Legatie Dauid Ae

thiopiæ Regis, ad Sandiflï-

mum D» N, Clementem Papam V 11. vna cum obedientia, eidem fandif» D^N.prae— ftita»

Eiufdem Dauid Aethiopiæ Regis La gatio,ad Emannelem Portu-galliæ Regem

Item alia legatie eiufdem Dauid Pi.e— thiopiæ Regis,ad loannem Por— tugalliae Regem»

De regno Acthiopiæ,ac popnlo,décg moribus eiufdem populi, nonnulla ♦

Antuerpiæapud Guilclmum V orftermannum»

Anno.i^j^,

3Ä. tu8cd oifßS'- I

'.' ) ri jf'■Pf j . V, : * r i f ■ • ; n ' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;j;;.v . i i V i;;;

«‘J ■ .■ fit.t fi îSXft *

*i- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;7quot;T'j.Zi.G

, n'îiî

»J 5i Ts ■ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i/.fjuiui-l

'-yfA îj’jr'.J 8 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ûi;4,;..jî r'uK rm'^L

— »quot;iL-3ïi-.öl br.wt.'^ zi .ï'-ojfij

A orc-Vvl

.db- r - ,... nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;-i,

p-i'—tnccv.--'- r ' «

De legatione p oteriti(Tîmi Imperatoz r« AethtopU ild clemttüem.^üt

^phric£, (fUittfrlU orbiftcrrarttm eße cetifetur,(iti

donüMtur magiiMImpera tor Dauid uulgo Preteiannes appelle tut. Ei'uf igt;«perio.i6,opulenü reges purent, cr ub eo tlu leges ucetpiunt, ut beneficiun'o alîenogue iure potiuf tfuamfuoregiu obtineunt.lpfea uetußit ^rogenie, fucceßionecjueperpetuu ,regij funguinii Imperium accepit,uiget cor ports uin'biis, aMe flo» fft, crfupru tothu nutndi reges uiris utcjue opîbitt ubundutjCr lt;jHodfîngularis cr cunuilutit felicttito tis effeuidetur,nun(]uttm bello a tjuocjuam uiilus,fre g-uentißim« prtel'^s uiflor,præultu zy gloriofu pu» ce perfru itur, a meridie Troglodytes hebet gentent nudum,nigerrimam, omnium prope rerum (ju^e ad ci utlem cr eleguntem uttum périment, rudern pent» tus,eyegcnem, utpotequne mxßuofacy retorridu regione nihil fere dfolocacloue benigmtutis confe» guantur.Htecgenstunfcuurüfodtt,çr cburpr^elet, Cr per ßticulofes hurenurüfolitudmes legendis gè» nisfolernßimediuug4tur,nec ulios nouitdeos, cjud folè cr lunant, fed hune rnuximein honore ac admire tionehabet,guodnoâibus difeeßufolis 4 feruoreiin inodicorefngeratis lucemlurgiutur, cr contra fobs «tiuries une benigne cr opportune inucâo tepore

Al

ß)!rnJorecjuc tulurnîat,Aboccafu U^dnuotigorierK Rex fines habet cuius regni ma^na ejî amplitudo fo» liquemaiorfiacunditas, nam fiuuiuf ineens quem Cdbram uocant amplitudinejiurenuntis, copiaque Crocodiloium cr pifiium ^ilo perfimtlis rnediam fecansfiepeinundansregionem effieâis aliquod tnfiiltsin Athlantictm oceanum defertur, Hic rex froximeaLufitanis, quoruminfidem CT potefta» tem ultra fi dederat^Chriftiana fatra fufcepit.abAtt firo Capillati iCthiopes occurrsintqui ad pronwntoa rium Ronie ffiet^cuneatitibi cr prontinentibiu terril cxtenduntur.ea gens uti prepe capricerni ctrculum fitd^tolorem olea mature defert, corporis hdbitui tllis pdulo caftigatior (y exiliorfitd utcurfu uel 'm^ eitdtosequoseffiugidnt.dbhiscum fintdfiuta ac'm» fidiafdfieritatc terribiles,Frdncifctn Almedius, dunt magnii rebus g fits India decedens cum uiârtceclaf feadtriumphumin Lufitaniam rediret, ç^adSal» danium fontem aduaretur inierfeduseft.ab ortu ue» rojolit P.arnegdficTumrex Dauidi fubieflus arahia cl maris littusattmgit infinu Adulico,qui ftalim ru bri maris angufiias intrantibus ad leuam occuirit. Ibi delaca eft infula qu£ fiatianem habet,cr in p^'Oa xima coitinentebortiis efl nomine Araquincusjta utfacileiam pofiit ad intertores Abyfiinos peruea tnri, zx tuto quidem itinere, cum pacata amicaque fint omnia, Barnega/iorumrexdtqueeius pcpulus, nonatra, fedfiauenti çy cupreaquadam nigredine ttnguntur,habttusillis corporum, armorttm, ueflia

ingenij, abArabibiisae Aegyptijs uix dif»

fert, mm mu'gdtione frec}{ient’ißimd,fy‘ierrellY!{!iu coinmercijiindeedcjU£ diximtsfacile acceperunt. At uniuerf^ ditionisimperitmDauidif magnat ßtt“ gu'.K prope in rebm redpit diuerßtates cam a Cane cri tropieo ad auerfum Capricornitotum miJKnfa uaßitate^dißendatur, unde neceffeßt ad foils cons uerßones cunda uariantenatura, cxlamalibi mite ejfè alibi infeßam, alternatisfcilicet pruinis atcjue feruoribus,uti magis, aut minus regio quecfue ab tequatorisbenignitaterecejferit.t^amibiduabusießa tibi(s,duabuf(jueopimisgt;neßibusfclices populi ß is gulocfuocfueanno letanturßta inexhaußa terrx ptu gued'ne^crdltercetiambincuti leguminum minos res menfes iterata femente proueniunt,Ceetcrum Vran cifcus Aluarez legatus de Abyßmis Aethiopibus magnum uolumen attulit, inclwn^fuedigeßum lie bros. In primo, uniuerfa regioexadißimt defcri bitar,deßgnatisfinibus crdnnotata dierum cjuantis fate ad dimenßones afpedußjae coelellesjecundum Cofnographiæ rationem,ubidefontibus Nili, c?“ de eins incronenti caußs nùra, er longe pulcherriina referuntar, In fecundo de ubertate fotifrugums tfue generiboSiU-irietatecjue rerum terra nafeentium diffufeagitur. H tertio deanimalibus atcfue a:ti bus,de magnitudineferarum, er pr^efertim de Eles phantis,e{uorum numeroßßimigreg« in patentibus campls, atejue nemoribus uifuntur, I» efuarto dißeritur ie natura er moribits Abyßinoramdelites ris er ßudijs eorumAtem(iue de aula er cultu inges nioqueipßus imperatoris,de exerdtu, de difciplts

A 3

M.delegibiu^inßUutififueciuilibaf, In tlumt9 careferuntur,t]u^adrcligionem pertinent, fâlîcet circa folennia facra,tcmplorum cultum,honores fu» ncrum,celebritatem nuptiarum.cr nwnachorum uit tain,(jui infinitt prope numero feptu canobiorum in cluduntur, Hiauientlibri propediem inlatinani bnguam uertentur,Nam illußris Domtnua Martmut a Portugalliaipßiu Luptani^e régis Legatus tra» ducendi eiui libr i prouinciam Paulo louio hifloriaru fcriptori demandauit,cjui et hat quo^ue Dauidis Ute rof fidelißimeiabnasfecit.

NNO SALVTrS M.D.XXXHU Menfeldnuario, fumtnis Chriflia» norum Prmcipibus ,San£lißiino.Dt N. Clemente Papa^VU, el Carolo V Romanoru lmperatore,fcinper Au» gufto Bononia ccngregalis, Reue» rendus et illußris Don Martinus de Porlugallia, ne» pos,conßliarius,et orator ferenißimiIoannis Regis Portugallixadeundem fanHißintüm.D.N. iterum mißus duxit una fecum.D.Prancifcum Aluarcz Ora torem ferenißimi Dauid Aethiopia Regis uulgo Pre teiannomtnatimißnmabipfo Aethiopie Rege ad eundem fandißimum.D.ti.falutandumac ueneran» dum,eic/ue obedientiam de more cater orum Chrißia» norum Regum praßandum.Qucmadmodum ex Ute» ris utriufejue Regis eidemSandißimo.D.K, reddi» tu,et infra deßriptisplenius apparebit. Hii datut

eJlSeMtiueteonftflonum pttbb’eum.19- ihuarijî In quo poß receptum Reuerendißimam Çardmalcnt Tridentinum,qnieodem temporeBononittm a fcrenif ßmoferdirnndo regeRomattorum mißuf uencrAt, Tit df/ttde ipß duo Onttorcs PortugiHu et hethio^ pu magno comitatu 'm conßßorium uenerunt, am» ioqueucnerabundiaegenuflrxo primo Orator Por» tugaOtelitersfuiRegutina cum exemples litcrarü diät Regu Acthidpu ad fe^etclaramtmor'u Ema» nuelempatrem fuumfcriptarum, Demde Aethiopi» cut Orator bmof fut Regis literaseidem fMamp;tßima D.tJ.reddidit.nuinufculuque aurejecruds librte fer me ponderu nomme fui Rfg« obtulit,primopedcm demde manum fanflitatis fut ofculatus, demuinque ad oris ofcutum de more receptus. Lit er t huius Aeo thiopicaconfcripttlinguajn Lußtanam primo.m» deque intatmamtranfUtnefucrant. C^ut litert om nesperfecretariumdomeßicum eiufdein fandißimi D, ti.eo quo mfra fribentur ordmc leât^et pronutt data coram omnibui fuerunt.

A 4

tITER.A2 SERENISSrWr IOAN* BW Rfgw Portugtiluad Sitnätf Jjtnum. D.N. C/rmnUrm P P. V n.

Sanäißimoi»ChriftoPatrt,at({ue brdtißi«M do^ tiüno. D.ClcmètiPapic Septimo Diuma prouideltM uniuerfe E-ctleß^ dei priefidenti,çrc*

Anäißtnto i» Chrtßo patri^atcfuc Beatißimo Domino, etufdem fan» ä'itatisdeuotißimus ßliut Ioan» nei dei gratta Rex Portttglt;lt;fliie, er Algarbiorum ätra ultrague ,mare in Africa Dominut Gu'm,tt

Expugnati'onif, Uauigationii, Commercif Atthio» pi£,Arabia,Perßdis, atgne India, pofl humillimd fanilorum pedum ofcula-Sanilißime in Chrißo Pa* ter,crfelicißime domme. Rex dominus, er pater mens, cumanimaduateret, efuam gratum Deo effet futurum,ft Aethiopia,atlt;fue Indie renutißima regio nes,cfuæ fama tantum,at(fueea guidem ambigua au* dita fuerant,folerti nauigatione Chriflianorum claf fibua adirentur, flatim abipfo fufeepti regni initio complures duces er fubditosfuos adyerfcrutandii cognofeendatjueearum terrarum littora, inftrudis ualidißimisclaßibus mißt fcilicet ut Mauri gètiles earü regionupopuli ueritatemChrißiana reltgionii agnofcerèt,Atqi obiter patefado itmere, alij etia po puli reperirctur)(iui deüChriftumcolerit,ßcut opi*

niorte hominum eosinueuiri po^eferebdtur ïUefue noient! deo totaGtnn£ regio féliciter {gt;er4grita efl. tntfU'iB^exde Mdnicongo cum ingentibuf populis ipß fubditii,lt;jui fe ddeiuntuthoritatem ac obedien tiam contulerat fjcro baptifmdte fufceplo Chriflia» nttt effeilm eomplures dlt£ gentei ex regio» nibut Indiie^Perßdis cr f^rabu ad Chriflianamfi» dem noßrorum pietate er diligentia fuut perduiht, Cr cfuotidtealiie ateji alixnationes^gue tarditaueri tatemagnoueruut exemplo aliarum ad Chriflum con uertuntur.cT lt;]uan(juam in his expeditionibasgra» uijfima anülfarum nauiuvt çr Ducum,itemijue nobi» Ham Ei^uttum,cr fabditorum fuoru detrimenta rece piffet,Tamen ab hoc eximilt;e pietatis conßlio non deflitit,uti pium cr Chriftianum regem decebat. ltlt;t gue eodem curfu mare Kubrum penetrante claffe no» fira repertum efl^nuncfuam antea Chriflianorum claf ßbui nauigatum.iJam fere totum in poteftate Tur» carum erat, oquot; demum pofl dinturna at^ue afferd beüa inuentMn eß iter, (fuod ad uulgo Preteian nuncupatum Aethiopi^ Regem potentißimum du« cit, efui cum uniuerßs regnorum fuorum populü ebrißum colit.Adhunc extemplo Rex pater meutle gatumdeßmat,utadobedientiamfan{tie fedis Apo fiolicx pertraheretur, oportunacfue narrando, er aperiendocertiorreddereturtuam faniHtatemin fe de Petrireßdere, er unicum eßein terris Chrißi ui» carium,cui omnes Chrißianireges obedientiam cutn fumma ueneratione prdßareconfueuijjent.ijecmul to poß idem Aethiopu rex quum legatum remittee

rrt.fitwi» rtidm proprium er nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;a J eu»

cum minidtif ueniret,4Jiunx(t, Sed interim deui fe p4trû mei animant ad fände glorie partici patio» Item in exlum recepit. Nec mora, (jutm nos in eiut fucceßiffemuslocum, operam dedinws cum ducibut noflrii, ijui erant inlndiUj utidemKexAethiopie de regts patrie mei morte certior redderetur, lt;]uum eaque pater mens preclare pre fide chri/liana tncx perat, omnino perfeijuenda cr perficienda curare» »Ms.Qtiod ipfeR.ex Aethiopte magntfaciensfuum.^ Oratorem adnosmifit,qui inaulanofiraacbucco» tnoratur cr fiinul¥rancifcumAluarezCap-danum nojlrum,qui eft unusex his,quos pater mens ad eum miferat, Hunc trancifcum Aluarez idem Athiopie rex Aomammittitut fuo,cr ftngulorum rcgnoruw fuorum nomine tue fanfiitati obedientiam preftet^ djiem hadentu remoratifumus.quod multis de can fis eum proficifci uoleba^nees una cum Martino 4 Portugallia nep ote chartfiimo cr cofiliario,ac cd T. S.Orutorc noftro.Cui commifimus,uteundem Pran» cifcum Aluarez didirégis Aethiopie Oratorem fat ditati tue ad preftandam obedientiam prefentaret^ Item ut cu/tda ea que Orator eiufdem rega Aethiopie ad nos mijfus deferebat aperiret, ex» emplaque literarum eiufdem Regis ad nos. T.S^ oftenderet. Propterea nobis rem grattftimam. S, T.faciet, fi eidem Martmo oratori noftro plcnifti» mam fidem in his rebus habuerit. et certe Dro Optimo, Maximo ,fummegratie funt rnerito refee rende^ quod Pontificatut tue fanditatis tempore

htfnem/tgnemii Jrogrätiiini.S.T.retulerit,uf altfiî ram Chrijliant populipordonemhae noflranihilant pUtudtne terrarum ntinorem confentire turn fide ca» tholiea,etfan{ia Komana Eccle/ta,cr obedientiant praflare uideamus.Nos uel obidmgentet deo gr a» fiat agi»tus,lt;fuod in hac tanta acceßione huitts regii noßra opera uti noluerit, Nihil enim ad laudem uc» ra pietatirpoteritefje prieclariuf,(juam Aethiopi» am in unitateChrifliana profeffionii noflra Europa (oniundißimam conj^exifße. Oeut et dominut no» fier admultos annos tuamfanditatem felidßi me (onferuare et augere ad uotum

dtgnetur. Datum in Sett uual uigefima ^daua l/laij.M., D.XXXK.

trTERAE SERENISStMI DA« nid AfthiopiteRegti,uu/go Preteian,nun cupati ad cla.me.E,mdnuelem Portu^dU lite^Crc.Regèalidt fcript£,rt ex tthio

pico'idiontd(e in LuJjtlt;tnu,indeq; mhtinu trdditflæ, çr lt;id fins üititè fui per ferenißitnum loanèPortugiSî^.crc.Re gan mijfie.

æN «owrtc Deipitrii,uti femper fuit cuinon inuenilurprincip'Mn, in no* mine Dei filij uni ci, lt;jui eft tintiln ei, unteguim fa ui fun lumen ftcUirum, antequam poneret fundimenti mas rif oceani,alioautcm tempore conces ptuffuit in utero uirginis ftnefemiiK uirili, er ßne nuptijsfm hune 'nim modum feientia erat officii Innomine ParacletiiyritiufanfUtatis gui fat cun» âafecreta gu£ funt, ubi antea fuit,omnium feilicet dltitudtnumcaeli,guodßneeolumnii t^rabfgue ullis fulcimentiffußtnetur,gui amplißcauit terrant, gult;e antea nonerat ereata nec cognitaad omnes partes abortuad occaftm, cr afeptentrionead kußrum. Nfc ißeeflpri'}tut,uelfecundui,fed e/l trinitas con iunilainuno iCterno creatore rerum omnium,ab uno tantumconßlio, er unouerboperfeculafæculorurn Amen, Hasliterasmittit AtaniTinghil, ideß, thus uirginif, guod nomen eßa baptifmate,nunc tiero in ipfo fufceptiregniinitio affumpfitnomê Dauid, dis leit IK a Deo eolumna fidei,cognatuf ßifpii luda^fili

ttiTiMidyfilitK Slt;tlonunK,filtui cD!umnie^yon,fi!i^ «K femtnii facoh, fi!tuidemiinuNdrtie, filitufiau^ per larnctn imperator nagtiie (y altit Aetbiopiiemlt;t gnorut» Regnorum çr dittonum terrai um, Rex lt;lt;f Xoa,deCajfate,de Fatigar, de Angote, de saru^ deRellenguangue,de Adear, de Vangue^deCoza» tne, ubit^iluf oritur, de Amara, de Raguemrdi, de Ambea, de Vagne, deTigriMachon, deSabaym, UndefuitRegnia Saba,de Banegaet, crDominut uft^uead Aegyptum.HieIitcrlt;ediriguntur Regipo» tentißinu», çr exceUeiitißimofemperuiäoriDonti» no Emanueli,(jui habitat in amore Deietfiimasper tnanct in fide calholica, filioapoftolorum Petri PauliRegiPortugallie çr Algarbiorum,amito Chri fiiancrum. Ho fit India imperatori Demtori Maua rorum er gen ti um A phricie, er Gu inelt;e a Pronun» torioatque infulaLun£,NlariirubrijArabiteerPer ßdts,cr armtitiit, magnlt;elndi^, omnium loco» rum earum er omnium infularum, terrarum adiaern tium prefiigateri Maurorum, erfortium Paganoa rumßcmtno Aecium,er altorumcaftcDorum,et mu rorum,propagatori fidei lefu Chrtfti. Pox /itj dca nune Rex Emanuel, qui Dei ßetutauxilio Alauros occidii er tua claßejuoexercitu, er tuis Ducitus undique tanquam infidèles eanes expellis Pax fit tu Regina uxore tuaarnica leJuQhrifti, ftrua Marite uirginis matris ipfiusfaluatoristetius ntundi, pax fit filifs tuis,nunc uti in uirentihorto,er floreniihui lilijs,menjaefculentts parata. Pax filiahus uefiris, que/unt indunttntis ortilt;itje,fitutpalaMaulais ex*

cTMntur. P^xaffimbMtuii, ex ftnüortim feminf procreatis, fîcuti dicitfacrafcripiura, filij fanfto^ rum funtbenedifii,etntlt;tgniforiset nitrii dottuitn» Paxfit eonßliarijret Offidalihtu tttis,potrßatibuff, etitudiccntibat. Nx Ducihut luis cafborum et eonßnium^et rerum omnium nwnitäium. P4x cm* Tiibusgentibusgt;populis,et urbibus,et cunflis mhatia tiiniibus, prietert/iiuros enndtecs. Päxcmnibut Pttrcchijs,et omtnbusChriflo,et tibi fidelibus -Amen. Cognoui domine Rex,etmi paler, ^uod cum ad le no minis mei fama per Malthitum Oralerem neßrum faißetde}ata,ßatim Archiepifeoporum, eiEpifco» porumac Pralatorum magnum numerum aduecari iußißi, guideealegatione Chriflo graiiof age» rent, tpfumtjue Matthäum fummo cum honoreet lilaritatefuiße fufeeptum, quadere mirißee funt llt;etatus,et gratiaspariterdeoegi, el hocdeuotefea cit etiam popultu meus, Oolui autem cum ab bit mleUexi, ipfum lAattbieuin in reditu fuo dum ina traret ßnes meos, in Menaßerio de Ei fam fuiße mort Hum, eum autem ego non miferam, quoniant adbuc puer cram undedm annorum uix dumfufeea fto regni feeptro pofi mortem palris, fed Helemt Regina, quam loco matris eolebam, el regnum pro megubernabat. isUlattheus mercator erat, Ba» iraham uocatus, fed fibi nouum nomen idcirco ima fofuerat, utfecurius perßnes Maurorumiterfacea rel, Verumts in Dabul, aAiauris pro Chrifiiano agnitusinearceremfuitconicdus, Qjiodcum ßa gnificaßetueßrorMnexetyitHum Prafedo, is mißt

fortetuirot, tjuî ChiUiântim'hûnùneMe felerriii» carccre liberarcnt^ maxime cum diditißet rum eße le^atum mum. ita^ueiffumereptumemanibuf mi ttucorum curauit ueßrii uauibut ad coeßiräum ue^ ftrum tranfuchandum. IsfAattheuimeoncmineti biRf^i mandata exfofuil,rrf0ifißtquefrkcuorifi^ cefufceftumfuiße, et cunuilate cnuK genrrii mim neribuihoneßatum, tjuodce tiuncif pariter utßri aß'trmabant, (jucfmignuiueßre elaßis prefe^M Didacut Lopez de Tichera ad nos mißt, ^ui literM prafentarnnt,^uas affine debuerat Duartes Cual» uanut,lt;jui ininßula Cdmeronisdiemobierat,ijuibut conffeilitliteriimagnoperefumgauifut, er DfO fg* nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;uoluptatrm,tutn

peétora ueßrorum nuntiorum crudbut inßgnitit cen fficerem,et rxperirer percunäando eos ritut te» nereßdei Chrißiana c^ui eßent uerißimi,et illud mt ßngu/ari deuoiione inieäa urhrmnter pamouit, tjuodsntelltgerrmiter in Aethiopiam htuentum eße non ßnemiraculo, t}amrefebantpre[e(lum ciaßis guum diu per mare Arabicum maßet, et f roptrre^ deinueniendo noßro porlu differaßet, rf tttfefla redire in Indiam uoluiße, maxime propter feuat maris trmpeßates, fed in aurora eportune rubram aucemin carlo apparuiße, gua falutata,a nautis proras ineampartemeßeconurrfas, monßranteeiue deo repertum eße portum noflrum, efue res miki pro nuraeulo, uifa eß,etctrie is ciaßis prtefeâi» deo debet eße admodum dileüutt poß^uamtan» tam ei [elidtatem coneeßam nidenuis, quantam

ne mû änte eumä deo impetrdïe poluerif. nbsp;nbsp;Df

dutemmutuiilegationsanticjuitut pr^dtâKtn fuit4 Prophetd 'm libro de uita cr p^ßione fanäi uiilorit, cr inlibrisfan^orunt pdtrum, quodKex magnut Chrißiantu cum rege Aethiopiie effet cum nuitua pu ceconuenturus, fed hocne(]uaquam futurum diebut uitie me£ exiftimabiim,uerum deui certum fciebat,ut laudeturnonunettu, quinunciumadmedetulit, ut egopariteridmitterepc/femadte patrem meumin Chrifto nbsp;nbsp;amicum^t ffmus 'm una fide,pofl^uam 4

nulloalioRege Çhrifliano nunctum,aut certamno^ titiam habuerim. Haélenm circum me Mauri erant, filij Mahomet is, ÇT gentiles, çrreli^utfunt ferui, ijuideumnonagnofcunt, cr alij ejuiligna cr ignett» iienerantur,cralij qui folem adorant,çr alij (]uifer» pentes deos effeputant, cimt his nunguam pacem ha bui,ciuoniamad ueritatemuenirerecufant,crfrufl4 his pradicabam fidem,nunc uero conguiefeo, c;- de» ut quietem dono mihi dédit cum hoftibiu mets cr tu» is,Mam m finibus meit ctvm armatiu contra eospro» gredior, ipfifaciemcftergauertunt, cf duces ey tniütes mei per campos deins uiüorias confei^uun» tur,nelt;jue mihi deus irafcitur,ut dicitpfalterium^^ deus nota eorum regum implet,quiiuffa petunt, nee hoc ad laudemnoftram pertinet. Nam deo agenda funtgratiæ. ise/lquimundtmt uobis dédit çr ter» ramgentilium perpetuo conccßit,acaHorum terras, gu£ funtafinibusueffrisddmitium Aethiopia, pro pterea ingéniés deogratiasago, erpr^dico fum» mameiuspotentiam,cum jferem eorum populerunt

ßÜot,ciKiin tuant Jittonemurnietit prceulMio ßJei ueritatemejje counit ur os, quaobremtio grattas deo, (S’fpcro (^ttod filij tteftri cr ego çj- uos de felicibm earum rerum fucceffibus abunde !atahimur,cr uos deo debitis continue fupplicarc,donee grattant uo» bisdetpotiundi templifaniliin Hierufalrm^c^utecß in poteßate hoßium Chtißi Niaurorum çrgèiilitm ty hereticorum,cr fi hoc perfeceris,caputtuu omni laude pleniffimamerit.Caterum ex numero legato^ ru,t]uiadmeueniebattt cum Fradido Mattba^otres periere cr Frafeäus magnus ueßra clajßis deucnit apud Mas;uaincollo(juium cum rege deBernagais, gui eßimperio meofubieüutjçr ßati legatos ad me miflt,çr nutnera ingcnt'ta,(ju£ mihicarißima fuc» runttVerumnomenueßrumommigemma çr thefau romihipretioßus uidetuv.fedhicc träfcanuis mus inter nos efuomodo inuadcre capere poßia mtti aliasinßdeliam terras. Ego certedabomilies cè tena milia drachmarum auri^çj- totidem milia milia tariumuirorum. lterne}ue materiam cs'ßrrumcs“ cuprum in ufum atdißcanda er ornandte claßis, ma gnametiam commeati» copiam,amiceutia conuenie nws, er ejuoniam non eß confuetudmis er dignia tatii mee ad petendam pacein lega tos mitlcre, er tit prinuisameeamßncere sjuaßuißiad uerificanda ahrißiuerba-.t^amferiptum eß,Beatipedes,c{uiper tant pacem:cr ego propterea fumad idparatus mo re Apoßolorum,qui erant unanimes er unius cordis o Rex,er pater mi Emanuel, unusdeuste foßilein

• uelttcrferuct, quießDeusiali, er fern per unius B

fuhfiàttje neciuuenrfdt.tircfenefcitAscfuidtfnuH^ ciumdttulit Kod'jtiiM iitiia uocubatur Ifgnnonil optinurum «.rorfw, princept^cr etmeo Francifcut Al^dŸi'z. (Jiiein propter uitd^ proLiiatem lîngultt rentre ifionem crtuftitiam tialde charißiinatn ha» bui maxime quoduerißinüs uerbif cwmeffet interro ^atM,dcffde,itpiißitne reffiondebat. Et ita dtbetii t’arn exa!tare,cr map^iffru»! äppeUare, çr ^'»•re et of ßiiam contiertendipopulos deUtazua de Delà» cd, ex de nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;omnium in fnlarum ru brima'-is

(juoniam/untinffnibtifregnorummeorum ex egeei coneeßi criiccm,ey‘baculimt in ßgnu poteftatis, eT itJuosinbete uth£cet eoncedantttr,ex cieetureptf» eopui illarum terrarum et- infularum, efuoniam hoe }wreiiir,cr idoaeuie/î in hoc o/ficio adminiftrando ettibi dem plurinutm benefaiiet,utfemper fis fortis ewtraboßes tuos, çxeoscogatisad pedes ueßros procidei e, çj- Dr«lt; »6/ uitam prolonget, ex partûi pcm f-iciat reg-u cœlortim in optima loco, ffiuti ego p'o meoptarrm. Audiutautem auribusmeis nuiltit bons de te, cr oculis uideo, que uidere ne^uacfuam credebam,ex deitfcuitilla debono ni melins fuccede» re ue.it ex ‘bi ft ueßer locus fnpra lignum utU,ubi eß locus fan orit, A men Mitto autem mandata mea per/rattè QhrißopborüLicanati, gui defderia mea coram cxplicabit.exitem ad Papam Komanum mit to eundem Francijcü fiiluarez gui nommemtoprie» ffet obedientiam, uti iuß((meß,ex egopetamauo» b!s,ffcutfflias paruulult;dpatre,ex gueiußißisfe» ei,exfaciamfi uencrint U gati uejirt,ut muieem ttut ’

tn'i opiiiMiiJiunenutr, [ïnpulii dufem uelb-ii orato ' rlbitt(fut uenicnt,ßcut turn j'cciflii ad Mazit!(, atit neldcum, ud port ut 'vntnt unpufttM mûrit ruM, ealribuam, tribuiquecurabo, (fueßendaßgiiificdi bitis.,ficuti maxime depdiro, ut in con0!io,çr re»« (tdioneprofpere coniungawtr,nam cumaJcalitto tracopie ueflre perumerint, mature çr ego cum me ifexereitibuiadero. Etguoniaininßnibut meisne^ nweßChrißianutnecfue tcmpla Chrißianorum uiu fimtur, eoncedsim urßris hominibut habitanJaéilias terYet.cfue funt proximeMd-trorudiiioiii,propte* red opttteß utcceptit ueßrit debitu finem aßerutis. Interimmittotead mtaelatoref imapmum auri er trgenti,cr fabrot tu pri er ferri, er flanni, er p!u* bi itemartificet(juiItteritnoflræ lmgu£ proecdea ßa'ibros imprimât.itemalicjuot tjui exaurobraéico latfdcere, cf'èumhitindurarealia mctalla feiant. Hi erunt in domo meà boneßißi me trailati, er fidif tedere uolueritttjaborivm fuortmi eitamplam merce demfälitdm, turoefueperOeumlefum Cbrißum Dei ßfiummeeot /ibere cum uoluerint eßfe dimiffurtim, hocdutempeto ßdentißime,(juoniammihi ueßrauir ti(tßgt;efldtaeß,erbonttMmaxtgt;ne apnita, çr feio tut a tt am trl plurimunti ty hoc agnout certiutf ^uod tvfjtthtnm mei gratia hono^ficeet libcraliter fafceperilii, etremiferilia Etideoadnitorea ima peirare ^ne^fue hce uobit pudorem'affcrdt'.Ham om* maperfoltiam,etid(faod filiut peilt d pdtre negari non debet,et tu es pater meut,et eg^ßliut tuM,etß iws eoniunäißnwl^ßcut laterculw (um Uterculo

B 1

in parietecopuJaturJtd Jucinuno cordecr entre lefu Chrißi ccnfentinuis, ^ui efl eeput cr gut turn fo funt aßitnuluntur laUttul^ in inure ton iunäi},Am(n.

LITERAE EIVSDEM SERENIS« /Îto4 Dauid AthiopuRegif,ad/ereniflt»^ nutm loannemPortugaÜM f^CiRtgent ex Acthiepico idiemete mlufiteit nMn,mdrgue in iatnurn iraduiiie.

1

»N nomine Dei,pdtrii omnipotêtis crek pogt; w cœ/i er toriC^ cr omnium rtrS ^faéliirumuiflbiltum tnuiflbilium iln «lowifif D« fliiiChtifli,gui eft flit* uf confilium cr prophete petrify

In now(nf iïf» ßtiritm fanäi paradeiidei uiui £guda lii pdiri crfllio^gui locututcftper os prophetic /^» randofupra apofiolos, ut gratias a^ereiit cr leu* darent trmitatem perfedam tn coclo,ny in terra, tn tndri cr in profundo fempa. Amen. JUiltohiuittea riu,cr nunawm egoThusuirginA^guodefl nuhino* men a betptifmatt,nunc ucro tun imperij feeptro af* fumpfinomenDauid, ddedutdeo, columna fidei, fitrp sludd.fllius Dauid, flJius Sdlameiiis, flliufcoa ■

hmnt Syon.fittiu feminis Idcobßliat He mdnu rijeßHut SJau Per£drnem,m.ixtmü potettifftma CTdltifJ'tm« loanni Ke^i Portugallije er Algarbiorïi filtore^ii Emdnuelti, PJX ftt tibi, cr nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;domini

noftrilefuCMßt ßtfempertecum. hmen. Eoiem» poretfuodd merelaluntefldepotrtitia nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;patrti

tui,(jui t^duros foedißimi iviahdwtis filios debeHa» blt;tt, üeo grdtidf ingentese^i,propter incregt;nent'.im Crm.tgnitudinem,0- coronum conferuationii in do tnoChrißUniMit fiimilicer fummam expi uoluptd» temexlegdtorum dduentu, (Jui iierbd ipßin Regit ad me detulerunt, ex (juibutßngularif amor lt;^no» titu, cr anucitid inter nos effeßd efl, ad eradican-dor expeüendoßfue malignos Mauros rsr mcrcdtilot gentiles,(fui habittnt inter tua meat^ue Régna. Dim elfem in hac lx tilt (, audiui tuum meu':iue patrem pri Meffe uita defuttâii, eluant hine legatos ad cum rea ntitterem.Quamobretn gaudium meumin mœrcr«« fubitoeonuerfum efl, ita utin hoccordis met dolorr^ mecum etiam aulx noflrx proceres,çy prxlati eccle ■ paflici,eteiui in monafleri/s fu:jt,omnefcp.te denwnt fubditi noflrt urhementißtnuiin ludumfeccrmt, ita ut ttoluptat primi nuncifeum triflitia huius nouißta miexxejuaretur. Domine a principioregnorum meoa rtm hai lentu nuda legatio, nullusciue nunciiif uela Rege,uela Regno Po» tugallixad me peruenit-Tana tummadoalicjua cognofeeb^m ex peregrmis, qui ex uotofua fbontead Hierufalem cT Roman content dunt,crindiuerfa4terriu extenduntur. Qjiosper* eundordemoribiuueflrorumRegnorum, fed nun*

BJ

^udm certänouä hahui^nißdunt uiucret Rextuut pdter, qui Duces fuos dd ine mißt, rrcccres cum Clcricti ^Diaconis,cfui totum folemnium nußiirS u[gt;plt;iTatumdttulerunt,Etprof'tereamiixiinefum le» tdtus,c^ eos honorißce fußepi, çy non multo poß eos dimiß, ulreuerterentureum honme er paec.^y poßejuam preuciierunt ad portum nwis.cjuicß inß nibut meis in marirubro,non inuenere magnum pr£ feil um elaßif^cfuem pater tuut mifeiat.tt enim non ex peäauit, cydehoemefeterat certtortm,ejuoniant Honpoterat expedarejcum ejßet morts ueßti de trien nio tn triennium magnum claßis praßet um creare.

Interim aÜut nouiter creatut aduenit, cfuade caua ßa Icngiorem ciuam opus eßet moram tegati contra^ xerunt, Eos uero mitto,(juos ad tuum ey meum pa trcnimittebamcum meis ntandatis, er ßmilitereum c/uem ad Papani nuito. O domine rex frater mi^ tende, er da opnam amici ti^, guam enter nos pater tw.u aperuit, crebro nutte nuntiot et lite* rat,nai!ieMmagnopercuidcre defidero, utiaßa» tremeo, namidteciuumeß, turn amboßnws Chrt» fltani) et Mauri i]ui mali funt, femper infua fe£la concordes ex’ßunt, et nunc profiteer me nolle in pofierumlegationes Aegyptif régis admittere, nec aßorumitemregum, efui ad me fiepe legatos nutte» ianl, fed folum celfitudmis tult;e, quos uenirc ma» xime opto, ejuoniam Reges Mauri, me loco ami» ci non habent, propter religionis dififenfionent, fed amicitiam finuilant, ut tutiut er Uberius mcrcaturà npbifeum exerccant,undcmagiitmicctnmodum con»

fetuntuT,lne,en(fm rnimitim auri,euiutfuiit dmi« ttffi'ni eregnu nutfexporiaigt;t,eum paruw m.hi fint ïHtüci,fyco»i nodd rorum huUmk nuhi ajferanthctia tidin ftdboe tolleiàdim fuit ouontum fuperiorum re ^tm noßrorum uctut cfl mftttutum,zj- ßenneqiu tjUiim beHum mfero,cr penituf proßigo tempcran dunt m hoe nühi eßeurbitror, neilli contra fiH'.üunt templunti» Hferufaiemuiolentetdiruant imjuofea pultura eß lefu Chrißi^duam Deut i» potcßjtefoea dißimorum lAaurDrumreli(iutc,etpdriter/olu.ecjit4 rent tlfjtempta ejutfunt in Aeçypto,ct tn Syria, ethec eaufdeßxur rojnon inuadam et debellcnt,cit iutretme plurvnumt£dct,ctid hoc fad'tut mihiper fuadeoeffefaciendum, cfuunt nentinem chriltidnuin regem hdbeam finttirnetm, efui me adfuuet,et cor nica umexhilaret,Ego mi «ex netjuacjitam latari poffum de Chrißianis ti.egibut,(iuum eotaudiam m uno cor a de gt;mnimeconfcntt!‘c,uigcre(jue iiitereos belld Hßo» teßmul omîtes tn una eoncordia unaitin.cs, Debet retis entm inter uos certofeederc effe contend. Etcerte ft nuhi Chrißiantit R« ßntbus effet con* iunditt, nuntjuam una hora ab tpfo di/ccdcrein, et de hoc non p/ane fciocp.iid dicam, aiit omnino fdciam qitum heca Deo ord nata eßeutdeantur. Dowfif m mitte obfecrofreefuentes ad me nuitctot. Ham cum iiterMtuas uidco, uultumcertc tuumni^ tuenr. Qttoiiiam maioramcitia oritur tn te Ion« f^mquosetdißantes, tfuam intereos cjui prop.nqui fint propter deßderium, ciuo tenentur. it quireeoiiditoshabet thefauros, cum cos oculisnon

B 4

U’de^t^cnrde feniper cr (Jut dem uehementiffinudili» ^it:ficuti dominiM lefut Chriftut m cuangclio dicit, Vbi thefnurut tuutjbi cortuum, itd cor me urn apud teefl,cjuam tutpfe meiM ßs thefauriu,cr tu pari ter tne tuunt thefaurum debesefßcere, cr cum meo tua tan cor ftiicere copularc. O Domine frater ferud uert bum hoc,uam es prudctißimus,cr uti audio, patri tuum fapteiitia fuperas, cr dehac recopnita flattm Deograiiategi,abieflocjue dolore paudium amefuf fceptumeß^Cf dixi'.'Benediâitt fit filius fapienset magni capitis ßlius régis Emanuelis, gui fedit in cd thedra Regnorianfuorum.Domine mi caue ne defati geris.ci^mßsfortisnon feciudc pater tuus,necofli de debiles uiresaduerfus Mauros, CT gentiles. Nunj eoscum deiauxilioadiuuanteuirtutetua facile de* bellabis,et deßruesytnondicas tibi effca paire tuo uires cxiguas,Ndm eafuntcerte fatis magnlt;e,et Df« JMfeinperOpern feret.Mihi adfunt uiri,durum,com» meatus tnßarharenec maris,el fleliarum cocli. Nox fimul coniu!lli,totam Maurorumbdrbaricm defirue mjjs,negucaliudduobispeto, gudmperitos utros^ guimeos milltesarmis mßruant,et ordnses feruare doceant. Ettu Rfx «fr ititegiit dtdtis exißis. Rfx Salamon duodccim annorum dtatis impe ■ rium fufcepit, habuitgue magnas uires, et pa» trefapientior fuit. Ego guogue cum Nau pater meus excejjit ab humants, puer undecimannoru rca manß.ingrejjusguc federn patris,Deo dante, amplio res opes, er uires eo fum confeguutus, Nam tn ma^ nu mea oinnesßiutimi, er R.egni gentes exiflut.Pro •

pteredämbo^ratitu Deod^eredeiemuj Unti dcce^ ptiheneßeij. Prabemihi aurcf frater er Domine, Nam hot. uno nerbo a uobispoftulo^ul artifices mi* hi mittantur, quiiinagines, çr Hbros impreffos^en* fes,et omnis gentris arma mihtariafabriearefciant. Itemcfue archtteüi,fahrt lignarij,cr mediciiCfui pbar tnaci componere, uiitnera curare didicerint.üu* pio etiameos habere efuiaurum in bradeat fxtenuii re,cr aurum cr 4rgf«f(«» egregia celare uaicant, Aeetiam aurum,cT'drgentumex ucnis tert£ eruere cr metàüorum omnium fodinas exercere fciant.Prte* tethosapudnuetiam chart erunt.quiplumbeas tegtt lot ducent,cr tegulas ex cretafacere docebunt,om* nés denique artifices mihtufuierunt, Etprafertint fchoppetortmt.Adiuua me obfecro in his rebus fiett ti frater fratren,^^ teDeus ita adiHuabit,cr ab ont nimaloliberabit, Deusexaudiat orationes er peti» tionestuas, ficatirecrpitfanda facrificiani omni tempore,cr i» pnmis facrificta Abel, cr Noetjuan* do fuit m area,er iUud Abraham, ^uando fuit in ter* ta tAadiam,cr illudde \faach,lt;juandodif(efiit afof faiuramtnti, eriüudlacob mdomoEethleem, cr Koyfes m Aegypto,cr Aaron in mante,cr iefonfi. lij Nau tn Galgala, cr Gedeonis fupra plagam, cr San fouis tjuando fitimhabuit 'm terra fîcca, cr Sa* nutelis m P,hama prophet£,er DatiidNadra, etSa* lomonis in ciuitatcGabeon, cr Helia in monte Car* melo, cfuandofufcitauitfiliumuiduamulieris eR.i* cha fupra puteiim,cr lofaphat mpr£lio,cr tàanaf ft quando petcauit, cr dd denmefi eonuerfus, cr

D4nW»j (« /}n‘lunc4 leonttin,cr Irtunt [ottoYum Sy» dr4ch,!Aifi{h,cr Abderu^o inCamnoignit^et Art ttje ante dlUre, et tieemu cfui fecit muroi cum Zorobibelyet MaMhiacum fiUfsfupmguartà pur tent’^ndi^et de E,faufuprabenedtdionem. l/d do» mite,Of M recipiet tu4f4crifiei»et fuppluationes et telt;tdiuuMt,etentprotecontra onnes peruerfîta* t« Ht omni temporenet ftngulis diebin. Pax ftt tecum etegoteampledor fanditatis brachtfs,et finulitet fingulos anpledor, (jut ttbifuntacon^lifs fandis Portugjllixnltem'j; Arihtepifcopos,et cpifco pos ,Sacerdotes et Didcotios, uirof^i pari ter et nta» Itérés.Gratia Dcietbenedidio uirgtnis Marthe ma» tris dei ßt tecumnCt omnibitt.Amen,

LITERAE EIVSDEM SERENIS« ßmi Dauid Aethiopi£ R.egis,ad fandißt» mumO.^.ClementemPapam vu.per O.franeifcti AluarfZ fins oratorem perlatt,et ex Aetbiopico n

Lußtanum.tndecjue m Latinum tra» dud JO,

Pjix nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;aDeoeffr^ui

es gentium confccrator, cr/unili Pe trt federn obtints,Tibi dutæ funteU* uesregiù caelorum er(juodcunt^ue tig.meris,uel folueris fu{gt;er terram,

tritiigdtum^uel folutummcaehs, fieut Hxit Chri» Euange/io Mdtthieus/criiit.EgoRex (uiut no-nen leones nenerdntur, er Oei gratia Ata» niTutgifid eß Thus uirginis uocor,({ucd nomè eß a baptifmate^ nunc uero in ipfo fufeepti regni initia alfumpßnomenOauid ailehiKaDeoxolünaßdei, tognatus ßirpis luda ßlius Dauid filius Salomonis, ßtius eolumnte Sy on films fenànis Iacob, filius de m4 nu Ntartje, filius f^au per carnem, imperator ma» gncetaltjc Aeihiopi£, magnorum regtiorum et di» tionum,et terrarum, P.exdeyioa,deCaffate, défit tigar, de fmgote, de Earu, de BeUmguangue, de Adeon, de Vangue, dedoiame, ubi nUus oritur, de Amara, de Baguemidri, de Ambea, de Vague, de Tigrimhao, deSabbaym,undefuit regina Sabba, de Bernegaes,ct dominus ujguead Aegyptum. E« proumcijc omîtes funt in meapoteßate, et pteneque alit magnie, et item paruic, qua nunc a nenequa» quam numerantur, nequeKegna et prouindas fuis nominibtisexpreffi, uelulifuperbia, et uana gloria indui^us, uertim ob id ut fummus deusmagis'ae ma» gis laudarctur, qui fingulari benigniiatetot am» plißinwrum regnorum Chrißiaine religions fupe» rioribusmeisregibus imperia tribuißet, fedprofe» ilo mc tlariore gratia inter alios Reges digniint

fee'llutreligionicontinue Inferutrem. Quoniämmt Adel dominum feccrit^ hollem lAdurorum zx gentil li um ,lt;jui udorjtnt tdola. Mitto ad deofail undo t pe» des fanditatis ueflr^ morecieterorum Chriflianlt;eß deiregumßatrum meorum,(fuibui neefue religione, netfue polenttafuminferior. Egoetenim m Kegnit mets fum columnaßdei, nelt;juecxternifiuuorauxi* lifs.eiHiim in folo Deo {^em et opem reponam,(fui me fußineltCt gubernat abeo tempore,(fuo AngeliuDei iUocutmeß Philippum,c]ui ßdem doeeret Eunuchli potentisregineCandaeis regine Aethiopie, cfueit Hterofolyma Gazam pergebat.Philipptu tum bapti Zitutt Eunuchum:et Eunuchut denuiuiKeginam cum magna parte familia et populi eiuf,(fui nunquam de ßerunt eße Chrißiasü, omniejue feefuentt tempore perßiiterunt fortes inßde, predeceffores ueromei nuHaalia opeadiuti.cfuam diuina.fidemin laiißinüs Regnis propagarunt, guodetegoejuotidie efßcere contendo.Maneoetenim intra maximes Kegnorum sneoram ßnes,ut leo ingenti fylua circundatus et fe» ptut aduerfuf tJiauros obßdentes, et aliat nationes ßdei chrißianemimicißtmaf,elu£ noluiit audireuer bum Dei,nequecohortationes meM,etegogladio ae cindut eos perfeifuor,etpaulatimextrudo diuinofei licetßetusau)älio,c}uodnuncjuam mihideefl, ejuod fecusacciditregtbus Chrißianis. Nam fi regnorum fuoiußnes extenduntjd facilepo/funt affecfui, ejuo ttiamalteraltert fert opè,et auxilia fubmnißrat,!» uitnturq; benedidione ueflnefanditatis,iuiutpar» tieepsegofum, cum in Ubris mets liter £ babeâtur.

fuperioûbtK tentporibtu Pitpa Eugemateu he» ttediâionemifit ad Rcf^em fernen lacob. Qalt;lt; acce» tradita per manui benediâione,egofruor,et tnagnopere Icetor, Caterum ego in magna habeo ur» neralionefanâitm templum m liierufalem,ad(]uod fepiffime milt o oblationes débitai per noflros pere* grinantef^Et multo plureï cr pingut ores mitterem, nipitinera a M‘turis,et inßdelibui obßdercntur.Nä prater iUud, ^ucd dona noftra cr thefauros numijs eripiunt^tiam eos libère pertranftre non permit tut-QUod fi paterentitinera,in familiaritatem, cr com mereiumRomana Ecclefiaaeuenirem, utifit aCate ris Chriflianis regibui,lt;fuibui in religioneChriftiana «0« fum inferior,^ ita ut iüi credunt, unamfidem re£lam cr unam ecclefiam confiteor,credoque pnee rifiime tn fitnâam trinitatem et in unum deitm, el in uirginitatem domina nofira uirginis maria,et arti» cuios fidet tenco et obferuo utiab Apofiolis cenferi pti fuerunl.Nuncdeus optimusmanupctentifiimi, etChripianifitnuRegis Emanuelis iter patefecit, ut per legatos conuenirentus,et in fide coniunüiChria fiianicumClnriftianisDeo infiruiremusSeddum in aula mea etui oratoresefient,allatum eft etim uitam cum morte comnut taffe fili uwtjue eiui, fratrem meu toannem paterni regni fceptrumaccepiffe.Vnde peu, ti ex patris mortefummumfenferam dolorem,ita ex filijfelicimregnumaffumpttone,mirifitefum lata» tus, adeoutffgt;erem nos comnutnibui copijset uiri» bus per regiones NSaurorumpeßimorum terramaria ^ue iter aperturos^atque eos magno terr ore illato fe

dilmtrfre^nif effedfpulfuros.uteommcclo pMfôt tjueitmtreChri^iani tiierofolimitunum templitpf» t(re,ct libey ecommearepoßmt.Mtjuee^o inprinit ficutiuehem'ntcr cxopto dittini 4moris p^rtieept ^/[^poßimin trmpio 4pollolotiimPetri et Pauli^Cit pioautemingrnti deßderta conßequi facrofan^diH beneJi.^ionema iiicario doinini noflrt itfu \:hriß!^ quot;tJam preculdubio fan^^ittu ueßra deitßuicariiM,Et cum a peregriaii^gui ex regionîbùt no flrifad Hieru falem,atcjuemdeRomamnon flnemiraculoeunt, et redeunt^multa deSamHitafe ueßra ah hii ttuHio^ qute tmhtincredibi/em afferurtuoluptatemel ^audiumt Seo multo maiorem omnino caperem læittiam fl mei cfatores breuioreitinerit ccmpcndiouti pof[ent,et itouareferrent,Sicuti autecjuam mortar aliquando at Jaturos /pero,non flnegratia Det omnipotente.QhÎ «o ƒ in fanitate^et fanfiitate conferuet, A mè.Exofcit toraulempedes[anfiot,et[upplexoro, nt benedia dfionem ad me mittag

ALTET^KE LITER.AE EIVSDEM

Serenißimi Oauid AethiopixRegif ad San^ltßimum

D.N.Clementem P P.V ll.perD Francißcü Atuarez eiufOratorem perlatje,et ex Aethiopiioin bußtanS indetjuein latinum traduält;e.

N nonanf Dei patrif onnipotentif creatore coeliet terra, uiflbtlium et in nomine Deifl/ifle* qui eß idem cum ipjoel ‘^'prindpto mundi, eteß lumen

ruine, ür ueru^ Je üee uero. T« «ôiw’mp De» fpirbiM fanât Jei -Mui oui proceßilex Dro pâtre. Hm literal if fgoRr» mitto, tuiMnornen leones ne» rierjntur,cr Oeigratia uocorAtani Tingbiljdrß^ ^hitsuirgtnis filÎMRegis Dauitl filius Salomomis, filiiM R(gù per manutr, Maria- fitius Mahuptrear» rtf», filitM fanâorumpriri cT Pauli pergratiam. P4Jt fit tibi iufle Domine pâte,- Sanâe, potens, pu» rr fserate, Qui es caput Pontificum omnium, cf neminem rmtu is cumnenu pofittibi maledicere.

Qui es uigilanlifinuis fupra anims, curator cr ctntiias pfregrinantittm,confccratc magiftrr rtprlt;ea dicatorfdei etearurerumhoßis cfuie confeientiam cffendunt,amatcir optimorum nwru, uirfanâaseiuè omnes laudàt et benediiut,O felix fände pater ego tibi reuerenter obedio ejuum ps pax omnium, et cun dabonamerearisetita eciuum, ut omnes tibiobea dientiampraßent.pcutifandi Rpopolipracipiunt apudOeum hoc nrreueihumep, ita etiampracia piunt ut uenerenuir Epifeopos, Archiepifeopos et Prælatos. Similttrr,utieloto patris am(mas,rt lo» coRegif.ufrfd»»iz/r, et tibi uti Deopdem habea» rnus^ Proptereadicoegohumiliteradterram gen a huißexis tibi pater fände, pnccro adwdum cora de,quodttipatermeuies,etego pUuftuus» Opaa te fandepotentifimcj curncmnemunquam adnot nu(ijh,utcertiusdeuitafalutrque mea cognofeeresf Quumtupspajior, et ego ouïs tua, Bonus etenim pa flor fui gregu nunquam obltuifcetur, nec tibi a re gionibus ueflrti nimium femetui debee cxipimari^ut

nuncij ad menelt;}uednt peruenirecitm ex remctijjï^ mii temrim regnh PortugallieRex Emanuel filing ttiutoratoresadnoscommodij]imemifertt,cr fiDe uteumadleincaelimeuocaredillutißct, ea (fUietH OÜit^baauis procul dubio fe'iccm exitum habuißct, nuc ueromaxime opto profperacr falutaria de fan ilitateueßra per eet tos nuncios audire, neejueenim uncjuam uerbum ii fanditate ueflrdrecepi,lt;juumalt ^ua tantum a noflris, cfuiex uotoperegrinantur ati* dierim,Sed ht cam neefue meonomine proficifcatur, necfuecjuidtfuant literarum a uobif afferant,tn certa fidenobis percunflantihuf dicitt fe ab nierofolyitta, dcmdefolutisuotis ad uifitanda Apoflolorumlinti na Komam perueniße, cum nitelligant ea loca facile petfguod aChriflianii teneantur.creertefummam capioexeorum fermonibutuoluptatem cjuonià duU cißimacogitattonefandi uultiutui imagtnem tn» tueor,lt;jue nühiangeli ferme pmiHima uidetur, çr iOam fîcuttangelicam me ditigere ucnerartq;fatc0r, Sedpro[e!ioniihießetgratiu(atc}He iueundius Her» ta tua,tuafgue Utérus deuotißtmecontemple,ri. fitfji itanuneteoroutnunctumtuum ci! benedidione ad me mit tere uelis ad exi'arandumcor meum, nam cam inreligione cr fideconfentiamusßdnuhi ante omd. nia uideturexpetendum.fupplicitercjueitem oro,ul amicitiammeamadmßarannuliejuem tnduii india gitum, zr torcfuis aurei ejuem humer ia imponia in ma timum correponere uelis,ut mei memoria nuncjuam exanimo ueßro deleatur.Grattsetenim uabis cr U» terts amieitiamaMnte trefeit, quum earn fanda pax

tompMitur, e ijun omnis humdnd Letittdflt;tci[e pro iienit Qitemdtiiwdum enim m lt;juiuchementer ptit, frigidam maxime ticiuamdepderdl, ut ’mfacris lcii* fturifhabetnr^itd animusmeu^exnuncijf, colite ris,qu£ex remotißimis terris deferuntur incredibile gaudiam eonctpere folet,neq;,tâtumodo de fanâitd te ucllrd,ß aliqudaudiero,ueru ß certa defmgulà terrxChrißianeKegibw referètur,mirum! m modx Utabor,ßcuti his accidit qui preliando opina fpolid reperiunt cr legunt.hoc enimfaciilime fieri poteflt pofiquam Rfx Portugailie totun id iter aperuit,qui id nos iampridemlegatosfuosmifitjCtm firenuifii» ms equitibus, dum pater meus Kex Emanuel adhuc eßet in humanis,neque tum aut demiî a quoquam alio R.ege Chrijlian o, uel ipfo Pontifice aut nuncium, ant omnino liter as recepimus Qudefuam in n oßris A rcW uifs proaui nofiriearum literarum memoria conferue tur,quas Papa Komanusnomine E ugtnius ad bas ter» ras nüfit,quum regnaret fernen \acob P.ex P.egum in uniuerfa AethiopiaRex metuendus, Pr^fcriptiodu tem literaru bec erat,Eugenius Romanus Pontifex fi üo diledo nofiro Régi ex fenùne tacob Régi regum in uniuerfa Aethiopid maxime metuendo. çre. I« fumma autem literarum fignificabat filitvmfuuloi nem Paheologum^qui biennio ante effet mortuM Re gonrfgtt«i Rom£orum ad facrofanäam fynodom telebrandam euoeatumfuifie, ey tum eolofephtnn PatriarchàjConfiantinopoiitanu ueniffe eu magno numero Archiepifboporü çr Epifeoporû, cy omnis . generis Prelatoribn in quibus etiam fuiffent procu»

ratores Patriarcharum Antio(hctii,Alexandrtni, cr

C

airrofoîyitùtiini.Citiiomnesfeeumfdn^i fide! (y religionit anwre jirmiterfe con{unxißent,confiittt tdcjueuniMe ecclrp£ fuhlatdifuilfe anttgui tempo ris difficuttdtes non ßnediumoduxi!io,{iu£crronelt;e Cr religioni contrariienidebttntur, quihus rebus rite fitncitisey eoniitutisipfe Papa omnibus finguUrè itctiliam peprri/fet.Huncautemlibrum Paptt Euge* ni/ dd uoi mittimttSy^uem mtorruptum feruduimus, totameiiàPontificidbentdtâionis ordmem crpo» teßatem mißßemuSjniß hdrum rerum nimis magnS uolumen effe uideretur, guum mignitudinelibrum Pauli ad gentes omnino fuperet.Legati uero qui hae a Pontißceadnosd.:tulerunt,fuereTheodotus,Pe0 trus,Didymt/s,cr Georgius ferai iefu Chrifli. Tu uerofanäißtme pater reite fcceris.ß euolui ueßros Ubros iußerts,ubi harum rerum,de quibus fcribinuis, utifacile arbitroraliqua memoria reperiatur.ltaque fanile paler (i aliqua ad nos perfcribes,ßrmiler exi* flimato cunila in noßras libres diligentißime fore conferipta^ut poßeris noßris carumrerum fempiter M memoria relmquatur.Etcerte is mihi beatus effeui detur,cuius memoria eußodtta liier» inurbe /anüit RorjdjCr in fede fanHorum Petrt çy Pauli confer» vatur. Hl enim funi dominiregni caelorZ, ty totius nundi iudiccs,cr quoniam ita acdo, propterea has mitto liter OS,ut mihi gratia pareturapud fanfiita» fern ueßrSyCr ueßrufanilißimüfenatu, ut sndefan üa benediäio mihiprouemat, cy bonorum omnium tncrementti.Obnixe etiam precor fanäitatc ueßram. utnuhi mitlereuclitaliquasfaiiflorum imagines, çr

fr/cipuebfäU Män’lt;e wrgwM, ut fepißime pt lt;« cretitque memoria mea nomen ueflræ fanilitaliir CT continua exnutneribuii/eftriscapiàuoluptatêAdâr co etià uehementerpoßulo,ut nuht artifices milta’! tis cjtti imaginesfabricct atq^ itètnfes ZT arma beOi ca omnisgeneris,itemq; calatoresauri atque argen fa^osIignarioSjpTietipue architeäos.quido tnosex lapide eôftruàt,er tegulasexplîibo cuproq^ eiucerefciât,qutbus domorum te^la protegantur, ad bosetià nobis admodUcari erunt, qui uitium confia* te, organaquemufica ftfie facere er doOepu'fare fciant.ltèque fifiulatores cr tibicines,Hos uero arti ficesex domouefirapracipuenuhimitti Bellè,uclfi horum domi uefiræexiguaerit copia, ab alifs régi* tua fiiqs ueftris eos fanfiitas uefira poterit intpetra re,quomà uefirit imperifs cr nutibus facile obcdiiit. Hi ciiad meperuenerint pro meritis fummo in hono* rehabebuntur,ex liberalitate mea mercedem amplant acâpient, cr fi domum aliquis redire coiicupifcet, præniiis abunde omatus abibit uti placucrit, quando iiecmuttum quenqtiam fimretenturus, cum fiuâum aÜquemexeiui induftria percepero. Hune ad alta tranfeundilell,cr iamatepoftulo fanâifiimepater cHr non hortaris reges Chrifiianos filiostuos,ut ar» ni4 deponàt,cr uti fratres de cet inter fe töcordes ef fe uelintfpoftquam ipfi oues tuafunt,cr tu ipfe pa fior earûfoptime quidè tuafanüitas nouit,quideuà geliu pracipiat,quod dicit. Omne regnu m feipfum aiuilum defolabitur. Ham fi Reges animis çr jade

. re (crto côfcntictJaciHime l'ïnhumelanos ois dele ' C 1

pfeudoprophetic fepukhrn^cpiodin urle Mr haeß,fertctirrupttonediflurbahut çr diruèt.Ok hSe rèdd operà pater fände,ut inter eosbona pax fiat, cr ccrtu faedui amicitia percutiatur, hortare^ ea, ut mihi adeffeatg^ ope ferre uelint,cu in regnorZ meo rZ finibut a Mahunutanis lAauru peßt'nüs heminib^ ßm ex omni latere circZdatus.lpß aZl Maurimahu* metani inter fe mutUK auxilifs utZtttr,Regeftj- cZ re» gibui,CTreguli{ZRegulis aduerfutnos ßncere cf coßätißimeconueniZt,Kihi Maurus guidàadnwdu. eft uicmiK,cuiftnttimi alijMauri arma,eguos,aclt;fue inftrumetabellicafuppeditant.Hifuntreges indiic, Perfidii,Arabi,e, atq^ Aegypti. Quibus de rebus fin* gularëaniiw indies caf tomoleftiâ, cZhofies Chri* Jiiana; religionfiaternacharitaie interfe côiunâos pacefruiconfpiciâ, Rfgfsurro Chri/lianos fiatre/ meos nihil omnino iftit iniurifs c3nugt;ueri-,neq; uBatn opimthi aff'erre,uti certe deceretChriflianos, poft* guafccdißimifilij Mahumetia inter fe nwtuts opibut adiuudtur,Neq; ego is ftanquiadtdmilitareseopiaa poftulem, cum milites mhi fuperfint, orationescr fupplicaliones tantum peto, lotumque gratia apud fanditatè ueftrà,cr reges fratres meosexopto, quat rer.da enim ituhi eft hac uobifcam atnicitia,ut copia fithii rebus,quas fuprapoftulaui adterroremMau* rorumfim tnftrudus, crChriftiani nonunis uicini mei tntcBigant Reges fratres meos fingulari ftudio mthtfduere,atq; opem ferre,quod certe ad commune decus pertinet, poftquam muna religionii crfidei ' ueritate cofetitimus^cr in ee confilio fumus permd

fuYÎ.Q^odfirmumdc4lfolutü eYitcûeo tjuoduti» Um eueniet. Dent itacjuedefîderia ueßnt impleat fuperlaudibM lefuChrißi, er deipatritnoßri, lt;]uè cmnes laudàt per cmnid fteculd,^^ tu domine pater faniie eople/lere me cum omnibus fanUif lefu Chria fli,(]uifunfKcma.crpariter mhotamplexusreef» piantur omnes i»collt;e rrgnoruwi meoriim,cr guifiC thiopiam i»habitât,(yquot;gt;'^ddaturgratta Domino lefit Chrißo cum ßtiritu ueßro. Hat ueróliteras fanäitas tua accipiet de manu fratrü md loänifRegts filij po tentißimt Regis Emanuelis per oratoreut noßrum trancifcum Aluare^.

Q.VIBVS LITERtS PERLECTIS CVM idemPrancifcM AluarezOrator^hacipfa tjute fub» fequunturLußtanofermone protuliffett Tam dein» deSecretariuseiufdem OratorisPortugallu Mdmt uerba,ut ab omnibus in teUigt pofjent,latine pronun ciauit,uideticet,San(fiißime ac ßeatißime pater,Sere mßinws,ae potentiffimus Dominus Dauid Rex moa gnecralte Aethiopite uulgo Preteian appellatus, haudminMcultuuere religionis,lt;juamimperio,opia bus,acregnis priecellens,hunc fuum Oratoremad fan üitatem ucßram cum bis literis,tiuat ei reddidit, dea ßinauit, M andant uteidem fanäitati ueflre,tanqui ueroChrißi uicarto,Petri fuccelfori,acuniuerfaEe eleßa fummo Pontifici,ueram obedientiam er fubie dtonem nomine fua Maießatisac omnium Regnoa ruw fuorum humiliterßeut feett praßaret, Eisjue rtutnufculum aurea crucis'mon tarn precio, tjuod tea nttee/i,ijuàueaerdtioneeiufdè cruds qua Domiout

nofler lefutChrilliU pro nob'u fubire Jignaf* ffl lt;i t/e ftrd SiflitatfieflimudH offerrrt.Suppltcijeidèhum iiter eiufdè prïcipiifui nomie^Ht hjcc ota p!o paritis tijfeHu adeuoa/s'inu filiofuo fufcipere dignttur,

Adlt;juteSecreUriut etufdein fanäißimi D.N. (lt; fmélitate fuit, iuffui in hunc nwdum reßionditi Stin» ^ißimus Gominui noßer,te DùWne frinei/re Alita rrî ferrnißimi DauidAethiopiit regii Orutorem una eum obrdlentia ,mancre çr Uteris,tjuM allulißi gra toadmodum aninu,benigna noluntate, crpaleri.o aßeäu recepit.GratiM dro agens,tfuod fuU tempo^^ ribtt.Uteraf,crOTatoremtantiQhrißiain régis, ae tarn remoti,utdereßbt concefferit. I tatjue Uteras ac t»a uerba diligenter ac libenteraudiuit, er obedien* tiai» una cu uenerabilibusßratTtbm ßuis.i.h.E.Car* dinalibusbenigne acceptât,Munufijueipfum cum ob imaginem er honoremfanfla Crucis,tum ob mitten tis affe£lum,ualde gratom habet,tum uero ürenißi» nwmPortugallieregem fummt coHaudat in Deodo» inino, ijuodit praetereatera eius er progenitoi um fuoru ingentia erga Rempub. er fideChrißianä me» rita etiam deipfo Dauid rege bene mereatur, timici* tiantjcomerciu cü eoc5iungat,ac te cu bis Uteris to* toad fanâitatèfuâperuenire curtuerit, Quodad relicjua attinet,fua fanamp;itas omnem datura eß ope* râ:ut pifS diâi Regis defiderijs quanta in tanta ter» rarumdißunäione ßeriabeapoterit.falisßat, utq^ »sfemper mtelligat feapudianfiitatemfuà,er fana dl à A poßolica fedè tn ter cateros Chrißianos prmci pe/f chat ißimi inchrißo fil^JocOfamfre^ç;- honotc

effe dcfarf.'üeqi hts rebut [m finâltM CT eitm Ow« tore VortugaUhe at teeuidaget, er per liters aenü tios fuos mnieflatt tut regit parüculari* reJJgt;ödebit, Quoftiäo Setutm dinifftu eß.

FINIS.

S'l/uw efi prtetere4,lt;fttte dehocregeAethio ! pteo iioßrittepoributcvperta funt,pitttiii I fummutimaHingere. E« non Pr^tc«nnê («f itulgut fiilfo Opinatur) fed Cyamabeitnomna» ri (Juod eorS lingua fonat potètè, Enimuero poten* tißinüe(fe,Regêlt;fueregrtdM,ae 6t. Regnû imperi tare.Ea Régna laüßinut ßnet,f^attoßßimaf terrât, vaflißima maria habere.Siijuidem ad Orientemmari Rubro,(j‘B'trbarieo, ad Meridiem (y Occidentem Agißmbo allui,lt;jua parte ipfa regio uelut Promon» torium,cuiut eaput bonlt;e ^ei appeUatur, in meridi* em excunit.Ad ßnem fere eiut, tiilum nafti^logi ßi* moéjitrailu maltit cöfeHit tnfulit, tfuarwn maxima fa Merce jn Aegyptu defcendere.Aegyptum cr LÏ fcytfw ad Septètrionè,inferiore Libyam ad Ottiden* tem ei termmot eße. Regem in maxima ueneratione haberi,at{jue hominibut ita abundare:ut uet medioeri rerum tumuUu deäet eentü milia hommum, amp;nbsp;prlt;e terea^ttingètotelephâtof, camelorumg; er eguoru ingéniénumeru ad bellum inßruat. Arcubut inbeÜo ^uadrifubiialibutju ioto,lorica,çr galea utuntur. Abûdant auro,met aliifcfue ceterif,margaritif ,o- fe* rico ornanturßinoböbfeincfjue ueßiunturßanificio enim penitiu carenl,lt;]uan^uam omnifariâ petoribut F^'lult;mt,Agricutturi exettent,cr ri pecuarii, bina

tHis ießtts,»ütij,hordn^frec]Ueni ufiil', guidifefitmü,alif lothüferZt,filfoff'Uehabêt, ßcut Ariibef,hebeno,perfîcodbZdit,cy' ßlic{Ult;ißro. Ar(H matä piperif,cmnaMom,crgiftgiberu legüt.uftun* tur leones,p^rdales,rh'mocerotes,cr elfphato/Jpfi feanticjuißinushominwmeffegloriätur,argumenta tjuod mdigenie,fern perch lt^ifuermt,nec foj Som« ramis,Hereule t,Diony liut,aut ipßetii Romani ex» pugnare uncjuà potuermtgt;Càbyfes cfuoq; rex potètif fimui,abeifuiaut,moxim»(i;exercùu exutut fit. Quin cr Aegiptios Aethiopum eolonos affirmât, li terarumq;et fiatuarum ufum cultum regum,curàlt;}ue fepulchroritm et politica omnia ab Aetbiopibuf aece piße.AtiBa ueriorac iufiiorhui*gêtisgloria,c/uod Chrifiianâpietatè,iam Htdeabeiuiinitifs,per Eunu (humreg'mxCädacifaPhilippoapoflolobaptizatü fufceperit, fufceptâcjuetotiam fecultf coßätißime coferuarit.Etcjuancluam mterea ficutethodie,undi* guea tJiaurif et Sarracenif Ntahumetit cultoribiu.iti lt;j;idololatrüuelutmdagmecin(la,uexata,oppugnlt;t taq;fuerit,no tamèea fitua lAahumetii tipeftat,ciuce Romanü imperiaeuChri/iianareligione ex maxima parte alibi ^fiecit,Aethiopiâ,aut ditione, aut reli» gionefua j^oliare uncfuâ potuerit, Nee id cjuidè mi* rS,lt;K hi Aethiopicireges,ab ijfdèDauideacSaloma ne,a cfuibutfanfiißima Deipara uirgo, ipfeqi Qhri» fiui feruator nolier,genut ac ftemma fuu numerentf eui jit honor et gloria nunc et fimper.Amen,