle conftiturionem,qua jubentur promittere, fc tanquam milites, corpore amp;nbsp;bonis coopÃ©ra turoSjVt DJoan-nes Auftriacus cum omnibus fibi Ã§ohÃ¦ren-tibus toto Bclgio exturbetur,

Sed dieet quifpiam,plerifque locis,pcr magiftratus feculares,qui adhuc fideles dici voluntjamp;iuradi formam,ab ordinibus patriae clcricis propofitam, forfitan erubeÂ» feuntjÃ clcricis non cam iurandi formam exl^i ,quam ordines praelcripfcrunt ; fed a-Iiam quandam mitiorennCertÃ¨qualilcun-que forma exigatur; difficile eft eos,qui lu-rantjtion ingredi communionemeum ijs, qui fe votant Defertores RomanÃ¦Gatho-licÃ¦ religionis ( quibufdam ordines huius regionis arÃ»ifsimis iuramcntis conftridi funtjquosQue contra quemeun que ctiam in fua hÃ§refi defendere luraucrÃ»t) amp;fchif-matenoninquinari, Scd.dcmus,pcrquof-dam

dam magiftratus fcc ul arcs, Ã fuÃ¦ ditionis dericis luramcntum cxigi, quod nequc communionemcum HaÃ®reticis contineat; neque impcdimentum Euangclica: prxdi-Cationis,amp;corrcptionis, quam ab Epifco-po requirit Apoftolus;neque etiam promif fidnem cooperandi ad eijciendum D.Ioan-ncm Auftriacum, cura adhÃ¦rentibus, fed tantum quodGlerici crunt fuominiftcrio content!, nec quicquam molicnter aduer-fuseos,quicommunemhQftcraD. loan-nem Auftnacum,âcum adhÃ¦rentibus, pro-pulfabunt:adhuc tarnen impium fftiura-mcntum.Non quia per fe impium cft,quod iuratutjfcd quia ad hoc iuratur,vt impio de creto,quod planedamnandum,ac fugten-dum fuit, aliquo modo pareatur. Habet cnim impietatis fpecicm,amp;fuo exemplo ad impietatem ducit.Qui vultvideri propofi-tis'contraEuangelium vel edidiSjVellegi-bus fatisfcdfle, inquit Cypr.hocipfoiam paruit, quod videri paruiffe fc voIuit.Vnde necfolos thurificatos,qui faciilegis idolo-thytorum cÃ´taÃ©libus manus fuas atquc o-ramaculaffentjCriminidicitobnoxioszfed etiam Libellaticos , gui nefandis libellis confeientiam polluiflent,dando videlicet pecuniam idololatriÃ¦ exadoribus ,amp; lite-ras fatisfadionis accipiendo ,ne vlterius ad

thuiificabundi^vrgcrentur. Licct igituf Ã¦quan nondebeat,qui impium luramcntu pcrordines patnÃ¦dccretuni Ã³ciufTum prÃ¦-rtttitj ei, qui vt impio decreto fatisfccifle vi-deatuvjconniuenteciuili magiftratu, aliud. quippiam,alioquilicitum,iur;iuit:attamen vtcrque lapfus cft,amp;impio decrcto con-fcnfic ; alter iurado quod impium cft â¢ alter fÃ®mulandojamp;alios fuo exemple ad impium iuramentum prouocando. VndeCypi.de cxbortationc martyrum cap.i i.Ne quis li-beili,inquit,necalicuius reioblata bbioc* cafionc,qualaliar^mplcÃ´iaturdcctpicntiÃ» malum munus:nec Elcazarus tacenduseft; Â«juijCÃ fibi odtrrcrctur Ã miniÃ¼ris regis fa* lt;ulta$,vtaccepta carnc,qualiceatve(ci,ad circumueniendum Regem fimularet fe illa cdcrc, qux de faciifÃ®ci js, atquc 111 ici t is cibis ingerebantur,confentire ad banc faliaciam noluitjdiccns necÃ¦tati fuÃ¦,necnobilitati conuenire id fingere, quo cÃ¦tcri Icandalr-2arcntur,amp;in errorcm induccrenÃ®ur. Nec jurantes exculat,apud exadores queuis ante iuramentum prÃ¦ftitum faÃ©ta protefta-tio, quia amp;nbsp;ipfi Libellatici apud exaÃ©lores idololatriÃ§,tefi:eCyp.pulcheiTimam proto-ftationem prÃ§mittebant; amp;nbsp;tarnen non ca-rebant criminc : tum, quia volcbant videri fatisfecifle iufsionijquam auerlari dcbuc-ranti

â¢ CLCRICORVM' 'Ã® tant-tumetiÃ¢tn, quia alios ad fÃ¢risfacÃ®cn-dum prouocabant.Sicenini aitCypxpifV. 52. Q_Lilt;Ã in acÃªibd duritia, Libcllaticos cura ijs,qui (dcnficauennt,iungcrc?quando is, cm libellus acceptus cft,dicat: Ego prius Ic-gcram,amp;Epilcopo traitante cognoucrÃ¢, non lacrilicandum idoliS, ncc fimulachra fti-uum Dei ador.ire deberc;amp; idcirco ne boc bccrcm,quod non licebat(cÃ¹m occa-fio )i belli fuiÃctoblata,qucm necipfum ac-ctpcrcm,nifi oftenfa hullet occafio Jad ma-giftratum vxl veni,vcl alio cuntc mandaui, Cbrifbanum me eHc,facnficaie rnidainon licere,adaras diaboli me venirenon poffe, dare me ob boe prxmiuin,nc quod,non licet, faciam. Nunc tarnen etiam ifte,qui It-bello maculatus eft ,poftcdquam nobis ad-rnonentibusdidicitjiicc line fe faceic de-buifle;amp;fimanuspura ftr,amp;os eiusfcralis cibicontagia nullapollucrint,coÃ§fcicnti-am tarnen eius efte pollutam, ftct,auditis nobis,amp;lamentatur. Eccequalemprote-ftationemjCyp.teftejfaciebatLibellaticus, piiulquam latishiÃ³tionis libellumredimc-i et;amp; tarnen dando prctiÃ¼,nc faccret quod impie raandabatur,recedebat mente pollu-tus:quia fi non manifefto cnminc,ccrtc er-rore deceptus id fe'cerat,quod non licebat: licut etiani hoc tcniporc laciuntjquicunq;

DE IVR.AMENTO CLER. magiftratibus vrgcntibus quippiamiurant, vt lufsioni ordinum patnae cura ha:reticis iundorum aliquo modo fatisfcciflc puten tur,amp; deinceps ad iurandum non vrgean-tui jetiamftaiioqui licitum Ãt,quod lura-ucrint.In hoc tarnen difFcrunt,qui licitum quippiam jurant, ab ijs qui rcs iurant illici-tat; quod hi iurantcs,quod faccrenon pof-fÃ®nt,periuri fint, ficut docct Aug.in fer. i xj. inijs,qui Louanij recenter imprefsifuntul-li veio minime ; fed tantum in hoc peccant, quod impio decreto aliqua ex parte con-fcntiunt,amp; fuo exemplo alios ad confen-tiendum inuitant,ficutdiximus.Quod fu-fÂ»ereft,opto R. T. P. reÃ©tifiimÃ¨ valere,amp; fa-utanbusconfilijs fempcraufcukare, Lo-uanio.

.. '' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â¢ââÂ»w

P (â 7

;Â»â¢

Â»1