RE C VS ATI o triden-TINAE s y N o D I Anno i 5 4 6 a statibvS Auguftanæ Confefsionis Ger* öianicè cuulgata, amp;nbsp;nunc primum Latine edi'ca^

^^tiones item initio Com-pendio recitlt;intur,cur eiufmodi Synodi etiamnum 4euitiinlt;tlt;e fint.

B A $ i L B Æ

Ca VS AE CVR TRI

DENTINVM CONCILIVM alia^ ei fimilia,pqsrecu(ànda ac deteftanda fint»

V 1 A non cft legitP me ab indicfïum de confèïï fu Principum amp;nbsp;pegt;-titionepiorumEpifcoporum, fit

Cut olim uetera concilia* Nâ præ ter alias notifsimas hiftorias, 8c euidentifsima teftimonta, etiatti Nicolaus Cufanus Cardinalis Ip ^ro de Concordia Catholica, cap. 13 teftatur omnes fynodos aCa'fanbus conuocatas, ufcj^ ad ^nnum Domini sgt;oo^ Citât quo ^ue Anaftafium bibliothecariu Pontificis idem aiTerentem*

Quia non præfîdebk ei Im-' A Z

perator, ut oliminfynocïisfaó:n cftjubi Imperatores per fê uel per fuos kgatospræfèderunt, eo'cpic aliquantó tranquillius Bc minus pardaliter fynodi acflæ celebrarXquot; quefunu

5 QuiaomnesEpifcopiconuo/ cati conuocâdi, fùnt adeó hor^ rendis iuramentis Papæ obftrv dbjU £ etiam uera dicere contra Po tificemlaluoiuramcnto non pof fintjquod teflatur Pius Secudus in quadamepiftola» Quid ergo /perari cx tali coniuratorum co^ horte potcftjautdebetç'

4 Quiacumannoi^zzinCo mitrjs Noricis ageretur de remit' tendo iuramento Epifeopis infu tura fynodo, dare dixit Legatus Papæ,hoefierinon pofle,Quia hoc nihil aliud eflet,quàni colli' gare

garcmanusPapæ, U tin adiscius conuêtus Fafciculo rerum fcien-darummfèrtishabetun Hmcui-'Icnius Papara uellealijs omnib«. infynodo cfTe raanus colligatas, fibi uero fob libéras amp;nbsp;expeditas. 5 Qiiia ibi Papa uult per fuos præfîdere, amp;nbsp;omnia pro arbitrio adniiniftrarc,qui cum reus fit pars, non poteft ulloiurc præiès ac gub erna tor eife, ctiam fi alio* Qui ei id de iure conueniret*

Quia nou eft Papæ, cius curtifanorum pcrfidia, crudelitas ucneficia,quibus audaciftimc in omnes graflantur,amp;S facillirac, Quosuolunt,tollunt. Quisergo fis au t uitam fuam aufit crederc, autillis audebit ibi reclamare* 7 Quia eft co tra décréta Impc* namfæpcdecretum eft in plu

A 3

6

ribus comîtrjs, ut fieret fynodus ill Gertnaniajn aliqua ciuitate If' bera» ItemjUtefTecfynodusChr^ ftiana,legitimi,lfbera,amp; c.

• 8 Quia locus eft niniis anguftus pro magna multitudinehoniinu, eorumcp non uulgarium aut grc' galium^qu^ ad légitimas fynodos conuenire folet acdeberetjUtCo/ ftantiæ plerunque 30000 homp num peregrinoru uifTe dicuntur Cuietiam pro longiori tempore commodæ manfiones curandæ effent. NonenimpoffunthoniP nes literati ita turmatim in uno c ontubcrnio habitare, ut railftes, aut nautæ,autruftici.Ipfaedam anguftialociamp;frequentia honiP num diutius commorantiurnjHCquot; ccffarió ibi pcftemgigneret.

• 9 Qpia annona fufticiens óótalf . - nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;. bus

^ushotïnnibus conueniens tole:gt; ï'abili predoin illisanguftijs iho ^iutnhaberi nequit,ubi nee crefcit lUultum.nec adiiehereexlonain o quislocis facile eft, cum nee uiæ curribus in omnes partes fint ptæ, nec nauigia accedere ÔCdi-feedere queant: Nôeninieftillud flurnen ad nauigationem idoneû, -nifiratibus tantum» Sicôf proxi» lîia itinera p er aliquo t plures dies ac hofpitia circumquacp turn anz nonæ caritate, turn locoruanguz ftia æ paucitate accedentibus ac abeûtibusnoxiaamp; moleftaerüt» 10 Quia locus eft æftate nimium feruidus, ob fummam congregaz tionem Sgt;C reflexionem radiorum Solis, Etcôtrahyénie, ob nimias niues, Alpes 8dflumen,quodnon fine caufa nomen habet ab Axe,ul

A 4

s

tra modumfrigidus.Quæi’ntcm penes cæli quomodo conueniet pcregrinis ÔC li'teratis hominib» ! quorumualetudo plerunqueim ' becillior eflcfoletC

11 Quia locus eft nimium remo' tus Principibus,Epifcopisamp; Re gibus circa mare Balticum,in gliaamp;f Scotia habitantibus,quo' rum multorum plurimû intcrcft utperfbnaliter cum conuenienti--busfamiliaribus ac miniftrisad* fint coram,amp;fuum ius contra Pa^ pamEcclefiæ Dei opprefîbreni, amp;: finceræ lefu Chrifti religion!« corruptoremac atrocifsimû pet' fcquutorem tueantur.

iz QuiacumlocuselTedcbeatli berrimus ÔC tutilsimus, ut quifcç proarbitrio uenire, manere amp;nbsp;a^ birc incolumis poisit, ïlle profe' dota*

totalis non cfl, Nam per tnul* ।

Cluamp;s (ut uocSt) aut clauftra wiguftiafcp montium ôdlocorum tranfeundum eft itinere intcgrac Hebdomadæ : Quas anguftias, ft quislatrunculus occupet, omnia proarbitrio tumin capiendisho îîunibus, tumamp; in prohibendo ‘^omeatu agct. Præterea ibi habet ïuum'tifsimam arccm Cardinalis Potitifici ardiftimis iuramcntis obftridusacdcuotus: Quisergo iufît fc illi loco credere, aut ibi li* lgt;ere contra cos loquiC

Quia tota forma iftiusiynodi praua ac præiudicialis eft,ut abu-tlcR» D* Petrus Paulus Verge* rius Epifoopus luftinopolitanus gentilis meus,enumcratis om* tiibus taliumfynodorum partib* dcfcripfttjincoltalico libro,que

de Condliabulo Tridenüno,Äfl ni 155z confcripfi't» Antequâei'^ go conueniretur^oporteretcoii'' Ih'tui communi conlenfu, cum a' liarumnationum Ecclefiarum tum præcipuè Romani impenji de totaformacelebrâdæ fynodi, Præfertim autem,de modo difpi^ tandi autinquirendæ aentatis,b quocaputtotius rei fitum eftJ^ enim nifi prius fuerit conftituti^» aut fruftra ibi tumultus dcbituf» aut irrito conatu difcedetur: Aüt etiam, dearbitrio potentioris tis , omnia contra iu$ ac fa3 cçrncntur»

14. Quiatotusmundusiamfcc^ Iis mul tis accufàuitRomanam dem atqueadeb totum clerutiijt?^ quam longe deploratißimos,ä^ perdiufsimos. Quin ÔC ipß

I?

tinces atque CardinaleSjUidetites foum amp;nbsp;(uorum perditifsimum ftatunijßcpius confcripferunt ac decreueruntreformationes, quas tamen nunquam uel in minimo feruarunt. Noribcrgc in comicijs annii^^ldiferteconfefsus çftPô tifex per fuum IcgatLini, omnium præfentium malorum fonte efle ï^onaanam curiam» Scripferunt ^tiarn poftea per quofdamCard! laales per Concilium Tridentimi Slt;^inGomitijs Äugu» anni 1548» quafdam fui flatus reformationes ^uastarnennecin minimo quide obferuarSt. Quidigiturprodeffc cumhisadeo incorrigibilibus ac defperatæ maliciæ hominibus concilia celebrate, aut reformationes fcribere, n ifi prius confti-terit,qua ratione cogigt; ac in ord?

12

nonrctrahi qu eant, ut uolentcs nolêtesdccretis fynodi cx uerbo Dd fctólispzrea.nt'l^Dehocigituf priusccttó flatuendum efletjalio ^ui opera amp;nbsp;impenfa in celcbruii' do Concih'o, Sc reformandis illis defperatæ peruicaciæ honu'nibus ludetur : (ïcut Sc in concih'o Con-ftantienfi Sgt;C Bafîb'enfî alijscp innu meris, fruftra eorutn reformatio tentataeft»

Quia aduerfarij ftatuerut Co ftantiæ,8d alioqui multum difpu' tant,,hæreticis non efîè fèruandâ fidem : nos uero taies efledudum proclamauerunt: quarc facile C' ritciSjubi noftros intra Tridenti nasangufl:tas,retia autlaqueos ha buerint, conclulîonem adijcere, cfîèiusacfas fibi eos iuguIare.Cu iusfiiæperfîdiæacperiurij exem'

phabundè dcderunt in cxurêdis contra datam fidcm fàluû con-^uâ:uni Hufsi'o, Sgt;C Hi'eronynao f^ragenfi»

QuiamuItipHcitercontrao* fâs in proximis coud* Irj s egeruntjUt quod eodcm tem* pore acfîmul initio anni 1546 SC concilium Tridenti agerc ccepc* *'iint,8d crudelißimum bellum cô noftras Eccïefîas, regiones SC principes mouerunt, fine omni præcedenti dijudicationejàuta* lt;^ione légitima : imo etiam fine in diftione belli, quod necEthnid ^uidem ôlim iàditarunu Qui» iinquam audiuit aut cogitauit ^ta-* le concilium pofTe efle legitimum Chriftianumacpium^ Fieri ïàn' poteft, ut iam quoquc idem medi têtur,amp; uel ftatim ab initio faciât^

H * nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,

tld pauló poftjubi noftri ad cort^ cilium profedi fuerint» ^7 Quiain pracdid:o conciliabu' ïo nee ipfi quidem CæGreæ M» iusfuumtuncferuatumeft. Naoi Papacum quibufdam alijs regj^ bus Só principibusconfpirauerut fubito fuum conciliabulum in præiudicium Bononii^ tranftulerat,remanentibus tantü quibufdâCælareanis Epifeopis» NccpotuitC, M* Epifcopi Ger^ nianiæ,8c totumimperium,quan tumuis multumlaborarêt (quo3 eorum fcriptaeuulgata teftatur) cfficerc, ut denuo fugitiua illa Pa' pc mancipia Tridentu redirent ♦ Quod fi C. M. tune in magno flo^ re potentiæ exiftenti, non eft fet' uata fides, quomodo nobis ferua returC' Quis ergo aufit eu iftis hoquot; mini'

iMinibus concilium celebrarcv

Quia certiisimum eft Papam «oconuocare no mao;no cum de^ léétu opdmos docftifs« amp;nbsp;pientifs* Wros,acipirituzelo'que Dei plc nifs. lit omnino fieri oporteret: fed contra quafdam fcccs, fordes uomicas perditifsimoru fibicp ^ddiifti'isimorum hominum, per 4uos omnia quæ uult,efficiat,ac obtineat. Nonenim tantum pefi fimos acindodtifsimos homines proniouetadEpifcopatus in Eu ’'Opa exi Ren tes, fed etiam créât 8c facit quot uult titulares Epifeo '• pos,alium ConftantinopolitanS ^crofolim. aut Antiochenum,agt;’ bum Aleîtandrinum, Sidonien-fcni,autTyrium,aliorum^locö furnilib Turca‘exiftentinm,aut ^tiamprorfusdeletarum duitatu

I«

Qui nunquatn uel fucrût ibi, uei CÓ profiçifcifquantiïuis idderiquot; dentes Deum amp;nbsp;hommes, iurét) cogitant* T aies laruas Epilcopo/ rum, Archiepifcoporum ÔC Pa^ triarcarum, magna f{)ecie tituloj rum : ueftimêtorum pompant ornatas,ut Tragicos quoldam ges in ludibrium ac contumeliain ChriftijCius Eccleiîg, S' omnium Chriftianorum ad ^nodos abk gat, Quis uero grauis dodus iC piusuir,cû talibus perditifsimis hominibus,autetiâlaruis (eu ptf fonatis Epiicopis a.gcrc uelit, auj quid tandem dodores Chrifti cU cisboniefficerepolsent';' ï 9 'Quia noftri eo miisi anno

Cumquidê eis grauiisimis uerbis acpromißionibus tumab illo cœtu, turn à C» M* land« J eflef

cHet promi'fla plena audienti'a, ac lus diccndi quæuellentin toto co cilio,nunquam tarnen ut audiren tur,obtinere potuerunt,quantu-Uis plurimum inftarent ac folicita fentjidcpunacuni Cæfaris legates uiris longe amplifsimis. Quod prolixe Slcidanus'inHiftoria,amp;S Vergerius in proprio libello, cu ins fuprametionem feci, oftediu Quid ergo attinet noftros ad talc roEtumcumpericuloire,ubi tan-* tuludibriofint omnibus, ÔC nec audiantur quidem, nedum ut eo rum iermo aut diiputationes ma gnifiant, aut quicquam obtineâf^f 2^0 Quiaiàtisoftêdit Vergerius alr),quoidam paulb meliores acfinceriores àpræfidentibus P5 tificrjs tantû ideo fynodo amotos quod animaduerfum eft,eosali*

B

quanto Iibcnus locuturos. Qji* decaufäetiam ipfe Vergcnusno fuiti'neo conciliabulo admrfsus, autauditusjfèd coacflus irritocoquot; natu abi're.

21 Ql^ia noftra præfenfiâ tâtum üidebimur approbate ilium ccê' tunijôô uerèpro concilio agnofcs re, uidebimur etiam legitime au diti,iudicati,amp;r damnati, Nemo enim prælumitur tam iniànus d' fèjUtlî 6unilatrones,aduerfafà/ dlio,aut etiam prorfus partiales indices, ad fuum iudicium aut nodumuocêtjfiteo profeéluruSé Atillî Papæprælîdentes ÔC Epi-' fcopijlunt uerè ipirituales Iatrogt; neSjper Eccleiîam Chrifti horri biliter éraflantes»

Qyiaplurima impia décréta manifeïlè noEram religionê da nantia

19

gt;^antia,funtiamin co concih'abu loanno 1546 fadla,cùm(utfu pradiâ:unicft)fîmulariîîis cotra nos funtjgraffatijca décréta lUi no tantum non uolent irrita fâcere, ^edetiamomni ftudio ac uicofir tnabunt.Quid ergo nosibi agcrc niusjubi iam contra omne ius ac fas damnat! fii mu s una cum uera dodrina^Nifi fortafle fententiam iniuftæ damnat! onis audirelibet ^uo omnia tanto magis iuftè ac legitime perada efle uidercntur» 23 Quia non tantum fruftra,(èd 5lt;^perniciosè omnis fynodus 8c difputatio,amp;: indicium dedodri nafumitur,ubinon uera norma autmeniiira inquirêdæ ueritati» adhibetur. Ataduerfarrj nolunt, iitfolam lucernam uerbi Dei pc dibus no ft ris propofitam fequ»

B 2

mur, folu m^dilcdum fîliuftî uni cumdoniinuniacniagiftruni no Arum audiamus,ac ex eius dod.ri lia de uera ac falfà religionc ludice mus.Sed contràdkuntfcripturâ eflè normam ac repulam lèu lucer

«

nam obfcuram,fanacem,impoflu ræ plenani,amp; ideo neslioendanh Verùm lua concilia, décréta 5 tra ditioneSjamp;r alia hominum fcripta ac commenta e fie fequenda. Qiiis ergo tam prophanus, aut etia ex tremèimpius elTeuelit, ut caufas lefu Chrifti ta prau is fallacibusc^ ipiôrum normis iudicari pati uc litC Necefle igitur eft taie concilia bulumuiiarû

Z4 Quia Pontifex Roman, nos iamdudum atrociisime dânauit, quinamp;f extremacrudelitatc et iin manitateigniôt ferro eit perfccu tus.

tT

tus: imo Sf fn próximis iWicflio-nibuscondlij nos fans pcrfpicuè bærefèosaccufàt. Quid ergo nos çfFiceremus aut boni fperaremus ineiusconciliabuloÇ'Quarenicri-to id(fi fàpi'u nt)omnes uerè boni âcpij omniftudio dcuitahunr»

Lutherus p. m. prolixèurget niudargumentuni in ultimo co-tra PontiE libre, quódquoniam ille fib i tale tantumcp regnum aut Euperioritatem ufurpct,ut no tan t'utn fupra fingulos dodores, auc EpiicopoSjfed etiam fupra totani Ecclefiam ac fy nodos uniucrfales eHe ac imperitare uel tt fruftra fit celebrare fynodos,quas Pontifex proarbitrio irritas fa eer c pofsit» Multoeiiimfatiusefie ipfi Papæ rem totim demandare,cunic]?fup plicitei orare ac obfecrare, ut ipfc

B 5

2i

modo decemat, quid pro uero, autfalfo haben',nófue in pofterit credere uelit, quam tatos fuptus ac laborcs in concilium fruftra in (umcre. Ncc tantiim Papa ac fui fe duiflorcsita ientiuntac diiputat, fed Sc omnes ftatus ei adhxrétes, Nam Ratiiponæ anno 15 41 ciim in diiputatione à toto Impcrio c5 flituta ex uerbo Dei aliquot arti culi noftræ docflrinæ efîcnt com probatijamp;S C, M. cos uellet red percacçonfirmarcjidcpetiâ Eua gclici ftatus maximopere fecun dumdccretapriorumcomitioru flagitarenttcontra omnes Pontiff ci) ©rdines fîmpliciter,ardentifs* me^iuflerunt, amp;nbsp;decreuerutom nia eiTe arbitrio Po ntificis comen dandaamp;rconcredcnda,utisproK bitu ftatuat. Siquidem ifte dc' bet

^^bctcfl^exitusnoftrarutti difpii ïâtionû amp;aâ:ionum cum aduerfa

id luftum a.c pium eft, tum *'^^ius id ab initio èet^ ut ei res to dernandetun Aut fi id omnino

^ftiniuftum,ficuteftiniufiißim5 duo proxima concilia Confian îienfeôcBafilienfe decreuerût c5 ^dium elTe fupra Papa, tum cédât die priusde ifta fuæ 7’yrânidis ar côcilio ac eius decrètis pu ^licèfolenniter^fubijciat» Idc^ ^ei adhérentes ftatusconfîrmêt, Alioquiomnis adliojabor, ac su ptus fruftra fiiicipiuntur. Si enim ad:a décrétacp conciliabuli Papæ difplicuerint, mox omniapro ar iiitrio irrita faciet.

2'6 Summa Lutherus fatis id^ omnino prophetico fpiritu ofte dit,quid de Pontificijs cccilfis fen

4

24 tiendumfîtjnafua pi'ccura Papæ infidenti's fui,quam quia proprio fcripto declaraui,nuncnon proli xiustraélabo. Quiergp delcda^ turillobenediélo Papg niunere, is adeat cius fynodu, reperietom ninoin copia, quo perfruatur.Po ftremo côfiderentur exempla ueteruni,quæaduerbuni ex La' tina Euangelicorum rccufatione anni 4^ adijciemustitaenimibi ad Uerbumhabetur»

Extantplurà amp;uetera pro bata exempla fanétorum patrum qui fynodos defugerunt,quan^ autoritatefummaindidaSjCÛ fu-fpicabantûr non ho c agi, ut ucrv tas patefieret : Sed ut ftabiliretur aut tyrannis aut impiumaliquod do gma»

Imperator Conftanunus edi-do

Cto lucülenter feuere fcripto, præcepitgubernatoribus Eccle^ fiarum,utin Tyro conuenirenu fi aliqui eó uiri boni amp;nbsp;Deum t^â:ècolentes accelTerunt, ut Po-’ Ciniion martyr: tarnen plures pifcopi colludebantcum Ario» Cum igitur Athanafius uiderec ^chabiturû efle’iniquos iudices^ ’^oâudifcefsitjcunicpad Impera Corcm,qui non procul erat,uenif-fet,coram Imperatori, quâquant iratofeexcufauit»

Deinde Conftantius fynodu Antiochiæ coegit frequêtilsimâ»' Ad banc noluit accedere Maxiquot;' tuus lerofolymorumEpifcopus, cumquidemlociuicinitas eumia uitare polTet : fed norat, quo uogt; Juntas Conftanti} propendebat* üel potius quid aiachinarentu r il

l6

liimpoftorcs, qui'mirifîds tech' nis deprauabant Imperatoris a' nimum.

Poftcacum Pbotinus horribi km tumulcum in Pannonia, exci taflet ren ouans ueterem Ebionis blafphcmiam, acnegans in ChH ftoduaseflrnaturas. Imperator, iitinremagna,Iynodum conuo^ cat Syrmium» Ad banc magnitu do negocq inuitare debebat om-nesjpraclèrtimqui'non longèabe rant. Venitautemeó magna frc' quentia Arianorum,quæ cum fu IjaeólaelTetpfjs Epfleopis in Oc cjdente,plurimi eb accedere nolu crût. Expræcipuis ueró uenit co Hifpanus quifpiâ Ofius Cordu ben fl's Epifcopus, qui amp;nbsp;Nicena: interfuerat,quccp Imperator pro ptsr nominis cekbritatem pccu liariter

liaritercuocarat. Cumcpibi aftu tedeprauatumeflet Niccnü fym Mum,Oßusambigni£atcni uer ^isCluodinfêrtumerat, ftulta opi ^ione tranquilHtatisapprobauiu

Pofteacumeius autoritatê hæ ’’ctid alleoarent-Ecclefîæ in mul ’ nbsp;nbsp;O'*

tisregionibusperturbatæ funt» Weo Hilarius alperè queritur de C)fîo,eicpnon fblîun imprudeiv danijfedetiam leuitatem tribuit» Quart multo fatius fuifletOfium ®oti uenirein fynodum»

Cyrillus Epilcopus Hicrofoly ’^oruni,quidcfêdit clt;x«B(rw{* ÔC cü Cregorio Na:^ianzeno tan de c5 ^^uiîqaliquoties citatus àfynodis accelsit ad cas, ac primus diet ^ur ufus fcripta appellations Imperator i'ndixerat ut Medio ^aniconuenireutEpifcopiex O-;

rien te Occfdente. Ibi cum PaU linus Epifcopus Treuerenfîs, pauci quidâ alrj animaduerterent Auxêtiumfauere Arianis,ftatiin initio difceiTeruntjacfucruntcft^ ris autores difcedendi.Non enim uolebant prætextu fynodoruW deleriueritatem*

Cum igitur fîmiles caufas ha' beamus,neTndentinamfyno3ii probemusjqualesilli habuerunt in fugiendis aut relinquendis ini

•pqs fynodiSjfâtis nos amp;nbsp;bf eau (æ,amp;: hæc exempla exdïfânt»

Ma T T H. FL. I L LY

RIC V S.

i9 EVERENDIS^IMI, R.€uercndi * Nobiles, doârifsi rtii amp;rdileéb ho rum temporS Roma* niEpifcopi,DniPaulihuiusnogt; niinistertijjCommiflarr) amp;S legati, Cardinales,Epifcopi, prsc^ hti,amp;: ablèntiSlegatijiîuncfj, hoc tempore T ridenti co ngregati,d o ttiiniclemeKtes, beneuoli* Cut Paulusille Romanus Epifcopus partes indicendi,c5uocandi'que concilqTridentininon dubitaue ntfibidenuo fuperiore anno ar-' fogare hoc potifsinium(quemad Uiodum id bulla hac de re édita là tisteftatur Sd dcclarat ') concilie, ut in eo ucftra,aliorum.'qv.e fibi deditorum Cardinalium, Epifeo porumamp; præîatorum opera, de controuerfis Chriftianæ noEræ

Rdigibnis fîdei articulïs, ccrtû quod determin aretur, atque de^ cideretur,ô^ inhocfdmo, mixi' mi 'que omnium momenn, utpo-te rdigionis Sc Rdei negocioj non leue quippiam, neque quod fo^ liim ilium Rom» Epifcopum, ip^ IÎUS que copli'ces atungat, led taxa omnipoteti's Dei'gloriam, quàm totius Cbxiftimæreipublicæ, at' qu-e in ea uel maxime Elecfèoruni, principumSóciuicatum Chriftia næ confeCsionis, A uguflæ Inipcquot; raton cxhibitæ, côfct’deratarum, tanquam alterius in motacontro uexßa partis, præièntem xteX' nam,uel falutem uel exitium ip^ éiec, Ideo Reuerendiisimoruin, illudriCsimorâ c, Arcliiepifclt;gt; porum, Elcdlorum, principuni, prælatorum, co mitu m, do miao' ru ni

futn/iuitatumóóordinum. Au* guftanæ,adeôqueuerè Chriftia* næ cÔfefsioni addidlorû nomine coratn V, R, ÔC c. Nos N amp;nbsp;N ut pote illorum (ôCc,) peculiaritcr jnhocconftituticÔmiflarriamp;S ma Katarr] comparemus, eamfuftine tes poteftatem, autoritatcmlque, fuiuscopiamfiCexempIum v. R,, ^(ligmtatepræièntes ofFerimus ^cognofeedumexhibemus» Ac proteftatum initio uolumus, nos ^acnoftrapræfcntia compati^ tionelocoprædiârorum iam illu ftrißiniorumamp; clemcntifsimoru t^oftrorumdominorum, princi* palium amp;nbsp;primariorum nequa^ tidinfæpiusiam, nominati Ro * ttiani Epifcopi,raptam fîbi (ùpe-tjoritatemjautoritatem iurifdi ^ionem,uel Lyftrkum ipfîus c5

dliutn;eius 'que iudkium, uel de cifîoneniullomodojfîquid côtra facrofandi Euangelij, èC di'uinaî Scripturæueritatem conftituere àufumfikri.tjCônfentire, uel (îkn tiOjâut expreflo fiifFragio côpro. bare. Deinde teftamur eodem modo utan£e,nos præfèntc hanc aclionem, in nullius hominis, eu iufcunqj demum ordinis(îtamp; di gnicatisjuel côtumeliamjUeletia detrimentum inftitueretfed adea fulcipiendam fumma ineuitabi li necefsitate totius Ecclefiæuera:

catholicæ, quin Si!: honorificefl tilsimèiam nominatorû noftro' rum cletnentißiimorum, beneuo lentilsimorum'que dominoruin principalium, lolummodo tuen^ dæ uericatis, làcrolàndi'que uefquot; bi diuini caufa, ÔC ad impetranda

ChrP

^hriftianamSc luftam ftatus Ec ^lefîaftici reformatio nein, moue ’‘^accompellt

Tertio proteftamur etiam pux o’icè, coram ipfo deo Sc uniuerfo ^undo,noftros clementiisimos beneuolentifsimos dominos principales,ac primarios, fuæ do confefsionislicitam,k^ gitimam Chriflianam exami' ’^ationem, ôô difputationênequa quamdetredare,defugcre, autre cufare,fed potius,ut in cômuni, li bero.Chriftiano nullo oraua^ to præiudicio concilio,eis compa tcre, Sc caufam controueriæ reli^ gionisjiuxta Dci uerbum,amp;2 ià-crofandlæ Scripturæ ièntentiam dijudicare fine pehculo liccat, no folûfefe ultro iamofferre,ièdfèm per illud ipfum fumme expetiuiP

c

fè, adhuc uchemcnti äeßdcrio exoptare, Qiiódautcm Coram

R. amp;nbsp;dig« c5parere,amp; hanc 2rau^^ (imam fidei côtrouerfîam,ad con^ cilium illud T ridentinum referre grauantutjhabentfui huius côiî if) rationes luflas,graues pias Si fiiffidences, quæ infra declarabu tun Equidem propter fummain ineuitsibileni 'que cùm fuam, tum cômunisEccIefîæneceisitatemi^^ facercneGpotucrunt,nec debuc-runt, Debis omnibus amp;iînguhï nomine prædiefrorum noftroJ^ dominorum principaIium,piibJ^ ce SCoptima forma,prou t in reSi côfrietudine fieri debet Sc Colet, præièntia protefrari ÔC excipef^ uoluimus. Propofitahaeprot^^ ftatione(quam in omnibus S)C gulis frquenubus aefrionibuspü^

querepctitam ratam uoÏu ïHus)di'cimus nomine Sgt;C manda prædiÂorû iam honortf. no^ ftrorum dominoru ac principal ^ium,quód nequaquam hoe pro pria quadam libidine inftitutum concilium inuifere,uelibi fuæ do ^rinæ Sgt;C conlèfsionis reddendæ gratia iure ullo teneantur. Siqup 'dem iftud fiditium, amp;nbsp;adulterinii ronciliumadprsedidam iam cau ^am omnino eft inconuenietis *^equaquam ifti operi idoneunv Quarc etiam noftris Illuft» princi bus ac flatibus ifli conftituti mo* dó indices fummè fuijacdijpcricu omnino deuitandi haben-tur, id que propter flquêtes pias, iuftifsinus, fimulacgrauifsinias rationes»

Principib enim ufurpauit'fîbi

Epifcopus Rom. poteftatem ióquot; óicendiamp; conuocandihuius cofl cilij ,quod tarnen de lure ac cofuC' tudinemaiorum, purioris^ Ec' clefiæ inueterata, hoc præferdfli tempore,per negoci'orum prüfen tiumrati'onem,Ô6 Chriftian^reP publicæfummamnece^itatë ne' quaquam ei competitjeûcp decet.

Namprimumilludeft certifsi mum,cùmex Ecdefiæ,tumalio' rum fîdedignis hiftorqs, quod fi quâdo în cauG's religionis ac fidd exortifuerunterroreSjêô diflefîo nes,nunquam ab Epifcopisud pontîfîcibus, fed fcmper ab Ini' peratoribus Sc Regibus Roma^ niSjUel (hopte confilio, pro fc, uelunacumalijs pqsproceribus, pro temporis cuiufcß amp;nbsp;negocio rum opportunitate, fint inftituta conci'

concili’a,amp; partes, ftetn^ Epifco pi Sc all] legitime ad ea citati con^ üocati'que,

Sicenima Conftantino Niccz num,àTheodofîo Conftantino-politanum Ephefinum, à Mar tiano Caicedonenle, à luftiniano Conftantinopolitanum, aCaro^ loMagno,Ludouico, horum üicceiroribus,item'qucab Otto^ nib.amp;: Henricis, Mogunti, Vorz niatiæ,Francofuro,alfjs^ in locis fuerunt indida celebratacp cociz lia. Quemadmodnm amp;nbsp;nouifsiz nium Conftantienle nullo autho i’ePontifice,lcdSigilniundö peratore celeberrimâcmemoriæ, aliorumc^ piorum procerû, prin cipum, ac ciuitatnm opéra atquc conlenfu conftitutüm, èc in opus produdumfuit»

. C 3

Sicamp;uetcns teftamcti tempo ribusïn populo Dei,non Aaron fed Mofès,non EleaGr, ledlofui non facer do tes {ùrnnii,lèdiudkii officio fungetes, omnia coegcrut concilia : Sacerdotes amp;nbsp;Leuitas, non minus quamreliquos, cerris m andatis,eó citarunt,falfoscpcul tus iuxta uerbum Sc mandatum diuinum,èmedio fùftulerunt,ri te^omniainEccleiïa, religio^ ne conftitucrunu Simili quo rationeamplißimum illudconci li um populi Ifraelitici per Daui dem bis conuocatum fuit. Idem Sc Salomon,A{à,Iofaphat,Ioas, Io fia,Zerubabel, Nehcmias,alij^ que complures faditarunt.

V nde apparet, qui nam fuen't mo s antiquitus conuocandi,indi cendi Sc co nftituendi concilia, èC hifee

59

Hifcc adhuc temporibus tticrito obfcruarideberet.

Adhæc dc iure illc tantu habet citandi feu uocandi poteftatem, ^üicitandosfèuuocandos habet füæiuritdiéboni fubieâios» lamueródidinoftri prindpa lesacdomini clemêtifsimi,nequa lt;luani Pontifias Rom. uil am po teftatêjueliurifilidionê uniuerfa lè agnofcunt. Quod enini ad æter nas corporales resattinet,ip(è Pontifex Romanusintelligit,nû quâ (è illorum ordinum fuifledo ntinumjUcep hosipfius fubditos. Quod uerb Pontifices Romani ipfi fibi priuatum ius^ruprema-* 'que poteftatem in rebus diuinis erga omnes tarn fupremae quam infimæ fortis homines totiusor bis Chriftianijiam aliquot annos

40 arrogantcruendicare no n'tijid certè ab l'pfîs baud probe, adeóque fêcus quam ipfbrum ha bentiura,amp;: Apoftolorumac Pa trum produdla confuetudo,nec fine fùmma Chrift iang religîonis ignoniinia,acdetriniêto faduin elfe liquide côftat» Nâ quod uul gó amp;quidem apudiplôs magnifi cc iâéi:atur,KpircopiiinR.om.Bc clefîæ efle Oecunienicum,cuiom nés reliquæ fint demandatæ ac fü biedtgjiura lan e ipforum propria réclamant. Etpropterea uniuer falcni neRomanumquidem Po tsficemappellandumefie. Namfi Papa effet uniueriàlis, alffEpifco pi effentpro nihilo. Sicenim fan dns Gregorius Eulapio Patriar Alexandrino relcripfit:Simc U ni U erfalem Papam V, lànâitas dicic

^icitjïiegct fe Hoc efle,quodmcfa teatur uniuerfalemjfed abfit hoc: Accédant uerba, quae ueritate in charitatem uulneraiit ôdc»

Præterea nufquam reperitur, diuus Petrus, licet prima^ ’^iusquodamniodo fueritApofto ^üSjOb id maiores fibi fpiritus fü^ P^èritjScfalcemfuaniin aliorum Apoftoloru meflem curiosè ÔC arroganter immiferit»

AcfcribitD»HieroHymus om *^^8 Epifcopos eiufdemelTe digni ^^tiSjfacerdotij unius, ac æqualis Apoftolorum fuccefsionis. Inpri ^is uerb haud contemtiendus hu iüs rei teftis eft D* Gregorius,qui rüni,quiuelipfeuniuerfalis Epi^ I fcopi titulum fibi aflumit, uel ab ^hjsßbiitnponi patitur,fîc^ alqs prgdottiinan cupit, Äntichrifti c 5

42 præcurforcm efle affirmât»

Et fî igitur Romani Epifcopî fedo quidem,amp;r ut ipfîs uidetuf, merito hanc fîbi poteftatc, ÔC om m's generis prpemincndas recb' mantibus tarnen cùm ipfbrumiu rc proprio, tum amp;nbsp;h'bcrtate Chré ßiana um'uerlàli, mulris iam an^ m's fîbi ufurpauerint: tarnen baud obfcurumcft,quo id iure, quau^ iniuria,quibùfue tcchnis ÔC frau/ de uafcrrimèid primum aucupa^ tl, dei'nceps etiani adept/, ac tandc propria audloritate amp;nbsp;tyrannidc arriperecóHrmari^ aufî fuerini» O Rendit id Carthaginenßs fyno dus anno 4.5 7 itemcp Conftanti nopolitana,quæillanicft confer' qu Uta,CUI AuguRinus quoquein terfu/tjinqua quide fynodo Epb fcopus Roni, illius temporis ma

nifeftaoppugnationc Dccreti eu iufdâ amp;nbsp;Canonis fynodi Cartha* §inê{îs,conatusfuit Epifeoporu prouocationes,amp;: Ecclefiafticaru rerum indicia ad fefcpertrahcrc.

Nunquamigitur raptahæc po teftas ôddominatus uniucrfàlis ad ÊpifcopumRom»nequedeauto dtate fandæ Scripturæ,necp etiâ deièntêtia iuris ÔC æquitatis,mul to ueró minus ratione libertatis totius Ecclefîg pertinuit. Nec pof funt fcfe nomine pofTefsioniSjdiu türnæquidemfcd iniuftæ,pror-^us'que malæ fidei, fblidè tutari» Quia non poteft,quod ab initio tiitiofum eftjtradu temporis con uaîefcere.Ncque uerb huiufmodt poteftatem uUumius unquamco traChriftiEcckfiam,ipfîs tribuc

poteft, licet aliquot annorum

tnyriadibusadhæc ufque tempo ra in poflefsione tali fuiflentjCum contra Ecclefiam Chrifti,eiusque libertatem(u t nec contra uerbum Dei) non hab eat locum ulla qua^ tumuis longa præfcriptio»

Hue accedit,quód ipforum Ca tioniftæmultis in locis, præcipuc ueró D Card, in c. licet de E-ledh» illudipfum quod Pontifices pote fiatem fibi uniuerlalem Sc gubcp nationem omnium Ecclefiarum, modo prorfiis illicito contraque exemplum Petri fumunt, uehe^ menter perftringunt accufant. Quo fit, ut Epilcopi Rom. bona fide prorfushacin re deftituâtur.

V nde hoc iam liquet epifeopu Rom. non po fie fibi iure potefta^ temuniuerîàlem uendicare,nec^ ulla ratione clemêtifsimis noftris domi

hominis ac pnndpalibus. Stad*

Aug. con£ prædominarû licet aliquando eoaudaciæcpi Scopus ilk Romanus profilierit, tarnen id neciuftèfiidum eft, nee ccclefiæ Chrifti, 8c illius libertati ^ùo temerano præiudicio, fraudf, ïedetrimento eflepot, aut debet» Non igiturpoftunt clemen* tifsimi noftïi Domini, ac prin* dpales Romano Epiftopo ea in tf,quæneque diuino,nequehu-niano iure ipiï competit, quamc^ tile titulo non bono ac legitimo in perniciemfummâ Ecclefîæ uc tæ,‘ adeo^ totius Chriftianifmi occupauit, ialua confeientia con* cedereatep tribuere quiequam»

At fingamus ianc.fed non con cedamuSjtak iusconuocandi Ro tuano Epikopo copetere, atta-

4^

men hoc tempore id ipfummifli mè illi perfequi liceret, quin po' tius ad Cgfaream Maieftatem RO mani Iinpcratoris,doniini noftri cleniêtifsimi,alioscp ueræ religio nis proceres illudrecidifletatque deuolutumeflet, Nam SCpontifi calia iura, quæ tarnen ipfi pro fua libidine tantü conftituerunt, hoc ipfumhabent: QuandoPapaeSó Cardinales in congregando coeP lio négligentes fuut, quod tunc adlmperatoremeius fpectetcon gregatio»

lana uerb palam cuiuis quàm notiisimu meft, quod licet amp;nbsp;hie Pôtifèx,amp; aliquot ipfius antecef fores aliquando fimulate, ut fuc5 facerent alijs, cociliorum célébra lionem creparint, feriptisep pu' blicis indixerintjijsquidem codi tioni^

tionibus, lococp præfcriptis, un» ij s qui falfi. ipforum dogmata, que turpitudinem uideren ^rinlucemefle produéluri, plu effet metuendumde péri eo accelsiffent : nunquam ïanien ipfis prgfertim huic E pifeo po Paulo,eius^toti cohort!, tum Cardinalium,tum Epifeoporum ^ümprælatorumjCæterifcp eiuldc brinæhominibus uerc cordi fuc ht,acnenuncquidemfît celebra-f c uriuerlàkjliberale, Chri ftianû^ que minime l'mpeditum conci liuttî,quale tantarum diuinarûé^ rcrum magnitudo ÔC ratio requi Ht. Multo uerb minus eiufmodi lt;oiîcilium,quod non modo nihil ipfîspatrocinetjièdimpias eciam opiniones iplbrum,morum^tur pitudinemdetegat, Sc arguatun-

I

quam tokrare poterunt aut etiam uoknt SiemEpikopoillifuis'^ ( paralangi's uere unquam animus, uerumqp ftudium fuiikt, tak con cilium amp;nbsp;Chriftianâ reformatio^ nem inflitucndi, proculdubio iî olim commodumlocum in Ger niania(quemadmodum quidem Iiifcenoftris ckmentiis» dominis in plurimiscomitrjs, quib, inter dumetiamkgati Pontificij inter fuere, ipes fada eft) citraomnes infidioias dilationes baud graua timdekgiflent»

Cum igitur iam in confciTo (iu qubdEpiicopus Ro. ipfiusfti patores Cardinales, Epiicopi prglati in uocando libero Slt;5 Chn ftiano cöcilio, iam multos annos amp;nbsp;etiamnum, non folum negligé tia Sc isnauiaTed etiam fraudulelt;

O nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;quot;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Î

tis fuis cundationibus fmpcdi'mc tofuerintjiteruexfixndamêco fu^ lt;, periori hoc’extruit, quod pote* ftas conuocandi conftituendi^ concilfjad officium CæC Maeft» aliorumcp piorum procerum, ne quaquam autcm ad Epifcopum Romanum, pertineat»

Adhgc, neque hoc nomine pot capoteffas Romano Pôtifîci hoc tempore copetcre,quod St^ipfcSC ipßus complices Cardinales,Epi Ropijprælatijpræalijs manifelîc in concilio func poftulandi impie tatisjhgrelêos, coritiptclarumdo lt;^rinæ,fymoniæ,de'que»lijs fla* gitrjsgrauibus, animaduerfîo* ne iufta dignifs» acculàndi, quilt; igt;usfànèconftat,iplbs cffeinqui* natißimoSjßcut eti am de hac ipla poffulationc Sgt;C accufàtione in

turo ali’quo libero Cbriftiano^ conciliOjUcl ettam prins,pröuilt;:^ ïnoduni ui Rim fueric perfeqtiédi» cxprefsis uerbis nomine mcmora torumftatuûjChriftianæamp;f Au* guftanæ confefsionis, principib acprincipalitimclementifsimoni tnodóproteftatum uolumus»

Cumioiturhacratione Pontt fexille Rom. ipfius que'cópHces (ïn t fu tu ri pars o p j: o fira hi fcc fla'-tibuSjièquiturEpifcopum Rom» ütpotcreum ncuriquam de iure, amp;nbsp;fenfucÔmuniponeamphusfu ftinere perfbnam (uperioris uel iudicis,nequcqukquam iuris ha berc, citandi, amp;nbsp;uo candi akerara partem.

Ex quibus omnibus qeceflâ-rïb iêquitur,nec Epiicopo R orna noliœre Chriftianisflatibus Au

guftaz

luftanæconfefsiom's indtccrc cS cili5,nec eolHcmilluftrifsiniosP«.

in hoc illegitime in dido Con* cilioGorani v.R* compareant,iu*

teneri,

Ddndc in multis reccGibus im perijuidelicecNorimbergenfi an

4. Auguftano Spirènfî annô ^6 ÔC xp. Ràtifponcnfi anno

41* Spirêfî anno 42. amp;nbsp;Norim ^crgenfiamp;:c. anno 45» amp;nbsp;denuo Spirènfî 44, quorum aliquibus ftiatn Pôtifici] legati interfuerc, •^anifefiè legitur,femper ftatibns ’iHperi}communibusad tollëda

componenda difsidia noftræ püræreligionis,uifamefîe como ^ifiinaamamp;S unicam rationem iti ^oiumodo aliquo Germaniçlôccii Concilium liberum 8^ Chriftianù ^nftitui: qua de re no ft ris prùv

D

Si

cipaîibus clcmentifsmiis notiini' eft,oninibus præclaramïpem fæ pefacflam efle,

lani ucro quis exiflimaucritTri dentuni Gernianiæurbem,cuni loci amp;nbsp;linguæ ratio, cuius hîc plurinius cft ufus,diuerfum tefte tur. Notutnefteniniltalicamiin' guain h îc efle natiuaiu Sôpopuli' reui,paucoscp admodum rcperid qui Germanicani calleant»

Ac ut maxime hgc effet Germa niæ ciuitas(quod tarnen non con cedimus) tarnen communi libero Sd Chriftiano concilio ea eft pet quaminepta,imbamp; fufpeâa ual de» Itaqueareceffiiumilloruiiicô fultationibus amp;nbsp;polffcitationib» prorfus aliéna»

Confiât enim in omnibus Tri dentumnonfblùm propter inco jao'

Meditates quafHâ, generali cô^ niuni concilio celebrando no fuf ficerCjfèd propc etiam omnibus Germaniæ flatibus, maxime ue-fo omnium noftris dominis prin dpibusjftatibus Auguflanæ con fefsionis efîe omnibus modis infc ftam*

Et licet nihil horum eflêt cauia tanien Illuflriisimis noftris do-' JTîinis prindpalibus admodû eft §raue,amp;:metuendumualde,n£ fî turbulêtishifce temporibus pro-nimis imperij Sôditionumfua fum finibus exceflèrint, haud le^ ^ibus,fuædcfenfioniamp;S guberna tioni fubiedijCxponantur pcricu lis,fuis 'que hoftibus prædæ relin quâtur,ob quamcauiàm C» p» in hoc tam incommodo amp;nbsp;diiflis mo do receisibus minime tefponden

94

ti îoco cSparerc non po{Tunt,nec eti'am lure fe id debere agnofcunt, Tercio nonpofluntliatusAu guftanæconfefsionjs, dominino ftriclemêtifsimijtutôàtrame tumpericuli maxime hoejn loco efTcjCo quôdhæcciui'tas nÔ eftud ïibei-a,uel impenaliSîfèd Epifcopi Tridentini fubieda poteftan,que non modo ut Epifeopum, unàc5 omnibus fuiSjUtuocâtur,fpiritua libuSjRomanoPontifîciiuramé' to obftridtummerùmcdamutpo tcCardinaIem,præapuam Papi flici regni partem amp;: membrü exi fiere conftat. Item quod ciuitas hæcad technas,ôlt; omnes occafio^ nesPonfificieius'que farellitibus cftapponti(sima,eo quod magna fitiplbrumhocinlocopotêtia,^ noftrQrum prtneipalium numc' rus

1

’^sîongn'nfèriorfuturus* Hane obcauianincquefibi ipfis,nequc ftiâfuisfè poHèquicquâ trâquiP litatis ÔChocin locopol ^iceri'jlèdplurimum de periculis, uiolentia fibi metuendum efle, ^cilèperfpiciunt.

CùtncnimEpifcopus Roma» flatus Au guftanæ côfefsioni ad* didos,aliquotics fulmine excom inunicarionis damnarit,neque ha denusquicquâ illorum rctrada* fituel fufpenderit,eâque plurimîî ïîiomêtiacroboris habere in hoc Tridentino Epifeopatu cxiflinic Uir,quis quæib nS pcrfpiciat,qua tuto acGluo condudu P. noM ri, aut ipforum legati, ubi maximîi eftroburaduerßriorum ( qui in* dicis etiam fibi munus accipiuni) cfl'epofsiiKlt; Id qucnonfolùmcû

fuo dctrimcnto, fcdiadura ctiam tonuscaufæ,quam i* c« hoe i'nlo co le nee libéré ÔC pro neeelsitate proponere, neque etiam quiequa æquitatisexpeÂare polïe perfpp ciutjmo metucndunifibiefleué dentine non Ibluni non lixffi'eien-ter caula ip forum eognita damne tur,lèd laerofandum etiam Euan geliuminfîdiofîsRomani Pontp beis technis,penitusopprimatur* Non foliim autem perfonis,lèdamp; caulæ tutus eflelocus debet»

lam ueró cum iure, turn etia p er lê didantc, lcilicet ratione, æquitatis regula,planum cft, nc^ tninem tencri in I oeis fo IpediSjU-bi multum habet aduerlàrq cum roborisjtum opportunitaus, (ut quideni in ho c ptælcnti négocia confiât amp;nbsp;notorium ell) eompa^

rcre

Tere, Citatur enim,5lt;: ad locum tiontututncomparere non tené*-tur ♦ Nunquid enim corriparère quis debet in loco niultum poten ti,acineumodfo prouocato'^ Et quis auderet, aut qua ranone ali^ quis teneretur confiftorq tabs (u--bire iudidum,8ó Ie in hoftiu ma-tiibus reponere, ac ad mortem per uiolentam iniuriam, non per ’uftitiam inferenda m ui troneum offcrrcCH^c quidê iure timen tur, Jiæcdemorcuitantur, hæchuma ^afugitratiOjhæc abhorret natip

Dcfîperet ergo, qui citation« ^üiuiniodi ardatum ic putaret » Quapropterô^ Abbas Panormi* ïanus celebcrrimus ueftrorû Ca *’oniftarum,intradatudc Conci

Bafîlicnfî (quod Eugenius Pa Pafîbîjpfîmalo confciusjob abdi

Éationcm fui,quæ poft accedit mctuens, magnopere cupiuifl^f cx Germania transferre Ferrariâ) expreße decfditamp;fcribit,c5cilj^ jlludjlicet fuiffet initio colleduin Ferrariæ, tarnen iure potuiflc^^ debuifTe cransferri in Germania, ciini propter fummam Eugenij idlöcipotentiam,tumniaxin]èfo ciorumeius in uicinia ergaiefauo rcmSc coniun(ftionem,quo libc' re,tuto,fine€ppericulo in iu« Eu genius uocari, ÔC aciio aduerfus cuminftitui potuiHet.

Ac concedamus Romanum Epifeopumeumfua curia domß nis noftris clemcntifsimis aeprin çipilibusfaluum^C fccurumcon duct uni inhocfufpetffo loco efle dacurum.quod tarnen nix fufpica n licet,cunj, illeprincipcs noftros ctiiim

«tiatnftîcognitacaufa tanqua bas reticos cxconimunicaucrit,ac lue nsadCælàream Maieftatê domi numnoftrumclemcntifsimû ma nifeftè perferï pfcrit,nulliini fe hæ fcticis fchifmancislocuni ùi c5 ciliOjfuoarbitratu modo confia tutOjefîe reliiflurum. A ttamen li* ccretipforumcclC tutoôc de om tiiadeo^Pontificioi'ure ipBs c5 fîngulisjtumuniuerfîs, utpotead Uerlàrrjs fuis ac hoftib» in hoc gocio difFidere» Nemo enimcrc' derc tenetur fuis capitalibus ini-niicis,nec fidere illorum literis fal üi condu(flus cum pcriculo fuæ ia lütiSjCum huiufmodi literæ male üolum propofitum,8c animuin dantis fccuritatemnÔ mutcnt,fed potiusoccafîonem infidiandi iigt; nocentibus,amp; inloconon îuto-»

oppritncndi præftcnt » Id tafl to magis quod Epifcopus Rom» dccrctum fecerit,nunis hæretios (quales Si ipfîus qui'dcm iudici'o, licet fallô,p rindpes ac do mini no ftri principalesjclementifsinii quot;X-' llimencur)ieruandaniefle fîdcm» Quemadmodum c tiam co flat an te hæc temporafæpius à Pontifie^ uiolatas efle literas falui côdudu« tefteueluna Conftantienfis coü' cili) Hiftoria,ubi pium ilium maf tyremioan. Huß.contracondu^ ftumlaudatifsimi Cxfaris Siggt;^' mundi, qui proculdubio libétef ipfumtutatus fuiflet,iniuftè Si inî piècremaucrunt *

Cumprimisuerb non metuendum eft pcriculi Augult’ næconlèisionis ftatibusexill^g*' titnaillacxcommunicationc,

Epi(copusRomanus8d V» R. ha bereüs irritam 8c iniuftani,queni admodum rcipfa cxifut,cum fit Gi CU à ludicc i'nterpretanti parda l’jid^ altera parte non audita, amp;nbsp;pro cc fill prorfus iniquo, profes lt;^b iatnpridem ea debuiflet eflc fii blata.

Sinautemcenfeatur eflc iufta, ut colligi poteft ex €o,quod fubla Unondum eft,quisquæfo non ui detjomneniturani uiam ad iftud concilium clementifsimis noftris principaiibus efle interclußmC Semper enimilludprætendi pOquot; ccft,Hæreticos Excommunica ^os nullius fècuritatis efic capaccs

Quare qdë noftri domini prin dpalcs,nullo iurc tenentur inuifc feillud concilium, hoctamin^ pcriculofo loco»

Quanto ôCc, fupradi'élorui'nl pen ahum reccflhumea eft feuten tîa,utad com ponendas conform^ das qucreîîgioniscontrouerfias, gcneralejiberum alfquod coneP liumS«:Chnft:ianuni, cuiufnodi etiam per ft unumquodque conct h'üeftc debet, inftituatur,amp;fipft Romanus Epiftopus arbitrarin hoc concilium,in fua indiclioné appdlct Oecu menicü èC uniuef' iäleconcilium,nulla tarnen ratio nchicTridencinæ cateruæ mini ptilus generalc,uniuerfalc, uel co muneconcilium uocari aut æftf mart debet. quandoquidem Iblu« Epiftopus Romanus cû fuis Cat dinalib, Epiftopis ,8^ prælatis CO præiïdere atquc deciderepraJ fumit,rehquis ftatibus omnibus, bC pef/onis P olicici or dinis longif fini«

*nic cxclufis 5^ femoti's.Naiïi ctfJ fi inrccenti fui concilfj indidionc fiaccadijecerit uerba ( Illos eciarn ^ccedcre concilium liberum effe, HuibusdciufcS^ libertateincon^ 'fin* generalibus'intercfle arque pronunciarclicetjtamennon eft ’gnotum.eumhifcc uerbis nemi* *^c,præter fuos Cardinales amp;: Epi ficopos denotare atque intellige* ’^qficutcadere fatis luam fenten«* nam in li teris ad Cæfaream Maie ftatemdatis declarauit, in quibuar ^Ontumeliosè ci obqciE^quod Lai ns poteftatem cognofcendi amp;nbsp;iu* fiicandi religioni» cpncrouerfia» bcere uelit.

lam uerb concilia generale, uel commune id nequaquam efie,aut fiicipoteftjin quo bona pars, a4 nuara religio ni« negoduiu «cqut

64

pcrtine t, u t fun c Imperatorcs, ges,alfjqjproceres niundani,äo^ niini,ô(!: honiines erudicfqui niaîes non uocantur, non admit' tuntur,(èdcxcIudun£ur.QuonîO do enim generale, aut uniuerßl^ * nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;t

dïcipoceftjdjquod tantum unam partem côplectitur,Clerkos ufdt licctj Altéra uero Lakos, CciHcet excladä^^EccuniRdcsßi: untaef' fuliSjiiec minus zd Lslicos perd' neat, quâ'ad Clericos, quo modo trsLStitio Rdei debebir eîTc pard' cularisâ^uniuerCaîis^^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;;

Namidcertènaturæamp;'propd I etâtigeneralis concilij,amp;::commo i nireligionis Rdeiep caufæaduerû tunquæde ièntenria iuris,iudicio ranonis,amp;r omnium illorum com muni confiJio, ÔC ope admim'to ri debent, quorum ea funtcom' mum'a i

niuniaf Qiiod cm'niomnes tâgit, hoc debet ab omnibus trad:ari,ÖC ^pprobarijficuti ui demus idipsû, tani apud D» Apoftolos,quani omnes patres, in more pofitü fuif h:. Cum enim in primitiua Ecgt; defia incidiflet quæftio inter Az poftolos,utrumi},quifide Chrfz ftianam ample(fterêtur,eirent cir-cuncidendi, necne, ablegatifunt Apoftoli quidam, non ad Petru tàtùm,amp;r alios Apoftolos, fed ad to tarn Ecclefiam, quæ fuit Hiero folymisgt; Nequelegitur, Petrum maiori quam alios fuifle authoriz täte,uerum quod omnes illi Apo ftoliuna cumprscsbiterispopult un animi ter decreuerint, cir cun ci fionem adfalutemnon efle neccf làriara»

Similiurüinumcra repcriua*

s

lt;S6

iur exempla, ’deinccps Patrom quoquetemporibus, non foliim ÊpifcopoSjClericos, lèd amp;nbsp;Cæ* fares,principes,ahosc]^ proceres, ac uiros dolt;flos,Lakos, amp;nbsp;priua' tos,non raró etiam tenuioris for-tunæ homines ad concilia füiffc conuocatoSjadmiiTos, ac itideau dicos,eorum 'que adminiculo nC'' gocia tracflata,ac confe(fla,utlocu pies teftisefthiftoria Eccle(]e,a^ ïiæcpfidedignÆimæjnecnon ius ipfum Pontificium»

Si igiturapud Apoftolosqui Spiritu iancflo fucruntrepIetijifiCquot; que apud iantflos Patres hæc futit habita neceflaria: quanto mag^s ad noftra hæc tempora neceflark hæc requirût, cum illorum no ftra debeat effe in ftrueftio'^

Cumhac Apoilolica Sgt;^ Chrh na cofl

«7

I fia conEietudine rede concordât lus Canonicum,quod uuItjUt no folùmdidi illi clerki,fed8d Laici adfint rebus fideî in concilr]s,eo fides fit uniuerfalis ÔC cornu nis toti Chriftianifmo, quod 'que ’Ha no minus Laicorum falutcm condcmnationem,quàni de ficorum uel fpiritualium illorunx ^pedet 8é conccrndLt^

Adhæc,quidobfecro aliud eft Concilium,quam congrcgatio co »^unis Ecclefîæ Chriftianae, aut ChriftianifiniC

CûigiturLaiciæquèfint Chri ftiani atque Ipirituales illi, in ’Mortem Saluatoris noftri bapti-eoque membra Ecclefîæ: eut ’nquam,à con fiiltationibus, amp;nbsp;iu dicij s fidei religionc fpedancibus kiîiouentur à' excluduntuilt;pr»

1 3.

cipuc cum uera fides ßepe in fum mis uiris deletaamp;i'nterniortua,in idiota quopiam maxime lucerc interca,amp; uigere polsit amp;nbsp;foleat, ut uidereeft cxemplobeatæ Vir ginis Mariæ,genitricis Dei,quæ Chrifto filio fuo, Sc faluatori no^ firo coftans in ipfius paisione a3 fuitjfugientibusinterimamp;Sauera fidedeficientibus Apofiolis,

Itaamp;S in Niceno concilio coæ l’ugiumïâcerdotum ut res pia Si lànda,perunumPaphnutiû,mul tis interim obftantibus conferua turn eft integrum» quapropter Si ipforum proprrj Canones tradut in caufis fidei, unius,ôô quidéptP uatæ perionæ, uel uerbi,uel fente tiæ,quatenus redius 8c firmiusin ueteri ac nouo T eftamëto, quant Papac ftntêtiafundata reperiatur

îpGus Pontifias opinioni efîè prg férendam»

V nde liquet etiam Laicos con cilio communi interefle, côiun ftaipforumopera caufas religio^ nisdecîdioportere:àquofi ab ar ceantur,ut in præfentia fieri uide-mus,concilium id generale neq^ dki,neq? efle unquam polTe»

Quanquamcamquolt;î]^ ob eau Gini iftud concilium non eft habe dum pro generali,quod pauci täz tum Romani Pontificis coniura tiineo cöparcnt,ac præcipuèna^ tionesacproceres Chriftiani or^ bis fuis legationib» id no inuifimt

Quinto,omn es rei circumflan tiæclarèt€ftantur,hoc Tridenti^ num concilium non liberum, fed Uehementer Papæ tcchnis ador^’ natum eire,ac dici oportere, cum

. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;70 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.

tiberu cocibumuoccturjclquod fit immune ab omni coadione,amp;^ in quo nee fit neceiTe attêdere, ud fpelt;fi:are ad ullius alterius adio' neSjinhibitiones aut cocefsioncs, nihil^ à periculis cuiquâmetuen dum* Verum ubiliberrimè actu to quilibet ueritatem in confp^ ftu omniu m pro fi teri pofsit Sgt;C au deat»Cuius rd illuftre admodum babemus exemplum in D.PauIo qui D* Petrum de errore conn* «flum, Antiochiæ aperte corâ to taEcclefiaredarguitamp;c* Sedho rum nihiljimo diuerfum deprebe detur in hoc perfido concilioTri den tin o*

Nam primum clementiisimt noftri domini principales cû fuis lt;nbsp;in loco admoduminfedo Sgt;C ped culofohîc Trident! eflent*

Dein

Deinde licet Romanus EpifcJ partes flatibus prædictiSjamp;domi nis no fl ris principalibus clemen tifsimis aduerfas tuendas (ufcepc illorum'que uerè Chriftiana doflrinam,præteriegitimam co-gnitionemdamnando, cos amp;nbsp;exlt; lt;^ommunicaric, atque infuper in ^uncuiqucdiê crudelilsimis per^ f«^cutionibus infeflari eos patia-tur. Cumilli potius graues ftifsimasaduerfuseuni manP pülarescius habeant querelas amp;nbsp;^ccufationê, nihilominus illeprg fidentis fibi atque iudicis munus ’n concilio iflo arroganter fiimc-’’c afcribcre non ueretur»

Quum autemliberum id fltco dliuni,amp; indicium in quo pars al *cra cum adiunflis fibi iudicem a-gitjóC aflefloribus prolibituluo

delcAis amp;nbsp;uocatiSjtalê iudicij fof mam conftituit,u t non niodó nul Ia audiat accuGtio, fed acculàtor etiani antequamin iudicium ucquot; niatjSóuerbuIum proférât, tur, atquc condemnetur:quiuis coniuni laltemrationi's fenfuprae dims facillimèæftimauerit*

Tertio, folus Epifcopus Ro manus'cum fuis Cardinalibus èC alrjs clericisjuoces decifiuas 80 po teftatem decernendi in hoc ipfo' rû concilio fibi arrogat,amp; ut ex fu perioribus colligitur,nemini pf? terea hac in re locum eft concelTu rus,unde iterum atque iterumps tet, hocconciliumnequaquam« fe poiïe liberum.

Nam primo in cofeiîoefl Cat dinalesillosSc Epifcopos,cîete^ ros^ cicricos (queniadmoduSi

v.R*

V^R*) Epifcopo Ro.lùmtnaSc horrêdai'un'fîurâdi religione eflc itacôftridos, ut aliud nihil in hi* fcc negocrjs proferre atqjconfulc re(îtisaufuri,quâquodRo, Epi* fcopum, cuitantopere eftis obli* gatijCupereôC probare intellexe* ritis ♦ Quoad igitur obligatio i* fthæc atque obftridio durât, nec pen itus ca fublata,libera fada fuc rit fîngulisamp;uniucrfisdicendiamp;S confulendi potcftas, no eft quod in eiufmodi concilioexfolo Epi fcopo Romano,luis manipu laribus coado,quicquam libcrta tis fibi quifquam polliceri po fsiu Deinde fimili ratio ne concilium iftud liberum uocari non poteft, cum inde,ut fupra indicatum eft, penitusexcludantur Laici. In li beris cnim concilijsnemo, quem

£ 5

panter négocia attingunt (ut in hac caufa)excludi debet»

Quarto,neque illud concilia, aut iudicium liberum efle dicic^ poteft,quod priulquâ coeat,cau^ fàcp cognolcatur, præoccupat,Slt;^ fentcnua decifiua præcurrit. li.' hero enim concilio omnia nego ciadebent intégré 6c fine præiudi cio fubijei atquecommitti.

Confiât aute Certifsime, quod olim Epifeopus Romanus Lto decimus per apertam Bullamab hoc Paulo confirmatam,idenicp Paulus quotânis per buHam Cce iiæ,Sc reforraationem curiæ Ro manæ, necnonSc in didis illis H teris ad. epfaream Maieftatem,cu titulo, Admonitio paterna, uerc piam confefsionem 8c dodrinain aoftroruiu clcmcntifsioioru do tiiino

75 ftiinorum prîndpalîum multipli citercondemnauen'nt. Quod lt;5^ idem Paulus'hodicrnus Epifcö-pus Romanus in epiftoîailla ad Cæfaream Maieftatem accufet, quod federa Slt;: focietatem colat cum clemcdisimis noftris dornt nispnncipalibus, hærefum dam natorum patronisamp;c Adhæc, quod ubique publias iûis edidis UiâdataproponitjUtatrodb. pœ nis puniantur,quicunque do Ari nam RatuuminorumampleAun tur. Atque fæuitum quidemeft haAenusiàtistruculenter,amp;rmuî tis cædibusplurimuminnocentis fanguiniSjpropter ueritate, Ch ri ftianam^ ftatuu il lorum do Art I nam,in hu ne ufque diem crudeli ter pro fu(um.

Taceo quod idem Paulus Illu

7^ ftrißimum prindpem ac doming D. Herman num Archiepifcopü Coionienfem Sc Eledorem èC c. Item^ noftrum in hoc negocio dominum principalem, ftatimin Exordio huius fecundi conciIij,H cet inaudita,multo uero minus k gitime deuida caufa,ceu impiuin èC ueiànum Archihæreticumjfl' dignumcjp Epifcopali nominCjac cui uel minimum obtemperetur, publico icripto pronunciauit,ac declarauitjfimul que in codé fcrk pto c elfitudinis eius aduerfarijs omne robur,confilium, ftudiu (uumaduerfus celfîtudiné illius prolixeobtulitamp;rrecepit,atqueifl fuperproceiTumaduerfus celßtu dinem ipfius longe iniquiisimutn ! ac uiolentiisimuedi curauit : pro ptcreaqubd Cel, ipfius de fcnten tia

j tia nouifsimi imperialis reccffus Ratifponæ facti côftitucrat in Ar chidiocgfî Colonienfi Chriftiana reformationem iuxta Dei ucrbS inftituerc,praua 'que dogmata 8^ impios cultus inde profligate » Qtiæcertè omnia grauia amp;Sterrp biliapræiudicia merito clementif fimos dominos noftros principe à tam iniquo pcriculofo conci-Ho abfterrcredebent:prgfertim ß côfîdereturquod Epiicopus Ro inanusnonfoltimnonabrjcitilla fua præiudicia,fed etiam Cælàrea Maieftatem eo nomine acculât, quod plusquamfe decuilTet egc rit,quando Auguftanum Impc rij recelTiJ lulpêdiflèt, ÔC is quidc ideo bos flatus à concilio liio reij cit,neiple admittendo eos præiu diciafualabefiidet, QuarenuUo

78 patflocîcmentifsimi noftri dom/ ni principes fibi perfuaderepoP funt, Romanum Epiicopuquic-' quaminhocfuo concilio contra præiudicia Eia permiiTurumjiie dum nos alios que Romano Pó-tifici addiÄiisimos Cardinales, EpiicopoSjamp;S Theologos contra quicquammoliri,aut tentarcau furos, cum uideant Maieftatem Cæiàream ob folam Auguftani receiïus fuipenfionem tarn durP ter incufari, ac cominationcs por rb aduerfus Cæiàream Maieilate hac in re faâ:as,lôgègrauius quid cæteris flatibus inferioribus por tenderc non obicurc perfpiciani» Exquibus omnibus facile im telligitur, conciliumhôc nequa' quam liberum,ied omnibus mo'’ dis intricatura,Slt; infîdiofîs ac pe^-ricU'

riculolîs niachinatfonibus,3c mi nis plenû exiftere, eoc^ indignif finiuinclîè,quôd tam augufto co dlij nomine appelletur. Sexto, hullo modo aut l'ure hoc conciliu ücrcdiciautcéleri Chriftianû po teftiChriftiano enim concilio lo liChriftoj^ipfiusucrbo diulno compctit uox decifiua,qua om^ nia religio nis négocia ex folo Del uerhoamp; Scripturalàcra,minimc uero iuxtahunianasamp;: papiftica» traditioneSjUel opiniones, cûucr boDeipugnanteSjIibcrrimèà to taEcdefia,nemine exclulô, pro-» poni,expendi,ac definiri ueritas diuina adftrui Bi. defendi, menda cia impofturæ Antichriftian» dogmatis, atque fuperftitionum aperte argui,confutari,pièmuta-f ri,ac emendari debent« Hac tamS

8o conditi'one$(Slege,utpïus autori tatis cocedacur uni,aut duobus, fèntentiam fuatn perfp icue, SC ccï to uerbo Dei comprobantibus, quamreliquisomnibus firniisb cræ Scripturæ teftiniontjs defti'' tutis. Extat eins rei egregium A' poftolorum exemplum Aó:o. ItemPaphnucijinconcilio Nietquot; noamp;Salijsperindeprjs^Naniættr ; no immoto Dei uerbo o mots ; traditiones^ adinuentiones huquot; manæmerito ce dunt, Atquehot quidcmeftcauià, curplurimi ho minesinconciîijsChriftianis UQcari conuenire fbleant,ti5 uî numerumarticuloruni fidei aug^ ant, fèd ut fi qui in eorum numt^ ro reperiantur, quibus uolunt^® fi: dodrina Chrifli,de controutf fis negocijs, rite effet cognita,ti^ ram^

gl

tam'que fynceræ religionis fengt; tcntiam monftrare,amp;f perfpicux is clarisc^ Scripturæ teftimonfja confîrmare po(sint:folicuniChri fto unico fupremo noftro do* ftore praceeptofe, reliquiso* mnibus quantumui's potêtia,amp; authoritateflorentibus pofthabi tis, audiarttut'.

ïam uerb irt iudiélionc buius concüq,cortftat omiflurtî efle luo âûincôtrouerfqsreligiortis pro* cedendi. Quodipfum præter an tea indicata præiudicia acgraua tnina,quibus d^êtifsimi noftri domini principes premercutur, tnanifeftifsirrtumeft documents BpifcopumRomartum cumcoii fpirata fua cohorte libidine fua afturum omnia, quemadmodS banc fîbi licentiam ÔC poteftateni

ômnk rcligionis négocia pro af bitrio agendi Sc tran^gendi lam prideni fumere côfueuit: Chrîfto ucro eiuscp uerbo nullS prorfus relicfluruni locuiu. Qiiid enini a; lias attineretdifputare,utrumLa ici quoqueadcôciliuni fintadmit tendi,au£ cui uox deciiîua redè co petat,aiïueró noC Nain fî ChriftU aüdire cupiinus,nulliiainuox de cifi-uarelinquitur, epibli chrifto, qui uerbo ipfius probe eft mU ni tus : fin min us, iain rel i gio nis co trouerfias decidere nem» omni-' no poteft,etiamfi ipfo Epifeopo Romano,omnibus'que Cardina libus,Epiicopis,clericis8ômona chis longe eiTetfuperionQuarefi Epiicopo Romano amp;nbsp;v.R.eflcS anjmus audire chriftum,proquot; ûuldubio Illuftrifsimos principes éi^uo

«5 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,

t nbsp;nbsp;noftros dominos hand graiiägt;

tini ad præfens concilium admit teretis» Quæfançconditio utpia 8c liberalis eft,itacôfideratione di gna: Sienimprincipes noftri clc iTientifsimi no afferrent uerbuni Deiimmocum,poffetis utit^eos Hon folum omni iure,fed propria f tiam iententia redarguere ÔÔ con detnnarc,quód confitentes Sc cogt;-tendenteSjCx iblo uerbo Dei, tan lt;luam fupremo iudice,omnes reli gioniscontrouerfias effe cogno-ftendas amp;nbsp;drjudicandas, ipfi con-* trarium facere inueniantur. Sin , Hero celf. ipforumfuam cauiam tierbidiuini fundamentis munita proponerent V * R.non modo co cilrj accedendi ipfis libenter potegt; ftatemfadluræjledgrato etiam a*

nimo cos audi turæ Sc amplcxuraf cflent. V eriim ctim no folùm hogt; rü nihil in hoe cocilio (ut teftâtuf omnes circumftantiæ) deprehen datur,fèd nc iperarc quidem un^ liccat, facile intelligi poceft Ro^ manumEpifcopuni èc fuosnofl ede audituros Chriftü,fèd cb pro grefluros audaciæ, ut iè potius traditioncs hias, licet manifeft^ j cum uerbo Dei lucidiisimo cernf fimo^ pugnantes, ac diuerfiim Chrifto ftatuêtes, quam ipfâ Dd ueritatem audiri uelinc,amp;S conten dant,quodtamêobtinereipiïnec poterunt,nec debebut unquam. Quia Chnftus dicit; Oues mex uocem meam andiunt,alienara ut rófugiuntamp;Tc*

Hinciammanifeftum cft,con dliumiftudnulla/peciefibi Chri ftianu

fti’anum nomen uendi'carc poflê, condliabulum'potius impie coniuratorum Papiftarum aduer

Dei uerbum,0£S Chriftum ip^ fiiniefle nuncupandum»

Porto fi finis quoçp effèdus uniufcuiufque uerc Chriftiani co dlij ipedenturgt;manifeftum fiet, *îequaquam illud dici pofle conci lium.Namperc5cilium chriftia *îuniè medio tolli debent errores amp;:blafphemiæ aduerfus Deum, Veritas inlucê produci, reforma-* fio piaadEccIefiæædificationcm conftituijomnesresin integrum fcftituijdenique pax pia,Sc publi catranquinitasamp; chriftianacoii cordiapropagari ÔC conferuarÉ Hanc ob caufam CæfareaMaie* fiasjdo minus nofter clementifsp tuusjunà cum Eledoribu s, princi

F 3

pibus coinmunibus Impetij or dinibus femper ftatuit conciHutn ïiberiim ac chrifrianum,unicam efle uiam ac ra,tionem, quam coin modifsimè tam. funefta difsidia in religione,amp; quæ inde excitx funt nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tollerentur, Sc ubique

locoru pax amp;nbsp;concordia coftitue ret amp;c. Si ergo ea futura effet hup uscocilij ratiOjUtföiius Epi.Ro^ maniadduóliamp;iurati cardinales Epifcopi amp;nbsp;prælati uocem decifi iiam(quæ quidem perpétua con-ftans ,rerum eft fèntentia) alij uc' ró pf) omnes,amp;facrarumrerum intelligentia,quantumuis inftru-dli ChriffianijUel nullam, uel tan turn confultatiuam habeant uoee humanæ^ traditiones ac foinnia cscleßi ueritati anteferantur, non folumnon chriftianum dicicoii ciliuiU

lt;iîiufn J fed efFedtus ctiâ Sd frudlus uere pfj amp;: liberi codlij fbrnrinuî lo modo poflet » Non enim per il-lud toleranturerroreSjSComnis generis peccata, fcandala, fcele ra,fed tegerentur potius flabili' rentur,nonper illud producerc'' turin lucëueritas, fed flipprime-»■etur:nonpax,nonpia aliqua c5 cordia,non falutaris animorum côiundliojfèdè diuerfo multo ma lores amp;nbsp;grauiores perturbationes ôdia, exacerbationes, difsidia,8d ^rradbonesexpedtandæ amp;nbsp;perti mefcêdæeflenu Quæomnia, no folû fententiaamp;sdecretis recefî'uû imperrjjSôponicitationib.fcpçnu mero noftris clementiis» domi ' nis fadlis aduerfa: fed etiam toti chrififianæ Reïpublicæ, 6din pri ans Germaniæ fgnominiæ de-*

8S trimentofuturaeflcnt extremo.

Exils omnibus quæ hadcnus fiint co memorata, perfpicuu cflc cuiuis poteftjConcilium iftud inquot; dictum, neque generale, neque li bcrum,aut chriftianumeiTecon' cilium» Quare nee concilrj nomiquot; ne dignum eft, nee pro cocilio ha beri ullo modo debet, aut poteft»

Cæterùmhocquoque V« R. ii’ dicatum efle uolumus, Epifcopü Romanum óó captiofum ac fallax hoceius conciliumexarbitrio ip fius cöftitutum,in quo ipib præfi dcre,ac tantïim cum iuis manipu' laribus decjiiuam fentçntiam fçt re praefumit, iudicis munus in ck mcntifs.noftros dominos princi pale$,$£: controuerfias religipnis cxercere nulio iure poffè^

SeptimójCx uerbo Dei, c atio nibus

S9 nibus,rcceptaorthodoxæ Ecde* fiæconfuetudine, iure item natult; rail Sc communi ccrtiisiniunicft, quodadtollendas chriftianædo ârinæ corruptelas nbsp;nbsp;fal fas opi-

niones,atquc falutaremEcdefia-fticæ gubernatiónis inftauratio* Hem,quorum utrumlt;^ in Roma* riiPontificis regno (proh dolor) extreme eft neceflarium, talesho niincs in confilium adhibere de* bcant,quorum dc uitamores 'que ßntpcrfpelt;fti aclaudati,amp;diuina ruinrcrumjCum conftanti uerac pietatis z^clo coniunAa feientia, probata,amp; cognit a eft omnibus» Quemadmodum id à ueteribus Pqs Imperatoribus in concilioru eoadionequàmdiligêtifsimè ob ^eruatum legimus» lamftatuatmroboculos totius ï 5

minifterij amp;nbsp;adnuniftratfom’sEc rkfiafticæ forma, unà cum uero-' rumEpifcoporumac Ecclefîafta rum proprietatibuSjoffîcijs, allt;Ç docflrina: qucmadmodumillaogt; mnia ab ipfo Cbrifto Saluatore noftro, Apoftolis, canonib.anti OUÏS, ÔC ï^iîftis Pathbus, funt in^ Kituta,mandata,amp; obfèruata, né pe ut cum phmis in Ecclefr)s fince ræôô incorruptæ religi'onis,atlt;^ docîtrinæ uehtas pure tradatur con{èruetur,amp;^ reliquaomnia ad ïîormam ac penuinû fsnfum uct

Ö

bi diufni,tanquam ad cynofuram i-micam,amp;: ædificationem totius Ecclefi'æ,alt; (utuno uerbo dica^ mus)pr^cipuèad ueramfidemin Chriftum refèrantur, amp;nbsp;dirigan^ Êur: facramêta l'uxta Dei ucrbiim, â: 1 iiftitudonem doceaiitur,adnii ni'

niitreiitur,8óufurpetitur. Difcf-* plinaquoque Ecclefiaftica,uera panitentia Sc etnendatio uitæ, re ^1:einfl:ituatur ÖC confèructur: de nique ut nonniß idonei, Sc incuL patæ doôtrmæ ac uitæ uiri, ad gu bernationem mitiifterq Ecclefia/' ftici adhibeantun

Cumhisfiiam co feras Epifco pi Romani Sc fuoru adminiftra-tionem Ecclefiafticam, amp;nbsp;uitæ to tius curfum, facile deprehendes, in toto orbe terrarum non cxtarc homines quitotambanc piç fa ïntatisEcclefiaiticæ gubernatio* nis forma,ac uerorum (^vsowAap naturamamp; officium minus intel hgant,minusc^ probent amp;nbsp;cxpri niant,quam Pontifex Romanus cum to ta Cardinalium,Epi icopo ruxnamp;prælatorumfuorum col-

Ute. Nam qu otidie hoc in prlmi« fummo fiudio, amp;nbsp;fcclerato zdo urgcntjCauent, amp;r i'mpediunt, tic uel intemph's.uel quouis alio loco miferis Laicis,diuinæueritatis ' lumen exoriri, eiusep ucrusintd^ ledlus condngere pofsit» Neque pudetiftos ündlulos leódoncm BibliorumLaicis Sc plebi interdi cere. Quin ÖC preccs uernacub I lingua rccitareeos no patiuntur»

E-'contrauerb omnibus uirib» 8c crudelita.tc urgent obieruatio nêfuorum fbmniorum, acidolo latricæluædodrinæ,quæ poiifsi mum ad autoritatem amp;nbsp;dignitatc ipfbrum amplificandam direda effeconfpiciunt.Inhunc fereunü finemexternamillamamp;S mango' nizatamreligionis formam, folis ceremoniarura tragcedqs fucatä»

9Î

fuperftitioGs idolatriæ cultib, fundatanijConftituerunt. V texc pli caufa. Primo eiufmodi Ecde-fiam conftituunt,inqua fumma poteftas fit penesEpifcopumR. tui omnes Epifcopi,Saccrdotes, Cæfares, Reges, Principes, 8c in fumma omnes, qui Chriftianum nomen profitentur, nifi animæ la lutis iaduram fiicere uelint, obtêgt; perare teneantur.His nonnulli ip forum Thcologiftæ impudenter adijcere folent talem perfotiam, iurebusfidei hallucinari, auterra

I re non po fie. Quod tarnen aper-* i tumôCtetrümeftmendaciû.Huic fuo monftrofo capiti amp;nbsp;latellitib. tribuunt poteftatem condendi ar ticulos fidci 8c nouos cultus erigc

I di, quod proculdubio horrendu üludfcelus eftjde quo D. Paulus

ait: Antichriftuni (èfe fuper Oen j hoc eftjfùpra uerbum ipfîus diuî iiumexaltaturû. Idololatriciau-tem 1P for U ni articuli, (èquenti ca talogo recenfentun

Quodbenefîcio Miflæretnifs» peccatorû impetrarc uiuis mot tuiSjamp;T quodopus illudfîtnecefla riumadfaluteni»

QubdDeus,autfandiinqua^ I rndani itnaginum ftatuis fînt effi i caciores quaminalrjs,.

QubddubitandunifitjUtrum nobis peccatapropter Chriftuni condonehtur renii fsioncni uero peccatorumefle quærendam,amp;^ expetflandam cuni dubitatione,fi duciapropriæ dignitatis 8c opc' mm: quoditê eft idololatricum^ Nam hoc modo films Dei media tor nefàrièfuo honore Ipofiatut'

Quod Deus fine Chrifti notï^ fia Sc fiducîa mediaton's redte ingt; üocetur,(àndlos uitadefunclos ef feinuoeandos»

Sacramentum extra ueru u fum (cumconftet,nullam ibiefle ragt; fionemûcramenn ) elfe adoran^ lt;lum,8ó pro Deo habendum»

Quod opera à Deo non man ^ta,u£eftdifcrimen ciborum amp;: finiilia,fint cultus diuini,quib.de Us honore affidatur,quod^pec catorum remifsi'onem mereantur ad Glutem fint necefiaria»

Quod nota mo na ft ica æquiuâ hantBaptifmo»

Epifeopum Romanum habe ^cpoteftatem prohibcdi facerdo tibus coniugiuminam m hoceria fiiperDei præceptum feie eifert, ûî quo inibecillæ nature coniugt)

maiicIaEiîfîi propom'tiir.

Quod U ter que gladius,ncmpe fpintualisamp;Scorporalis fit Petto tradituSjinde^ in mandatis Epv Icopus Romanus acccperit,ut c? faresamp;Srcges creet amp;Srefjciat,quôd que fine confîrmatione fûa nullus regû polsiteireR-cxChriftianus*

Hac ratio ne etiam Papa mâda tuiiîDei tranfcendit, in quo utri ufque regiminis dilcrimen tradit' 1 Neque habet miniiterium Ecck ? fiafttcum ullum mandatum, traiif ferendi ad fè poîiticum imperium aut conftituendi ena fiib hoc pr^ teftu,quafi Euangelium mandatu Deiaft'erat condendi politica w giniinaSôc.

Qubd Papæ liceat facramenta àDeoinftituta,pro arbitrio mu tareæmutilarct

Quod

Qiiód Papa facultatcm habcat fandorum. mérita elargiendi,alrjf que applicandijid 'que hoc tâ gio riofo nomine, quod ifta applica* tionepofsitæternâDei iram tollere,quemadmodumfcimus t in* dulgcntiarum nugas Riiflediuen diras. Quod iure is anathcmate, uel excommunicationis fulmine pctatur,interficiatur'que,qui hos articulos pro uen's ampledi rc* cufat,

Præterea Chriftiana dodrina inmultis grauiis, articulisperbla fpheraas Papiftarumnænias ob* fcuraturatrpconuellitur,utqubd uerèpeccata,peccata eflenegent, quales funt prauæ inclinationcs,

dubitatio cordis de Dco ,amp;c contra peccata efle fingant,quærc Mera nulla funt, ut eft difcrimen d

borurrijinterdidio coiîiugîjjSdfi-miHa»

Qli6d do cêt hominem in tain jnortalednibectllaamp; corruptana tura póflelegi diuinse fâtisfeccre»

(^ód difcrimen Legis Eua gelrj, itemmandatoruin 8c confi liorum turpißime,amp; non citra in genteninmltarum animaruni ia^ (ïturamdeprauarunt»

Quód docent enumeratioticm omnium peccatorumquæ memo riæoccurrunc eflead confequen* dam ueniam neceflaria.

His tam tetris erroribus indics alios atque alios à feie excogita' tos , flagitiofi monachi adrjece-' runtamp;c.

PorrbfiEcclefiaftica quoi^di ïcipïirta infpiciatur qualis ca fit, cùiiiapudplebeni,tumapud mo/

nacho8

1.

ftachosSd uniucrfunickrUjDeuSl bone,ibi chaosrcrum omniiï confufi'Ojfupraquam cuk^ credk bileeftjoccurritîqueniadnioduni fatentur,'amp; querunturomnes rj, quibusaliquomodo Scripturaß crajScdoÄrina, ac adminißrado üeteris Eccl efiæ eft cognita ♦ Imo adeo omnia in rcgno Papiftico, funtperucrfaamp;L extreme perdita, utD. Bernhardus ante 400 circi ter annos,eiufinodi fures maxt inè Romanæ Ecclefiæ uentres, fà micgos, Ecclefiæ peftes amp;nbsp;ftru-nias,ac Antichrifti,non Chrifti fttelliteSjin publico quodam con cilio palam in Facie appellare non fituentus. Notum eftautemom«' nibus,quibus aliquomodo hifto riae fint cognit^, quod Epifcopus Romanus ipfius manipulares

loo in dies maioruinmalorum Statur barum autores extiterint, ac ctii' num hodie nihil aliud meditari, acmoliri,quani ut in pcrditifsh ma ilia uitæ fuse conditione,amp;fc^ lerata omnium rerum confufio-ne confirmentur, atque corrobo' rentur»

Nempeut omnigena amp;nbsp;mani fefta fymonia, prælaturas 8c Ec' clefialticas dignitates, ac ftipedia uenencurSc adipifeantur, ijs'que nonfolumad mundanum luxu, ledadomnis oeneris flapitiaamp;tur pils, uoluptates aperte ÓÓ impU' denter abutantur, interea fa' namdodfrinam Chrifti,amp;S dilcf plinamacomnem honeftatê an' gue peius odio'habeant amp;nbsp;perfc' quant,amp; fua potentia quafi capta in feruitutemredada, uiolcter op'

rot

opprimant» Quemadmodum 5^ hgc omnia illuft. noftrorumprin cip. S)C ftatuumTheologi multis amp;nbsp;fæpenumero publicans fcrip-tis,uerè8dmanifefl:èhaó:cnus pro barût,acdemonftrarût,amp; (prob pudor)notiorafunt omnibus, utullaegeant probationc» Potc runt tarnen eadem,fi cupiunt,ulte rius rjs probari S^demonftrari ar gumcntis,quæabipfis cludi,aut cuerti nulla (bphiftica’fpecicun^ quampotcrunt» Qusc omniaib luftr. noftris princ. pro fuaocca ßoneamp; opportunitate perfequê^' di publica amp;nbsp;exprefla proteftatio ne nunc refcruarc uoluimus»

Cum igitur inde manifeftu fi t, nemo qui rerum diuinarum,Sc Scripturæ facræ non prorfuseft ignarus,inficias ire pofsit,nufqua

G 3

loi terraruttircperiri homines, cjuo' rû totareh'gi'o,uita,amp; mores plus Sd uehemêdusdomino noftro le fu Chhftojciuscp iàcrofandæ 3o drinæamp;uen'tati aduerfantur,^ PontifîcjsRom, amp;ipfius concili abuli, qui en’am minus difdplina Chhftianam ferre actolerare pof fint, imó quire uera aliud nihil fint,aut cenferi debcnt,qua ipfiüi mus Antichrifiuslocum Dei oc cupanSjSd hifcepoftremis tempo ribus reuelandus, quemadmodu idipfum pluribus clementifs.no ftrorumdominorü principalium Thcologi fcriptis imprefsis fatis abundèdemonftraruntjfacillimè quilibet pius colligerepoteft Ro manum Ep ifi hoe luftricum ip fiusconciliumin controuerfijs rc ligionisôdChriftianæ Ecclefîære forma^

formatîone ncqua^ ludîcis poHe officio fungi, (êd quod nihil tam inimicum Deo,legibus o mnibus Sï^redtæ ration! honiinum aecidc re pofsit,quafi reformatio Eccle^ fiæjEpifcopo Rom.amp;concilf| hu iuscónfcederatis,infeftifs» Chri' ffiSd Ecclefiæ ipfius hoffibus 0£ perturbatoribuscommitteretur, concilium iftud approbaretur,8(: Uocesdecifiuæ illis fob's relinque-rentur. Quid enimhoc effet aliud quam Ecclefiam Dei,amp;; totû Chri ffianifraumcapitalibus fuishoffi busamp;:perfècutoribusprodere,S^ eorum ty rannidi fubq cere Z Ncqueueró hac in re Auguffuni nomen Epifcopi,cius^ aucoritas amp;præeminentia, quæ Romanis Epifcopis cû fùis,nec pic, ncc ho-ncft e,fibi rapta,coram mudo flo--

G 4

104

retjfpcdatida eft. Et licet hæc om maordinelegitimo adept! effent (^quod tarnen nequa^ipfis coii' ceaitur)tamenipfi feie fua impia amp;nbsp;ftandalofa rcprehenfionecp di* gniisima dodtrina 8c uita, corum poffcisionerurfuseiecerunt. Ad hæcDeus ipftcognitionemamp;di iudicationcm Ecclefîafticarû con troucrfîarumadhofcc titulos E-piicopalcsnequaquam alligatam uoluit. QuemadmodumidiniP 1 is Epifco pis iâcerdoti b us, qui Prophetas,Chriftù ip{uni,amp; A' poftolos funt pcrfècuti,amp;: trucida runtjciarè côfpicitur, ut maxime illi ordinarii in populo Dei fue^ rint Epifcopi 8c facerdotes , nec minus ctiampromiisionem S. S» habucrint,quàmdcfefeRo.Pon tifcx, ÔC ipfius focij,magnifiée ho^

□if gloricntur.

Odauójporró manifefli iuris fft,adeoc]^ab ipforu Canoniftis, proimmoto fundamêto habetur «luodEpifcopusRo* aut Papain hisduobus cafibusnonpoisit ef-ff iudex, nempe quâdo impia fua dodrina eruita,Ecclefîæ eft offen diculo ignominiæ»

Primùmenimquod ad dodlri □atnattinet,proculdubio cftucquot; fifsimum,quód Epifc.Ro, ob fal et hærcticam dodrinam accu fftus,non pofsit, aut debeat,in co cafu iudicis fuftinere pcrfonam» NatnPapafideprehêdatur à fidc deuius,accufari poteft,et fic in ca-1 üfa^pria iudex cffè no permittit» Ad uitam ueró qnod attinet teftâ tur Canoniftæ plurib, in locis,Pa pamGfftinpeccatomoruli noco

io5

rio,et altos fcandalizcttnecfit cof rigibnjs,quiaintah' peccato iugi' ter permaneat, pofle tanquam hs réticumpuniri, necdeberc efleii^ dice,quiauidcaturmale fêtirede fide etc* Cùmigituriamlæpius didti fiatus Augiiftang et Chrifn^ næconfclsioniSjClementilsirnido mini noftri principaIes,Epifcopii Rom.etiplïus complices, non fo lum ob te tram et fcandalolamuP tam, luxuriam immodicam,libi dines,uoluptates, auaritia, fymo niam, aliacp crimina notarint, et in ius uocarint: uerïimctiam ob dodrinâjtraditiones ,prauos cul tus, atqueita hærcièos et idolob triæ palam,etiam antea,etnunc quoque infimularin t,ipfi uero ne minimum quidem in hune ufquc dicinicfepurgauerint,neque in æter

ï®7

»tcrtiu purgare pofsintjamp;Ttamen badenus nulli emendationi ,’aut reformationi fefe fubijccre uoluc nnt ,Ted prorfus fintincorhgibi-lesndeodepropho ipforuni iurc fcquitur,cosin concilio,rebusfi dcijóó Ecclefiac reformationide-ftinato,ncquaqua præfîderc, aut iudices agere pofîe,

Nonójfingamus fané, fed non concedamus,nihiliftorurnobfta tulorum exiftcre, uehementer ta Then Epifcopus Rom. cum fuis, adeo totum iftud con cilium, in quo ipfi foil præfîdere decidcrc cupiuntjclemen* noftris dominis princ» effet fufpedum,amp; pericu lofum,eóqueomniiure uitandu, rccufandum*

Prim'umenim iurc quemlibct iudicem,qui ex caufàcqràm fe agi

to8 tanda'magnumuel commodum, uelincommodu p er ci p ere poteft ceu uehementcr fulpeduiu, fareliceu

Eft autem palam, omnetn Ro. Pontificisamp;S fuorumuel fortuna amp;nbsp;incolumitatem,uel interituni pcnderc ex hac religionc, fidei co trouerfijSjin quibus non (olùm ip forum perlbna, (êd uniucrfum Papæ regnum grauifsimcaccufa^ tur. Quaproptcriplecumfuis ca in rc meritó non ludex, ièd ab om ni parte fùipecflus efle cêferi po teft amp;nbsp;debet. Deinde Ro. PoH tifex cum fuisafleclis omnino in caufa nominata, pars eft aduerfa» non folùm propterea qubdittlf bero Ó^Chriftiano concilio pubh cè (ït accuiandus,atqueita alteram fuftineat partem, fed ea quolt;^

109

cau(à,qubdcrga illuflnf noftros dominos princ.amp;T alios Chriftia-næconfeisioni adiûâros maxime hoftilemSC inimicifsimum exhi' beant 8^ gerant animum. Nam iti demiure cautumeft,ne quifquî hoftem uel aduerfarium in caufa fua iudiceni admittcre tcncatur. Iudex enimqui feinimicum ofte ditjlicetnon capitalem,fufpc(ftus cft,amp;recufari po teft. lam uero ccr tifsimum'eftjUt Si. fupra eft indica tûjôcnegarenemo poterie,quod Rom. Pontifex amp;:eius fedatores non uulgareSjfed maximi,accrbif fimi ÔC uehementifsimi hoftes, SC ficcapitalesetacrodGimi fint de» noftrorum princi.inimici, quan-* doquidem totiam ab hinc anm's Bledores et principes, alioscp c5 fdiioni Chriftianæ addidlos, tan

no

quam hæreticos et fchifmati'co^, non folùmcontumeliosè, licet fal sOjCtnec audita nec co nu ici a eau làjpublicc cum fumraa iniuria, et no minis ipforum ignominia pro ' clamaru ntjlèd etiam damnarunt, cxcommunicaruntjCt plurimorii iplbrumCel.cômuni pietatis cou feisione coniunclorum,rcs etuita ferro,iani.iniuftilsimèjCrudelifs* meep perfequi et inuadere auiî rue runt. Acne nunequidemaduer' fus ipfôruraCelf aliorS magnatu principûanimos inflâmare,ac omnibus technis ac fraudulentis maebinationibus exacerbare cef {ànt,qiio ipforüCel.omnesquaß huicconfefsioniet Ecclcfiæ Chn ftianæadiunâ:i,ubique terraruin ferro,aqua et igni è medio, uel tiam ex omniumhominû mémo ri»

riatollietextirparipofsînt. Ex“ quibus omnibus nunc fupra me^ moracis, fatis manifeftè apparct, qubd putaduum iftud concilium tiô tantùnipericulofifsimum,fcd liée CO mmune,ncc liberum, nec^ pium Concilium nominari pof-lîtjdeocpàlùpradidis imperrjrc cetsibus Sd pollicitationibus alic nifsimum,ac ne concilrj quidem nomine dignum: uerumetiam ob adduâas'pias, 86 grauifs^caufas, ftatibus piæ 86 Auguftanæ côfeC-fionis 86 clementifs.dnis princ.ct communi Ecclefiæ meritb maxi* hiopere fit fufpedum,86 ob peri-culorum magnitudine ualde per* timefcendum,deuitandumcç»

Qiiare Elcdoribus, principl 1 bus Ô6omnibus pijsex ineuitabi li neceisitate in hac adeb g^auifsi

II2

ma Dei 3d fîdei caufà, quæ nô res leuesjièd animæ falutê, atc^adeô cùmcorporalia,tumgternabona fpeiftatjomnibus modis iftudcon cilium euitandum ÔC fugiendum cht»

Natnlicet {æpius honoris eau la nominati Ill. princ. quæ hade nusdidlafunt tam accurate fîngu la animo non perpenderent, amp;nbsp;li brarent: atque ea in re nec animæ neccorporis aut uitærerum^ fa lutem, Sdincolumitatem,autctiâ no minis famæcp gloriam fpeda rentjfèdhæcomniapublicæ trau quillitatis gratia, Ç cuius ipforum celf qubâadiplosquidê attinct poftdiuinæ ueritans cognitionc omniû maxime fint cupidp) accr biisimis hoftibus client tradituri tarnenipfis, tanquam chrifti me bris

11}

bris Dei filrj s.effc coniiderandî hanc nÔ ip(brum,fêd Dei caufam cfle,ipfos quoqucuelutipios ini' péri) ordines,quos Deus peculia riter ueritatis a^iîitione benignè ornauit, minime decere, ut in hac caufa ad imminuendam diuinæ tnaieftatis gloriam,ôlt; eius fandæ Ecclefig detrimentum quic^ coîi cédât,aduerfarqs largiâtur,fed bocpotius fummû prçcipuum ipforS efle ofFiciû, ut in uerbo dei ^agnitaueritatc ad ædifîcationc amplificationê miièræ Ecclcfig ip zelô confiâtes per feueret. Que admodumipforum Celf ab hac confefsione difcederc, Ecclefiam Chrifti dcfcrerc Deo ob acccgt; ptaæterna, Sc perpétua beneficia ingratos cfTe bona confcientia, amp;nbsp;illæfagt;cùiudiuinæ maieflatis au

«4

toritatc, tutti proximidilcâ^ionc nullo modo pofTunt. Nam cotra ! legcm confcfenriæ tton eft obedié dumfuperion,ettaniPapæ* Pi^ , fèrtitti cottfiderati's excmpîis fan-' | dioruni Patrum, qui cum olface--rentlynodis quibufdamnon ucd • tatem inquifitam, (èdquorûdam tyrannid€m,udimpiaamp; falfado gmatadefènfiimamp; confîrmatum irijConftaiiter cas acccdcre recufa runt,edamcùmà' fupremo magi ftratu indic'tæ fuiflcnt. Nam D» Ghry (oft. ad concnmm,quod co ‘ trafè coaduni erat,his de caufis accederereaifauit, CyriUusindc j ad concilia oppugnantia nomcri ; hohioufion accedere no eft auAis j ß'diiterisalio appellauit. AtHa i nalius etiam,quanq uam T yrû ad cocHimn accederet, tarnen uari m

pedé' !

pcdctti retulit ad Impcratorcm,c3 üideretpræcipuosin conciliouel Ic fitnul indices amp;nbsp;accu iàto res ef ÏCjCoscp clani fubftituifTe quofda qui falsó Cc accuürenu

Conftantius’Imperator, cum Synodum Antiochiæ coegiflct, Maximus illius temporis Epiica pus Hicrofolym.accedcrc abnuit quanuis Antiochiano procul in^ cïediflareunoueratenimquó Co ^lantqmenSjperquorumdam tianorumfraudes Sc fedudlionesi informata ipedlaret. Eodem^mo do Occidêtalcs Epifcopi, cum inteUiperent Arianorumafleclast , o ünconcilio Sirmiêfiin Kungaria, frequentes conueniilê,mandantc etiam Imperatore,comparerc no luerunu

Similiter Paulinus Epifcop*

H gt;

Trcuerenfis ex concilio Mediola nêfi,cùminfîdio(às Epifcopicius loei Auzentii,ac eius focioru ma chinationes,8c ftudia animaducf teretjdifcefsit, Eiufinodi exêpla pafsimin Ecclciïaamp;alijs hiftorijs plura inuenire licet»

Addo quód «5ó lura Canonica concedunt concilia ÏLifpecfla et pc riculofa recufàri pofTe. Nam fi iu' raalioquininleuioribus ÔC tem' poralibus rebus aduerfantem fùlpelt;flum iudieem reculâre coil cedunt,quid obftat quominus in grauilsimis Dei amp;nbsp;fidei contro-uerfrjs idem fiat*:' Nam fi in iudi* cio,inquofjdem fineinimici,qui indices, ne quidem Humana dequot; béant committi négocia, quanto minus diuinaÇ’ Qui fapienseft, iîi telligat ♦ Quia naturale eft fuipc/ doruni

«7 dorum iudicum infîdias déclina re,amp; inimicorum ludicium uellç fugere»

Ciimitaquc ottinia fupra com Riemorata uerè ita fefe habeaiit et tnagna ex parte notoria per-fpcda ßnt omnibus, ac ita Rom« Pontifex eiust^ concilium ob æ-quifs, amp;: grauifsimas hadenus co ftiemoratas caufas,non folùm no ftris clementifs. dominis princi^ palibuSj 8^ in religionis côtrouer fia omnibus modis incompetent tes amp;nbsp;parumconuenientes: fed e-* tiamipforumCelf. maxime fuipc â:i amp;periculofi fint indices, et iu* risbeneficio nemo ad minus con fentaneum iudiccm uel præfidem accedercteneatur,iniô omni cùm diuinojtumbumano, et naturali iure,fufpcélum ,uel periculofum

118

fudicem,8lt;r concilium rccufarc co cedatur,illuftrifs* et clem, princi pumnoftrorS do minor urn, om niûq? Ct fîngulorupuræet Aug. Conlèls. iam coniuncHrorum ucl deinceps coniungêdorumnomp ne et authoritate Romani Pontifi cis et affeciarum eins concilium,ct V.R. tanquâipibrumCelf.ethis controuerfijs religionis minime idoneoSjfed plurimum fulpedos aduciianteSjiniquos et periculo^ fos indices, in uniuerfu m omnes Siffin^ilosforma amp;nbsp;proccffö,le gibus Sc conflietudin e recepto probatOjOb fupra in dicatas eaugt; । las,8ó impedimenta rerjcimus,e£ i reprobamus, 80 prouocamus, ac oft'erimus nos nomine arbitroru | jurisadcommune,pium8(fliberu concilium Germanig in conuenie

4

t

te8(:detcmn’nato loco cogcndu, per Impcratorem clcmctif.om niutnnoftrorutndominuni, con lundis aliorum piorti prindpum S^^dominorumoperis indkcndu, ^uiptjamp; cruditi non (ufpediaut Papacobligationib» conßridi ui ïiinterfint NequeucrbEcdefia-' fticac fofutn per(bnæ,uerùnietiâ ïn. noftri pr.amp;: Dni,aliic^ pij per fpcdæfîdei,8c uitæ probatæ, euz iufcunquefint ordinis conuocen turjiberè tutó adniittantur, ÔC audiantur,quoita côtroucrfiæ re ligionis omnibus modis in pri mis ex Sacrislitcris,amp; fidedignis teftimonijs ueteris, ucrac Apo ftolicac Eccîcfiæ conimuni,iibera 6cuon obftridauocatiorxc,cxami nan',inquiri,8lt;di{cuti pofsinr.

Eiufnxodiinconciliotancp rc'

• H 4

ne

Itgionis amp;nbsp;fîdei côtroucrfrjs ucro, conucnientijOfdmario èc unico iudice,etmdici'o flluft* princ.no' ftri domini, fupradi'das cauGsin competently et vw«A«'/^Mcrftifßdcii ter porro pertexere et probate,ip ftirn negotii etcaufæcaput(uta:'' quûeft)palamproponere, ctom nib. ac fîngulis piæ fuæ confefsio nis,et diuiny ratio nê reddere funt parati. Atque omnibus inis,quæ in cÔcilio tali ex Dci uerbo et A-poftolorum dodlrinadeciduntuf et decernuntur piè'omni rcuereti tia et obediêtia fefè humiliter fub mittere non defugiunt * Quod fi tarnen generale eiufhiodi concilium tam facile mature cogi amp;in ftitui non pofletjofFerunt fefeim tereallh noftri princip. ad cômu nem, libéra, amp;nbsp;Chrifîianâ aliqua sr.

I2l'

Synodum Gcrmanig, ac ali’arum nationü,quaseo couocatireligio* nis caulapoftularetjin qua omnia co modo amp;nbsp;coditione, quæ fupra inOecumenicicSfilii idea eftprg fcripta agant^r expendantur»

Cofideratishisomnibus R, v; arbitrorumiuris nomine, ut etan tcdidummagnoperèoramus amp;nbsp;nionemuSjUtueluti incompeten maxime fufpedi atquc peri tülofî iudices,ex caufis recitatis ab omni pro cefTu amp;nbsp;adionibus, co^ gnitionibuSjamp;decifionibus in c5 troucrfijsfidei religionis,hoc futuro tempore prorfus abfti ncant,amp; fiquidhadenus à v. R. in dido concilio denominata eon troucrfia fufccptum,adum 8d traf adum cflètjd omne pro nihilo et ÔÇ falfobabcant,toUant,amp;in im

w 5

02

ÿçgrum rcdituant, ac ttoftros lit princ. ultra amp;: contra hâcipfor« intcrpofîtam piam, amp;: l'uftifsima xecuGtioncnijprouocationcm, et oblatu ftudiû,nuUa ulterms mo' icftin gmuentfed Kbera. ipßs rdi'’ éisi ivjnye/u'ec totuiti hegoci'um, ac dijudicadotiem controuerfiaru, in ^rticulis Gndæ noftraret piæ fi dci ac rchgionis ad ucrum^ordina num, ac unicum iudiccm,ncmpe ad Oecumenicum, uel Nationale liberum, pi'um, necpericulofuni concilium,pro iure gquitate de lèrant,ac eiufinodi conciliumde' bito üudio et diligentia ad ædiH' cationem et co nferuatione pif co 'Cordiæ,et Chriftianæ pacis, ac mi lèræ afdióUrsimxcp Ecclefiæ.ialu' tê,maturareet promouere digne (ur, Ulud enim niliHet,et Papa, et

»2?

v*R«ncglcdahacpia8lt;f?quifs.rc ' cufati'one ac prouocatione,inrelt gionfsSó fidei cauüuelbreui,uel sliquanto pofladuerfiis Illuft.no ftfos principales,et alios huic con fefsioni coniundos moleftis Ssfpa î’ûæquis decifionibus, amp;cê)[uris ^uic^inoliri,autporró agereauß fiierint,pala et legitime hoc prote ftamur fcripto, nomine fupra’reci tato, de nullitate,iniquitate,8lt;: in iufto grauamine,ctilluft.noftros principes omnia ea quæcuncp fint uelnominaripofsint,omni tempore, nunc et deinceps pro nihilo habituros, et tanquamirrita ( ut üerè eirent)reputaturos,etc regio ne omnem et quamlibet iuftam et legitimam,acnaturæ legibus con cefTamdefenfîonêexprefsè et tlO'* tninatiaircftruaturos elTç,

Addimus et hoc,quod fî R.P» cuinfùis ob hanciuftifsimâ recti' fationêÔC prouocanonenilll.i’O iiros prin»ulhs modis molcftaréj uel cham c5munc,pium libcrU concilium fupra indicatum, utha d'en us pcriculosèfadiïjimpecïi^ iiel diffcrre conaretur,0C indein EccIefi'adifsipationcSjfèditiones, cædes amp;nbsp;Bella Ç quod omnipotcs Deus dementer auertat) exorirt tur, Ro. Epilcopu eius^ compH cesjhorum malorum omniufaces uerilsimos SCunicos autoreset elîe ab omnib. fingulis mcri to haberi ÔC æftimari debere. No ftrosuerblll.dnosamp;^'pii.deo mU do^c5probante,omni carerecul pa,quæ omnia,nos cundis èé fin gulis nomine dem. princ. noftro , rum pura confeientia palam,

co ram

Cora toto mûdo teftari uolumus, Hæchabuimus quæ V, R. no-^ine ÔCmandato noftrorû dem» prindpanum,etfummaac îneup ubili necefsitate Chriftianæ Ec^ dcfiæ l'ndicare debuimus,utquid fàciendum uel omittendum cflet, cuilibet liquide» conftaret. Verû-tanienlaudabiliter ac fæpiusno^ niinatis noftris clementißimis do JUinis principalibus,prout porrb neceflefuerit,acres ipfa poftula-üeritulterioraauxiliaS^iuris beneficia in exprelTo receptu pofita cfleuolumuSjdequibus codé modo manifeftè protc* ftamur.

1

BASILE AE, ' Per Petrura Pernam

lt;