Dit boek hoort bij de Collectie Van Buchell

Huybert van Buchell (1513-1599)

Meer informatie over de collectie is beschikbaar op:

http://repertorium.librarv.uu.nl/node/2732

Wegens onderzoek aan deze collectie is bij deze boeken ook de volledige buitenkant gescand. De hierna volgende scans zijn in volgorde waarop ze getoond worden:

• • de rug van het boek

• • de kopsnede

• • de frontsnede • de staartsnede • het achterplat

This book is part of the Van Buchell Collection

Huybert van Buchell (1513-1599)

More information on this collection is available at: http://repertorium.librarv.uu.nl/node/2732

Due to research concerning this collection the outside of these books has been scanned in full. The following scans are, in order of appearance:

• • the spine

• • the head edge

• • the fore edge

• • the bottom edge

• • the back board

De

Numquam anteaeditus.

Q^dhic liber complelîatur le^or deprehendet ex Indice capitum qui poliprafationempoßtus efî; R.es,ßnt€ntiaj amp;nbsp;pracipuè hißoria 'vetercs nbsp;nbsp;recentes alter0 jndice

copioßßimo inßne deßgnantur.

FRANCOFVRTI , Apudloannem Wechelum, M ö X c I I.

SCABINOS, SENATORES, ET ADVOCATOS inclytæciuitatis imperialis Francofurtenfis ad Mœnum, Dominos m uitis norni-nibus colendiflimos, Præfatio.

Kop fi ET J Dei exo^tabat olim ßhi dari ocu-los (^ui deducerent lacrymoitanquam torrentem,ad deplorandu.ßatum Hierofolyma^poßcjuam eiiis po^ pului in captiuitatem Babylonicam eßet abducliis. Faneßumenimßuit jßcerdotes ßandllt;£ ciuitatis nec non [eniores a mAioYum fuorumßedihus auellißedßuneflius multOyUrhisincen^ dium amp;nbsp;templi depopnlatione intueri,(juod Deus cultuspui do-micilium in orbe 'vnicum elegerat ;ßuneßißimum njeroßuit ,po-pulum DeiyAgente barbara in exiliumpulJuniyVerA Keligionis exercitio prluatum^piorumjanguinem vt aquam eßuß(m,Se~ deciam Kegem occifis liberts a Chaldais exoculatum^e^ 'vincu-its obßeß'uniyContemplari.Huius calamitatis 'uindi^lagrauiß ßma cau/am 'vnicam ejße Chaldaipromulgarunt rebellione Kp-gis (yquot;populi Ifiaeliticif quipaóla nonßruaßent : at caußas miib-ez/ 2

4 Theoph. b a N o s I r

toplures Scripturafacracomemorat,nemj)e'verbi Dei,c^ Pro-l}hetariiin contem^tumficerdotHiw^ofluras mendacia,for~ nicationem idolorum, /rypocrißmj nialitiam,auaritiam iniu~ ßitiam cum Magiflrdtns tumpopuli,conßdemiam incultu Dei externa,ßduciam in praßdio humano, inhumanitatem in proxi-mumßomicidiaßurta.adulteria, indelebilem mail confuetu-dine. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;omniaß cjuu attente con ferrefludeat cum Us cfult;^ Ec-

cleßcc Pei^ublic^c Chrißiante contigerunt ab annispr^ecßue circiter mille yßhicrefes amp;nbsp;pr^euaricationes or bis Chrifliani,ß Antiflit um amp;nbsp;facer datum ambitionem recenferefl do^rinafà-cra: amp;^olitice Eccleflaflic^ corrupteUs idololatriam defe-Eltonem a vero Deicultuperpendere,ß^rocerum c^ßubdito-rum deliEla reélefubducereflhorreda Dei iudicia^leccata iufle 'vlcißentis in memoriam reuocarefl,inquam,iflaferio quis medi-tetur^dics noólesq^ ei plorandum ent deplorandum. Equidem circumflantids eorum qu^efuqgt;ra dixi, hiflorid eA, non ^ra-fationiSinotarCibinas obiter tat urn attingam captiuitates,quas à decernßculisEccleßa Peßpublica Chrifliana experta ePl,^ magna ex parte adhuc experitur. T^rima contigit in Oriente à /A^ah ome to^qui anno noflraßlutis quingëteflmo nonageßmo ter-tioy uelvt quidamfcribit f . in ^r abia obßuris mißeris pa-rentibus natus efl,ßd ingenio afluto audaci paupertatemfu-perauit-,Hadigamq-, locupletißimam nobilißimam dominam 'vxorem duxit. Ad eum Sergius monachus ex Chriflianifmo apoflata confugit -, cuius opera efßSlum eSl nouum doÉlrina lt;ie-nus miflcellaneum,'vt eo iucundißimo hamo barbarorum ingénia caper entur. r 'vero eorum animos Mahomet usflbi omnino de-uinciret^conuentumfTurcdMoßchaam'vocantfnflituitßn quo

pro

PrÆFATIo. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ƒ

^ofummo Pontißce primumfegeßit.^oßca SarAcenorum armii L^Amaß:aoccupauit,.^,^yptum dciiaßAuit,yißamßbc^it prin-cipatumq; obtinuit,régnante tune in im^ferio Chrifliano Hera-cho injperatorie. Mortuo Mahomcto eiiis poßeri EccleßoiChri-ßiin Örienteß^eamp; mißere profligarnnt. Q^m intulerint Pannonia cladem ante centum ejuadraginta cjuincjueannos nemo efî in annahbus mediocriter 'verfitus qui ignoret. Cafo enim l^'la.dislao rege tnginta Chrißianorü miüia obtruncarunt t amp;nbsp;multoplura in miferam amp;nbsp;deplorandamßeruitutem addu~ xerut. Qpät quafi temperabitßbi à lacrymiißrecordetur iüius regnißelicißimißib Stephano primo Pi Ungar or um rege,floren-tißimi nero Mat thia tempor ibus^quod inßcptuaginta duos Co~ mitatus diuißum célébrés Eccleßas amp;nbsp;Epißoporum fedespluri-mas complePlebatur^nunc horribiliter perTurcam naßatumda-centis cadaueris imaginemj!^ hojlis immanißimi crudelitatem fjieéîantibus ob oculosponit. Sedhac leuia,pra lüis quaßequu-taßnt mala. Mmurathis enimßlius Conßantinopolimßdem Eccleßa Peipublica Chrißiana antiquißimam circa annum J4^6. expugnauit nbsp;nbsp;nbsp;in ea Turca in hunc nßjue diem tm-

periißißaßigium coüocarunt, incredibili Chrißianorum clade

captiuitate. Eccleßis quidem Chrißißub lt;*PMahometano imper io locus reliPlus eil,fed de illis nere did pot eil quod legit ur Ejaia cap. i. lier eh cl a e^lßlia Sion nt nmbraculum in ninea, amp;ßcut tugunum in cucumerario,amp;ßcut ciuitas quanaßatur. In tributü annuum deßngulis Chrißianisyßngulos aureos Eurca imperat patribusfamilias,liberos ingeniis eximiis praditos pro arbitrionßirpat ,quos circumcidi çSr Turcica blaßhemiariti-bus imbui iubet-. qui inter illos gener oßorisßnt natura arma cö.^

ß Theoph. Banosii

tra Chriflianos gerere coguntur. Hos lani'^arios nuncii-^at. F Her un t olim [ub Palaolo^is iniperatoribus plericj^ 'nirii in^rimiiEccleßarumprteßiles 'viri doclißimi^nö Cruecifolumjed Latinißcrmonuperitißimi : a.t hodie uix e miUibui 'vnt^s re^eri-tur qui Latine norit: Gracie etiam lingurepuritas apudidôs exu-lat'. AthentXy domicilium doFlrinarum^artiüyin quibusEcclißa

Academia Chriflianafloruit,fcre dereliälaefl-.dißunt hodie inpriuatisßcholii Chrifliani Gr^ce tantum le^ere,'vtHorologium ^racum fleu horarioi preces euoluere pofiint^Fisquc non Ja-cerdotesßolum ôquot; monachi, 'verum exßcbeits f^rimarq 'vtuntur, potioremq) relt^ionisparte in hacprecandi JuperflitioJaflormula conflituunt, Equidem Eccleflaru iüarumflatus mijerrimus eA, • Jiue do^rinam ipß,m,fluepolitiam eccleflaflicam confldercmus. Deproceßione SpiritusJanóïi maleJentiunt: nbsp;nbsp;licet imperator

patriarcha Conflantinopolitanus, tempore Eupenq quarti Epißopi Eomani, nec non GraciiC Prreßles qui interßuerunt in concilio Ferraria amp;nbsp;Florentiic habito,Juam cum Latinisßenten-tiani hac in parte po/t multam dißeptationem ceniunxerintjo-die tarnen antiquum errorem retinentßnSlos in cAis agentes in-uocant, admodum crafleamp;JuperflitioJc imagines piSlas adorant ^venerantur. Bibliorumjacrorum vjus apud lUos rarus

( fere nullus. Mißispriuatis quotidie 'vtuntur, in quibus etflnon oflèruntfacrijicium corporis ßn^uinisChrfli pro redemptio-ne 'viuorum mortuorum fedeuchariflica facriflcia exercent,neq^ priuatsts illas d^dijfas abß; communican-tibus celebrant, attamen in mult 'ts ofendunt. SanElorum quos inuocant merit ’ts ér auxilß cofldunt'.doéîrinam de iufliflcatione perfidem in leßmGhriflum bçnorum operumflducia obfcurant,

in

P R Æ F A T I o. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;X 7

O' inritibus c^remoni]s,(jUdsex traditionihus pr^cter Dei 'verbum ^Eccleßa primitinte 'vß^m retinene,ßmmamKeligio-^ nis ponêtt. Q^od adpolitiam ecclcßaflicam attinct, rarasamp;fere nuüds edeiones habent^ imagines,vt dixi^prtefertim Maru 'Virginis jartis lenocinio in templisßequentespingunt (^ colant -, di-ßiplinam quidem exercent ßcdperperam.Non enim diflinguunt inter delidla amp;ßelera,nec interpeccatapublica priuata,le~ uibits de caußs hominesAnathematedeuouet^canonesferipturie facra amp;■ Sccleßue primitiua in eleélionibtts minißrorttm nonfer-‘ uant,Patriarch am Conßantinopolitanum 'vt (A/klonarcham colunt,grades Epißoporum a patribtss ad vitandam nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;iw-

ßitutos inßuperbiam ôquot; ambit lonem commutant-,denitjue atten-tioresßnt multo ad remßaciendam,'velin litibui appellation nibus dißutiendis, 'vel dignitatis Epißcopalis priuilegiis aßeren-dis,quam in dodlrina ßacr^e dißiplina ofßciis exercendis. Hac pauca ex infinitis de quibus Elißoria teßatur commemoraui,'ve recor demur Chrißianorumßrtemßuneßißimam, qu'ißub impe^ rio Turcico anima, corpore,liberis,ßacultatibus,^ß^ligionis amp;■ politine Eccleßaßica corruptelis triflißima captiuitatis iugum. experiuntur.

altera Eccleßtcamp;P^eipublica Chr ifliana contigit captiuE tos inOccidenteflat im poElÄ'lauricii Imperator is obit u.P hoc as enim domini Ct“ principisßuiparricida,ex centurione Caßtra, l^diUttbus creatus,'vt crimenparricidii expiaret,Hierarchiant in Eccleßa Komana erexit,id eilßruitutem ^gypti captif uitatem Babylonisflabiliuit^ex qua 'verbi Dei obliuio corrie ptela, traditionumfarrago, tetri tEAdißarum abußts ßeriß-ciapro viuis^ mortuis flnuocatio diuorumiCultusflatuarum„

t Xheoph. Banosii

idololatrici panis circumgejiati ßi^erflitio ^ßiperbtis dominattcs, politiiiEccleßaßic^e deprauatioy'vitie turßtudoßellorKm ciuiliU origo continuatio ,florentißimArum Europteprouinciarum ç^regnorum de(idßatio,tancjuani exßamarinaprofluxerunt^ t^Kotidiefluunt. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;captiuitatem à Nlahometo impoßore

^Phocaproditore ortaprisceßerant cometes prodi^iamultaj de cjuibuiPlatina in Sabinianoprimoßcßcripßt'.Tanta hoc tempor e{re^nanteßilicet adhuc Mauricio Impcratore} apparucrut ‘ prodi^ia, quanta nunquam antea, quib ßuturae calamitatespor-tendebantur. Na^'Cometes -vißcs ePl perlucidult;,(^ ByTßmtq puer quadrupes naßitur. Qjßdquidßt, coßat ex hißorifs eodem ßculo natum elßMahometum,^re^naJßPhocamEdierarchia autorem, monflra duo öquot;flagella quibui Eeßublica nbsp;nbsp;Eccleßa

Chrifliana peßundata e/l nbsp;nbsp;adhuc peßundatur.

Sed cur in lapidem reßgt;icimui? cur non potiu^ in manum Dei iufleproiicientii'i cur in alienif peccatisplus quam LynceißtmuSy amp;nbsp;in noßris Ciccutimus'i cur hiflorias nbsp;nbsp;confleÜationes obßerua-

mus^ interimprophetias Chrifli nbsp;nbsp;Danielisßletiopraterimus?^^

^bßtflmo ex illis ad panitentiam amp;nbsp;peccatorum confeßioncm conuerß agnoßamus confiteamur cum Propheta in modum fiquentem:Tibi domine iuflitia, nobis autem conßußoßaciei^P^-gibus noßris,principibus noflris,^ patribus noßris ; peccauimus omncs,receßimus omnes a mandatis tuisamp;iudiciis; Deus mißri-Cors propitiu-sefio nobis peccatoribus.^nanis certe nunquamßuit hiic or at io,qua credtbile efl maiorcs noflros Dei mißericordiam ßpius imploraflèjgi;^ tandem exoraße.Extremis enim temporib. cum euerß Eccleßaßundameta tota eßcnt,omniaq‘, obßßa tene-bris tenerentur,priieclaros Eccleßa: doéîores, inprimis in Germa^ nia,

PRÆFATIO. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ƒ

M/4, Heluetia^ Anglia^ (j allia,amp; aliis Europa locifdüe ipß De-tuy^eloinflammauit Euangeliißiluce lUußrauit-, ^uitotu animi corporis 'viribus ad Eccleßa inßaurationem incubue-runt. Excitauit etiampraßantißimosGermaniaPrincipes politarcbas, qui puriorem Euangelii doArinam cemplexi,idolo~ rum cultumJußulerunt è ciuitate Dei ,falfos Prophetas abiece-runtf'ventrefq-, inertium ignauorumfucorumex alueisapum eiecerunt,proqi Baalicis canonicis monacbisfuos Baalas ina~ ni mu^tu reboantibus ,fubßitutos curarunt.^arones, Samue-les,.^ugußinos,'vcrosqi diuina legis doéÏores^ paßores delege-runt-,etiam in multis locis magnum iuuentutis numerum, omnibus laudandis artibus ifid ßacris pracipue Uteris informandum fuisßumptibus curarunt, amp;nbsp;tanquam Eccleßa feminarium ex-coluerunt, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;cum ita ßnt,poßeri merito agnojcçnt lofphatos

ex Palaßina Syria in agrum Germania Dei beneßcio traduSlos fftißc. Qgßn ad iß am Eccleßa tut eia excitatus eß Hericus quar-tus nunc Gadia amp;nbsp;Nauarra E.ex Chrißianißimus,nec non Eli-fabetha AnglorumKeginaparensEccleßanutrix: exclaf ßetiarnantißitumnonpauci rara eruditionis , nbsp;nbsp;pietatis'uiri

noftra atate extiterunt, quifanguine fuo Cbrißi Martyres Eccleßa Epißopi inßgnes agnitam 'veritatem obßgnarunt poßerisfuis doélrina purioris profeßoribus, piet at is in aßerenda 'veritate exemplum reliquerunt quod imitentur. Ergo labores ißi 'virorum principum , aliorum piorum , inpromouenda Euangelij doElrina, aternamemoriadignifuerunt.

OgäßiSuangelii dißipUna Eccleßa politia quo loco fuit e*-ritque apud illos ? eodem nempe quo amp;nbsp;ipfa doSlrina. 'E/l enim fidei facramentorum neruusßncitamentum bonis ^franum

Thboph. b a N o 5 I 1

malls,cjuo hi a turpi 'vitiorum confuetudine rcuocantur Adi ad pietatis amorem incitantur. Et ciucmadniodum nulla dontus diu incolumis efljabßjue œconomice vCu, nec ^ubernatio vllaßrmadn t^uapolitica ordinattones ne^h^unturßc Ecclcßa facile corrum^ pitur niß buan^clica leges inpraxirn reuocentur És cxerccantur» / Idverißimutn eße t empor umßtperiorum hißoria docent,ex putbus ß fuhducanturßeculaßcre fexdecim,a cjuibus Eccleßa Chnßi ßundata eß,priora in quibus ^poflolica dißiphna primitiua Sccleßapolitia viguit,aurea didpoßunt : reltqua cjuo longius ab €a difceßerunt,eü neejuiora Er détériora. Com^ueritur D. AugUr-ßinus epifi. ir^. adlanuarium ,adeo inualuijfeßto temporepra-ßumptionum tpfj“ caremoniarum num er um in Eccleßa,njt grauius peccare eßeretur (jui per oElauas ßuas pedibus nudis terram pre-meret,quam qui mentem ojino obrueret:^^ addit tolerabiliorem 'uideri ludaorum flat um velconditionem quam Chriflianorum. Q^id didurusfußetfanólus doElorfl fubfequdibus 'vixiflet ß~ culls,in quibus non prafumptiones modo, fedtraditiones verbo Deiex diametro repugnantes,Efcanones,poUtiam a Patribus in^ flitutam labefadantes immenfl creuerunt f Qjddß Decretalia^ Clementinas, decretaquead Hierarchiam Komanamflabilien-dam excogitata euoluißet, abfaue dubio dixißet efßda eßeaSa-thana vt hominum metes afludio uerbi Dei reuocata,vanißima foperflitioneoccuparentur.ltaquc not inKepublica in quam mali mores irrepßrunt,boni dues dant operam vtad prima duitatis fundamenta bonis legibus iada reformentur.ßcpiorum omnium efl eniti vt repurgatis illis, quibus Ecclefîafere collapfà efl,inflau-returßperfundamentuma Chriflo Monarcha pofltum, quod

pofloli amp;nbsp;primitiua Ecdefia retinuerunt. ßt 'vero in hanc îaudabilem çufam omnes cordati viri incumbant,E.dpublica Éf

Præfatio,

’ll

Ecclcßx occidenfaits mijerrimnó flatus 'vehementer admonct-. h^ereflsydißidia ^contentiones regnantßelloyflame Opefle con~ fiiéîamiiry'vbi(jue imminent magna in regnis mu/ationciyidq-^ iu^ fio DeiiudiciOyi^ui verbi flut proflanationem in ult am nunquam ^atitur. Non enim aitdiendißnt illi t^tti regn 'is periodoSy nbsp;nbsp;nbsp;Ec ~

clefliis vicißitudines fatalesphiloß^hantur. Fatale nonfkitBal-ßaßrum regem Babylonis regno deturbari, nbsp;nbsp;in eius locum '^uc-

cedere Darium Medumx fedfulgt;plicium fuit diuinum .cjuodvaßi fernen corrupiflet.T^gnoßunt ettam Ethnici bcllum^lexandri /ulagniciuQ MonarchiaaPerfls ad Gracos translata efl,vindi-ilamfuiße Altißimiyvlcifcentisßuperbiam^o^uU Perflci,amp; in-iuflitiam o^ua Gracia ciuitates ofi^rimebant. Item lultj Caßaris bellumfatentur^cenam Dcifui^eyauaritiafluperbiajuxuriafli. d^idinis^ motuum ciutliumyquibus tune Beflublica R^omana labor abat, Fcmßi nbsp;nbsp;vrbis Hierofllymitana cxcidium,non F'g.

fl tflanOyßd vindiéîa diuina adferibendum eflyCjua ludaorum xontumacia punita efl. ejuidplura'i Chriflus fapientia aterna nos docuit Æath.z4.ciuomodo iudicare debcamus delgt;fcudoigt;roi)hc~ 'tisßaref bus,bellis ahis calamitatibus nouißimi temporis Ni~ floriaitem Orientalis Occidentalis imperiijapientes vifos erudiuit, experientia inflpieteSyCredulos reddidit ycuiußiuc noflsi ßeculi calamités probat do C Irin a nbsp;nbsp;polit ia facra corruptclamy

morum luxuries y auaritiam amp;nbsp;fuperbam dominationem eo-rum, ejuorumprofeßio ab ambitionisßflicione immun 'is eße de-buit, iram Deiprouocaße nbsp;nbsp;prouocare. Q^mobrem' his gpa,

.'Uißimismotus rationibusydepolitia cjuaprimts 8cclcflafeculis viguity^de einsperturbationein Hierarchia Romana hbrum fcripfl-cuius haejunt capita pracipua, Eccleflam fcripturaS.Jub^

Ba.

Il Theoph. B a n o s I I ic^am effetoptimam dißiplinam no» ex hominum trtuditionibu^» ßdex Dei verho amp;nbsp;Eccleßa primitiua 'vßu. repeeendumeße. EJierarchiam 'dB^ma.nAm contra, Äpoßolicam dißciplinam amp;nbsp;Drthodoxorum patrum polit iam perßmmam tyrannidem inßi-tutam eße. Argumentaßngula (jUte traÛantur in Indice 'unius-cuiusque capitispraßxaßuntj'vt ledloriaElu ocuU ßatimdepre-hendat de quibus rebus agatur. Hane 'uero methodumßquor: ßblatis captioßs argumentisßoceo quaßueritpolitia in Eccleßa Hebrieorum ex Dei njerbo inßituta, qua ratione deßerit, nbsp;nbsp;in

eius locumßubflitutaßtpolitia Apojlolica,ex quaEccleßa Chri-ßiana ojetus pura dißiplinam exercuit-, per antitheßn veroHie^ rarchiam ^^ß^anam nbsp;nbsp;ea argument a qua pro eius patrocinio

adßerunturj tmpugno non meo ßedßcripturafacra, patrum elT probat orum autorum teflimonio. De iis qua doélrinamßdei fpe~ Elant obiter tantum ago,, partim quodalienumßuißet a meopro-po/ito,partimquodpraflantißimi Theolgiperannosquinqua-ginta edit is ßriptis, ea qua ad doéîrina emendationepertinent, itaßtntperßeuti vt deßderari iuße nihilpoßit ampliui '.in iis'veröde quibus ago, copiaßermon 'ts autprobationum congerie non 'Vtorjnißinpaucis locis qua vißa mihißunt amplificatione egere. Teßor autemcoram Domino, me in nullius Eccleßa Chrißi aut Paßoris praiudiciumßcribere. Paßores enim -vt débita obßr-uantia proßquor,ßc omnes Eccleßas exBabylonis ßeruitute edu-Elaspie colo-,me a et iam conßeius imbecillitatis, nihil quidquam mihi tribuo prater ßiontaneam liberalem oblationem ad opus Domini perßciendum.Jn adißcationem tabernaculi,'vt eß Exo.

non minus admißijunt illi qui pelles arietum aut ligna oßere-bant ii quam, qui aurum autpretioßßima quaque donaria exhi-\ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;bebant

P R Æ F A T I o. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ly

iebant-inpropugnactilis contra hoßemmunicndis admit tunt ar calonum imo mauer um fludia^etiam inextin^uendo commnni incendioadolefcentif modtolum aejuaadferentis lahoresnonne-gliguntur-. multo ma^a conßdo hanc meam etß tenuem operam in aßerenda Eccleßa politia^ amp;modo tj/rannide oppugnanda j piis remgratißimam ßore'.cjuibufßplacuero, pro minimo mihi entß iüis dißlicuero (juißnißra manu accipiunt (jua dextra a me oße~ Tuntur^veliiftjuiPontißci Romano adulantes contra fcientiam conßcientiamlucem in tenebras tenebras in luceminuer-tere conantur. tinamveroidem Eccleßa Chrißian^e accidat ^uodolim IßaeliticayCum populusplus oßerret quam neceßariu cjßet ad Opusßcrumperßciendum,^ Moßsproclamaret vt nemo poßhac quidquam oßerretproßndluariol y'tinam etiam id tandem accidat,quod ex patrib.quidamßripßtiÄdhuc, inquit, ßcorpusßumus Chrißi, nbsp;nbsp;poßttt Deusßn^ula membra in cor

pore ut id ipßumßpiant,conßntiant Ct^fidicitaßnt ,^patiente membro'vno compatiantur omnia debemusin nobis mußcum iß umßeruare concent um-, ßcut enim in Mußeis nißfuerit conue-nientia 'vocum, non deledlat audientem jßc nbsp;nbsp;in Eccleßa, niß

confenßsm habuerit,non deleélatur Deus ea, nec audit eius 'voces.ßbnßntiamus cr^o congregatis nobis in nomineIeß,ßt Jeßus in medio noßriy'verbum ßcilicet ^eijßpientia^^'virtus ipßus.

^ccepißis hadlenus, clarißimi ^ßpientißimi Domini, rationes qua me ad huius libri ßriptionem induxerunt-,nunceai,ß placet,audite qua animum mihi addiderunt 'vt eius editionem .Amplitudini'veßraconßecrarem. Meditaniimthißelicißimam Eceleßarum (ßermaniainßaurationem, dequajupramemini,

B 3

t4 Theoph. Banosii

occurritßpe ex hißoriif maiorum y. A.recordatio^cjuiah hinc annU circiter feptua^inta Ecclcfiam Francofurtenjem è tenebr 'u pontißcds in lnccm ëuangelicam cdt/cere incce^ferunt non niinori pietate, quam confiant ia. Capitale cnim tunefiuit arecefgt;tafii~ ^erfiitione amp;nbsp;dogmatc^vellAtum 'vnguern dtfeedere: lUi nihdomina nullis capitis autfiortunarumlgt;ericulis^epercerunt^vt 3c-cleßam repurgarent, nbsp;nbsp;cumprobe intellip^erent inreligione ni

hil pulcbrius aut fialutarius eße dgt;oélrina concordia, earn anno 42. inter huius ciuitatis minifiros confiituerunt. Ad tefiandum njero cum cateris Germania Ecclefiis confenfiumjcum anno 1^7. * in hac vefira ciuitate conuenißent nonnullt Principes agentes de communi confiefiione qua ofièrri deberet Sjinodo Tridentina^ licet vndique obfireperëtpericulorum machina^ uota tarnenßua cum ali'ts omnibus coniunxerunt nbsp;nbsp;pie confinfirunt. In memo^

riam reuocarunt,pti lt;î^^agifiratus o/ficium eße Ecclefiam afiu-perßitioneddololatria,do0irinafialfa (^jyranrdde, pro uiribus •vindicare. cP^eminerunt etiam Je earn 'R^mpublicam ^uber-nare, in quam ex omnibus Europa regnis prouinciis quatan-nis bis maxima populorum fiequentid concurritur, in nundinis, orb'is 'vniuerficeleberrimis. ConfiitutaeAergoEcclefia Chri-fii in qua tanquam publico pietatis tbeatro pii ojnnes eru-diuntur , bineque Jiruëîus r edier un t ad multos nationcs vber-rimi. Narrat I heodoretus ecclefiafiica bifioria libroprimo ^ ca~ pite vigefimoficundo, per Frumentum martyrem adiuuantes ipfismnegotiatores Cbrifiianam religionem apudIndos primum cjjcjundatam-. accidit fimiliter Juperiorihusannisy'vtplerique mercatores hic in nundinis Euangelium audientes^pradicatiane '9erbs E)ei0‘ßiritus/anäligratjaillufi.rati, a/eram religionem profeßi

P R Æ F A T 1 Q. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;!ƒ

profeßißnty^ dom um reuerßpoitularihu^fuis authoresfuerunt •tt uicmßaccrcrst ; denicjue inßgnis ckmentia ^iußitia Chri-ßian^e teßimcniumßuit exercere hoßitalitatein ^crcÿfinos aßfli-üos i liatrMlfro^ter Euar.gelii corißeßionem exhlantes (jme res 'vt Deo Jerfi^cr gratißima ßc bcncdiéïiontbmßuit (umulata^ HäS maiorum y,/l.ßetat:s,conßantiaßapientite,dementia hoßitalitatii'virtutes cximias '^jos ^arentum ^raclarorMmßUi ^^^dßimi nonßlii.mreßertis ,ßdornamentis multù lÜußres Ec-deßam amp;nbsp;Kem^itbUcam tjuam ab illis accepißis illußriorem in-dtes reddit if. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;an tur nbsp;nbsp;obßruant multiddquc merito^ hu-

iifs ciuitatisßrequdiam in nundinif^dißeiortem cjitaindies cre~ ßcuntßlendoremßP^ipublicaßormam j Senatommin eaguber^ nanda prudentiam nbsp;nbsp;temperantiam. /^t e^o doElrinam de Delt;^

in Ecdeßis reßonantem, ßormam ear um amp;nbsp;^ubernationem -, re~ ligionis amp;nbsp;pietatisßudium,paßorum piorum amp;nbsp;eruditorum in paßendo^re^e 'Domini ^vigilantiam nbsp;cur am obßeruo nbsp;nbsp;amo-,

pium amp;nbsp;moderaturnfpacem^pietatem i iußitiam inter dues conßeruantem'. tyrannidemddololatriam nbsp;nbsp;ßperßi-

tionempro virili oppugnantem atern 'u laudibus pradicandum cenßeOyColoC^ 'veneror. Qy^amobrem ijuum mihiperindeac o^ mnibtu ciuibus nbsp;nbsp;incolis huius ciuitatis commune hocßt benefi

cium,pacißceßub veßra dient eia 'uitam non modo apere,fid etia paßipabulo caleßi^quo non minus anima (jua corpora ciboßoue-turßmmortales hoc nomine Deo nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;A ^ratios ago'.^ cfuonia

in me amando 'veterem humanitatem retinetis 'veßram^ ingratus plane rudis eßem,nißin vos colendo atej-, omnißudioproßejue-do hominis minime ingrati teßimonium ederem. Hunc ergo De Politia Ciuitatis Dei Eiierarchia Komana librum^ A,

Theoph. Banosii Pr^faTIO.

, nuncupo amp;facrumfacio,in perpetuum mei in earn ohfiquijmo-numentum .(juod'vt iitjuibonic^ue corißtlat ciiam dttjue etiam rogo.DeumÖptimumMaximum toto pe flore ob t efl or vt KA.

Spiritujuo flnflißimo p^ubernet diu incolumemflruett Sccleflam (Ifr ciuitatem hanc potentiafuapro-benediflionejua omet in

perpetuum.

INDEX

INDEX ET SVMMA-

RIVM CAPITVM.

i8 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;IND

Cap. V.

I r\E Ecclefiæ ChriftianæpoÜtia amp;eiusperfe£tione.

• 1 Ad Ecclefiæ «p/jtpjuin» niultæfun-âiones (tint à Deo inftitutæ,aliæ temporales,aliæ perpetuæ.

• 3 Cut Ecclefiæ ab Apoftolis coiifti-tutæj Apoftolicç diôlæfint.

• 4 Inter multas Ecclefiæ fundiones nullum vifibilevel minifteriale fuit caput, amp;nbsp;de optima Ecclefiæ poli-tia.

Cap. VI.

1 y^EEcclefiçminiftrisjamp;eorum -L/ variisappellationibus,officium amp;nbsp;dignitatem minifteriidefi-gnantibus.

i In Ecclefia ChriftianaPafiores non fiimuntur excerta tribu,amp;de illo-rumætatematura.

• 3 Quomodoinuenesadminifterium coaptaripoffint, amp;dedoâ;rinaamp; eruditioneminiftrorum.

• 4 De moribus,picrate amp;grauitate ve-riPaftoris.

• 5 De conftantia miniftrorum Ecclc-fiæ.

• 6 Compendiumvirtutum quaslcri-pturafacradcfignat; amp;nbsp;nccelfariæ funtEcclefiæpaftoribus.

• 7 Canones Conciliorum gcneralium amp;nbsp;prouincialium fecundum quos Epifcopi Ecclefiæ fint præficiendi, amp;nbsp;quales elfe oportcat.

Cap. VII.

I t'A Vomodoamp; à quibus eligeré-tut Ecclefiæ minifin rem-pore Apoftolorum, amp;nbsp;de (orte ad-nibitain eleétioneMarrhiæ Apo-ftoli.

1 Ecclefia primitiua ordinariamc-kdionis formam lècura cft, quæ

C A P I T V M.

19

CA P I T V M.

It

»X nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;IND

Cap. XVI.

lt; Nus eft Epifcopatus , amp;nbsp;vna Epifcoporum dignitas,nec vnus akero inferior, ratione Epi-fcopatus.

2 Ordinatio Epifcopi amp;nbsp;cius defti-tutio no n fuit penes vnum,fed penes fynodum prouinciæ.iuxta Co-ciliorum décréta.

5 Hiftoriæ docent , Epifcoporum nominationem amp;nbsp;abrogationem penes Imperatorem amp;nbsp;Regem in-tcrdumfuiiTe.

4 DePrifcillianOjamp;eiushærefi.da-mnataabEpifcopis,amp; delmpera-tore, qui Priicillianum capite affe-cit, propter habitos fueminarum conuentus turpiffimos.

Cap. XVÎI.

I Tl Efutatiocap.aliorum c).quæft.

^.quofoliPetrodiólumef-fe affirmatur,Quod kgaueris fupcr terram,ôcc.

X Poteftas excommunicationis etiam Jegitimse in excommunicatorum vitam, bona,honores,nullum habet imperiu m,nec potcftfubditos i liberare a iuramento obfequii amp;nbsp;fidelitatis.

} Vt canonica fit cxcommunicatio, j quatuor genera cauiarum concur-reredebent.

4 Ad hunc Lydium lapidemfubdu- : ccndlt;-Eexcommunicariones,amp;fic nullaab Epifcopis Romanis con- . tra Reges amp;nbsp;Imperatores latæ ca-nonicæreperientur. Quodhifto-riisprobatur.

? 1 N

AVTHO-

f

AVTHORVM PRAEci-

PVORVM nomina, Q.VORVM testimonia præter Biblia fäcia^ in hoc libro citantur.

INDEX C A P I T V M.

15

THEOPHILI BANOSII,

DE POLITIA CIVITATIS DEI ET

HIERARCHIA ROMANA

LIBER V N V S.

CAP. I.

1 ’’T^Yrannide nullum grauius malum.

i A Qu^idfitpolitiaEcclefiæ.

j Proboiumamp;improborumpermixtioneEcclefialaborabitadiudiciidicnl.

• 4 Vfusdifciplinænecell'aiiusEcclefiæ.

ƒ VtlexReipublicæjficlâcrafcripcuraeftEcclefiædomina.

• 6 Scripturæfacræ perfuafio amp;nbsp;autoritas vndc fit.

• 7 Difciplinæ ecclefiafticæ cognitio amp;c vfus ex làcraïcriptura depromitur.

M. P E RIVM felix habetur, cutfisprinetfesfapientCi Junt,velfaptegt;}tilt;£fliidioß^quipatriam vt domum/iues •vt amtcos^amtcos vt filwSyfiUos 'vtjeipjospie amA»t, amp;nbsp;gubernant. In rehm enim humanu beatiut nihil, quam régi à lapienttbuiyiuftis amp;nbsp;paucû ßatutü-, in félicitai ve~ ro nihil,quam dy/colerum enerari mandat is, iifque plu-rimis.SîcSolonis legislator is XI I. tabularum leges,tri-ginta tyrannorum \^thenienßum ediclispr^eßant : (ie Lycurgipoltttca legibus Ilraconts,nonatramentofidßangaineß:riptis,prlt;tferunturßcpauca Dei prteceptainfinitashominum traditiones æquitate (jr iußitia longeßperant. Equidem tyrannide,ßue abvnoßue apluribus exerceatur,nullum grauius intolerabiltus malumtot inea effinguntur onera, nbsp;nbsp;audiuntur imperiaf

quotpint animt libidines tyranni quifuperbe dominatur-.contra quam peßem nullumpraflantius antidotum excogitari poteÜ hona tJMagtftrattts amp;nbsp;gumconßttutionepolttiaque,quie aphiloßophis dicitur Ordocitùtatit.

D

DE POLIT. CIVITATIS DEI

1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;mete fl inftttuti nunc de ciuttatit Det^defl E cclefllt;e,politia agerij

qua or do diet pot eH re£îe adminiîîrandt Eccleßam Chrtßtdnam ^wlrntia Theologia i» ver um pietatù vjum exercettda, verojque mores induceitda: tlem de Hierarchia RomanaiCitts origine eß'progrejflt copiofl'edij'ceptoper ein-tithefin ut queim longedißet abea dtfiiplina^quam Chrifltts^ Apoßoli amp;pri-mitiuaEceleßaeonßitueruntjpiU'S^ß-erudittisleEiordiiudicet.Haelegescom-ple^iitur,quibnsfladmintßraturEecleßa,heatadtcipoteflflueindiuerflslocis dtßerßa^ mentetuntum concipiaturßue ^num m loeum congregatu eernutur oculti, eonuentum ijno inlococertum epßciat : adufque dtßtnguendadE exploranda nota cert aßuntßverbum Dei in ea pure doceuturfl'acraflgna rite adminißrentur^ piet as exerceatur. Vbtcumqiteenim timet ur efl laudti-tur Deusdbieß Ecclefia., in cuius nominefiduo aut trescongregatifuerinty in medio eorum eß Chnßus ^^dgelorum, efl“piorum omnium caput. T^que tamenin hancßibie^am octtltsEccleflamyclcóïos tantum amp;pioscomprehen-di necejfleesi, .Quodlibet enim., vt eß apud CMatthaum cap. 13. tanquampt -fetumgenus in eandem pißinam frequenter includitur .ßedapifl:atoreDeo.,amp; multtplici captura pißces altißibducuntur^aliireiiciuntur.

• 3 Etenim licet improbi dues in ciuitate Detverflentur^tflrprobos corru-ptismoribusoflßendant,attamenciuesfluntyn€quedeeorumconuerßonedeßamp;~ randum ßedmodis omnibus enitendum vt reßpiflcant, -verique dues eßfictan-tur:atqueißa proborum cum improbis permtxtione Ecclefia Dei labor abit ad iudtciidtem. .^odflacrafrriptur a docetpar abolis virginum., quarum quinque prudentes , quinque fiulta:regisnuptiis^'vbi(edet qui noneß nuptialiter 'veß it US ; Ziz iniorum quafunt triticopermtxta, quibusquetriticum non prius expurgatur quammeßis in ar earn adueelaflit.Interimnec piorum fides neccharitas debilitari,quinpotius vnußjuißque eniti debet,^tfrumentum çfr •vas aureum in Ecclefia reperiatur. Hac quidem omni ex parte pule hr a, para-difits magni opifrets, Ciuitas franst Regis, lllußris veluti aurora, Praclara vt Luna,Infignis tanquam fiol dicitur,ßd inuißbilisißa fiunt proprie ornamenta Ecclefia,quaetfli vifibili inter dum accomedentur ,hominibiis tarnen confiât peccatisobnoxiis.

• 4 Illis igitur repurgand'is difieiplina vfius necejfiarius efi, ne quod magno piorum omnium animi dolore fiepe accidit ,fiapius eueniat, vt impuri Turca, nefarii ludai, Epicurei,efi‘nouihorum temporumharetici, Ecclefia Chrtßi infamiampariant,propter vitaturpitudinem eorumquiin ea verfiantur.Pe-riculofiun^

ET HIERARCHIA ROMANA. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;47

rkuhjàiti etiam eH ne ex contagione impiorum pii tandem corrumpantiir:dt‘ de HlorumfdntefilUciti effe debemm, fiaternaque correciwne ad meltortm ’vitam reuQcare'. detnde enitendnm quantum fieri poierit^ ne Euangelinm^ quodpsteniia Deteß, in J’alutem omni credenti^ amp;nbsp;facramenta,adßdei con-ßrmattonem anima corporijqnefalutem tnßttuta,cedänt audienti (ß-ßmenti indignetnpernicie-.proptereamerito Dißciplinaa Cpprianovocaturdftßecudo tra^atuDe Habitu ’Virginum, cußosßei^retinacuiumfalutis, nutrimenium bänaindolis,magißra'virtutis, qua facit in Chrißomanerefemper., adcœle-ßia amp;nbsp;diuinapraniiaperutnire, denique fapimenlum eß Eccleßa, (ß eins pharmacumfaluberrimum: 'vtquefacile captunlur abhoßibus 'vrbes,cußodi-bus amp;nbsp;mœntbus defiituta:ac corpns humanum putreßit ,nfß purgetur g; moderate exerceatur. it a ciuitcts Dei à lupis impietatü tandem expttgnabttur,cß‘ progreßit tempons tam in do^rina, quam moribns corrumpetur,nißdißipli-na vallo muniatur, amp;nbsp;tanquam medicamento neceffario purgetur.

• 5 Verumenimuero hac dißiplina eccleßaßica lege optimaßahiliri debet,qua in omneshabeatimperium.Fteniminoptimo Reipublicaßatuleges dominaßnt hominum,non hommes dominilegumßegumquein homines imperium, Dei in homines eß imperiumßc in Eccleßa Det lex optima eß doEiri-nafacris librls comprehenfa, per quam Chrißusregnat, cuiqite omnesfubiici debent,(fnon dominart.EH enim regulaßdeidt'morum,regum,populörum, facer datum fenum puerorumquemagißra:drquamuisannorumduebus mil-libusfupra quadringentis Eccleßa Patrum ante fuer it,quam lex per ij\îofcm lata effet,quamuis item ChrißtEccleßa, Apoßolorum viuavoce ante collegia ßtquam Euangelium literlsmandaretur-.attamenid quodjcriptum eHuete-ri nouo Teßamento pro regulaßdei amp;nbsp;vit a,in cordibns amp;menttbns homi-num efß debet.

• 6 Sacraenim ßriptura autorités perfuaßoque non à terra oritur, ßd cœlittss in mentes piorumdelabitur, ßnritujanfloin cordibns piorum refi-nante,amp;maießate diuinis oraculis aßnrante.Leffa enim amp;nbsp;animaduerfa,in facris libris vna veritas,iußitiapietatis,tumfententiistum Tjerbis confpirans perpetuaque confenßofacile perfuadet ,fenfum ilium humants fenßbus fubli-miorem atquealttorem efß,'valdeque humanisfcriptisdißtmtlem, Hane diui-na perfuafionis affrationem, autorit atom, comprobant milita teßimonia, partim èßripturafacra antiquitate.pra qua omnium gentium drphtlofopho-tyim doHrina infans (ßfuertUs esi,partim è diuinis oraculis,partim efanHo-

18 DE POLIT. CIVITATIS DEI rum marly rum ad earn tuendam effujopinguine,deindecontinuata totfeculis à Mofè amp;nbsp;prophet is in vnam eandemcjuefacramj'crtpturam confenfione.

y Itaque,quernadmodum cum agiturde doSirtna^omnia doceri debent dvcuKoyiciJi tvs ■ur'iTiws^qua ex 'verbo Deidependet Jic cumdeoptimis legtbtia agitur, Çecundtim quas ciuitatem Igt;ei adminiPirari necejje eii, in Ulis qua falutem re/piciunt, conßitutiones Chrißi nbsp;t^poßolorumprimum

locum obtinent, neque tnducenda leges illis contraria, répugnantes, ^ua de réopéra pretium est Cypriani audire teßimontumyqui tnßermonede chrißi baptifinateßc firipßt:Lex{inquit') Dei docet vitarepeccatûm^ç^ cor-ripit tranfgrej/ores,amp;vt lotismundißq^ pedibasin via immaculata tncedant^ emnia pramonßrat oßendicula, ^injinuat diuerticula ,qutbus periculoß traß ituseuttentur. Etpaulepoß addit: Inueniet Chrtftiana Religio^ex hacß:ri-ptura omnium doSirinarum regults promanaße, hinc naßci (^bucreuerti^ quidquidEccleßaßica continet dißciplina. Et in epißola ad Pomponiumßcri-hit ,fi non admittere traditiones, ntßqua in Euangeliis^ epiftolis Apoßolicis, vel APiis t^poßolorum haberentur. Sacris igitur libris(upremapoteßasilli-batamaneaty tarn indoPirinaquaminßaiuendislegibusEccleßaßtcisßalu' tem hominum reßicientibus.

CAP. IL

I Decapno/b traditionum argumcnto contra lcripturæ làcræ autoritatem,amp; de illarum Cabala.

i Anlymbolum Apoftolorumfitextraditionejamp;deciusharmoniacura fcri-ptiiraficra.

• 3 Argumentum pro traditionum patrocinio infirmum eft ab autoritäre Pa-trum,amp; de næuis eorum.

• 4 DeConciliis,amp;an recipi poffintab illis traditiones verboDeirepugnantes.

E D Hierarchia Romana patroniei quodßepra poßtumeßfunda-mentoopponuntlocum Pauli z. Theß.z. Tcnete traditionesquasdi-diciflisßueperßermonemßue perepiflolam:^hoc traditionum argumenta concludunt aliquas ejje leges C/ipoßolorum prater eas quaßcripta fünt^ adfideidoSlrinam, ^rnorum dißciplinam^adfalutempertinentem ne-cejßarias. Eallaciter certe amp;nbsp;captiofi. Etenim cum Apoßoluspraftns dixißet^ qua abßnsperduas epißolasßripfißet,dr inßecunda idem repeteret^Annon meminißis,aitycum adhuc eßem apud vosßiac dtxerim vobis?quarepaulopofl conclu-

ET HIERARCH IA ROMANA.

c 6ncl(tclit: Unique’fr^tres [late, tenet e traditiones ^uoi didtaßis ßueperfer-ntoncmßueper eptjlolam neßram. i^utbuó verbie eadem tllafigntfieantur,cpnet de aduentu lt;^nti Chrtßi antea à Paulo[cripta erant. Traditionis ergo nomi-nenonrhttstantum externiadpoltitam Ecelefix perttnentes fignificantury fed eo Apoßolui ipßam et tarn do£irinam complecltturßueperfermonemßue per eptßolam traditam, tn qua ïiare oporteat ptos omnes. Errant wro toto cœlo^cum inde concludunt^tradtta eße quidam ab i^poßolts ipforum[criptit nonomnino conßona.T^efa^enimßtßtntumdomtntßbt repugnantia con-trariaque docuijje. drfic Ireniite^ apudEußebium narrat Polycarpum Smyr-nenßs Eccleßa Epifcopum qua a ChriHi difiipulis acceperat annunciaffe, Ttdi-TO. ßfatpwa. TviAiy^m.(pddißcHieronymus in Pßal. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^^ggaum aif.Gla-

diusDeipercutitilla,qua abfque autorit atedrteßimoniisßcriptur ar um^quaß traditioneApoßolicaßominesreperiunt amp;nbsp;conßngunt. Itaque TertuUianue Hepraßript. inquit:Dementia eß eumconßtentur quidem mhili^poßolos ignora(ß,necdtuerfainterßepradiea(ß-,ßednenomnia ojolunt illos omnibus reuelajje-.quaßßcutab^^rilioteleßeleliis dißeipulis nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^ßc paucis

Chrißianis qutbusdam per ^poßolos voce traditafint. Sub hac certe late~ bra,impudenter obtruduntcolluuiemerrorum efi Jüperßitionum, quasßalfif ^.^poßolis adßcribunt. Tradittones quidem ecclefialîica quafidei (ß Jaluti non officiunt^amp;temperataßunt, in rebus adtaphoris temere non funt mu-tandafidfitraditioneSyprobabili aliquarationecumDei verbonon conßen-tietes, ex reuelationis oraculo,recipiuntur,nihil in religione relinquetur tarn indo^rina.,quamdißciplinaEccUßaßica,quodsiatim non euertaturlabe fa^l etur.Et enim ijt Rabini olim prater legem àtJïl. oße traditam commen-tißunt Cabalam nefiio quam^vnde poftea traditiones illa Phartfiatca or tajuntt quibus Chrißuscenqueritur tJA^lath. 15. ^^.ofislegemdeprauatamßuifßefic Cabalam Diabo'((Sconfimilemytanquamper^^poßolos ipfis non Itterußed jermonibtss creditamßßcitauit,quibus Eceleßa Chrtßianafidescßdifiiplina deprauataeß.

2 Sedgrauitis vrgent^ amp;nbsp;inßequentem modum argumentatur-. Cui licet idquedmaius licebit id quod minus, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Symbolum fidei eß ex traditione

Apoßolica. Ergo per eandemtraditionern conliitutiones Eceleßaßicajunt recipienda. Afiiimptionisprobationem mutuantur ex epißola Clementis Epi-ßcopi Romaniadlacobumfratrem DominißnquanarraturßatimpoHaßde-fionem Chrißiincalum^^^poPlolos X11. concilium Hierojolymacelebrafie,

H 3

DE POLIT. CIVITATIS DEI

in quo exfingulorum/ententtii collect um Cutril fymbobtm^ vt inuiccmdif-cedentes^ex nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;pr^firipto per v»iner[uiti orbem Euangeltum profittrentur,

quodq neper tradtttoNem quaßper m anm ad nosfuertt translatum.At Lucm^ fidelis aEtorum Apoftolieorum notarïui, huntsfabuUaon mtmintcfabular» dtco,qttæfiClementiseflyPetriJucceJfiraheius doctrwaturpiter dtfectt. In epiftolis emm qn£ ei adfirihunturypro mor tuis orare^ amp;nbsp;pro tUts elecmojynas dare, t^poßolicumdtciturpraceptumutcm, quod(iminiero Ecclefisitontt-gerit.poß ordinattonem tn cnhtlipropriæ Tjxoris decumhere^etfacrarti Umino, tnterdicantur : itemquod tn ahis locis facrifieare amp;nbsp;Mtjjits celebrate non It ■ seat.nifitn quibusproprttts Epißcoptts iußirit^quodque hoc i^poßelia Domino acceperunt dr nobis tradtderunt. item, St quitaudtensfermonern Prophets 'veltt recipere aut nolit, dr amplehîi et us onus, idem mandata habet tnßia poteflatedtheri enim ßumus arhitrq. Ex Clementis lacun'is hasfor des ad 'verbum collegi,'vt exfabuloßfcriptoris mendaciis dr errortb. iudtcet périt t,quan-tumßdeißt eitrtbuendum. .^senim hsc eßimpudentia, Chrtßo dr Cgt;dpo-ßolis pertradttionemnon fcrtptam Pelagianum dogma ltbcriarhttrti,CMa-trimoniiprohtbittonem,Inuocationempro mor tuis, drprspofteram Eleerno-fy nor urn dtfgt;enfationem ,impurumque Mtßls facrtfctum , trtbuere contra Chrißi dquot; lt;-^poßolorum doElrinam authenticam firtpto comprehenfam? ^uamobrem merito fufteiHum eß Clementis commentum de fymbolo fidei, qttod aduerfarii opponuntfed ettamfi 'verum effet quod pro'veto affitmunt, qutdindeßqueretur ? ISlam noneaimprobamusfcripta,qusfcripturtsftcrit confonafunt. Conßat autemfyrnbolum fidei cum doéîriaa fiter a,fripl o com -prehenfa,omnin6 conuenireAdcirco Tertulltanusin Itbro Deprsfcript.haret. 'vocat tlludRegulam fdet. Illa veto qua citant ex Clemete 'dctnpptrm. y v®çzx5t, quafnonomntbus Chrißianis ,fedpaucis quihufdamper Apoflolos'vocetra-dttafint, dr deinceps per manus coniinuala,\^pofioUctsfcriptis dr difiiplins funt smnino contraria: quält afunt,per legem Hebraos, amp;nbsp;per phtlcfiphtam G rscos tußificari, relapfos in graft am non recipi. Htnc h sr et id Cripofiolorum temporibusvicini,hsrefes fuasdefendebant: htnc c^arcionitsgloriaban-tur,'.y^îatthts Apoßolidifdpulos, DoEloresßbi dr Magiliros fuiße :fic Paptas Ioannis etiarn auditor perhanctraditionis ffeciem mirtfice fabulas induxit, in quibus fuit Chiltaßica tlla opinio,qus multos alioquinprsflanttfiimos 'vires inuolHit-.hincproblematadepurgatorio,CM.iffa,drtraditionum colluuies,quf bus non minus orthodox a dtfciplina,qi(am doflrina conculcata eß.

3

ET HIERARCHIA ROMAN A.'

• 3 At{tnlt;]Munt CahaUßtt Chrißtimt^muliiexPatrthtiitradttioKesrece^' pernnt^cj-froharHnt.Huncnodumj'óltiit Cbryßjiomttfinepiß.adGaläta^s cti aitßatrd libresmMreßdem adhibenddijßfjuat» Afigclis (ßljominibtismor • tuts:(^ Cyprianti-sifi epß.i.. ad Cttciliu^NoncurandHeßynqttii^ejutdhtc'vel niefenßrtt \ßd quidchrtfl mófecerit^rdocuerit. Recleßne: Patres emm multU

ebnoxitfuerut^amp;pugndtiadocuerut.Dolirin^ error es httrejesprit-tereo: ea qua adpoltt ta (ß dijctpltndpertinent,tanluattingatn, Pater fuit^qui in vju cahcifin Cœna domtntaquafilam ejfnndeddptitautt: Pater fuit qui ab Apoßolti traditumeßeait, utprofabbatho leiunetur-.Paterfuitiiquidixit,de cretumabApoßoils ejß,vt antePafiha non comedatur^ntfipaniscufale: Pa tres fuerunt illt qui Euchariftiam infantibus dederunt-,Patrestllt habenturqui lac vini loco, nulla eius penuriayn Cœna adminißrabat., ^t'inttntia mußoEucha-rifltdpopulodabaf.Patresfuerutilliquiin ConaltoTuroneßdecreuerunt,'ut cmnis presbyter hab eat pixtdent aut vas, vbi recondatur euchartHtapropter tnuresidr-nefarios homines, Patres cenfentur illi qui mor tun Eucharißtain os tnfrebdtyifdemq^ baptßmum conferebai: Patresfuerut iUi qui ex traditione Apoßolica,quam vocatfcripferut, lefum Chrißu circiterannos quinquaginta vixijß,ahi morte pajfim fuiße at at isfua 46. cotra expreffàm fcripturafacra autorttate,quiedocet Chrißu ciretter annum 'i’i.atatis fuapro nohismortuum ejje.Quidde Ulis Patrib. dtcenduqut facramentucorporis amp;nbsp;fanguinis Chri-ßtjubvnatantußieciedtßribuerunt, cotra ChrißimandatUy Apoßolicam amp;nbsp;primit iux E eclejix purx reguläiPatribus igitur cotrafriptura (iicrx aut or it a-tem docent tbus^çi;- eoruvßigiafequetibusfatisßtßacrofinülu Chrtßt iudictu, Math.i^ßc lequentis: Populus htc Lahtis me honorât y or autem eorum longe eß a meßußra aute docent me docentes doElrinas (f madata hominum. Ecqutd cnim in cultu Dei inter no vel externo incolume effet fihominutraditionibus ejftatfcultandii?Phariffißnioruifraelis CabalaßudxifuuThalmud^Tur-cx Alcoranii, Pontifieiißta deer et alia inuiceopponeret ßcq. religio Chrtßiano-rum,velutinauisprocellisagttataßemper nutaret andë naußagiufaceret.

• 4 Excipiunt adhuc, (ff de ißistn conciliis dfeeptatum eßß damitant,. quorum fides amp;nbsp;(andimonia abfque reatu in dubium non fit reuocanda, ^lalta fuerint tlla concilia , (ff quomodo contraria ßatuerint, teßantur ada fynodorum generaltum (ff prouincialium , ex quibus ffbducemus te^ ßirnKoiaaltquot omni exceptionc maiora.ln Conetlio Ancyrano eapite 10. (ff conetlio Gangrenfi Diaconis (ff presbyteris vxores ducere volentthus non modo per mittiturßd anathemate deuouentur qui eorum minißeriaffer~

3^ DE POLIT. CIVITATIS DEI

nebant^quodTJXoresduxiffent.At in concilto 7gt;leo- C^tfaricnficap. vßattütur, 'utpresbyter vxorem accipiens Hatm deponatur y amp;nbsp;in (ynodofub Carlo magno duce Franconia anno 70^2 .habita,prohtbtlumfmt ne diaconus aut presbyter mulierem in domofua habit arc permit teret,fub depofittonis excommu-nicationispæna.Leotertius Conïiantinopolitanus Imperator concilium Epi-ßoporiim coegit t otitis orient is,in quo deer et urnfuit imagines è templis ejfe eli-minandaa,nullumq^ cultiim eis exhibendumxontrii Irene, Conf ant ini Sexti Imper at or is mater, Confantinopoli aliud concilium mult or urn Epipcoporum coegit,in quo deer etum,imagines ejf reslituendas di 'uenerandas nbsp;nbsp;nbsp;r ri us à

Concilio Upcano fuit damnat us, à concilio ‘veroEpifioporumHierofolymie, iufii Confiant ini magni habit 0,fuit abfolutus.BafiUenfe Conflanttenjè concilium Pap am conctliis inferiorem effé slatuerunt'. Trtdentinum 'uerofuperio-rem eJf decreuit.In infinitum crefeeret oratiofi conciliorum leges contrarias amp;nbsp;err^res turn in doElrina,tum in politia recenferem. Cater urn qua autoritär ft illts tribuenda,dixit t^iigufiinus libre tertio aduerfus ^yHaxirninum, his •verbis: Tpuncnecego Elicanum,nectudcbeslt;._,drimtnenfi tanquampraiu-dicaturus pro ferre concilium, nec ego huius autorttate,nec tu illius detineris: fcripturarum autorit at thus, nonquoritmcunque pr opr Hsyfedvirtfiquc communibus tefttbus, res cum re, can fa cum caufa, ratio cum ratione concert et. Conciliaquidemreitciendanon [unt,qua harmontamScripturafacra obti-nent,fdquotiesperturbant,totiesfunt repudianda. Si enim,'vt Baflius ait in Moraltbus fumma 80. cap. zz.omnc quod non ef exfde,peccatum eft-,fides autem eft ex audit u, auditus autem per Tjerbum Dei: ergo quidquid non eft ex Dei wrbo, aut quodeius probabtli rattone non nititur,peccatum eft. Theodo-retusrefert,Cenftantint{m CM.agnum Patresin Concilio Tlicanocongregates adhortatuepfe,^t omnia ex Uteris Euangeheis, /}pofteltcis,Propheticis ac ^ts'tm-üfyQiifcripturis decernerent.Omnisenimfcriptura,ait,Ap0ftolus 2. Ti-moth.-t^ .diuinitus in[pirata,'ytilis eft ad docendum , ad arguendum,ad corrigendum,ad erudiedum in iuftitia.^uibtu paucifimis •verbis teftaturfcriptu-ramfacram complebli ea omnia, qua adfalutem efi •vitam perfeble tnftituen-damjunt necepfiria . Forma ergo fy nodi légitima hac erit,fifacra Bibliapona-tur in medium, quotiefcumque de doFirina •vel difciplina adfalutem nectjfa-ria quariturt tradittones omnes efidecreta probeturex Dei'uerbo,qui Lydius lapis eft adfcriptatumpublicaCoNciliorum,turnpriuata Patrum Gracorum

Latinorum,ad mores gentium dr conjuetudinesprobandiim •velimproba-dum.

ET HIERARCHIA ROMANA.

Junf. 2^eme entmincondeväü legibtnEcclejtaßiciifirater ipfrmkgislaio-rem y ï)eum\ne)no diuin^e quot;voluntatis iudex, frater if/umiudicem infan-ilis Itbris loijuentem, au diendus eß. Itaejue ex iis qua dtilaßnt, necc^ri» concludendum eß^in conctliis traditionesßanciri aut recifi nonfoffè'verb» Dei refugnantes j dr concilia qua ah hac norma deflexerunt, iure diuino, d* Afoßolico, E cclefiaque für a confuetudine infirmari., amp;nbsp;antiquari.

C kP. III.

I Dcloco Anguftini, NON creder em EuangelionifimcautoritasEccIc-fiaecominoueret.

£ Deargumento du6to ab obicuritate fcripturarü,amp;qua methodo interprc-taridebeant.

} An fcripturæ facræ domina fit Ecclcfia,quod libres Canonicos diftinxeril ab Apocry phis, amp;c.

4 QuomodoEcclefialegesconderepo(ïït,amp;deillarumdifferentia.

Be RT ANT nihilomtnusantagonißamaiori qua antea contentif-ntl amp;nbsp;trtbus ar gum ent is contrafiriftura autoritatemeuincereco-nantur. Primum ex loco Augußtni contra Eftßolam Fundameti, in quoßc loquitur: Non crederem Euangelio^nifi me E ccleßa aut trit as lommo-ueret. Ecce inquiuntßdes Chrißiana ab Eccleßaf endet autorit ate, ^uid tgiturlEuangelio crededum non erit^ niß Eccleßa in fuhlicofidelium cœtu co-gregata id nobis annunciarit? At innumerabiUa animarum miüia talem Ec-elefia aut or it at em ignorantia frorßusßngulisAfoßolis fradtcanttbus^ Euan* geliocrididerunt.At Samaritanamulier de ißa Eccleßa authoritate minime omnium co git ans, minimequefollicita, Chrißi ßermone ad Euangelto er eden • dum adducttur,fofularefquefuos quot;vt idfaciant,adducit..^id igitur'iEcclefia Samaritanaertt muiter,cuius autoritate ChriÜiani, quot;vt Samaritaniad cre* oledumcomoueantur?Minime.tarn ( inquiunt} noncredimusfrofterßrmo^ nem tuum-.nosenim ifßaudiuimtts dquot; ßimusßunc ChriPlum eßißruatorent mundi.NuUa ergo multerisSamaritana a qua ad credendum inuitati fuerant rationehabita,Chrißtßermoniacquießunt.EtenimcredereEuangelioomni* no^Deo.ofus Detifßus efljoan,6.Ftdeseß donum Dei,nonofU! aut donum Eccleßa. Cognoß:imus Deum in nohismanere ^erßiritum.quem iffe nobis largitur. i, Ioan. 3 Fallax ergo eß amp;ßfhißica comflexio aduerjarior um,qua-que ahifßo K^iugußtno dtßoluttur eftßola 19. ad Nieronjmum. Egofattorßn^

E

5 DE POLIT. CIVITATIS DET

quitycharitati tult;t,filis eû fcripturixruUhrû qui iam canonici,ajtpellanturfhuc timor em honoremqjdeferre,vt nulhtm cor um autorem fer thedo errauijjè fir-mißime credam-.aliosautemtta lego,vt quatalibet fanéittatedoéîrtnaq^ fgt;ra~ folleant/ion idea 'verum put e,quia ifßßnßerintßed quia mihi pertUes autorti canonicos velprohabilt ratione,quoda Tjero non abhorreat,perßuadcrepotue-runt.,^odad locuAugußinißupra chmemoratum attinet,merito Manichais EcckCiaautoritateprimitiuæ opponityeodemq^prorßus modoTcrtull.^ Irenausfui te ports hareticis eandéopponebant^quod ea Deus Spiritusfui,drApo-ßoloru minißerio inßituijßet\iUa pojlea magtßrafuit fidei,, amp;nbsp;dtfctpltna,dr v-tramq^yVt a Chrißo amp;nbsp;Apoßolis edo^la erat ßabiliuit congruent er dr conue-nienter. At quilocuillumAugußinipro Eccleßa autoritatecttant/ionprinti-tiuam Eccle/iam fedcorrupttßtma Eccleßa fecern Eccleßa nomine yfurpat (ß 'vendttant^amp;ßnormaillam ßquiauerent,quafequuta eß Ecclefia Cbrißiana •vetus purafublata eßet omnis dtfceptatio. Deniq^^ne Romanenfes calumnien-tur^mefuperiore interpretatione meo Siarte efßnxiffeßilte audtdt quid Ioan. Gerfon doElor eßcdceUarius Parißßis, de illa, tmo de vniuerfa traditiontiqua-ßionefcripferit in traSlatu De vttaßtritualt z.leSl. coroll.’j. Non eß, inquit^ inpoteßate Papa,nec Conctlii,nec Eccleßa,tradittßnestmmutare,ab Apoßo-los dp Euangelißü datas^vt quidam deliri exißimatlt; neq^ parem firmitudine aut autoritate habet quam Eccleßaprimitiua habuit/dpraßandu vt aliquid ßt ex fide. Etßc oportet intelligerehac verba Augußtni-.Non credidtßim Eua-gelio,nifirne autorit OS Eccleßa commouiffif.nam thinome Ecclefiaaccipitpr» congregationeprimaßdebu,quivideru»t,dpaudmerut lefum Chrißu.^eiut teßesfuerunt.,^^a cum ita fint,vanum eft primit argument uaduerßiriorum.

X Alterum obtendunt ,afcripturafacra obfcuritate/uius Ecclefiam vo-lunt eße non modo interpretem fedetiaiudicem,d'ptf cofequens domina. Fai-laciahuiusargumentimulttplexefl. N^mvtait Augufiinusin Pfal. 140. in Jcripturisßcrisfuntprofundaquidem myfieria efi abdita,neincbtemptuvt-niantßd eaperfirutari oportet^vt in Ulis exerceamur drerudiamur. ^^odß res quadam obfiurain ProphetarumEuangelißarumdr Apoßolorummonument is occurrunt'.idfit humani ingenii cacitate dp ignorantia, velquora • dam peruerfitate.quifinuoßsinterpretationibusfcriptura lucem in tenebras conuertereconantur. Lexenim Deioculos illuminât .,Pfal. 119. dplucernaeli^ pedes diri^s infemitas piet at is dp iußitia:qua certe encomia fàcris fcripturis minime conuentrent ,fiadeo difficiles velobßura eßint,vtperfeipfäs intelligi

non

ET HIERARCHIA ROMANA. ff

ff o» 'pojJènt.Sedficw iudicarunt pii Eccltß^e dolores. Chryßoß. in Geneßhsm. izdeflaturIcripturä exponereßipßm^drtn Eß-iiamc.ißi aif.^otißcttn/^ ßrtptura vtttur figurât a loipuutione, poflea. ßtpßumßoler expenere magu per-ßicue-.tn nulls entm firiptura loco inuenttur hutujmodt obßuritas.,cjult;t non in eadeperfiicuedetlaretur .ideo Eptphmittsdtfirteait(.quot;otru Aetiu: Omnia {in-^utt ) dar a nohitßunt inficriptura diutna^^fan^afide, çfi nihil tn ea eß (tbit-tpnum,contortum aut contrartu.denig^ D.Auguß pronunciat ßb.i. De peccat^ rnort.c.'ultytemeritate ejße de re objettra in 'utramuu parte de finir e ßne darii ateuidentibmficripturte teßimoniis.Hanc vero alibi methedu tradit inter-pretddx fi ripturayut inlocts ob four is 'vtamur lingua Hebraic a dt Graca per i-tia,antecedentia dr confequentia dilißeter attendamtts,locu perplexuper altH ficilioredraplioremexponamits-, 'Sa(M.'n7nib(riy,exfiripturisquaßiplasinter pre tat ur eonßt iamM,ad analogtafidei,eiua ex Dei vet bo eßßngulaßthdu-camtts, dr ex etjde contrariadogmata refellamMs.Hacynejua fiyncera eß Au • gufitni methodus,cjud cum imitât urEcdeßa,or dinaria eß interpretßcriptura apud rudes dr ignaros,vt in fihola Chrifti,vagantes dr errantes adducat, dr quos femel erudiuit in cognitione Dei, dr 'vßu myß er iorum magis ac magis prg-moueat,Cr foueat. .^uaobre cjuod honorisfummi,qued aut ont at is lummet dr dignitatis eit,pradicetEccleßa velut in theatre clarofide Itpraceniofcriptu-ra facra,eande interpretetur,drfedeat tanqua MagiHra in Chrifii cathedra: fed ea lege,vt eaprofiteatur cjuaa Chrißo ,prophetis dr Apoßolis vtro^ teßa-mento deßripta fint,in quibuß humante caltginis vit io dubiïi aliquod occur-ratfi fonte hauriat légitima logicas interpretationesßdet dr Reltgioni co-uenietes-.piaculuautefempcr erit aliaexßnßußio Theologtd,velpolitta exco-mento tradttionufalJoApofielis attributaru,iomini[ci. Age vero ,paucas ex in-numerabilibus tnterpretationesejttsEcclefiie,quiefeinterpretefiripturafàcrtt eßfe gloriatur,cumßacrofancio eins Cediceconßeramus. Chrtßsts dtxit,in coenct inßttutione calice porrigens^ B tbit e ex hoc omn es-, inter pres Rom an w expontt^ ne ex hoc calice bibant omnes,fed tantumfacerdotes, Paulus exponens verba Chrtßidocet-,pane quern in Ccenaßanßmtu communicaiionem effe corporis Chrißt: Romanns interprescontra,pane non ampliuspane eße, fidiranßnhßd- ' tiatuincorpus Dominißcripturaptßimdocetpiosperfide tn lefim Chttfium iußificarigloß. Rom. addit,non ex fide tantußedetiäoperibus.prlt;eceptu Dei de n't)adoradistmaginibusdeprauatunonmodo a Romanointerprete quideido-lis Ethnicorudiftueßesxponitjßdetidexpuilu. Omnia,ait Apoßolm i. ç^.n,

E a

fg DE POLIT. CIVITATIS DEI

tnttlligibili bngui doceAnrurin Ecclefia-.Romanacxpo/itto de lingua Latin» txpontt, Scratamini^att Chrißa!,jir!pinraijü!isdoc^toribru, (ß nonaliii di-Sluminterpretatur^Romanta nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.^iincarnelnnt, ait Ra dus,Deo

f lacéré nonpoffnnt:Syrtctai Romans concdtator,in carnc,ide(}.,ntiatrtmonio exponit. Epijcoptufit vnim uxor is vir,ait Apoftolu-s Romania tptalu. tùî, non fit vniM mulierii maritns ,fedvniM beneficii amp;nbsp;Eccleßa. Omnd amma, ait PaMlta,poteflatihiafHpremisfubditaßt: Hterarcha Romanm dejQcularibia hominibni, non de Ecclefiaflic'is autonomis diSîumeJfiexpontt. .^tdplura? mille huiui generis apad Romanos glojßegraphos legantur expoßtionts,(iaibx4 fcripturafacr» veritatem detarquent in mendacùim. Hoc ne eß fidclis interpret is officium praß are? hoc ne eß ^ugudini in It bris Dedoîîrina Chri-ßiana interpretandarum feriptararii logicam, (ßconuenientem methodtim je qui ? Hoc certe non eft interpretari,ßed mut are amp;nbsp;tollereßacrasfer ipt liras', quod non infummi pontißcis^nec conctltorum poßtum eß pote fl ate.

3 nbsp;nbsp;SedEccleßaßtunt ilhßcripturaßacra domina efl,vt eins h bros een fere,

corrigere, detrahere eis valeat. Canonicos enirn lihros disiinxit ab adulteri-nis, nbsp;nbsp;de tUis iudteium tiilit: acla Retri, varias k^poßelorum yîpocalypfes, b-

brum Rail or is à Mago Her mete conferiptum, çf fimilia mult a improhauit. Eallax, inquam, eßßphtßica hac esi complexto. ?lt;fpM enim propt er eafequitur Eccleßanißcripturafacra dominam effe. Antequam enim vlla ext ar et in orbe Chrißiana Eccleßa, lex prophet» ,c at craque veteris teßamentiferipta, » Heo authentic» erant, eiujque prouidentia conflruata, à luda'is it a eußodita, vtfiiaHura de Hits faEla cafualiquofuijfet, ad minimum vfque apicem re-Siituipojßnt,nec Ulis detrahi,vel addijalßs hominum interpretattonibtfs,po-teli, quinßatim plagii eßfalficrimen deprehendatur. Euangeliflarum vero ^e^poflolorummonument», {vt »itßduguflinuslibroó. Confejf.e»p 6.} •vniits veri amp;nbsp;ver»cißtmi Dei fliritu, hum»no generi mini flrat» fuerunt. Vtrumqueigitur teßamentum diuin» »utorit»te corrobôr»tum^ Eccleß»pri-mitiua,tanquim fldelis lt;^rchigr»mm»teus,apud flferuauit, illoque plus~ quam Heraclio lapide probauit adulterinaßiflentane» mer ito reiecit, dtßtn -xit Ithros canonicos »b lt;.ydpocryphis,tßnothis-.deillbtudicium tulit,non quod in dubium reuocajßt eorum autoritatemfed vt de e» dubit antes confirmaret, impugn antes refelleret. In cuius reifidem extant teßimoni» in volumini • bus Conetliorum non pauca. Circa annum Domini 364. Patres in concilio Laodicenfi canonicamferipturam rec€nßuerunt,eamquefelam in Eccleßa de

er euerunt.

ET HIERARCHIA ROMANA.

creurrttnt legi debet e.gi'odtunc ejjènt ejui lihrorum tjuifunt extra CanoMenty ie^iot/emin Eccle/iavjurparent.ldemtn Contilio Carthagtr/enß tertio repel tt urn futtfCjuta paßiotiii tfidrl yrurei ht si or iM multi in cœttbns eccleßaßicü legehant. ^iodfuit prohibitum, nißcum antttuerßriidies eoritcelehrarea-tur,idedt,fiatutoßngulis a»nù tcmpore,mcmoriam martyrum,pie in Domino deßinßiorttm ,tomntendarent,amp; ad fidii.,pietatti,amp; confanttA Chrißia-KA tmttationem,Eccl(ßam adhortarentur-.deinde Synodue Turonenßsquar-tacap. 1 6.t^pocalypßm loannü decreuit intercanonicos libresejjènume-randam,vtcosconßrmaret,tpui tuncindubitim reuocabanf.denique infine-do Florentino, lihri Canonici recenßti fuerunt, nji Ci^antchAorum IjAreßm datnnarent, cjuialium noui teflamenti, ahum 'veteris Deum eßeprofiteban -tur. Interpres ergo, dtcenßrßcrtpturAillis dfßtnilibus rationibus fuit,(^ adhticeßpeteli Eccleßa Chrißi feddomina dtcer€,non minus faljum, quam fiquisdiceret, Confulcm minißrum legis eß interpretemßominari eipoße, abßquefenatus conßenßu autoritate,qui legis eß antor.

4 Tert tum (ß poßremum argumentum,'velut machinam Archimedis, Uhr an t,ad conuellendum, qued poßtum eß fundamentum, dfiahancfor-mam argumentantur, ^ui ins habet condendarum legum,is dominus habe-tur:EccleßapoteIiatemhabet condendtlegeseccleßaßicas 'verbo fcripto non comprehenßas: Ergo in earn imperium obtinet. Hic paralogifmus perpétua amphtboltapeccat, (ß in affumptione fallax eß. 2(0n enim hic agimus de le-gislatore politico,qui quateniu legem tuUt,dominium exercet,nen in earn {eß enim legi slat or,legi quam tubt obnoxius, iuxta illud. Patere legem quam tpß tuier is]fed infubdttos qutbus dominatur.Et hue pertinet diFIum Chrißi,Reges gentium dominantureis:non,inquam , agimus de politico, fedeccleßaßico legislatere^adquem, ex Petri ^poßoli verbis patet, dominium ingregem Chrilii nonpertinere, i.Pet.^. multo minus in ipfarnfacram feripturam. Ca-ptiofum vero quoda/fumptum eÜ, Eccleßam leges fancire poße quA verbo fcripto non comprehenduntur. 2(o» enimquAßio eß de legibus,qua fed de lts quAfaint em animarum reßieiunt. Etenim non oppugnamus ordina-tiones fanlïasamp;vtilesadmodeliiam ,honeflatem (ßpacem in Eccleßa confer uandum ,fed eas dumtaxat quApedetentim in animis hominum piet at em extinxerunt,confcientiis iugum impoßieruntintolerabile, tyrannidem indu-xerunt, (ßidololatricis,fuperßitießs,vanis,(ßridiculisritibus Chrißiani-fmum Ethnicis deridendum propinarunt'.K^dtoUendam vero artemfiphi-

£ 3

jS DE POLIT. CIVITATIS DEI

ßicum eorum^ (^ui hac noßra ^etatefolcKt noâum infctrpo cfUitrere^ notandum eßyLegeseccleßaßicaidupUciseßegenerü: Vnum eft rerum indtfferentium, de qtnbtis Apoßolt nbsp;nbsp;Ecclefiaflt;tpe leges tulerunt^ (ir adhucferre poteß, (jhaIÙ

futttlla^'ut abßineretur af anguine^ fußiscato^ dequa (f/4ugusltnui contra Faußumlibro t.cap. i^.ait:^(oadvterquefartesEccle/iætfrßnagoga bene coalefcerent.vtdifcrtmennonafpareret, fuiffè dan dunt aliqutd tnfirmitati ludaorumdatam^ effe conßat hanc legem ad confer uandam pacem inter genus dtquot; Iudjeos,quttn eodemccetu Chrtjtumfroßtebantur-.docuerunt vcre Afo-ßelt hanc legem perßcenßientiam non obßrtngere, Cibu^ entm amp;nbsp;pct tes neminem iudicantyt^quod intrat in os^confctenttam non corrumpit.^^omodo etiamvtendum efßt illalegedocuitApoflolus çap.i^jidRomanos. Aähacfanât um 'm mulieres te^to capitCy'viri aper to or ar ent: ttem^ Eccleßa 'vetw leges tulit de aßerßone CUnicor um, id eH eorum qui morbis gr autbuo afftilt^eleólo fur ger e non pot er ant: de tempore cekbrandt Paß ha amp;nbsp;pentecoßesße tempore Fapttfmum (ßCanam Domini adminißrandtßando anfedendo communi-eandufib quas leges çffimtles vir pins non perturbât Eccleßam in quafunt co-ßitutaßdfe eis accomodat, neque vntns Eccleßa confuetudo in rebns indiffe-renttbftSyalterins cotrario modo vtentis,poUttamfubuertit aut temereimpro-bat. Alt amen notandum eßdnordinatam dtuerfitate in rebns adiaphoris vi-tandam, dr confenßtm ejß feruandum quantum cuiufque loci.,gentts dr tem-forisratiopoßulat. T^onenimßußrain Concilie Toletano 4. decretum fuit vt eademformula in or at ionibuspubltcis, dr cantu Eccleßaßicoperomnem Hiffaniam dr -G allia obferuaretur-, proßieiendumq^ imprimis vt leges huius-modi adificationem promoueantfacem drtranqutllitate foueant, ne nume-rofaßnt.driugum tmponant intoUrabtle, alioquin reformanda,drmutanda exf/nodorum mature confilio drautoritate.Alterum genus eß legum qua con-ßeienttas obßringunt^drnecejßiriafunt adfalutem^qualesfùnt de paß er um dr re£i er um Eccleßa vocationelegitima^eorumdemque ofßcio,de cultuexterno a fuperfltioint dridololatrta immuniße charitatis ofßcits exercedis, de legitime vfufacramentorum, depeenitentia, dr vfudifciplina legitime^quaqueadeo exquißte dr pure,verbofcripte comprehenfa funt,vt ei n't) Angelt addere^ne-dum homines poßtnt quodßt centrarium.Leges enim eccleßaflicaadfalutem homtnU pertinentes, velexfcripturaipfavel teßimonio dr rationeilli nort repugnanti ferendafunt. ^uapropter non minus impium dr Plultum affir-noare ffiripturam facram Eccleßa fubefß^quam Deum homini, hominem beßia

ET HIERARCHIA ROMANA.

beßiitßubiiä.traditionum^ humanartim t»fatramfiripturaimperium aßi-rere^nihilaliudeft.qnadotere beßtarum in homina Imperium legitimü eße-,

CAP. I I I L

I DepoIitiaEccIefiæ Hebr.Toiuminvercnteftaincnto.

• 1 In facra polltia Molaica nullæ imagines erantjA: de Cherubinis , figurisque leonum ,amp;c,

• 3 De Leuitis iaccrdocibusA' fummo pontificeHebræoriim;

• 4 Ordinis lacerdotalis autoritas Se dignitas ampliflima fuit in Ecclcfia Hc-bræornm.

In maiori fenatu Hcbræomm, in quo fcdebant Leuitx,politia ecclefiaftica diftinä:afuitaciuili,caiifis,iudicibusamp; præüdibus. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'

InEccleriaIfraclitica,Gcerdoturniudicia,Deopropugnatorefacraerant. Eidras lo/aphatirégis diftindionemfecutus eft, in vtroquc ordine politico amp;Ecclefiaftico.

8 De caeremoniis qnx ad cultura dodrinæ fàcræ pertinuernnt.

5 De difciplrna pœniceiitiæ apud Hebracos.

Io Cæremoniælegalestypifuerunt eoruin,quæinChrifto exprcflafùnt, amp;nbsp;de rempli Hierofoly mitani deftruâione»

Aptiefa tradttionum argumenta haéienuifuhbatafuerut-, nuncordo a mein prafationehutue Itbrt poßtuf,peßuUt vt de Eccleßa I(raeliti~ capobtiaprimumfermoinßituatur^ cuim Dettt outer ahß^ue dubie fuit.l^m tUa tam accurata pekt ia eccleßaßica defer ipt io ex Dei pr acept efail aeH^ç^ (_^efesftpe ttßatar,munerum creatienem,ordinationem Leuita-rum e!^poteßatemomnem Eecleßafticam a Deoprafriptam efß,lt;puietiaeitu contemptoref'variisatejuegrautfimisiudieiisvindicauit^vt exempla Con^ Dathan dr Abironmultorum^aliorummantfeßcdocent.ifaelttieaigitttr Ecclefia vbiprtmum ex A^ppto eduila fingulari Det beneficto fuit f egem dece pr acept or uin monte Sinai accepit^(ßßatim ex diut no madato alt are terreum dr lapideü extruxit^'utfùper iis holocaufia dr oblationes per émanée non ar am ligneam adfuffimentum aromatum adolendum,arcam ettam feeder^ cepegit exquifit tftmam,in qua propitiatorium ex auro mundtftmofacra vafa prette-fa i thurtbula , lucernaque cen/ftetebantur. In tabernaculi autem firuilu-ra pracife mandatur, vt omnia ad earn formam quam Dominus in monte oßendtßet cemponerentur ; de quibus omnibus teßimonia extant am-plifima in libro Exodi. Sacramenta Circumcifionu, dr Pafha antea irt-flttuta erant f ad quorum admtntßrationem exquißta dtfcipltna futt adf»-hita. Ft enim Circumcifio, facramentum fuit foederis quod Deus-cuna

4» DE. POLIT. CIVITATIS DEI

dr eiuifemine contraxerat.fitilln denegabatur^qui Deiverin»-tnennoKprofitehantur, d'fecuffa£luw fiaude nequtita non CArwt^ quod Dem inubitnon pernbßt:j4benigena'verü inimundi^non njßcertblegibut ad celebrationem paßch^ admtttebantur, quod rebg^oßs admodum c at emo-niii exercebaturßequtbm confulecap. ii. Exodi. Dtjctpbna 'uero qult;ttn ex-pelleodii vel recipiendu adcommunionem indignis,obßruabaturnon Mops, ßd Dei arbitrio conßitutafuit,Extat Turneror um cap. g, Celebris htßorta,de quibufdam immundis,qui quumß cadaueris contaElu poüuijßnt, nec put ar et in ea immundicie^quam morientibus quotidie abquibm in magna homtnum fiequetiaßapius contrahinecejfe eßfatis iußamcaußamfubepe,propter quam icelebratione Pafchæarcerentur,adeunt kMoßen^Aaronem, atquedepre-canturneab iBa ßolemni communioneßubducantur. Moßes adea nihdrefpon-det, caußam omnem ad Deum refert,cuim decreto vetanturfefium Paß hat is cum reliquo ißraele celebr are,drinfequentem men fern reüciuntur ^^am pie etiam Ecclepa Ißaebtica plemnitates Sabbat hi, Azgt;ymbrum, Meßis drTa-bernaculorum,inpnitaßque aliascaremonias,de quibus in Leuittco legttur,co-luerit,tota teßaturhtßoriabtblica,nonaliam certe ob caußam,nßquod Deum ear um omnium autorem ejß,certo cognofierent. quot;P^pn entm 'JMojes fiâîo cum Deo coBoquio Iudaos,'vtquondam is^uma Pompibus Romanosrlegerianym-phaoraculoßmulato,feßBit,aut leges eis pro fuavoluntateimpofutt. \^tque hacediBapdes,quamineo\^poßolusadHebraoscommendat, quod domum Deinen explacitofuoßdexautomate Dominigubernauit.lt;^t dices, Ânno ^ZQ.poß exttumAegypti, Salomon templuadißcauit Domino,drin eins figura dradificio,inianitorum,Leuitarum,canterumqu€deßriptione,quadamim~ mutauit,multo aliter quam a Mofepracepta eßnt. Refiondeo,mutationem(^ deßcriptionemaDauidedf timfilio fall am eJfiDeiautoritate, earn per pro-phetasßuospraßribentisdrntandantisjtaqueab ET^chieleforma tcmplidi-ligenter (fi accuratedefcribitur,quodeam nimirum,'vtaDee profellam,noui tempb ßruciuram componi oporteret: drtMbro Chronicorum recenßntur ea qua a DauidepraparatafHerant,'vtpoßea adificio adaptarentur, quemad-modum Deus loquutus er at.Ex verbo igitur Dei, non hominis voluut at e con-ßitutafuitnouaiBapolitia.Etpoßea,Elßaatque Plehemiasreformationem, quaminßituerunt adiBami^oßs, Dam dis, Solomonis,Ez.echielisnormam deßniuerunt.

a nbsp;nbsp;Caterum inpobtia facra Moßaica non ticuit publice in tcmploßatuas

coBocare

ET HIERARCH IA ROMAN A. 4» (ßlljcdrCietiawJi non adorarcntur:tme cum Ezechiits popuU idololatriamob-fernaffèt tn xncifcrpentis imagine^ejuttDeiiujfitfacia fueratin defcriodUam NchiilUm vocauitper contemptum :ejuaßdiceret,^uidputatif huncferpentem aliquidinfe dtuinitatis habere, cumfit mertim as tempui ereElusi fuerunt quidem in areafeeder is, in templo Hierofolymita-no Cherubini duoyn eiw aulaif malapunica, drliüjflöres opere Phrjgiontco contexti, bourn (dr leonum figura-, quaomniaadornatumpertinebant, ex-cepth Cherubinis, quitypi fuerunt CMaiesiatis Dei. 'Nyam'vt nulla forma fep^‘Renta lpoteH Deuf,vt ait Efaias cap.40.cutigituraftmilabitis Dcum, df qst^t^nfimtUtHdmem eiadferibeth ?ßc Cherubtnorum forma nulla deßniri cert.t potcii : apud E^chielem cap. r, quatuor an rm ahumforma Ulis adferi-bitur.tllis,dequtbuamentiofit Exod.LS.^frt Reg.6. human a figura difponi-tur,ex illorumfententia,qui C hern b nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;extßimant/igntßcare,quod'uox

Chaldaica, Cherubia, tdeli tanquam puer: atq valuer um tmagtnem Cheru-binispraferibunt,quod Pfal. 18. fcriptumfit, Etaßendit fuper Cherubim efr volauit. ^uicquidfit,Hebraieifermonisperili norunt Cherub nomen effi^ vniuerfale ad omnem figuram, amp;nbsp;nullam cert am, (fi-propriam formant refer re ear urn qua in caloJunt,mari terray^. 11 acfufe cemmemoro,ob Hierar-chia Romanapatronos, qut fdololatridtmaginum,qHam in templis exercent, du^o à Cherubinis argumenta, purgare conantur. lt;^t et tarn fit Cherubini ■certas creaturavifibtlis velinuifibilis formas fignificafifent,quod fupraoßen-difalfum eße ; illis tarnen nemo ad eulturn idolvlatricum abuti potuit, quod in lo.co adytocollocatieffint,adquernfolifummo facerdoti ingrefijiespatehat, qui infanïiafianSlorumfemelinannoingredtens locum in quo Cherubtni pofiiti tr ant,abs^omniidololatr id cultus ßecie.^, velfaUo bißrare folebat, Sum-mus vero Plebraorum Pontifex typusfuit left Chrtßi.

3 EtenimintotopoiitiafacraCMofaicagenere,pracipuum(frnugußif ßmumfuitmunusfacerdotale. Leuttafacrisinittabantur,vngebantur,pit-rificahanturfolenntrituconfecrabantur, (fi inaugurabantur, vtabundelegere eli,Leuit.cap.i. Haeverolex erat Leuitarum à xxv°. annovsque^ ad qtsinquagefimum in tabernaculoferuire, Numer. Z.amp;ßc de Ulis per iculum fiebat antequam ad maiorem gradum promouerentur. at omnibus praerat Jummtu Pontifex ,regioveßttu, (If getnttiuornatuspretiofißtmis,Exod.2t. inter cotera or namen ta admirandum prorfusfuit pelioralefiummi Pontificis dupUXyin quo erant vrim lt;^th vmmimj ineoiuxta quorundam Rabino-

F

4i DE POLIT. CIVITATIS 'DEI

rnm Ppïn!o»em,now!;n( tetra^rAmmAtifcnpturA infcnlpta eratyre^/s/ttA in-ira liuplicitalempeüoralis ,ßtb ordinibus gemmarun/ : amp;nbsp;ha»c [cnpturam, vrim d'ihumrnim vocatar» fttyjefentiuntytjttddDontinns dare drperfede •volur/tatemfnam fer legem mamfeßaret: vrtm enim idem qttod, illumina-t tones ßgntficatydrThummimyperfedror/es. Adjßc did um putant^quodfer Vrtm Thftmmim fiat iudiciuamp; demonflratio,nuni negotiumße quo Do-mimsstnterrogaturßtfufcißendum, neene. Frequenterautemfumtni Pon-tißccs ajntd Hebroos ornatn Ephod dr pedoralis,prt) Prtncipis dr Reipßalule •v/ißuntjadvoluntatem Dciperueßtga»dam,Num,ca.z'7.s..Sam,i^,dr']o. Ex quib.locis confiât,reßonß Deiquafita fuijje perVrim çfiThummim qua erat tn pedorali, ,§uomodo autem rcjpon[a dar ent ur, Scriptnrafiacra non me-rninitynecvllusinterpretum affirtt: hoc omnium orthodoxorum (ententta firmum ed, Ponttficemfiummum, eins pectorale dr ornamentafiguram fuijfi fiiij DeiE ccleß^ lt;« terni Pontificis, d“ Spiritus(ancü, necnonfcrßtura Euau-gelic^, in qua, drptr quamperfpicua drperfecta Dei voluntas hcminibus eÜ patefad a.

4 Ordinisvero facer dot alls audoritas et iurùdidio apud ludaos am-plißtma fuit,apudquos duplexfenatus fuit à ofeinfiitutus, minor dr ma-ier. Tie min or i 18. Exodfic lethro ad ofem gener um/num iuris did ion is infinitantole/lia 6ppreffiim‘.\^udi iam vecemmeam,confitlamtibi,dr DefM trit tecumfisigitur populipatronusapud Derm,drad Deum caufas refer (9^ dr admoneto de fiat ut is dr legibus, docetoq^ vias qutbus tpfis fit progredien-dum,drquidipfisagendumfit: Taverodeligttoexomnipopulofortes viros, timentes Deum,veraces fugientesauaritiam,dr populo principes praficito,vt pr afint alfi mitlenis,alij centenis, alifquinquagenis,alq denis,populumq^ iudi-cen tomnit empöre ;fe d ad te quamltbet grautorem caufam referdt,ipfi autem dequauisleuioreiudicent. Demaiori/inatulegimus Numer. ii. î\. cpiiod cum CMofesgrauiorum cau/arumpondéré rurjusopprimeretur^ iudices alios maioresex Deipracepto feptuaginta dele git, qui /tarent adtabernaculum, è fenioribus Ifiaelis,quosnoueraiadmunustlludobeundumaptos-, drcommu-nicatum eti eisdefpiritu t^ofis, vt vnapopuli onttsfufiinerent. Htnusma-iorisfinatus princepsfuit Mofis quamdiu vixtt, d^illo abfinte ^tsßarenfisnt-musfacer dos,Exod.z^.d‘ ad eius fitccefiores Pontifices continuât a edhaceli-gnitas,vt in maiorifenatu Jederent dr. tudicarent'. De relatione vero ad ma-tores iudices Veut,17- ficlegttur; Si latuerittealiquid in iudicio interfangui-

neno

ET HIERARCHIA ROMANA. 4,' new dr fanguinemginter cat'ßim dr caujitm dr intcfplägam drplagam i» rebuj rixurum intra for tai tuai tunc/urges dr a/tendes ad locum ejuem ele^ gerttlehottaDeits tuas^dr^eniesadfacerdotes LcuitaSydradiudicem qui fuerit in dtebas iiUs, nbsp;nbsp;quares^ amp;nbsp;iudicabunt tibi ex loco illo quem elegerit le-

hoaoi dr obfirua bu facere iuxta omnia qua docuerunt te iuxta legemamp; iux-ta indicium quod dtxerunt t ibi facies non dec bn ab is à ver bo quod indicaue-ritit tibi,ad dextram aut adßntßram ; vir autem qui fecerit ad/uferbiam vt non ohediat facer doit quißetent vt mimßrct illis cor am lehoua Deo tuo aut iudici, morietur vir tlle dr anferes malum ex ißaele, vt vniuerfas fofubts audiat dr timeat, dr non fuferbe agat vitra. nbsp;Leges fundamentales buiiiS’

matorisfenatusde/irifßexlocis /ùpra not at isvthinc di/camnsfedern /um~ mi ludtcq adtahernaculum amp;fanUuariumfuife^ vndevimf/iritus/ui Do~ mintts exereret, dr facerdot es, dr Leuit as in hoc maiore tribunali cum fopuli ludicibuiiui dixiffe,

5 Sednotandum esi in hocmaiorifenatupolitiam Eccleßaflicam diflin-lîamfuif/èàciuili.^ caußs, iudietbus, dr prafidtbM-, dr qualiafuer int indicia vtriuiq^ politici dr Eccleßaßici,ordtnii,manifefliusdrdiflincliui repet it ur 2.Chron.i^. Rex emm lofaphatexcJMo/is inflitutoreßitnitprimo minores iudices/n omnibus oppidls luda ,/ecundo maiores Hierofolyma, vbi iam pro tabernaculotemplnme/ßtex Leuitis dr Sacerdotibui, dr ex praciputspatri-busfamilias adtudicium Domini dr ad liteseorum:hanc autem pius princeps ad eoshabuit orationem • Sic facietU in timore^n veritate dr candtdo corde., quacumq^ caufivenerit ad vos defratribusveßris,habitantibusinciuitati-hus/uis: tnter/anguinem dr fanguinem,inter legem dr praceptum,inter iudi~ (iadrßatuta,moneattseos ne délinquant contraDominum, ne ira Domini 'veniatfupcrvos^drßtperfiatresveßros; hoeßfeceritis,nondelinquetis-,dr eccefacer dos Amarias primarius vobispraerittn omni negotio Domini, Ze~ baidas verofilius ifmaelis,princeps famtlia luda, in omni negotio Regis,drc. Htcigiturfuntmaioresindices, drcaufsdrpraßdtbuspracipue dißin£li,^t facerdotumiudiciadereligionepropria effent,ideeque feparatum praßdem^ fummu nempe/acerdotemßabcrent freliquarum vero tribuum indicesde.^ politicts dr capitalibus controuerßisproprie cognoßerent, adeamque rem re-gis Legat um praßdem h aber ent. Deus enim Leuit ica tribui/acrißeiorum ca-remontas,legisq^vniuerfa doSlrinam amp;interpretationempropriecommißt: Jfraelfs autem reel ori, dr reliquat um tribuum principibtss ext ernas belli pa-

44 DE POLIT. CIVITATIS. DEI

risque cum at tribuit, Nequevere ab hier ar chiapair outs dtcitur, rcgis Jofa-fhati arbitrio autorit ate, ha»c eccleßaßica politica poteßatii,»on Moßs exemplo dtquot; lege dißinölionemfa£Ïam fuiße. on enim infanli um regem ta-leeonfilium conueniret^vtffretisviiiDominißtaaipfefèquutttsßf, idetiam paßi non fuijßentfacer do tes ifraeliSydf contra regent diuinum ftipplicium tm-plorajßnt.

• 6 Saccrdotitm enim in Eecleßa vetert Ißaelitica iurifdiliio, df tllorum in rebui diuiais.fintentia daitno Dei iudtcio cœlitm fuitpropugnata,nec im-pune euafèrunt qui earn violarunt. Huttes ret lue ulent tint ex tat inter mult a teßtmonntm z.Paral. cap.z6. de 0'ßarege, quiadolerevoluitincenfumfù-per alt are thymiamatis ,fed Az.aria6facer dos, dr cum eofacer dot es Domini, oil Ogi nt a virifortißirnireßiteruntregi, atquedixerunt-, T^nelt tuiofficii O Z’A vt adoleas ineenfum Domino,Jed (acerdotiirn hocesl,filiorum lt;^aron, qui confecrat/funt ad huitifmodi mtnißertum.ßedcum rex bene monentibus facer dot tb ta rnorem non ger er et,lepra à Deo pereußta eH,dj-'e templo eieUtts. Si (acerdotes propter incenfum thymiamatis adeoßrenue fe Oz,ia oppofue-runt,quid quafo fecjßnt er ga rofaphatumßanttquamiurifdiciionem eorum labefaliaßet ? Cum ergo oinsprincepsab lU 'is diiußcattes non fuerit,nihilcon-trareceptamconfuetudtnemfeetjßcredtbileeH-,dr Deum illam cornprobaffe, facrateßaturhißoria: contra, non défunt teßimonia ira Deiinßcerdotes, qui vocationis ftta d' Eccleßafltca turifdtllione non contenti, ctuilem zMa -gtßratits iurtßdillionem temere tnuaferunt. ,^a de re fuo lo co fußus agem us.

• 7 Hane lofaphati, vtriußque ordinis politici dr Ec deßaß ici dißinllie-nem, Efdramext^aronis familiafacerdotem drßcribam legis extmiumß-quutnme(fe,€xcap. Eßdraf.teiledeprehenditur. \^cceptteni}nab Arta-xerße diploma in quo hac verba le gunt ur : Tuautem Efdrafecundum fapien-tiam Del tui quaeß inmanutua, conßitue Indices amp;nbsp;praßdes, vtiudicent omni populo quiell trans ßumen ; hts videlicet,qui nouerunt legem Deitui-, ßedamp;imperitosdocetebbere. Tandem Herodis d“ Romanorum imperio, è fiptuagenarioillo Senatu maiore fuperfuit ßnedrtum è principibtssfacerdo-tumdrfenioribuspopulicompoßtum, vtcolhgcreetiexMatthaicap.zy. d“ didarci\$.dr licet tune Romanicapitaltum caußarum cognitionemßbifum-pßrant, penes tarnen fynedrtum fuit de plartfque rebus iudtetum, vtpatet i^MAtth. 5. ßquis dixerit fratri Racha, fynedrio teneatur, penes quem, comprehenjtonis, career is, virgarum poleßas fuiß videtur, Chrißi^ enim

compre-

ET HIERARCHIA ROMANA.

e«mprehet3ßn,'viii£luiPitatotraciittaefl.amp; Panluj t Cori»th.\x. comme-Wûrat fi à Iudlt;eii plagoi 'vndequaclragenai quintjHies accefijfi. Etfivcroe« temf/ore horribilis er at in rehuf ecclefiàfltcis conftfio^ iudtaa tarnen ex vet eri inßitutolegaliaexcrcebanturàfàcerdotthm^vtpatetex Euan^elio Ioann. 9.

enim eut Chrtftui vifum reßttaerat, à-zre(TU4;a7lt;i)5^F fecerune: decre-nerantenimantea.fvtfilt;jttû Chrißumconßtereturßfiiagofin.oueretnr. At- . que hac de Senatu fiept uagenar 10 Hebraornm^dr vtrii/fiue ordtnd politinç^ EcelefiaßieidtßinElionedtEiafiint-, reliqttaquaadpoltltam Eeelefiat Jfiraeli-ttca pertinent,perßringamtts.

• 8 Caremonialesleget omnet enumerareinfinttum ejfiet ,paucat tantum

atti»gam,qult;eadvfium do£îrtneejacrapertinutrunt. Adett^excitandum in animit lfiraelitarumfiudium,ordinaria tntemplo UEîio legu .eiufidemque tn-terpretattofiebat. Docendaenimperpetuo amp;nbsp;médit anda erant Dei precept a, Sabbathumq^ ex quarto legit madato huic méditâtiont drexercttio confiecratu er at. .^a de re Dcut.6 ßcfiirtbttur: Repet et eafiliù tuit, gß Icquerit de eit qua-dofiedehitin domo tua, gß-quando amhulabis pcrviam, drquandoiacebitin le^o^gi^quandofiirgetfigAbitqjeainfigniiin manu tua,ç^ eruntjiontahatn-ter oculot tuotficribet qtfoq^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;poßtbta demies îua.gdr tn port it tuit-,ha ver 9

earemonia Ijraelitu ßgntficabant leget Domini gß- docendaa , gß- perpétua ' memoria repet endos fifi', ßd procipuapolitiaerat in interpretatione ^le-Eiione legu, qttaper/acerdotet, gß prophetos aßidueßebat. ^uaprepter in e_AElts fidpoßolorumdieitur, Mofietabotatibutantiquisinßngulisciuitati-hos habet qui ipfumprodtcent,cum iafynagogisperjingula Sabbatha legatur-, fic Paulus gß- eins comitet die Sabbat hl tngreßi in finagogam poß leEtionem Ugis gß- prophetarum,abArchifinagegis inuitantur adconcienandum gß prophet an dum . In hancfint ent tarn non er itfort affe alienum hie re ferre quodRa-bini tradunt,Hebroisexinßituto Eßdrofielltonet legisfaÜMeffè tret ^quin-quagmta,deque propheticisfcriptis portie aliqua genere at que argumente lo-fimtlis adtungebat ur cuiq^ficlioni. Itaque cum legisfi£îio vna Sahhatho quolibet per vicetfubinde leger et ur, vertente anno tot us Pentateuchus vnà euprophet is ahfiluebatur,hacqj laudahtlt inßttutione,Eccleßa non modo in perpétua legis gß- prophet ar um leÉlione,exercebatur,fiedper vtriufiq^ coUationegß har-meniam, intelltgentiam gß-fienßum eorumquolegebanturfiacilepercipiebat.

• 9 Denique difitplina pœnttentio in Eccleßa ifraeliticagrauißimis legi-

but exercebatur. 2^amßDei mtfiericordta txoranda, veliraplacanda erat,

P 3

4lt;î DE POLIT. CIVITATIS DEI

propitiAt orils aut Eucharißiciffacrificiis vlebntur^ nbsp;nbsp;confeßione publica pec-

catorum^cjuaUs cli ilia,qua Daniells iz.legitur-, interdumcßpritiata, cßpublica inpeccatlspriuatis dr publicis agnofcendis, quales ^ucrunt Dauidls jlïanaff^ confeßtonesqu^einBibliisleguntur.t^yCfdtungebaturßequensd“ßgt;-lentnls ieitinqpubltci ceUbratio, cumßacce d“ cinere. Ad eiusßanEiificatienem tub^ßonituconuscabaturEccleß.i^accedebatßeneslacrymispei'fiißveflimen-taßuaßcindentes-yCongregabatur parnuli d“ ßgentes vbera-, egrediebaturßon^ ßu^s de c tibili (ùo^etßoßi dethalamoßtCi aulla vox gaudq et Utitu audiebat ur^ trißis facies, ohfonq capiendidßderiltnullum fubtrabebanturetiampaßua peeoribus et ar mentis vt ingemißeret-, planEius Propbetarum et facer dot um incredibilesexaudiebantur-,graußima babebantur abets adpopulum condones ^quibus inßantem Deivtndiclampradicebantdfîcrepaiionespeccatorum addebantur-yorabant pro peccatls popultficerdotes,propbeta adverampœni-tentiam, dpeordu,non veßiumßißionem populum adbortabantur-,ßc^ pro drcumßantiarum ratione ieiunq legitimum vfum proponebant ; affedus po-puli mouebant ad Dei (ßproximiamorem ; antmos interße dißtdentes conci-liabant-ß turpi vitioru conßuetudine omnes reuocabant-, minas int er dum ad-debanty inter dum prornißionesdeiunium claudehant conßlatione eßgratia-rum adione.,cumfigna mifericordia Dei apparuifßnt-,alioquin continua erat eius exer citât io. Hac ex Prophetls dp hißorils v ar ils Bibltorum collegi ex pro-feßo,quodhacpars dtßiplina adpcenitentiam legitime inßituendamß Chri-ßo praceptaßt^ab Apoßolls (ß Eccleßa primitiua pie obferuata, abrogatls ri-tibus Mofitcis,qui Eccleßx Chrißianieminime conueniunt.

I o Rituum enim^drfeßoru dier um religiofa obßruatto^quemadmodum etiam ciborum difcrimen y quum Legispadagogia finemfuum eli in Chrißo confequut a, oblit erat afuit. i^emOy ait K^dpoßolus ad Celoßlcap.2. vos iudicet in ctbo aut potti,aut inpartedteifeßiyaut neomenia,autfabbatorumyquafunt vmbrafuturorumyCorpftsautem Chrißi, ,^amohrem deferils eß feßls Pa-fchalibus agens Lßicepborus lib. r i.cap.'^^. Eccl.hili.pod citât am \^poßole-rum epißolam,quadecretumfueratin lefum credentes tjïïofaicls non teneri caremonilsyhacfubnedit : ^^t quidam ißa nihilcnrantes, omnem quidem fornicationempro nihilo habent : de dtebtes autemferils eßinßitutisperindt attfj de anima ipfa dec er tant : Dei mandata inner td es y (ßßht ipfis legesfer entes yhaudfecus atq^ßßudiofe hoc agerent vt contrarias maxime, aduerfus Dei dccreta/es agitant es laterepoßtnt.ltem hac poßea addit-,De diebiss certe qui~ dano

ET HIERARCHIA ROMANA. 47 dim t^menfibiu irreconciliabile Eccleßte constant bellum,cent remotiorëdeîlspelihabentts.ltitg^neeejjario cofij'eqidtur,amp;ifßs bac in parte eandem cam ludttis ßußinerejtntentiamydr condemnaüonem in Japfis, malediciienis caUulum ferentes. Vtinam Romanenfes Apoßoli amp;nbsp;Nicepho-ri attendijjènt teflimonia,qui totfeßos dies a»t ferions tnßttuertint^qute ccmeß ßtiombus oben»dis injeritiuntpotßimum, amp;nbsp;hcmines àßbrietate ac iempe-rantinadbixum drcrapulam^nonad Deicultum indticunt. De dier um 'vero, tempor um, menßum, eßunnorum obßeniatißneßuperßitioßa^tiudtendtü est Paulus ad Galat as cap. 4. T'lunc aute}n{inejuit') cumcognoueritisDeumdmo eognitißtis à Deo,cjuomodo conuertimini iter um adinßrma amp;egena elemen-ta.quibusdenuoßeruirevultis^. dies obßeruatümet7ßtSyamp; tempora,an-nos ; Timeo vos,ne forteßne caufa laborauerim in vobis.ltacpue ex bis conßat, Eccleßam Chrtßianam rilibtu in legeinßitutis non obßringi.Tlam caremo-nialegales,arcaamp;altare,Cbrißum referebant,typißiuefuerunteorum bonorum qu£ in Cbrißißlip Deiaduentu expreßt fini, lilsirn ludiiingratinon a-gnouerunt, acperjitmmum ßelus morte aß'ecerunt ignominio(a,quod Deas^ fecundum Danielii ,amp;aliwumprcpbeiarum ießimonia,Jßraelttici populire-ietlione,vrbis çf templi excißoneper manu Veßpaßani,vltus eil,et cum tem-plo ceciditpolitia illa caremonialis, Deo auliore inßituta, et eodeauEioreßub-lata. Conati qtndem funt Itidaißape templum et eitts caremonias inßaurare, et prafertim luliani i^poflata opera. Cum enim is circa annum 5 6z. ludais edtxtjßt^ntiochiamincolenübusvt (acrificarent,illiveroßefailures nega-rent,nißtntemplo Hierofolymitanodlludreßituiiußit.t^lypias \^ntiocbe-nuscutab Imperatorehuitss operiscurademandatafuit,Hierofolymampro-fe£lftseiîinhuncfinem,ct cum ad locum perueniffet inquotemplum Salome-nis anteafuerat, ctfundamentorumiaciedorum caufaterraegereretjjorren-diflammarumglobicrebrii icltbus erumpentes,fabris aliquot exuliis,opus in-cæptum omninoperturbaruntineq^repetendi facultas cencejfa, propter ignés etfulgura quaDeus ë cœlis in locum idum eiaculabatur,at^ it a à templi readi-ßc_attone ceßatum. Templum enim Chrißiana Eccleßa per vniuerjum erbem adtßcatum er at, multo auguHius Salomonicoßecundum Aggai vaticinium cap,2. Adhuc,inquit,vnam modicum eiltet egocomouebo cœlumetjerram, et mare,et aridam,tommouebo^ omnesgentes,et veniet deßderium omnium gentium,ac replebodomumißamgloria.C^lagni (ritgloria domtts ißimne-uißima,plttsquam prima.

4« DE POLIT. CIVITATIS DEI

Cap. V.

1 De Ecclefia: Chriftianæpoliciaamp;eiusperfeûione.

Z AdEcclefiæ Kvßifttimt mukæfundionesfiintàDeo inftitutæ,aliæ temporales, aliæ perpetuæ.

Cm Eccleiîæ ab Apoftolis conftitiitae, Apoftolicç didæ finr.

4 Inter multas Eccleiîæ fundioncs nullum vifibilevelminifteriale fuit capur, amp;nbsp;de optima Eccleiîæ politia.

inEcclefîa vetert ifraelitica fuit rudis ejuadam dehucatto po!tiilt;t (jti£ tn Eccleßa Chrißtafta tnßituta eït, in quA omntA poltliera (ßperfeHiora lernuntur. Et enim tmaginem ab altere PfeilepiSîam contt mplantt pitluraplacent ornatt/ enta ßdviutim corf. tes intuenttvißa irnaginifßlendor jordejctt: itafipolitiam quaßtb lege CMoßai-caßuit.multü rttibtus ornatam intueamur nonpoßumu-s non illarn admira-riß'edji rem vmbrti legalibue dcfignatam tn Chrtßo (ß Ettangeho exprejßim attendamtu^eopraßantior nobiividthttur,quo ßol in meridie lucens aurora albedincm longeßuperat. T^am in throno eiuttatù De/ßedet leßta Chrißna^ PontifexEcclejiaperpetuua, rexcßlegiilator immortails, quifceptroverbi ßui Eccleßam Chrtflianam inßituit cßgubernat-, (ß licet in caelum aßcende-rit,nee vßbilipraßentia nobifcum conuerßettir, congregatisnihtlomtnuis no~ bis in eitts nomine,in medio caetus ePl, (ß er it adfinem mundi. Spon[aßa Ec-ileßa tabulas voluntatisfuacommtßt ; ex cuitsspraßripto regi debet (ß ad-minißrari.Sponßa Chrißicaßa amp;tmmäculata,teßamentumßgt;onßßuißequi-tur, nec patitur ei addt aut dtntinui ab adminißratoribtss.

2 ' Fun£iiones vero munerumadEccleßa nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;conßitutaßnt mul-

t a-, alia ad t empus,alia in perpetuum. Prima (ßpracipuafuit 12. ^poßolo-rum, qui bus tt^g^egatusfuit Paultss (ß Barnabas à Domino pecubariter Cen~ tibusdeßtnati, Aél.y^. Eaquaoculis viderant eß auribtesperceperantSpi-ritusfanéîi don is ornati,per vniuerfum orbem pradicauerut, amp;nbsp;ßripto com-prehenderunt. ^odaudiuimus,aitloannes epißol.2.cap. t.quodvidimus oculis noßris,quodßeliauimus, tn anus noßra contreSiarunt de verbovi-ta,idannunciamus vobis,nequeferipto, aut ver bo a liquid tradiderunt quod à Domino non acceptßint,teße Paule i. Corinth, ii, ^uodaccepia Domino, hoctradidivobis -, eß alibi dicit ,fe à Icrufalem ad Illjricum, (ß circumia-eentesregtonesChrißum annunciaffe. StvnusexApoflolùtarn lateEuan-geliumpropagauit,quidreltquifecerint^ex A^is(ßeorumferiptispatet-.tri*

ginta

ET HIERARCHIA ROMANA. 4^ gtnta efiim an n or umlj)aào Euangelij doEirinAm per -vniuerfum orbem pro-mulgauerunt.^ amp;nbsp;immedtAte 'uocaü a Deo Eccleßas conßituerunt -.fedcurn o~ mnibus non fufficerent^i^ tAnto oneri impares cßnt, Adminifirosßbi Adiun-' xerunt Euangelifias ApoUinem, Tùum SjluAnnni amp;nbsp;Timotheum, quem dtßrte P Aldus admo)ietyZ.Eimoth.4 vt opus perAgAt Euarigeliߣ. ExàtAti funt eÜAm Prophet £, epuoru or do Apoßolico eoniungitur tertio cApite (ß tpu Arto Ad Epheßos .Inter eos inßgnisfuit AgAbus,qui perßiritum Ttomini ßgnifi' cAuit famem nJAgnAm futur Am in toto terr Ar um orhe,(ßpr£dtxit Pauli vincula, tjuibus Hieroßolymte vinEiuspoßea fuit à ludats, eß Genttbus truditus, Ald.i‘i.amp; 21, Illi ergofiripturas variis Unguis interpret ab Ant ur, i.Cor.14. (ß vt lex Dei Prophet arüpralcSlionibus vAticiniis illuflratafuit ,ßc Pro-phetarum,Euangelicorum doElrina dr VAticinio,Euangelium celebreextitif. deni^ admirAndafuitfunlîio eorum qui dono fanationum prsediti er am ; in • terquosfuerunt exorcift£,qui nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;adiurAbAM (ßßinabant,Mar.jlt;I.

de hac funllione lußinus CTAartyr, qui tempore Antonini Pq Imperator is vixttyApologeticoprimoßripßt,ChrißiAnosper vniuerfum orbem terrArum^ df in vrbe multos energumenos cur affe,quod nbsp;nbsp;adiurAtores praßare mini

me poter ant-.item TertuUianus,quiregnAnteSeuero ImperAtorevixit, inli-bro adScapulam: Damones,inquit, non tantum reßuimus, verum dr reuin-cimus,dr quotidie traducimus,amp;de hominibus expellimusßcut plurimis no-tum.Cumvero tuncEccleßaMagißratus praftdio deßitueretur, pq eius reElo-resedendarttm virtutum facultate valebant,de qua Apoflolus i.Corinth. i o. vXr ma,ait,militia noflra earn alia nonfunt,fed Dei pot efl ate valida adfub-uerflonem munitionum, ac par at am habemus vindicationem omnis contu-macia.H'is armispercuflfusell à Petro^^nanias dt^ Saphyra,A£i.'^.(ßE[ymas aPaulocacusfa£ius,A£lA'^,EleceffeenimeratinEccleßaprimitiua,Euangelq dollrinam,vt olim legis facrampromulgationem miraculis conflrmarhcum-que non vnus Pharao,vellt;^ntiochies,fldmultoplures df crudeliores extite-rint tyranni Euangelio obflflentes, éditafunt virtutum cœleflium teflimonia pro Ecclefla C hrifliana conferuatione inntimerabilia.

3 Ha igitur fupradiila quatuorfunciiones vnanimi confinfu Eccleflas conflituerunt,quapoßea t^poflolica dill afunt ; quod lt;^poflolorum funHio prima inordtne fuijfet, amp;nbsp;OAm doHrinam d-difciplinam amplelierentur., quam Apofloli docuißent. De Ulis Tertullianus in libro De praflript. Conflat, inquit ,omnem doHrinam qua cum Ulis Eccleflis^.^poflolicis, matricibus

G

DE POLIT. CIVITATIS DEI

oriÿnaltbu^fidei veritati depm an dam, idßne dubio ten entern t^uodEc-cleßi ab i^ftoßolü, jipoßoUà Chrißo.Chrißai ä Dcoßußepit. Apoßoltci et-tam Tjiri dicltßunt iUi,ejtüab i^poßoiisadEccleßeemtntßerium ordinait^t/t Euangelica ßde (ß doötriria perßeuertirunt. In probat is 'vcro auclorihae nuß-quam reperitur dpoßolosßtcce/ßores ßbi delegtjje, ejuiApoßolt dicer ent ur. lo-annes enim qui dier um longitudine collegas omnesfuosßuperauit^ Polycarpum Smyrncnfi Eccleßeepreefectt Epifcopum,non Apoßolu-,amp;ßio loco dtcetur hunc gradiim ApoßoltcuEcclcßee Chriflian^purlt;tfutjß tncognttum, drinperföna ^poßolorum deßtßße.Euangeltßarum ettamfuncitü^quißncenttiriatt fuerunt Apoflolorum, deßit -, necnon prophetarum. Conflituiis emm Eccleß 'is Epi-ßcopi Euangeliii docuerunt popular i lingua, Theologieeq^ßientia inßruölißuc-cejßrunt in muncre docendt, dt‘ dtßctplina adminßranda.Etßvero or do prophet ar um deßcrit, prophetic tarnen gratia perpétua ent, qua pq in Eccleßa Chrißianaadßnemmundi inßituentur. Dentque.^ certum eil ex hißariis^ ordinariam edendarumijirtutumßun^lionemtemporariamfutjp^ç-fin Eccleßa Chrifliana deßiße. Deus enim patientiam (ß tolerant tarn piorum mi-ßeratuspr^laros reges drprincipesßccleßet cußodes, cegnitione Euagelqim-buit,medicos qui morbos cur ar ent excitauitßc vt ceßantibus neceßitatis cau-ßs propter quas fundi iofupradidla viguerat',ceßartt tandem idayta tarnen vt ßeculis omnibus Deusteßimonia ediderit ,quibus fatis docuit donor um illo-rumgratiam in Eccleßa non omnino extindiam eßfe. Aty^hcecdefundlionibua ad tempusinßitutis.

4 Sequitur, vt de idls agatur, quaperpetuo ßtnt duratura ßedprafan-dum,(ß notandu imprimis eil ßnt er omnes Eccleßa Chrißianarediores,nullum extitißße Apoßolorutemporibus caput minißerialeßdomncs pietatiscon-iundtos 'vinculofub außici'is Chrißi monarcha,Eccleßam admintßraßecom-muni conßnßu,^ voto. Falßum enim ejßpoßeaprobabitur, quodHierarchie Romanaadulatoresfcripßerunt,Petrum Apoßolorum, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;adminiflra-

tionis Eccleßaßice principem fuijß. Eiguit enim inter iUos Anßocratia : dr quamuis alia membra,aliis praß ar ent atq^ excellèrent, propriisy^ muneribus fungerentrir,moder ata tarnenfuit totius corporis gubernat io-.Dicente lacobo, Eetrusßlebat, drprophetaßgillatimprophetabant. Sialteriaßidenti reuela-tum aliquidfuerat,priortacebatßodlrinaqua tanquaßiritu Dei fuggerente adferebatur, prob abat ur ab aliis num cum Dei 'verbo conueniret ; vnusquisgf^ proßua dignitate (ß- merit is, honore afßciebatur, nbsp;nbsp;in bonorum delediu ma-

lorumo^

ET HIERARCHIA ROMANA.

confenftuferjpiàcbdtur. Htec Eccleßa Dei Chrißiana ab ini t tofuit polit ia. ^lttid igitur^ cum vni Petro commi/pi nonfueritfuprema adminißratio,c/iiui erat^an omniumjun£lionum tanquam optimatum ? an populi vnttierß Democratta certe nulla futt, trt qua tequato rerum omnium, cmnibtfsqi^ E ccleßa mem bris iure res gererentur^nec memini Deum vnquam in rebus Eccleßaßicis folam Democrattaapprobaßi. Popular Is enimadmini~ ßratiofans ePtfedttionis amp;confuftonû-, ordinesEccleßiaßicos confundit^anar-chiam gener at ^malum petus tyrannide-, modum nunquam tenet, autfuperbe dominatur, autferuit humiltter., adulator es extollit ; pios amp;nbsp;cordât os vires o-diopropequitur-y defyncera doHrtna eiufdemq, profejjortbus lt;eßimator ePi ini-quus-, minißros loquaces amat\pote flatibus à Deo ordinatis obßßit-politia (ÿ* ciuilis ^Ecclcßaßiclt;£vinculadfßfl)btit\aren£marunodißimtllsfempermo-uetur-, nbsp;nbsp;vt verho ahfoluam^politiam Eccleflaßicampopulo commuter e,nihil

aliud eßet quamgladtii furicflo tr adere. Equidemfi Chrißum conflderemus^ Eccleßtt monarcham^etus gubernatto amp;ßatus cjifonarchia dici debet.EPÎ e-uim rex neßer quipretio fanguinis fui nos redemit^virtute Spiritus fanPlh cfl* •verbofuonosregitßedfiEptflopos,Do£iores,Presbyteros, amp;nbsp;Diaconos atten-damus,ques Ecclefllt;egubernattoniprafecit, eiuspolitia Artßocratia dicenda ePljita tamen^vt penes Ecclefiamfuprema maneatpoteßas. ^_,dttendendum enim neadpaucorHm,quantumuis optimatum poteftatem^omn’is adminißra.^ tio redigatur,nefaliiones or tant ur. Oligarchia enim facile dégénérât in ty-rannidem^qua ftpe accidu ex ambitione,auaritia^odio amp;nbsp;inuidta eorum, qui inrerum adminiflratione moderate non agunt. .^amobrem optima Eccle-ßlt;e polttia agnofcit Chriflum Eccleflte monarcham, (pf funSliones ah eo in-flttutas (PP perpetuo duraturaa ; ad quas^vt adminiflratioßacrorum (pr di~ fcipltna per tine t ,ficillt abs^ confenßu Eccleßse prafici non dehent, neccla-titbusabuti,quaadadificationem^nonaddeßruclionem autambitionem (is funt commtjße,

Cap. VI.

X De Ecclefiç miniftns ,amp; eorum variisappellarionibus,officium amp;nbsp;dignitatem minifteriidefignantibus.

1 In EcclefiaChridianaPaftoresnonfumunturcxcertatribu, amp;nbsp;deillorutn ætatematura.

3 Quomodoiiiuenesadrainifteriumcoaptaripoffint,amp;de doärinaamp;eru« ditione miuiftroruni.

fl nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DE POLIT. CIVITATIS DEI^

4 De moribusjpiecateamp;grauitateveriPartons.

J Dcconrtantia minirtrorumEcclefiæ.

G Compendiumvirtuturn quas icripturalàcra defignat;amp; necelîàriæfinit Ec-clefiæpartoribus.

Canones Conciliorumgcneralium,amp; prouincialium fècundum quos Epi-fcopiEcclefiæfintpræficiendijamp;quales elle oporccac.

HTaqtte rem aggrediaraminißrk'verhiDei, ejui absejue controuer-fia, frlt;tcipni funt Eccleßa redores in rehui Eccleßaßicii ; et inter quatuor funldiones in perpetuum inßitutas^primum muntts ebti-nent. lUi inter dum presbyteri, interdum paß or es, interdum dißenfatores myßeriorum dicuntur-, quoddocere verbum Domini, fàcramenta ädmint-ßrare, et dtßciplinam exercere teneantur ; propterea Epifeopi vccantur tco.-pà. TV '^axaTitTy, quod tanquam inße£iores gregis eommißi cur amger er iUosdeceat, his etßmiUbus nominibusminiflerq dignilas, et praßrtimof-ficium,declaratur ,de^ quo \^poflolus i. Timoth-i. Epißcopatum de-fideratypraclarum opus deßderat. Opus, in quit, non ßlendorem, [ed laborem. Epißopi enim nominatio, non tarn honoris, quam oner is eil inßitutio ; digni tarnen honore duplici qui bene prafùnt. obedit€,ait Paulus 13. ad Hebraos, iis qui prafunt vobis,et obßcundate ; vigilant enim ipßpro animabus ve~ ßris, tanquam rationem reddituri. Etenim nullum eil genusßun£lionis pafiorali dignius velpraclariusßdarduum eÜ opus,cut Angeli imparesßunt\ magniq^intereii, Eccleßapaßoremnancifiipiumet cordatum, quimyßeria Chrißitraöletß/ncere,eßmuneregubernandivtatur incorrupto.

2 Chrißiana igitur Eccleßa Paßoris virtutes exponantur. Hic nulla tribus autfamiliacerta esi ,dohrinatantum quaritur,empiétas,^grauitas. Ex omni enimgente qui timet Deum, operatur iußiiiam ,acceptus ePi Uli, lt;^Pl.io.,^aderenegligendumnon ePi quodin Concilia Oecumenico Con-ßantinopoUtano 6.legitur,cap.-^‘^. ,^uoniam cognouimus in ^rmeniorum regione eosßlos adc 1er um admit ti, qut[unt ex generefacerdotali,decreuimus vt deincepsnonliceat adeius,cuimanusimponitur ,genusre/Jgt;icere.,/ed examinantes an dignißnt,exp0ßtis inßacris canonibus decretis,eos in catalogum referri,^^ Eccleßaflicepromouerißuefint ex maioribusfuisfacerdotibusßue non. Deatate Paßorum,dtligenshabendaePlratio.\_AetasenimLeuitarum apud Hebraos matura eßf^ debuit ; dp cenfor legibus Romanu nemo gt;nbsp;niß

atatt

ET HIERARCHIA ROMANA.' H ^tiitegratM,eligebAtur -, leges^^rafertim annaUs certAxtatii/^atia ctiique di-gnitati defer iplerunt ; ^dUitaü annos trigtnta (eftem, prAturti quadraginta^ amp;nbsp;confitlatui quadragintA tres ; quod et poet afignificAt j

lura dabat populo fenior,finitaque certis Legibus eft ætas,vnde petatur honos.

Bißveronihildefinitumfitiu facr is Uteris de At Ate miniflrorumEuAngelü^ nonfrußr A tarnen (^pofloltss Timet heum monet hts verbis, i.Timoth.e^. T^ernotuAmtuuentutemdeßkiAtßedtypus eßo fideliumin conuerßationedn chant Ate,in /piritu, infide,in puntate^quA virtutes rar afunt in tuuene. Ad -hAC,cum Epifcopusinvitametmoresgregisinquireredebeat, noneiiparab adolefientefenem cenßri.,^Mdvero Chriftus inirepauerit iuuenisfiniores, docebat non vt fcribA,fedqtti autoritatem haberet, Matth. 7. Non immerito tgitur anno Domini 364 prohibitum fuit in Concilio Laodicenßcap.

T^eophytus promoneretur ad ordinemfacerdotalem.

Î nbsp;nbsp;Temporis autem neeeßitas, vel etiam virtutis maturitas ea poßit ac~

ce der e, vt etiam iuuenes foluti legibus, adminißerium cooptentur.Sic loan-nem conßat gt;^poftolum iuuenem eßfefa^um cum feptuaginta annos poH Chriflt paßionemvtxeritßc Paulus Timotheum iuuenem t.^poßolatus ad~ mintfirumdeleTit : fic Origenem aiunt decimo oSîauo Atat 'is anno Catechi-ßamfacium -, ficAmbroßus iuueniset Catechumenus UAedtolanenßs Epi-ßcopus eleStus :ßclT^Siarius Catechumenus, Epifcopus ConßantinopoUtA' nus propter optnionem virtutis eleSius dr conßecratus efl. Atfinulla vis cogat^ matura Atas in Epifcopo EcclefiA requiritur comité doSlrina, pietate amp;nbsp;gtra-uttate. .^i enim Ecclefiam docet tnßgniter dolilus , aptus ad docendum ejfedebet,quiqueprobeteneat, offi'np.n'i tdväo^v TUi neque att-diendtfunttUi,qui\_yipoftelos homines futffe imperitos damitant, nbsp;nbsp;nihilo-

minus eledos ad Euangelizandum. N.am pr Ater quam quod vocati funt kldoxii à Domino, certum eli Spiritus fandi donis ornatos , variis Unguis loquutos, dr quodlabereamp; indußriavix qui^quam confequi poteli, graÜA extraordtnaria cœlitus afiicutos futffi. .^i vero adminißri fuerunt ^.^po-ßolatus,erudttioneinßgnesfuerunt. DeTimotheo Ugitur i. Timoth 5. quod facras liter as nouerit a puero -, dr- qui tempore Apoflolorum ad minifterium EcclefiA admittebantur dodrina prAcellebant. Apollo Alexandrinusvirfuit eloquens,dr’fcripturarum cognitieneegregieinßruülus, Ad. 18. Siqu'tsvero tuoluAt volumina Epiphanii, Iren At Chryfoßomi,Baßlii, Eigilii, Augußini^

G 3

ƒ4 DE POLIT. CIVITATIS DEI

Tertullianiy^mbrû/ii,Theo^hyla£ît,Hilartiy CypritU/i amp;nbsp;mult arum quot;Ec-■cleßx doóioriim fitebitur imperitos Eptfcopos ad fliuampatiits^tjuamadca-thedram cjje aptiores. Deßnat {inqttit} Ifidormlibro 3. De fummo bono, cap. 35. locum docendifnßcipere,qutn€ßit docere..^omodo emm docerepoterunt^ quodipß non didicerunt? Si vero aliquii vcrbt Dei, amp;nbsp;d(ßiplinlt;e eccleßdßiclt;e imperitui ad docendum promoueatur^ audit or es ignorant ia tenebris inuoluiî-tur, amp;nbsp;mer gunt ur : cactu ft caco due cmfe prabeat, ambo infoueam cadunt^ Matth.iS’DcniquepaßoremindoliumDectsper os Eßaiacap. ^6 tmprobat. Ipß{ini]uit ') paftoresignoraueruntinteBigentiam ßeculatorestpßcacißunt omnes.^tapr opter ejut deßgnatur Eccleßa mintßer,probanditi esi imprimis examine doïlorum (ft-piorum^an in Uterisftaertsprogreßiss fecerit, an addocendumfufficiens-, deinde in^utßtio mor um diligens habenda eÜ. Inutilis tnim erudttio,quamimpit mores comitantur^vtleic unique 'virtutes (ft-ßeien-tiæ^vitaturpitudine.kMores^ait tlleßocentis peß'uadent, non ipfa oratio-, (ft-, .^i bene docet,(ft- male 'viuityereo ftmilis eil,qui aliis prabet lucem,ßeipßum •veroextinguit.

4 (ßdores vero minißrorum multisßcriptura locis deßrtbuntur, inter quos célébré edi illud ; ISleque aurum neque argentum, neque multiplicem ve-ßem appelant,fid diuinis optbus affluent es, de theßauro (uo depr ornant -vetera nouaque. Pontius diaconus feribit de Cypriano : nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;inquit, omne culmen

affèqui appetens Chrißiana religionis, omnemfuamfubfiantiampauperibus erogauit-, vereperfliciens nopojfiperfeftie in inenarrabilt Deifaptetiaphilofi-phariterreniscupiditatibusaddt£}um. De hocEpißcopo Carthaginenß,(ft-ß. milibus,'uere Chrifiianis,dicipotedî quod ait Poeta-,

T um pietategrauem amp;nbsp;merins,fi forte virum quem Confpexere,hlent,arreûifqueauribusadftant: Ille regit didisanimosjamp;pcftoramulcet.

Praterea in pafiere cumpietate, coniundiaejfidebet confiantia, qua obßßat contumacihus ; aßfltldienes, exilium mortemque ipfam, ft ita res ferat, pro Euangeltidefenftonepatienterferat -, non fit in pace leo, in prœltoceruus -, à •vocatione temere non dtfiedat ;ßemper in corde Chrißum Epißcoportimprin-^ cipem habeat, (ft- adeius -vitam,quamproximepoteritßuos morescemponat, ißidueque meditetur quod leremiadiftlumesl: Ego dedi te hodieinciuita-fern munitam,(ftitt columnamferream,(ft‘in murum aneum ,fuper omnem ttrr^m regibus Iitda,principtbus eius,(ft-ßacerdtgt;tibns populo terra, (ft- bellum

ET HIERARCHIA ROMANA. ƒƒ lnmgerent aduerfumtCidf nonpr^ualehunt, tjutaegetecumfumyattT)omi~ nm/ut Itberetn te erem. cap. r. Conftantia infigne documentum extat de .Quirino Sctjcix Eptfiopo : T^mcum iuffit Galertimola collo alltgatadnflu-men pr/ecipttattte effet JuperJtesdiuaq(iisfupernatauit,atque Chrtßianosffe-li.tntesgrauiter admonuit, ne mortis horrendo ffeêiaculo , afidet Chrißia-næprofeßtonedeterrerentur. i^thanaßtetiam Eptßopi Alexandrinilau-datur conflantta.tjui Uteris Conßantim Magni de recipiendo in communia-nem i^rrio, atque Euxoio a Concilto propter det eft an dam hareftm iuße da-mnatis.nonmodo obßüitfedi^rrianorum dr ’JMelitanorum coniurationi-bus^ criminibus ab Eufthio T^comedtenftfibtarttftaofe impoßtis ,exiliicala-mitatibus negle^isyglortam Dei, cft‘orthodoxamfidemconßanterpromouit. Hutus 'vefttgiistnßßens ^mbroßus Epiftopus Medtolanenßs, lußtna Falen-tinianiiuntoris matris^mandato^vt ètemplo egrederetur (.yiîediolanenft, ne-quacfuam perterrefaHus-, Ego iinquit'} hocffonte nonfaciam, ne lupis fctUcet Arrianis^ouiumfepta concéder e videar Deum blaff hemantibus: hic.ßplacet^ occide, hoc loco mortem prona fuftcipiam voluntate, ait Eufebius libro 9. capite 20. denio[ue de conßantia Epifcoporum Eccleßa primitiuayteßantur paßtm hißori£,ejua occluferunt or a konumextinxerunt ojim ignis, ex-ereueruntque iuftitiam, quam vt pie corde credtderunt, ßc orefyncere do-cuerunt.

5 Conßantia enim veri Epifcopi, aliéna elî a Pharifeorum hypo-crißyfaßu dradulatione, qua nulla peßis lethalior eße poteÜ. Parum e-ntm prodesi paßorem doHum., conßantem amp;nbsp;piumeße^ probe etiam w-uere fi improbe ojiuentes tacendo non arguat. Sic paft ares adulator es per E'^chielemcap.^ Deus adloquitur:Si dicente me adimpium.,(JMorte mo-rier 'ts^non annunciaueris ei^neque locutus fueris vt auertatur a via fua impia, amp;nbsp;viuat Jpfe tmpius in iniquitate fua morietur ßanguinemautemeiusde manutua requiram, Va,ait Efaias capite s. illts^qui dicunt malum bonum^ dr bonum malum , ponentes tenebras lucem, çff lucem tenehras. Qui ^ntonii libidines, hilaritatem , Phalaridts inhumanitatem , feeler at o-rum odium , Ptolemaißtperßttionem , religionem vocant, luxum Deme-trii laudant, df adulando Dionyfti epulasßclantur-, digni profcHo è quorum cerukihus gladius appenderetur , quo pœnas adulationis luerent débitas. Quid , ait Plutarchus libro De dtferimine adulatoris df a-mici, Siciliam , K^egyptitm, df Romam ipfam perdidit ? Phalerata

DE POLIT. CIVITATIS DEI

adulator um oratio.l^nfrußra igitur Paulus t.ad Timoth. cap.^. admonet Lccleßamt'vt doHores fugiat prurientes auribui id elî minißros adulatoreSf peßtmos animarum homicidas.

6 ^^amohrem quales eße Eccleßa Epifcopi, iuxta ejuos canones etigi debeant, ex Deiverbo compendiofi colligamuä. Oportet Epifcopum irrepre-henßum amp;nbsp;inculpât um eße^ tarn in doHrina/^uamin moribtcsßißenfatorem ßdeUm muneris cuiprafeliu^ eil ;ßcontinentie donc careatßt -vniua vxoris 'Virpolygam!am deteßeturßomtfue bene preßt amp;nbsp;liberos contineat infubie-mione cum omni honeßate-, Eccleßam cuipreeß^curet diligenter, apte doc eat drin adminißranda dtßiplina moderatumßeprebeat^neminiaduletur^ob-ßßat contumacibttsßt'uigilansinßudto Theologico, dr oßßcio paßortsexer-cendoyndeßnenter oretyebrietateet crapulamfiigiat ßobrie vtuat,ßmplexßt •vt columba,et hypocrißcareatprudens tarnen vt diuertat ad^irobos dr Euan-gelio dignos^contra diuertat abimprobis, resßicraa canibus, id ePl infidelibus et indignis non det,neejue margaritas porcis obitciat. CM alos patienterferat^ et illatam iniuriam non 'vlcifcaturynec manu nec lingua ^uenquam percutiat^ pacis ßt amanSybeüi pugnaque hoßis,ne quid per iracundiam agat-^ ßt circum-ße0lusgt;etßaniiudicii-,piusergaDeum^etiußus ergaproximum ; abauaritia., fiortatione^etluxualtenisspauperesperegrinos.agros, etcaptiuoscuret, et ho-ßitalitatem exerceat-, bonam fantam, quantum fiert poterit,apudexterosne negligat-,'ußiet experientia rerum'ualeat, quodgradum Epißopißt adeptfss neßuperbiat, ßd demijßßegerat,inconciltis et conuentibusprimes conßßits non ambiat.

7 Supra notati canones ex fonte ßiriptura ßacra deprompti ßnt,et quamdiu Eccleßa Chrißtana res falue aliqua ex parte fuerunt, patres tarn in concili ’ts generalibtts quam prouincialibus in elcElione Epifcoporum eos ob-Jeruart cur arunt. Exill'is pauca teflimoniafubducam, 'ut quo res r edier it yne • Uns dignoßatur. In concilio Carthaginenßquarto cap. i.ßc legitur: .^i Epi-fcopus ordinandus eil, antea examinetur ,ß naturaßtprudens ,ß doeibilisß moribsts temperatusß'vita caßus,ßßobriusßßuis negotiis cauens,ßhumiHs.^ ßaffabilisß mißertcorsßliteratus,ßin lege Domini inßru£lusßi inßriptu-rarumßnßbus cauttssßtn dogmatibuseccleßaßicis exercitatusptante omnia ßfidel document a •verbisfimplicibus aßrat, id eit patremfilium et Spirit um ßanElum •vnum Deum ejß,amp;c. item in Concilio T’tronenß tertio de Epißopo coniugatoßc habet uri Epißcoptts coniugem •vtfor er cm habeat,et it afanHagu-, bernatione

hernntionegubernet domum omnem,tam eccUfiaßicam quam propriam, vt nudadeeo lufpicioquaqua rationeconfurgat. Item in concilio 6. Cenflanti-nopûlttano œcumenicOyde docendi munere adquodEpifcopi vacant ur ßc legi-turcap.19. Oporteteosqutpr^gfunt-Eccleßu^inomntbiuquidemdtehuißed pritciptte dominicts, omnem clerum nbsp;populum docerepietatis ac reEEe reli-

giovis eloquia \ ex diuinafcriptttra colligent es tntelligentias nbsp;nbsp;indicia ver it a •

tis. Exßriptura, ait carion^ non ex mandatis hominum^eloquia veritatis, rcEllt;e religionIsprxfùl Eccleßie docebit. ^uid ad hxc re(pondebunt hierar • chtce RomariA Epißcopi, qut nunquam docent velfi docent,mandata homi-nnmßuperßitioncm,(fidtfi:tpltaamaDeonöninßttutam,eloquuntHr},^^a-lis autem ejfi Eptfioptts, cfi a quibtts immunis efiè debeat crimintbas, amp;nbsp;im-perfeCîionthus-, a qttibua (fi quomodo eligi debeat,compie£ittur canon deciwM oSiauus ConctliiToletaniquarti, in haie verba: Intfiocanonenotanturqtà juntindigni ad honorem facer dotii, quos ius nunc vocat Irreguläres ; inter quosetiamrecenfintur (fiißi qui muneribu^ honorem obtinere moltuntur'^-qui a decefforibiis infacer dotium eliguntur, qui infcii Itterarum funt,qut non-dum ad triginta annos peruenerunt,qHt nec à clero, nec à populo propria ctui-tatiseleElifunt. .^iergoprobattos muentwsfuerit ab vniuerfis comprouin-cialibus Eptfiopis,aut certe à tribM,m Çaeerdotem die Dominica comprobahi-tur. De eleSiione (fiordinationeEpifeopi,quomodo, (fiàquibuifieridebeat, pofieavidehimtü: qt^ro nuncannonexfioletani, Carthaginenfis (fiTuro-nenfis concthorum decretis damnanda fit maior pars Epifeoporum Hierarchie Romane,quipalltü Epifcopale, (tnueftituram vocantfretio ab Hierar • cha Romanoemerunt? quiEpifcopatum magnis largitionibut arnbiuerunt? qutimpun£fcortantur,(ficentugium à Deoinftitutumdetcfiantursqutnun-quammconfiffitEcclefie verbum Det docueruntsqui denique ignart facra-rum literarum (fi omnùdo£îrinæfacre,Epifcopidefignantur? ^uam vero caße(fi fobrievitaminßituereteneantur,finodttsRhemenfisd CaroloMagno circa annum 8iî. more antiquorum Imperator um coaH a, docet his verbis,cap.ïó (fi 17. Epifiopi^pauperes (fi indigentesficum habeant ad men-Cam, (fi leHio dtutna tbtperfionet, (fifumant ttbum cum benedtHione (fi laude Domini fecundum\.^poßolum s. Cor. to. vtfiuemanducentfiuebibant., * nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;omnia in laudem Dei factant, vtque Epifeopi (fi Deiminißri comeffationi-

htss(fivinolentiisnonincumbantfedattendantDominifententiam^ Luce 12.. Attendite ne grauentur corda veßra crapula (fi ebrietate. (Moderate

$8 DE POLIT. CIVITATIS DEI

enimcihumfitmeredehetit ^'VtfAraüßntad obfiquium Domini. Ecce 'veri Epifiopivitara Dei verbo^c^ canoneantiquoprlt;tfcripta, qualùquedebeat ejji eiiumen[a, ad quam pauper es conuitt^aßtdeant non tuba aut inßrumento^ rum mußcesß repit us audiantur, fed verbi diuini harmonia perßonet, in ci be

poiußobrtetas coußiciatur^ amp;nbsp;Uudes Dei celebrentur.

C K V. VII.

I Q«oraodo,amp; à quitus eligeréturEcclcfiæ miniftritempore Apoftolorum, amp;nbsp;de forte adhibita in eledione Martiiiæ Apoftoli.

» Ecclefia pnmitiua ordinariam eledionis formam fecuta eft, quæ cleri iudi-cioamp;populifufFvagio fieri foiebat. ' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;*

} lt;^omodo,amp; à quibus Epifeopus Romanus eligatur,amp;ordinctur.

4 De Cardinalibus Papç eledoribus, amp;nbsp;quo iure id faciant.

Î Antiquiffimo iure cofirmatio eledionis Epifeopi Romani ad Imperato-rempercinct.

6 De Papis qui primi aufi fiint Ecclefiæ amp;nbsp;Imperatoribus adimerepotefbtem eligcndi amp;nbsp;confirmandi Epiftopum Romanum.

f nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;do£irina,pietate,grauitate, moribus veriEpißcopi^

^ß^'^neenonlegibusiuxtaquaseligidebeat ; nunc 4 quibus, ^quomodo ^t^i^^^eligendusßt^videamus. TypiacformatreserdtnariaeleóÏionis qua facia esi in Eccleßa tempore 'oflolorum^ inßgntbus tribus in locis Euangelii proponuntur. Primum exemple mßc efl ASl^aum vnus Apofl olus in luda locumfubrogandus eßet, Petrus emedto difiipulorum aßurgens{erat auteturba hominumfimulquafl centum viginti}eoncionaturynonetque oporterevnum ex its qui à Chriflibapttfmo, vfque adcius aflenflonem conueniffent ,teflent refurreliionis vna cum cat er is Apo ft oilsfleriihincque pat et miniflrorum partes effè in ele£iionibus praire amp;nbsp;proponere : fid neque hie priuatim vel ab vne Eetro,velaflits Apoflolis eft conclufum,fidpublice,çft-totius Eccleßaßußragiis elellio pera^a eil. Itaque Uli vniuerfi centum (ÿ- viginti difiipulipr ec antes, fir tem de duobus elemis Deo commifirunt, qua Mat thia obuenit, triplexque eleliio hie fuit. Prima Eccleßa,de dnobusficunda Dei,deßorte Matthia',ter~ tia rur^us Ecclefia, qua communibus tandemßußragiis (fi caleulis,finis euen~ tus approbatusesi.Equidem quodfirs adhibit a fuit, propter fltßragiorum pa-ritatemfa^umeftevidetur, quodquein ludalocum Apoflolusliffiawsinfli-tuendus eßt.Sors enim non tat urn ex Dei verbo fidßecundum phtlofiphes di-uinis etiam iudiciis er at at tribut a-, (fi Eoma adilitü candidat i [ußragüspares

ita

ET HIERARCHIA ROMANA. ƒ5 itafortiebaatur.Etßc Orator pro Plancio: Nequeenimjntpuity'vnquamma' tores noßriforüttosem conßituijjint itulilitiamy ntfi 'videront acciderepoffi vt compctitoresparesfuffragiisejßent. i^pudHebraosfiequensfuitSortium 'ufui.prtejèrtimtn rebus poUtieis. S or tes, ait Salomon, P rouer b. 16. mittun • tur in finum,fed a Domino temperantur. Hoc tarnen exemplum de fir te CM-atthiat temere non eïi in eleHtenibus Ecclefiafiicis vfirpandum, é' nttn • quam adhibendum, nifi extrema neceßitas cogat, ad dißidia qutt exparit aie Juffragiorum oriripofilmt^fugienda.

Z Et enim Ecclesia primitiua or dinar iam eleSîionts formamfiequuta eflt ^Uixfiebat iudtao cleri dt'popultfiufiragio. ,^a de re Cyprianusfie dijfirit i» epifiolis: Coram omnijynagogadnquit^iubet Deus con jtùui facer doter», ac o-fiendttordinationesfacer dotales nonntjifitbpopuli confient ta fierioportere, 'UtplebepraÇente detegantur malorum crimina, 'vel bonorum méritapradi-tentur,(ßfitordinatioiufla et légitima,^u^e omnium fujfragio et iudicio fuerit examinata,eHoiueh£cdtfiplinadeifica.Etiib.i.Epifl.^,Dtligenterdnqttit,de traditionediuina çfi Apofiolica obferuandum nbsp;nbsp;tenendum eß^quodaptid nos

tpuoque (fi per vniuerjasprotiincias tenetur,'ut ad ordinationes rite cclehran-das ad earn plebe cuiprapoftus ordinatur, pie be prafentequafingulorum 'vi-tamplenifime nouit ,(fi vnitifutufpue aHum de eius conuerfationeperfiexit. ^uod (fi'apud nosfaHum 'videmus in Sabini collega noßri ordtnatione,'vt de 'uniuerfigt;fraternitatispuffragio,(fi de Epifeoporum, ejui in prafentia conuene-gt; nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;rant,iyuiquede eo apud 'vos Itteras fecerat iudtcto, Epifcopatus et defer retur, (fi

manus ei in locum Bafiltdisimponeretur.fic idem ait ‘^ .lib.Epiß.ep.iz-Corne^ lium Deiiudtciocleriacplebisfnfragio Epifeopum ordinatumfuijfe.

3 ,^£cumitafnt,quomodo à quibut Hierarcha Romanus ab ali~ quotfeculis eligatur amp;nbsp;ordtnetur,agedum 'uideamus.Circa annum xz’jt.Gre-gorius decimusjlyt refert Mare hiß. ) in concilio L ugdunenfi decerni curauit, adpontificù eleHionematuranda tnpoßerum 'ut Cardinales in chclaue mitte-rentur,neq^ inde exeundt,bibendi aiit comedendifacultaseû concéder et ur,donee conueniret in eleSitone.Ita^efl haßlica Romain monteVaticano,in cuiua conclauifubducutur Cardinales,nec inde exeut donee eheordes fint in eleHione nouiHierartha Romani, quern Papam 'vocat,nomine antique, quofic omnes Epifeopi-vocabatur. VtenimÄexGerar, h}yivac\cc\\dicebatur,ideß,pater meus,rex,quodpopulüacfiliodamaretßcomnisEpifcopuiolimVsc[)itdiceba-tur,quodEcclef. tanquapaterflia btnewltntia (fiofßcio omni profequeretur^

H i.

if ; ,

DE POLIT. CIVITATIS DEI

Vttnamin Efgt;ifcopo Romano vt Paf/tnomea ^ßcres tfißa amp;nbsp;officium pcrpe^ tuum fuijjet. Chierum ad eiw elt^ionem peragendam, die cert a Maßfier ca-remoniarttm tribus cir citer hor is ante meridiem datoßgno. Cardinales cjnos di xi antefùhduiîosin conclaue^conuocat adfacracelebranda ; qttibuseelebra-tisßefertur adßngulosputßtiim^ in eoque charta quA Cardinalium omnium nomma continet : poii ante ar am coUocatur menfa panna purpureo telda, c ui ßiperimponitur'vas deauratum^^f campanulaargentea: in charta Cardinalesßngult ßiffragia ßta fcribunt çfi it a complicant çfi obßgnant, vt extent tantum nomina eorum quiehguntur, inde confurguntfiuo qufique or dine, (ÿ* ßexisad ar am genibus precantur, chartulamque demittunt tn -vas deaura-tumfiioque loco rurfusfedent. Tune Epifcopi duo, btnipresbytert^çfi dtaconi totidem,accedunt ad aram^ Epifcoporum 'vnus chartulas omnes ordtne fii-mit ex vafi deaurato,'velargenteo: is explicat^^ clarepronunciat nomen eie-£ti,poßea fit concurfus ingens populiydf Pupit ele£lus produciturßipatus mtli-tibus amp;nbsp;magna Cardtnalium, Epifcoporu amp;nobiUumcoronacin£lus^augu-ß ißtmoindutus habitude humer IS hominum fußentatus ,fublimisin aurea fillaßdetjriplici tiara coronalusipraiitnumenpants quodalboequogeßatur^ neenonfrequent ia cleri cum cruetbus reliquiis-, adfunt potentifimorum re-, gum et principum legati^qui PapApedes deofculantur, henedtllionem et vi-tam Aternam abeo petentes.Huicßdenti in aureo throno^vnus ex Cardtna-libus teftes contrei at ^et alt a voce exclamat,ici\.\c\i\o^ habet. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;teßatur

Platina in Ioannis oidaui vit a. Pontifex,inquitßum primo infede Petri col-locatur.,ad earn rem perforata genitalia eius abvltimo diacono attreÜantur. ^ißshAclegendonon exhorrefiat ? Diocletianum deteßantur hißoriA,quod moderattonetnfuperbtamverfa, eo vfqueinfolentiAprodierit,vtfepoiihac mortalem effe obhtus^tanquam Deum adorari voluerit. Tlam prottcerefe hu-mi homines venerabundas at que ofculum pedibus figer e tußtt^ amp;nbsp;gemmas ve-ßtbus calceisqueimpofuit. At quanto infolentior eßHierarcha Romanus, que fuitanquarn Deum adorant, auro ,Argento ,gemmispretiofifimisßlendens, pedes fuos deofculandos exhibens ornndius homtnibus,^^ präfertim Imper at o-ribus,Regibus dp Principibus terra? lS(pnßc Paulus dp Barnabas, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;14,

valuer unt fi adorari,fedfeißis tunicis detefl atißtnt turbos, cult um diuinum tu parantes. ^id,inquiunt,viri hacfacitis? çfi nos mor talesfumus ,fimiles vobis homines,dp vsbis annunciamus Deum viuum,vtad eum conuertami-ni. Sed quid? \^poßoli erant ad docendum inßituti,hic vere Hierarcha in.

,4 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;' templo

ÉT HIERARCHIA ROMANA’

tentflo Dàfedens tan quam Dem, abhomintbui non tAntum Adorarife fAti~ tur/edetiAmiubet.

4. Ex quAverofcAturigineprofluxerïnt CArdinAles,PApAele^ores ,do-cetGregertuil'tbroz.epißol.1555. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Ulesenimfcribit tanquamad

curiones pAratciArum qut oltm flammes Curiales Apud Ethnicos Romanos dicebAntur \ hiinEccleJtA Romana Presbqtert erant^'vel diaconi ab initio,teßeCardtnali Florentino in fuis Conciliis,conc. 6s.Deinceps decreto qtto-dam Ccnctlij Sutrienßs anno 1059. Cardinalis dignitas cœpit ceUbrart. cum-que circa annum 1177. Imperator Fridericwfecundtts {yt ait Platina'} Inno-centijquarti^amp;confœderatorum armisinParmaobßdioneinftgni clade af' feêîw effèt^njildoriaelatw Pontifex,voluit vt galera rubro in paß er urn Cardinales vterentur, vtq^quemadmodum purpura antiquis imper at orihtn,imper atoriapoteßatisteffer a erat ,ßcpileui coccinettsßlendorem cardtnaltbus adferret,quiprogrejjù temporis,cyirchiepifcopis çfEpifopispralatifunt.id-que contra veterum canones,ex qutbus conßat metropolitani dignitatem,E-pifopalifupertorem, i^presbyteros drdiaconos Epißcopo inferiores fuiße. Cum veromagnapars Cardinaliumhodie diaconi dl'ßtbdiaconi EccleßaRomana dicivelint,ex veterucanonibus presbyter is dignitatefunt inferiores .Prohibitum enim in Concilia Conßantinopolitanofexto,cap.y .ne diaconißedeant lor co honoratiori quampresbyteri. Item in Concilia Aquisgranenß celebrato fub Ludouico primo,cautumfuit fub pæna abrogationis,ne diaconi in medio presbyter or um fedeant^quodminißri ejfent Eptfcoporum, inferiores autem pres-byteris. ^uodfifepresbyterosefèdicant-ynecejjèeitfecundudecretapatrum, Eptfcopisßbiiciantur : SedHierarcha Romanus,quipileum, (ßfßlendorem iUis ptnxtt, Deßruit, adtficat, mutât quadrat a rotundis, Concilia pro arbitrio figtt,amp;refigit.

S T^rannicum vero eil omnino, quodpoteßas eligendi Epifcopum Ro-manum ad Cardinales eil translata. Illa enim iurediuino adEcclefiam-, con-frmatto vero ele£lionisantiquißimo iure ad Imperatorem Chrißianum per-tinet ; de quo operapretium eil audire Platina teßimonium in vita Gregory primi.Gregorius primus,inquit,omniu confenfu, inuitus etiam Pontifex cre-atur,anno y ^Q.tuxta Ant.Augußinu Tarrac. Is aut cumprincipts confenfus requireretur,vt antea dixi,nuncios cum Uteris miferat, qui Idauricium,{ Imper atorem^obfecr ar ent,ne pateretur eleäionem Cleri ^populi Romani,ea in re valere,interceptafunt Itter a d prafeHe vrbis, ac difcerpta ,fcriptaque alt a

H 3

ii DE POLIT. CIVITATIS DEI

^uibu'ï rognbatur, vt quempopului ac derm in Pontifieem eleg^Jet, eundem Jmperator eonfirmaret. Notandum autem^a. Conßantina Magno vsque ad tempora Maurieq, imconfirmandiEpifcopumRomanum fere trecentorum annorum curricula yabtq^'vUa controuerfia penes Imper at or es fuijfefdqtte non Romatanium^qux. fides erat Imperij occidentalis fied Confianttnopoli, altera orient alls Imperljfede:nullus enim Patriarcba absque Imperatoris confin-fu, à populo eligebatur. Cum vero Imper at or es in Oriente domictlium, ex-emplo Conf ant ini CMagni confiituiffent -, Rauennlt;!t Exarchum prlt;efice-runt ; absque^ cuius audoritate Eptfiopm Romanm non inaugurabatur, Perturbatum quidem fuitpoflea hoc im imperialeab OdoacreregeOftrogo-thorum^quiexclufi ^ugufiulo, regnum in Italta conllituit^ dlquot; legem tu-lit comitiorum quorum tudicium fibt referuauit. Itaque^ Theodoricus rex Italie y ex legeodoacri anteccjfiris fid, Symmachum confirmauit Epifio-pum Romanum-,podca Pelagitu ex cleri drpopulifuffagio absque Imperatoris iufitone ordinat us cd, quod Longobardi tunc Italtam deuafiarent, drci-uitatem Romanamgrauiobfidtone premerent iiliorum , pag.ii^., Poliquam autem Caroli CMagni opera Italia, pulfis Longobardis, dr ciuitas prlt;!eferttm Roma in libertatem vindtcata ell, re-gnumque^ Italia, dripfum imperium ar mis Caroli récupérât urn eli, ius antiquum conjirmandi Epifiopum Romanum Carola lt;^ugulio ab Hadria-no refiitutum esi. ^uod Carolus Sigonius, Papa Romano alioquin in mul-tis addtdus, libro 4., De regno Italta,dtfiimulare nonpotuit. Itaque^, inquit ,vniuerfo procerumcon[entienteconuentu{quiEpifcepis centum quin-quagintaquatuor,i^bbattbusqueplurimis confiabat} decretum -, 'vt Caro-lusperfingulasprouincias ,K^rchiepi(copos dr Epifiopos inßitueret-, ita •vt nifiabeo laudarentur, drinßituerentur,aneminefacrarentur,drvt Ponti-ficem eligeret,fidem^ Apofloltcam or dinar et. Hacfufi repetuntur dr confir-mantur c.Iiadrianus,dre. InSynodo,dimnd.6^. inquibusHadrianus,dr Leo III. Papa Romani agnofiuntius eligendiPontificem Romanum ad Imper atorem pertinere.Adhac extatrefiriptum Stephani 6'i.difltnci.in quo hac •verba leguntur: Cuminßituendusesl Pontifex,conu€nienttbus Epifiopis d* •vniuerfo clerofiigaturprafente ßnatu, dr populo qui ordinandus ell, drßc ab omnibus elelîus,prafintibus legatisimperialibus confier et ur. Accidit •verb circiterannum 817. régnante Ludouico Pio Imperatore,'vt Paßhalis Epifio-

ET HIERARCHIA ROMANA.’

fini cttlpam fer nuncios deprecatu.seli^amp;in cUrum,^p6j)uluM Rominum reiecityquißcfieri voluiffit.x^ t piusprinceps eUnionem ratant hahuit^popu-luminterim (^clerum Romanumÿrauiteraàmonuit^maisrum inßitutafier-uanda ejfi,cauerent ne deinceps mateHatem l^tderent.

6 ,^0 iure ergo potesiatem eligendi amp;nbsp;ordinandi Hierarcham Rema-num ßbißunspßerunt Cardinalesfeo(cilicet^ ejuo Canoniß^eaiunt Papa?n ejji filem amp;nbsp;luminare maint, Imper at or es aut e eße luminare minus, ejuod lumen fuumafile mutualur amp;recipit. Primus qutintemeratum,drßacroßannum ins Imper at or is inuaßt fuit Hadrianus ter tint ■. ts^vt te fiat ur Platina in eiut •vit if tantt animifuity'vt initiofiui pontifie at usfiatim ad fenatum populumque Romanum retulerit,ne in creandoPontificelmperatoris autorit as expenare-tur-, tpuodquidem inliitutum à ISlicolaoprimo tentatumpotius quam inchoa-tumfuerat. Itaque decretum ne in poli er um in Papa eUnione, amp;nbsp;atiorumEpi-fioporum inßitutione Imperatoris'vellaicorum principttm autorit as fiena-retur^cap.Nullus,lt;iJ,.dißinn.Deinde Nikolausßcun dus decretum promulga-uit^quo Imper atoribus tus conßrmandt Papam omninoademit,tantum^ -va-luit eius potentia, ignauiaamp;fiuperßttione Imperatorum au£ia, vt non jolum antiquoiureexciderint,fedlitem moueritin eosHierarcha Romanus,quodni-fieiusauSloritateconfirmentury imperatoresdicivel h aber i non debeant'.é* deinceps/poliatolmperatoreßcclefiamipßamßuffragiorumltbertatepriuauity eUnores^fihi conßituit Cardinales, contra Det wrbum^ Apoßolorum exem-plttm,patrum canoncs^ç^ Eccleßaprimitiua vßum.

Cap. IIX.

I Decaufis inftitutionis diaconorum.necnon hypodiaconorum, amp;nbsp;Archî-diaconorum,amp;deilloiumoflicioantiquo.

t De moribus diaconorum quomodo ab Ecclefia primis lèculis clige-rentur.

• 3 Ti'iacirentialiterneceiïàriain eleókionibusEcclefiafticis.

• 4 Deadditamétisftiperftitiofisineleârionibus Scordinadonibus quæfiuntin Papatu;amp;de corrupto ordine Archidiaconorum.

64 DE-POtIT. CIVITATIS DEI

murmur or turn inter pauperes,e]uod non omnium eadem cura abApo/iolis beri pot er at, llli^vt minißeriumßuum,immune redder ent àfufpitione iniußa admtnißratiünü,amp;proprio prædicationû officio commodity fungerentur^ diaconosabomni Ecclefiainflttuicurarunt. Vtergoex maltsmorihui bon^ leges ortæfùntftt ex murmure pauper urn origine duxit or do diaconoru-, quorum alq minißrabant eleemoßnas^alq pauperibus ægretis curandis incur» bebaut ße qutbus Apofteltts ad Romanos iz. ^i dtßrtbuit^inquitycum fimpli-citate-,qHi miferetur cum hilar it ate. In hunc etiam ordtnem cooptatte fiint vi-duahonefilt;t,qult;tin hßoriaEcclefiafttca Diaceniß^vocantur, n'bminores aunts ßexagint a .^qudtin coniugiohoneße vixfifint, o perib us bonis cfi honeßo te-ßimentoornatsiiiunioresreitciiebantur., i.Timoth.^. HacfuncitoDiacono-rum tnftttutafutt tn perpetuum^ çfi cA EccleßA neceßarta amp;nbsp;'vtilis. Vt enim Deusoltm legem tulerat^Deut.is- nbsp;nbsp;nbsp;pauperejßttn ißaelfic Chrißus att,

loan. I î., Pauper es (emper habet is 'vobtfcum.^me nonfiemper habebttis. In Ec-c le fia igitur ifraeltttca prohibttum.tne men diet per plateas vagar ent ur, dfdtfi-jribuebaturfingulisprout cuique opus erat :fed à Chrißtanis tempore Apo fte-lorumfingulari charttatis eficomuntonis pu exemplis pauper thusfuccurreba-tur. A gros entm çfi domos pr opr tas vendebant pretia^ rei -vendit a adpedes Aposiolorum deponebant^ All,^. Or do diaconorttm dtßrtbutionem cur abat quapolitia mult is de caufis neceßartafuit. 2(e entm exfideltum charitate çfi tommunioneferuettßima captaretur occafio Platonicacuiusdamconimunio-nisftnqua CMeurn efi Euumnonaudtatur, or dine opus futt in dßrtbuen-dis dr erogandis eleemofinis. Poftdebal -vnusquisq^ quodfitum erat : collelda. •verofiebant primo quoque die hebdomada, quadtßrtbuebantur viduis^agro-tis,egenis,drperegrinis. ,^tta,dere Apoßolus i.Corinth.icS. Primo^tnquit^ quoquo dte hebdomada 'vnusquisg^ veftrum apudft reponat rec on dens quod pro Dei benignitate ltcuerit,ne cum 'venero, tunc celle^afiant : d“ haeleemo-fnaextraordinariadicebantur. lußtnus cMartyrdeillisinfuoc^pologeti-co fecundo teßatur,morem huncferuatum ejfe in Ecclefiaßto tempore, vt die flu^quiapiis dies Dominicus dtcebatur^poli verbi Dei drfurametorum communtonem ^quisq^profacultatum rationedrsrbitrio ahquid conferret., quodpoft ea \.yint tß es dtßribuebat pauper thus fipra commemoratts. Habeba-tur etiam ratto non tantumpra/intiumfed etiam abfentiumpaupernm.\^-chaiaenimdrMacedoniaEcclefia contuleruntinvjumegenorum.,quierant Hierofilymis^A^i.i$.lndtßribuendis vero eleemo/ynts,prouideiufie, drfapi-

enter

ET HIERARCHIA ROMANA. g; tnter cmniäjitbant^dtß.erncbiint^^'vabdos mendie antes, nentres otioßs, im pof! eres ,ejuibus (ts nulla ear uit. T^arn ,vt attJer t ull.tnftio Apologet .ex arcaeleemoJynarunonepults,neepoiactdis,necTjoratrt(tb. drfpfatur^fedege-nisalendtshumandis^,,amp;pueris,amp;puellisre,amp;pdrenttb.definutis,lt;ttate donut isfenib.ttem naufragis, ft ejut in metallis,amp;(iqut tn infidis^veï in eußo-dtis alumniChrißiana profeßionis fieret,(]ues Apoßolus^esmitilucos, fidei »ö-nnnat^amp;eorum imprimishabendaratio eH:»ecirußraeleemoßynaiàdo£lori-btt! Eceleßitvocantur fratrum, quodaßatrtbuserogatte,ßatrtbus imprtmisfint difiribuendæ. Polttia infignis erat tnpauperibtts domtßteis, amp;nbsp;peregrinis alen dis. p'naejure^^ entm Ecclefia fiuos alebat pauper es pro 'virtbtts-, ^uießpares non erantfidtttorthits Eecleftii inJynodo auxiltumpetebat ; hac^ polttia,oceurrebatur,nepaiipereshuc (fitlluc difiirrerct.,ßuodjiquisab 'vna Eeelefia ad alt am migr aßet ab^fitter is teßtmontaltbtts, ad ^^gapem non re-eipiebatiir.ldon dabantur 'vero nbsp;nbsp;teßimeniales Itter apaupertbtts, ^ut ex 'una

lEeclefiia in alta migrarent, nfi iuflis amp;grauißtmis de eatifis. Et hie or do tem-pore Concilij II, Turonenfis viguitf'ut ettts aÜa teßatur. Ueni^ infttn^ionc Diaconatits,omnis amhttto amouebatur\i!ßHieronymus adEußochiueosgra-uiter ar guit, tpui laudem humanam ex diftributione eleemoßynaru venant ur, Cum manum,tncfuit,cgentiporrexerint,buccinant-,cum ad Agapem vocaue^ , runt,prlt;eco conducitur. Caterum eum ad Agapem dtltgenter obeundam diaco-niinEcclefitaveterinonßuffieerent,propter pauperum multitudinem,defi-gnatißtint hypcdiaconi,Diaconoru adminißri,qMbftspoÜea vt diaconis non-nulbepartes in doeendoconcefiptßunt, epuodEpifcopi amp;Presbyterirari tune tßent,amp;Ecclefilt;tper vniuerßum orbem,fingulari Bei benefieio erefcerent.Cy-prianus in eptliolis huitts retfi^pius memtntt,(filtb.y epiPt.zz. Optatumßub-dtaconütellaturßuo tempore tn Eeelefia doeutfie. Beincepsvt tefiatur Htertt-nymus in eptflola ad ?iepotianum,\^rchidiacont inßttutifiunt,quorum mu-ntts fuit pro filter e,vt qutdam volunt, ne quid detrimeticaperet arariumEc-clefiallictim-ycœpitq^ hicerdoeotempore,quoex liberalttate principÜEcclefits pofießtones funt concejfie, qult;tse,^rchidiaeontcurabant,ne quid fiaudi in prouentibus committeretiir. ,^u^idam exiHimantcydrchidtaconosfuiße eos qui iaEcclefia vetert ChriPi'tanaChorcpißcopidieebantur,de quibuspoÜeaßuo loco dicam, Sedhuic opinionr reclamant Concilia, qua de cßArchidiacont ö“ Chorepißcopi or dine diHinEIo,dilucide teliantur.

2 Nunc videamfts,quibits moribttspraditi eße debeant Biaconi,amp; q»o^ l

€9 DE POLIT. CIVITATIS DEI

fnodô ab Eccleßa eligantur. Diaconie ait ylpoßolM, i. Timoth.'^. nonßnt •vint) nimium addicli^non bilingues,non tut fits lucri cupidißedhoncßt-,contHgem,liberos ^domum hont fl am alant, tenereg^ tllas tmprtmis oportet rnypierinm fidei cum pur a conß.ientia,id e^fdodirinam Euangi lud^Jtfemper par at ifint, Ji it a resferat,fidei ralionem reddere,earn quefan gum e (uo ohfignare :in dfiri-hutione etiam eleemofifnarum, pauper es ad Dei timor cm cohort art tenentur: d^vlverhoomnesvirtutes Diaconorum complet ar, pleniSpiritu fanElocfi Japientiaßnt,quthuicncgotiopraficiuntur. Celebratur impnmis yîii. y. Ste-phanidiaceni primt diutnavirtus (fidoElrina,ad cuttts typum componercfe dehent, quiad hoc [acrofianclum munitsobeundum vocantur : imprimis hxc attendantiUi,quifiuofiufiragio Diaconos eligunt, amp;nbsp;Ecclefiis absq^ deleffuob-trudunt. Nam adelecitonem corum quodatttnet, attendenda ell oratio duode-ctm lt;^podlolorum admultitudtnem. Difficite igiturfratresynquiunt, vtrot exvobisprobatosfieptem,plenos SpiritufianEîo amp;fitpientia,quospraficiamua huic eperi.hicy^ obiter notandum'verbum ■n^To.qJm/oStJ^verbum ejfie auElori-tatisdrapprobationispoliticum. ^^arecumtllaorattoplacutffiet corammul-titudine,vniuerfid!fictpultfieptem diaconos elegeruntfiatuerunt^^ coram Apo-fiolis, (fi cumprecatieffintjmpojuerunt eis mauw.

3 Ex qulbw ponimits triain eledîtonibus refl or urn Eccltfilt;t ejji obfiruan-da,non aduentitia quadam circumftantia ,féd efient iah forma imitanda, niji velisipfamEcclefiapolitiam fundituseuert'er^^. Ejfientialcm formam'uoco, quod penes Ecclefiamfuffragiafiuerint, quodque collegium ^^pojlolorum re-tulerit ad Ecclefiam. Ecclefia elegit fufiragiisjed aufloritwpracipua (^po-Jlolorum fuit,qui nempe primariffiußfragatoresfiner un t, dr elefios diac on at ui prafiecerunt: vt enimfiupradtxi,democratiam in Ecclefa Deus non confii-tuit-.drfiapienterin Concilia Laodicenficap.i-i.prf'lpeflum fuit, ne tut bis ele-flioconcederetur. T^onenimmultitudinis arbitrio A poft oh commifieruntea, qua pietate amp;nbsp;Aufloritatefiuaerant tempteranda. Comitta cericfieri non debent,in quihus viritim populo concefifum fit eltgere quos ’uolueritidrfiublatafiner unt merit opr opt er ambitumdrfieditiones,quibw non fiemelplebs tumul-tiiata ell. Proptereaprudenter in qtiibitsdam Ecdefiis conftitutum, ut re-flores earum primfeertum numerum proférant perfonaru^exquopofieaeli-gantur communi omnium,'uelexprejfi'veltacitoconfinfiuilli.quiaptiorcsvi-fientur ad Ecclcfia miniflerittm oheundtim.Tlec obftat quod à nonnullis con-tfu differitwr^leraque temperibus Apofielorumfiafla ,qua pofiea defier un t-.

ET HIERARCHIA ROMANA. #7

pTitfèrthn Aiempore ConflaiJttfii nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;altornmpiorumprinc'tputn.,qtti

diuerßimin eleitionihm Eccleßafticisfermam inßttuerunt.Eißentm in Ea-f»anA(^Conftlt;inib}opolitaiia Ecibjia Epßopos inter dum tlli non/inarunty conßimArunt^vota tAmcnordmif Ecilefiaßtcit^plehts nonexilußerunt, ^uodautem pr^cipuumuotum (tbt retinueruntyidturc^j eptime fecerunt, entm Chrifttantu, Eccleßlt;t eußos (ß ntttritiHi,memhrttm(jue »obilßimume^i^vtpoßeavtdtbitur. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;utattovero in circumfiantiis

locorum tempor um nbsp;nbsp;perßonarum fablaeHypolttijeeU adferthenday^ua tn

rebui ad/aphoris. non tantum reciptt yßd exißt inter dum mutationts.for-'veroejßtnttalem tollere.nthtlaltudejßt quam Det, Apoßolorum,prtmi-ttUA^ Ecdiji^ßairoilegesenerttare. Alterum,quoddtxtmui neeeßartum^eH inuoeatto, eaej^ pur a tn nomine leßu Chrifli, eiq^ Eccleßa tetuniurn adtunxity cum Pauluf dr Barnaboi exBpirttMißandiprlt;£ceptoßegregatifunt,amp;adpra'‘ duationem Euangelq mtßi.ß/ild.13, ^Mdetßtn dtaconorum eleüiaKe nen ßttvßurpatum .ßequenttßime tarnen ab jipoiiolis amp;nbsp;Eccleßa primitiua ob^ feruatum: oratio 'ueropura^nece^aria omnino nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;quißecuija(tunt,el(^io-

nes quantum in ipfis eU.prophananty amp;nbsp;irritai faciunt. Poßri mo ;i(hpQGilt;riAy necejßaria eli^ qua elebiu* Deo Eccleßa conßeratur. Deßgnatm enim ad B-icleßaminißeriumßecrttuadmoneiurßadopta Dominißparart^eße re-Itquo populo ad Eccleßa cur am, Deiipßui manu quaß decerpi^vt iam non am-plitaßeßtt iurû eßße_j ßiat ,'Vt agat quad vißtmßbtfuerit, ßedà Deo ad opta fuumßegregatum.Stc PaultaTimotheumcum adomnesoßficqßtipartes diligenter obeundoiadhortatur 'ihuiuiimpoßtionis manuum meminit,at^mo-net,neprouinciam negitgat quampir trnpoßtionem manuumpresbytery ad prophetandumaceepijßt Hicettam ritmante legem latam ab Hebraii fuit quot;ißurpatta.Iacohenim benediciurui Ephraime (ß t^anaßa,eorum capitibta mama tmpoßutt,Gen eßi.Siccyttoßsmanusimpoßuit lojuafuccefßirißiOyTtlu-mer.ij.Sic Leuita per mannum impoßtionem,inauqurabantur.Hanc myßi-came aremoniam Chriß tu CM at th. i q . ret inuit, in faiiFlaprecatione pro pue-rii fada-,Samarit ant per impoßtionem manuu Petri nbsp;nbsp;Ioannti,Spirttfafan-

ill fiuntparticipes, ^ttam'veroreligioß'vfurp.ttaßtah Eccleßa,teßatur Let tpili 9 zj7 DiofLorum,Eccleßte Alexandrina Eptfeepum: ^^am dn quit,prat er auiloritatem confuetudints quam ex Apoßobca noutmuf 'eenire doilrtna, et-iam lacra Scriptura manifeßat, quodcum Apoflolu Paulum nbsp;Barnabam ex

pracepto Spirittafanili mitterentad Euangiliumpradtcandum, ieiunantei amp;nbsp;Orantes impoßuerunt eis manm. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i i

lt;;8 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DE POLIT. CIVITATIS DEI

4- Hoc Leonii teflimoniitm cito^vt om»es videant fpmtfi iuypiterfiera hacclt;eremo»ta depraaatajit à Romanenfbu'S, per additto»em chrijmatû.ra-Jura^cructs^ lueex veßis, amp;nbsp;cereorum, epuorum Leo nuH.int facii mentionem. e^uajidicant tunc in diaconortim pallor urn Ecclejiæminiftrorum inßttutio-nefui/fe Tjßirpata.feda Leone non cornmemorat a-, tdfi perfuadere •volunt, ne-cejJèeLi^vtprobent idoneis teßtbm. Ex vulgata entm mris régula Ei ejui a-git^ficumbtl onus probandi. Conßatautem ex Eufihto Cßarienß battis Gr actsßcriptoribus ^Eceleßam orientalem multis Jeculis illts ritibitscaruiffe, ßatisejueßt docutjßlt;.^poßolos Chrißi, indiaconorum ordinattone illts ju-perftitionibtts abßtnuijß.j. .^^m vero impiefacroßanclam diaconorum in-ßitutionemdeprauarint, infinitum efietdicere_j. ?^on enim Eccleßa voti^ eos eliguntfied vniits creantur Hierarcha arbitrio, officia circa pauper es nulla exerCentura diaconis-,totaque hac funHioinfiuperbiam cardinalitiam con-uerfia elt^'vel in theatricam ißfi aElionem/n ejua Diaconus Euangelia decantât, cjua net àpracone, nec ab audit ore intelliguntur ; Subdiacont oblatio-nespopuli colligunt,quainter plurespoftea Simoniacos, non inpauperesdiui-duntur. i^dhac,fiuis diaconis matrimonio interdixerunt, contra exprefi-fum Scripturafiacra canonem,primorum etiam eonciliorum conßitutionem. Denique,lt;^rchidtaconorum or do, quemßipra dixi in Ecclefia conßitutum fuifife,certis(finon omninocontemnendlis rationibus,quam tnordinatusfiit, nemoelîexperientiaaliquapraditus,qui ignoret: fuaquarunt, nonquapau-perum,curant'vtcanoncJM.iJfaemendetur, fitßntineo defeHus, 'vtoleum, chriß»a,^numenpaniscuflodianturfiub fera, vt omnia ornamentalfiu-pelleHiliatemplorumficriptismandentur. .^lam vero tyrannidem à multisfeculis exerceant in facrificulos fibi fiubditos. Concilium Cabilonenfi commémorât cap.Hits entm dominantur ,amp; cenfus imper ant-,in vifitationt

Ecclefiarum quas Inert caufa lufirant, immoderatoftmptugra' uesftnt, cß“ veluti hirudines alia fugunt,alia car-funt, alia vor ant, alta man-

dunt.

CAP.

ET HIERARCHY ROMANA. «9 Cap. IX.

I De presbyteris Ecclefiæ priniiciuæ,amp;offîcio illorum tum in verbiDei præ-dicatione, tumindifciplinçadminiftrationc.

1 Presbytetorum munusdifciplinæincumbentium,fublatuminEcclefiama-litia præfulum.

J Qualls presbyter Ecclefiæ elfe debeat.

4 Ecclefiæ fuffragiis eligendi presbyreri,amp;:refutatio argumentorum quibus vni Sc alten hæc poteftas tribuitur.

ƒ Refelluntur ordinariorum argumeiiu gt;nbsp;Sc probatur Magiftratum præci-puum elle Ecclefiæ niembrum, amp;^d eu ru curam Ecclefiæ pertincre.

G Etiamfi principes fuo officio crgaEcclefiarnnonfuiigantur,nonfequitur claues Ecclefiæ ad facerdotem vnum pertinere.

1 Solutio obiedionis.ab exemplis Melchifedeciamp; Aaronis.

8 Cur Ecclefia primitiua vfà non fit vnâionibus in ordinatione paftorum, presbyterorum amp;nbsp;diaconorura?

;gt; Primi Imperatores vfque ad luftinum, Sc reges Galliæ primæ ftirpis Chri-ftiani omnes,vnôti non fueriint : Sc de abufu vndionis.

lo De Ecclefiæ dûôloribus Theologis : Hebræam linguam omnium anti-quiffimam,amp; dodrinamlâcram in Academiis profitentibus-

Erùum exemplum eleci 'tonii eccleßafliclt;t legitur ^£1.14. in ele-(ßordinät^onepre5hyterorum,quos^poflûlinonpreprioar-^^^ bitrio, [èd^ujfragiis Ecclefittperßngulds ciuitutes crearunt. Presbytères Græci, Lattnt Seniores vocurunt\ab istatc, quæ in illis matura ejfe debets meritoque inEcclefiawteri cautumgt;neante annostrigintapresbyter! ordinär ent ur, quodhæc ætas plena amp;nbsp;robußa ad omne fapientiæ amp;nbsp;difciplinæ ex -ercitium fit idonea. Gloria qttidem fenum canidés, ait Salomon Prouerb. 10. qua eii hac canictes ? none a quæprater pilos albos, habet nihil fed ver a canidés prudentia eii. Vixerunt ab Adam vfque ad Abraham, homines non-gentos amp;amplius annos,nullufque alius presbyter velßenior didus^niß Abraham primus : eß Uli quos CMoßes ß (_/ipoßoli ad Ecclefagubernationem ele-gerunt^qui non ab annorum numero ,feda fapientia, amp;nbsp;re£la adminißratio • n'ss officio presbyteri fitnt denominati. Igt;ua veroßeciespresbyterorum infcri-pturaleguntur. EnaeorumquiEuangelium annundabant, eßpredbus in-CHmhebant,(ß vocantur a Paula) A£l.zo.Epißcopi,aSpiritufanflo conßituti adpafcendam ChrißiEccleßam.Cyprianusetiamlib.-i epiPi. paßim tefiatur, presbyteros fui temporis in templo vnü cum Epißopo presbyterorum primat e^ facram do^rinam docuifß. Alterafuit eorum qui paßoribus erant coniunElif

1 3

70 DE POLIT, CIVITATIS DEI indifciplin,£admintßratione ^dequibus cap. 12. adRomcinosc^poßoltumf-fniait:^ifgt;rAeiiytnqHit,cum ddigentici,^\. Corinth 12. dcferte rnentionem facttgubernationitm. Denique ne q»a ditbitatiofub/lt^t.. Timoih. S-ficmtt»n4 fresbyterornm dtßingnit..^i heneprjefunt {tnqitit)[ireshyterißuplici honore dtgnihabecintur^maxime iiqui laborant in fermone do^rina.

2 nbsp;At presbyter orummunttf dßißinje incumbent iiigt;n,m.iliiia nbsp;nbsp;ignA-

uiaprAßlum fiütobliteratum.quadere Ambroßusinepiß. primam adTtm, ßytbit Synjgogam^tßrpoßea Ef^ßamßenioreshabHfffc.,quorHrnßne co-ßlto nthdagebaturin E cleßa, qtiodqita neghgentta obfoluent neßire(eait^ nid forte docitrum deßdta aut magis fiperbia.dumßoU volant altqtudvileri. Jdv-ro quoarttß..to faldam fuertt, opinor.,niß mefalbt coniebJiiraßeprehen-dtjfeexdißinci 9}.c. Diaconi.in quo dtaconis hoctribuitnr., vtßnt tanquam ocidi Epifi.opifiberrantes^circHm!ußrattsallic4totiu.s Ecclefhe^tpßperjlrn-tantesddigentittsßquem videantvtctnttm fiertpracipitio^^proximum eße peccato,vt référant httc ad Epifcopum,çfi comrnoneri ab eo poßit d ,qui in prA-cipitiul.ipfurus eß,vtirenocetur,dt' »on corruat in peccatnm..^uù qnAfia verbi Dei dr antiquit at is ecclefiafliCA peritusmefiit htc non addtai ont^ ledpns-bytert officium pertinuiße? Tribut a ßunt igitur dtaconis presbyterorum partes? Cur it a ? vt fcdicet presbytert p^eprio officio deßituti pedetentim abroga-rentur,drfic collaberetur ^pofiobcA dr veteris dtfciplmA exercitatio. \_ySu-diamui vero quid prater ea quA dtiJa funt,adficribaturdiaconis in epiß prim a Clementis ad lacobumfratrem Domini: Negltgentioresquoque ,tnqutt, dr tos quirarius adaudiendum Verbum Dei accédant, nec ioHicite ad Eptß.opi traldatum conueniunt, ipficommoneant dr hortentur. At hAc eßfentoris Ec-clcßACura, quivt Ararium Eccleßaßicum ad Diaconi curampertinensnon adminißratßeddigenseßin cohortationibusdradmonitionibui erga eosqni verbi DeiprAcontumneghg'int autcontemnunt.Itaquenon imrnerita Am-brofiusconqaeritur Seniores EctlefiA Chrißi tnAper fiaperbiam prAfiulam^dr Ambit io nem an tiquât osfuiß,quorum refiitutio ab EcclefOs mult is tn Germa-nia,dr ahislocis repetit 1 eß, quodvtilis.quodne' efsarta adddctplinam Eccle-ßaßieampromouendarn drimprimis i done a ad HterarihiA RomanAtyranni-demprofltgandam. Seniores enim non octdi tantum (unt paflurum, vt adeos-refer ant quA ex vfa Ecdefia fun t.fid eius Irenan Ija dtei poffitntyad conciltan-dosantmosciuiurnciuitatis Dei, antequam facra fynaxicommuntcent-,aberrantes enim tn mehorem viam reuocant ^imprimis autem attendant cum^ vtgtlan-

IT HIERARCHIA ROMANA.' 71 wigtlAntißtmu Paßäribta^ne husreßbui^contAÿone^ue malorttm 'Ecclcß«ßt-lu^perk Itteiur^ç^ vt ordineßant ornniâ,in verbi Dei amp;facramentorum ad-rninißratione. Ecquisßne meer ore coßtare pot er it de pertur bat tone hui»^ er-dinisß^a tn PapatrdSe/iiores enim presbyteriqui olim doelt in^ nbsp;nbsp;dßli'-

plin£incttmhebat,ntiricin eABccUßaoqii^leCalholieadicityfaldtlunt ofßcia-Ics, Pœrntenttarii. Decani^ Canomchprocurateres inforo cotentiofo, Datarii, Bitibllæ, Copißx, Curtones, P'tcarii, Capellani, (ß ne quid deejßt adpimmurn ßeUif,Sacrißculi,creantes amp;t^^o[antesquotidteeorpttsChrßi,^ßMiJßtiee~ lebranttspro viitii nbsp;nbsp;tnortuis:fanifnnt,tnqnam, adquxßum turpern (ß re-

rugt;rt(airarntnnnndinattonemexercendam. l^on entm tarn Eceleßxquam cxlitxpecuntxrationem habh,amp;pietatepbß nummosqnxrendafjßecenßent, 3 ,^alii aittenapresbyter Eceleßx Chrißianxejje dtbeatßoeet Apoßo-Imad Titurn,capA.Siqiitiinculpâtm,inquityuxtaillud:^urpe eft doótori cum culpa red irguit ipfumiT/ÄZ«iT’.vör« nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;quodab hoemunere ex-

cluddturtlliqui continentixdonoprxditißuntßedqutararißimumeß,eitafit fneniio,qui in matrtmonio vnim vxorkßjoneßeviuat, nbsp;liberos babeat no»

obnoxios luxui aut crimini,quifiit hoßtitalü,bonorum amans,cofiultm, iußiHt pim,iemperans. At vt ifia dicantur de presbytero qui dobîrinx incübehat,non rninm tarnen quadrat illiqui dißiplinam Eccleßaßicamßt admintßraturm. ^mfiexprxceptoDümini,quiprxßciebantur Retpub.Hebräer it,virifortes, timent es Deum,ver aces,fufitentesauaritiadehgebatur,mult om agist ales ejfi debetpresbytertquiad EcäefixChrißianxadminißrationemdeltguiur^qui-bm oltm,i^docere Eccleßam,drdifiiplinam exer cere,commune officium fuit cum Eptfiopis,qHivtperomnemvitam Epifiopatui ,tdeß docendtßr Eccle-fiarn recieadmintßrandi miineri incumbebant -, ßc presbylertdoblrinx amp;nbsp;di-feiplinx exercendxdabant operam,quamdiufi{pcrßites e*ai. Id vetu' canon con fir mat,queßatuitur, Iße b'u presbyter ordinctur,^ ne quifquam bis hapti-fietur.Ordinatto enim eil perpetuxfunSiionis confier at io quemadmodurn ba-ptfmus,perpetuifeederiscum Deoiniti,esl teßificatio.c^iodobiter noto, vt ßhancfunblioneminEccleßapoßliminiiiure repetere digne veltmU';,ea et-iam attendammqux decent,ne exlacunavnainahamincidamus.

4 ,^ietcumitafint,detertio exemple eleidionis ecclefiafltcx dicendum eß-, de Paulo efi Barnaba,quos initio huitts capitis dixi,nonfuts tantum fed Ec-clefixfipfragiispresbyterosinftituifife. Identmdénotât verbum 'n'S,ortum à Gracorum moribiis,apud quos porr eElis manibus fuffragia feteba-lur.üedhis opponitur Paulus 1. Timoth.c. y7ße^cuiquam,tnqutt,manuifubtto

71 de polit, civitatis DEI

impotiM, idcsl ne temere quotas adeccUßaßu am 'vlUmßunSiioneadmitttu. ibienim Timotheo Antißat trtbuiturinauguratto.wlordtnattoeifiscjuiab Eccleßa anteafucrat ele^îm-, necktie id fit noua aut imtfitataphrafijmo omni-bits Unguis communi: fite CenfidRomæ, nouoscreajfiemagißratus dicebatur, quodtn comitiisfiuffragiareceßfiet, drpopulum moderatusejßetineltgendo^ non quodpenes tpjumeligendt jolapoteßas refideret. Ex trihM ettam excm-plisßuperiortbtssfiat is intelligitur^non penes vnum Timotheum fuijfie omnem '7tigendipoteflatcm,fedfaEiaex EccbßaßtffragiiselcEiione^tum dtmum partes eitssnjelutipraßdisfiuerunt, nomine EccLeßa per manuumimpofiitioncm conficrare eleElum Domini. Sapientervero Paulus ilium admonet,'vtpro'vi-rill enitatur^ne abfiqueprobato doElrina eß morum teßimonio, i^uifipuam ad ficrofianElum minißertum admittatur, cpucd admonendo, ei'quot;jua aut or it al e cœtum moder ando impetrare facile pot er at. Locus ad Tit um cap.i. qui citatur in contraridfiententiam-., Huius gratia reltcjui te in Creta^utreliquacorrigas, eßoppidatim confiituas presbyteros, altentoresi adhanc quaßienem. Nam fiupra dicdHmeli~f^'m.ß\crr.is verbum,ejfi poli ticum,non pro eleElione,fiedele-Liionis approbatione, cum eleUlus velut in pojfiefiionem iret eleLiionisfiaElst commumbui Ecclefiafiufifiragiis-. deinde Apoftotus regulam quam in omnibus ectleßaßiciseleSiiontbus fieruauerat,addit his verbis-, quemadmodum ego tibi pracepi. Timotheus igiturefi Titus crearunt,fedvia eleElionis erdinarta,non priuato arbitrio-.neque dtcendum priuilegio id ipfis concefifiim efiaPaulo,quod ipfenunquamvfiurpauif, eßabfurdum effet dicere doEierem plus concedere dtjcipulo,quam ipjelibtfiump(erit,aut dificipulum regulam doEioris transgrefi ßsmfuijß (^t do£ior Gentium ex Ecclefiafiuffragiis Epificopos creauit,eadem régula crearuntcateri Apofiolieorumque adminiflrt, ne que de comm uni Ec~ clefist lure eß liber täte imminuerunt. EleElionis autemfiorma iff a Apo/lolica, ab Eecleffia Chrifliana multis(eculis poHea fuit vfiurpata. De ordinatione de. ricorumait Cyprianus, epiii. 5. Solemus ante vos confiulere {presbyteros cß plebem adloquitur} amp;nbsp;mores, çß meritafingulortim communi confiilioponde-rare. .^püprafiuttirus ed omnibus ait Leo t.ab omnibus eligatur. .^a de re Epiflela ^9. ad Epificopos Viennenfies copiofie differ it,cuius hac fiummaePE, To-ta ciuium,teflimonia populorum,honoratorum arbitrium, clericorumfiufifra-gia,in eledionibus ejfie necejfiaria. idem confirmât Celeßinus Papa epißola 2. adEpificoposGallist: Cleri,inquit,pl€bis,drordinisconfenfius, ffr defiderium indedionibusrequiriturideniquenota ePt iur'isregula,quseait ^^uodomnes

tangit,

ET HIER ARC H I A. ROMANA. 73 tingit y debet ab ofnnibus approbari. Cü»ß.inti»opoli ad PaLeßlogorum Imperatorum temporapermanßt hjtc ele£îî9nisfsrnfa,vtfaluoprit3cipii itt-re^cumEccleßaflicerum ^plehiiconfinßf EccleßdereCloreseligerefittfr.

Faßßimum enim quod Ordinarii Romancnßsdictint, penes Regem nonejjemintßros Eccleßaeligere^c^perconßequens/Jßpenesfacerdote.Prtn-cipumenimofßciumeHcurampolitiieeccleßaßicaJaßetpere-, amp;nbsp;ineiuiculttt antefiguanes populoß prabere: netpueßußra admonentur à Prophet a vt Deo ßeruiantintirnore-,epuodetßomnes praß are teneantur^ magna tarnen int er priuatum hominem,(ß Regem dijferentia eß^in cullu Religtsnk pie obßruan-do, Magiflratui enim non modo nomen Dei proßteri^ dr pie ’viïamfuam inßituere debet, quaßt populo aculetts ad Dei timor cm, ß d cumßt 'vtruißque tabulacußos,gloriamDeipromouere,Eccleßamque bonis dr dü£i^paßortbue ornare tenetuncß enim ciuitatis Dei membrumpracipuum dr nobtlßimum. quot;^F^eque ohflat quod antagonißa aiunt, Imperator is effe^ imperium, Regts regnum, Magtßratui Rempublicamadminiflrare. Satis enim non intelligüt quidimperii,quidregni,quidReipHblicanominecomprehendaturJmperium enim,Regnum,Reßublica in fe continet Eccleßam, dr non Eccleßa Imperiu^ regnuaut Rempuhltcam.SummaquidemiurißdiSlioMagißratMs eß droßßciu^ Rempublicam reHe adminißrare, acpolitica curareßdcum Reipublica lumi-naremaiusßt EccleßaChrßipiießmagißratuscurare,vt omniaßant in ea ad Deigloriam,dr‘ commune adtßcationem.In hanc laudabtlem,dr'vere regia cur am tota mente,drpietateincubuit I oßas rex Ifraelis,cuius pracipua gloria fuit idolafalforum deorumproflernereßgitimum Dei cult urnfiabtlire,oblite-ratam,dr obliuione deletam legem Domini,popul» proponere. ^in adtßam cur am Deus exterosetiam reges appellauit,vt Cjrum dr Artaxerxem,qutru außiciis tota'.^oßsnomotheßainflaurataeIi.^uidigitur,Chrißianiprinci~ pes Eccleßa politiam non curabunt ? contra teßantur imperatorum Chrißia-norumdepolitiaEccleßaßicaConflitutiones.Conßantinus Magnus ediilopu-hlico templa idolis conßecrata occlußt,edixit de Itbertate religionis Chrißiano-rum,dr eius doHorihusßipendiaconßituit.Donatißisdr CaciliantEpifiopé inter fe de religione dißeptantibus iudices praßripßt: Eccleßas multasfunda-uit,tam in orient ali quam occident ali imper io •, legem tulit vt quifque clericit honarelinquerepoßet,quibus adminißerüfuniltonem alerentur ,propterqfse hareßm Arrianamexcttatamin Aegypto^Tdßanumconcilium conuocauit,ac Eccleßa Conßantinopolitana fatrtarcham prafecit. In TheodoßanB ver9

K

74 DE POLIT. CIVITATIS DEI

Codice infinite le^aniur leges ad polttiam Eccleß,« perttne»tes. Ii;ßt)?iäKua edixit Epi^co^is vtßatato tempore career es pttbltcos luftrcnt ,d^pcrlcruteni ur A re Is, epttibtn de caußsin car eer emfint co»te£lievtcptie iudteeseximperialiau -torii ate moneant de iure dicendo,amp; pie admimflranda ii/fiitia\ Epificopos iu-heî infins Epificopatibus reftderefilU atda tnterdicitnifi 'vocatifiuertnt-,prohi~ bet ne cultus Deo débitas alibi ejuam in templis exereeaturfiub profiertptionis fesna tedium d» tpuibuffiecsssfaSlum fuerittCrdepofitionis preshjteri,rp;iifiiicrit adminifirajfit.,:^idadhac dicent Canonifin Dierarchu Romanteaduocatt? an non PrincipesJupracommemoratipolitiamEcclcfitectsrarunt?annonipfis curx fuit non modo reruns humanarum fiedetiam diuinarum [ctentia?

6 Repfondent-,bonorum principum imaginem anulo inficulpipofie, quod rants ft numerus eorum qui piet at em coluerunt. At hifi or iafiacra teftatur in crafifiimis mundt tenebris, Deum delegijfi omnibusfiecitlis principes muD t os gloria diuinafiaerte doUlrinæ^efipolitittecclefiafiicaßudiefiSiqualesfuerüt Jpfiphus in Aegypto, Ifabucadnezar efi filius eius in Chaldaa, Darius in Media,Cyrus in Perfia-.in regno Ifiaelitico Dauid, Salomon, lofitphat, Ez,cchias\ in Republtca Hebr seorum IofiHa,efi multi alii iudicespraclart: tnimperioChri-fiiano,prater commemoratos Pouianus, Valentinianus,necnonivfinitiahi frincipes Chrifttani.qui Ecclefise cur amfufieperunt. Sjdetiamfi, quod Deus cuter t at ,omnes quotquotfiunt in orbeproceres,Maxentii., Maximtni, Licinii, Conßantti,Arriani,Iuliani Apofiata 'vefligiafiequerentur,non propterea iiu ecclefiaflicseeleHiionisad[olumfiacerdotem pertineret. Ecclefaenimclaues à Chrtfto accepit. Et enim in ciuitate liberaf/eciales amp;nbsp;tempor ar ii C^iagiflra-tasfiunt ab vniuerfiali dr perpetuo magißratu,qui vt[ait i^rißoteles} tp(a ci-ttitM ePi,cuius propria capitafueruntfiemper de iure legum, de ^Magißra-tibas rogandit yvel ahrogandis, àquot; deficientibus temporar its magißrattbus^ manet tarnen ciuitas^çfiusfitumillibatum retinet quamdiuciuitsts hbertate fiitafi’uiturfic in ciuitate Dei,q use fupr emus eft^cumenicus esl z^agtflratus,, ab ea pendentre^oresfieciales (f- tempor arii-, quibus demortuis,aut officium non pr^fl antibus, alios fiubflituit j efi quamdiu Ecclefia Chrifli in orbe er it, tamdtuiusquodà Domino accepit, eodem vindicefiibt vindicabit.Experitur quidem ilia turn ab ext er nis tum ab internis hofiibusvicifiitudines multas,fed •utpraclare, ait D.Augufiinus,Lunsefimilis efißn quainter dum décrémenta, interdumincrementaconfi/iciuntur, ex oppofitione: nihilominus ilia fitam fieruatperfe£îionem(fipleniiudinem, inferioraque omnia oppofitafitbijubii-

(it.

ET HI E R A R C HI A ROMANA. 71 tùjtn^u(fiuftra Hierarcha RomAmù Ecclefiæ Cbrtfltfeopfofiity coftatur eii/s iftya tnreSîorthui eccleßitßicisinßituendu yeldeftitutndù imminuert» quot;J Exempla (jtu contra adferuntur, CMelchideJèci^ciuf t^brahabene-dixit(ß^aronii,cjuiLeuitaiinßituityadremnonfactHnt. lt;J\ielchißede~ tueenim à.Tm.’rap ö“cLfjugt;Tap, typu4 xterniin Chrißb facerdotiifuit : falfum •vero eit,quod t^arcnem folum L euitat creajfe exifiimant.LcMtica tnim tri~ bui à Deo immediate adfacerdottum deßgnatafuityVt elî T^m. 5. obferuan-dumque-.'vtrumque ejrLenitam (f facerdotem in conßeUum 'vniuerft Ec-(lefia produll amfuilfe/ut ab ea examinarentur, çf approbarentur. Ita Deui tn publicis populimintfriSypubltcu etiam populi ittdicium intercedere voluit. Sicenim de Aaroneamp;eiuifiltif Leuit.i.fcriptumeli : Loquutwpratereaeli lehoua ad Mofemßicen do,Tolle Aaronem effdios eitti cum illo}atque omnem (cetum congrega ad eßtum tabernacult Ecclef^x. denique Mo/es Aaronem vn-xit cum liber ii amp;nbsp;confecrauit.De Leuitis autem produit io adpepulum ficeli Tlum.i.Tuncofferts LeuitascoramtabernaculoEccleßx,amp;eongregabis 0-mnem ccetum filiortiIjraclis, offerts {inqua ) Ltuitas coram Jehoua,amp;coiun-^tfiliilfraelis manitiß/asfuperLeuitas.lfcigitur LeuitarueßprodulîiOydf“ quadamptrimpofitits popultmanusinauguratio^quaßecieselellionis vtlco-firmattonis effet,effic deincepsinttrpretatuseßCyprianu4,vt anteavidimus.

X His cum ft tncludi fentiunt cancellis hierarchifla,quarunt curApoßoli vnliiombtu nonfint vßtn preshyterorum (ß diaconorum ordinatiene ? ego vicißimabiUisqu^ro,cur contra Apoßoltcam ^Ecclefiaprimitiuanormam vnlîiones ludatcas vfurpent in facer dot urn confecr atione?item,cur Hcbraicit ritibits, Ethnicorum caremonias addiderint,lt;dr coniunxerint? item cur ex tradittone nonfcrtpta,vana,curiofi, fuperßitiofi.pugnent contra traditio ■ nem verbo Hei/criptam ^veram ,folidam ,amp;rtltgtofam ? SedvtillU indulgeam ; Refiondeo, externam vnllionemfmbolum fuiffe in Ecclefia Ifraelitica.gratu Spiritus fan lit, a quo inplenitudtne cognition is Dei Chrt-ßianierant edocendi.Et fie Ioan, epiß.s.cap. z. inttrpretatur: At vos vn^io-nemhabetis afanUo illo,et nolits omnia. Externa ergovnllio ,internavn-lîion 'is fuitßgnum, qu.t omnespii,et imprimisEccleßlt;t Chrifianæreltores vnguntundequa Paulus z.adCorinth.cap.t.ßcloquitur-...^iconßrmatnos vobifum tn Chrißum,et qui vnxit nos, Beus til ; a Deo confirmatum et vn~ ciumß (ylposiolus dtcit, non ole^Chrifnatis, aut quouisalio vnguento. Jtaquefublata ell a Chrißo amp;nbsp;Apoßolis hat caremonia, cum mult is aliis qua

K z

t

7« PE POLÎT. CIVITATIS DEI

in vetert Hebrttorumfacer dot io vfurpahantur^ quod vmbr^e ejß:nt legates ^eo-rum bonorum qu/eper Euangeln doElrinam SpirüuäßinEif grattam,/de-libui communicant nr.Ritui ergo mutandi veßeSylauandi corptts, pilos om nes abradendiy cleoßicroC^fangutnetingendi,abr0gatißunt, dt'ah illuEcclefiA Chrißiana pur a abßinuit. Extat refirtptum lib.i. Decret.x^.tiiuLdefacra vn-Elione,cap. i.quodInnoeentio tertio tribuiturd» quo narratur vnEiionü ritu in perfina Grad EpiJc0piBracarenßs,quiRomam venerat circa annum xzoG. vfnrpatumfuiffè, quad in Eccleßis Gracia per annos vitra mille dr ducentos nullus eins vfus extitißct. Romana vero Ecclefia huncritum vngedi repetüt à veterifacerdotio Elebraorum, non expracepto Chrißi, aut Apoftol.exernplo,

9 Ridiculum vero^quodnecefjarium eßß dicuntylmperatores dr Reges Chriflianivtvngantura facer dotibus. Eicant quo oleo Mtltiades vel Sy lue-ßer EpifeepusRom. ConftantinumMagnumvnxertta quo vfqueadlußi‘ num2.Imp€rat.numeranturcirciteri.Q.imperatores Ckriflianiy qui vnEli nonfuerunt.Iußinissfecundusiners dr mulieroßts,parumque Catholicus, vt Krant1litisloquitur,hac caremoniaprimus vfus eil. Inprtmaveroßirpe Re-gum G allia recenfentur ociodecim reges Chrißianam reltgioncrn prefeßfquos Veteres annales non commémorant vnElos fuiße,. Pipinus Caroli Magnipater primus vnElus eß a Bonifacio ArchiepifiopoMogunttno, fortaßis vt Jacro oleo purgareturßelusinMerouingos commiJfum.EepulfoenimChilderico inmo-nafleriunjyrcgnumFranciaynihiladfipertinenSyinuaßt.Carolsss Magnus poß parentisobitumà Stef hano Papa,quiinGalliam veneratyVnEluseß,tterumgij abUadriano quartOyCum Rex Italiapremulgareturypoßremo a Leone tertto, cum diadema Imperii Romani fisfiiperet.Enimuero in veteri teßamento vn~ gebat ur nonßolufacerdotesfed etia reges drprophetaßed hac materialis et vi-ßbilis vnElie, quafub legeexdiuino pracepto vßsrpabatur ßgura fuitinterio-ris vnLlioniSy^iritualis dr inuißbilisyqua vt eß All. ic.vnEtsesfuit leßus Na-^renus,Spiritufanliodrvirtute,hinc Meßias dr Chrißus dillus-. hinc pti 9mneSytam regesquamaltiy Chrtßtani,ideli vnllidicunturyquodvnHio-ntmillamy id ellßpiritusfanlligratiam, adeptißntaBeOy qua omnia no-runt adßalutem necejjària. Hiam cum Beus Pater inßlio vere agnofeatur^ dr in ßliofint omnes äbfeondtti thefauri fiapientia dr cognitionis Bei^ qui ßlium nouity omnia nouit. Hac ergo,eil vnllio fd“ Regum^ dr omnium Chrtßianorum y non adeps ille impurus pßudo-Epificoporum Romanorum^ ,^aro autem ab Ulis , fi vnlUonetn txternam regihus

ehrt-

ET HIERARCHIA ROMANA. 77 Chriflunis,lt;tqnc^neceJ[ariameJJè indicant, acfuit, elim Hehr aif,cur non feruantritumvitcîioniSiejuiàcapite incipiehat, tam in facerdotibw ,cjuan» in Regihm Hehraorum ? cur Reges Chrißianos in humero, njel in armo, “velin hrachio tantum, in capites numquaminungunt'if'vnHiovifbtlis, est inuißbilis facramentum^vtaiunt, Jedes cognitionis Deifit tn capite.,non in brachiOyCerte caput regum imprimis vngi debuit, At^inquiunt, translata esl k capite in brachium-,quia caputPontificu chrijmate confer atur,brachium •uero principle eleo delinitur,'vt osiendatur quanta ft differentia inter auHo-ritatem Pontificis (Jrprincipispoteßatem. Putidumfanecommentum. Vn-Hio enim externa cognitionem Dei,pietatem (Jr iuflttia, non poteflatem pro-prie deßgnabat-,tantum abeli 'ut auHoritatem Pontißc ispipra Reges dejigna-ret,qHanullacxpracepto Domini fuit, .^odvero addunt deoleoßtnHiRhe-^igßfj^ioomnesReges GalUa'vnHoseffe'volunt,fabula(Jrimpeflura non caret. Ampullam calttus delapfm effe eleo plenam aiunt, (Jr vt regem vita (Jr Jen fus deficiuntfenßm oleo defici (Jrdeflitui- hancRhemis menachisJolts cujlo-dire,(Jr contreHare licet. T^hilominut Ludouicus vndeiimus,vt(JeHaret vita Juafinem^iußit illam oleofam ampullam ad fe deferri ; ßd reclamantibus fnonaehis,minis,(^ tandem vi agendum fuit ,(Jr delata eH adregem,qui cum ampulla ilia nihtlcertt de vita periodo iamiam inßanti deßgnaretffoßneßo-machoillamremißt,(JrdeteSlusesl dolus.^^aderevideplura apudBeroal-dum in Chre nice,dr altos rerum GaUiafcriptores. .^uacumitaßntßeßnant à Chri[mate ex oleo dr bajamo compoßto-., item ah oleo benedtHo quo mfantes, adolejce»tes,parietes,campanas,calices,altarta,Epifcopos,Presbyteros,Diace-nos inunguiit-,dtßnant ,inquam,a vefihus line‘is)iolofericis,vndulatis drpurpur eis, raffr IS, anulor urn, cruets dr cereorumritibusjnquibtesfummam ele-Hton'u Eccleßaßtcaponunt,contra Chrißi,\^p0flelorum drEccleßa veterts purainßttutioncm : fed imprimis attendant ea,qua de forma effentiali Eccle-ßaßicaele£iionisdtHadrpfobatafunt,pudeatq^illos Epifoporum, Presbjfte-rerum (f Dtaconorum or dines,officia: imovniuerJam verbi Dei dtjcipli-nam tn hoe capite,vt tn aliis peruertiffe (J- deprauaffe^.

I o SupereHvt dequartafunllione doHorum in perpetuum inßituta, dicamui. 7l2^e»,DoHoris Jatepatet infacris literts. Paftores .n.quidocent in Ecclefia doHores dicuntur -fed excap,4 ad Epheftospatet ,do£lorumfun-Hiionem ah aliis fuijfi difiinHam. Illi inEcclefiafcripturas interpretabantur, inter quos apud Eufebium célébrés funt Origenes,Pantanus dr Clemens,deht-

K 3

78 DE POLIT. CIVITATIS DEI

((pißngulif fecttUt Imperatores Chrißiani^^cademioi, id eUfibsla^iJrifti. tuernnt^inqutbifi doHores lurûprudentiitç^MedtciKlt;e docuerunt -,»€(»0» Theologie doUores, prïïnum locum oktinuerunt ,ficque ab Eccleßx cœtit ad ßcholam hic ordo translatas esi, oltm doHores Theologitevicem reßcrebant Prophetarum,qui tempore {^poltolorum fcriptura^ exponebant -, fed quod hi modo extraordinario ^uirgulaque diuina afßquebantur, till laborer çlr fanliis precibas confequebantur. c_Munas ergo Theoloai^ doldorum esi, facrcis Itteras interpretari, nbsp;nbsp;in Ulis iuuentutem inßttuere, qua eilßmi-

nariumEccleßa',non invulgari idiomate^ ,vt Jolentpaßores in ccetu Ec-clefiaflico, (ed Graco, Latino, (ÿ* Hthrao, quod omnium eU antiquißimum amp;nbsp;ßinllßtmum. ^^ntiqutßimum ejfi docet lußinas cMartpr in oratio-ne Parancttca ad Gent es, quod zMoßs htßoria, omnes hißorias Ethnicorum 'vetuliatefuafuperet: SanliißtmumTjero esl,tum quad eo Eccleßa ortus cßr fr ogreßtss,ßcroßncla Bei lex, m fier ia noßrafilutis defcripta funt, tum ^uod homo adhuc integer eo idiomate vteretur : poßeayVt est Genef ô. ho-minum labia confufifunt, propter i^da pec cat um-, ßcqtte,infinit a batt o-logia,ficrofancto tdiomateilltbato, cateras omneslinguascontarninarunt. ‘^lthilcertein Ilehraofermonefuperfluumgrauibus dióiionibtts nbsp;nbsp;Uteris fce-

(undum ,dr vt llebraicumfonatprouerbium , Noneliin legelttera vna ex qua non pendeant magni montes, id est res excelfe. .^a obiter noto, vt non modo do fl ores Eheologia, fed ipfi iuuentus ad huius idiomatisßudiu amorem,magisac magis tnflammetur-.cuitss cognit io cntnino nccefaria elt Us, qui docendt munere in Eccleßa funguntur. Praciptta fuit latss Hier onj~ mi,quiindefefo labore, drfiimptunon mediocri, Hebraifermoniscognitio-nem adepttsseli,incredibilesqueßuflus rediißent adEccleßam Deifitranslat a ab eo BibUa facra, adpoßeros bona fideperuenifiènt. Hulgaris enim editto aberroribfts immunis non eil-, aceam Hier onpmi non efifi^, Sebaliiantts t^unfiertts docet in fiia Prafatione,inltbros veteris Teßamenti. ^^uomodo autem Doflores Theologta eligantur, quomodo probentur, quihus orna-tidebeant eße virtutibus, ex legibusfholafticis repelen dum est-, hoc vnum dicam, do flor es T heologos, in c^cademiis ncn mineri piet at e cfi- doclrina confitcuosefie debere,quamfunt Paßoresin Eccleßa. De Ulis entm intelU-gendum est,quodest apudDaniel.capit.i . .^i, inquit, dofli fuerint ,ful-gebunt, quafißlendor firmamentt ; amp;nbsp;q»i odiußitiam erudiunt multos, quafi ßeilainperpetuum. Equidemdeplorandumeïißuncfitcrofanflum ordinem

in Hterar^

3ET HIERARÇHIA ROMANA. 7, iff Bierarchia Uo/nana tam in moribtu, quant dtUrinaamp;ofßcio^ contaminai um ejjè. In ea dotier um mult afunt genera : alij ScholaiUci cenjentur, alif Canonilt£,alq ManachidoClores : Scholaßict^Magißrt noßridicuntutiqui de rehui diuiniilpeculatina,quam'vocant,Theologia^tanqiiam Academici dißst^“' tantinvtramquepartent, Apudillos omnino exulat le£iiodrinterprétatif ßacra Scripture, in cuiuf locumßibßituerunt nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;abominandas,

•uanoj dt/^utationes,partim ahfurdas, partim inipietatisplenat^ nibilq^ aliud in tot a vita moliuntur ,quam argutiis /Jgt;inoßsq, dijceptationibia verbi Dei ßmplicitatem implicare. Canonißit ex canonum Conftitutienib, agunt contra fcholaßicoSjtd^ inter illosperpetuum ellccrtarnen. tj\denachidocloresinfidio-lii non verfantur., ne ein illii Theologia profeßtenern exercent,non(unt etiant cert a Eceleßa addidli ßed vagant es bue nbsp;nbsp;illuc condones habent ; dr ad late-

brasfttas redeunt cum vifurn fuerit, tMoresillorum lippis amp;nbsp;tonßoribut notißimtßint-, ex quorum contagione perniciofa lues Eccle/iam Chrilitananf inuaßt ; deniÿj ab huiufmodi Magißrd,prins dßcaaßmper in Eeligione Chri-ßiana flu£luarey^[axumTantali^quoddicifilet,valuere,quam in lejum cre-dere, (fi pie viuere. S(d bis omßis, ad r cliqua per gamut.

Cap. X.

1 Quid fitEcclefix presbyterium, -

X Cut Ecclefi« presbyterium , Synedrium vel Confiftoriuna yocandun» non fit.

} Curiofitas damnanda in Ecclefiæ redoribus.

4 An Ecclefiaftici traólare pollint politica amp;nbsp;polemica.

y Potior iuris Canonici pars à iure ciuili defumpta eft, amp;nbsp;de eiusabufiiia Papatu.

Perniciolafueriinr Paparum confilia de rebus polemicis,vt exhifioriælucc demonftratur.

Xpofitis funllionibuipafiorum ydiaconorumy^presbyterorum,ex quibut conßatur Ecclefitepresbyterium ,ßequitur vt de^ee dtjje-rantus. nbsp;Etfi enim practpua clauiumpoteßasßt penes Eccleßam,

illanihilominusperfiiosagit delecîos,quipresbyterqnomine i. Timotb.^. de^ ßgnantur, contemnatur , inquit ßdpoßolut, donum tuum, qitod datum eit tibi ad prophetiam cum impoßtione^ manuum presbyterq. Presbyterium ergo collegium eil Eccleßaßicum, in quo eommuni conßlio(fi cu-ra^ ea qua ad dtfiipliaam pertinent, er dine exereentnr ab Eccleßa reO»-

Sb de polit. CIVITATIS DEI

rib lts, de quo dignus eit Cypriafiff^ ,qttilegatur in epißol^, tn quibtts deE-fijiopi. Presbyteria Diaconi e ommunt officio, ad Eccleßie gubernatione nt pertinentefiequentem facit mentionem, ’Tertullianm ver o tnlt;^pologe-tic o fie firtbit : Certe, inquit, fidem fan£iis voctbu^ pafiimtts, fiem ertgi-mus ßduciamfigimits^difciplinam praceptorum nihilominus inculcattoni-bits dtnfimM', ibidem etiam exbortationes, caßigationes, (fi-cenfuradtui-na-.namiudicaturmagnocumpondéré, vtapudcertos deDet conjpeciu, fummnmy^ futuriiudicq praiudicium ePißqttis it a deltquerit, vt à commu-nicationeorationU,dt‘eonuentfts,dpomniifanCîicommercÿ relegetur. Sed ne tumult uarius quidam cœtus is ejfe credatunprafident {inquit}probatiqui-quefeniores, honorem iftum nonpretiofèd teßimonioadepti. Hunc Ter tul-ham br euern, cfi inßgnem locum defcripß,vt Eccleßaßtca antiquit at isftudio-fiobfruent, collegium Eccleßafticum,in Eccleßaprimitiuadißiplinamexer-cuijfe.ln Eccleßis Orient is ad huncvs^ dtem, antiquipresbyterq, veftigia ali-quafuperfunt. Teftanturenimfcriptoresßdedtgni,i:fiocHlati teftes ,viripq graues qui Conßantinopolitanam Chrißianorum Ecclefiam obferuarunt anteannosdecem,Patriarcha Conßantinopolitano adiun£îos effiviros duo~ decimeruditos,quosQ2\o^cïos,idePlfinesclarosvocant,quorumconfilio(fi‘ operadifiiplinamexercetfedquamprapoßere, in Prafationeexpofui.

2 CurverocollegiumEcclefiaßicum,Presbyteriu,Apoßolicenominepotius quamSynedriu,velConßßoriunominem, dua me imprimis rationes mouent. Prima ePi, quodquidanon fitis dißinguunt inter Eccleßaßicum Chrifiiano-runipcnuentum, amp;nbsp;Hebräer umfynedrium,ad quod vocahatur illiqui inßa-trem contumelioßfuerant, amp;nbsp;pt'o delicli qualitate,mulHa, car cere, amp;nbsp;vir gis afficiehantur. (^t Chrißianum Presbyterium Synedrfney^ vincula,neque vir gas, ne^gmulHam,autvllum fupplicium exercuit,fedfeueritatemillam quaadcorpus drhancvitam pert inet, ad poltticum zMagißratum remifit', lenitatis,mifericordix, manfuetudinis ,fanandi deniq^ diferuandi, non per-dendt partes fibi refieruauit. ludicat qui dem inter dum,fidpro qualitate pec-catorum,aliosadmonet,alios increpat, ceruicofosçirimprobosà communione ßacramentorum, nontemereßedcumconßlq ,(fiiudicqpondéré ad tempus fufiendit, Tleq^verumePl,quodobtendunt nonnulli,Chrißianosveieri» Ec-cleß^,C!Hagiftratus deßituiospraßdio,ciuilta amp;nbsp;capitalia iudicia in Conßfio-rio vptrpaße. K^pi)ßolui,inquiunt,i. Corinth.6 piosreuocatàferoMagßra-tus iniußij (fi dignos ait fideles qui de rebus mintmts iudicent, cum mundum

“ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;edr An-

(^^ngeli/sßnt iudicaturi ? Conftat ctiam Apoiiolos capitals indicia in tpuosdam promindaße ? falßtm inqnam eit, cjuod ex i/lo maie tnt elicit o loco^ amp;fimtlibM concludnnt. lllon enim tbiCAiagtßrtittcs poteßas ant inriidi-Itiodamnatur à Paulo, epuiad Roman. 13. f zz» commendauityfedad'vitan-aoffendic^ la,tpua ex piorum litibu^ oriehantur in Eccleßa Corinthiornm-y adhortatur eos ut amtce, amp;nbsp;Jr at erne eas inter fe difceptent amp;nbsp;concilient^ potini(jue tntnrias damna perforant, ejnam indicia EthntctCMagtßra-tua experiri -, ex tpuo communis ad.tficatio Ecclefia ladatur, amp;nbsp;extranetspra-heatur oßenßonis occafio : indicia autem ^me t^poßelt pronnncianernnt^ vltiones fuerunt dininse in eos qui hypoerß çlr malttia Eeum oßfenderant^ nonßententia criminates, qua minime in presbyteria difceptata aut conclußt fuerunt. Kalter a ratio eit, quod Hier arch a Romanus, Presbyterium Con-ßßorium vocat, in qua de caußs ciuilthus çli' criminalibus difeeptatur, adillud Imperatorum , Regum, (ß Chrißtanorum omnium capita fißun-tur, (ß iudtcantur pro ar bit r io. Chriflus contra,interrogatus de hereißun ~ dahareditate, iudtetum àße reiicit. ^uU me , ait, conßituit 'vob 'is indi-eem aut partitorem ? in mulierem conutlîam de..j adulterio, indicium non tnüt. .^id K^polteli fecerint, D. Bernardus notat Itb. z. Tgt;e conßdera-ttone,(ß reperiri nonpöße ait inScriptura Apoßolos'imquamßediße,‘vt iudi-cium ferrent defeculartbus ; ftetißeßepe coramCMagißratus tribunali, nit indicium paterentnr ,ßepe ße legtße in AU is. Portentoßa certes res est in-tneri Epißcopas in ßoro ßedentes , (ß cum zMagißratu politico indicant es de.j caußs ctuiltbus, nbsp;nbsp;inter dum criminalibus. .^od Roma ab Hierar-

chiaprincipeßeri, drahbi,nemo eil quineßeiat. r^tquoiure idfiat, imprimis quariinr.

3 C uriofit OS in omni hominum genere damn at a, ftmper ßuit à ßapien-tihus. 'matüTV {ait PlatoItbr.Of.De Republ. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'TnXvsrçyi.-

ypjuvîii nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;iniußitia vero non caretßua negltgere, (ßinaltenis

negotioßum eße. Plerumq^ enim accidit, quod eil apud Poet am,

Exclufus propriis aliéna negotiacuro.

Pie igiiur Apofi olu!,cum ait : nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;milttat Deo, non ße implicat cur is ßecula-

rtbus ; ntillaquc pefiis accidere poteli Eccleßa rcElorthus capitalior, quam multis rebus impltcari, (ßpraßertim iis , qua ad ipfirum munus non pertinent. It^amfnnllto Epißcopalis tot um hominem reqnirit ; docere popn-lumj exercere dßdpUnam , dies noHesqueßacrisßudiis incumbere, eßpro

«î nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DE POLIT. CIVITATIS LEI

I,ccleß^falHteorArifärtesfunt'veriEp!fi0pr,atddivj€cldi:iii)\.l'^i:^i0i''il}ii‘ cd',trad drefjre»fia,iudiii6 ç^aduocati pacis belli tj. eicgoti.ijHji:pcre,iwpc-r at or is dïquot;ffdlitis.,^gtid ejnaifi comiine habet aula cufu oraterio.iempUm emit foro^ aut Priiicipis Senatu's cum Presbyterio^. ld explorât um habutt Imperator lußinianus^ ipui TSlpuella 6. vtantea attigi^edixit Epißopis vt firmiterdaret in Epißcopatußio^neveaulam aecederent,ntßiußianfußet. Hane lußtniani conßitutionem comprobarunt Concilia-,(ßdßerteeautumßubpeenadepoßtio-nis^neEpifiopus,presbyter aut diaconusßecularia curent, dßtcdipß Canonißa agnoueruntßili.i 8. c, Epißopus,aut Presbyter,aut Diaconus, ntfuaquamßs-culares curas aßumat ;fin aliter, deiiciatur.

4 Excipiunt-,ßuumßacerdotem, dr Leuitas in maiori Hebraorum [e-natußedijficumprincipibuspopuli ,ßacerdotemque Heliam, Samuelem, Da-nielem, ^^achabaos tradaße politica nbsp;polemic a. Diß inHam fu/ßeza

in maioriSenatu lurisdtHionem ciuilem ab Ecclefiaßicaßfispra pluribus o-ßendi, (fr politiaEcelefia Chrtßiana à ciuiliiClarßimo Chrißi ert^poßo-torum teßimonio dißinHa esl. c^dde ,quod longe alta est Ecclefia Rei-publica Chrißiana conditio. Leuila emm de politicarunt caußarum ambi-guis refponfis, (fr de totius legalis doHrina interpretation nbsp;nbsp;, refpondebant

in Republica (fr Ecclefia Hieroßolymitana. lt;._ydt Ecclefia Chrißt à tempore_j ConßantiniCÄPagni,quiImperq Orientalis (fr Occidentalisprouincias diui-fit,(fr(Magißratusconflituit,politicislegibusregitur. ^nnouero Domini- 435- Eheodofius Conßantinopoli,opus^vt humana rationi admodum a-ptum fic gloria apudpofleros infignisßsturum tncaepit. Iuris confiait is enim adhibitis,erudittone,fide(frprudentiaceleb€rrimisnegociumdedit, vt Con- ' ßantiniCM.agni,(fr omniumprincipum Conßitutioneseolligerent^atq^inu-tilibus prater mifiiSyinvnum cor pus redigerentßr euitate (frperfiiicuit ate,imprimis fiorenß,confiulentes.Itaque Codex,quiTheodoßanus dicitur, H.Ca-lend. lytiartif Conßantinopoli editus ePi -, edtedo cautum, ISIe^ quapoPt Calendas lanuarias conirouerfia adforum defierretur,aut delata iudicaretur, nifiex Codicis legibus.Poßea lufiinianus antecefförum fuorum (olertia, Co-dtcem iuris concinnatumfiubfiuo nomine edtdit,atq^ex eo in poßerum ius diet pracepit. luri/peritorumigiturpartes fiuntdeiurerefpondere-, aduocatorum taufias forenfes dtficeptare-, iudicare autemfielius c^agißratus.

5 Atÿnquiunt Romanenfies, nos habemus ius nostrum Canonicum mul-tfpr aßantius quouu alteiure^^ compofiitumexdeeretis Pontißeum^ quido-

Hrinn

ET HIE R AR CH IA ROMANA. 8gt;

êirina prudcntiaiantum Imper atores yÇ^omnes lurijperùos (uperarunt-, qnnntumfol lunAm Iplendorefto Çuperat. De hit Ponttfcum Romanoram prxommbM excellent ta fuo loto dicam \nune (ufftctet oßtnderepotiorem partem iuris Canonici depromptam ejfeàiure Cintlt : idque que artifice ofiCi um fit^operapretiurn eli inteliigere^. Burchardtss, '^ormatienfs Eptfcopus, tefte BeatoRhenano infuls^.^n^iûtatiemib^isin7ertullianumypr^mus fuitr qutingensvobemendeeretorurn congeßit^amp;typisexcudtcurauttr Huitssve-Jltgiis tnßitit non it a multopoîi, lue, Carnutenßs Eptfeopm ; duoque Decrt-torum volumtna éditafub eius nomine, quoru vnum Pannormia ; alterum^ abfolutefifilccxztviva dicitur.DeindeGratianusMonachus Benedi£Itnus,cum fuperiorum coUeCl or um volumina non omnibusfatkfacer ent, opusiUudin fi fufiepit,amp; explicare, dtßinguere, pugnantia^ interfe conciliare conatus elîx. Jed admodü corrupte Opus per fecityUtteßantur Pij IV.Pij Equot;.(f Gregorij XIII, PP.AntmaduerJionesin CodicemGratiani. Nouißime, loannes Paulus'Lan-cellotus, Perufinui,cum vider et Ubros iuris Canonici ad imitationem illorum^ qui in iure CiuiU extant, fuijfe confcriptos,at^ dtgeßos, tanquam ftmia, inßi-tutiones iuris Canonici edidit, adtjpum Inftitutionu lußiniani-, vt quemad-modum ius Cnfareum in quatuor libres compendtoje redaäum eHfic ius Po»-tificium in tottdem redigeretur.Hutus Perußni slultitia, infinit is locts depre-henditur.Lib i.Inßitui.tit.'i affirmai decret a Pontificum Romanorum aqui-pollere canonibus Concilier um, efi- pari cum illispotelîate ex/tquanda, efi re^ uerentia eadern recipienda effi. Item titul ijeodem libro, docet Laicis,etiamfi principesfint,nulle neq^conjuetudinis, neq^prafiriptioniSyneq^conuentienis-iure adele^lionem aff ir are,non ejfepermtttendii-,patronipo^faltam eklîio-nem,honesiatis,tantumcaufa,poliulandum ejfeajfenfum. item tit sZ.eoden^ librojcrihii Chorepifcoporum vfum (ubUtumfuiße in Ecclefia Romana,(fit» altis totiiss orbis Ecclefiis, eiusque inßitutionem interdiclameffie, tanquar» impiam amp;fuperuacaneam. Reit qua non perfequar.opus enim eßet altere libr^ Inliitutionii qutbus Perufini errata,(fi falfadogmataemendarentur.Supra-dt^a verb tria capita not aut, tum quod hoc libre dtlucide fuo loco refutantùr-, tum vt iuuenes, iur 'is fiudtofos ,admonere,ne anirnum imbuant Infiitutioni-hua adeoinfulfiauHoris quem c entra fide hiH or ia Ecclefiafi ica,contra veteret Concilier U canones, (fi contra omneius gentium, dtuinu (fi c tuile,tria fùpra-dtciaetmultaalta falfa dogmataederenopuduit. Sedvt ad id,vnde digreffus fum,redeami Primumirfictari nemopoteUpradibîos omnes iur 'u Pontificq

84 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DE POLIT. CIVITATIS DEI

compilât or es mult is feculis pOiiT heodoßum amp;nbsp;lujlinisnum, Iuris tiuilis au-üoresextitißi. Ftxtt enimBurchardus Otbonis 111. Henriet II. Bauart Imperatorumætate. Ita^illiex CodiceyPandeHls^Iiouellis,^^^t^tbenti-cis mutuatifuntpracipuam iuris CanonicißruHuram ; cuitssg^ fere régula o-mnes Uguntur inDigefiis'.item Rubricas Decretalium amp;nbsp;Clementtnarum defumferunt à lure ciutli, amp;nbsp;dus leges tranftulerunt in ius Canonicum Pon-tificiafide. Tribuunt enim Papis Romanisqua funt Imperatorum. C.Iudi-cantem^ officium ludicisin cognitionecaufarum^compleHentem, adferibunt Papa Eleutherio 30.^.5.Conjlantinotarnen adfiribt debet^'vt habetur Z.i. O-dtc.detud.Fabiano Papa trtbuut c.fquisiratus.t.q.h.necnonetusdemgeneris canones }.q.6.c.i.tbtfemperyamp;s.c.i^ccufatis.idl' 17-c.Stquisclericus^ SixtoPapanuncupant^quitamenexl.so.dr i Deaccuftn Cod.Theod.de-fumptifuntyçip Conßantini, Cafaris^ Gratianißlij Ealentiniani prtn.i leges extant. Confirmatiepriuilegiorum Ecclefia,quam Leoni Papaafitgnant^2$. q.z.c. Priuilegia. Theodofii amp;nbsp;Falentiniani eli, ^Jt habetur l. 46. Cod. de^ Epifc.çircl. in Cod. Theod. Indicem legum conßttutionum Iuris ciuilisy quas in ius Canonicum tranftulerunt, conßcere fuf erfluum,amp;leHori inlt;ira -tumejßt,quasdamtarnennotabo,adeitts quedanteadixtprobationemJuffi-cientes. I.2. D.de conettß. exprejfa eil in c. coneußtonis, s.q.z l.Lege lulia^ cum Ifeq. D. ad l. lul. repetund.in c. lege Iulia, s.q.i. difertim legitur.l. id.^^ S. adfinttates, l.itcm quihus,(ß l. Putoautem,D.depoßul. extant in c. Infa-mis ^.q. 17. Romana Synodoadfertbunt. Omnes leges tit. Cod. Si contra, ius vel-vitlitatem publ. prater primam adducuntur in c.Dicdi. i.prafcriptio-ne,cum feqq.z^.q.z, Translatafùnt etiaminius Canonicum l.Placet. Cod. de facrojf Eccl.inc. Placet, 16.q.i.l.lubemus,§.Sane,neompis,c.de tit.in c. Eaenim,S. SiOeconomus,T.o.q.z.l. i. Cod.deEpiß.(ßcler.ind. c. habe-tur.Extat integra 7lt;(pu.zi.de{^ppeU.in c. Anterior um legum.z.q.6 efNou. J2t^.c.Siquiscontra,inc.I)eperfona,§.Stquiscontra.n.q.i. Exi^uthenti-cis reperiuntur,\^uth.Ingreßi, Ccd. de SacroJfEccl. in c. .^ia ingredienti-hus,s.^ .q.’^. item t^uth. Si qua mulier, Cod. eod. in c. Si qua muiter,19 q. j. Sic ettam t.y1uth. Hoc ius porreHum, cum omnibus fequenttbus, except is Auth.mïultomagis,çfi,^ibuscumq^,Cod.d.ttt.inc. Ea enim,§. Hoc ius porreHum,cumfeqq.iQ q.2. itemreperitur, Auth. ^las aHiones,in^..^as ail tones ,Auth. Presbyter os, Cod. de Epifeop.^ Cler. in §. Presbyter os ,i\.q.T. Auth. offeratur, çfi lt;iAuth.Libellum vero, Cod.de lit.cont.in fflibellum uero.

ET HIERARCHIA ROMANA. 8; (^^.cfferatur^ 3. Deniijueobferuandumeil(jHodfufracowmemoratti ieges ConjlttutioneSyex iuris ciuUis libris depromptlt;e, amp;nbsp;it a. ad verbumfere defcnptx pint in iure Canonica, vt ab ear um compilatoribus inter dum difi~ mularinon-^otuerint nomina authorum-,valde(jue mirandum, repeririho-minesadeo impudentes,d!quot; rerum omnium ignar05,qui pontificibtts Romanis, Jmperatorum,dr turifperitorum fcientiam adfcribere nonerubefcunt ; vtforumßbi conßituantjn quo ins dicant-, Utes conteßentur, de rebtss omnibus dr po Ut ids, df ecclefiaßtds ;fedeant iudtces ;fententiam dicant -, dr minißros Jiios habeant perinde ac Magßratum ciutlem,quiômniain ad a référant dr exaquantur. Spiritualem Ittrifdidtönern , tn Ethnicam conuerterunt ,m qua ncnnißde rebusterrenis Utigatur. Hane vulgo vacant Officialis Ecclefix forum,c« Chrtßiinßttuto,cummoreEccleßaveteris,drcum ipft raiioneeccUßaßica ex diametro puqnans. In hoc foro difeeptatur de tefla-mentts,drvltimisvoluntatthus-, de commodato,dedepoßto -,deemptione amp;nbsp;vendtttone-, deßgt;onfaUbus,dematrimoniis ; de fitceeßtonihus ab inteßato 5 de locato dr condudo, dererumpermutatione-,depignorfbus, draliiscautioni-busße/ol utionihus,de tranfadionibus, d“ infinit is aUis iuris ciuilis caufis. Ci-tanturpartes vtcompareantfinonfeßßant, monentur, dfffox excommu-nicatur fifeßftant iudicio,dr damnatt nonfatisfaciant, excommunicantur, Pradas,rapinas,peculatus,drfacrilegia,quaibi committuntur, quisenume-ret ? teßes examinantur, dr iur amentum ets imper at ur irreligiofùm drfù-perfiitio/um. Dodores fouent Canonißas, qui vix Biblia a limine faluta-runt,quorum partes (uni ex iure Canonica, Imper at ores, Reges, imperia, régna, RefpubUcas,dr homines omnes iudicare,d Hierarchie Romane fibiice-re. Sediurifprudentie dodores, que fùa funt ; Theolofi, que àpatribus dr ex Conduis in ius Canonicum retedafint, répétant : ^ßtagißratus fias conßi-tutiones,quas abfque dus confenfuvfurpar tint,driurifdtdionemfibi debit am vindicet', ius Canonicum nthtl aliud eritquamauis ilia Horatiana, alienis plumis in dut a, drfuper biens ; quibus exut is, ntida, inf amis, drinttifa ceteris omnibus auibus ex tit it. ,^iddtxi ius Canonicumiimo fi ah Hier arc ha Romano repetantur plume iUe, quibus ab Imperatoribus dr aliis Chrifitanis decor at us ell,quidillo fcedius,turpiufque fubfole conßicietür? Canolils de officio Archidiaconi, (_yirchipresbyteri, Primicerii, Sacrifie, C'uflodis, ï'icarii, de confieratione altar is,de celebrationemiffiarum,de finis presbyter arum,diaUis illigitime natis, drfimiles,prefirtim^decreta ilia que tyrannidem in Eccle-

3

8^ DE POLIT. CIVITATIS DEI

ßam (ßRempuhlicam induxcyuntßonteantiquabuKtnr. Emmuero^vtitirti, quod vacant, Canonici falßtai, nbsp;nbsp;iniitßitia, iuuentuti cj^nlt;x. in eitu le^tone

verßitur ,manifeßa fiant paùca per currant, ^uo tncjuirendißudium accenda-tur tn i Hur um animü^cjui Décréta pontißcum Romanorum incaute lepunt,^ venerantur, Extatc.ßlt;rpecontinßt, 2. ejuteß.^ inejuodecerniturßfurtain ntonaßerio fiant,nec conßet de fure,(puod monachi omnesßumpto corporii amp;nbsp;ßanguinis Dominißtcr amenta,teneanturße expurgare-, in hacverba-.Qot^un Domini fit mihi hodiead probationem ; etitatnnocentesßeeßeaflendat. ^^am ver 0 inicjua, ßf 4 Theolagü imptcjobata fit hac expurgandi ratio,nentä eit tnßcrü mediocriterinßitutiti,quineßiat.Sacrofaniiaenim Cœna Domini inßituta efi ad anima, viuificatione perceptionem corporü ßyßnguinis Dominionfalutem eß vit am ater na, non in Ethnica tllam rattone txpiandi crimina ; ex, qua ortißunt abußtsexecrabtles. Narrat Gregorius Turonenßs lib.ico.c.^ Eulalium Comitem Aruerniaaccßatum fuße, quadmanw matri ßuaintulißef. is vtlegitimum tudiciudeclinaret,obtinuit ab Eptfcopa, vtpaß Mißecelebrationemßumpto Euchartfttaßacramento,abaccujattoneßpurga-ret,ßr abeaimmunispofteahaberetur. Idemamulltsaliù Reis,contra omne tM diuinnm, eß e luile^pratextu huitttpontificii decretißuttfactttatü. Occnr-rit aliud decretum,eiuldem farina, 14. quail.inquodecernitur abtllevfu-ram eße exigendd,ctii merito noceredeßderamue-, cuiq^ arma iure tnferuntur, huic legitime indu edas effe vßtras centefimas.^^upd c erte a piet at e ß tufttt ta Chrißiana omnino abhorret. Propbeta enim ciucm ciuitatii Det tllum effe aß ßrmat,quipecuniamfuamproximo non dat adv(uram,Pfal \^. quem locum Rabiniludaorum corrumpentes,ipto\\a\\att\dcfiniuntddeft,2m\c\im,eiuß demque cultus dtuinißocium: in Chrißtanos vero Hebraorum ho ft es affit mat licit um vfurM exercer e-, quos gladio perdere cum non poßtntfxnoreimmenß exhaurire,rem Deogratamefß pradicant. Ergo Rabmtcum (ß Pontificium dogmainhoccapiteconfenttunt. ^tlonge(ecusdocutt D (^mbrofiustnli-bro De bona mort is,cap. 12, Siquts,inqutt,vßuram acceperit, r apin am facit vitanon viuit.non dicit ßquisapaupere,veldtuite, amico, velhofievfuram exegerit, fed earn tn foltdum damnat. Vfura enim turpe ß tniquum eil ht^ crum,quodßmana focietati ß vtibtatinociuum eit, à Deo ß bonis legibus prohibitum j quodetiam in hoßem exercere, Chrtfttanum non eit ,ßedludai-ium-,ßß,itav‘ts, Ponttficium. Armis quidem contra hoßem pugnare licitum^ yfur'is agereprohibit um, bellumque tußum,legitimum eii,‘vfürainiußafern-

' n

IT HIERARCHÏA ROMANA. 87

per Hkgitima. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;attinet adfalßtatem iurk Canonici inc. ab ExordiOf

dißi»£i.firiptum reperioßominesinitio mundt »onfilitafuiße vejcicar-ntbu^s-., nbsp;nbsp;Hieronymtii httitufalß dogmat is autor cilatur, de quo nihilominus

in eitssjcriptisnuHa legunturcertateßtmonia.Falßumeßepatcttexc.'i Gcneß. 'vbidicitur.,De/!mpon hominis creationem (uhiecijfi ei piße es mar is,'vo'at il: a coelt.,(^ vniuerßa animantia., qutt mouenturßuperterra .idemrepetitur Pßal. i.amp;\.adCor.c.IS.eibelpaßorfuit ouium,eßde primogenitis gregisßd ebiulit ßacrificium Deo, Gen.lt;^. qttæßtisindicant,carniHm 'vßum tunet^'viu futfü. ^tporßum entm paß or ouiumßuißitß de iüarum ear ne veßi 'ußtatü non fuij-ßt^c^orfum fubteFia homint omnta terras animantia,'volatilia cali,amp;piß es war is,»iß ad quot;viSlum, nbsp;nbsp;alios Tßtss necejßtrios'gt;.it€m,falßßimu ffl.,quod legitur

c.Oßus,‘s6.ätßin£i.in quo Damaßds Papagenealogiam Felicis 3.Theoderii, PP.retexit-, quorum hic anno 6 4.0. ille ver o anno 483, Ecclcfia Romana pra~ feHißunt. Confiât ver o ex ColleFlionibtss Antonii ^.^ugufiini Art hteptfcopi Tarraconenßs,Damaßummortuumeßi circa annum 384. .^i pot uit ergo eorum ecmmemoraregenealogtam, qui centum poPt eum annis, nbsp;nbsp;pluribus

inrerumnaturanonextiterunt? (^dh£C,irßgnisfalfitasd ttclacPUn c. Epißopi,dfitnFl 64. inquoaßertturin ISlßanc concilio ï.defin turncjßequod potefiits ^iofirmatioordinationis Epißopi,{quc nomine tnt er dum eliFltone, int er dum conßecrattone intelligunt} perßngulas prouincias pertineat ad Me-tropolitanum.AtintexluGracoeoncilii Ttiieant ßolum legitur, aut or it at cm penes Metropolitanufuijße in ordinatione Epißopi-, quta eleFîio,vt ait, Cypria-nusltb.^.eptfi.s- i» eits5praßentta,amp;aliorumprouinciaEpißoporumfitrißo-lcbat.Eligerecrgo,amp;eleFiio»ipraeße,M€tropolitanifuit-,conßrmareyero,dgt;‘ proarbilrioßatuere Epifcopum,ex decreto ßjicanaßynodi,non fuit in Metro-polttanipofitumpoteßate.Deniq^c.Eccleßis,difitnFl.6^.falfi) ISlßcanoconeiHo adfcribitur,inquoprohibetur,neinEccleßisfemelconßcratis Deoßterum co~ ßeer atio adhtbeatur,nißaut ab igne exußte,aut ßanguin'is effaßone,aut aho modo pollut aßuerinf.quiaßeut infansßmel baptiz,atus,non debet it er um bapti-s:,ari,ttantc locus Deo dicatus,efi iteruconJecrandus.Sedin al^isconcilti T^i,-(ani,de h'is omnib.altußlentiu:ex quibus confiât caneneßupra citatu, Apoi rj-phü effi.^amobrecocludendüefi,ius,qHodvulgoCanonïcum dicitur,-\^iU' dc^ûaut irreguläre eße,de quo Deofauente.plurib.aliasagemus, 6 CxteruexeplaHelia,Samuelis,Danieris,Machabaoru,qttipolitica (jr polemiiatraPiarüt,adrjenofaciut..^t^d.n.illivtrumqjmunus,amp;politicûamp; Ecclßafiiciiobiuerunt,extra ordtnëfalîûefi,(^ad chflantem at^perpetuam

88 DE POLIT. CIVITATIS DEI

Ecclefilt;egubernationem trahi non debet. Adde quad^aticorum cxemplorum^ extraordinarie eontigerunt., anemalia, legitim arn presbyterü Chrtßtani inflitutionem, amp;analogiamtoUerenecpoteltuecdebetproponiad imitan-dnm.,^^amveroj)erntctofà fuerint Paparum confilia de rebits polemicis, te-ßantur hißoriig. Anno Sahttisnoßrlt;e 1095. teße Paradino gt;nbsp;ßrbantts Papa inßnodo CUramontana, principibut Chrißianisperfuaßt^vt expeditiontm tranßnarinamaggrederentur,vtqueHierojölymamà fidet Chrijlianabeßi-bns occupât am redimerent., ibi regnum C hr ißi an um conflituerent. Principes ergo, duce Godefrido Bullonio, it erßunt ingreßt,infintta manu mililum Chrißianorum inftruöli:Odetus dux Burgundi^e,vix in Siciliamperuenerat, cum laboribus bellicisfra£ius,mifereperiit: in Pißdiam vbi peruenerunt.pro-dtgio[afiti exercittts Chrißiamts magna ex parte extinct us fuit. Antiochiam quidem magnafuorum clade expugnaruntfedßatim obfißi a b ar b ar is ßame, peße, (frinfinitéscalamitatibuslaborarunf liberatitamen Deibeneficto Hie-roflymam peruenerunt (ß expugnarunt, omniumejue confinfiu dux BhUo-nius Rex Hterofiolymx proclamatur ; fèd ibi fere cumßiis omnibus occubuit, fiatimijuerecuperata ePt à barbaris Hierofiolyma-, proßigati Chrißiani, epui in tot ailla bellte a expedttibne infelicißima, iram D ei grauem perfienferunt. Leguntur iüiusfecultfiripta^uiedam,ciu^ docent rrbaniconßltum eofielt afi fit^t exhaufta hello Uloprincipum Chrißianorumpotentia. Hiérarchisé adifi-cium altius proueheretur, Enimuero c er tum ePt Urbani conßilium contra Apo -ßolorum amp;lt;JMartyrum exemplum,doltrinam^ue orthodoxampugnare,qui Ecclefiam Chrißi non armis,fedpietate,patientta,precibusprlt;edtcattone verbi Dei, et tJA.artyriopromouerunt. Scitum ePi illudTertulliani ; Sanguis martyrumfernen Ecclefiæ; item illudLallantii-. I n negotioReligio-nis gladius exercendus noneft.ncc verbcribus,fcd verbis; necpoteft veritas cum vi,nec iuftitiacumcrudeli[ateconiungi.//rf^«£z«mroy4* pientes iudicarunt,infidèles à Chriflianis hello pet endos non ejfi-, ex eo ejuod infidèles fint. Hsecprobanturinl. Chrißianis, Cod. depaga.etficrif.paga.çfiin c.difiar,zi.(iuaß.^. vbißatutum ePt,bellum tunciufi,e ger.taduerfus Sarrace-nos à Chrißianis,(jiioties eos ex vrbibitspellunt etperfiequuntur. Defenßuum ergo, non oßfenfiuum bellumaduerfus infidèlesiufium cenferi debet. ..^dh^c, certum eß tnfidelttatem nonpriuar.eperfieinfidelesdeminio,quodhabent iure humano,vel hahuerunt in prouinciis et regn is qua ob t inent .Dan, 2. ex tat hac derepraclarum t eßimonium.Etfii enimNabuchodonofiar infidelis efifet,nihilo-. . -A . nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;u , nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ntinua

ET HIER ARCHI A ROMANA.

mtn'M Daniel agneßit ilium regem reihum, (ß imper ium,fortitudinem, (dr gloriamdatam etejjea Deo -, nee diat dominium hello et effi auferendum^ quodinfidelieeffit. dereßquispluraauCat^repeterepoteritaDidaco Co-tmrruuia à. Leyuet. §. lo. de hello aduerßu in fideles, Sed(juid?Hierarcha Romanes gladtum Petrifacceßionisiure accepit-, qitod etßchrtfiu-s iußerit vt in vagin am reconderet^aec eo deinceps vfi^fit lt;^poflolus,attamen qui fie eittsfiuc-ttjfiresdicunt, fidem Chrifiianam ar mis plantandam ejfie,, a multisfeculis claßico belli per vniuer/um orbem perfionato.mifieris Chrifiianisperfiuafierunt. verum euentus docuit ingrat a effi Deo bella illa quie pontifice Romano ^amp;eius afficlis autorihusfificipiuntur. loannes T^uernenfis Comes,, quipoftea Dux Rurgundu fuit, Ahbatis cuiufidam perfiuafione anno 13 9 y, mouit bellum contra Baia'letem Ture arum principem '(fi cum totius Gallia n obi li täte llfieo-polim esi profielïusyin cuius ohfidionefiquenti anno^exercitus Chrißianorum à Tur cis magna nobilium clade de let usfiuii-. Dux ipfie Io inn es captus, édita in ipfius confieliu horrenda procerum captiuorumfirage,mifiericordia Baiazeti pret io vit am amp;nbsp;liber tat cm vix redemit. Tomoraus CoUocenfis \^rchiept~ ficopuSjLudouico Hungarorumregiautorfiuit y vt in ^.yimurathem Tur cant ar mis experiretur-.fedcommiffi prælio, amp;nbsp;regem, (fi regnum Tngaria per di • dit, Carolus, Cardinalis Lotharingus hoc nofirofieculo regib. Galliaperfiuafit vt pur tor is dobbin aftudiofis hello per derent, fid Henricumz.fiortifitmum alioquin principem, Carolum nonum,proceres omnesregni,denique ipfium regnum vntuerfium fiunefiis i ladtbus, illopefitmo confilio, Epifiopus pefiimus^ per annos viginti quinque afiecit, (fi adbuc afficitur-,vixque, nifiDei digit0^ Refpublica Gadiain integrumrefiitui,vnquampoterit. Hacpaucaexinjini-tis teflimoniis fitbduxi : partim, vt deleft andum illud Papa Romani cenfifio-rium fiditionum (fi hellorum officinam ejfi indicarempartim^vt doeerem in presbyteria Chriftianode rebus politicis (fi polemic is non agendum, fiedhac principibus (fi gw agiftratibus, committenda. Caueant ergofihi Ecclefiarum rebores tanquam à toxico d curu, (fi confiliisfiecularibus,nepoftremus error priori fit det eri or : cui vt occurratur, fiapienter in quibufidam locis pro

fiel! urn ell,vt ntinquam habeatur Senatus ccclefiafiicus, nifi prafielli principis,vel Reipublica prafientesfint, te ft es eorum omnium qua d delellis Ecelefiarum pertrallantur.

DE POLIT. CIVITATIS DEI '

C A P. XI.

Ï RcfellimturargumcnfaBonifacii extraii.Dcmaioritatc amp;obc(licntia,cap.. Vnam fàn(a:am,amp; qiialis fuerit hie Papa indicatur.

t Priini Epifeopi Ecclefiæ Rom. gladio Magiftratus perierunt,tantum abeft vt ilium exercuerint,

f Poteftas temporalis ecdefiaflica nulla cd, amp;:Ecclefiaftici Magiftratui politico ex Dei verbo fubiiciuntur.

• 4 Hiftoria Henrici 4. Imperatoris,amp;Philippi 4. Galliæ régis, qui Papas rcbel-lesin ordinem reduxeruqt.

• 5 An Conftantinus Magnus fcnfcritEccIcfiadicosàneminepolTeiudicari. De cxemplis Marcellini,Xifti,Symmachi.Pelagii amp;Leonis Epilcopis Rom. qui a nemine (lintiudicati.

Quomodo intelligcndum quod ait Apoftolus i .ad Corinth.cap.i.Spiricua-lem hominem omnia indicate,amp; à nemine iudicari.

• 8 Imperatoria amp;regia poteftasnonconferturpervndionemfaûamabEpi-icopo,amp;de leptem Eleóloribus I mperii.

ÿ FalfumeircquodPapxadulatores icripferunt, impcriuma GrxeisadGer-manos a Leone j. Epifeopo Romano translatnm fuille.

to Odoacer rex Herulorum in Italia regnum conftituit,(jaoliato Anguftulo.

Î 1 Refutatio argumentorum quibus Romancnfesconantur nrobare, Leonern III.tranftuliilc imperium Occidentisad Carolumfvlagnum.

11 Italiæ regnum iuftis de caulis , amp;nbsp;legitimo medio acquiliuit Carolus Magnus..

if Carolus Magnus armis barbaras genres expnlitab occidentalijimpcrio, quodad iplum iure belli amp;nbsp;pado Impcratorum Orientis translatum eft, 14 Argumentum pro vtroq; gladio Ecclefiafticis alFercndo, à folutione dc-cimarum,hculneum cft;amp; rctorqueturin eos.

t f Argumentum ab immunitateperfonarumamp; vedigalium, ecclefiafticis co’ cefla,vitreum eft.

1S De primis Papis, qui aufi funt tributa Impcratoribus denegare.

Solidis rationibus , amp;nbsp;hiftoriisprobatur donationem Conftantinifne-rum clTe figmentum.

Erumenimuero qutfAlcem miferunt in mejjèm AlicKam, iurifM^is-nem Eccleßafltcam (ß ciutlem fibi ajjèrere consntur multu argu-mentis^ qtu Bonifacio o^auo adßrtbuntur in Extrauagan. ccw-mun. lihr. i.titul. o£lauo , De CMaioritate amp;nbsp;oheätentia enptt. Vnam fAn^am.e{e(jHibui, anlejuam du am, notandum hunc ejji Bonifacium, qui Imper at or em Albert urn prim urn cum Rom am petitum lorcnam Imperialem ventjjèt-, fuperbißime repultt : Ego^in^uiens, C^ßtr(um nbsp;nbsp;pontijcx.nec

, abßue

ÊT HIE RARCHI A ROMANA. 9t tihlque äut örïtAtemeA elect to Im^ieratorif reel nett. Is est Bonifaciiu^cjtà Pht~ lippum Pitlchrurn regem nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;perlegatum^uum eidmonuit, vt ad helium

tranfmarinumfe ßtamque nohiUtaiem compotier et:fed rexanciptti rtffonji legatum excepif.cjHtex r»a}}datopontißcio flatim comminatui elt regniinter diÜum^ ntß Pontißei mor cm ger er et \ ejua inlolentia pr inceps commotui., iußit légatü in carcerem coniici, idvbi adanres BomfactiperHenit,pcr{^r-chidiaconum 'P^arbonenßem interdi£lu mißt in Galltam^cpno Regt interdixit 1 “zy« honorüEccleßaßicoru^qHibics adneeeßartos bellißumptui tune 'vtebatw^ tandern,^tt h^ereticum,excommunicauit. Coacittm eit more maiorum Lu-tetia,concilium procerum nbsp;Epißoporum, qui omnes iudicarut interdit um

Bonißaciiiniußum :ß‘nullum eße.Ex -viigueigitur dignoßcamtts leonem,(lr e-iuipro 'Vtriußquegladiipoteßatearguifienta expendamsa. Chrifttts, inquit^ LiiCtCiz.c.Apoßßc adloquttur, ,^jundo miß vos abßq^ (acculOyamp;peray^ßo-leis-, numquid defuit vobulipfivero dixeruuty T^htl. Dixit ergo etSySednunc quihabetßicculum,tollatßmiliteramp;peram,amp;quinonhabet, vendatpallium fuumyg^emat gladium : at illt dtxerunt, Domine, ecce duo gladii hîc:ipfé vero dixit,Satiseïi,Eccey inquitPP. duogladtiyid ellpoteßates dua, Spiritua-Ids amp;nbsp;ciuilis, concejßa: Apoßol 'is à Chrißo y(^ Papa Romano eorum ßucceffori. ^uidePt facerevtrnfripturaßhoc non eli? Chriflus enimper facculum dt“ peram,quodquenihUdeßuerit Apoflolu,commémorâtpacem 1^ proßeritate, qua haPlenMperfunldt erant : gladn vero nomine,ßgnißcat tempora inflart affltSlionumyCotra qttasßde amp;conßantia,quaßunt mtlitia Chrißiana arma, »puseßet.Sicque Chryjoßomusinterpretatur: istpnßoluity inquit. Dominus, legem,quam antea fixer at ydicedoydf qut maxillam tuampercufierit, alteram eiobuerte: benedicite maledicentibus vobiSyOratepro Ulis qui vos perßequutur. ^u^omodo ergo tubet dtßcipulos emereßbigladioslnihtltaleßenfit. EU enim fi-guratalocutioyquafigntficabatßeabillis iamfubtrahendum, (ß illos oportere multiscalamitatibnscofhcÏari.Itaq^nullaefl fiUabain h 'isChrißi verbis,qua adduosgladioSyhoceßytmperiaduOyalterußirituale, alterum teporale reßerri queat. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;enim Inc politicam aut ecclefiaßicam poteftate inflituit Dominus^

Jed adfidet,amp;conßatia luUa contra carnis nbsp;nbsp;mudi inßultus ßuos adhortatur.

2 Gladti temporalis vßum non obttnuerunt Apoßoli, nec primi Epißcopi Eccleßa Roman£,qutJere omnes Magiftratus gladto occubuerunt. “l^otajuni amnthttsi^poßolorum martyr ia,de Epißcoporumßupplicio dicam,Caius vnts ttim CabiniofratrCitnartyrioßub Diocletiano efi affeàus in cryptisyin qutbus,

(JW a

DE POLIT. CIVITATIS DEI

^itandæperfccutionis caufa latîtauerat.Corneliusfub Gaier iano, cavité truM-catm eJi. Marcelbnu-iaHa f!ce)iitentia,(iuod dits gentium metumorttsfacri-fcajjett tnßde Chrißiardentitts ferßßens, amp;Jticrificia Gentium deteßans, iujju Maxtmiani caßte mulct at tts. Mar cell its a Maxent io in pißrinum con-ie£tu^^(]Hoino^ereßfem0x nudns,drvixcilicio teHlus mijereexpirauit. Hi omnes Papa Romani^netantillumquidem de glicho Maßßratus 'ufttrpando, velaccujati^ 'vcleonominedamnatifuerunt. ItS^pmcnquidem Cbrißtanii» Ulis damnattimßednon crimen.

3 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ddtt Bonifacius^acjuum effe vt temporalis gladius àßirituait rega-

tur^alioquin magnam futur am in orbe Chrißtano conßußonem. ^tam ob rem?quiainquiunt Canonißa Principes legibus ciuihbus non funtohnoxii^ amp;nbsp;niji coerceantur legibus eideßaßtcts, imperia clquot; régna orbis Chrißiani nihil aliuderunt, quamßoliarta, tyrannorum domuiha. Fateoriuriß conj'ultum in l. Pnnceps D. de legibus, frtpßlfe Principem legibus eßejolu-tum: fediddeligibut esi accipiendum, quf fo’e.-'r,ii at es iuris teßictunt, vt in or dine teßamentorum tnßnuitione 4/ /...tponum manttmßtonibus antiquis^qitemadmodiimapetle ixpcnunr 1.orfmium, Cod. detefiam. l.-^a^. amp;nbsp;Auth.ßeq. Codtc dedonat.l. 14. D. de manuni. t^ytt res aluerße habet in legtbuspubhcis^qua tmperium,regnum,rempub. imcpriuatbrum vtilitatem attendant, quas prtncepsferuaretenetur. Enimucro nifipiet as, fancittas ß. des,iußitiadriusaprincipecolatur,CGntralegempeccat.qHadtcitDignam efle vocem principis fateri fe legibus teneri,Z. digna D. de legth. Nthil enim Imperatorem magisdecetfquamtmperiilegesctßodire, ^iUislubiiii: drvt aitpoeta\

In communeiubesfi quid cenfefque tenendum, Primus iuflàfubi; tunc obferuantioræqui

Fit populus; nee ferre negac,cura videriripiùra Auótorem parère ßbi.

Hue pertinet Catonis fententia^ Patere legem quam iplc tuleris. ^td cnimrationi conuenienttus ejfe poteîi., quamprtncipem Reipublica caput fubitci legibus, quibus omnia corporis membra fubiiciuntur ? Etenim Plato De legibusfdtaiogo quarto,ßite docet.,paratum exitium Uli ciuitati eßß, in qua non lex magtßratibus .,ßd legi Magißratus praßnt :ßalutem vero illt,vhi lexferuientibus magißratibus dominatur. Sed Chrißus hanc qua-ßionern luculentius dißfolutt zMatthai vigeßmo tertio , 'ubi Phanßttt

(xpro-

exprohrAt , ejuod onera grau'tA alits imponant ; tpßvero ne digito ^»i-dem velint ea mouere^ Certe legùlator qui peccantes in legem corripit nbsp;nbsp;in

earn pcccauerit ,ab eadem corripitur. Hic 'vero non dßuto ; Hn Prtnçeps vi coa£liua,'Ut lurißeritt loquuntur an vi direHiua hitmanx rationi confina legem teneatur adimplere^veleinspœnamfitbire. hoc nnumdicam1\athan Prophetam^ Dautdem Regem ,pudorefiffudijfi:, nbsp;nbsp;damnaffè ex proprio ore^

quodeampœaam mereretur ^quam finientia (ua in alienamperfinamta-bfièt^z, Rcgttm^cap ii, Deniq^ quodadDetiudicium attinet, prtnceps non est joluttfi à Lege-, quifi in earn offen dent, admonendns ePl vt ofificium pra-ßet^wrbumq^, Det, quonisgladw ancipiti penetrantius ei esiproponendum, Itaque ion ce do temporalem gladium àfpirttualt dirigendum ejjè fi per gla-dtumfiiritualem verbum Dei inteUigant Romanenpes. At cur hocgladio non vtuntur ? cur Petri ^cuinsfie [uccejfiores dicunt,vocem, in hunc modum refo-nantem fur dis auribus negligunt ? Pres by ter os, inquit, qui inter vos fiunt, precor^qutfium çfiipfie Presbyter ^actefiis afßiHionum Chriïïi^atq^ idem gloria patefacienda confiors, paficitegregem qui penes vos est, cur am tllins agentes,non coaHeffed libenteryton turptter ajfeHantes lucrum fidprompto animo,neq^vt dominantes dens ffed vt qutfitis exemplariagregis,\. Pet.^ Presbyter urn fieefiiait, non Regum dominum : de quorum pot ent ia, df eis débita obedtentia ,iterurn [icait : Proindefiubiediepote cuiuishumanaordinationi propter Dominum ;fine Reff, vt qui profit ; fiue prafidihu-s, vt qui per cum mittant dr ; turn advltionem maleficiorum, turn ad laudem rede agentium. At Petrus,inquiunt,maluit claues exercere,Paulits verogladium exercuit?Os impur til an ignoras quid ad Romanos cap.fifieripleritfOmnis anima, inquit ^poßolus, potefiattbus fiupereminenttbui fitbieda eito : non enim eUpote-fias,ntfi à Deo. quern locum Chryfioßomus illufirat, amp;nbsp;notât ^pofiolum vti voce vniuerfiali, oni nis; vt doceat nullum creaturaramgenus ab hac lege ex-

pofffiue Apofiolumfiue Prophet am fiue Euangeliflam,Sacerdotem,Me-nachum^velqttemuisahum. .^uodverofdnHusdoHorfiriptodocuit,vita teßimonio comprohauit. Licet enim Anttfies ejfiet ConßanttnopoUtanus, amp;nbsp;de Ecclefia,benemeritus-,tamen ab Arcadioimperatore Chrijliano,bis in exilium puljus ff/, eique tanquam i^agifiratui obedientiam prafiitit -, dquot; vt idem omnesfacerent, eft adhortatus-, qua diligenter notanda fiunt, ne qua dubitatio fuperfiit.peteflatem Eccleßaßicam temporalem nullam effè,quam et-iam Chrifius his verbis confutaDRegnum meu non ePi de hoe mundodoan.ii.

* nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Uf 3

OE POLIT. CIVITATIS DEI

Reddite Ctefarifuut CtefarûLuc. iQ^ Reges Geutium dofninifünf tpfarum, amp;nbsp;in eas habent intpertu») : at vobis non it afuturum.

4. nbsp;Dtfcant tgiiur Rsmanenfspafiere,nen deglubere imperiu ; eisfubiicii

non dominart ialtopninfuturum esi, ijnemadm^um oltm acctdtt, 'vt Imperator es id^Rogos, detUorumfuperbia nbsp;nbsp;tyrannide iusia fuppUiiaJintfum -

fturi. TeßiseiinoßerHierarchaBonifaciKSy^ut iujßt Philtppi^uarti, Gallu Regis ,4 Nogureto Gallonobili amp;Sara Columnainter{eptus^dt‘'vin^itf^dedu-lius Roma,morteeiîpunitus.Nevero dicant,abudejf cjuodiure ,abud(juod tyrannice fiat-,audtant Platinam, Pontificts Romani obfiruandftmum, religtoßßimurn fcriptorem,ficiudicantcminBonifacfo^aui vita-.iJMori-' tur autem hoc modo Bonifacius ille,(pui Imperatoribus^Regibus, Principibus^ nationibus^populb , terr or em potius epuam religionem inticere conabatur, ' ^uique dare régna tßauferre-, pellere homines (freducere pro ar bitrio ani-mi conabatur i aurumvndta^ue conquißtum ,pbis(juam dtcipotePt ,fitiens. 1ußo ergofipplicio affelius fuit Bonifacius nbsp;nbsp;nbsp;multi alq Paplt;e,propterfelera

puniti.Benedi£tus XU I. imperauit Lcclefia GaUicana,oltmexa^itonesinuß-tatas, quas Carolus FI. Gallia rex edicteprohibuit ^(fob tdßattm à Papa ex-cornmttaicatusetl,quigerulos excommunicationismißtin Galbam^qui earn promulgarent. ComprehenfilUi, dr in carcere abducii regiumßamnatifunt Xenatusconjulto Curia Parifienfisjiacmuleta, vtantemeridte horadecima, quo tempore dimitti Senat usfoie t,ad palatqgradus adducerentur, amp;nudi arden tern dexter a facem tenentes, 'venidfiipplices deprecarentur. turn vt pillis ad dedccus vefl thus induti^ac mitellati^cum Papainflgnibus adiqnominiain-utrfls^ per celtbriores vrbis -vias lut ulento plaußre à carnifice circuueHi^plehis ludtbrioexponerentur. .^uodexecutionimandatufuityeße Paponio bb. Ar-rePiA.tit.$.art.27.HacpœnaPapaBcnedi(tinunciisirrogatafuit-,quamahsq^ dubio in propriaperjonatubßetßadiudicufitbfelliapertr ahipotuißet. Adhac Imper ator Henricus I Fade Gregor qßptimißelerib.ftppliciumfumpturus(TJt Benno Car dm alls in eins vita ait} mult or urn Germania^ Gallia., amp;nbsp;Italia Epi-fcoporum Synodu Breßta çoegitàn qua Gregorius Pentificatu ab die at us,dr Salem am fugerecoallus,miferepoflea extremum diem obiit. Denitj^ Sigifmun-dus Imperator.,ConcibuConflantieKfe,drBafibefeceegtt,inhocEugentusIF. in illo loannes XXI II. in ordtnem funt reddHt,necno duo antipapapontifica-tu abrogati.Imperatoriaenim dquot;f (gmeli pot eßat is,rebelles Papas, Epifopos dr Prafules,cum Eccleßaioßnfudegradudeticere^ dquot; cctpttalesdeillorumfie-Urtbuspoenasfumere.^. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;) Tergi-

ET HIERARCHIA ROMANA.

ƒ Tergiuerßtfititr\amp;opponitnt Itcum Oipoßoti.i.adCorinth.cäp, t.Spi^ rituAlis homo omnia indicate à neminepoteH tttdtcari ; df ßc finßffe^aiunt ConHantmum CMagnttmiquiin Concilia IS^f^no interpeUatt/i ah Epifco-piiyVt de variis, c[itas inter (efouebant litthm, tudiciumpcrrct, idrecitP'atiit\ qitodiudicarinon poßtnt Epifcopi, qui Dij vacant ur, niji ab eoße quo dicfttm ßt, De Its ßetit in Sjnagoga Deorttm. Ego^ dum vttam, mores df ingeninm Conßantiniexdnjtorilt;ieluceobßruo,non pöJßimahterfentireyqtiamE.pi(iOpos interßerixantesßntui ironia exceptoseßeab Imp(ratore,qrta Alamundarns, Saracenerumprincepsßcrobaptifmotinnus,elufitquesdamEpißoposhiere~ ticós, qui Chrtßum Deum eße, non hominem eiperßtadere conahanttir. ^^e-quot; cepi, tnquit, liter as C^îiehaelern ^^rchangelum eße mcrtmiin ; eum aut ent Epißcopifubiicerentyangelum morti non eße ob»oxtnm:at buemddmédum ait t^lamttndarus,Dettspurttspotuit crucifigi.quodvos aßentis ?ßc Conß.inti^ nus,vos,qui Dq habemini,quomodopotcßis rixas inter vos fouere .d^ hominis indicium tmplorare?Conßantintts quidem Epißopos coluil.fed Deos eße nun-qttam credidit-, Athanaßum enim tmperalanon facientem,in caßa Arrijnon ßemelvexautt,d^ Treuirosrelegauit. ^odcertenunquamfecißctßipro Diis ^pß'^opos habuijßt. hac ergo hyperbolica,dà‘ironica oratione elußt eos^quos at~ tenttores cernebat adpriuatas tniurias ,quam ad id cuius gratiaconuocati €~ rantßt/ieptadum. Itaq^grauiteradmonuit Epißopos,vt querimoniisomißis, illa qua ad Deigloriampertinebantyabsq^ animoruns dißnßone dißuteret ex Del verho ßmulg^ querimoniarum Epißopalium hhellosfibi oblatos iußtt ex~ «ri. ,^odprinciple Chrißiani faeîum fapiens d“ laudabilefuit.

6 nbsp;nbsp;Pr of er un t adhuc exempla nbsp;nbsp;nbsp;arcelltni, Xißt, Symmachi, Pelagq,

Leonis tertij,qui àfeipßs,a nemineßunt iudicati. .^idqußßad rem hac fa-ciuniiCMartellinus metu exanimatus,thura i doits adoleuit ,fa^i pcenitentia poPleaperculfus,Concilium multötum Epißcoportim deprecatus ePi, d cilici» ebduclus, eßußs lacrymis ßeuit, (eipfumß, damnauit. ,^id opus fuit iudi-cium ferre in eum, quifètpfum iudieabat ? XiPtus à Baßo Exconßde, d Mari-nianopatritio, confiPle er imine, vt hifloria refert.,inßmulatus,ßeipjum cor am Ealentiniano Cafarepurgauit. 7heodoricuspoteßatem dedit Epißcopis, vt de Symmachicaufa cognofeerent, qui decreuerunt Symmaehum ab omnibus criminibusvacuum dimmunem effe. Pelagiusfeditionis contra Vigilium excitât afußiiionem incurrit,a qua vtfi ltheraret,publu e in ambonem afien-ditßolemni^iuramentoproiejtatua epißeillfusJedittonisprorfus experten»

yS DE POLIT. CIVITATIS DEI

cj/è•yCum.^^teßibuicofiHincinonpöffitynoneîi iuàiUîtis. Leo aciufatm Judicium no» fubterfugit^fedrel^onditßgeiveterei depiirgcindis criminibut ext ar eße ea def€nji'one,qiu legibus ejfit eonßitutay vßurum. Hic non dißitlo an iudices ejui in bac canja à Carolo agno conflit ut i erant^prauaricatiflnt^ nec ne ;fedquodprobationibusiußis defleientibus, quibtu Leo de criminibus obieciis, conuinci non potuityCidemiur amentum délai um esi 'vtfrpurgaret-y faHumeJßeexißimodiiabusdecattfls ; Primaesi y qtiod Epifiopum fatù non ePt carere cr imine yfed criminisfuflsicioneßcjua vtfle liber et y iuramente opus f/?. i^ltcra,tptiodiitramenti contempt a religio igt;eumteflcm,dt‘'uindicem experittir idenicj^ exempla fupra commemorata docent y Pnpus Imperatoribus amp;nbsp;Concilia Epifloporum/ubditoseßeyà^uibus ab/oltii veiiitdicari poßint.

J t^dlocum Apeflolißipranotatumquodattinetyprimumquitrofl Papa, homo-fueritfeeler at us vel hareticus, qtiomodo ßiritualis did poft gt;nbsp;Canon ifl a refondent per dßinHionern perfinafp flatus ; quod, etfi doHri-na (f moribus non ft firitiialis , propter c^radum tarnen facer dotalem flifittialis haberidebeat yamp;perconfeqiiens yreprebendijr itidicari nonppf

Egregta eerie dfindio, per quam liceat et jam fic argumentari: Ca-neo y quanturnuis impur us,fl in Papte cathedra (edtrit, ex iliaffone^ San-Hus eli y dr a nemine iudicandus. ^is Rabinos Hier ar chia docuitfc flt-ritualem hominem deflnire^ ? Spiritualis Ditto Paulo is ePi, cut Deus per fir it urn fitim reuelauity quteoculus non vidit, ncc auris aiidiuit, nec in men-tem hominiveneruntyquafitis Dominusparauit. L{on enim ibi /Ipofclus a-git de rebus polit ids, qitarum capacesflunt homines naturte in fl in Hu dr diflei-plinarumfudio ;fed de rebus firitualibuSyqute ah firitttali homine cumter-refribus drmtindanis minime coniungunttir : Spirit ualis enim vir Ctxlum terrtc non mifcetyCtgltflia curat negotiaypolitica politico nbsp;nbsp;nbsp;agrflratui cur an-

da relinquit. .^omodo ergo intelligendum, quodait Apofolus Spiritualem hominem omniaiudicare, drànemineitidicari? Prteßantia doHrintefacra adeoinflgnis ePi, vt nihilflt in orbevnitierf de quo noiudicet in ea enim cem-prehenffuntlegesyquihus omnia temperari.tngenetc oporteatlicet Ec-clefafles in foro lus non dicat, in templo tamen-do^ quomodoft dicendum-, admonet cMagiftratumynedona accipiatyaut perfnas reficiat-, vt Deum rebgiosecolat-ypie,fincerCypfliufle RempMeam adminißret-, Ecclefamfia tutelaprotegat-,dr cultum Dei, quantuminfestypromoueat:deni^, nitllus (Pl hominitm or do velfatus, qui ver bo Dei non diutdicetur : cuius cum. firi-tualis

BT HIERARCHIA ROMANA. 97 tttalûhomo,Eccleft^Pdßor, tujnißerfit^JeofnnibmrehuiiiuiicAt^dr^Mtt-nw ex ver ho Dei iudicat nemine ftte^ iutiicari.Sic cum frophetadcfrofhe'-tistudtcant^nonhominiseiiyfedSptritissßinSliiHdiaußctfßepiJiOft dolîri-nayvelvita effendentes/xBei verho iudicantnrßc Reges^et emnes Chrißite-ni ex praßrtfto ver hi Dei ludicantur, (ir eifnhiiciuntnr.

8 nbsp;Caterum vanum ePi omnino quodBontfaciusinferty Poteßatem re-

giam facer dot ait inferiorem ejje, quod reges à Jacerdetihus vngantur. Vn-Eitonem anteafrohauiyin Reguminaugurationenecejfariamno»effe,(irahu-funon carere.multos^ Imper at or es imper afe^dr Rege s regnajf ChriPlianos, quivnEîinonfuerunt. ^fiimoinus Ithr^. capit. 36.0^49. narrat e^uod ex eo tempore, cjtto Chrißiana religio in mente homtnum infculpta fuit, vhi deeleiîteneCafaris conclufum fuit, eonfuetudo ohtinuit iuramentum ahee exigerez ,vtin eafideconßans ejjèt, quam Ecclefta Catholàcay(iroscume-nica Conciliaprohauijfent, necfedttionem in earn moueret. nbsp;nbsp;Hac preteßa-

tionefaSîa Conßantinopolitantts Patriarcha accingehat gladtum fceptrum exhihehat, anulumque aurenm addehat digit 0. ^a ver o poßea inualuit eonfuetudo tn Imperatorihtts Germaniainaugurandis vtfcilicet fceptrum, gladius, h aß a,P allium, torques, corona y cruxinßdensßhara, clypeui, aqui-la biceps à tribus Eleélorihus Ecclefiaßicis Imperatort exhtbeantur, notn Junt imperialis dtgnitatu, à Carolo ^Magno inßituta '.nota y inquam, qust Jmperatorem eUnum ejfe declarant y communt EleHorum calcule. Recuperate entm imper io Occident ali à Carola i^agno, advitandam omnem im-poßerum confußonem.primum quatuor Jmperqelelleres cenßituti : deinceps • extotius or b is Chrißianiconßnfu inßitutifuntfeptem Germania PrincipeSt elePîores Irnperq ; nempe Rex Bohemia, Comes PalatinuSyDux Saxonia, Blarchio Brandebttrgi(us-.(ir Mogutinus, CelonienßSydfTreuirenßs Epifcopi. ^uadere Cnßgt;tn.in Othone lII.necnoKrant^ustnSaxontay(^Cufan.lib 3. cap. 4 Hl ergo Ellviri eligunt Imperatorem/tpoßea eleliu declarant^et netto fupradiStis confirmant. In audit um vero eÜ quenquam eorum adeo impuden-tem fuiJfiyVt Imper at ore fuperioremfi effi dixerit^quod eum elegertt. ^Md Bloguntinus exEcckfiaßicis pracipuuSyvnEîiene Cafirem in augur ans yillo ne eil f perior ? an non Caftrea t^aießatis obferuantißtmits ? Hadrianus JIII.amp;I^eo 111.Conßantinum vnxerunt,nec tarnen illofuperioresfuerunt. Ex antique inßituto Perfaru praferehatur ignis ante Regem Pafargadospro-ßcifient em,vt in tempio De a armor umfacro ajacerdotihus cifecraretunergo

DE POLIT. CIVITATIS DEI '

frxUtio nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;facer dotum confieraiio Regent confituebant? Minime. Sed

iAmek^deJfidecUrabant.Rex Gallilt;efücceßienisiureinonEptfi:opi Rhemen-fis vn^tonelegitiniM Rex cenfetnr, Rex Hif^anU non ab Archtepijcopt Tole-tant minißertali vnldionefidab ordtnum beneuoletia regnum obtinet : tdent de Han gar U, Portugaliæ., AnglU^ Dania, Bohemia, Scotia, Sued a, Polonia Dalmatiaregibuißatueadum iquiomnesex iuregentium,(fimonarehtain-fiituti9ne,non Papaaut alicuiusEpifeopivn^ioneregnant, ed^^Ecclefiaflici omnes,cuiuicum^generis aut dignitatiffuerintfideltterferuiunt-, fdem obe-dientiam^delntam prajlant : denig^ Imperator luflinianttf, elenehurn Boni-faeß de vndionefoluit ,1.1. Cod. de vet en iure enucleando : in qua non rutnta regie, quam pie agnoficit poteßatem imperat0riam,qua nulla in orbe Chrißia-no ftperior, tr adit amfibi ejfi à Diuina r^aießate.Detu enim, vt esi Dan.i. Régna cenßituit^transfert.

9 .^uacumitafintfHierarLbaRomani,^affentatorumfiuperbiamad-mirari (atii non pOjfum,quitranslatione Imperq à Gracis ad Germanes Leoni Ili.adferibunt,St tranßukt Leo Imperium,autfuumfuit,aut alienum-.Suum non fuit acquifitionis,velfuceeßtonis iure, autvigoredonationû, vel légat i, mtdto minm haredttatiepojfißohe, aut virtutetransaUtonis, aut modo qut-Uisalio. Etenir^Cenfianttntts MagnuigJMaxtmtano in GalliafitbaLlo,Ma-xentio ad Pontem Miluium eccifi),Liciniotn Orienteprcfltgato,vîntes^ One-talisr^ Occtdentalis ImperqAugußue,(olus^lmperatorfutt\prouinctas diuißt ^magißr at us conßitutt-, prafeLios exerdtuum ordinaust,(fvniuerfum im-periiifoffedit. Mord proxtmus, teßamentu condidit, que imperqMenarchiamf tanquam hareditatem,interfilios diuifit. Ht tresfuerunt, Confiantius, Con-Jlantinus,(^ Confians,cui Africa,Italia,çf lllprictimperiulegauit: Confian-tintu Gallia,Ht[pania,^ Britanniaprincipatumobttnuit-, Confiantiusvert 'rhracia,AfiadrAegyptoimperauit.MortuoC0nfiantino,eiusimperiu ad fairem Confiantem deUtum eLt -yquihac fucceftone folusOccidentis Imperator eLifalutatus,feddMagnentiooperA GatfiniseLUnterfeHus. Confiantiusfair is homiddam, Imperif tyrannum belloperfiecutus eil, adinternecie-nem adegitfublatisg^, aut deditione captis tUis omnibus qui imper io inhtabat, vniuerfum Orient is,(f Oeddentts imperium adept us est. Pell dus mortem Julianus {^pofiata imperium occupauit, rf per continuam fuceeßtonis amp;nbsp;pof-feftonisfiriem multi poßea Imper at or es illud obtinuerunt vsj^ adMomyllum ^ugufiulum ,tn quo defeat ocadentale imperium.

lt;o Od»*.

ET HIER ARCHI A, RO.MAN A. 9^

îo Odoacerenim rex Herulorum Au^uftulumimperiof^oliauitin It^ lia regnum ccflituit,cui Theodoricui rex Oßrogothorumfucceßit, dr deinceft pleri^ Italic Reges recenfentur vsÿ^ ad Tottlam,nomme dr btlltcaßeritate ce-leberrimum. Posieum GothiexScythtay Grtscia.,drRannoniafubaufptciuA-lariciduciserumpentesinItalidm\cano»co{entttregnumGathicumin GaIUa drHißantaconßüuerunt. Eodemfer et empöre Vandaßex Scythia oriundi^ ajfumptisfecum Sueuis dr Burgundtonihui, traient o Rheno, prouinciaa 'vtct-nas,dr Galhamdeuafarunt, rixdtcipotePi^quamfuneßmsJuerit tunctotiut Italittyd' praßrtim Romlt;!eßatua,qHa»ontmper^OccideniaUifedGothicire-gnifidesdtcebatur. Epifioptn Romanm mifir fiepetamyuaouuaberrans,pul-fue in exilium,dr in crypt is latitans. Tädetn Imperator l^inianusBelltJar^, dr iliarfetuinduftria, wrttae^ Lengobardorum ejut ei mtlttabant,ltaliam i iugo Gothorultberauit',fed T^arfesignominiosereuocatus Conßaniinopoltm^ 'ulcifiendsecentumeliitcafifayLongobardos,quiinPannoniaJèdes fixer ant^ad J t aliam initadendam inuitauip, quam gens Longobar derum belltcofifiima, cla-dihttsjuperiorum bedorumexhaußam^drfedttionibtssy mutuis^ edits confia^ grantem y facile infuam redegit poteflatemi dquot; regnum in ea exercuit vs^ ad Deßderium poßremum regemyà Carole Erancorumrege'üidtumyd prefliga-ium.Ita^exhachißorialuceperitisomnibus netdypatet imperium Ocetdetis nude iure adcjuemyuam Epifiopum Romanuanteceferem Leonis pertinuißiy multominus adipftm Leonern-,vix ambtnempofiidentem.Cuius igitur erat imperium ? quis et us Imperator legitimus tunc agnofeebatur s' Leo ipfe in ora-tionequam habuit inconfieElu Caroli, defuis calamitattbus, dr accept is vuL neribus ah Hadriani ant eccjfirisfuiaffintbus,fateturfi debutjfe his calamita-itbus obrutumyddimperatorisfidem auxilium^ confugercy qut tutor aepatr»~ nus efet. Equidem absq^ authentico mandate no potutt Lee transferrepatre~ ni ac domintfuiimpertum. Si madatum habuit ycur nen exhtbuitißfineman-datotranßulitycrtmen laße Maiefl at is incurrit.tjid andatum no habuiffie confiât ex hifioriogr aphis,qui teßantur Imper atorem Conflantinopolitanu tuue-f3em,dr tpfam Irenem matremfufle^iam habuifle Carelt potentiam, fiipeq^ Roma mifi/fi legatos, qui proceres cohertatifunty'vt in fide drfubieciione legi-timiImperatoris,per(euerrrent.^ihut‘veroargumetiseuinctintLeoneim^ periuCarolo tranfl ulijfi? Apoflolica,inquiunt .poteflateydbsq^ mandate udo pe-tuit rem abend transfert e. Eil enim Apofiolica potefias dtuinu drfupremum isss no modo in priuatos homines,fed etiam in Reges dr Imper at or es Chrißid ■

K a

too DE POLIT. CIVITATIS DEI

nos^vt exigentecaufa Chrtfli Eccleßx,poß!t eos r(gnis imperik exufre: ta^ régna amp;nbsp;imperia alio transferre.^a ijuæfi esi hac,no ^poßeltcaß'edpi-ratica pot eft atii defer ip tio^. Apoßoli à Chrißo huiusmodi non aecepernnt pote-Hate y nunanam exercucrunt^ multo minui adfuosluceejforestransmtferunt. noua ergo.prodtgiofa,amp;portentofapoteßits. CMttsqnafofótifcit opera translatumfuit Affyr iorum adPerfasß. PerJis,ad Grlt;ecos,Graeorumad Romanos,à Romanisrurjum adGracosimperiumiEuoluant Chaldæorum^Aegpptioruntt Gracorum,Latinorumfcriptoruvolumina^Biblia fiera omniadmofiita ipfs 'videtur,Rahinorum (if Thalmudtßarum eommentaria^nevnicum quidem teftimenium ex Hliseuineent, quo prohare pofint lt;^poßolicam,quam ohten-dunt,poteftatemjure diuino^aut humane ^vel altquagentis^quantumuis har-bara,inßituttonefußentari.

II ^^dduntnegarinenpoJß,Leonemmißfßad Car olum dattes fandi Petri, vextllum vrbis Rom a, dr Imperq, eoronam etus capiti impoftijfè. Sit it afine, non propter eafequitur tmpertum tranftultjji. T^m coronatio Im-peratoremautRegemnon facit,prtus failumdeelarat', fadumjnquam, vi-£lorta,fuecef?tonis, aut eled tents ture :ne^ Epiftopus per corona admintftra-tionem plus confer t Regi,quamjfonfo 'uelfttonfaper manus copulationem, In^ ept urn certe effet die ere Eptfeopum matrtmonij effi audere, quod manus con-trahentium matrimonium tn Ecelefia theatre copulet-,fed ineptius multo,af-firmare Epifeopum monarchtaejfeaudf rem,quod eoronam menarchatmpo-ftertt.Patriarcha Conftantinopolttanus oltm Imperaterem Orientés coronahat , vt Eeelefi^ minisier, non imper if audor. \^rchiepifiopus t^ediola-nenßs eoronam ferream Carole t^odicia impojitit, nee idea dicitur Longo-bardicum regnum ad eum tranftulijfe. Corona enim non ePi Epifeopi, ed tm-perq,ed regnt.^^tdergo PvexHlum vrbis Roma,d‘ claues S.Petri tranftule-runt imperium i Grads ad Germanos?^uidvextUo, aut clauibus commune cum imperio?.^idßaliquisficratiocinaretur: Clauibus Petriiusexcommu-nicandttransfertur-.Claues Petri miffafunt ad Carolum :ergo ius excomm u-nicandi translatumeH ad Imper atorem,velin huncmodum,Vexillum 'vrhit Roma, edfgnum imperiale ; Vexillum mifum esi ad Car olum ; Ergo imperium ad eum translat urn. Sed huiusmedi ineptiis omifts,ferula dtaledico-rum dignis,audiamus,quibtss medtis dr rationibus regnum Italia dr impe-num Occident is ad Carolumftt translat urn.

12 CMultadr grauescaufaab hißoriographis narrantur jpropter quas Carolnt

ÉT HIERARCHIA ROMANA. loi

Ctrolui in Defiderium Longobardorum Regem armalumpferit. h Itbidtne imperii adifgt;ifcendtßimulatui}Rempublicam nbsp;nbsp;Ecckßam 1 talige ualde per

turb Auit-, Conßantinum tpuendAm ctntraßatuta eceleßaßiCA Romanumpon-tificern^operA 'Totonu Ducii ü^efini^conflituerAtinhuncfinem^'vt miniftru fibideutnctret^adeAexlt;gquenda^eiHlt;tadimperiumoccupAndumßacercnt: Remini peliea optf mates et inter eos Chr iß ophor m Primicerius, eiuPquefilius, adult er tnum pontßcem abrogarunt/t in eius locum Stephanum tertinm de-legerunt,et confècrarunt.Hu rebus audttis.poÜcjuam ließdertus fjgt;e et co nat u fuo ß depulj'um animaduerltt, omnes eos, cjut conßliisfuis refia gart pa fint,ce-ßituitdemedtotollendes. Itaque Chrtßophorum Prtmtcertum,et etus filium, multescfue alios optimates Romanos, per inßdtM et dolo malotrucidari curet-uit. Romaße perturbatä,^ in Exarchatum, quem Ptpinuspater Caroli, Stephane dederatyirrupiti Ferrariam,Cemaclum, et Fauentiam inuafiit, et bel^ lumtn Rauennamtranstulit, depopulationibus et cadibus medumnonim-ponens. C\itttuntur legatt à precertbus, et ab Hadrtano ad Carolum crebri, interpellantes eius opem et auxiltum: (^nam Imper at er es Orient is tamdu-dumttafiegefferanty'vt abillis auxilii nihil effet expeSlandum ) etlmperatrix Jrene.qua tune rerum potiebatur,muliebri animo ab ar mis abhorrebat,nequt propterea Carolusin Defiderium mouitfidadeum le^itos mißt,qui animuna demulcerent,et rogarent vt quatuordectm millihus folidorum acceptis, àpro-pofitodeßßeret-,earefltiueret Ecclefiaqueeparentis Pipini liberalitate dona^ taerant fedaudaciorfaóius, in Carolum inique et perßdeegit. Bertamenim Car obimani'usiorem,cum Uber is apudfier ecepit, eofqueperpontificem Reges Cailla confier ar i pertentauit,fimulatoque veto, ad limina f^poßolorum m-fitanda, Romam pacato agmine fie contulit, vt Hadrianum cegeret impe-ratafacere,et Carolomanifilios Reges proclamare ,ßcque Galliam belloctuili imp lie are. Sed prafelïus vrbis, det eld o dolo, prafidiu portas muniuit, et Defiderium retrogredi coegit. ^amobrem Carolus coneibum Francorum aduocauit, at que ad eos de poflulato procerum Italia, et Defideriificelere,re-tulit. Itaque omnium ßntentiis deer et um, vt ingens militis deleFlus habe-returad Longobardumin ordinem redtgendum, ad quem iterum Carolus legationem mifit, et pecunia fummam antea oblatam, rurfus obtubt, vt per quot;vim adempta reßitueret,et quieficeret.lllenihilominus,etfiGallorum exerci-tum fripes fuperantem cerneret, viribus fuis confident, armisexperiri deer euif, fied viSius, et deditione eaptus,etfe^t regnum Longobardorum perdi-

3

V»» ©E POLIT. GIVI TATIS DEI

Mt. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;igitur inique vel temere, non vnius Hadriani,fidigt;roccrunt vrbit

R9n}lt;e vote-, non arbitrioprofrio/edex Francorudccreto.non Litrtciniojed iuß 0 bello^f^tAndeni Ducum Longobardorum cenjenßt, Carolui re^nunt ItA-ItAobtinuit.

13 ^uodattinetadOccidentùimperium^anteAvidimtaàgentebarbarA tccupatumfuiffifed Cato lut tnfigntvirtute, Aquitania abHunuldo ar mû récupérât a , Htßarnam nonßnefuo amp;procerum Franeorumßanguine^ d manu Cothorumredemif.SaxonudfWeßphalorHmgentembellicoßßtmamjunc^ »ominiChrißianotnfenßßtmam^anciptti hello tandem domuit,amp;ad Dei ve-ri cognitionem perduxit,non tam armû, quam piet at û documenta : Bauaroi dr Hungaroshellopericuloßßtmoßtbegifydenigjimperium Occidents recupe-rauit,quod Imper atores Orientûjmpotentia vel/ocordtafua, ab haßibui non vtndicauerdt/erè trecentorum annorum curricula. Sic igiturvirtute drpie-täte Caroli^ ImperatoruMaießatü nomen,quodaMomylloin Occidente defe-cerat, renouât um inßaurai um eli\non Leonis aut Papa altcutus hencfici», qui tantum ahelt,vtpro Imperqrecuperatiene Carolaaliquidcontulerit,vt à Paße halt df Campulo Romx in omnium conjpeclu correptus, in terram abie-Fi tu,veßtbus pontißcahbus exutus, dirü vulneribus aßeldus, tot usßanguine madens,drßemiantmü,arF}xcußüdtxtraditus, amp;tth eanonnullorum auxi-lio dilapßus, Jqualidus,dr‘mißr ad Carolum profugerit, opemauxiliumq^eiut tmplorans, vt in integrum reflitueretur. Ita^^ Carolus,propter resprxclart geßicsßA2^\\^,dtFtus,omnium Occidentuprocerum,dr vrhtsRomxcalcula , die ISlatalitiorum Domini 801. Leone minißro dtademaimponente, dquot; vniuerßopopulo ter voce clarißima acclamante, Coronatus eft à Deo, amp;nbsp;Imperator Occidentalis Imperii conftitutus. ^od Ntcephorus dr fe-quentes Orientü Imperaiores ratum bahuerunt ,faFia cum Carola zMagnt transa'Flione ; ßc^acquißtionüdpviFIorixiure,dptiFioirreuecahili, translat um ebi imperium ad Carolum ,di‘abeo ad Germanos Imperatores. Capu enim iußo bello,efficiutur capientis. Si enim,vt docet l.naturalemff'.de acqui-rendo rerum dominio, captiin hello iußo[erui efftciuntur capienttum ; multa magüregnorum dominia,quxiußo hello capiuntur,adcapientem transferuts-tur. Natura enim omnes liberißumui-, dfßeruitus perßonarum iure get tum in-duFia ePitontra naturamjegnorum vero drproutnctarum,qux iure gentium acquiruntur, occupatio, iuri natur alt non adee.repugnat. Ha^ßt licit a ePÎper[à‘ narumfiruitus,qux heda iußo acquitutur.,todcM magü liatafientregnorur» daminia. \ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;14 Sei

14 Sedexpeniiimtti reltquA Hierarchit RomanifroEccleßaßicaptteßate, in (Mempoteßatedtjferentis^argamenta. ,^i altert jnquitßoluit deamat^ to ipfoprofitetur ße inferiorem^ad Hehr.7. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Reges cf popult(ohtunt Eccle-

ßalticii décimas-,Sequitur inferiores effè Eccleßafitcis.cM atorem ßc dtßinguo: IurafijfcSienturcaremonialia,in ifraeltticaRepubltia de decimts tribui Leui^ tar um per/oluendis concejfi, ea locum obtinerein Republtca vel Eccleßa Chri-ßtana,pernego. '^n enim reperio Apoßolis,vel Eccleßa primttiua rcSîoribus décimasfuißeperfolutas: fcioequidem aliquotpoïlfeculispriutlegio Imper torum,cfpopuli Chrißtani ltberalitate,Ecclefiaßtcis décimas ejfeconcejjàscvt exilEshoneßealerentur.quifermoni,orations,cfpeliliaecclefiaßicaincumbe-bant.f^t ege argumentumßc retorqueo : Reneßcium decimarÜ concefßim esi propter 0fficiii,idelfinßipendium eius qui oficiofungeretur : Hierarcha Romanus,cf maiorpars aßclarum,nihil minus curant,quam verbi Det mini-ßerium,offtcq laberemjHbterfugiiint,vtilitatem tantum expetut ,ßipßs,non gi'egem Dominipafcunt : indtgni ergo quibtts praß ent ur décima, idq^ Cano-niflarumregulisprobatur: Priuilegium mcrecuromninoamittere,qui permifla fibi abucitur poteftate. n.q.ylte, Dencgandü ei beneficium, qui non præftat officium. 1^« veroillud,cf quomodo àfecul'ts mult 'tspra-ßent, digniteit Prnßeri teflimonium,qued htcdeßribaturexItb.z.cap 21. De vita alitua cf conte mplatiua-, Tilongregem Domini,inquit,qui nobis pajcedus tuendttsq^commißuseli,fednoltrasvoluptates,dominatione,diuittas,cf calera blandtmenta car naht er cogitamus-, pa ft or es did volumus, nec tarnen eße (ontendimus Etpaulo posi:,^if futurit effe non credat,quoddicit Dominus, l^îqui Deo non credit? .^uidautem dicit-.rapaftorthus,iftud vac pro male-dido pQnt,€tpaftorHm nomme nosßgnificari quis non inteUigat,niß quifuturum non cogitât igreges Dominipafcendos,paßeres faldifußipimus-, nes ipßs pafcimus,quando non gr egum vtihtatt proßicimus,fed quidfoueat cf augeat noftras voluntates attendimus. Lac cf lanas outum Chrißi,oblati0nibus quo-tidianis,aut decimisfideltum gaudentes,arripimus,^curam paßender ugre-gum,acreficiendorii,àqutbl^s,peruer^oordtne,volumuspafci,deponimut.^/a-{denus Proßer-.excuius verbis iniquitas euincitur Epifcoporu, décimas repe-tentium, droficiofuenonfungentiu. P'a^E^ch.c.'i} }ait Dominuspaftorib. qui paßunt ßmetip(os,lac comedut,cf Ianis gregis operiutur.^wd impingua-tum eH ,occidunt .gregem autem meum nonpaßunt.Seddemus Romanenfib.

décimas,cf oßiciis,quid indefequeturilmperator praßest isfuis,Re^»b.m9-

i«4 DE POLIT. CIVITATIS DEI

ntß risfuii^ EccleßAPaßoribus officitîf/r^tßantibftißeluunt decimtu.ergs mini-ßn tn dominesprßfeliitn CaJarem,jgt;aßor€sin Etcleßam txerctntimj/eriûf ,^ûadeo'vecorsertt f qui non depr ehender it huiußmodi argumentum ficul-neumeßegt;.

15 Vitreum •vero eHomnino, quodadditurde immunitate eccleßaßict-rum^tam in per(on(S eerum quam in bonis ^nullis tributis obnoxiis,ex quadn-quamimmunitatey Ecoleßaßicam foteflatem^omni regiapoteßateßtperio-remßaciunt. At Chriflus^d'Apoßolitributaperßolueruntdr'veSiigalta.Red-diteC^eßariquafunt Cßaris,ait Chrißus (Jiïatth.3.2..dr PaulusRom.ii.Cui tributum,tributum.Tributa emm teßtmontafuntßuhieciienis, qua regibus amp;nbsp;princißbus debetur.Terrât quidem lultusCaßarin Commentariis^Drui-das Gallorußacerdotestrsbutunon perßoluißegt;nec mirumt necenim agros^nec domos poßidebant, dpf»ore Hebr aorumßacerdotum ex oblationibsss drßacri-ßctts-vitam ßufleniabant. Inter Chriflianos Imper at or es primus fuit Con~ ßantinus Magnus^ qui Eccleßaßicos immunes fecit ab oneribus perfonaltbus (irferdidis. Perfonaliafunt^qua indußria animi (ß labore corporisperficiu-tur.fordidafunt, 'vt coquere calcemffoderearenam cußodtreaqua dull um

alia huius generis-, ab iis oneribus mer ito eximuntur eccleßaß ici, ne Jacro-fanclum mintßerium 'uilefcat-.^ua de re extat l.l.efz Cod. de Epijcepis (ß clericis\^lim etiam cum pauperes effent Ecclefta Chrißiana^ minißriliberati funt ab extraordinariis tributis Theodofioldagno eßHonorto/iecno ab exa-üionihus quapropter resfordtdas ßebant, vt minißerium Eccleßa commodités cf;'dignius obtrent-.deinceps fuit eis conceßum agros eß bonapoßtderefac tamcnlege^ 'vtßdecltentelariinpoffeßtonemadmitterenturf.'i. C. de Epißo-pis amp;clericis. .^uodßgrauiscalamitas Rempublicam inuafirat, imoßmu-nienda erant itinera, njelßernendipontes, aut nattes adißcanda qttibus ex-ercitus tranfmittereturdmmunes non erantecclefiaßiiiatributis,'vt patet ex Leonis amp;nbsp;Anthemti Imperatorum legibtss. I fi dtutna. Cod. deexali. tribut, quod lußinianuspoßeafanciuit LIcuell. 131. cap. j. denique \^mbroßus in epiftcLtad Auxentium,teßatHr Ecclßa agros ftto tempore trtbutum perfolutf fe^neqtieimmunesfuiße a regalipotentia^ributa eninieß veSltgaltafunt Rei-publica nerui,qttibusßdißituitur,d:ußarenonpotesi-, quieafilucredetre-Llat.no» cittis, ßcd ho ft is eÜ tudicandus. Etenim magtftratus non leuepondus ft.ßi}:ct,cppugnando males, amp;nbsp;bonos tuende ; projfictendoque ne quid detriment i Rcffublica captat. Tfonßußra igiturpracepit Leus^ vt nonßbum cela-

fftr,

t

ET HI ERARCHIA ROMANA. içj

gt;Çtd ÉÏ 've^igälperjoluatur abemaihomtne^cMufcumqueßt erdinù 'vèl conditionis,

i6 £x (fuihtis teßimoniis^ omni exceptione maiorihie^ confiât perßonMr amp;ho»a ecclefiafiicorum immunÏA omninononfuißeatributü.\Prtmu4^tä ^ußüeH Imper Ateritributumdenegar enfuit f^rbAnw fiecundm. Is ‘vefligtA fecfuensGregoriij. dl“ Vt^prisj.AnteceJßirHm, inHenricum 4. ImperAto-remfttlmtnAtw ePt amp;interdixit, neeccleßAßict tribi/tAperfoluerent, c. tri-btttHm^è.quAmuts.2'gt;,(j. 8. In hoc cAnoneßc legimui.Tributum incre ptßit, ptßcAnte PetrodnuentumeIl:(^uiAde exteriortbwsßistquApAlAmctin£its Ap-p^rentyEcclefiAtributumreddit. lt;^t VrbAniuin d.i. contrAdißirittjuod bon A Eccleß^ßubiiciendA nonßnt imperialibits exAllienibfti.jT^m cumdn-^ttit, tempore fAmu cunciorum {_yiegyptiorum terrAm fihi enter et PhArAst^ dtipueßh eAdemfAme fuAßeruituti cunIdA [ubiiceret ^facerdottbu^ ùa neceßa-rtA ßbrntnißrAuit^vt nec poßeßwnibui^nec Uber t Ate nudArenturJDomino ex tune pronunctAnti Sacerdotes in omni genere liberos effc oportere. Hxßnt egregiArAtioneSyipuibui PapaRomanue tributum ImperAtorifoUteh-dum non ejße Ab eccleßiAßtcis decreuit. Hoc decreto PP. imperium, (ß 'vniuer-jAm Rempublicam ChrifiiAXAm valde commouit-, dfideo Benno in vit a Gre~ gorii-p.non P'rbAnumßed~X\sx\)ikn\xca,vocAt. Innocentiu^ 3. decretum de immunitAte ecclefiafiicorum renouAuit, quedlegitur c.i. extr. de immunit, Eccl. idqueeo tempore,quo Chrifiiani principes difienßonibus ciuilibw inter ficonfliHabant,amp;Rejpublica ChrifiiAnA,tutoredeflitutA,mutuisvulneribu{ afficiebatur.hAC nempefuit Antip/uapificAtoris RomAniindufiriA , hamumin mare turbidumfiemper iniicere, dr vttliter pifeari. Tertiu^fuit HierArchA^ BonifiAcitti o^AUt^s, q^ui cum inuicem commifififit Alber tum AuflriAcum Imper Atorem, dr Pbilippum IIIl. GaIUa Regem, decretum promulgauit de immugt;nitAteeccleßAfitcorum,qnodextAtcAn.clericus, De immunitAttbu^ Ec^ clefi.tn Sexto,Itbro 5. tituLz}. Dignum certepAtellA operculum. Hifiunt Autor es A quibu■srep€iitHrillA^'Kijmvfy^lt;n(L, quA ImperAtoriA, RpgiA,dgt;‘politi-CA omnipoteftatt opponitur,contra Dei verbum, df EcclefiAprimitiuA vßm^ contra Imperatorum fiAcras Confiitutiones , di“ erdinationes Regum politicos.

. \i7 Excipiunt, dr donationem Confiantini Imper at or is proferunt,quAS dfdominiumßuprcmum^efidignitasEccleßaßicisfuprema tribuitur. Defi-gmento Conftantinianodonationisfiripferunt virieruditi,dp inter cateros ... nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;- ,-,-7 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;0

105 , DE POLIT. CIVITATIS D E’i

Trancifcits HotomAnusin Jiruîo fulmine. nbsp;nbsp;nbsp;^AtiaciiMclAmnotAhoCApitA,

^uaex In/ioriæ'veritAteob/eruAiii, amp;nbsp;bjnc/AbitlAmAperterefutant. l’rofe-runt inßrumentum donationis in furmA»/ edicîi, d}tnmfub ? diem CaI. i^pril. Conßanüno quAter amp;nbsp;GaIUcaho conßdibM^ anno non not at o .quod •valde fuße ci um eli. CM agna enim adhibenda eH dtligentia tn achonibtu Imper At or Ht» notAndû, prAjcrtim cum de re graui agnur. Ch onolog-a vcro docet ConfantinumquAter Conftlem RoniA fuife eum Lictnio, anteqitam GatlicAnui Conßddeßgnareturf^. Cal. M.trtti anno 318 non cum Conßanti-9oßdBaJJo. SubfequenteMaio Gallicanua conßdatußabdtcautt. dr' BßfißH præfelluramyrbisreliquit. Conßantinua'veroßxtoidui Mait eiußdem anni dißeßit RomA^Hyricum verßta.adincurßonesBarbarorum reprimenda,s-,qui-hui debeUatiifRomam anno 319. redtit. amp;nbsp;quinquies cum Ltctnto tune conßd fuit. Sed quid? Pap a notariuiqui hant donationem effinxit. Chronologui non fuit. Craßtßtmumitemelimendacium.quo aßfirmatur Conßantinuma Sß-ueßro Epißcopg Romano ßdem Chnßianam didtciße, dr lepra curat um eße. Cum enim Conßantinua in CMaxentium mouijßet. çf vißo noEiurnoßucltta ■ retidiuiniverbiinterprètes Chrtßianosadhibuit.àqutbua dedoelrina Chri-ßianainßruSiui.fidei Catechumenusfa£iuaelî-, vibequeCMaxentioßattm Ubertatem Chrißicolenätdedttomnibus: Epifcopospiosdpdoéloscoluit. dr imprimis Miltiadem Epißopum Romanum, quern familiarißtmum habuit^ quamdiu vixit. Eo adhuc fuperßtte, Conß antinus concilium habuit Rom a contra Donatißas.hincque fatisconßatquam magnos progreßus tnreligione Chrißiana tuncßecijfet.Mortuo Mtltiade, Sylueßerin eius locüßcceßtt.quem Conßanttnus coluit, dr donis muliis aßectt. vt teßantur hißoria probat a,in qutbus never bum quidem reperttur Conßantinu in Sylueßruira commotum fuiße. Cur ergo is fugtßt in monte Soracies.perßecHtioneConßantintfugtens? cur cum cleric isfûts Eccleßa Rom.minßerut defer uißet?aut ß vi perfecutionis ConßantiniAnA fugiendit erat.cttr nonpotius in locum tutioris acceffus^in quo Deurn colerepojßnt? Plin.lib.j.c 2 .(cribit: Sor alle monte eße Faltporu/ipolli-nifacrurnßrca queßebat facrtficiü annuum\in quo Htrpia familtAßuper am-hußamltgnorußruem Ambulantes non adttreb mtur.Etadidvidetur Eirgii. Adludere.n. Aeneid.Swramc Deus ƒand^cuftos Soradis Apollo.fr^o PetriJucceßor.admontle Apolltnifacrüconfugit,tanquamada'ylum^. Conßat n. tune temporisfacrißeia Ethnicorueo in locoperduraße, quodßEccleßa Chri-ßtanam etiam tbi extittße dtcant, id chrgnico aut teßtmonio antiquorum ne-eeßi eliprobare, aut mendacium eonfieri. Ex eadem offiinaprodiit mex^

BT HIERARCHY ROMANA.

ajjèrunt S^lueßrum einet um eße e fuii lat ehr ii iuffit Conßunti-vt eiia lepram cur ar et. Huc morhi ynere Csnßantinum labor aße ne^ ßylUba (^uidem vna in hßortii: valdec^ue deßorandumpontißcum Roman»^ rum impudentiam eo deuenijfe^vt fictis morbü^ß^ per^ecuttonii commenttürt mcndaciiiti Imperatort labern aßergant qui Ecclefiæ Chrifttan^, primut^ poïi Deun, parens, Cf 'vmdexfuit. HæiIctluet eli gratta quant fùo benefactor tr epen dut.Sed agCiCUm morbi teßis nuUm idoneusfuerit ^quo indice faClet'^ eJi curatio? Peiro eß Paulo ( ait notai lies (_/4poß olicu-i) .Quiver o fire potuit tmperator.,prxdicios qwßbi apparuerant, Apoftolos fuijjè^ quos nunquam 'viderai? Per imaginem {inquit}quant Sylueftereiexhibuit^agnouit Petrum Paulum. Atomneshilioriographiteßantur ConßantinumyDeo ^eius lerbot, non imaginibtti fidem adhibuißß.'vißones noiîurncti drdturnas liberefamiliar thus communicaßi: dehac autem Petri amp;nbsp;Pauli apparitione, ahum in hi-ßoria ßlentium\arcanumfilicet..nemini cor dato reuelandum. .^yabttsvero medicament is cur at a fuerit lepra, operatpretium etî tnteUigere.,rtempe lilàcio,, manuum impofitioneclcricorum Sylueßri ( dignusenim non fuit Imperator quimanufummifacerdotistangeretur^baptifmo, (ß-pifina. ^uoveroloc» faClafunt hac omnia? In monte SoraClù tait notartus Apoßolicus}At in m'ôte tdopifcinavelfons fuit, quifole oriente exundabat aquam feruentißmilemy quam auesgußantes.tuxta rnortuaiacebantgeste Phnto nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;cap. 2. Lethale

igitur futßei Imperatort tUapifeina vtt. ^yiodad bapttlmum attinet,probate author es mer am efße fabulant docent^ aßeruntque Conïlantinumnunquar» baptizatum fuiß'e,nßin extremo'vita articula Audtamtss Eujebii Cßarien-ßs teiiimoniu.,qHi 'vtta ConPlanttni Idagnt inter cateros omnes hilloriogr»-phos diligenter eUperßeutus. Cum infuburbanoynquit, 2(icomedia iaceret lmpcrator.(ß[enttretßnemvitainliare, Epifcoposadfe 'vocatosßc eil eßa-tm-.Hocesttempusßalutis^quoda Deoconfequtdudum exoptaui.tempui eilyvt inßgniimmortalttatisacßgiUo falutis afficiar. Hocinamnelordanefacere aatueram,in quo etiam Saluatorad noiirum exemplum,lauacrum adeptue eße dicitur: quoniam tarnen Deus.quod'vtile eil,2iidens,his neshocin loco di-gnatur.nulladubitatior.elinquttur.Stenim qufvitamortisq^dominuseH^me Juperiitteelfe.etcum populocbuenire,et precationtb. 'vna cum omnib.intereßi 'voluerit,viuedilegesDeocouenietes.mihiconßitua.Hisdt£itsdUißlernntb adhibit is caremoniis, institut a diutna explerüt,et arcana comunicarut. It afolus »mniü afecuio Impp. Conßaniinus in Chrißt martyrtis regeneratusynitiatuSf -i nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;0 nbsp;nbsp;2-

198' DE POLIT. CIVITATIS DEI

dm 'ineßgiHoaffc^Jas. Httc Eufehü comprobant Graecißrtplorts, Socraies, SeT^mcnui y Theodorctfn dr , qutbuf de bapiijmó Imperatorute-ßatitihui, eredendttm potitisquam notario ApeßolicO', multorum falßorum reo , 'V^ßpra^lid1mf^s. Sedreltquaperfequamur mertdacia. Conßatitmui (ittquit) ediEîo famiuii, iJt omnes Eptjcopt Cat holtet ßtperßttes drfuturt, fubiiccrentur Sylueßro Epifcopo Romano, amp;nbsp;eittifiiceej/ortbtif. ^uo teßimo-»io idprobatur? ex edi£lo donationii Conßantini.ß'ed illudfalßum e/ße conßat txiisquteha£lentts di£laßi»t ; dr tx principiofalfi,conjeqnentiæverieelici »onpcJßunt.Theodoßu^^ lußtniantapraeipttai Conftanttni zMagnt Con-ßituttones in Codteem retulerunt,qult;tdereligtoned‘ priut legi its Eccleßaßi-c or umfa£Eefunt:de hoc principatu, quem ob ten dunt aConßantino in omnes collegasconceßytmfaiß^ Epifcopo Romano,ne nbsp;nbsp;nbsp;quidem : 'vterque Catholi-

ctis drptUi princepsfuit, nec priuilegium hoc abrogaripaßt fuißent infraudem Rontificù Romani ,fi‘vnqaam conceffrum fuiffet : multo minus ipfr Im -perator Conßantinus, quiinterfuit concilto 'Niclt;xno,ßuaautoritate compro-baffetpolitiam a patrihus conflitutam,huicprincipatuicontrariam ,fi tllum Sylueßro antea tribuifret. ViSior dr Fincentius preshyteri Ecclefiit Roma-Kst legati ad concilium 'Ntcsenum,tius aSîkpoll Oßum Epifiepum Corduben-femßubßcriplerunt dnferiori loco federunt, dr Eußathiumßdntiochenum, prßidem Concilii agnouerunt\ de hac Conßantini donatione mentionent nudamfecerunf. ip/imet Syluefter in Uteris quas dicitur adfrnodum T^ca-nam frrtpßjfre, de hocprincipatu in omnes collegas,prorfus obmuteßit. t^t, inquiunt Rt manenßs, Conßantinus poHconcilium nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^x Oriente

rurjus Romamaienit, dr tunc Sylueßrum hac donatione donauit. Mendaces certe mcmoresejfroportuit: datum enim Conßantiniana donationis ann'ts fept emanteNicanum concilium inJ’cribitur.Sed hoc crajfrum de principatu in omnes Epißopos mendacium,altero craßtori mendacio refellitur,quo notarius K^Ipoßoltcus affirmât, ex Satrapum Sen at usque imperiales iudicio , Cen-fi antinum dominât urn dr imperium concefitjfr Sylueßro dr fiuccefioribus fuis-,quodque ei dono dederit palatium Lateranenfi gt;nbsp;fuperhumerale , mi-tram, lorum, torques ficeptrum, diadema, quoique Phryfium ex pennts pauonum faSlum impofuerit 'vertici Papa, dr franttm equi tenuerit. Ef-fiantur contra omnes hifioriographi, Senatum imperii, dr fere proceres omnes tunc Chrifiianûinfenfifiimosfùifrêsfacrtficiaenim EthnicoŸum pafi-fim in citiitate Romana primum locum obtinebant ; çorum facerdotes

Capita-

Ciipitolittm tßcelebant, funimo hoKsre^ præ ceteris Ecclefu Christ tan a \yinttsittthfts , excellehant. Imperator cjuidempitts erga hos henigntts fuit ; fed ^uis fiht vnquam perfuadebit Senatum Imper^ Chriïïian^ Religio-nis tunc hoßem, imperialem dignitatem Sylueßro adtitdicaturumfuiße, et-iamji Imperator edtxiffit? ^^t res aliter fe habet. Scitum eli illud dus binum folem, nec imperium Impcratorembinum ferre poteft; item^ Vnus Pellxo iuueni non fiifficitorbis. J^odcertevt in t^lexan-dro,fictn ConïiantinoCMagnoverifimum fuifjeteßanturhilloriie. ximianum enimfacer urn, (f Licinium quot;uxorisfu/t mant um confortes impe-r^nontulitjdr'utrum^fußulit: CriJJinoetiamfilioßuuenili libidine impe-rw inhianti, non peper (it. .^Md attinet ad donationem palatif Lateranen-ßsfaoiam SylueHrOyVt ait notarius /IpoHolicusdd faß arguut Pontifcÿfcri-ptores ginter piuos Carolus Sigonitti Itb.i. Be Occidentaliimperioßac dere fic fcribif.CMiltiadi cum pradia multa,tum imprimis auguflalePalatium inLa-t er ano imper tiit.Si cMiltiadi dedit/urperuertitur temporis er do ?Si dtcant Sylueitrum haredem fuijje Miltiadis ,non ergo propter cur at tonelepra facia eii hacLaterani donatio, .^odftfaSla fuit CM iltiadi ab Imper at ore, pa-rum eius nbsp;nbsp;nbsp;aießati conueniebat rem antea antecejferi don at am ^fucc effort

amp;harediiterumdono dare,prafertim eifque çfrfidem Chrißianam^^va-letudinîsresiitutionemaccepiffet. Verum {ait notarius} Imperator beneßcij d Syluelîro accept! memor, dédit ei diadema^fsperhumeraleynitram^lorumt torcpuem^fceptrum^çf^ Phrygium falîum ex pennispauonum.t^unus certt hoc polir emu, Pyrrichariis^nonpentificibus dign um ^Empiricus vt indignum ^tßuiJßtjCß tu Hierarcha Romane de iüogloriaris ?Curnonpotius ex pauo-nibushumilitatem difcis,quiplumas extendentespedum Jùorum dcfor-mitatem intuentes ,tllasßatim demit tun ti Cur in memor tam nonreuocas te Presbyterum tantum eJßEccleßa Romana ? cur pennas pauonum invert ice tHogesîas-,pedestuos,ideIi,originemtuam nuncjuamattendis ? \_^n nonte pudet intllisextollirebus,inejHtbfss nullinififatuigloriantiir? At dcderit Condi antinus Sy lue sir 0 drßiccejjortbusfuispennas pauonum, ejuasper me licet vt • in Venice geßent ; reliejua nihilominus ornament a ÜlU conceffi effeab Impe-ratore refiagatur veritas hidloria,répugnât ratio, dr ipfareltgto Chrisiiana detediatur. Etenim tempore Condiantini jMagni fuperhumeralis nttjlus fuit vfus apud Imperatores 5 mitranomen erat inaudttu apud Epifcopo sChrt-diianosynultispodifeculis : hacomniamutuatifunt à Iudais,qtetfummofacer-

0 3

tio DE POLIT. CIVITATIS DEI dotimitram fuperhuweralecomfoneb.tat. Stgonhulib.i. DeOccidentaH imperio, teßaiur Imperatores ante Dioclenaniim contentas fuiffc thlamyde purpurea, cß Conflanttntts triumphans de Maxentio arnatus est à Senatu,(^ populo RomanoelogiUtantumarcuamp;ßatua-,abvniuerfa'ueroltalta,po^t-quameiM vrbes afflilîaa recreajßtßecoratus eH columnaßcuto amp;nbsp;corona au^ rea. ^uodad (I ept rum attinetjußin. Itb. 4 7. Liuita, Appian us, Taetttu, Valerius bhr.^.c. 7. ted ant ur antiquos Reges Grxcia pro diadematefcipioncm ge-

(o^itos,quod Gracidicebat lt;rycÂ'!jrTpartRomaJti,coronam auream\pateram (^fc ept rum eburneum transmittebant ad eum,cui dignitatem regt am confe-rehant ,podea addtderunt curulem ddam. Ea vero Imperator is tnßgnia, quse indanationeCondantinirecenfentur funt ex mßitutione CaroltC:\Ïjgnt,vt antea dtici : neq^dubitandum eii notar turn huius fiTrnentt antiqiatatis tmpe-ritum,eatantum in(itoinßrumentodcßriplijje,quaßüotemporein ^ßterant-, ßcq^oortentofa proverb mendacia infer uijß^. Rem naß habere,comprobat magis ac m tgbquod additur, Conßantinum Sßueßro dedtße prindpatum inquituorfeies, Conßantinopolitanam, \^ntiochenam, f/ilexandrtnam, (ßHierolilymitanam. e_gt;dt Conßantinopolttanavrbstnrerumnatura nulla erat eo tempore, quodonatto Conßant int facia ejfeejfingitur, ßilieet men-fe Marttoannoiii.vtfupra notatumtii. Conetliuentm Ntcanumà Conßan-tino conuocaturn eit anno 32 s.velßcundum Mar,Scott Chronica nbsp;nbsp;anno. Ex

cutusaciispatet Conßantinopolitanum Patrtanha imoneEccleßamquident Conßantinopolitanam tune extitiffein vntuerfi orbe,htncq^.,vt hcsc obnerat-tingam, eptßohe cuius dam falßtas deprehenditur, qua infer ta eil primo tomo Conc.pag.170 quam confrtptam efeßngunt à Synodo T^crena ad Sylueßrum Papa,tjrin ta nominant Macarium Eptßopum Eccleßte Conßantinopolttanst^ quem ex htßoria (ßfubdriptiontbus Conctliq Nicient confiât futfß Eptfeopum Hterofolymitanum. Hac eit Pontißeiorum confientia,qut Conctltis addiderut tß' detraxerunt pro arbitrio,vt per fas (ßnefas Hterarchiam fuam tuerentur. Jgttur,vt adpropoßtum redeam,celthrato ConcilioNicano,Igt;f,perator Roma rurfusprofeéîus eil,et Repuhltcaordtnata,in Orienterediit,nouamq^vrbem., federn Oricntaltimperiocondereßatuit,dr afeappellare.idcum Ilto dr Chab cedone pertentaßet dr non pro votofsccederct,anno 328 Bye^nttum in Thra-eia ad Propontidem ßta df à Setter0 Imperatoreannisßquentib.folo adaqua-taminß aurarecœpit,d‘tgt;d altquam adtficiorum forma addu£i am, in Reipu-lelicaformam redegittbieantopeii gt;nbsp;àfuo nomine Cenßantinopolim vocautp^ £ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;poßed

ET HIERARCHIA ROMANA? ,,, f o flea metropebs dignitate decoraiàt^ç^ Metrophanernthi Patriarchad^^ßi. tuit.Hiecfatiaf'dße vigeßmo quinto imper ij anno D.Hurenymu-f dßent f.o~ taust in Chronic!i\d'alijprcbati atiUores. Deni^put tdi, esi diied n, en-dactum,quodin fint donàtionis Conßantiniana additur, Domtniu'VJ bigt; Ko-■ tHA concefifim ftttfie Sjliicßro.cfittu^jucceJJortbui. Conßaniinu.s£him polt l^cxnum Concilium Romam^'vt dixigt;reuerßi4,amp;ab ea quam nunqtapißea •vidit^w Orientem prefedtui-,Impertum Occtdc ntts, cuiusßedem Rom a cjjè'voluit jn proutncioi diuißt, praefeäüqui vicesficets re ferret ,tn ea or dm am t, Senatum vr bis pro 'voluntate conftttutt.qui ex preeßsripto conftituttunum Impe-rtaiumiu-s dtceret. Sublatoe'iituis Conßantmo, tiui filing ConßansRcmam poßdit^amp;adßuos hseredes transmißtyqut vs^ adMomfilum ea potiti fitnt-,de-inceps Gotht Longobardi earn occuparunty'vt dtélum eli jupra. .^amobre hacpaucadiLiaßntyäd refutationem hutua donattonif yߣia. ^portentoße. Cxterudealtisdonationtbusadiuerßs ImperatoribusfaLlü.quoiproimmen-Jafua dignitatis etimmunitatispatrecinioin medium adferuntRomanenßes, hoctatumduantyOxregulaiuriiyIs quifctntl malusdtprtlicnkis tft.piç-fumiturfemper malus in eodem mall gcncre; ne^ djfieile effet probare multas donationes adulterinas nbsp;nbsp;inßrumentafalfa adfuam tyranntde m ful-

citndamßRomanenfibuseffeproduLlas. Sedetiamfiprtnttpum libirahtate multaobtinuerint fihocl'heoremaponoiurediuinoyamp;iiuiltcor/firmatu. Pri-uilegia principum contra ius dtuinum conceffiiy (fi Rempubltcam pt rturbatta-, neenon eos quibut largitafunt détériorés reddetiareuccanda ejfe. Cor fiat ve-ro abillisfeculisyquibus Epifiopus Romanus cumfuisfubduLius cU à légitima ImperatoritcfiMagißratusordinär jpoteftatCy eosEcchfiam (fi Rinpublu^ pefitmoextmployaudaciaftbtdineyçfipedttionecorrupiffç^j Captteentm malit bumoribuscorrupte,cateracorporü membracorrumpuntur. Itaq^non Hier-archataniumRomanus.fiedHierchiaomnis,adpoltttami^pofttiltLa çfi''Ec-clefia Chrtßtanapura,normam,verboDeiy(f fanSlislefihuiier/piiutäneiefi fartereuecandaebiyçfireformanda,dequibuf infiequentib.dicer etnßttu,mus,

c A p'. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;■

I Quæ res presbyteriofubiiciantur.

X Primiim presbyterii Chriftiani officium eft, curare vt verbum Dei popular! lingua pure doceatur,vt facra fignaadniiniftrcnfur,nequead eorutn communionçrecipiannirCatechumeni.nifi édita fideiconfeffionc,amp;c.

} Alteïum officium eft difpicere ne comn nnio Ecclcliæperturbetur ab hæ-rèticis amp;nbsp;fceleratis hominibus. amp;demcthodocxtrceudxdilciplina;.

Ill DE POLIT. CIVITATIS DEI

4 Tertium officium eft confolari mente vel corpore affedos, pauperumquc neceffitatibus profpicere ex ærario ecclefia:.

J Presbyterii præfes qui a luftino Martyre dicitur oôîîwto, non eratcollc-garum dominus/ed vnitatis dux, tefte Cypriano.

Roblema e//vgt;/^?z?/?ö//r«zw,Vnusquisqueinquavocatione vo-catusfuerit,ineamaneat. 7^mßnautacrepidam,(^ffttorna~ Item CHïdty terreß ri amp;nbsp;ntaritimo incedere 'veßigio graue er it (ß pe-riculoßuw, T^nergoßtnt confundertdlt;£vocationes. Vtenimincantu 'vocibti4 concent Ui eîi quid am tcnendm^ quem immutatum amp;nbsp;difc re fan fern aures erudita ferre nonpojßtntßq^ concentui ex dißimiltmarum vocum mo~ deratione concinit : it a exfunSltonibui variis, iüq^ difitn^is, cum quiig/^ id, quoduoeationUest fux, diligenter curat, ar^ißtmumfit in Eceleßa (ß Republic a vinculum incolumitatis, Itaaue quoi harmonia à müßen dicitur in can-tu, eaelitn ciuitate Tgt;ei ,ciuilis df Eccleßaßic^ poteßatisdißin^io, d^ßnee-ra fun£lio. Epifiopus maneat in Eccleßa amp;nbsp;Presbyteria, cui fuhiicitur rerum fßritualium adminiftratio ; qux ßtnt doSîrina Jacra, Baptißmui,dP Sacra-mentum corporis amp;(anguinis Domini, Eccleß^ecommunto, cloues aperiendi (ßclaudendi, ligandi cß foluendi in œlo ßquot; in terra-, dr, nbsp;nbsp;verbo dicam,eo-

rum omnium, qult;x ad/alutem animarum pertinent,a:conomia., Etßenim funSiionesEcclefaßiciedißinliahabentßua munera,dequibuifuprafigUla-tim dddum ePl, communitamenßudio incumberetenentur, d^proßieere in presbyterio,vt decenter ,pie, (ßeonuenienter omni a fiant in Ecclefia.

z nbsp;Primum ergo Presbyterfi muntts eßo, curare.^ vt verbum Dei incor“

ruptè df afitdue doceatur in conuentibusßacris ; qui,teße^ Tertulliano,in frimitiua Eccleßa, ftationes vocabantur, quod vt milittbus ,fic Chrißianis certa loca deßgnabantur,adqua conuenienduerat-,drftandofermoni drpreci-busincumbebant ,tantoardore, vtflationesplerttmq^invefieram produce-rentur in ieiunfipubliai celebratione. Stationis dies erat inprimis dies Dominicus,quo linguapopulari verbum Dei legebaturjdfab i^ntißite exponeha-tur, iuxta Apoßolido£irinam in i. ad Corinth, cap.i^. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;feiero {inquit)

vimvocis,eieroquiloquiturbarbarus,drquiloquitur,apudme barbarttsfue-rit. .^fiem locum Hieronymus exponent,grauiterinuehitur in eos,quiorant ^utpfalmos canunt in Eccleßta peregrino tdtomateÇquorum cant us,vt ait Tertullianus^ in libro De velandu virginibus,olim fiequens ér at in Ecclefia,) Et idiOtranßulitRtbliain ßermonem Illyricum,vt Dalmat is conßulera. ‘ïufi-nianus.

ET HIERARCHIA ROMANA. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;115

nianta JmfcfAtor conßitutionem edidit 7(oueü.ï^6. (juaiubet'vt ScrifturA picrx legAfitur tdwmate 'vnlgurt^^’ÿ-'voce audnorihm malt;ßs commoda ^fer-ceptibili. Careltts nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;in tcrtin Synodo Tttronenß^ lurautt decerni

•vt Eigt;tjcopi vterentHr HomÜiis uul^ari tdiomate confinaiù, qtu dÿ^rinam ßdet^admonitiones ad ftetatemneceJpiriAS)CompLe£îcrentMr.HtaM Impe-ratorii Chnßtam'veßigtis tnßßens Caroltuejuintw^cognoniento Safiensßa-(ï/u Scriptural curauit conucrtendas in 'vernaculam linguam Francùant, circiter annum 1366. Denique hac i» primitiua Ecckßa ßan£ie obßerua-ta fttijß docet lußtnus (JM.artyr. (ecundo apologetica. Die, tnquit, qui Solis dicitur^ omnes tam qui in oppidis quam qui in agr 'is deguntgt;tn'vnum conuenimuSy ex commentariis C^Fpoßolorum ojelProphetarumfcriptis re-citatur quantum licet ; deinde^ubide^iitit qui récitât^ Antißesorationem habet qua admonetßort at ur que ad pulchrarumillarum rerum imitationem. Poflea omnes 'vnàßcrgimtss^c^precamur ;postquam autem àprectbfts deHi-

“ timus,pro fertur panis,amp;vinum nbsp;nbsp;aqua : Tur»lt;^ntiHesßmiliterpreca-

tur gratias agit quanta poteit content ione, populmque acclamat^ dtcens, oimen ;iis (uperquibusalJafitntgratiayVnusquisquecemmunicat. Hic luHiniloctss adprimè notandus, ad verbi Dei dt' Sacramentorumlegitimam adminißrattoKcm , amp;nbsp;communionem exercendam. Paranefis enim dili-gens ante omnia pracedere debet,vt quisqueßipfum probet, nee illotis mant • ' bu^, td ePi conlcienttA impur a, Sacrament a contreHet. Probatio autem, fidet eil pœmientia,^ charitatis : hinc in erudtcndis Catechumenis in Eccle-ßa prtmtliua, aßtduus paßorum laber, Catechißmi formula extahat,praci-pui Religion is capita compleHens, non tantum in vßtm puerorumßed etiarn adult or um:C.atechi(mi enim inßitutioneplui profiiitur,quam inter dum con-cionumfiequentia. Nam dum èßtggeßuconcionatur mtnißer verbi Det.per-pauci.ea quadccetattentione.außultant\multialiorßumcogitandodtßrahun~ ^^^'yqHtdawiuxtapiOuerhiu'ô'iaclt;Ti!çyc,\{)faLii,vel propter ingenijtarditatem, tgt;el propter materiagrauitatem,cuttti omnes non funt capaces. At in Catecheß familtariter omnia exponuntur, qua a puerts memorta, amp;nbsp;ab adultis facili intelligentia comprehendi poßfunt. ,^yiod fi in (^cademiis frußra doHor auditorthus pralegat, nifialiquando de tlhsrationem exigat eorum quapra-leHa funt ; ße, niß inter dum in Catecheß populus examinetur , non magno cum fruHu in concionibtts audiendis verfahttur. Hoc catechißandi mu-ntss paß or, doHrina amp;nbsp;pietate grauis, obire debet, vt maiorißudio eßße-

P

114 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;£)E POLIT. CIVITATIS DEI

ejueniiaCatechefis celebretur. (^oscKimfuit primitiuitEccleJiiisffijßcrt», liocirinteEuangelicæ Catechumenos,diligenter,vt dixi, infiituere, gutpoßeA fr^fente Efgt;ifco^o(^Eccleßa,ßdeiConfeßtünemedebant. Cyprianmeptßol. 17. ZzA. . idoivocat, Audiences,Eußbitti Eccleßaßicithißariit Itbro 6. calait. 3- teßaturin EccleßAr^lexAndrina Pant^enum, Clementcmamp;Orige-nem Catecheßn exercuiffè. Deinde probandißunt ijui communicantpœni-tentix ç^charitatis examine, y^ntetpuam enim ejttis ad Synaxim ßcram tnEccleßaprimitiua,admitteretur ,ß eßender at,per confeßionem ^pceni-tentiam reconciliabatur ; ab eiu-s'vßufiagitioß arcebantur. ^uod.TertuUia-nits in Ubro De corona milita,his verbis teßatur’. T^ec de aliorum manu puant frseßdentum-, in tylpologetico : Stpua,tnpuit, it a peccaucrit,vt à commu-nicatione orationis (ß conuenttis,cßomnisßacri commercij relegetur, praß-dentprobatipuiqueßeniüres,eßc. Sedtdem auElor, nbsp;nbsp;confeßionis, (ßpœni-

tentta aüîum eleganter deßribit Ithro De pœnitentia: Exomclogeßsest ,in-puit,qua deli^urnnoßrum Dominoconßtemur, non quidemvtignare, fed puatenusfatàfaldiû cenfeßtonedtßonitur ,p(enitentiaDeusmitigatur. Ita-pue exomologeßspreßernendt amp;nbsp;humiliandi hominis, dtßcipHna eiî conuer-fàtienem iniungens mifericordia illicem,eßc. De dtfciplina vero celebrant da cœna, dr Eccleßißici conuentusßc addit : Coimus in cœtum amp;nbsp;Aggregations,vt adDeum quaß manufaSîa precationibus ambiamus or antes, ^tid agebant autemßc congregati? Oramus etiam,inquit,pro Imperatoribus, pro minißris eorum, drpoteßatihus ,pro ßatufeculi, pro rerum quiete, dr mora finis. Legebaturnealiquid ex SacrisUteris in congregatione Chrißianorum^ etiam. Siquidem pergens-, Coimus, inqutt, ad liter arum diuinarum com~ memorationem ,ßquidpraßntium temporum qualités autpramonere cogit, autrecognofeere. Certefidem fan^üvocibuspaßimus,ßem erigimus,fidu~ ciamfigimus ,dißciplinampraceptorum nihilominus inculcationibus denßa-mus-, ibidem etiam caßigatienes dr cenßura diuina. His teßimoniis duorum probatißtmorum auSiorum non eritjitperfluum adderePlinip teßimonium, in epiflola ad Eraianum : lt;.^dßrmabant autem,inquit,quod effintfolitißato die antelucem conuenire, carmenque Chrißo, quaß Deo dtcerc^ ßque inui-cemßacramento non in fcelus altquod obßringere ,ßdnefurta , latrocinia, ’ ne adulteria committerent, nefidem fallerent,ne depeßtum abnegarent. Fe-Ux igiturfuit iUud Eccleßaßeculum, in quo tam fanSîa dißipltna ab omni

tyrei»gt;

ET H IB R ARCHI A ROMANA. nj tyrannide,fuperßiiione nbsp;nbsp;idilolittria immun 'n, fuit tn vf». idô-

lum aut alt^re^j idolclatncum tn conuentihMfacrii Chrtßtanerttmconffi-ciebatnr yidqtieiuxtA legis dininitniandiitum, Exod. iq. TS^on faaes tthi JcHlpttlç_j.t_M€morahiUe^l^uodde Ept^hanio legituritt eiusepißolaab Hie-’ ronymoverßf.qta cum in Eccleßa ^nablatenfi 'vidiffct^ contra au^orita-temßripturarnm, homtnis, quaßChrißi imaßnem pendtntcm in velo pi-cUm ßciditillitd^ amp;nbsp;per eptßolam rogauit leanntm EpifopumHieroßlymi-tanum, ojt iubeatpresbyteroseiu^dem loctdeincepspracipereyhuiusmodtve-la non appendi. Cer tum etiam eit ex hßertisplfis quam tribus ßeculis Eccle-ßam Chrtßicaruißfe omni imaßnumßecie, qua hominum mentes ad idolola~ triamabducipoßfnt, Origenes Ithroaduerßus Celßtm’y.T^npatimurdnquit» Jeßtm apudaras^eßßmulacray(ß templa colere. qui aßcriptum e^t. Non fint tibi Dii alieni. nbsp;nbsp;Pontius Paulinus tn libelle De Gazophylacio, docet men-

fim in Ecclefiaponi ßolitam pro pauper ibus ctbo reficiendis-, cß dttiores adhor-taturvt Uber aliter operant. Hsecßuitara Deo grataßuperquaoblationespo-nebanturaprtmis Chrtßianis^exquibuspauperesalebatur^^idplura?Cen~ ctlium Eltbertinum,quod multiputant coaÈlum Nicani Conctlij tempore,di~ quot;nbsp;ßrtedecreuit cap.j^. Ncqucd colitur,inparictibusdepingatur. Cate-rumante ConßantiniCMagni temporararafueruntiaEcclefis pretioßa or-namenta-,ßedtunc nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;, i

Prima peregrinos, obfcœna pecunia, mores Intulit,amp; luxu corrupit templa profano.

Jlegatusolim Bonifacius CMartyrßntentiam dicere, num vaßa aurea adbh bendaeJßentad'ußumßacramentorumtaityC.viret aurcifacerdotes eflcnr, tabucrut calices ligncos; nunclignci facerdotes, calices ambiunt au-ttdiihocßchemateirrißt bonus Archiepißcepus (ß Martyr eos, quit» rebusß-eris aurum aliquidfacere exißimant. De bis Perßt^ Satyr a i,

Dicitc Pontifices in facroquid facit aurum.’

Ncmpehoc, quodVeneri donatæ àvirginepupar.

Laudatur merito Exuperius Tholofa Epifcopus^quicaltce'vitret, drvimineo canißro 'vtebatur in Eucharißiseadmintßratione-,aureos enim cenßauerat ad captiuosredimendumdi'pauperesalendum-,quorum animst Deemulfoßunt pretioßsresquamßnt'vanatemplorum'vtßaaureay'velargentea. Deusenim noßer,ait Acatiusltb.'ii.cap.\(gt;.Tripartitahißeritn^ne^^editytey^ bibit, ItA~

DE POLIT, CIVITATIS DEI

que non optt bdhet calmbus aut difcii, nedum Aureii aut Argenttis. de redtgr!te^ Ciî AmhroßM^qutAb ommbfulegAturßb.z. Officfgrnm,caigt;.2'i tft ijiio do'.et Chrißum, EccltfiAWßne Aura congregAjß : làcrAmetita Aurum non ijuArerc, neque Aurn pUcere^ nbsp;nbsp;nbsp;Aura »on emuniur, ornât um facrA-

menjorum redewptioncm ejß CApttuerum. Ex iû igiiur conßituAtur pri-muwpresbytery ChrtfliAni ofßctumejß^pro/picere ’vt'verbum Det popid-Ari linguA tu contientibui ßAcris pure doccAtur^ vt facroßguA adminßrcntury ne a. ad corum communtonemreciptAntur Cateihumcnt^nißprius edttafidci corßcfsiane, CAtechepis diligenttßtme inEcclefiaßAt-.deni^'vt cAucAt, ePr CMAgßrAtU'Sßdem Cr AuEiorttAtem imploret, ne_j tempLi idolts^AltAribtu idololatricis, dt- ornAmcntorum luxu contAminentur.

3 Allerumpresbytery Chrißtaniofficium e^i attendcreynecommunio Ec-cleßa negligAtur AntperturbeturAurn in Auditione verbt Detyum inp^dobA-ptifmi^c^fAcrA Cœnxtfu,yuodplerumy^ fitimproborumperucrßtAte,dr hæ-reticorum(cbrfmAte.llAreticum bomincm^Ait Apoftoltgs'^AdTuum 3 .poHv-nom draller Arn Admonitionem yeiice. Toles futrunt llymenoui amp;nbsp;i^bilctta^ y ui tempore ApoftßorumfubuertebAnt Eedeß^fidem, eß »ullAAtAshxreticU cAruit,neccArebit. Neccßt ergo eil^'vt Eccleßo! redores vigilent^neyuiddetri-menti ex prouA illorÜ dodrino piu ACcedAt.,^HA de re CyprionJib. ^.epift epi d. I }ficfcripßt-.Copioßim ed, inyuit ,ßtcerdotum corpus concordue glutino, Aty^ 'vnitAtis vinculo copulAtumwtfi y ule ex coüegio »oßro hAreßm focere,amp;gre-gern Cbrißt lAcerore eß vofiore tentAueritßubueniAnt entert, amp;nbsp;yuofipofio^ res vtiles drmifericordes cues Dominicas ingregem coUtgAnt. De im prob is veto Ecclefiacemmunionemperturbantibusßced \ adCor.^. ITecommifceA-nini,fi yuis cum ßater nominaturßtfiortator, aut auarus, aut idololatra^ aut conuitiator^ autrapax, cum huiusmodi, inyuam^needatis. Hitempo-rc_j ebryfeftomiacommunione arcebantur SAcrAmentorum,vt ipfitefia-turtn i.c.Epbcß. Seddtces?cum Magiflratus Cbrißianusvindex fit vtrius^ tabula, çfi maior pars buius generis bominumfit corporaliter punienda, nihil fiipered yuod in eospresbyterium peßit exercere. Refitondeo, me hie de matyfirAtus officio aut ittrisdidione non agere\ beatasyue^cenjeo illasEc-clefiaa y in yuibtts Magiftratuspiusfcelera^yutbus ira Deiprouocatur^ feuere vindicat ; fed gladius in corpus tantum ; verbum Dei in animam efficax ed-, yuarumfalus ÀDeo commijfa ed Paßoribus^ (ßde quibus rationemfunt reddi-turi^vtfufe habetur Es^ch.^i. Caterum nemeerit^ epinor, yuißt negaturus

Confia»-

ET HIERARCHIA ROMANA. tiy Conß dntinumyamp; Theodo/tum CMagnum imperator esfuiffi pies-, hic nonfi-Innt m alios (edinfeipfum cenfuram diuinam approbantt. :^m cum Eale-fiam perturbaffetobßragetn Thejßilonicacperpetratam^i^mbroßta Ep/fco-pua MediûlaaenJes,Eptfcûpdrum Gallic concilium habuit, vt ipfc ttflatur lib. epifl. epiß.-i^. exquorumfententia Theodeßum ctrcumßrtpßt ; nequead tommiimonem admißt^ntfiExemobgeß piepera^a : de qua videre esl apud Eufebium Ithro nono, capitetrigeßms: quia vero Imperator furore animt incitât us,clt;edem hatrcndam pcrpetrauera tßgem tuht de pœnarum capitaltum execuiione in triginta dies peß diel am [ententiam di ferenda. Conßantinus vero -^rrium b.ereticum in concilio T^ißieno excommuntcariajßnßtsesi,^ licet poßea faßs presbyieriattltciclam Arriani perfuaßonthus Arrio fauerit^ deteclo nihilominusdolo in priori fententia perßitit.ln Concilio Chalcedo-nenßa 610. patribus damnat a fuithxrefis Eutychetis, Conßantinopolttani \^bbatif,quifolum diuinam in Chnßo naturam,^humanamabeaabfor-ptamejfe docebat.A!t£iorh^reßs,(ß‘€ius patronus, Dtofeortu, Epfcopus Ale* xandrintts^excommunicati funt,preefente dt' adßipulante CMartiano Impe • ratore^driudicibusimperii: dentqueaSia Conetliorum tamgeneralium quam prouincialtumteßantur,necnonhißorilt;edocent fub Imperatoribus gtßratibus Chrißianis,presbyteriumEcclefilt;t Chrißianaiamp;fynodum^cenfu-ram duiinam in hæreticos amp;ßaßtiofos exercuijß. At dices ,Papa amp;nbsp;multi aliiexcommunicationefunt abuß. Fateor^amp;Eccleßampraßat carereexcom-mttnicatione,quamea pertyrannidem abuti: imo Eccleßtc multo eli faluta-riuspresbyterio cß v/u difctpltnlt;eomni deßitui,quam vtriufquepratextu^no-uam inducer eoltgarchtam autinquifitionem Hijftnica deteriorem.Enimue • ro magna hacin parte cautio adhtbenda, ne remedium in falutem animai datum ß perniciem conuertat ur.T^lo mortempeccatorü,aitT)ominui,Ez,ech. cap.'i-^.fedvt a via ßia conuertatur,cßviuat-. (ß Apoßoltts ad Galatas,cap. 6. Fosquijpiritualeseßis,reßaurate lapfosIpiritulenttatü. Vtenim ß membrum corporis luxatum fucrit, membra alia aptant illudiun£luris -,paß or que ouem errantem vel infirmam leniter traUat.ßc idem presbyterium Eccleßtc Chri -ßianapraßareneceßßeeß. DißinguendumergointerdelillaAr feeler a ßnter haireßm amp;nbsp;errorem-, (ß cauendum dili^ter ne ex mußafiat elephant as,quod pier um que accidit in tllis locis, in quibus reEioresEccleßarum,tnconfulta Ec-cleßaßiperbe captioß agunt ; temereque damnant peccatores,quorum alii tnalitiamßtampradicantf alti humana peccant infirmitate ; dequibusßri~

ïiS nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DE POLIT. CIVITATIS DEI

pt um T^on extingues^ait Dom'tnw Eßia 42 C4^. linum fumigMSjaraff-ämemci»'t[ßtamnonconßinges.df nbsp;nbsp;nbsp;Corinth. 10. Apoftolmait: ^tiexi

ßimatßarc^videat ne cadat.Etenim mtferemur eorum quos in man conßtci-muißenaufragiopericlilari,pertcuU noßri memores ,ejuaato magis Eccleßit rtEtores tenentiir mijereri peccantt»m,cnm ßnt ipß iißdem peccatu^tjmbtu o^ mneSyobnoxu? Itaquepnecedat ßat er na drßequens admonttio.,nthUodiodn' ittdtadra,gratia,miais aut pracipttatta ßat,fedpiet atu., car it at is nbsp;nbsp;maßuetu-

dtnis officiis reuocetur peccator ad reßptßcentta^'vtßalunsfiat.^^odßettamß lentter traSiart non pattatur, nonflat im extremum remedium efl adhtben-dumßedad tempus cum Eccleflaiudicio a communioneßcramentornm ex-cludendus efi, e^tntereaßaptus admenendus^'ut flalutemfuam re/piciat, ante-quam quot;vlteriusprocedatur. Admonendi etiamßuntpeccatoris familtares,imt interponendazMàgiflratusautorttasejfadmonitio, oApubliciserpriuatis officiis adnteliorem mentem reuocetur. Hoc fecit uetus Ecclefia ßpißtme_^. Martianus Imperator e^procercs Imperiißpecum Diofcoro egerunt, rem e-mnem cum eo dtßeptarunt,preces adhtbuerunt, vt harefim agnofleret ,neve extremum Ecclefl/t tudtcium expeHaret. Conflantinus Donatifl as fiepe ro-gauit, quot;Vt harefiim deponerent, benigne illos excepit, dr admonuit ante quant excomunicarentur ,tdeli, a communtone excluderentur. Excommunicatie enimnthilaltudeli,quamfieparatio Chrifliani à cemmunieneEcclefia,pro-ptereaa GractsdiHifunt ,excommunicati, quafifegregatt: dl* ipfiaexcommunicatioà TheodoretoItbro2 htflor.Ecclef.cap.zi.dtciturfiyxi-raii»(dcc. Caterum excommunicationem quidam in minoremyffiniitiorem di-uidunt.Minorevocantprohtbitionem a fiacramentorum perceptione, quafit ad tempus,donee de peccator is confier pænttentia. Alter am,'votant Exc'omu-nicationemaiorem,id eflfegregatione Chrifliani,non tantum a communiont fideltum omninoextrinfiecafieddrfiacramentorit, ac cemunifiuffragioru Ecclefia participatione. Huius maioris exiomunicationu qu» njfus rarioraut nullus in Ecclefla Det,eo eius fi at us laudahilter-,nec debet'vfiurpari in q item quant 'nifl Magifiratus Chrifliani,drEcclßacofienfiu dfiippfebattone-^tade indu-ßrianototneos,qui Anathematedeuouendos, df abvßfacrorueliminandet • homines peccator es ejfie exiflimant,'vtfiaHum efi olim.Concedo faHumfied ni-miumfeuere,ne quidgrauius dicam. Seueritas ilia laudanda ell,per quam tol-litur peccddifaculrasfèdilla damnanda, qua adproteruia hominesprouocat. Et 'Vt in opt ima Reip.politia non omnia Ittetßcet tomen altquid: dr per it i eit

ET HI ERARCHIA ROMANA. n.

ftjforis Uxare^ifiterdum cohibercfrdsnum j ßc in eptima EaleJ'u difciflina te-ftTAte agsndnm, amp;nbsp;pertentnnda ßtnt omnin benign a remedia antequam ad extremapcrneniatur.Olim teße Cyfrtano Itb.'i. Delapßsßquu inEccleßa graut pcccato offenderaî,pro eo quotidtepreces condfiebaiurtum ieiuniii (^lacry-ntis^mnibufque humantiaiis piet al û ojfidis, presbyterium moliebatur ad reßpißcentiam eum reuocare\ reconciUatto njerofrat ns lapßcumgratiarum a-Slione^^^g^udtopubltco^necnoneengratulattonereßpßentU fbat. Stenim Angeli de peccataris contterßone in calo exultant yuan to maßt id in £ ccleßa ßeri debet lyuic eïi anima un a edr corptu unum? Sed tn ea incidimut tempora, in quib. non {ides modo fed char it as multoru labefaciata efi, qui ex errore fra-trÜßareßm,ex delidofcelusc'bcludunt : hincdtjstdiaßincfcandala fine,quad deplorandii eß,omnis dtßipltnafaßtdiu.Huius mali dua mihiimprimis caujd ejfe uideniur. Fna, quod tn multis lacis imperiti homines adgubernactila Ec-deßarum•vocantur,nontlbsornaliuirtuttb.quasuerbu Det, amp;eccleßaßica leges iubent. Alter a,efl nonnullorÜ temeritas,velodium,vel am bttio ,^1 hypo ■ frißs,quibßt vt légitima difciplina inflitutto ,in ataxia conuertatur. Non eÜ neceffé me hac teflimoniisfupenorÜfeculorum,amp;huius atatis comprobaretres ipfa loquitur. Itaq^ vt légitima dtfiplina exercitatio reßituatur Eccleßis, oh • garchica acdcmocratica adminißratio ftigieda cß.qua ß inualeßcat, ex illts tot pe^es oridttr, quotfunt exorta a monotyranide Uhus,quifuafuperbia (dr aua-ritia,C£lum(dtterramcommouit. dßuamobremadvitandamtyranidem (dquot; ataxiam,inquibufdam Ecclefiisßuflenßoniquidem a facramento Coena Ito-mini locus concefßss, fed Anathematis vel excemmunicationu maioris vßss fubl.ttuseß-.magiflratus vere in ea fceleragrauiter animaduertit,propter qua ixeommunicatto maiarinflituta fuit.

4 Tertiumpresbyterii officium,eH diligens œconomia eorum quafaciunt adpietatem,(d' (andimoniam Eccleßaconjeruadam,vt matrimoniafalemni benedidionepublice celebrare, ieiunia^publicaindicere. E.tßenim adMa^-ßratum pertineat de matrimonio, dr gradib.in eo prohibit is,legem ferre, iudicare,attamen presbyterii eÜ curare,vt pie nbsp;nbsp;rehgiofe matrimonia inEc-

(leßa celebrentur. Nam cum Deus authorfit coniunEiionis maris çd'ftemina, 'qua fœdus diuinum 4 Salomone dicitur,(dr definiatur,Communicatio iuris, non tant si humanifed etiam dtuini. P aß or Ü, dreoru qui in presbyteria verfan-fur partesfunt,attend£re ne in cultu difiari matrimonia fiant fed tantÜ inter eos,quivnum Deu,vnamfidem,amp;vnit baptifmaprofitentur. Pq. n.cum infi-dehbjnatrimonio nonfuntcopuladi,Ét Coi holica Apoflfentetia ilt;ad Cor^c,^

IIO nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DE POLIT. CIVITATIS DEI

Ne iugum fubeaturcum infidelibus; adprobibutonemcofitraherjJtnjA-trimoniwn cum tnßdcli referenda e^i. Si enim à commerciis (f focictateinfi-delium abfinendum ebi,qinbu4 fftetof df integritoi l^dijteteii,quanto maßs in matrimonticontraciutd obferuari debet, quo in rebw humanû nullum esi fœdusadfietatemfouendam, vel deflruendam mafs aptum, d“idoncumi Sciturn eïl tUud TertuUtanilib.De Corona milttu : Nos Ethnic is minimenu-bimM^necontugesadidololatriampelltceant, à qua fuasnuptias außicantur. qui vult nubere, tn Domino nubat ,faluaptetateamp;religtone. {^dhac,pres-bytertum Ecclefia ca non probat matrimonta, quit contra preece pt a mor a lia fiunt^dr quantum tnfe eH,ea prohibere tenet ur, necopulationibus illicitù amp;nbsp;tncelltbus, ciuttas Dei contamtnetur-, tantum abesi vt de tills dtjfenfationes indulgere pofit.Denique cauere debet,ne ii quifuntfub patria poteßate.ßonfa-Ita, vel matrimonia contrahant, absquepar en turn confcn^'u: nbsp;nbsp;ttd vit an das

clandeßtnasprornißiones, nbsp;nbsp;copulattones,denunciationes centraldt matri

monii, ant e eitss celebrationem in templo ßptus repetit, amp;nbsp;in eodemcoram Eccle/iaperßlemnem benedtólionem ßonßo dr (ponft faufia omniaprecatur mtni/hrio \^nti(lttisJeu paftoris. ^uod veroattinetadieiuniipubliciin-diöliuntm,præceptodrtnflituto diuinonititur. Dem enimjublegepracepit v^\y Septembrisfe/luM Kippurim, ?z/^expiationum, tetuniopubltcoce~ Icbraretur. itemyemporei^pojlolorum,vteii Ecclefia decreuitieiu-nium puhlicutn,antequam Paulus dr Barnabas ablegarentur ad vifitandas ciuitatesjn qutbus Euangeltum annunciatum (uerat. Etenimpriuatum ie-iuntum ptls ornntbus familiare elfe dehet,vt {ohrie viuantfedadpœnitentiam publicemftiiurandiim mouerenosdehenttum noflra, tum altorum peccata, qua Dem fame,pefte,bello,draltiscalamitatthusperfequitur,drgrautoraa-terna damnattanußtpplicia interminatur, nifipaenitentiam agamus. ^ia vero hat in parte Jegniores fumus, ieiunium publicum tanquam pœnitentia foment um, indicendum eîî, vt Ecclefia Chrtfi adeiu fanNificaiionem ,ex-ercttt'ts tarn internis quam extcrnis Je ccmponat. Externaftnt, lacryma, ex vero dolore cordis propter agnittonern peccati, émanantes, necnon preces pri-uatadrpublicayleemojyna.tnfrmorumvijitatio Sacrtverbiexercitatio, d“ Synaxis celebratioiinterna vero,eaquc pracipuaieiunii pubhctexer: itia funt, ßdes dr ( haritasin Deum,amorproximifinccrus,abnegättonoßrt,rerumque t erreflrium contemptus, caleftium, drmeliorjsvita méditât io Nun quam vero ieiunium publicum à presbyterio indici debet,nißcaufs probe Jubdudlis, ' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ett»

ET HIERARCHIA ROMANA. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tu

in praxim redaSiis,propter nbsp;nbsp;nbsp;wßttutum eH-, perpetuoque meditandum

eH quod de leittnio Det^ç^ ieiumo hypocritarum legii ur apud prophet am E^ai-am cap.^i.Etapud D.lt;^mbroßumin homilta 33. Quidprodefl.,z«^w/,ie- ‘ iunarc vifceribuSjôe liixuriaie venatibus î abftinere cibis, crraie pec-csXA^?.^AcommemorO propter eos quiperfuncîorie banc dißaplinA partem pertralîant-, de euitts quot;v/« lertuUtanui contra P(ychico5 ait^eccleßam Jùi tempor ti ieiuniaproduxijße vfquead've/peram : toto enim die eelehrahanturfacri eœtits,precefque publie A habehanturyamp; continua er ant exhortationesgt;ad no-Hem dimittebantur omnes, ^tuncctbum domi Jumebant cum gratiariim aHione^'vtteßaturD.K^ugußintts., Demoribtn Eccleßa contra Manichaos. CAterum ex TertullianocBlltgipoteH,prAterflationem^ ieiunia,preees^conui-uii Dominici celebrationem, C/igapas, cohortationes amp;nbsp;cenßiram diuinam, Chrißianorum omnium ßed prafertim, EeHorum E cclefiA,fuiffè 'vißtarefra-ires Agrotantes, conßilari zMartyres in vinculis,peregre aduenietes fujcipere apud fe, eorum^ pedes abluere, egentibu^ Chrißiand cibum potumq^ largiri. Infirmaîuriait i^poßolui Iacob, c. 5. quis inter vos, accerfàt presbytères Ec~ clefiA,^ orentpro eo,vngentes eum oleoin nomine Domini. TunevnHia, vt hocoifiterdicd,inAgrotisßmbolufuitfinitatis,quaextraordinariemanupres-hyteroritpiifanabdtur,ledceffantedono, inanis ejßet externa nunc vnHto,vi-ßtatio tarnen Agrotoru, amp;nbsp;pro eispreces perpetuo fieri debent,quib.AternApro-mißionesßunt a Deo conßitutA. ^tà inuocauerit nomen Domini,faluue erit, loel.z.Inuoca me in die tribulationis, eruam te,(fi‘glorificabis me, PßaLyo.efi' Chrififfs, .^odcumque peiieritisin nominemeo,dabitvebispaterCAlefits, Licet ergoßymbolum vnHionis defierit definentedono',Agretitamenapres-hyterioßint vißtandi, amp;nbsp;confilandi, dr pro Ulis Deus orandus. Et licetßub Chrißiano Magiftr atu nullt Martyres in vinculis detineri iuße debeantjd tarnenfitpiiis acctdit.prAßrtim hoc noftroßeculo,nonnullorum tyrannide amp;im-pietate:ideo Ecclefiaprcsbyterium,primorum Chrtfttanorum exemple,Ulis laber antib.opem ferre débet. Gerrnaniapios Euangelii doHores,^multos alios ßdeles ante annos quinqu.iginta vidit Hifpanoru vinculis corßringt : Anglia Epifcoposfuos Martyrescarcere,fumo dr nbsp;nbsp;nbsp;extiagui. Gallia minißresEccle-

fiarum, dr Euangelitprofe fores vinculis obfideri dr cremari. An defuit illit presbyterttoftc’umvïlshjtiiaâfi'abrumlTefiantur hifloriA,in perpetuum ee-irumenC6mium\qiiifiiii^buslirblt;n\‘mttbusnon.defuerunt..Deniq^pauperum, viduarum, peregnnorunt amp;pupîiierum cura incumlit presbyterie, ex Dei

«tl DE POLIT. CIVITATIS DEI mAniAto é^primitiitie Ecclefu laudibiliconfuetudt/te. Etß entm^vt Ante A db xif DiAconorum feculiArii h^cßtfuntiio in Eccleß.i in jireshyterto tAmen de fAuferum neceßitAte ç^eleemoJjnArum adminißrAtioneproponere tenetur^ eilubeJßc^conßliAfepjui, necnon AdmtnißrAttoniiJuterationem redderen. CypriAnmpresbyteros amp;nbsp;DtAConosltb. j. epißol 24.. ßc Adloejuttur : Itßrmo-rum^(ß omnium pAuperum cur am peto diligenter hAheatisßedamp;peregrtnü^ ß qui indigentesfuerintßumptuifugger Atü. HßoriA EccleßiaßicA tcßatur bo-ftAeccUfiAßicAAdquAtitor 'vfusfuiJJèdefliriAtA, AdpAuperum, 'viduArum^ peregrinorum alimoniAntyadßipendtorumEccleßA miniftrorum ßolutionemt Adtemplorum repArAtionem^cß eerum qutßtcrü literü dii'ctphnis incum-bebAntyeducAtionem.Inpoteßatequidem Eptßoptrei Ecileßccerac,tütAmen legibus ^vt in illArum dißributiene^f vfu nihtlpertentAret.mß ex presbyter ii ßntentiA-, ideH,dtAconorum dfpresbyterorumßtentiA (ß- confientia. ,^a dereplurAlegendApintinconciliolt;^nttocheno i. cap (ß 25. Igttur presbyteriipArtesfunt ^procurare ne lt;trarium eccleßaflicum fände ,vifA-crilegioAutAliovttiodeteriusreddAtur. Inilloenim continentur non Epi-ßopiy diAconi Autpresbyteri,ß:dEccleßlt;tbonA,quAillAinßiaautreßAgAnte, altis nonfunt AppiicAnda, quam iu quibus dcßtnata ßunt vftbus.In hanc fn~ tentiam extat infgnishforiAapttd^^mbrefium^ofictor um Itb. t.cap. z^. de Laurentio r^ar tyre: qui cum animaduertijft Decium Irnperatoremant-bire Ecclefitthefauros^conuocauit claudo5,cxcos, egenos quam plurimoSy quibus dißribuitpecuniamterarii Eccteßaflici: ^^ccedentevero Dedo: En, inquit Laurentius oßendens ei cacos amp;nbsp;elaudos. Eccleß^t thefauri. ^^dhac, presbyterium curare debet,vt ex bonis ecclefiafiicis perfoludturhoneßafltpen-dia minißris Eccleßa.proßngulorii merit 0 amp;onere, cauendumq^ ne ßipendii amplitudine inföleßant,aut def Ein mißre •viuant, nbsp;nbsp;in egenos inhojpitalcs

feprabeant. Epißopus enim Eccleß^ hoß/italis ejfe debet, vtfupra dt^um eil,

5 Superesi, 0/1 depresbytetiipr^eßdevideamus,quitn Eccleßa primiti~ OA caterii praerat, non vt c_^aron, aut primarius facer dos, non vt collelt;iA-rum dominus fedtanquamvnitatisdux,amp;iollcgiimoderator. Hune lußi-nus 'Martyr vocat nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Latine Anridicem dtcerelicet. In huiusrei

fidem extat locus inßgnis apud Cypriantim in quo de ordtne dr k^rtßocratiA inter ^yipoßolos, dr Eccleßu Eptfeopos, laudandaßcdtjferit in Itbro De ßm-lt; pli:itateprselatorum:Hoc erant vtique dr exteri ^^poßoli, quid fuit Petrus^ pAriconfortioprnditiamp;bonoris^dppeteßatüfdexordiumAbvnitateprofi-

ET HI ERARCHIA ROMANA. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;11/

cißitur,'vt EccUßa vna monflretur. Vnitatem tenertfirmiter, vindicare dehemtif,maxime Epifcopt^qui in Eccleßapr^ßdemtu df Epißtopatum pulque ip firn vnum atpue indimßtm probemm.Epifiopatm Tjnui eit,cuiui afin^ gttlii mfilidumpars vna tenetur : Eccleßa vna eïi, nbsp;nbsp;nbsp;in multitudinem la-

titiâincrementofæiunditatisextenditur, ejuemedoßolu mtdti radiißedlu-men vnumiefi rami ar bar is multi ßd robur 'vnum^tenaciradicefun datant'. amp;nbsp;cum defonte vno plurimt riui de flaunt, numerofitas licet diff a fa “videatur exundantis copiælargitate,vnitas tarnenferaaturtn ori^ne. Eraßdts ißttir in presbyterto parte sj'unt, prudentiafua tot am aSiionem regerede eccleßa-fttcis negetiis referrefententias collegarum rogare., conjulenda, monendohor-tandofidcjuodcommuni confllio decretum fuerit, executioni mandare, pra-ejß cenffrisfiaternis ejuaßunt in presbyterioin Eccleßue membraproquali-täte peccati. Eafdem cenfiras etiam exercere erga eos lyui funt in presbyter io, •vicifftm audtre ab tilts admonttiones, dr cenßuras reciperefrat er nos ,flforte alt qua tn re ofrenderit, vel in doilrina^cuelin moribus. De hac reciproc a dquot; ffaternaadmonendtratione, qute inter frmmiftas'viguttin Eccleßa,teßatur Cyprianuslib.^. Epiß. 13. nbsp;Hocfraterna{inquit}Societas,quainternosde--

uinEli fumus, requtrit vt mutuo moneamus: ha mutuaadmonitiones non modo oltm fiebant interpraßentes ,ßed etiam abßentes,per Epiflolam, •vtte-ßantur omnesveterum Eccleßa Epißcoporum epißo la: fie Irenatts, Epifcoptos LugdunenflsyEtHorem Epiflopum Romanumßc Cypriantts, Cornelium,Pa-pamRomanumfic Gregoritss, loannem Conßantinopolitanum fr ater ne ad-tnonueruntßc D, Bernardus Abbas Clareuallenßs,Eugenium Papamltbere 'admonuit,drfreuere repr ehen dit ßc D.Hieronymus Eccleßa presbyter mul’ tos admonuit, d“ eorripuit, vt eins monument a teflantur. ff^page ergo nje-cem hanc Hierarchia Romanadtgnafn,Preshyterinon ejß Paflorem aberran-tem cenferej'vel redarguere^. ^^ua cum it afint, nemo e^ cor dat us, qui ex fuperioripresbyterii Chriflianideßriptione eiußdemque off te io, (fi eeconomia non antmadu€rtat,lt;fly'^Q\lt;i (fi perturbattonem politia Eccleßaßica, in iiso~‘ mnibus, qua doHrtna (fi facramentorum adminißrationem ,nec non dtfctplinam refigt;iciunt,per ßimmum fcelus (fi tyran «

ntdemin PapatueffeinduHam ,'vtin eiuseon~ futatione deinceps doce-

himus,.

ïi DE POLIT. CIVITATIS DEI

Cap. XIII.

I DemonbuSjdifcipHnavitJE.amp;conftandapriniommChriftianornm, amp;nbsp;a quibusfint afRidijtyrannis.

• . 1 De politia graduum inftitutaa Patiibiis vi çandæ confiifionis gratia,amp; quan-dopresbyteroi'um Antiftescœpitdici Epilcopus.

• 3 De innitutione Chorcpifcoporum, 8i illoruin officio, nec non de Acolu-this,ledoribus,plàlmiftis,amp; Oftiarii-s,qui vulgo clciicidicebantur.

• 4 Satan Ecclefiain.quain gladio perdcrenonpoterat,Sabelln,Manetis,Pauli Samo(ateni,amp; Apollinarishærefibus valideconcuflît,quibuspaulopoff: fucceflit Arrius.

J Conftantinus Magnus concilium Nicænum primum generale Concilium conuocauit,in quo hærefiarchç damnantur.

• 6 In legendis tomis Conciliorum, magna opus eft prudcntia, quod illis multa addita,multa detrada.

• 7 De Metropolitani inftitutione.amp;poteftate.

'8 Nonfuit in Metropolitani amp;nbsp;Epiicoporum, fedfblius Imperatoris potc--ftatcconcilium generaleconuocare,cuius autoritäre quatuorprimacó-ciliaœcumenicaconiiocatafucrunt.

RationesNicænælynodi,proptcrquaspolitiafupradiâ:afuitinftituta.

lo Deincremento religionis Chriftianæinoccidentaliimpcrio.

11 Ex patrum politia Hierarchiæ textura cœpit in Ecclefiis orientis amp;nbsp;occi-dentis, amp;nbsp;de Nedario, Anatolioque Conftantinopolitanis Epilcopis principatum affeôlantibus.

ï 2 AÎexandrinus, Conftantinopolitanusamp;Romanus Epffcopi,triumuiralc imperium in Ecclefia conftituerunt.

J Epifcopatus Chriftianus, nimio cultu Romani amp;nbsp;Conftantinopolitani Epilcopilabefadatus, amp;nbsp;de Epifcopi Romani ante Coftantinum Magnum amp;nbsp;fequcntibusaliquotfeculisjftatumilèrrimo.

14 De tranfmigratione diuerfarum gentium,qua Deus per ttecentos fcre an-nos Romanam (îiperbiamretudit.

Quo locofuerit Epifcopus Romanus tempore Mauricii Imperatoris,amp; dePliocajqui primusçonceffit EpifcopoRomanotitulum Vniuerlàlis, feuprincipis Epifcoporum.

IÖ Ni.hilprofuiiretEpifcopoRomanodatus aPhocafùperbustitulus,nifi Pi-piniA’Caroli Magniimmculà liberalitate principatum amp;nbsp;diuitias obti-nuiffct.

17 Hierarchiam Romanam non genius Chrifti, lcd genius Romuli pe-perit.

ET HIERARCHIE ROMANA: nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;iij

AEterum huew^narrauiingenere, qn^fucntfolitiaciuitAtkDei tcf^pore Apeßolorum^i^aliquotfûHJéculii^qiiAyQce!XÇ.3i^»îeritD di-cuntur. In tUiienim ft€ta^,chAritai,fatientiafidelium^rerumter-rtnarum conteTfiptuiyCAlefiium amor^ confeßio doldririA EuangeliCA (jrpro ea mart-jYtum fangutnepiorum ohfignatum^'vniuerfum orbenii^veluti jolillu-flrahant: hinc Ecclefiarum lltades,hincpaßorumclajßshineinvrbibm amp;nbsp;pagisJaeri conuentus innumeri. Erantiam inde aTiberijprincipatu in im-perio,Chrißtani^aquo exereendAfairofanSÏAChrißi religionis'veniamali-quam impeirauerant, tills^prActpuè legibus dtßipltnamßiani aßrinxerant^ dequthusdi^umeHfupra. CMoresveroeorunthuitismodifuerunt,teße^ TertuUiano^cut inantiquttateEeeleßaflicaplurimumtribuendttm eït. '^n prius, inquit difcumbebant quam adDeum preees fudtjßnt ; tantum cibi capiebant ^quantum efurientibus ßatis eßßt-Aantum pottts, quantum fibrils expediret-, itafiturabantttr memoria tenerent etiamper no£iemfibie(fi furgendumadnobiurnosconuentits ttlebrandos,inquibtss conueniebant ad diuinarum ßeripturaruminßitutionem ; orabant^pro Imperatoribtss^ Chrißi hoßtbus-, vit am illlsdtuturnamprecantes^ imperium ineolume.,domum fi(^item,exercitus fortes ^Senatumfidelem,populum probum,orbem quiet um-, quin etiam pro eorum minißrls preees eoncipiebant.Si quid vero prafintiu re-rum ratio autprxmonere eopelleret,aut recognofiere‘,ieiunia,efi-priuata,^pu-bUca eelebrabant’dngruente perßeuttone,autpeftls,belli,amp;famisßagcllls im-minentibttsßaeeo slreineri incubabant-,corpusfirdibus obßurabant,animum meerortbus deiitiebant,priuatim et publice lachrymasfu»debant,dies nobiesopj adDeum in nomine JejuChrißi.preees fundebant.Sermone autem it a interfi conferebant,vt pro certo haberenf,Deum audire. Cum Agapas,idelt,conuiuia jraternitatls eelebrabant,exfiripturls femperaliquidproponebant, quod ad commun em sidificationem facer et, nemoq^ ex conuiuls btbebat,quinprit{s pro-blema Theologicumpropofiiißet, nbsp;foluißet. De quoquam abfinte, velpræ-

Jenteobtreôiaripiaculumfutfièt-,pfalmoscanebantadDeigloriam,clrgratia-rum abiio Agapas elaudebat. CAterumforo, macello,balneis,tabernls, offi-cinis, nundinls ,vna cum Ethniclsvtebantur ; nauigabant, rußieabantur^ mercaturam, eaterasq^ ar tes,cum eis exercebant-, it a tarnen vt afacrificiis eorum abßiner ent, de fide Chrißimodefie di*fincere, interrogantibissEthni-c’isrefiondebant-, earnnonmultiloquioßedpietat 'es,fibrietatu,d^vitAincul-pAtA teßimonio commendabant ;ß Imperatoris aut prafe^iorum edtólis miU-

ntf DE POLIT. CIVITATIS DEI

fia eii itnfierabatur, militabanty nbsp;nbsp;virtutis belltcät teßtmema edebattf mir Or

eulofa, Celebrise^ihifioriafanéiielegionû,qHanjif!ouj'i^(^i\ovfciifulminatoriA propter virtuiem nuncuparunt : hlt;tc tmperante Marco Antonino PhilofophOy principe Cbrißianis infenß,nthilo»iinui ei tancjua Magißratui moremgerht no dubitatiit inprceliiimprocédere,periclitaride 'vitayCthoßesproßigare. Cfi-lebrisitem esîThebæa legio militnmChrißianoru^qut magnantmitate (ß-for^ . titudine hoßesßepe vicerunt et fuderunt. In ipßs caßris religionem Chrtßtana exercebant‘,(iua reexaßerati Ethnici, quodad deorumßiorum contumelid td ßeripHtarentjelßvirtutimilitum Chrißtanorumplurtmu tribuerent,tarnen in eos crudeliterßeuierunt.CMaximianiis enim Occidentis imperator,cum in Bacaudos, Galltx rußicos,bellü maueret,in it in er e edixit,'vt Chrißtani omnes qui er ant in caßris, vna cu aliU omnibjdblis [acrißcarenf. id cum confiât er re-cußaret Thebaa legiofe falîuram,àtyrdno omnino deleta eH,dr martyrio aßfie-ila. Deniq^, Chrtfitani inuiClam eonßantiam inperfec utiontbus referebant. Etenim Imperatores, Chrifit hoßes, Religton 'is Cbrtßiana: extirpandæ caußt, decem Tjexationesacerbtßtmasexercuerut-.htßunt^Nero, Domitianfts,Traia-ntts, Marcus, Seuerus, Maximinus, Decius, Valerianus, Aurelianus, Diode- ' tianus,cumMaximiano eollega,quæ décima est omnium cruentißimaßpt-em-decim enim milita Chrißianorum intra dies triginta occißaßunt. Ntßinßituti ratio me adEccleß^tpolttiam nbsp;nbsp;Hierarchiamperßquendareuocaret, de fan-

ilißtmis primär um Chrißianorum moribus (ß^virtuttbus plura adderem.ßed hlt;ec paucis dtdafufficiant,adimitandu, eß- meresßeculi huius corruptos redar-guendu, dr corrigendum. Itaq^ vt Salamandram atunt in medtu viuere igni-bus,ßcEccleßaChrißt,tot,tamqj horhendis cladib.tantuabeßvt deletafuerih quin potius numeroßor et illußrtor extitit.Creßcebat indtes noßolum audit or u ; multitudo,fid et idpresbyterorum, EccleßdverboDei paßentiu,ordo.Epißcopi^ presbyteri,dr Paßeris appellatie erat initio comunisiis,quiverbuDpiet Sacra-menta adminifirabant,iuxta fitlum Scripturseßacrie familiare,^! ante dtxi.

2 Sed advitandaa dijßnßones,quse inter multos (ß sequales oririßldt,^)^-ßtm elipatribus, vt infingidis ciuitatib. celebrioribus eligeretur njnus expres-hyteris ,quipeculiari nomine,dr dtgnitate pr^e cateris Epißepus dicer etur, dl* cokretur.^a de re Hieronymus in Cornentari 'u in epifi.ad Tit.c.tßcßcripßtf. Idem,inqüit,presbyter,quiEpißopus-, dränte quam dtabolt inßindu dißtdta in rebgionefierent,drtnpopulisdiceretur,E^oPn\jM,c^oQc^hx,comunicon‘ ßli»presbyteroruEccüßlt;egubernabanturpoßea vt litiumßminaeradicaren-tur,tid

ET HIER ARCHI A ROMANA? 117

tur^ad vnum omnisfolïciiudo nbsp;nbsp;delata. Sicut igdurfirfshjtertßiunt nbsp;nbsp;ex

EcclefiæioÇuttudineeiyquiprteeli ßuhiellos : ita Efijicß nouer intfe meguiv-ßtetudine^quam dominiez’dij^oßttonii vent ate freshyterii ejß maiores.ejrin cornunedebere Eccleßireyere. H^tcaddidit Hieronymua quodtdßno eßentte-fere^i^uihoc Epißcopt tititloßuperbircnt^^^ preshyteros abEccleßttguhtrnatio-ne ar eer ent. is^on entmprimisßeeulii,(p/ah hae politia propter rattonesluprA-^ di£ias,tnßitutafuit^Eptjcopanpresbyterosdcminahatur. B.ßttui .n.eptß.x'p. ad T^eocef.teftatur, Epißeopas Ecclefia chant at ii T^lo adeo zeherr enit altquot ßculis praditos futße, ut tn modu Corona unitt ejßnt^ejutf^ in coliegamluurn padagogi^ nbsp;nbsp;ducis ttinerts munnsobtbat-, Epßoptt! preshyteru^presbyter dia-

I conurnßaterne admonehatcommuniconfibo Eccltßamregebant.,^ui.n, inter multos presbyter os Epißcopu^ dtcebaturyenibatur lüpreshyterii nbsp;nbsp;dia~

(onistntre conßlturn,de tis epua ad Eccleßa guhernatione pigt; ttnebanf.Chrißu.^ nonlucru-, rehgionem^non regione-,Epißcopatui onus^non honore,pro Deiglo-ria.^martyrtu^nonotium^nedumregriü.Eccleßtarellores tuncaßcidabanf,led do^irtna nbsp;nbsp;dißctplina exercitie it a incumbebant, vt nthtl aliud ßbi ob oculos

ponertnt ,cjuarn tn ter ra Deoßerutreßdeliter iö'proeim conßßtone forttter mort poflea^tn calocoronart. Delegatißntigttur ex communiconfenfupres^ by tert multi tn pagosßdeles operar^, qut ampla Domino mejßm colleger unt, Jtlornm enim opera doólrtna (acraprogreßiot fa^ltßtnt tncredibtles CfEccte-ftaconßttutainprouinctiiPalaßina^ß/ie'iypti,Syrilt;e,lhtbaidos Libya Phoe~ ntces^Syria^\^rabia,rJ^4eßopotamia^Pcßdts, Ctlicta, Cappadocia,lt;._^rme~ fiia matoriseß minorii, Pontt, Paphlagonile,Galatta,\^jia, Lydia Phrygta, Ptßdia, Pamphylta, Cypri^Btthyniaanprouinctiiirßulirtb.tnprouinciu Caria, llaurta, Europa', 0','vt verbodicam,per orbem uniuerßirn.^ylpißoltyet eorur»adminißrißundamcnta Eceteßaruinomnibus locis conflitutrant,qua ^^poßolica,^! anteadixt,dtcebantur',ßedpoit illorum mortem miniflerio E-pifcoporurn (ß Preshyterorum,numercßor€sreddtta ßtnt.Prater X ! t.^^po-

i. ßolos.nemo ApoßolutinEccleßa'vocabatur.Ecclrßaßtcaanticuttattißudio-ßteshiftoriarepetat abEi/ßibto Pamphtlo CaßartenßEpdiopo à Sotrate,Theodor tto Epifiopo Cyrenenß,ab Hermto Soz,omeno, Eua^rio Graciißnptonb, dt^nisqut à doLtu curn tudteto legantur-, ex quibta nonprogreßus tantum Ec~ eüßa.ßedquibusadminißrareiurdißiplinalegtb.prirftii temporibui percfpi i nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;poteH ßconferantur cum alt'u patrum monumentis,qut de prirnis Eccleßaße-

l nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;culii(crtpßru»t. ideoattingam cempendioßquadamdijciplinacaptta,prh'

I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;otoußecuLii ußrpata.

liS DE POLIT. CIVITATIS DEI

5 Circa annum 2 6G.patresßtneiuerunt, 'vt 'vnu^pun^ Epi[copta, Pres^ byier dr Diaconua,limilibus Eccleft^t^ cutpræfeltus erat, Jé contineret, ne in Coepif 'copidiatceß aliquidpertentaret^vel quenquam iudicaret,qui non cjjet Eccleßa, cuipraerat, membrum ; fißecu^fiebat^ iudicium nullum erat amp;nbsp;in Synodaprouincialibui cenßira affu iebatur, tjuipolttiam perturhaßet. Cum •vero EpifiopttsomnihftsEccleßisßuadiaceßSyqua quotidie augebanturyadeße non pojßt-, in communi cum Presbyteris gubsrnatione^ordo Chorepißcoporum creatmelhtpuem Concilium ^^ntiochenum cap.iQ.teßatur manuum impo-ßtionem ab Epißcopoßubcepiße^dr abeiusgubernationedependiße ; tanquam Epifcopiconßerahanturyea tarnen lege, vt adiacetes ciuitates [olum cur ar ent, dr inferiores quosdam Ecclefiæerdines, dequibw poßea dicam,conßituerenti abßinerent autem ab ordinatione presbyterorum drdiaconoru, niß annuentc Epifcopo. Chorepißoptis vicarius Epißopi, vel legatus eraf, non ergo impro-ba drßperuacanea{vt Pertißnus fcripßt') fuit eins irtßitutio. Caterit inferiores er ant or dines tlli, ^«/Clerici pofteajunt di£li, qui facris initiabantur, dr ab Epißopo, velChorepifcopo, dr.Preshyteris erudiebantur ; perq^ gradut promouebantur,vt poslfipoßeros relinquer ent,quiEccleßam d!}cerent,drad-minißrarent. h.c:o\\x\\\ïdicebanturilli,quiEpißopumcomitabantur, non honoris tantum caufa fedvt ex eins conuerfatione do£iiores,amp;probiores eua-derent. .^idam non Acoluthos,Acolycos vocant,ab a.particulapri~ uatiua,drrx£\vce,prohibée ; quaß dicas non prohibitoSj^'öo^/ cumfera non adminißr ar ent,tarnen minißerium aliquod in Ulis obirenf.in Eccleßaßicts conuentibus no£lurnis luminaria accendebant .• Eccleßis vero poßea publice inßauratis, cæremonia cereorum accendendorum retentafuit, vt Cone. Car-thag.i\..eap.6. legitur,vtjuh iypo luminis corporalis Chrißus vera lux demon-ßretur : fedprogreßit temporis hac caremoniacraffam fuperßitionempepe-rit,quaßadßigandumDiabolumßtidonea. K^lqLzQioccsdicebantur,qui non tantum priuato leUion 'is exercitie inpresbyterioeccupahantur ,fed do-Eirina dr Uteris imbuti,reEîa!çi^pronunciationisperiti, adgradum kEloris in Eccleßa promouebantur.^od ßfideliter officium impleutßent, ad verbi Dei minißeriumpoßeavecabantur. .^ßibusveroornatusdonlseffidebeat is,qfà inEccleßaleflorisnsunusobit, dtligentißimeperfecutuseÜ ifidorus lib.D€_j Ecclefiaßicisäffieiis,cap.v. ailijPlalmifta: ,ßue Cantores dtcebantur, qui iußuEpißopi velPresbyferi cantandimunus ebihant, dr aliis pracinehanf. pq enim in conuentibw Eccießaßieis, vt fupra attigimus, ex Èertulliano dr

Pltnie,

DE HlERAkCHTA ROMA’NA.' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;n,

P^aio^hymnos Deo canebant infigni cumreligioneamp;reuereniù^non tantum vt Deo gmti,if ^gereni^/edvt in affh^iontbtts (onfoUtionem ,fortitit~ dinem^Ô-auxili/tmèiiuinun/imiflomrent. Alij Exorciftæ dicebofitur, ijui Enèrguwenos curabant ; 4/ÿSubdiaconi, de ejUfbtts aateA di^um eii : de-niqueÇ)^\2X\\JuerHntdt^itiüi^ quiin Chrißianorttm cœttbui adttum piit pmbebantjmpiü vero interdicebantic^eos n6tAhAnt,(jut explorandt tAntum CAufa, {vtex ApologeticoTertuUianipAtet} conuenttu ChrißtAnomfrequen-tabant. Peruttlistertefutt hicordononmodoAdEthntcoruminßdias^quAn-tum fieri poter At euit Andas ßed ad cœtm Ab omni improborum confirtio infamiavindicandum. Poßea, vt videre elieap.g. Concil^ CArthaginen~ fit 1 r. Oßiariorum munusfuittemplum cUttdere dr aperire, drfiupelle£îi~ lem Ecclefiaconfiruare^ ,quafi DeoreddtturirationemproiUisquaclauihus templirecluderentur. Gaz^ophylAciumenim in templopofitunt erat. Hac ergo fuit politia dr communis cura Epißoporum, Chorepifioporum dr Presbytero-rum ßn clericis erudiendis^dr ddfacrum miniflerium formandit. Rigidant verointerfiedificiplinam exercebant :id^ merito. Emendatiores enim oportet ejjepofuloeos^cjuosnecejjeelipopulurn emendare^. Epifiopo non Itcebat fuamEcclefiamdcjerere, ne^in aliamiranfire, ntfi id cum Ecelefia confett-fu, dr mult or urn Coeptfioporum iudtcio .^ad Dei gloriam promouendum fieret. .^odpoßea in canonem fiuit relatum., vt ex a£i 'u Concil^t^ntiochem apparet. Eptfiopo etiam peregre proficifci non licebat, dquot; tgt;t aliéna Ecclefia verfiariabs^ liter'u commendatitiis presbyter^ yO^uibus caufie peregrinattonii fiufeepiaexponebantur. t^ddogmataveropietatis,e^difciplinaexploratt-dum, confinfum^ in Ulis retinendum, Eptfcopt d Preshyteri multarum Ec-clefiarum, bisJaltem in anno conueniebant, vt communi confilio di^onfenßt opus DominipromouerentjVtexConciliorum Ancyrani, dr Tieocafirienfit ePi'ts confiatyijuaperficutionistemporecelebratafuerunt.

4 Pmprimis curabant .,nc^ haretici, quos Sathan excitauerat,gregem Domini inuaderentiamp;venenofio dogmatetnficerent. Cum enim tyranno-rum crudelitate_j ^opus Dei impedire non pojfit., fed contra quoplus Ecclefia pondereperficutionumpremebatur,eo vt palma valentior in altum excrejce-ret,excitaidtharßarchas,quifidemperturbarent‘.interquos emerfierunt in Oriente circaannum 284. Sabellius,CM.anes, PaulusSamojatenus, dr A-pollinaris^qui OrientalesEcclefias valdefisis harefibus afßixerunt. Sabelliut vnam tantum Patr ’ts dr Filij^ vt ejfientiamficperfionam ejfie afierebat, Chri-

• A. D£ POLJT. CIVITATIS DEI'

fl um De um quid€mejje,nonhom}ne (^anesverodocebat ko» rentra fuijfl Chnflum^nec %gt;»'£ perfcffum ejfle,fèdflx^lrum attulijje homintbftó ; ô iia e/ß •verbis dtuerßs hi duo vlerentur^tn hoc tarnen concordes erant Chrtflum vere hominem non fuße. At Paulus Samofatenus, Antiochia^ Afodtnaris Laa-dtcea^in contrartam fententiamomnino incltnarunt'.ille Chriflumpurum futlJe hominem affrmabat^at^ tn eo verbum Dethabitaflè-j^vt tn quouis alto prophetarum -, duas^^. tn eo natur as it a hßijje.,vt aliud Chriflus^altud verbum Det exifleret. (Spoilt nar is vero docebat ; Chriftumkomincm futße rat tone ear entern, [ed verbum tn eo ratton'is ac mentis officium txpleuifie. Ha cjuatuor harefs à Sathana^vt dixt,exèttatafundamentafideiChrifitanaomntno con-ueUebant. Scrtpturaenimfacra docet Patris (ir Filip natur am ^efientiamcjtie diutnamvnam eße tn duabusperfonisconfifientem, Chriflum verum Deum eße,amp;verum hominem. Hac ell docirina Orthodoxa ; pro cuius defenfione pÿEpifiopi, Presbyteria^Dtaconi.,tUiUifecult, contra communemhofiemy afitdue y magnis animt, corporis la boribus, vigtliis propugnarunt. Sed luHandum tilts fuit acerrime contra Arrium,^- etus defenfires ; oiuorum ha-refis tncredibiles mot us per tot urn Orient em excitauit ; non tunc peregrint çfi hoßes,vt antea,Eccleßas oppugnabantfed etusdem tribus^contuberntt/jj^ at^ adeo etusde menfa partictpeSytnfßas contra fi Itngnas acuebant : (fi paulattm pracipites adarma captenda ruebant. Conßantinus vero Mai^nus^efut vtHo Ltcinio eo temporein Orietem iterfufceperat/um altquantoNicomedia egrefi, fus^viaßatioproceßi/fit,triflem nunctum de trageedta Orientait, çfi eius cau-fa^accepiti quo vehementer profuapietatepermotiss, continuo, ofium Cordu-henfem Epifcopum,qut Ecclefiarum Hßania caufa in aula Imperator is erat, virum fidedoFlrinay^ infignem ; cum lit er is ad Alexandr urn Epifiopum, (fi ^.^rrtum Presbyterum mfityOrans eos,vt deteflandocontentionis omßoflu -diOygloriam Dei.,çfi Ecclefilt;tfalutemrefiicerent.Ofiusceleriter Alexandriam profeHus^mandatalmperatoris perfecit,çfi omnia copenere tentauitfied cum nihtlproficeret^ad Conßantinü reuerbus.,quo in ß atu controuerfia eßetfiocutt.

• 5 Ea recognita Imperator pius^Eccleßarum omnium Eptfcopis,çfiPresbyter is concilium tecumenicum in fiquentem annum tndtxit ßUos^ per literal monuit,vt ad VII J. CaLMaias Nicete^vrbe Bithynia,conuenirentßnterea ca-uerent nefuisdtßtdtis Rempubhcavel Ecclefiam perturbarent,(fiqutaEcclefiæ Chrißi pauperes er ant,ne quid earum dclegatu deefièt,in omnibus regiontbus equos.mulos, mulospublicos, qutbus tanquam veredarifs vterentur, certii dßoßiitmanfiontbus.Itajj XI.Cal.Iuntasadlocum conflitutumadfuerunt.

amp; Presbyteri Eccleßnrnm delegati^magfiaßeijuentiaytjuos cokusca-tes CüKßAt)tir!M^igt;imeeiiotiulaaureaßeila conlidensyeßeEufebto Cafarienß^ ^uifjy^ libru etui vita nbsp;nbsp;acta deferipßt, (ic est adloeutw. Foti copos meifa

ct uiyttgerttes Deo gr alias ago,quod tot paires in vnum conuocatos video. Oro vos,qaandoquidepœdalyrannorttm dimicatio contra Deu fufcepta,manu ac fortttudtneproßigata eß,nepatiamini reiigionem acdifipltndetHs-iniqtiis he-minum obtre£îationibtis lacerari. Ego entm adepta victoria,ium idagere,vt vna cum iis,ipui atixiliante Deo,tn libertatem effent vindicati,commune ani-mifiuSium perciperem-,fmulat cj^ de veßra controuerffa audiui, opportunum tantomalo remedidexcjuißui,acßneinterpofftione mor a vos aduocaui. propter quando ipß cenueniß'ii,obteßor vos vt omnes controuerßaru caufas a-moueatis,aty^ idemßntietes opt at am E ccleßis concordta,reflituaiis. Entmue-ro hare (is Arriana,pracipHa fuit Coctlq Idtcani occa(io, quodEcclefiis fidei har-montam reßituit, dr dtjciplina confrmauit.In vna entm confeßone omnium antmiconßnferuntßlium Deu verumße Deovero-,genitum,nonfa£iu,co»-fubßantialempatrieß-.at^fidei Symbolum quodvulgo Nicanudicitur, com-poßeruntfacra Sertptura eon(onum.Sabelliü vero nominatim damnar ut, dr ldanetem,d‘ Paulu,dr Apo Umar em, df cateros, quivsq^ad Arrium Chrißii, aut Deu tant um ,aut hominem tantum aßruerant-. quty^ eunde verumDeu dr verti hominem ejß nsgatterant. Deinde Arrtil Presbyterum Eufebtu Nicome-dienfemEpjfc.drpaucos altos,qui cum Ulis Orthodoxafententiaimpugnabanty comunion€remouerunt,drabdicauerunt.,^afuerttin hocT^tÿcano Conc.pe-litiaEccleßaßicacoßituta,exeiusaUiispatet-,et(üperßuuefßtea,perindeacqua in CenßantinopoLEpheßno et Chalcedonefi Conciltis gentralib.prtmtsßecre -taßtnt,c'bmemorare,pauca tantuattingam, r cliqua anüqùitatis Eccleßaßict ßudiofus ex actis coUigere poter it, nee non ex tomis tribut Conctliorum, tarn g€neralium,qaam proutncialitim.

6 Sedpramoneo eos,qui volumina Conciliorum,tarngeneralium,quam pr ouinct.ilium per legent, mult a inillisadulterina infer ta, mult a dr integra Concilia tr uncat a-, multaq^prater hißoria fidem notât a eße, malitia dr igne-rantia ear um, quibus religio non fuit omnia per uer tere, dummodofibi drfuit regnum adipißerentur.T^cani Concilqa^la no omnia extant,quodex Theo-dorito hb.i.cap. 9.deprehenditur,vbiait,ex Tsfeani Concilq audJoritatecom-probari,ordtnandos eße Epißoposßiffragio cleri dr populi. ,^a de re in adtis Fenetiis^etColeniaexeußsAltumflentium, ipißohtduaquainfineNicani

R 2

rjt nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DE' POLIT. CIVITATIS DEI

Conc'tîij legunturätfrimHyanteadixk de refcripto quodSylueßn tribuitur adSynodum l^icxnamßatd erit admonui/Jeßalßtatem deprehcn^ diexeo ,quod tüumßanShtHccleßte. CatholicteRemanieEpi/cofumnomimt'. tuncemmvtnullui'vniuerfalùEßfcoigt;fn,fknulla Ecclefîa'vniuerfalis dtce-batur i, c^teraßEforititts Efgt;ißül^e,nonfalßa tantum ßed inept a eße facile de-prebendet. Eonatw Conßantini tn prtmo Tomo Conciliortim inßrta eil, prater hifloriaßdem. Eltbertinum concilium,quodtmagines damnet, Cenßu^ ranotatii. Infinttaßuntalta,quitßecialtobßeruatione indigent. Probet omnia Eccleßaßicieanti(juitatisfludiOjtes,ad.ScripturießacrieLydiHtapidem,c^ßem-perhißorialucem adbiheat,qua induElastenebraefacilefugabit.

7 Ita^^ vt ad rem rede a-,pair es tarn tn ConciltiiquatuorßHpradiElts,qua»t ßimtlihta .quaßubfeuta funtjegespoltlta caußa tulerunt.Prtmu^vt int er multos eine dem prouincia vel regionis Epißcopos eligeretur vnus, qui Archicpi-fcopuSj-z/fZ primarius Epilcopuslt;^/cfm«r,/gt;e»6’; nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Coepißcopes

in Synodum prouincialäconuocare. In Synodo Tljcana I haeverba cap.6 fite-runt: Antiquaconßuetudo valeatquain Aegjpto,Ltbya,eßPetapoltfuit,vt A~ lexandrinus Epjßopusfuper hüauEloritatem habe at {quoniam (ß Romano Eptßcopo hac eaäem conßuetudo eil ) fimiliter autem apud Antiochiam, (ß in caterisprouinciupriutlegia cenßeruentur. llludautemplanueli,quodfiquü ßne conßnß Metropolit am fiat Epißcop»s,huc magna Synodtußatuit Eptfeo-pum eß non operiere. Metropolit antu .n.ettm cat er is Epißcopis ;)^étpoGilt;nu ex-€rcebat\cui cum ordinadus erataliquis Epißcopus^omnesadefßoportebai-.quod ßpars maior iußa occaßone impeditaaberat, tres adminimüEpifcopipraßen-tes eß,^ ahßentes confenßumßuuper lit er as teßari tenehantur.Metropolitani aut or it OS in Cone, Antiocheno i.c.p.plurib.verbis deferipta eli-, admenentury^ ßnguli Epißcopi,perßngulasprouinciaa,Epißcopum Metropolitanu praßdem, cur am (ßßllicttudinetotiusprouincia [ufcepißi!,quod^ caußa Eccleßaßicare^ ferri debeant ad ciuitatem Metropelitanam : decernuntur etiam eipra cat er is Epißopis honores. Deni^ , vt mult or um Concilier um Canonucapita hac de re paucis cbpleElar, iuris diEi io Metropolitani vel Patriarcha,qudinßua Pa-triarchia exercebat,velin Concilier um prouincialiuindiElione,velin ordina-tione Epißcoporum,vel in admonitionibtts (ß cenßrisEccleßaßicis,velin au-diendis appellationibuspoßita erat. Nam in Epißcopi diceeeßm, Metropolitantts nuUdexercebatpoteßatem-, Epißopits,vt eodecapite ßpranotato Concilq An-üochenihabeturßiceceßmßua infelidumgubernabat, cß de caußsEccleßaflicit

eint

ET HIERARCHIA ROMANA. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ijj

rcnonii (jua ciuitAÜ, cuim er At Epifcopits ^fubiiciebAtar, non Çolum co-gngßebAtyfeä ettAm iudiàum ferebAt-, presbyter os amp;nbsp;diAconos ordinAbat^nx-tA Antiquum, Apoßolorum drpAtrum canonem, MetropobtAni igiturin prAci-pnu vrbibtssfunt collocAti,qu£ honoribm amp;nbsp;diuittis reUquasfupcrAbAnt, 'vn-defequutumesi,vt quAtnauUigubernationeprtmAeJJentctuitAttt ctsiufque prouinci£,primas ettAm Epifcoporitmfedcs ohtinuerint. Etenim PatrtdrchA njel MetropolttAnus/eliquis Epilcopis dignitAte amp;nbsp;ordine fuperior ePi conßi-tutusßn hunefinem^'vt tnfynodis Epijcoporum pr£ejjèt,d^cum ipfis commu-nicon(ilioh£re(es oppugnuret, res grAutßtmas difeeptaret ,vt fi forte Aliquis epifeopw coepifcopt collegAfui diæcefim tnuafijjèt,eas rixas eomponeret:quod-que pr^fidente MetropolitAno infynodoEpifeopAb deer et um er At ^rAtuin,fir-fnu^(^legitimHhAbebAtur,nee AbeoprouoeAbAturnifiadgenerAle Coneilium.

8 nbsp;In metropolitAni Autem vel Epifeoporum poteßAteßtum non er At ib

ludeonuoeArefedfoists Imper Ator Autorit AtefuA indicebot. Et quiafepe de hdc redifferendum erit ,notAndumeIloriginem ConeiltorumgenerAbumAbin-ßituto ^.^poßolorum in EeeleßA Dei duid Amfuiffè. Illienim, -vt eïi nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;15.

cum de toUendA eireumeißone Ageretur y^inÀ cum presbyter is conuenerunt^ cor Am E ccleßA de hoc toto negotio difceptArunt,ex verbi Dei teßimoniisßlen-temubitudine.DißferendtpArtesdAtAfunt Petro, PAulo,BArnAbA,(fr lAcobo, qui libéré dlgrAutterfuAm fentenÜAm dtxerunt-, çf tAndernpUeuit (^poßo-lis,Senioribsts,t:^Ecclefix,Paulum BArnAbamremittere,quilt;^ntiochiA, CibciAamp;Syri£ßAtribits,IerofolymitaniconcibideeretumßgnifieArent,quod vt per Paulum amp;nbsp;BArnabampercontAtifuerAntßcAceeptum drgratum ha-buerunt. Extgua certe tune fuit Eccleßa, fed SpiritusfAnbîtts décréta eitts authentic a reddidit. Falluntur ergo iUi, qui Canones conciliorum repetunt tantum A temporibui Conßantini c.MAgni,quibfts Religio ChrißiAna,efr cites di-fciplin.t conßitui debeat. Orthodoxi enim CAnones,ef ver a Conciliorum for-maàn Scripturaßtcracontinentur, a quA omnium Conciborum , quotquot fuerunt amp;erunt,autoritasdependet.fAnteeoncilium lS(icAnumcelebratum e£i concilium CArthaginenfe,euimulti Epifopiinterfuerunt. Curreieblum? quia contrafcripturA autoritatem deer euer unt, rebapti^ndos eße heretic os ad communionem Eeclefict redeuntes. Valeat ergo in omnibus hxc régula, Vt fl quid decretum fuerit contra fcripturac veritatcm,irritum fit, amp;nbsp;nullius momcnti.Caterum cumfupremus i^agißratus ,poli Deum,in Eccleßa primum t eneat locum fionciliAgeneraliatonuoearunt Imper atoresaCon-

134 DE POLIT. CIVITATIS DEI

ßMitini C^dagnitentporejdonecpertyrdnfiidcmdiiefiandam politic Eccleßit c^l omnino^nblAta. De primo Co»cilio 7lt;{içjino generali dicîtim esi fùpra, À treeentii (ß oUodecim Epifcopii celebrato-, ô'à Conßdnttno ^JVLa/jno eon-Eî0. Conßdntinepolitanurnprimnm ConciliumindixitTheodofitacCMagma, in lt;ptio Mdiifßüny hitreßSfSptritumfan cl um Deum eße negantisßamiuta est. Ephefnum primum^œcurnenicttm ,aThelt;)doßoiuniore Imper at ore, iujßm fuit} in ßto hcereßs T^ßoriana à duchés Epifcopis fuit iudicata. Chalcedonenß primum.^edildo Imperatorum ralentiniant çy- CMartiani afexcentistrigin-ta patribusfuit célébrât um quo Eutychiana hareßs proßtgata est. J^a de reconfulendifunt Euftbiuslih.2.de quot;vita Conßantint,NtcephorusItb.iz.eap.

cap.'ic^.f^EuagriU'Slth.i.cap.i hß.Ecclef.Hacfuntquatuorpri^ ma Concilia generalid,in qutbusßdes Ortbodoxanen tantumpropugnataeÜ contra hareßsfedpatres,‘vt credtbtle eltpolitiäad ‘vttandas confußones inßi-tuerunt tolerabilem,ni/ipcßeri ambit ione cffuperbiafua omnia corruprßnt. Curvero àpatribitstnßitutafitpoltlia)dequaßpra dihum elt,Synodtts Nicana caufasfequentesexponit. Prudentißtme,inquit,iußßime^ patrespro^ aide runt, quacumq^ negotia inßis loctSyitbi er ta cffintßnienda, nec vnicuiy^ prouinciagratta Spiritus [änftidefuturam:qult;taquitasaChrißtfacerdotihua eß prudentervideatur,etconßantißime teneatur,maxime,quta 'vnicuiq^con-ceßiim etl,ßiudtcio offenfusfuerit, cognitorum adconciltafua prouincta, vel etiam vniuerfalepreuocare,niß forte quisqua eit, qui eredat Deum vni alicui cognitionis examinisipßirareiuflttdt,innHmerabilibus aut in Synodo co»‘ gregatisßcerdotibusdenegare. Autquomodo ipßm transmarinum iudiciun» rat il er it,ad quod teßium necejßria perfonævelpropterfxuSyVelpropterfene-itutisinfirmitate,'velmultisaliisinteruenientib.impedtmentis,adducinope~ teruntilnhuncfnemin Concilio Conßantinopolttanofupradtho, repetitum fuit,'Vt ea qua in Nicano Concilioflatuta funt, immota maneant, tarn in fde^ quam dtfciplinaEccleßaßtca-, vtq^ cura ear itregienum, qua ChrißiReligionem amplexa erant, Archiepifeepis demandaretur,vtEpifcepifuas dioecefesguber-nent,necad alias accedh. Alexandrino comendatafunt Eccleßa Aegypti,Li-bya.et Pentapolis, AntiochenoEccleßaSyria.firuate honore,quiei inispicana Synodo detains estjlierofolymitano comißa hunt Eccleßa Palaßina. Conßati-politanttsfuum honorem habebatpeitEpifcopum Romanu,quod Conßantino-polis,noua fit Roma. Rufnushb.iQ. Eccl.hiß.fie ait: Apud Alexandria,et in vr~ be Romaßae confite tudoferuetar^'vt amp;nbsp;ilU Aegpptißiefuburbicariaru Eccle-fiarttt»

ßArnmfolltcitudine gerat. Ex ejno teßimonio palet, Roman» Ep'tßopu, pane it limüibia ctrcumßcriptum fuijjè^çil'ingenere h^tc régula omnibus impertjOrte-taUset OccidetaluEpßcopiipraßrtptafHit-, Neextra cancellos prouinciæ, amp;EpifcGpatusfui,nifiinuitatiegrcdcrentur.r^'rerö Imperatoresvtrug^ imper tu iis dem legib. nbsp;nbsp;conflitationibus regebant-,ßc in Eccleßaßtcis.,iifdedt-

Jciplinit drpûlilite canonib»s,in Conciliisgeneralib. ftatutis, Orientales et Oc~ cidentales Ec(.!eßie,tunc ab Epißopis Orthodoxisadminifirabatur.Moris erat a cia Canctliorii deßcrtbere.,(ß cxemplaria per'vniuerptmorbem promnlgare^ prxcip»e,(Jiuiex prouinciis vtrius^^ imper^ adilla delegati faerant, archetypa ßubfcriptionibia etrum^qui preefuerant Conctliis.^corßrmata,adßoi Ecilcßas referebant',hincyßa£lnm,'ut vna (ides^ojna lex,vnu6 Dtus, 'vnum bapttßma, 'ubiy.ßocorumcoleretur.

lo De increment 0 Religienis Chrißiana in partibits orient is facloßpen-dioß haElenus diEla.aboculosponunt.etissdeprogrejßiü in Occidente.cuiiss bi-ßoriapau isettamattingam. Eccleßa Romx fuit Paulitempore^adcjuamper-duElus^etßub cuftodia detentie biennitßatio^'vt eii AEl.zi.annüctauitnthilej-minttsChrtßum omnibus accedentib.nemineprohibete. In hacampla emit at e dißtniii erant Chrißianordconuentus^'vt colligereeliexcsG.eptfl.quam Co-rintho Apoßolusßcripßt ad Romanos.quibusprxßensdrabßensEuangelqprX' eofuit : Hieronymus^ Petrii amp;nbsp;Paulumßub Ner one martyrio coronatos eße aß firmat. ^icqHidßt-,nohilisfutt df tlhßris Ecclefia Romana,propter marty-^ via EpißoporUyPresbyterorumdraliorupiorum.qui Dioeletiani,Maximiani^ (ßaliorum Imperatorücrudelitateibtperierunt.Carthaginenfis etiaEcclcßa Celebris fuit primisßeculis, drprxfertim Cypriani tempere,qui quarto ab vrbe milliarimartyrioaÿeHuseIi,fraleriano ^Galteno imperantibusyeßeHiero-nymo.In Galliaprimuloeum obtinebat (0 tempore ecclcßa Lugdunenßs,quam lrenxus,eiusepi[copu^s, propter do^rina.drptetatem celebre reddidit.De illo, drpolttiaquxineccleßu Gallixobßruabaturtpluravidere licetapudEußbitl lib.^ hiß.Eccleßc zG.Acceßione'vero Eccleßis Occidentisimperijaddiditnoa medtocrem Conßantius,Conftanttni iDM.agnipater, qttichrißianisbeni-gnumß, dr prxfertim lt;^nglis, Chriftum profilentibus ,prxbuit ; amp;nbsp;tot qui maxima pietateinpalatiofuoconßicui er ant, amplifimis extulit honor ibus, Probadx'vero(vt Eufebiusalt}fidei fingulorumaultcorumcaußa hanc legem tulit ,droptionem omnibus dedit,vt autlacrificandopoteßate prxßandaßbi Operxretinerent, autßimmolare recufarent, apalatio confuetudineque (ua recedtrent. Cum aute alßuendxillius gratia caußa feßacrißc aturos dixtßent^

13^ DE POLIT. CIVITATIS DEI

éiütinpryiina. Chrijli colendißntentia ferfeuerarer.ty illoitanc^u/tm prodito-res, hss tan quam fideles y apudjeretinuit y quodeos Imperatort prajlarenon fojfie fidew indtcar et,quantfefelhjfint Deo,qttem colerent.Inanent itaqueDeo-r um cuit um reiecit (fi licet aperte Chrißumnonprofiteretur, tarnen De um ’vniimyOmnium rerum er eat or em (fi moderatorem religiofè colebat.Cum ergo in Occidentalt imperio/xcepta Italia^quam Galerio remtferat,nemini Chri-ßianorum propter religienem iniuriam aut vim infer ri patcretur, Galltlt;e, Britannia,^Hißani/e Ecclefidt Chnflianamirum inmodumcreuerunt.Parenti henignofitceeßtt Conßantinttffill us,qui initio pr incipat fuißatimcdi-xit,7S(equis Chriflianorum violaretur:(fivtipfirumfialuti tutius confuleret^ poteftatem omnibus (fi arbitrium conceftt,vt vel Gentiumy vel Chrißiano •: rum cult urnfequerentur. ?(^c improbandunt illud conf Hum in ConßantinOt nondumfacris initiât o\ (fi,quo fie^aret, euentm docuit. l(^m poflea templa idolis conficratayOccluft-, Ethnicorumfacrificia prohibuit: licet Maxenttus (fi L •ciniiu, Chrißtana religion is prof eft hoß es, nobilihus IttliSy GraciSy Hun-garis zfi Thraciæ proceribusfimulconjpiranttbuSyhocnomineiontra eum bel-lumgeffirint acerrimum-, nihtlominusprius ei fuit caput (fi dignitatemperi-culis omnibus exponerCyquam Chrifiianafidei tut elam defer ere, Treuirenfs Eccleßacircaannum 309. ßorerecaepit:Imperatorenim Conßantinus, qui poilea Magntu di^us eiîyin ilia ciuitatefedern y(fi domiciHum con ft it uer at, licet vtro templum ^poUtnifacrum, (fi alia idolorum deluhraymaximo honore colerenturyqtiod Imperator ea interdumfrequetarety at tarnen cœtus Chri-ftianorum tunc célébrés erant. Victoin Italia ^axentio,Imperator in Gal-liamredityanno ■^.(fiedi^amHltaingratiam Chrißianorumpromulgauiti quareexcitatiGalliteEpifc9pi,(fiCbrtßtaniyCrebrioresconuentushahuerunt^ noua templa adifeanda euraruntyó“ ea,qu«adfdem (fi difciplinam Ecclefin conßttuendam pertjnentyfedulo cur ar unt. Eo anno or ta esi gr auù controuer-fiainEcclefa Carthaginenf abilliSyquiDonati cuiufdam Tpumidseharefim amplexi er ant. Isfiliumpatreminorem y filioque Spiritum fanHum effedice-batyçfifiid^difcipulosmultoshabebat:mortuo Carthaginenfis Eccltfix Epi-fcopo, Orthodoxi Cacilianttm diaconumyvirum doHrina (fimoribus praßan-tem,fibidelegeruntylt;fi Epifeopumconßituerunt. Donatißa^quialiumexfuis fubßitui vûluifent, Cacilianum apud lt;.y4nuüinum K^fica proconfulemyac-eufarunt, (fi ab Ec clef se communioneß fubduxerunt. Proconful de motibut K^fricapropterreligionem Imper atorem per liter as certieremfacit ^quiludi'

ces

IT HIERARCHI A ROMANA. 13^ as Donsttßii dr Clt;tciltano Epifcopo conßiiuit CM at er num Agrifp'tntn/em, ' Khlt;»:ticum Augußedunerißtn, dquot; Marinum i^relatenßm, Epifcopes, quod diligenter not an dum in hißoria,qu4e de illarum Eccleßarum^ vetußate dr 4«-torttAtefidemficit. MthUdem etiam Epifcopum Rominitillis adiunxit ,huius controuerßaiudicem.Sedcum nihibßtprofecißntdterum Donatißisin Ca-(ilianum/ünciltumArelateindußtjqHtinnocensab Eptßioptsquiconuenerat^ declaraturiaduerlariiad Imperatorem prouocarunt^qutzMediolani Cacilia-num, dr eins accußatores audiutt, caußß^ cognita Epißopum Carthaginen-ßem abßoluit,drinnoxiuiudicauit-, improbßtmos vero accufatores damnauit, dr res eamp;rum ßßco addixit,vt Auguflinusfape infiriptis cotra Donat iß as, re-pelit.Hic Caciüanus Carthaginenßsprouincu^d'HicaßuiDiuionenßs Ecile-ßarum Galbanomine,conctlto T^t^^^ointerßuerunt,dradßuosreHerfi, tum ea qua de fide, tum qua de dißctplina a patrihtss décréta fuerantfideliter retu-lerunt Ecclefi'is,A quibtts delegatierant,adpofierofqueßtos tranßmifierunt.

11 Caterum, quemadmodum aranea miro artificio telos ordiri filent, ßc ex hacpair um politia, Hierarchia textura in vtroque cœpit imper io,de qua Chryfißomi/s Hom.c^'i.in cap.z-i Matth.Epißcopum,inqHit,nonfidesfianHtfi-cat,fid contra û iniegritate -vitaßedem fianHtßcare debet, quicumque prima-tum in terra deßderabit,conßußonem in calo experietur-,qutcumque de ee quo-ßionemouebit,interßeruos Chrißinonnumerabitur-.ideonemopra aliuma-ior haberi contendat, fiedpotius occaßones quarat, vtfit omnium minimus, Hac a Chryfißomoßcrtpta 'uaticiniaßuerunt eius,quodpaulo poli accidit : nec dubito quin SanHus doHor ex iis qua TdtHarius anteceßfior,ambiuerat,conii-ceret,quo poßerorum am bit io ejfit euajura. Nam in eiusgratiam quodvir eßet Senatoriu! drgrauis, cumin DemophiliEpißcopi Conßantinepolttanilecum ßucceßtfiet, in conctltoßupra diHo decretumßuerat, vt Conßantinopolitanus pra cat er is Or lent is Epißopis, honore afftceretur, qui tarnen antea ^lexan-drinoßubiiciebatur. DecretHmconcilii,edi£io iheedoßiinhacverbaconfir-matum (uit.Epißcopis tradi omnes Ecckfias mexiubemus,qui vnius maießa-tis at que veritatispatrem drfilium SpiritumßanHum cyitentur^quos conßa-btt communi NeHarii Epifiopi Conßatinopolitani Eccleßa eßeßociatosßem-que TimotheityilexandrintjCyrilli HieroßolymitanidrCMiletiAntiocheni^ exqufbusintelligipoteii, NeHarium caterts Metropolitanispralatumßuiße-Et hacßuit prima labefaHatio,qua poüt ia a patribtts inftituta c ocelli difitß^s

S

« ïjS DE POLIT. CIVITATIS DEI

fuerufJt.Sedillos Ânatolim E^ifiofui Conßantinif^olitaKtts bt concilie Chit-cedofienfioinni»operfregit.Cum.n.Synodttsedextinguendamh£rcßmEuty‘ cbetù c Ogregat a fuißit^hic Diotrephes alter in occaßone ambittitfertraxity et obtinuit,quads in ea ciuttate Epifcofntt ejjet,qute fedes erat imperii,aqua Ponti df Ebradaprouinda tn politicit tuf peteret,aquum ettam eße vt tn Ec-cleßaßicis a féde Ecclßa Conßantinopolitanapenderent. Islßani igitur con-cilii 6. amp;nbsp;7,Canones abrogatifunt, (ß priutlegia i^lexandrine cß Antiochene adempta, (ßad Conßanttnopolitanumtranslataßcque Antiochena Ecdeßa omnineßoliata, quam Chryfißomuamerito'vocat matrem omnium Ec-clefiarum,^«ö^/«f4 Petro Apoßolopradbante, Chrißianumnomenexor-tum en,vteH AcJ. ii. //.«c cum LeoniEpißepo Romanofignificataßuißßcnt^ grauem mouit de hoc Chalcedonenßs conciltidecreto querimoniam, quod^ ojt ipfe ait epiß. 5t. ad Anateliurn, hac wa omnes Metropolitani Epißcopt honore proprio prtuarentur ßcripßt etiam hac de re ad Martian um Augußum, (ß ad Pulchertam Augußam.Alexandrinm etiam Epißopusfadam fuaßeditniu-■riamejjèconquerebatur-ytyintiochenitsdr lero/olymitanus,gratia (ßautori-tate inferior es,ne ht feere quidem audebant.

12 Itaque adcomponendam hanc tragœdiam, Alexandrintu Conßan-■ tinopolitanui, (ß Romanus epißepi triumuiratum in Ecdeßa conflituerunt, dr pertiuncula Eccleßiarum Palaßtna, Hierofdymitano coneeßa, Tjtriufque vero imperii Eccleßas,tanquampradam bello partam,interße dtußeruntßed poflea Conflantinopolitanoprincipatutotius Orientisambientiiederecoadi ßuntHierofolymitanus (ß Alexandrtnus. Tande cireiter annum 59c. leannes PatriarchaCenßantinopolttantts,exdeereto conctltiConßatinepolitani,circa tempora Pelagiilunioru, EpißopiRom. habiti,titulum Epißopiaecumenici ßbi vindieauit,quem Gregorius Epßeopus Rom.deteßatus eß,(ß vtprincipe-tus aßedatißußtcienemaßeremoueret,kc\ii\m (eruorinn Dei ,ßtnßrtbe~ bat.Cdttamen poßea dus fuccejßores, œcumenieosfe eß dtxerunt,çft‘ cum pair iarcha Conßantinopolitano deprinctpatu Eccleßarum adhunc nßque dient digladiantur. Itaq^ Conßantinopolitanus omnemfere dttionem Epifcopor une Orientisinuaßt-ttÄf licetiußoDeiiudicioEedcßaillaßntaTurcaßubada, (ß ipße patriarcha pauper, (ßfape hofiium Chrißi opprohr io expoßtus,nullumque dominium,iurtßdtdionempoliticam, imo ne ciuitatem qutdem quot;vnicampro-priam poßtdeat,attamen veteriamhittonisfermentoinflatusßcßuaßkthe * dießeripta inßer there:

N. ’eAs»

N. «Äelt;» nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;’ Ap^'i-TTtaMTni Kû)»çap77vy7rD,\«û)î vîojiVupjuf i, nbsp;nbsp;nbsp;ù-

xSj'jUÆvizos n XT nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;î,

fr£cH (juidem rclujutu Ecclejiaritm Chrtßianarnm qnx ßtnt fub imperi» TurcicOiamp;eiuiautoritäradhuc latefatet^quxin Europa Graciam^Scrutam^ tjr Bulgariam,Tl}raciatn^^ alachiam,(JM.oldauiam ^Rtißciam Mojceuiam^ wpilai Aegai marii^^pApam minorecomple^ttur.fcd cjuâfuneßusptfiaîm Eccleßarttm Chrtßianarum in tllis locii^n Pr afat tone hni-M librt breuiter at~ ttgi, Dorntnonerniniifuicontemptum ^Ppraßtlum ambitionemßc 'ulcipete.

13 Equidemproceres Orientii et Occidetii^nimie (ultu^ quoprofecuttfunt EptfcopoSyEpipopatum Chrtflianum'ubiqueperdtderunt.j^odtmprimiiin Hterarchia Romana ePl verißtmum : de qua cum agamm, eitaprincipia, cp media quibtnelataePfhißorica narrattenepaucu aperiam, vt eorum, de qui-bufdißceptaturveritaißlußriorpat. ^d Conßantini Magni tempora Epi-fcoporum Romanorumßatum mißerrimumfuißeß rerum humanarum ßle-doreßePies^nemoePihißoriaperttui^quiignoret.Hic Imperatorprimmfuitf qui eos è tenebrts eduxit in lucem,cum antea in crypt is latitarent: ep- noElur-' nos conuentuspr opter tyrannorumperpcutiones colerent. At nihtlomintuEc-cleßa Roma Apofiolorum doSlrtna epfanguine inpgnis,'verefanPlaamp;Apoßo-licaeotemporeerat (p'dicebatur. ,^ieisßtcceßprunt Epißopi, martyrio., (fr fanPiimonia maiori ex parte vfque ad Mtltiadi excelluerunt.Siluesler vrbem (fr Ecclepam Romanam inßgnt Conßantintbeneficio, templis magnifie is in-firuPlam, (p- Ntcani conctlttlegthuf temper at am ^uis reltquit fuceeßoribus^ quorum poßea condttto anceps nbsp;nbsp;variafuit.Ltherius enim in concilto Medto-

lanenfi damn atmfuit, (fr in extlium poßea puljus.Felix 2. in locum Libertie-xulisfapimePiEpißcopHsfedLiheriusreuocatus iußit Imper at orts Conßantii Arrianißelicem loco mouet. Damafne^cum Vrßctnio.,a fchtfinaticis Epifcopi depgnatifunt,magno motu invrbeconcitato.Cum veroAlaricns, Cothorum Rex Rom.obfidtone premeretylnnocentim ad Henoriu Imper.mißia eß^vt de pacecompeneda cum hoßeageret:poPiea Eontfactus (p‘ Eulaüus tn am bitu co'-mitioru,(p‘fchtfmate Epifcopieliguntur. Xtßus Epißcepusvari'ts (p- capttalilfi oner atus cnminib.vixltberatur .Ergohuiufmodt Eptßcoperit Rom.fuit aSybt tteßro ad Xiliuv[ÿ^,vix centitannorucurriculo emenfofilatus turbuletus,^-dubtus. ^id? vrbii et Eccleßa qua futt conditio ? Alarico primum adindtt-das pacis confirmandas quadraginta Itbrarum milita perfoluenda fuernnty fed poßquam ab illo obfeßa fuß ciuiti^ ingens fames earn oppreßtt^aemOx

14« DE POLIT. CIVITATIS DEI

firne crudelù pefldeutta exceed ^eumi^uef/afim omniacadauerthta im fleren-tur,(juodmore(oldo extra ciuitatem recondi nonpofjent lues iffa dira odor'u fxditateingeminataesi ,et flehs ,ßimulantefame, infeipfamfduireincxpit, dr [quod horrendumdichtesl'j aRomanis Gentiliumfacri/iciarepetitajnnt, Senattn Capitolio idolisfacrificanity a tjuibw[e conferuaripojjeexifiima-bit. 7(arrat Zofmiu Pempeianum vrbii prafe£lnm,hac de re Innocentium Epifepum interpellate, dr re/pondifèaper et Senatm quod Reipiibltcie 'vtile ej/eextßimaret. Man eat pent s autorem hinM re/fonfi 'L^eritoi : quod(i ah In-vocentio fahl um eiï,tndipnuó fuit qui Chrißianus^edum Epifcoput cenfere-tur. Idololatria entm emntpio execrabtlis eß,et not in refancla qua DeU'!prace-fit de liber andu non ed an earn [equt debcamu^ fedßattm ampleCii tenemur\ ßc deltberattonilocui non debet tribut tn tdolorum facrtficiisrepetendii.l^» conprepabo ait prophet a Pf al. ï6. conuenticula eorum defanputnibw/iec me-wor ero nominum eorumper labia mea.

14 Equidemilîisfecultspercrehramgentiumtranfmiprationem, Detu fiueriftme vit tes ePl verbt fut ton tempt um, in quod Romana fuperhiafepim offenderat.,^wd Krantliftiltb. 1 .Saxonu^cap. 29. non mintespiequam vere agnouit,hiiverbû:.^tf,tnquit,fnenutugubernantiiomnia Deiillam ( vt vocat Halt) barbarorum eruptionem accidtfji credtdertt?.^ii non videtper-inde retufam fuperbiam Rom. ditionie, quadtu autorem fuum dtßultt agnofce • rellgam Tjbtfanhlorum martjrum abundanfiue quam Roma fufu ell cruor? ^uo in toco magùeferbuitpro falfis dtuprincipuindignatio ? Ergo quod Roma dtu irrogautt innoxitf,hoi pafa eß in ipfa 'vrbe.d' Hitlia, df Romand pro-uinciu abidts nationibus,quas ante ignorauityvel contempft.Itaque vt adhi-ßoriam reuertarßrca annum OfXQ.Alaricua proditione vrbem Romam ceptt^ dr perpraconem edixit, Ft pro fe quifjue militum bona fortunafque ciutum depradaritur.qua de re D. Augußtntu ad Demetriadem fc fcripßtiAdßridu-la buccin afonum Gothorumque clamor emfugubr i opprejftmetu,domin a or-bii Roma^ contremuihvbi tunc nobilitatis ordolvbi certi dr dtßinhlt nobiltta-tisgradin^, permixta omnia,dquot; timoré tofufa,omnidomuiplanhlm,dr aqua ~ lie fuit per cunSospauor: 'unü eratferiiw dr nobilie,eade omnib. imago mortis, nif quiamagtsea timebat illt,quibfuerat vita iucundior. ^uid Innotetius Epifcoptes Rom.quo loco tuncfuit?H,‘vt antedtx(adHonortumimf er.miffus fuerat,necin 'vrberedttratdrapudeufubfidehat,cu'vrbscapta,drdtrepta eH ab Alarico.Eafcilicet fuit bonipaßorisfides^adfuumgregem fame^metu^d'de-fOfuU-

ET H IE R A RC H I A ‘ROMANA, 141 fopnlittio»eexhaiißünonredire-,^cuteminA'ulii Imper.i»i er tnt curarefua. Tune Eccleßa Rom.repetttis fa/ßorumdeorumfaerßetis^nonomniuEccleßa-rücaput,JèdGothia dicebatur. Poliannu vero quadrageßmum terttuni,lt;jud a Gothis capta fuerat Roma,iterum 4 Kan à.tics, Genßeriio duce,capitur,diripi-tur ç^incendttur : ejuirtec Leonis EpißopiRemant^necSacerdotumße^iptt-fwtprectbuSy'ut àtemplorum depopulatione abßtneret-,ßedealtbtdtnicßaua~ riti£ mtlitum expoßuit. Deni^ßub Momyllo ïmperatore,circa annum 4rp4. Odoacer,Rex HeruLortim, 'vrbcm Rom am magnis viribus oppugn at am, tot« incumbente exerettu tandem expugnauit, captamy^ militthus dtripiendam permißt : Epiß.opum Epiphanium, ararioppohatum, mißre tra£lauit,ne(jue prophanis rebus netpueßaeriipepercit. ,^ußenumerarepoßßt famismtßrias^ vaßationes cß clades ,cjuas perpejßt eIiRoma,anno 546 cum bts capta eli 4 To-tilarege,(ßincolisexbaufla?zMuros enim vrbu euertit,direptüomnihtu ciuium bonis, i 'tS(jU(_j captiuisin Campaniam abduLlis ßtavt epuadraginta dier um ßsatio manferitdeßrta. Sylueriustunc EpißcopuaßußeLius prodttio-Jt 'tSfinexiliumpellttur ; I'igilius ,eiusßucceßor, aceußatus apud lußinianunt Imperatorem, epuod Syluertum anteeeßorem (uum abdtcandum curauißit, manus ei intuhlßtßoprehenßusiußu Imperator is, inteple D. Petri inGr^tcta captiuus mittttur. Conßantinopoü vero pereußiu alapa ,fugit in templum D.Euphemia,columnam amplexus esl,ßedindeeieclus ,pertotamvrbem tr all US,clamante plebe ,Ecce homicida aducnitdominator Dominus; at^incarcerem conie£ius,medtco paneamp;aquavitam mißere tolerare coa~ Hus eli. Cum vero lußinianus, cleri Romant precibus flexus, Ktgiltum di-niißffet,(ßit i»Sictliam Romam cogitans,peruenijßet ■,ibimoritur,nonßne mortis violentaßußicione ; qua Pelagius, qui eißueeeßtt, est oneratus, vt ante vtdtmtis.

15 vero loc» resßuerint Epißepi Romani CMauricij Imperatorit tempore, teßaturepißola Gregorq i. ad Conßantiam Imperatricem ; in qua cenqueriturß per annosvigtntißeptem, inter Longobardorum vixiffe gla-dios,Ulis que non Epißcopum,ßed Sacellariumfuijß_j. Huiusmodi tgitur fuit prafulis Romani ,ßexcentorum ferè annorum curricula, conditio mißerri-ma ; de^ quo dtgnifunt Poetaverjus ad PP. Hadrianum 4. quihiedeßri-Jbantun

Cogitet anriqnos primafui temporis annos, Pra;ceritos^ucdic6iöiipecuiafnfcateuoluat,”

S 3'

rff P Et POI^ltT. CIVITATIS OEI

J'îiim Petraam Glcinens ?num cxteratutba ^inorum

*' nbsp;nbsp;nbsp;Sceptra Latina dabat ;^Romanns,tempore prilco,

Pauper erat præEil, regali munere creuit :

' ■ Nectamenvtfafccs,amp;regniiuraLatini Veldarepræfumat,vel cuiquam tollere poflir.

Phocas Imperatorprtmtufuit, qtà Romänum Epifiopum fuf/erbo titulodo* nAuity nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;omnium Epifcoporum deftgaauit :id^^ acit-

dit circa Annum 600. poßquam Mauricium Imfcratorem, dominum fuum, cum omni proie pro dit orte extinxijjit-, amp;nbsp;imperium inuaßjjet, per eUUionem tnilitumtumultuAriAm.Paulusdtaconitsteßatur.adpetittünemBcntfAC^Ter-tÿ^ hunefuperbum titulum Epifcope Romane à Phoca concejßtm fuiffè, ijt ab-folueretur à cadeCMAurtc^.'E(eccerienouafiiit hacBoniJacÿambttiOyquam eiusAnteeeßoresiVtpoßeaTjidehimus^multisfraudihitsAmbiueranty contra •verbum Deidrpolitiamàpatribusconßitutam. .^oiure ergopstuit Phocat Hierarchiam Romanamconßituere? An^tpuia Eccleßa Romana fimnium Ec-clefiarumAntiiputßtmaerat?{JAinime.Eccleßatnim Antiochiaprima^e^ di~ gniortureantiepuitatuhabendaePiyiiuodinea nomen Chrißianorü originem duxerit.Romanaquidem Eccleßa^quod Romaßedes Imperij Occidentalis/ue-ritjcpuodconßas indoPîrina Trinitatis^quodg^ inea multimartyrießnt aße-Eli^ claradridußrkoltm habitaePi.Sedßdignitas apietate ^eßdoHrina Ept-ßoporum diiudtcanda ePÎ i in Oriente amp;nbsp;Occidente fuerunt Ecclefia multo ct~ lehrioreSfijuamipß Romafuerit.Taceo imptetatem,(ßig»orantiamultorum Epifioporum Eccleßa Romana-, ex omnibus,producatur in medium praßan-tßimusß certe nulla ratione conféré dus er it cum Augußino, Cj/priano, Chry-ß)flümo,Baßlio,drAliispatribus-,dequorumpietatedrdolirinanullavnqtiam atasconticefeet. Extat hifloria Celebris Stephani Epißopi Romani, qui ad Pi-pinum Regem Gallia légat um mißt, er at um vt ad[e mit ter et è Francorum E-pifcopis eruditißtmos-,ex quorüauFloritate amp;nbsp;doUrina, Eccleßam Romanam • reformaret. CumergoEptfeopi Romani,cellegas,altosEpifcoposßoHrina ntr» ßiperent,nulle aliotitulo ßepraferrepoßunt cateris,quam Phoca beneficie.

16 Vanum certe^ drßne viribus fuißet Phoca beneßcium,ßdi Romana, niß alia deinden aceeßißfent. Ißam Gracia df tot a \Sffia, paulo poli ab eiM communieneßßtbduxerunt,deteßataque funt Romanum Hierarcham, Pa-triarcham Conßantinopolitanum agnoßentes. Gallicana Eccleßa, politiam, apatribus conflitutam, Amplel3entes,ßuiiunserant. Nam vt Gregorius Tu-r onenßsßriptum rehquio^, circa attnunf.^ó.Ciedoueusfacro baptißnate^

cui»

DE HIERARCttlA R Ö M A N A.

cumprocertbits Ablutits Rhemùfnit, amp;nbsp;Concilium t^ureb^e conuocAuit, in ipuo depohtia EcclejiarumlegesfancitAfunt. \^nteA Synodi multtein Gd-ÜA celebrate fueraM/ednon ea au£lorttate (jHa Concilium Aurelianenfe, cut frtmtts Rex Francorum, Chrißianißimus diFlu-s, intcrfuit -.eitts^c^ {uccef forum beneficio, Ecclefæ Gallicane mirum in modurrrcieucrunt. Duode-cimenimtn Galltanumeraniurijodte^^rchiepifcopaiue, Lugdunenfs, A-quenfis, Viennenfs, Narbonenfs, Tholefanus Burdegalictts, ^uxiiantts, Biturtcenfs^Turonictts^Rolhomagenfs, Rhemenfis\,cir Senonenfs-. Epifi's-painty^ dr citer centum.Hi omnes^ an tty no tnftttuto Papam Remanuntjupe-rioremnon agnof ebant ^autei parebant^nißproarbitrio. 'Tunc vero in fruit utem redaFlifunt, cum Ptpinus, pater Caroli CMagni, regnum inuaßt. Tlarn cum Zacharias, Pontifex Romantts, ei adiuterfuijfet, adperfidiam cf latrocinium,vt, puljo legitimo rege, regnum yuafprada expo/itum, raperet-, hac mercedis tulit, 011 in Ecclefias Galltcanas turisdiEiienem haberet, nbsp;nbsp;E\:-

archatum,amp;Pentapoltm,tamfuo, yuam fuccejfrum nomine_gt;poftderet, ^am donationem Caroltts CM agnits, 'viöio Def der io, rat am habuit.,^od f CaroloSigonio,lib.'i.DeregnoItalta,fides ef adhtbenda,multoplttrabona dédit Hadriano cfifuci ejfr tbitsfu's-, nempe Corf cam,Sardiniam,Siciliam, territorium Sabinenfe,Ducatum Spoletanum, Tufumg^,Longobar darum ninà cum cenju yuiyuotannispro his Ducatibus, regt Longobardorum perfolueba-turfaliia tarnenfuper eesdem Ducattts regia dttione-, cuius denattonis tef k eïi Anafaftts in Hadriano.Sic,yua bellopart afuerant à Carol«, Pontifici do-nantur.Ecclefam certeRomanam,non Confantini donatio,yuafiFla ePl,fid Regum Gallia liber alitas locup!etattit,‘virttis protexit,dr a b hofiibtts'vindica-mt. ^odInnoccntitts tertiusfita yuadam ad Galliarum Epifiopos mifà epi-f ola teflatus ePi : nec immer it 0. Clodouetts.n. coronam auream Roma mi fit ad S.Petrum, nbsp;nbsp;Regnum appellant-, Carolus Martellus AifulphuLongohar-

doruregem,bcllicavtrtuteprohibuit, neRomdcaperet:Pipinus,precih.exora-tfts Stephani Pontificis,incredtbiliceleritatefuperatisAlpih.inde^deieclis he-fiupr^diis,exercituminItaltatranfgt;ertauit,cfi‘Atflulphu,aciecongredinen aufm,Ticini,yuofie ex fuga receperat .tamdiu obfidit,yueadis datis obftdib.et iureiurddo interpofito,confirm ar etfe crept a Romanis reddit uru, nec 'vnyuam repetituru. PofleaHadrianus vt xirbeRomdahinfidiis Defderÿ tuer et ur,legatos mift ad Carelufdeeius auxilium^ pro EccleftaRomana defenfione implo-r^nsAd igitur bellufln gratia Ecclefia Rttmanafiuffi de c^fis Carolus fiufiepit»

I3i4 de polît, civitatis DEI

amp; con fecit, 'vi^lo^ Defiderio ^pacem Italia ^fecuritatem Roma dignitatem ^pijcopo Romano, amp;nbsp;dimttai peper it. Leonem III. 'vcrbertbu^s à Romanit affe^um, in e.xiliu,mptilfitm, non folum reßttHit ,fcdampltjdimo tbefauro donauit-yteßamento^ßioleganit Ectleßa Romana argenteam menfampre-tioßßtmam. 71^ inter thefauros Imper at or is tres erant menfa ar gentea, ac un a aurea,praciptta magnitudinis ; un am, ex tribus argenteis,/imtlititdi-nem Conßantinopoleosurbisreferentem, Romamadornadum D.Petritern-plum mißt. Verum hac lauiafuntpra tUisdiuitiis ,ejuas Remanui Pontifex ex Gallia ßngulis anntsper fecuU muUa reportauit. ly^rrauis in Conctlto Eaßlienß^f^^rchiepijcopus Lugdunenfs, tempore nbsp;nbsp;ar tint Papa,in curiam

Romanam ueniße de Francia notiem milltones, idelt, XC. tonas auri. ^uot hac hirudo abeo tempore exhauferit thefauros,fihducendum relinejuo menßu-lariû, qui Lugduno pecunias Romam per mut ar tint : G allia eer te ,bos laÙa-ria Papa epima fuit, imo par tus amp;nbsp;ajylumfalutis. Cttius rei teßes funt, Re-menßsyClaramamp;rttana, Turonenßs,LugdunenßsSynodus,quibus Vrbanus, Âlexander,çfr Gregoriusinterfuerunt,utfuisdtffctllimis rebus lonfulerent. Stephanus Pontifex, (f‘pleriÿialifmtfèridr‘tffliâi,i-'cGiilltii diuitias, reßi-tutionem in integrum, amp;nbsp;ornamentaomniafunt adepti. ExaliisEuropa re-gnès^prouinciis, absÿ^dubioauridr argentigazam FontißcesRomaniyam-phßtmam report ar unt. Procer um enim mentesfuperßitione-obcacata, huic terra IXiimtni pracipua quaq^ donaria obtulerunt-, amp;nbsp;ut olim (folia hoflium in Capitolium,ßcpradaabhoßibusparta,cf-inpiosufiu,utlurisconfulti lamp;-\ quuntur, legal a, in templum D. Petrifunt collât a-, Epifeepoq^ Romano, tarr-quam omnium Eccleßarumcapiti, funt commijfa. Sedhiis Hierarcha minime contentus,omnia fereregna Occtdentisßbi trtbutariareddidit,iißimpe-riumineaexercuit.

17 iftam proculdubio Hierarchiam, non genius Chrißi,fedgenius Ro-mulipeperit. Translataenim imper if fede abOccidenteinOrientem,ut Imperator Conßantinopoli,ßc Papa Romanus, Romaomnium Eccleßarum mo-narcha,federeaßetlauit,(f‘tandemregnumfibi,(f‘ftüconßituit. In locum confulum qui ohm Imperium Romanum adminißrabant ,fuc(e(ferunt Cardinales non duo numero-,fed tot quoi PapaHierarchia principi uifumfuerit. .jcydrchiepißopi Ducibtssfüntadaquatii Epifopi in locum Ccmttumfußellh Vicarij Eptfeoporum, praßdum imperif dignitatem, prapoßti prafeHorum

IT HIERARCHIA ROMANA. 14^ fitfit-. CancellarTribunesflthisreprafintantiK^ribidiaceni^inunuspr^t-tens ; Decani, Centtirienis ; Suhduceni, locum duumuirum ociufant. •vero Remanenfics clamitent htec à me in iffirum contumeliam effi£ia efie,cito Hits auHlorem Petrum t^efiiam Ponttfictum,^ui Siluarn vartale£lionisfcri-pfit Penettis edit am ; in lt;^ua eadem totidem wrbis inuenient,multoqueplura. Phalangem enim clericorum. Hierarchy mintflrortim commemorat tncredi-bilem -.certumqueePi ini^murathis aula Conftantinopolitananon reperi-ri tot miniflros, cinot (tint in Hier ar chia Pontificis Romani clerici, .^uales •verofuertnt amultisfieculis, defieripfit ifidorus lib.2. de Ofificiis,cap.z. Duo Junt,inquit,genera clericorum.vnum ,Eccleßaßtcorum ,fiub regimineE~ ptfioporum degentium-, alterum acephalerum,ideïl,ftne capite-, qui, quemfie-quantur,ignorant. Hos neque inter laicosfiecularium ofifictorumfiudta, ne-qtteinterclericosreligiodetentatdiuina, (ed folutosatq^aberrantes/ola tur~ ptsvitacomplelîiturdf'vaga. dum nullum metuentes explendavo^ luptatisfiua licentiam con(eHantur,quafii animalia brut a liber täte ac deßderio fiuoßuuntur ,habentesßgnum religionis ,non religionisofifictum: htppocen-taurisfimtles,nec equt,nec homines-,nü-x.tumc^üCy'vt ait püeta,^cnviS[gt;iLo\cs-que biformis; quorum quidemfiordtda, atque infami numerofitafeßitisfiu~ perq^noflraparsocciduapolluitur. Haclentu ifiidorui ; quißcolluuiem cleri-corum noflrifieculi traueretur ^non cleronomiamDomini, fied^ntichrißi der omantammertto dicer et.

Cap. X1111.

i Complexio argumentorum quibus proHierarchiaRomanapugnatur,amp; de dignitatclummi pontificisHebræorum.quæ fubrempli Hierofoly-mitani minis iacet in perpetuum.

X An monarebia omnium gubernationum fit præftantiflima,fecuiklum pbi-lofophos.

• 3 De moribus Paparum Romanoruminfulfis.

• 4 AnChnftusPetrum Ecclefiæ monarcham conftituerit.

• 5 An Apoftoli Petrum fibi regem conftitucrint.

• 6 Falfumelle Petrum vigintiquinque annos RomanorumEpifcopumfuifle.

• 7 Epifcopus Romanus Petrijautalicuius ApoftolifuccelTor non eft.

• 8 .Gregorius Magnus Epifcopus Romanus, facerdotisvniuerfalis dignitatem in Ecclefia deteftatur.

• 9 Eandem damnarunt Concilia,amp; præfcrtim Auguftinus qui concilioCar-quot; thaginenfipræfuit.

r

’n'.

POLIT. CIVITATIS DEI

^Yum entmuero^ contrA càntextam adhuc 'vniuerßtlem Ecckßte di-fcipli»Amç^folitiam^magnisquoru»dam‘virtbu4yat^artibu^ pro-pugnAtur, (jtiodfitmtnits fucritfacer dos in Eccleßa Hebraorum ; ßr ei»od monarchia ipßa per[è politia videatur inEccleßa praflantißima, d)* (]»od inearegnum Petro, dftiusßucceß^ribasattributumßt ;propterea^Rom'anis Eontifictbits^cpui Petro fucceßertnt, generalem Chr iß tant or bis eptfcopatum, atejuein omnes Chrißtanostmperium eße iuß um df legitim um, vtfus iure^ po fit dectdcre de do^rinadf dtfciplina, inferiores Eptfopos infttuere, deßituere -, Chrißianos omnes, etiam Reges, excommunicare, dr excommunicat os abfolttere, abdteare hanortbus dr bonts, ßtbditos à turamento fdeli-tatis dr obfequÿ abfolttere. .^tue omnia an ver a, an falfa ßnt, deinceps diß cutiendum. Primarittm fttife in EccleÇia Ißaelitica feerdotem , ettmejue typum Chrtßi fmmi Pontific 'is cumcaremonialt culttt defiiße,antea pluribus docuirationibus, Daniel enimPropheta mult is fee ttlis ante pradixcrat^ quod poil mortem Chrißi Hierofolyma çf templum eius deßruendum effet-, quodqueceffare deberentfacrificia in perpetuum. Chrißus Matth.z^. idem con{irmauerat,df adtmpletum fuit manu Remanor um, imper ante Eeffaßa • no dr Tito,quiciuitatem drtemplumfoloadaquauit, neq^.vnquam inflaura-bttur..:^a igitur tnfania,dignitatem pontißc’u Hebräer um tueri,quamDeus cum temple dr facrificiis femel extinHam effe decreuit ? Etenim hac Pontific'is Hebräer urn dignit as, monarchta nonfuit ; nemoque ex illo ordtne legit ur in Canonic 'ts libris, qui regnum exercuerit. Mofes dr lofuiprimiprinetpatum obtinuerunt ingente ludatca. Eisßceeßrunt ludices, quipopulum guber-narunt, ad Saulis vsque tempora, primi Regis. Post eum regnauit Dautd, dreius peßeri regnum obtinuerunt,vsque ad Sedeehiam vit im urn regem.Eo-to vero illo tepore,quo Principal us, Reffublica, dr mon ar chia [qua tresfuerunt ffeciesgubernationum in populo ifraelttico ad c quot;.ptiuitatem Babylonicam')an-tiquis legibus adminißratafuerunt -, nullus Pontifex inter illos Rex vel mort ar ch a fuit : imo ne poteßas quidem vlla politica,fuper pr incipat urn, Rempu-hlicam aut monarchiam ei conceffa.Poil captiuitatem vero Babylonicam cum regiaßirpsdefeciff'et,potißcesconfilio male mi tram cum diadem ate copularut. Deus enim hanc pontificumfuper biam dr audaciam improbans, excitauit ar-maRemanorttm^qui vrbem Hierofolyma expugnaruntßuce Pompeio-, drAri-ßobulum Pontißcem tunc regnantem vinHum cum liber is Romam miferunt-, Judaic am gentem tribut aria ab eo t emporeßbi ohftrinxerunt, dr per prafeHos exterosgubernariit;pontifices vero non regno tantumßedpotif catu ipfo tan-“ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;dem

ET HIERARCHIA ROMANA. 447 Je»i exuerunt-, Pompcittf cjmdê llyrcano, Artßobulifiatrifacer dot is digrjiia~ tem prim art am tn templo coceferat\fid is à Par this c apt us ePi^ çf in eo defecit ftccefiogencris^ex citto primariusfacer des regnum inuaferat:deinceps ordina-tionesfacer dotum in legeprafcriptseyantiquatafuerunt. T^mHerodes ex edi~ PioAugußi Imper atorts ludxorum prafePius-,Jacerdotia^tn quos ’vobut, nulla habita legts ralione/ontulitàmo ipfàm veflemfummtftcerdotis ^quod magnifiée tior effet chlamydepurpurea^qua Augujlus 'vtehat ur^ 0 hfignautt ^nec 'vten-dampontificihusptrmifity'vt lo(ephus nbsp;nbsp;alijfriptores monumetisfuis tefian-

tur. ^ua cum ttafint^cencbtdendum ePi infeltcitercopulatamfuijfemitrant fum diadematetàjummo Hehraorü Pontifiee:tdDeo improbatevlcfcente, ^ty tnquiunt Eomanenfes^Monarchia philofophis 'uidetur omnium guhernationum praflanttfitma, Vtrum e tribus ciuU'u adminifiration is form is monarchtafitexcellentior ■, meo iudicio exphtlofopherum ßriptis difficileePi definite, v^lq enim Athenienfis Reipubbca gubernationem celebrant, qua democratica fuit : alq damnant, amp;nbsp;Arifiocrattam ccmmendant: alqmonar-chiamprobant: alfquibus ego ajfentior, prouidentiam Dei elucere exifii-mantin 'vari'is guhernationumfor mis, quibus diuerfipopuli nbsp;nbsp;nationes, no»

minus hac inaqualit ateguhernationum ^quam element a inaquali tempera-turainterfecoharent. Hacphilofophorum fententia, etfiphyficisnttiturra-tionibus^ qua in vt ram que partem agitaripoffùnt-, hoc tarnen nomine mihi perplacet, quodpropius accedat addogmaTheologicum ; ex quo confiât o~ mnempotefiatem effeà Dee. ItaquefiChriftianus fub monarcha ijitam de-git,ei vt Regi à Deo ordinatofideliter obfiequitur-, ft tn libera ciuitate natus ePi autverfatur,eius ^Magfiratuiobtempérât ; (fiomnipoteflatiaDcoordtna-talfientefefuhiicit, Etiamfiautem depolitiaciuili dijfererenon infiitui hoc libre, adoihiePîionem tarnen dice, totis Politic is, nec Platonem ,nec .^ri-fiotelem talemmonarchiam infer maffe ,qualem ifti cegitant: fed tempera-tamètripltcigenerelaudahili,regali, optimale etpepulart.Etenim Chrifiiani Jmperatores(fi Regesveri hanc triplic is generis moder at iencm e regia ipfa maieflate,eScnatus auPtoritate, amp;nbsp;populari quadam libertate temperatam retinuerunt, adhucqtte^ retinent. Deinde,qui philofophorum citant te-fiimonia, non fat is cauteanimaduertunt, quibus conditionihus (fi legibus illi regiam potefiatem,etRegem ipfum definierint,quern talem effeTJolunt yvt nun-quam à iufto (fiver 0 dtf repet eius votu»tas,vt tantafit prudentia inftruPlus, viperfevidcatquantumfatis(Pl, vtprafid caKrishominthusquibus impe-

148 DE POLIT. CIVITATIS DEI

raturttse^, quantum homopecudi, animus corport, Deus homint pr^ßaret. îdeamcerte Regis efßnxcrunt, quineinampltßima quidem gente vnquam tails inucniri potuit.

Î Ridiculumveroe^^quodCanontßietaliitant,FontißcemRomanum^ emnia tura dtutna hitmanaqueinfcrinio peel oris contiHere-,prieclt;tteris exceller e.ii^dignum,quißt Rex regum Imperatorum imperator. In ampliß ßmocerte Epißcoporu Rom.catalogo nevnusquidem tails reperietur. .^od ß fides hiß or iogr aphis ell adhibenda Ponttßciis, qui 'vit its eorum deßcrtpfe-runt^maiorparsinßgnibusnequitiu (fiprauitatis non 'vulgartbus nobilitata fuit. Sßueßerßecundus ßit Platina} diabolo adiuuante, cutßtotumtradi-derat pont ißcatumeli adept us. xxinitftitfiusfieeundus^ hixreßm Acatq ßquu-tus eil. loannes yill.multerßexu^crimineßuppofitionü^impudtcuiitda-mnatuseii. Romanus i Theodorus2.loannesio. Chrißophorus ißmonia^ ßortationtbus, (ßßeditionibus infames fiunt.Stephanus 6. Formoßanteceßo-ris fuicadauer eßepulehro Ponttfieumeduci iufiit^efiamputatis dextrit digi-t is duobus quibus in confier at tone 'vtebatur, (ß in Ttherim proie^is^ fiolia-tumque_j pontificalthahitu lat cor um tumulo mandauit-y Sergius III. illud putrtdum Formoßcadaucrrurfi4se-tumuleeduxit,capiteyacfifuperßesfuif-fit, mulClauit)eß in Tiberimproiecit.loannes 2 5. immortalitatem antma-rtim inficiatus esl. Gregoriusfieptimus^ante Htltebrandus di^us^ Imperatori gladiumeripere,é‘fibi'vindicareaifiuseEt,incendtum in orbe Chrißianoex-citauit, tß in Sjnodis W or mâche ß Breßhe^ propter crimina multa damna-tus. \_^lexander III. ira ß odto ar dens {vt firipßt Bakus in catal. ßcript. K.gt;Ingl.} contra Fridericuml. Imperatoremfius imagincm curauitdepingi accuratißtme, tabellamqueimaginis adSultanem .^egjpti mißt, cut Fride-ricus bellum intulerat^ßper epißolam admonuit, nunquam ipfifutur am pa-cem,nißFridericum dolo^aut quacumq^ rations per der et. Atq^ hacPPvtdmoni-tione ohfiruatus Imperator ab hoße, pauloq^ longius à fito exercitu oberrans^a-gnitus ß captus eil. .^i im aginem ei exhibuit^ß epißolam Pontificis Roma-ni^adße mijfimßmulq^ perhorrefiens etus perßdiampepigtt de pret io redem-ptionis cum Friderico^eumq^prißina libertate reßituit. \_^dhiec Clemens F.

vt ait Baldus in l: Itbertifodic. de oper.bbert.Henricum Luxemburg. Cafi-rem ^quodiudtcium tulifiet contra Robertum Regem Sicilia, curauttmona-chi cuiusdam opera in Eucharißiaprabenda veneno infiei., ß e medio tollh ArnoldusFerrenus iuristonfuliusßhißoricuscekbris,narrat lultiill.bellum

cruen-

ET HIERARCHIA ROMANA. 149 crttentißimumgtßtffi contra Maximtlianum Caßrem (ß Ludouicum Galli* Rfgem, Tlauarranumque principem, cuiiti regnnm bulla excommunications Hijpanodepradandumç^occupandumexpofutt-. hocquetitulotUudHtßants^ ad hune vfque diem occupât. Cum vero Maxirntlianum Ludouicum^quos excommunicauerat aperto ty^arte fuperarepro animt libidine non pojjèt, iliues Petri in 'Tiberim Jpelïantibtn hominum millibui multU ^proiecit lorica armatui,gladto euaginato^exercitum/uits ipfe dux er at,Koma eduxit^ h AC alt a 'uocefapiui inculcans: .^landoquidem Petri clauesinutilesfuerunt^ agite commilitones, nbsp;nbsp;gladium Paulißrenue exerceamw : in acte non tan-

t urn erat ßdprimits pugnabat, amp;ßanguinem hoßium effundebat: in mania (ß agger es ctuitatunty quasobßdebat, tor ment a maiora manuÇua torquebat; in hello ferox^in 'viHloriaßeuss crudelis^extrapralium inclemens, dies no^ £lßque ira aßuoamp;s. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;qtiafi Alexandri 6. inceßui,Jymontam,venena

homicidia non deteßabitur?Deillo GuichiardtntainhtßoriaderehtuItalicis ßcßribit:Poli mortem Alexandr i,vniuerfa Roma cum incredtbili latttia con-currit ad eadauer in ade D. Petripoßtum^ nequefatiari pot er ant oculi int (tentes ftrpentem extin^um^ qui immoderata ambitione^peßifera perßdia,(!r omni horrend* immanitatis exemplo,portentola lihidine, eß inaudita auari-tia,vendendo abfque dißinliiene resßcras prophanai.,toxic0fuo mundum infecerat. Horret animus multorum aliorum pontificum Romanorumfielera commemorare, quiexphiloßiphorumproblemateindignifuerunt qui Indis amp;nbsp;barbar is, nedum Chrißianis praficerentur. Beßnant igitur in poßerum pro Epifeopi Romani monarchia ^philoßphos in teflimonium adducere ^aut Epijeopum Romanum proferant^qui cat er is praßet hominibus quantum homo pecudiAfti^us cor port. Deus homini praßet, .^od quidem fiet cum mula Papa peper er it, aut ilium DeüeJJi Steuchwpiis hominibus perfuaferit,vt per-fuadere conatur nonßne crimineimpietatis dr blaßhemia, in lib.De donatio. Conßantiniqrag x^s. .^apropter de tribus hierarchiacolumnts,prioresdua fuper primifacerdot'u Hebraorum exemplum, dr philofophorum dogmafun ■ data.,corruerunt-,aätertiamd'poßremam veniamus.

.^odChrißus Petrum regem tn EccleßaChrißiana,Petriqueßfccef fores Epifeopos Romanos,ideoque Reges inßituerit; quibus quafoprobationi-hus id probat ur^ Chrißus dixit Petro {inquiunf) 16. CM.atthai,Tu es Petrus^ dr fuper hancpetram adtßcabo Eccleßam meam; item Ioannis 21. Pafee agnos meos-.ttem RI at th.Dabo tibi claues regni calorum. At hu locis nullus Petro

S;« DE POLIT. CIVITATIS DEI

principal Mßipra cctleros Apoßolss^nuHum in Ecclefinm reqnum attribuitur, fedp£irlt;e,fedpaflionii,fidclauitimnomineßrmafideicofeßio,Eitangcltipr^e-dicatio, credentibus pcccatorum remißtofignificatur. Stcenimjirmalur (ß fundatur TJCra pietoißcfideles animi pafiHntur,fic Cielum pulfantibus aperi tttr.PetrafuitßlaPetripro dficipulis omnibusfoIida cenfeßie^ait Chry/ofio^ mui-.eß ^uod Petro per aUegoriam dixit Chrißus^ Paßce agnos meos, dixit per orationem fimpUcem Petro amp;nbsp;dtßipulu omnibusfite,predicate Euangc-lium-.(fi clauium pole fias in claudendo amp;nbsp;aperiendoddePißgande drfiluen-do^quaiS.zMatthæitraditur Petro,eademätßipulü omnibus traditur Mat-threi ig. zo. Ioannis, .^uapropterhi locifalfi citantur dpontifiduadßum-mi Pontificat US, ßummicpue regniin Petro confirmationem. Sed enim quid illis argument is 'abutiiuuat,cum Chrißus a dt/cipulisfiuis interpellatus, deifio pontificiiregnipotentatu caujamfiemel omnino difieptarit, amp;nbsp;diiudicarit} Etenim cum ab i^pofiolis interrogaretur, quis maximus inter ipßos, idesi, quisrex Papaveeccleßafutur US eßet, quamuis reddendum Cafitrt quod eßet Cßarisdmperjß'et^attamen regnum abecclefiaßua prorßusauerßatur. Reges [inquit')gentium dominißunt tpßarum, vos autem nonfic. Gentes poUticis legibus reguntur, dr a Regibus gubernantur, Eccleßa autem me a nonfic rega-tur, nonficgubernetur:Papam,reg£mque non habeat. Adhanc Chrißi vocent quidpontificiiregni artifices dr ar chit elli non erubefiere debuerunt ? dr ittte erubefcunt^ d' tergiuerßantur,alia quarentes adminicula.

5 ApoßoUdnquiunt Romanenfis, Petrumfibi regem conßituerunt. ^iß an Chrifti doHrinam obliti, an vocis illius regnum ab eccleßafic auerfaniis immemores, Petrumfibi principe m, dominum, regem inßituerunt ? Appelletur contra Paulus ad Galat as,a quihus cum velut Apojlolorum nouißtmtts,dra regio videlicet principalu remotßimus habereturßoclrina quoq^ velut inßmut habebatur, dr idea ipß Galat a facilius auertebantur afalßsfratribus,tanqua a maioril Apoßolorumfiholaprofeliis. Appelletur,inquam, Paulus, d‘ aduerfits ißos potißciosßiritus non arrogans d ßperbaßed certe libera tantoq^ Apofio-lo digna parr hiß a audiatur. Paulus, in quit, egofium Apoßolus, neque ab homi-ne,nequeper hominem, fed per leßum Chrißum dr Deumpatrem-, neque per hominem edollus,ßedper reuelationem. Hieroßolyma cumprimariis dtmuni-caui: at nihil ab iis mihi collât um esijmo lacobus, Cephas, Ioannes,qui put an -gqr effi cplum»a,cum^ Euangçliumquoque rnihiconcreditumefßea^iamp;uifßentt üederunt dexterasßocietatis mihiac Barnaba, vt \.yipoßoli praputti ac gc»-

tiuM

ET HIERARCHIA. ROMANA.' i;t ùw»ejjimiü-,ipfivero lt;^poßoliejjèntcircumcißoniiac lud^sorum.flitc Apo-ßolicapiirrhßa PorphjriontlnißcArnem Papatm^ nefào cuius, fAngui-»em cogitAiiti, ar rogans ßiperba eH. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;re ver a cxleßü animi altitudo,

ac diuina Spiritusfaulii magnitudo eïi aduerJusGalaticumPapatum^cjua tribus tiru,(juamuisexcellenttbus Apoßolis,qui Galat is amentibus columna^dP tanquam Papaputareatur,fe(e non inßlenterßedgrauiter,lt;«quiparat, »eque lisje vUa re inferior er» Jedfocium ef aqualem pradicat. Galat a quidem amen tes, tresfitpradiólos f^Apoßolos pro columnis habebant at Uli Paulum Jocium Ur aqualem agneuerunt, dexter as ficietatis ei dederunt-, illam fanxe-runt Uquot; obfignarunt Epißola, amp;nbsp;Patdi ad tam variasgentes,e^ Petri ad lu-daos aduenas perPontum,Galatia?n,CappadociamyA[iam,Bitl}yniam dißer-fas. Galatisigituramentioresilliquiputant Iacobum,Cepham^ Ut' loannem triumuiros^triumuiratum in ecclefa conßituijfe., quo ar gurnet o abufi funt Uli quiRomanam^Conftanttnopolitanam,^^ Alexandrinajedesorbis Chrtßiani fupremas effevoluerut^qnaßhoctrinarioregnoeccleßaregi debutßet.Btenim Galatafoliamentes nonfuerut ,Corinthii Paulo amp;nbsp;Apolloniplusaquoetiana tribuerunt, Jeddtuina SpiritusfanSlimagmtudinePaulushanc nsç^maTn-ÄJi4i«u reücit^amp; Apoßolieaparrhifia tUos carnalesßosßolidos vocat, t.Cor.'i, amp;nbsp;Gal.’i-.^Mmverofanöle Petrus cum eateris Apoßolisfocietatem coluerit, videre eßAci.i. 7{am cum audiuiJfentApoßoli quod Samaria recepiffet verbu Dei,mtferunt ad eos Petrum nbsp;nbsp;Ieannem,collegas lt;^aquales,qui certeßprin

cipes fit (fent ^ylpoßolorum^non paßi fuijfent feab Ulis ablegari. 2^ apex igi-tur ißius regni inter Apoßolos conßituti,necPetrtrégisdecumentum infaeris liter is vlltim reperitur. \_^t etiam hue affertur apontifici‘ts,Paulum Hierofo-lymamvenijß adPetrum^taquamadjuperiorem. VerucenfeHlariumhocvehementer à.a\jgt;)\.ôyiettti elf.TÏampaulopoU, Petrus ejintiochiam ad Paulum venitdbiquea Paulo reprehenfus, infadem quod damnandus ejfetyquiagen-tes cogeret ludaifare-^eoque fortaße non folum liberiusßdiußius reprehenfus, quodpertßam ItidaiJmtßeciemGalatafedu^lieJfent.Hancigiturgrauemvel-jstimuldam Petro Paulus irrogauit, ißoqueargumento Paulus Petri potius Dominus fuertt, quam Petrus Pauli. .^uidigitur reßonjurifunt adhac ? Dirent, Petrum corre^ionem Paulimodeße tuliffi. Papaergo ßmilis non fuit, quiomnesiudicat,^anemine potePl iudicari. i^tque vt in Petro modeßia non defuit,qui fe reprehendtpaffus eUßc maxime deeil in Papa Romane, qtù hoc a fua maießatje regali vehementer Alienum,tndignumque iudicaret.

ijt nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DE POLIT. CIVITATIS DEI

• 6 (^ddunt^Petrum viginti tjuinque annos à Chyifli afcenßone RomA-^ norum Eptfcopitm fuitjß, falßtm hoc tHqua.m, etfimaxime verum fit.prorßs tiiinco»le(juens amp;ineptttm. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;interea conßat eum totannos Hierofil^ •

Anttoi. hiæ, Bahylonu cojumpß/ß, lt;:ß Lucoi Petrt Romanum eßßopatum vdldefußgt;e^^ium fac tt^qut in aduentnPauU Romam, minima cyuctgue perfe^ui-tur^ neque tarnen de Petro vllum verbum facit. Paulm ipf (ußeliiorem efft’ cit tn eptßiilis^ (ßRomafcriptis.,ad Ephcßos dr Philippenjes^ amp;nbsp;Colloßfenßes., vel Cor int ho ad Romanos .^vbinominattm appellat, amp;nbsp;ßlutat temtißimam quamqueperfonam. ^t de Petro perpetuum filentium eii.^ imo quodam loco teßaturßeabomnibttsdefertumvnoLucadumtaxatexcepto^quoddePetro pr^ßnte cogitareft nefas. Ex quihus tottts ifle viginti quinque annorum Epi-ßcopatus falßus eß deprehendttur.,^idad hac Romanenßes dt^lurißuntfdi-cent^qtiod dicunt Petrum non perpetuum illud tempus Roma, permanßjßßed fecundo Claudiianno ventfßcRomam,tumin dßamvarteprofeclum, bürt’ dnße Romam quarto dquot;'-jltimo Neronis anno.Sedtarnenfuertt PetrtnRoma-norum Eptßcopiss,nonper tßas tntetruptiones temper um ßedannosviginti quinque perpetuos ^noN tndefequeretur tbi regnum obtinuiffi: fuerit Petrus etiam Romapaffui y paßus quoque cf ibidem etiam Paulus dicitur -, çfidde Vtroque TeriuUianuivideturaßirmare quidnam argumenttißudePiadregnum pont ißt at US aßfirmandum^Contra enimfunt Chrtßt., Pauli., Petri tpfiss Äpoßolorumque teßtmonta: deniquetota i^poßoltca dt/cipltnain expoft it ciuitatis Deipura (apitibus,deiurelegumßere£ioribus Eccleßaeltgendüßioc pontificium regnum funditus euerttt.

• 7 Itaque cum Petrus Rex Ecclefa neqnaquam fuerit, regnum adßos ßuccfßores tranßmittere non petuit. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;vero iure Hterarcha Romanus ft

fiiccejßr Petri,non video: bonorum Petri hares non ePi. qua nnlla fuerunt, Aurum,inquit,Petrus API j. aut argentum non habeo. DoPiitnacf pradtcatto-ni Petri nonßtcceßii :mutus enim tanquam marmorßanPii Angeli,nunquam toncionatur verbum Domint. T^nßc Gregorius Epif opus RomanusiSater^ dos(inquit ) morttur, fdeeolonttus non audiatur, quia iram i ontra(eoccuRi iuduisexigitffnefonitupradicaiionisinLedit. Adhac Cathedra Petri dt*f~ dis fuceeßor non ed Romanus Hier ar ch a: Petrus entm,d^ catert .-tpoß olt,nullam certam Cathedramiibi conßituerUtttsfdpervntueilHm or hem Euange-iium annunciarunt.vt aPîa t^poßolorum,d'^j 'tßoriit Ec(ief!aßtlt; ateßantur. ^iodß nomine Cathedrit'dochtnAfn 'Pet^i-intelltÿtrft^nemo ePt tnßeru érudit us

IT HIERARCHIA ROMANA. ly,

tr udit M lit er ii qui ignora, illos a fyncerd Petri deelrinA nbsp;nbsp;fide turfiter de-

fecijfe:Çequitur ergo hdredes Petri nonejfe, HAr edit as enim Petri eB eins fides Ó'do^rinA ; ideo D. v^mbrofius, lib. Depænit. cap.iï. re£leait,lllos non habere Petri hAreditateefui eius fidetn non habent. Deinde,fuceeßto legitim a itt Ecclefia Det non pendet à perfinA aiit fede qualibetfed abeledione Deo AUto-te eins Eeclefia legitime fiicl a. Locus ergo faceeßionem non facit proprie, (eddoldrina ChrißtanacontinuAtio, amp;nbsp;facriminißerii escercitAtioyum tra-dita fides à Chriftot^poßolis^eß ab f^poß6ris,'veris EpifcopU Euangeliipra-conibnsydeinceps per fingnlosfucceßßres, abjejue intermißtone tierbnm Dei populo Chrißianoannttnciatur. Itaqaepapa \ife/p'^i,néchAresPetri,necdo-filrinAytecmunerisßncceffi)r,imo nec Epifcepns Eccleßa habendns.,^a de re D.BernardnsfiibroDeconfideratione 4. Papam Eugenium interpellansßic ait:P€trns nefiitur proceßtjfe altquando ’velgemmis ornatns,^^feric'is quot;veßi-bus,non tefilus auro,non vefilus equo albo,necßipatus milite,nec circumfire-pentibusfeptusminißris-.inhisnonßcceßtßi Petro, fedConßantino. 'Requis, •vero exiflimet Bernardum fucceßtonem imperii aut regni Epißopo B.omano tribuiffie,aHdiamus quidItb.z. De confideratione antea dixerit: Dtfce,inquit, PapamEugenium admon€ns,exemplo prophet arum praßdere non tarn ad imper it andum , quam ad fall it andum, quod tempus requirit'.difcefarculatibi Opus eße,nonfiept ro,'vt opus facias prophet a.

8 nbsp;nbsp;Epifi opus igitur Rom. Petri aut Apoßelorumfucceßor,nec e^ nec dici

debet,nß'Verbum Dei annunciet,(fi tanquam 'verns Paßor grtgem Domini pafiat, SucceßoresPetridraltorum\^poßolorum,fuerunt tllitnfignesEpi-Jcopi,quifanguineÇuo do^rinam Euangelii,quam docuerant,obßgnarunt,qtä certefibi monarchtam aut regnum in Eccleßa non arrogarunt. Gregorius Magnus Epifiopus Romanorum, cum nondum huius tyranntdis infanta in aper- ’ turn RomAprolat,aeffiet,AdMaHricium Imperatoremßribens,epiß. io.lib.6. whementer auerfaturiß am in Eccleßa Deimonarchiam,dr Confiantinopo-litanum Epifiopttm nominatim deteflaturpro AntichrißiprACurföre,quißbi vniuerfalem in Chriflianos Epifiopatum arrogaret ,talemque principatum appellat alibi nouum,ftHltum, fuferbum,peruerßim,fceleflum. ß(eque verißi-mileell Gregorium hacde re commotum aut conqueßumfuiffi,quod Romano Epifcopo hie honos a Conßantinopolitano eriperetur.T^am tn ea epißola generaliter it a loquitur ; Ego autemfidenter dtco,quia quifquisfe 'vniuerfalemfileer dotem vocat,velvocArid€fiderat,in elationefua Antichrißum pracurrit.

114 DE POLIT. CIVITATIS DEI

^uiafupcrbi(n^ofec^terkprttponif.c^fiaulopoil, coKiradefeipfiitalopiM-tur-. Himpeccatorego, (jutautboreDto, humibtatemtenee,admot/enduiad humihtiitcm nofifum.Itaque fanbimpater amp;nbsp;arregantiam lt;^ntichrijii, dr tnddefliamluam eodem loco comparatytatum ahesi-vt tprannidem ißam aliis deneg€t,ac detrahat^'vt arroget autvtndtcetfibipft. Htc Epifèopui Rom.fuit^ bicjitccejßr Petri ß lubetßutt: at netpHaquam propt créa arroganttam tyran ■■ niciprinctpatmßbi attrfbnit,if»s tjuibujcumque modis potutt y improbauit ac nbsp;nbsp;nbsp;/

damnauit.

9 Uamnarunt eiiam Concilia. In tertio enim concilie Carthaginenß., cap. zy. decret um esi ne EpiÇcoptu primafedis nominetur prtncepspresbjitc-r or umbautfupremtu presbyter, autfimile quid, fidprima tantnmfidis Epi-ficopae.Eqttidem Cartbago, Romani quondam imperiiamula,fi'audem noui, dr na(centù in Romanoponttfice imperii, prtma detexit. In ea enim célébra-turn est concilium, cuiprafuit i^ugußtnua cum tabulis 7lt;(icani Concilti corrupt ts , Romanui Epifiepua per legatos “vnluerfialem in Cbriflianos Epifiopa-’ turnflagitaret:tum enim lt;.d4ntiochia,Conflantinopoli,lt;^lexandria, euoca-catii,produ£ltfiq^ Conciliiarchetypis Romani Epificopt cupidttas inperpetunm conutEîa ell. ideoque Augußinus i. Itbro De Baptifimo contra Donatißas, capgt; yverbailla récitât: T^equeenim, ait, quifiquam noßrum ,fie Epifiopum Epi-Jcoporum conflituit, out tpranntco mereadobfiquendineceßttatemcollegas Juosadtgit. HicnempefianEtui Pater ,cumpâtre Gregorio tyrannidem dtfirte aperteque appellat Romanumpapatum. Ecquidergo Romanenfes Augußino amp;nbsp;concilio refiondent? Refiondent, inquam,quod Hi er ar chia patronos decet, exemplum defiriptionis Romana integrum dr incorruptumfuiße, archetype ilia ab t^ugußino dr altû Concilti Epificopis vittatafuijfiyatquecorrupta.dquot; • cum itaßentem perfiicuerint,putant(ieteßesCatonefanHiores eße,iß a vide * licet/implicit ate,dr modeßta pap at ut extruitur dr propugnatur. Tandem ve-roextruEio plarifique locis piet atu ßudio ,quinetiam Augußino, dr reliquis

Carthaginenfisconciltipra/ulibui,perimpietatemhorrendamdamna~ . tis^Romanafi-audes regnuminEccleßamexercueruftt,

ffo» \^poßolicum,fedpira~

ticum.

CAP.

ET HIERARCHIA ROMANA.

Cap. XV.

I Nona(Jvnius,aiKpaucorumarbitnumpernnercdccifioneindedoftnna3c difciplina ad (alurem necellaria.

• 2 Breuienumerationepræuaricacionum Papatus,probatur ab cododrinam Sc difciplinani Ecclefiae clFe corruptarn.

• 3 An Epifcopo ,amp;fuisDoótoribus,nRiltis Deidonisornacis.vniuerïàlis de* cifio de doftrina 6c difciplina competat.

• 4 Quoriefeunque moueturcontrouerfiavniuerfàlis indodrinaamp; difciplina Ecclclïæjlynodus œcumenica eft conuoeäda, in qua ex vnius voto nihil eft decidendum : amp;nbsp;de Gregoriana temporis computatione vitiofa.

j Concilus interfuerunt olim è corpore Ecclcfiac viripii, quifacerdotesno» i

• 6 NonquaelibetEcclefiajfèdfponfàChrifticrudita amp;nbsp;famfta de rebus diuinis' diiudicarepoteft.

Non eftin poteftate Epifcopi Romani concilia gcncfaliaconuocare,multa . minus eis prçeftc, piique Imperacoris amp;nbsp;Magiftratus eft eeelefiæ poli-tiam curare.

Hl A^enui columns quibm PapAtfü nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;, vitioßti ejjiprobaui^ |

i mtts , teßtmoniis omni exceptione maierihm, id quod(uperædt-ficatumeïi^etiam fronte corruit. .^^odfcilicet Romano EpifiopOyö’ fuii datafitpoteflat de dollrina amp;nbsp;difeifltna Ecclefia deciderepro arbttrie. 1 i^phortfimutenimin Theologtacerttfiimu^seH-, Mandatis aut traditioni-bus hominum de doftrina amp;nbsp;difciplina ad falutem ncceflaria defi-» niendum non elle;Theelogicapeßta esi initiobuittslthrh Non ad vnius vel paueorum arbicrium,fed ad Ecclefiam iudiciutn de doólrinaamp;difciplinaadfalutemncceflaria, pertincre. Labia qaidem jàcerdotù ait {.fidalachioi capite z. ) cuflodtentfiientiam^ nbsp;nbsp;legem requi

rent ex ere.^ ettes quia (^ngelm Domini exercitunm e^i. Sed quid Pro • gt;nbsp;* pheta de fiui (ecult jacerdotibiu dicat,paulo poïi diligenter notandum : Ir-ritum y inquit, fecifiu pactum Leui, tn cuttu oi^e fuit lex 'veritatü', am-hulauit mecum tn pace (fi ^quitate, efi multos auertit ab iniquitate,: vos autem reeeßiflis de via, nbsp;nbsp;nbsp;offender e fecifiis plurimos in lege..j.. Prophet a,

vero Escech, capitetrigefimoquarto,loquiturdepafioribui, quiidquodtnfir-mum eH, non conjolidant, amp;nbsp;quod agrotum, non fanant. Timport.^ le-fu Chrißi corrupta erat in Ecclefia l/raelittca dohrina difiiplina,^ha-i rifeorum traditionib/ts, qui Euangeltg caci dr duces cacorum dtcuntur.

DE POLIT. CIVITATIS DEI

Saduc^i ncgabaftt refurre^ionem mortttorum-., EjjcniiÇe^am ab inßiltito It' gisalte»afn i»ßitfterant. .^aprcpter^qiti dobïnn^ inter frétés amp;ctßodes dt/cifltHithabehantur, vtramqueturfitercorruferunt. ^idin Orienteac-ctderit, Chronica docent,in quo Eccleßa amitltu feculis hareßbus^ambttione amp;prauitate fra/ulitm labefaóiata eli, tam in do^rina quam in dtfiipltna,ßa-crofan£îo T^tcani Conciliiftatuto, confirmât a.

12 i^beo vero tempore quo PapatM regnum in ecclcßa Occidentali, df I 4//« EuropaloctsconfiitutuelifioEirina^d- dtficiplina omninopcfiundata ePt, amp;nbsp;it a infirmata^ut a planta pedis vfiquead 'verticem non ßtf'anitasfied vttl-I netsßiuor^amp;pl^gatumens, Prauaricationesomnesrecenjcrcncninfiitui, I paucasnihilominusadprobationem eins quodfupra propofiui,re ferre ncceffi ePt. Ethnica Rorhain Capitoliodfdiis amplifitma ciuitatis locis, idola co-luit: at Roma quafedesfiApoßolica did vult, multopluraveneratur. Papa I fingulis ann is imagines cereasconfecr at, quibtts affirmât pec cat a hominum non min Its pur gar i quam fianguine Chrifli ^eafdem fulgura depeUere, par-turientibui Opern ferre,homines ex in cendio amp;nbsp;naußagto Itberare ßllisaque Î ac omnibus tdolts Papatua^thuribulis aromatum incenfisfiuffttus adoletur. i^quam lufiralem falubrem effè docent ad ment is (ßi^^^porisbonamvale-tudinem tuendum, ad infidias Dia bob dr noPiurnaffePirafugienda, ad mu-I beres è puerperio purificandae. ^^id vero magis deplorandum, quam è^pîDÀXT/iêix, id ePt panis adoratio,quern circumgeßant, d“ mifiris homini-busfiuperßitione, dr falfit doPtrina obcacatis, adorandum exhthent? Ec-quis,quaß,adeoamens erit, vt id quod dentibus teritur, Deum effecredat? Hine Chrifiianam religionem ludais ,Turcis, drE.thnicisderidendampro-pinarunt-,quorum hi,,^oniam,inquiunt, Chrifiiani man ducat Deum quern adorant fit anima noßra cum philofophis : Hit vero in fu 'is fynagogisquotidit' Î vociferantur, Deflrue Deus exercituumgentem, Chriftianorum ido to latrat» dr Creophagam. ^ispius hac legens, drferioperpendens abflinebit a lacry-

1 mis} Sacrum hapt ifnium,fate flut o,ol€OyCereis,exorcifimis infulfis poUuiffe Ulis non ePifatis,fedChriflianaecclefia lauacrum campaniscommunicant -, ea-detnqueformula quafolent infantes baptiz,are,eas baptiz,ant-,compatresadhi-bentyampana nomen tmponutydrvefl/e noua induunt. In oratoriopriuato dr domeßetopadobaptifmuexercent contra Conflatinopolitani Concilti6. canons nbsp;nbsp;nbsp;mulieribufq^ c'btra expreffum Dei ver bitpoteflatebaptizandi concedut, u

dr ne

ET HIERARCHIA ROMANA. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;157

amp;ne oiuidad/ummamimpietatem dcefjct ^alierum EccleÇtii SAcramentum corporis df/angiünis Domini^ tnßicrificium^quodijuQttdie offeruntpro 'viuü amp;nbsp;mortuis/ommutarunt-yimpietate idololatria., inuocatwne mortuorum ( pollutumcontaminatum : fdque^incontumeliam oblationis ejuarn Jefua' C hr iß US (emel obtulit pro peccatis mundi. t^dhac commcniißint fiic ramen- I ta alia adulterina, Scriptura Jàcra, amp;nbsp;Eccleffæprimitiua incognita ; do£iri-nam^^pœnitentiæycirieiunyptibltct priuati ffuperßitione, impta dtfii- I pitnacontaminariint. Templaprodigiofocultuexterno,amp;idolelatricopol-Itterunt^dt'P^eliatcaslatronumeffeceruntffacrilegiis^rapinisffnrtis^vittosdi“ ** mortuosp}oliando ffepulturas 'vendendo, nbsp;nbsp;cpuaßum de reliquiis Sa» Ei or um

J'uppofiettiis exercendo. Omnia peregrine idiomate in ipßs templis leguntur^ I amp;fiu»t,tpuibusplebs, tanejuamficris CererisaddiEia^mifereeludttur. Se- j . Ei as vero innumerabiles induxerunt ; comm cpui raßo capite amp;nbsp;nit moriones cucullis, veflibus^^ variis indutißiperant ran as i^egjpti. Conuentiss illoram fùnt Erancifci.Benedicih ^uguflini^ Bernardi, \^ntenÿ, Ioannis, lacobi, ’ Pramonflrateßum,Ctßercienßtim,Carthufianorum,Carmelitarttm^c^ quot * . funt virorum,totfuntfere Eeßalium, altar urn mult er urnfeci a-, quibtts cum [ matrim onio tnterdixeruntfeneftram latißtmam ad omne genus inceßus, So-domia^adulterq fcortationis aperuerunt. Be corrupte lis in finit is qua in hoo ’ Bontificio regno vigent, turn in pracipuis fidei Chrißtana articulis, turn legt- ' husaddtfciplinam Ecclefia pert inentihusßcripferuntper annos quin quagin- • ta continuas,magni nominis Theologi-,exquorummonumentispatetRoma-num Hier archam cum (uis Chrißianam religionem, dr difiiplinam omnino I corrupiffe^. Illorum ergo arhitriofubiicere decifonem de doEIrina dr difci-plina, nihil aliud effet, quam lupanar ia mer et ricibus, adult er is reforman-\ dacommittere^.

3 Sed age, fingamus Epifcopum aliquem, ûmnifcientiarum diuinarum drhumanarumcognitionepraditum ,pietate^inßgnem ,necnoneiusdoElo-res iisdem donis dr virtutibus ornatos,reformationem doEirina drdtfciplina inueßigare,dr religiofe quarere,eritnein illorumpoteftateEccleßa non interpellât apro arbitrio de doEtrina, drdifciplinadeciderelC^ïinime^. lElamß quid contra Scriptura facra auEloritatemflatuerint, infirmum er it, dr inua-lidum. Paulus egregius fuit i^poßolus, dr vas eleElionis, Spiritu fanEIo dr fapientia ornatus. fßit illo Berroa annunciante Euangelium Chrißi,nobiles Theffalonicenfes quotidie fcrutabanturfcripturtts, num ita fe res haberent^

r 3

^Hcmidmodum Paulut annunciabat. K^cior.xj. l^on enimfolis dï^ium e?i jAcerdottbifi, Çed omntbui,ScrutamntiIcripturoi prophetarum nbsp;nbsp;'^poßolo-

\rum fcripth comprehe»l(U-, quia t» tllh traditur forma (dr régula coledt Deum^ amp;nbsp;E cclefiam admtnißrandt^nthil^ addendum quodßt cbtrarium^ nee defrays ^iendumquodfitad/alutemnecejjarium, nonpert^ngelum ^nedumper hf-minem. Ex partem enim prophetamu^jdf ex parte cognofcimui ^ßtrittu-'que^ prophetarum , prophétie fubiieiuntur. T^am etfi perfect a eH do£lri-

J • f '■ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;5 quam exßacris literieadipifcimur,modo tarnen dtfcendi, expar-

‘quot;''^Ytecegnofcimue y^drmodedocendiexparteprophetamus. Seddices ^Petre àquot; i* Apoßolistradttit funt cLauesregnic^lorum^cd^deincepspaßorihttt^qutiniUo-J rum locumßucceJßruntiSupra oßendi Romanenfes in cceno ignorantiit,fuper-ßitionfiddüloiatria^negle^uminißerif ,et difciplinie ataxia^tn quibui 'verjan-] 'tur^ nulla ratione /tpoßolorumßuccejßores didpoffè. Sedvt obiedionifatiefa -' ciamßupUcem eßd djco clauium adminiflratione: fdi^^eneralem ; alteram - ^ßedalem.Specialti ePi,qua fit per Eccleßnre^ores : ^quemadmodum clauei ' 'domui^uelvrbifßtntinmanuxconomiamp;prnfediiy’vtaperiant (drclaudant: ßc c laues Eccleßnfunt in manu reéiorÜ,'vt c laudant vel aperiant .,(dr quads ehî 'eeconomi in domoprnfedi in vrbe, talis edipaßorum in Ecclefia dtgnitas ^poteflof. Sedaltera edigeneralis adminißratio clauium, qurt edipenes Eccle-

gt; ßam ; quemadmodum ius nbsp;adminiftratto clauium vrbu edîpenes Senatum^

1 (ueldomtss,penes dominumßta vt ab œconemisvelprnfeclis officium nonprst-ßantibus,auteisabutentibus,iurepofittrepetere,^illitsapudferecipere. Eo-'dem lure drpofßate Ecclefia, clauesfuis traditru redortbus repetit fiabu^ tantur.VocemPafiorisnouit^drdifitnguitdvocealienorum.Ioan.iQ.Probate fiiritfsi an fint d Deo-.gratiaSptrittssfanSli accepit.Invltimisdtebttsßt Do-

i minneIoel.2.Effundddefiiritumeo,fiuperfiruosmeos,etfuperandllasmeaSf (drprophetabut.deniq^ Ecclefia ex Deiverbo omniaprobat^(dr dtiudicat..^M-tiescum^igiturc'otrouerfiavniuerfialis mouetur de dodlrinavel difcipltna ad flute necefidria.conuocanda efifinodusdaudatifiimtApofiolorum (drpatrunt . Ecclefhe purioris exemple,v/ antea notaui. Ealfum vero edl, quod qutda exifii-

!i mant in ConcilioHierofilpmitanodnquodetoliendaCircumcifionefuitdifice-I ptatum,ex Tacobifoliissfiententiaquiefiionemfuiffolutam.i quodvftssfuerit I ( verbo Kfha: na Irenausinterpretatur,(drfisfiinteliigit^Ti) nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tdedl,quod

ad meattinet. Nimis entm imper iofum effet dicere fic cenfeoßc iudico ßt pro ratioae veluntas/tiam in rebtss leutortbus, EidiorEpifceptss Romanrss^ctrca

annum

IT HIERARCHIA ROMAkA. jy, Mnum\^lt;:i.o'm»ihus Eccleßiffrxcefitjubexiomutiicatienif}gt;lt;jenit^'utâiedd~ minicaJequenttßecimA quart am tun am primt menßs Paßha crUhrarent, nc cum luda'u conßentire'Vider entur. Or tent ales Eccleßa nbsp;nbsp;prefer tint /Ijiaticig

homin'ss arrogantiam irriferurtt ^^grautter monuimnt^vtJe cerio fuoÇquod itctfolet^contineret. IrenAM^etßaltenusnoejßetaTiSlortiopinione,eumta-metfut EußekifiiaitJib.$.c.-i^.(ßRufintisc.Z4.'vehemet3terreprehendtt,qu9d incon^tltù aliû Jyrnmißisßolt« de hacpolttta coßituijßet. ^addi^urifuijßent iUipatresprAßantißtmtßhocjeculo vixtß'ent jn quo PapA Romano licet qued lubet. GregortuiX III.rationemluhducendi tempor a tnconßHltisprincipthiu Chrißtanisau^ioritateßua mutauit-, hincqueßecutlt;t in orbe Chrtfliano, tarn i» publicis, quampriuatisaêîiontbtuingéniés tenebr^, quasvixpoßeriHlußrA-hunt^ntß remedto occurratur opportune,cum pars Europe Grcgoriano, altera pars antiquevtaturcalcalo.Reprehenditurture eptimohic Papa^quitemporu ßubdiiUtonem ad Mathematicos philoßphospertinentemßbi arrogauit-,^^ licet nonnullorum quot;vfueßuerit opera, amp;nbsp;conßlio, tarnen reformationem temporis legitimam nonßintaßecuti^vt doSiorumhacdereJ'criptapubliceedita, docuerunt. ^uod'verotanquam Caßaralter,bullaedtxertt,'vtreformatio temporis aß amp;fuis conßituta ab omnibus reciperetur ^Jttperbum arre-gans fuit. VtElor polittamin celebratione Pajchatis, absque Eccleßa cenfen-fu arbitrioßo mutans, etiamßprobabiliter benefentiretgt;nthilominus iuße^ reprehenjus-,quantomagis Gregoriusreprehendendus, qui de re tantt mo-menti,adRempublicamamp; Eccleßam Chrtßianamtotampertinente, confli-tuit,prafertim cum Gregoriana fupputatio imperfcüla ßt (ß'vitioßa. Suetonius tn lulio Caßre capit. 40 inquit : Conuerfus hinc ad ordinandum Rei-publ. ßatum,faßos correxit, iamdiwvitio Pontificum per intercalandi li-‘ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;centiam adeo turbatos, 'Vt neque meßium feria aflate, neque 'vindemiarum

autumno competerent. Ex quibusintelltgipotell, ordtnationem anni rem tjf^ politicam, ^iJPlagißratus fupremi, non Pontific 'is ejße de tlla con-ßttuere_j , quemadmodum exempla Romult IÇpuma Pompilq regum Romanorum docent, qui fuo tempore.^, etß‘varietatem curßtum Solis Luna non probe_j tenerent,attamen regium ejfe^intellexerunt, de tempore ad formandum Reipubltcaßatum,ordinärem. Exßat etiam Conßitu-1 tie quadrageßma fepttma in TIouellis, qua Imperator conßituit, de rationes temporis in a£lis publtcis ohßruanda. Equidem quod hißoriographus fupra dtxit , a Pontificibus Romanis perturbatam olim futjfes temporis

1

1^0 DE POLIT, CIVITATIS DEI

rdttonein, 'verißimedtci potent de P af is Romanù^ quorum vit io Chronologi/t contaminai A eH. Teßatur loannes Luctdists, Itb. i, Df emendattone tern forum, cafAQ. Romanam Eccleßam olim annosnotajjetantum à temf orefr^e-ßdentts Pafx, foßea ab incarnattone Chrißi, inter dum ab eiuidem faßtone, omißis illis annis,qui ab incarnattone Seruatoris vs^ adeius faßtonem decur-runt : nihilqjcerticonßttutum ePt inßuffutatione annorumvsg^ ad annum 5J2. quo tem fore ànatiuitate Chrißi concorditer numeratum ePi. Ex qua varietateßufradi^a,irrefßerunt infinit i error es eß confufiones in a£lafubli-ca (ßfrittata, vt fidemfaciuntillorum temforumficrifta, in quibus Chro-nologia tarn ecclefiaßica , quam folitica confufa ß contraria defrehendi-tur. ,^ia vero Romanenßs gloriantur Gregorianum calculum ad ratio-nemanni lulianißubduldum eße-, quafueritilla, ß quid in ea omnibiss fecu-lis deßderatum, comfendioßedtcam. lulitts Cßar Sofigenis Alexandrini Ma-t hernat ici vßus esi ofera, vt temfus re for mar et, qui contemfta Chaldaorum ßGracorum Aßrologia.fiequutits eit {_^egyftiorumfintentiam,annum(^ ad folis cur[umitaaccommoßauit,vt trecentorum quin^dierumeßet,ßintercalât io menfe (ublato {itavt duodecim annis continuis non intercalaretur'} anno conßituti funt menfes XII. f^t haclultani anni conßitutio ab OHa-uiano Augußo nonnihilemendationis ßmutationisexferta eil. Nammenfi ^uinttlt, nomen luliq, ß Sextili, nomen Augußiimfofitum eli: detra^use/j futt dies vnus menfii Februar io, ß Anguß o menfi addittts ;ßcq^ Romant/s annus fuit emendatas ab Imf er atere ,detncefstjjObfieruatus adhacvsi^ temfora. Verumtamen multifr^ßantes viriomntbusfieculis in luliani anni con-ßitutione multa refrßenderunt. rrimo,quod fcr illamfublatafint ß tuer-faduo temforumgeneraaveterihus Hebrais, Grads, ß Latinismagnofere telebrat a: vnum menßruum, alt er um annale-, de quibus in Serif tur isfaeris fiequensfitmentio. Deusenim, vtell Gen. cafA. voluit dies, menfis.ßan-nos, Solis ß Luna motu definiri. lultana vero Inßitutionis fafit, neq^ Solares,neq^ Lunares menfes habuerunt. 7(on enim Solis ingreßujn if for um ra-tione defintuntur menfrs,vtq dtcifoßint Solar es,ne^ Luna motuconflituun-turmenflruaifß ßtatia-.in Ulis vero conßituendisLttnaris curfius fracifua habenda ratio esl -, quia menfis Luna motu definiri voluit Deus: hineq^ Ec défi a vêtus Ißaelitica,Pßl^i. admonetur,vtin Neomenia,iddt,Cal. menfis, tuba buccinet, ß Dei laudes dec ant et. Secundo refrehenfiim di oltm, ßad-huc-refrehenditur in anno Iuliano,quod eius exordiumfit abruma,iddi ,a

temfo-

Er HIER AR CHI A ROMANA.

tempore {vt Kuro .'iit deling.Lat.}quobreuißimuieiidtes^^ßnoxlengßima; quti opimone mat tu OntdiM^eecinity

Omnia cum florent, tunc eft noua temporis ætas; Sicannusper Ver incipiendus erat.

Phyßets rationtbtu conta ntentia-i fuifßi cinniprincipium à Vere.c^uaab biemt repeterequodomnta. tuncfloreanty de^ grauidispnlmttibuógemmet tume-ant, arbores frondibu-i operianiur ,femina telluri commijja crefcantae-rem volucres concentibw mulceant, (ß Solis amœnitate cun^a ammantta deleéîentur, (^foueantur. Sedlt;^ßrologtremalüusrepetunt, nbsp;nbsp;noflrian-

nt ratwnem ad Juhani anni typum confiitutam^perturbàtam eße conquerttn-tur. Cum entm Soltn prtmam partemßgni Arietis ingrediatur bac noßra eetatCyßc^ ad decimum Martij diem Vernale AequinoSltum ß at natur: Solßi-tiumvero aßtuum ßolis tngreßuclßciatur in ßdus Cancri,undetimum lunijdiemxßVl\\yc2.,quamfoladitfuh\'^.Septemhris/iobisAequtno£liumaU' tumnaledefi»iatßequtturneceß'artohyhernumßilßttiHm,quuSolQ^'pc\coz-num ingreditur,ad X LdiempertinereDecembris^quod tarnen vltimo eitude die,vel Cal. lanuarti tn CalÜarto Juliano clßituitur.PJitc^^ßmultoplura qtu conßtho pratereo .afapientibusviris notatayndicantperturbatam anni ratio-nemßubduEltone Gregeriana minimeemendatam futjß. Poßreme magni no-minisTheologi Grad nbsp;nbsp;Latintjveteres (ß recentioresrepudiata anni Juhani

ratione^exfacrisBibliisiußam anni ordinationereuocantßahcet njt ohferua-t 'is Aequino^iis,annui àproxtma noua Luna AequinoLîti autumnalisyndpi-at.^^iodetid Ecdeßa Chrißiana vtdeturohfiruaße ex Cycloru ratitne,quam obßruarunt Computtßa-.Cyclosenimßos Paßbalesincceperut abAequinoilio autumn ah, quosveteresin 14 Septemb.diem contulerant ordine^dtetum tbi notato, Grlt;£cam veroEccleßam abeodem tcmpore,anni fumpßffeprindpium, conßat ex Jndtdionibus,qutbus anni apud Grecos definiuntur,qtta^ abautu-tnnaliAequtnoclto/umuntexordiu.'^ccedithis'valtdßimaratio.quodChrL ßtanu prtneipium anni debeat eße AequinoLJium autumnale,quod eo tempore Chrtflus natM ßt,quemadmedu ex Danielu (ß iMCee teßimonioprobat Eero. aldmhh.t^.Chron. Jn bis omnibus quidquam affirmare,antßatuere non eJi. meum.Placetenim Phntthb.\8 cap.L^.teßimonium,quoaffirmâtdierü., anni folisq^ motus,AequinocJiorum amp;nbsp;Solßttiorumprope inexplicabtlcm eße ratio-nem.Eo magis demtror Gregerium XllJ.cjr/itos ,quirem omnium dtfßci[li~ mamie:^- à vocation ejua ahenam,(ß in quam impegerunt, quot;vt communisfere

X

tffx DT POLIT. CIVIT/VTIS DEI

CMAthemâùcnrttmfint entlaßt am auda^tr a^^rcdi non erubuerint. C^thi certe videturfaluo melioriindicio,temf)oris otdinandt rattonem cenfiitui non fojfi.nifiin conuentu ab Imperatore ^Princihibm Chrißtanii indicia^tn (juo audiantur Theologorum, Itirifi€ritorum,Mathcmaticari'm^ Aßrologorum^et Phyficornm peritifiimorum Jententi^fexquibM c tr ti altiiutà de finir ifoßit^ (fifojlea anti or it ate Imper lali df regia confiitni. Prafiat vero anttqtiamfiub-dncendirationem obfieriiare,quam nouam vitiofiim,per Papæ Romani (u-perbiam indu^am recipere. In rebn^i entrn nonis tn Republtcaftatuendu dfte-iipiendii,euidens debet ejfivtilitas eitts quodfiatuiturydi'f^ec pitur. At prxter-quam quodexGregoriano calcula nullum emolumentumßedpotiut detrimen-turn in public fia^u dpptiuatugignitur iintoleranda est Hierarchs Romani dr aßeclarum audacia, qua id quod Imperatorum df Re gum eti, a dfi dpfiuos pertraxerunt.

5 SedTJtadidyVnde digrefiifiumtu,noflraredeat oratio, tantuabelî vt quafiio de Circumcifione ex 'uniui,fitie Pti ri, fine lacobifintentta diiudicata fuerit-, quin pail multam altercationem de re tota fuit eommuni calcula eon-clufum, dpdelelit interfiatresBarfiabaad'Silav^irt primariq, qui cum Paulo dpBarnaba lt;^ntiochiam mßtfint cum liter is,nomine Ecclefiaficriptis ,dp partesEcclefilt;eenumeranturApofioli,fienioresdpfi'‘ttres,quanifivereinCon-cilio affuifient,falfia ejfit enumeratio. Huius 'ConcHq \_yipofiolorum vefligia fecutifuntpatres. In Concilia Eltbertino,quodcirca Nicxnix. Synodi tempora inHifiania cele brat urn ePi cum Epifiopis , fie der un t triginta fix presbyteri, diaconi multi, dpmaior parsplebis. In CocilioNicxnoprxfins fuit Coßantintts Magnt{s,dp in liter is quasficrijifit adEcclefias,^! fee urn in illud cenctltu aggre-garentur,hxc verba leguntur : 7(am (fi ego,tanquam vnus ex vobis(urn. In Conctlto Chalcedonenfifib ImperatorecÄlartianointerfiueruntcum Epifiopis,nobilespp'xfecii ciuitatum,dpexpleheplxriq^viriprimariy: ipfieImpera^-foradfuit,dpcumSenatu de Diofiori^_y4lexandriniEpifiopi cauficegnouit, dp iudicauit. Concilia œcumenico,Conflantinopolitanofiexto, Confiantinus Imperatorprxfuit,confiliarqdpiudicesprxfintesfuerunt cum Epificopis.Sub Carola agno coaElum fuit Concilium Moguntinenfie, quodfuit in tresclaf fiesdifiinPium : Kna Epificoporum,feLundafi/lbbatum,^ Monachorum,ter-tia Comitum, iudicum Imperq,dpaliorttm Ecclefix membrorum. In Gallia, hoc Aefirofieculofiub Carolanono,in Concilia Pofitacenfi Rexipfie, dp proceres regni, Cancellarius,nobties infiniti, cum Epifiopis, ex altera parte mini-

ET HIERARCHIA ROMANA.-

ßri Ecclcßarufnreformatarum, necnondo^iviri multiinterfuerunt. Jfad diilurt funt ad hac Romanenfs, tjui nulltimlocum tribuunt lateis i» Conctlio,cjuobarbaronomifte cosomnestompleeluntur ^quos non confecra- ' runt ? ?ion it a vifum fat olim Epßopis Ponti amp;nbsp;Bithynia, qui teße Theo ~ ' doreto libr.i.capit. lo. admonuerunt TaUntinianum Imferatorem, 'vt ad ConetltumTjentret,vt abuf^^qui interEccleßafltcos irrepßcrant^cum Epi- ' fcopis emendaret. In Conctltis enimgenerahbtts, in qutbus de lege eommu-nt dfeeptatur, qua non modo ad Eceleßaßicos ^ßedomnes Chrtßtanos per-^ tinet, aquum esl ut piq emnes rectptantur amp;nbsp;audiantur. ^od enim ad omnesattinet, ab omnibm debet libérée trait an, nbsp;nbsp;unanimiter con-

cludi.

6 Enimuerodnquiunt^ metuendum esl, neßlaici conciliis interfuerint^ fa£lio df confußo oriatur. t^t longe aliter fentit Tertulhamss t Cum con- ' uenimus, tnquit non eit fail to dicenda fed curia : hocfumus 'vniuerß quad ßnguli. Tleque et tarn de qu.ilibet EceUßa hic quaßio esl, fed de Eccleßa fanil a , ffonfà Chrifli ; nee de qutbuilibet homintbtts agitur ,fèd de pits nbsp;nbsp;e-

rudttis, qui modeße cßpie de rebtts Eccleßaßicts audtre fr conferre poßßntz neque_j metuenda eil abeyirißocratico conuentufailio, aut confußo,feet pottus ab oligarchico, fr ab its qui regnum in conciliés aucupantur. Gregorius ejtîagnus Conctlio Conßantinopolttano non interfuit, T^azianfum receptt, teßaturquefutsfcriptis,fe nunquamvidtße exitumfelieem Concili»-rum, in quibusfolt Eptfcopi conueniß^nt : idque 'verißimum effi comprobant Conßantienfz^, eß Tri dent inum Concilium : in hoc Papa auiîoritas fn-pra Coneilq auHaritatem ßatuitur : in illo loannes Hußius, eß Hieronymus Pragenßs contraßdem dat am comburuntur ; fanciturque hareticis ßdem non tßeferuandam.Ex quo prodtgiofo décréta or tafunt be Ila prodigiofa,qua tot am Europamdeuaßarunt-

7 Rapuit etiam adfe Romanta Epifeopus auiloritatem conuecandorum Coneihorum, zJMarcellus eß Pelagius tn c. Synodumydp c. multis, i j,dtßin-iltone,nontantum Epißopi Romani eßadtcunt Synodos conuocare ,fed etiano eispraeßß (ß imper are. CMareellum PP..Canontßa, in dtilo Canone,. ^yiîa-xentio I.in hune modumfcripßßßvfßrmant: Synodum Epißoporum absy^ hu-iusfanila fedis auilorttate[quanquam quosdam Epißopos pofttiscongregare} nopoteßis regHlariterfacere,ßcat.Pclagiu vero PP.ßc in dtilo Canoneferibe-tem,proftrunt. Multis denuo Apoßolicis fr Canonicis, at^ Eccleßaßicis i»~

-V»

de polit, civitatis DEI

ß rui mur regulU^non dehereabs^^ßntettA Ronmni Ponttßds ConctitA celclra-rt?Hinc^^ ionclndunt, lS(on eße Concilium ßed conueniiculum cjuodßneßcdii Af)oßoUclt;e RomAn£Au^üritAie,etidiuß{ Im per at or is celcbralitr.^o,ciußo, iure h^cprobantur^autqua ratioHcfuleiuntur ? Non adRep^eminquiunt^ncc adplehemßed ad primär tumfacer dot em cura rehgi-onispertinet. Crit de rege itapracipiturDeut, 17. Cumautemfederitßtperßliumregni/uißcrtbetßbi Deuteronomium in libroacon/J/eciufacer datumamp;Leuit ar um,ent q^apud ilium nbsp;nbsp;leget in eo omnibus dtcbus vit a ßta, vt dtfcat timer e Ichouam Deum

fuum,vt cuflodiat omnia verba legis huiusj^p-ßatuta hacvt facial i Haße Dauidpopulum hortatur,vt henedtcat Domino Deo,amp;templumeiusinftau-ret -ßc lofaphatus circumeißonem intermißam reduxit ßc Azarias amp;nbsp;laß as Pafcha [uis temporib. pene antiquatum, ille reßituit, hic magnifee celebrauit: ßc Ezechiasferpentemaneumfiegit. Efo/efondentRomanenfes, Princeps Chrtftianus Religionem curet\ inconfulto nthilaminus, aut noient e primär io facer dote nihil pertetare,necConciltafuaau£îeritatecouocarepoteÙ.^àro, quisprima Concilia indixit, quis eisprafuit?Epifcopus ne Romanus?lt;ffdntea dixi Concilium 'NicanÜà Conßantino Magno congregatum fuße, amp;nbsp;etpra-fuiße Euftachium Epifcopum Antiochia-, Sßuefteretiam Epifcopus Romanus adilludfuos mißt legatos,quinecprafuerunt,necprimolocofiderunt. Theodosius (Jiiagnus, Concilium aecumenicum Conßantinopoli pracepit, in eo praful Conßantinopolitanus prafuit : Epheßnum Concilium generalem à Theodoßo minore fuit indicium, cui Cyrillus Epifcopus^^lexandrinus prafuit: Concilium Chalcedonenfe ediHlo Imperatorum Falertani CMar-tiani conuocatum fuit. Quantum cecumenicum Concilium auHloritate:^ Ju-ßintani primi Conßantinopoli fuit conuocatum. Sextum Conftantinopoli-tanum à Conftantino tertio celebratum fuit,quiepißolam mißt adAgathonem EpifcopumRomanum,qua iubet vt ad Concilium veniat,velnuncios mittat. Notandum verohacconciliaEpifcoporiiab Imperatoribus conuocata,cum interfe derebusEccleßafiicis diffruißent,rogaße imperatoresvtratuhaberent qua decreuißent, tantum abeiî vtpro arbitrio leges vel in doSlrina,velin di-fciplina conßituere poßent. Capitula conciliorttm Imperatoribus exhibeban-tur,quiprudenti con(ilio, poßea auHloritate fua ea confrmabant. Tune imperator,et imperialisSenatus,necnon alqChrißiani laid n'a dicebantur:An non, quafoßent Ecclefia membra^an non omnib.ficulisextiterunt Chrißianißo-hrina pietateillußres,qui nee Epifcopi, nec titulo tenus ,fed reipfa do Si or es

Thee-

ET HIERARCHIA ROMANA.

Theologie fuerunfi Nam etßEpifiopigradtim ç^titulumTheolûgorum adejjti fint, qttu tarnen de fua faluteadeo fecttrui erit 'vt infoUdum eis fidem adhi-keat? nemo prüdens committet (èpelagofub naucleri impertti adminiflratio ■ ne^nec de eo ex habit tt fed experientia indiciumfaciet-.cpnod fi temer arium aut nanties artis ignarum,deprehenderit,ßatimfihiconfulet^nenauf'agittm facial. J^isfapiens .pharmacumßtmet ab eo qui medicus pileoquadrato, non arteaßimatur ? ^uts reuspatronOyC^uantumuis celebridta confidit, vt cauße fuit defenßenem negligat? ^uedß in rebus ad hanc vit am caduc am pertinen-tibus^nihtlquodßt(äptentite,prudentia,veldiligentise,omittimus,erimusne fupini in dtuinis^tn quibus de animscfalute agitur?Religionem ne,qua. nos im-mortalesefficitfita defpteiemus, vteiusadminißrationem omnino commit-tamus Ulis, qui pratextu religionis quarunt quafuafunt,non ea quafalutem hominumpromouent?Nleceffe igitur eii,non tantum Imperatorem (ß Reges^ Jed omnium ordinum Chrißianosßejalute comuni cur am fuß ipere, hoc pra-fertimnoßrofeculo, quo docirina (ß dißciplinaßacra a Pontifice Romano (ß ßuis conculcata,eßReßgt;ublica Chrißiana bellis,^ßedstionihus perturhata edi, Denique Imperator (ß alti proceres Concilium œcumenicum cum conuocaue-rint,ßatd autoritate,non nutu Epifcopi Romanifaciet,iuietiam moremaio-rumedtcerepejfuntvtje Concilioßßat, cum aliis co'êpifcopisfedeat, dt'quoä decretumfuertt,fequatur. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;' ’m

Cap. XV1.

1 Vnus eft Epifcopatus, amp;nbsp;vnaEpi{coporumdigni'tas,necvnusaltcro inferior, rarioncEpifcopatus.

1 Ordinatio Epilcopi amp;nbsp;eius deftitutio non fuit penes vnum,fcd penes iÿno-dum proüinciç,iuxtaConciliorum décréta.

• 3 Hiftoriæ docent, Epifeoporum noininationem amp;nbsp;abrogationem penes Imperatorem amp;nbsp;Regem interdumfuilTe. nbsp;nbsp;,

• 4 DePrirciUiano,amp;ciushærefi,damnataabEpifcopis,amp; d'elinperatore,qui PrifcilliahumcapiteafFecit,propterliabitosfœmfnàrumconuentustuc-piffimos.

■e . nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.

S.^àdem mirahitur poßeriti^ tant am fuifje inEpißopo Romano ar-rogantiam,vt infua ßttim eße dixerit poteßaie, inferiores Epifcopo^ inßituere eß deflft uere,quafi ^nus nonjit in Ecdefta Chriflt Epifio* patus, eß vna ommurn ^pißcporum dignitas,qui probe muherefuofungun-

X 3

i6tS' DE POLIT. CIVITATIS DEI

t»r. rbicum(]ue,ait IJieronymM in epißola ad Euagrinm, fuertt Epifcopua^ß-ue Romx, fine Engiibii ,ßne Confiantinei’oli, fine Regßtiujdem ■meritiedi ßr eittfidemfacer datii. Not urn eEi tUnd i^ugnßini ad Hteronymum, efßola it). .^anyuam,ait fecundutn bonorum vocabula ,(jua iam Ecclefu ‘vfua obti-»uit^Efßopattu maiorpreshyterio fit-,tarnen in mult is rebus Auguftinus Hie-ronymo minor cEi. 'Noynen enimEptfeoyi non eum maioremfacitfed tntegri-tas doEiriniedTvit^. Dignitasigitur minifterti non eEi aUigandafedihusfnb-limiortbus^nec minor efi dignitasEpifeopi pauperis quam diuitis-.^'vt ctuitas vna maior non eEi orbe -vniuerfo, it a Romanus Epifeopus infinit'ts per or hem terrarum Epifeopis maior necfuperior cenferi dehet. Cathedra certe EptfiopH celebrem non reddtt ,fed Epifiopus cat he dr am célébrât. D. Augufi. Hippone-ßs Epifeopus, Hipponenfem ciuitatemohßuram amp;ignohilem,tllußrtm ^no-hilem doEirina fita efecit. Ambroßus MedioUnenJém Eccleßam fito tempore » clariore Romanareddidtt,propterfingularepietatem (jr erudittonem-.Aqui-^ leienfienim ConciUoprxfuit,nullaque habita eEi ratio Damafi Epifeopt Rom. .^id Bafilius^ ^thanafiusE Eccleßas certe quibus prafucrunt,ilarifiimas reddiderunt,quas Dio ft or us ahi praßdes har et ici, ohfeur lores poßeris re li. querunt: denty^ non Epifiopi nobihtas /^ener 11,^1 amplitudo ciuitatis, in qua docet,fedpietasç^doblrina, amp;Eptfcopalis funHionisfidelisexercitatioffe-Elandaeft.Etiamfivero patrespolitiacaufagradus Bpifcoporumdiftinxerinty •vnicuique tarnen metropolitano de finit a fuit dignit as pot efi as, (ß quihhet Epifeopusfidcurahat dixeefimpraerat quidie inter multos aliqui,or dints,noft dominationispoteßat£,amp; Arifiocratia inter Ecclefiapaflores laudahilis vige-bat,donecper corum, de quibus dixt, tyrannidem omnia funt in EceUßa Dei perturbata.

2 .^uodwro attinet ad inßitutionem Epifeoptrum, ea in unius poft a nenfuitpoteßate ,fedpenesfynodum eius prouincia, in qua ordinandus erat Epifcopus.Sie.n.Laodtc.conc.e.iz legitur. ft epifcopiiudicta metropelitanoru, eorum qui circumcircafunt,prouehantur ad Eeclefiafiicampoteßatem. J» defiitutione vero Epi fiept ,fnon omnes fynodt Epifopi in fint ent ia conuene-rant,hcuit damnat o prouocare ad ceneilium ex mult is prouinciis congregatu. Verba Coneilii f../1ntiocheniprimi,hac de re c.iy-fimt huiufmodi:Si quis Epifeopus decertis ertminth.iudicetur nbsp;nbsp;cotingat de eo comprouinciales epifiopos

dtftdere, cum iudicatus ah ahis innocensereditur, reus ab ahis aßimatur pro totius huifss ambiguitatis ahfelutione fanhîajynodo placuit, 'ut Mefropoltta-

»usgt;

ET H 1ER AR CHI A R.OMANA'.

ttus nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;vic 'tnAprottincta iudicesaliosconuocet^^uiconirouerßam tol'

lanty^per eosfimul, amp;nbsp;per comprotiinciales €pifcopos,ciuodtußum 'vifum fne-rit^approbetur.Tta^Jecundu Conciltorum canones faßum eil} quod obtendit Pontifex Romanu^Syinluafitum eJJepoteftateEpißoposinJtitucre, deßilue-reiordmatto.n. ftlabrogatio à Synode prouincialißcbat^io quo dt(iu e^l modo.

3 nbsp;.^odfihißortarum teßimonia perpendamits, Epißcoporuw inßitutto

'uel deßttutto olim fa£la e^i a fnpremo domino locoruÿn quibm fedes erat Epi-fcepalis.Narrat Socrates lib z.c y ConftantinmfiUurn Conftanlinitmprohajß neminationem Fault (fr Macedonit y quoddijstdentthttspopuhß'ßfi agiis tUUi fuißnt .fed in ipforum locum inßituißfe E ujebiu TSlßomedti njem. Adhaic So-quot;ifomenuslib.z. c. 24 cornmemorat Bontfactum (fr Eulaltum Epß cposRcmi parit at efuffragioru elelios fuiffe: id cum percepijfet Honoriu^i Impcr.zit rtuf^ nominattonem trritam fecit.pefteaBomfactum eins nominis I.ionßttuitept-ßopum. Publtco etiam edtSio declarauit ,quod fi duo in poßerüparifufßragio eli-gerentur,quodneuterfuturnseffetEpißopns.InHifpaniaconciltÜToletanu r. c.ïo.decreutty Clericosfi quidem obltgattfint,vel pro lt;tquatione,'vcl degenere altcuius domus non ordtnandos eße, ntßprobatlt;e vitafuertnt,(fr patroni con-jenfns accefferit-, item tn Conctlto Toletano 12.C.3. amp;nbsp;6. Decret um eFi,vt quos regia admittttpoteßfts aut participes menß fitaeffecerit, hos facer dotum (fr populoruconuetuifufctpere teneatur-. (ßEpifcopns 'Toletanm^eosfolü ordinäre potesi,quos regaUspoteßas prins elegtt,vntufcuitf^prouiniiapriuilegio (aluo. Clodouens inttioregntfui Aurelia conuentum omnium Galliaepifoporucelcr brauityVt dedoölrina (fr dtfipUnafacra deliberarent. Illireb.prudcntcrfub • duSlis.petierunt a Rege,quem admodu oltm fiert ßoUbat ab Imper. vt rat its ha-beret fua aut ont at e leges ecclefiaßtcas, de qutb.fynodtos decreuerat .inter quoi ext at hac, TCl^e qu'is ejftcio clerictfungaturabfq^ regis aut prafcPlorum autorita-te. Childebertns Clodoueifilinsyterum ^^urelta concilium coegityn quo cap.

3 dtftrte habetur,quodelel}io Epifopi fieri debeat a populo (fr clero,cum ap-probatione CMetropolitani(fr autoritate regis.TSiotabtleccrtedecretum,quo \^poßeliea dtjciplina ,politia patrum, (frautoritas principu i fimulconiun-guntur, (fr multùnomtntbns praferendum Toletano.quorcgiapotcfiatiat-trtbuitur,vt quos men fafua participes facit,cos facerdotesacommunione non reiiciant necmirum Papam (fr Hifpanum ecclefalibertatem in hoc capiteopprimer e,cum in cat er is fere idem datofymbolo exaquantur. Sed perfiqua mur hißorias regniGallia,exquibn5patet,adquospertineatEpißoporuelcllio,(^ eoritabrogatio. InConcilio Ealentia habito/egnaieLothario Imper.decretu

i6i DE POLIT. CIVITATIS DEI

fttit, (juodß rex naminet altqnem, ecclefi^e ohtrudat, qui apt ui nonßt ad muniti Paßorii obeundnvt, der ut dfpopultts legatos mttient ad Regem, amp;nbsp;ipßum admonehunt de nffenftone dt' damno eccle[ilt;e, humiltterque orabmit,'Vt ntagis apt um nomme t, vel ecclefiam cum ßua venta, noua deci touts rationes inituram. Cum vero de abrogando Epißopo qualtio futt, (jnodtts conuocata til y dp t'ex fuarn interponebat autorttatem. Ex tat coniiltum Parißenße au-toritateregtacoadumdn quo Saphoracus Partfienßs Epifeopus abdtcatM,da-mnatußuepropterßccleraydquot; in monaßerium detrufusfutt, dp in etus locum eled Ui eit alius Epißcopm ecclefta gratus, dp autoritate regta confirmatui. Item Carolus Caluus Ptflenfe concilium celebrauit, cut lt;^rchiepißopus Rhemenßs, d'plerique alti eptfeopi interfuerunt. Rotalduscptfcopus tbt conui • dus,damnattts dP abdicatuseli. TSltcolaus 1. eptfeopttsRomanus Rotaldum dignumpolteapronunctauit,qui in integrum reßttueretur, Jedfynodus nulU Papahabita r attone,inßua lent entia per feuer auit,d“ Rotaldum, quo dad Epi~ fiopumRomanumprouocaJßt,proßcripj!t ,proJcrtpttontjquetabularegisautO' rttateßunttonßrmata.

4 Hancvetußtßimamejßin abrogatione Epijeoporttm conßtetudinem, qua ex politia ?{ioa»i Concilti dppatrum dudaest,vetui teßatur htfloria, “Ham circa annum 380. Gnoßteorumharejtsa PrJctUtanotntrodudafutt in Htßania,is per magicarum artium arcana reltgionis fidem, mor urn que ratio-»em inpoteßate Damonum dpeßfedu jjderum collocabat : hacque deteßanda hareß Eptfeopum Inftantium nbsp;nbsp;piehem tn G alita tn J et tt. ,^^a de re admoni-

tui t^aximus Imperator,Burdegalacônctltumcoegit, adquemdedudtha-reßarcha,dp ab Epifeopts examinait, adC^aximum Imperatoremprouoca-runt. Iscaufamomnem Euodioprafedo pratoriicommt/it,qui Prißctlltanum poliquam audiuit,in carcerem coniecit, nbsp;nbsp;poliea captte aßecit, Imperator is

décréta,quod turptßtmos conuentus,in qutbusfœmtna coniptciebantur nuda, Hamoneminuocantesjoabuijßt, Inßantius vèroafynodo Eptfeoporum abro • gat us eß.,^amobrem ex [uperiortbus teflimontis not or tum efl,nullam

ejße Epßopt Romani poteflatem,ßeu pottus tyrannidem,quam ßbi arrogat in inflituttone dpdejittuttone

quot; nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Epißcoporttm^

-.1

CAP.

ET HIERARCHIA ROMANA.

Cap. XVII.

ï Refiitatioc. aliorum 9.q. 3. quo foli Petro didum eneaffirmatur,QiiodH-gaiierisfuper terrain,amp;c.

t Poteibs excommunicationis etiam Icgitiinæ in excommunicatorum vi-tam,bona,honores nullum habet imperium, ncc potcft fubditos hbera-rea iuramento obfequii amp;nbsp;fidelitatis.

} Vtcanonica fitexcommunicatioquatuorgcneracaulàrum concurrerede-bent.

• 4 AdhuncLydium lapidemfubducendaecxcommunicationeSjamp;Iknullaeab Epiicopis Romanis contraRegesamp;Imperatores latæ,canonicæ rep«-rientur.Quodhiftoriis probatur.

• 5 Papæexcommunicando proceres res (lias mcliores cfFeccrunt.

• 6 PrædatoriadécrétaLucii 3. Alexandri 4.deRelapfis,excogitataadExcô-municatorum bona deprædanda.

•J Refurantur Canoniftæ quiExcoramunicatîonem iniuftiffiinam,dicunt eflè pertimefcendara.

FfereHy vt de fulmine illo ngamtu^ quo Chrißianos omnes^ etiam rt~ ges excommuntcare-, excommunicates akfoluere, abdicare honoribtas amp;nbsp;bonis^fubditos a iuramentofidelitat'u amp;nbsp;obfiquii liber are,presbyter RomMMßbi datum effe ctntendit. Hane vero immenfam nbsp;nbsp;prodigio-

fam poteftatem vt euincat^fc argumentatur:Chrißuf dedtt Petro claues regni clt;elorum,amp;poteßatemaperiendidP(l^lt;tlt;i^gt;^tli,necnonligandt amp;foluendt, id €li,excommunicädi'velahfoluendi.jit Epißopm Romanm^e^ Petrifucceffor^ et go data efi ei poteßas excommunicandi nbsp;nbsp;abfiluendt ; non homines/olum

«mnes.fedetiam lmperatores,Reges^ç^proceres:quia Petroeiufquefuceeßori-bui tradita aut or it as, omnes terrenerum princigum ftperat pot eft at es eof-dem ordinationi Deireftßentes,defolio deiicit^dr ad infima terra detur hates pro ft emit-,bon is nbsp;nbsp;honorihtts omnibus fioliat, fubdites a iuramento pra-

fttt 0 abfioluit. Hac ePiclaufiula ftjqttipedalis, qua Hterarcha Romanus, tot urn concutit or hem Chrißianum.fifjfilogifimo pracedenti anneHit^-vtfucumfacial hominihus.^^tgod adfy/logi/mi maiorem attinet, Symmachus Papa in c. aliorum, q.c/. 3.Joli Petro diHum ej]eafifirmat, ,^od ligauerisfiuper terram, amp;c.Sedre(ellititra Chrifto,qui Math, si.omnesdjcipulosfiuosfic adloquitur: ^^rnen dice “vohis ( ait ChrtftuJ quaeumque ligauer it is tn terrayrunt ligata in calo,(^ quacumquefolueritisin terra^eruntßlutain terra-, idemquerepe-titur Ioannis 20. cap. .^uonsodo autem interpretanda fint verba Chrißi

7

17« DE POLIT. CIVITATIS DEI

ad Petrum^ tj^atth. 16. Cypriantts diligenter amp;nbsp;pie exfojuit in traPiatu T)e ßmplicitatepralatorum :Loejuitur, in quit, Deminut ad Petrum Tibtdabo datées régi ctelorum, dP Itgauerufuper t er ram/runt Itgata tn eale-,d^ qult;t-cumquejoluerisfuperterram, eruntfoluta amp;incali'.d^quamuis Apoftoliso-mnibft^poPt rejurredionem(uamparempoteßatem trtbuat, dr dtcat, Si cut remiferitis peccata/emittentur illiiß euttenueritu tenebuntur-. tarn en’vt vnitatem manifeflaret, unit at is eiufdem originem ab vno incipientem fua auteritatedtfpoßuit.^^ugußinus'verotradatu 50. adcap.xt. Ioannis, hac de re dtflindetn fequentem modum dfßeruit:St 'verba illa„^odItgaueris fit-perterram/ritltgatum incalis,pronunciata fuißent tantum pro polo Petro, id nonfacer et ec clefiaßd fiin ecclefia fit, quodcumqudigatum ei'i tn terra, li-gatum eii in cale. 'Plam cum ecclefia excommunicat in terra, excommuntca-tHsligatus eli in ctelo,quando ettam réconciliât,reconctltatteifimtlttcrfoltitus elî..^are nemen Petri denotabat corpus eccleßa, d“ inperßna Petrt intelli-gendtfuntpti omnes, vt in perfona luda omnes impii notantur. Huie {.^u-guftinifententiacenfentit etiam Theophyladiinterpretatio. .gamuts, ait, Petro diel um fitfolt, Dabo tibi, dgt;'c. omnibfss tarnen (_y1pofiolis concejfafunt claues,cum dtxit Dominus, ^^orum remtferitis peccata, numeropluralt fei-licet,nonßngulari. .^apropter ex Chrißt verbis,Cyprtani ,,^uguftint, dquot; Theophyladi,autoritatibus,conßat a pontißct 'is detorqueri inßnißramfinten tiam , qtiodfimpliciter infingujtart Petro, dp plur alt numero omnibus dill um eil Apoßolis. Caterum clauium nomine, docendt dr dtßiplinam exer-cendi munus ecckßaßicttm imprimisßgntficari,extra controuerßam eil.Has clauesChriftus rex, dp prophet a Eccleßa a patre prtmum a(cepit,vt eil Ejata iz.Et dabo dauern domus Dauidßuper humerum eius,dpaperiet,dp non erit qui daudat,dpdaudet,d‘nonerttquiaperiet. Poßea Chrtßushasdaues,Ec-deßatn perfona c.gt;4poßolorumtradidit,qHavel fpecialtter per er dinar tos re-Hores exercent ur, velvniuePfaltter per ipfam Eccleßam, qua ius fupremum clauium apudfi retinet,vt ante dtxi. Itaque daues regni calorttm in Script ur A (acradoElrinamfidei,dp dtfctpUnaexercitationem, fiu vßim permetapho-ram defignant. Eccleßa entm,cum nec carcerem,necgladtum habeat, quo feier at qs in ordtnem redigat : d' fides velpietas, verbo Dei perßtaderi, eedem-qtte falfa doHrtna dr tmpietas corript dp caßigari debeat, poteßate Ecilt-ßaßicA, dfundiene verbi Dei diuina, calum credentibus d reßpifeenttbus

aperitur.

ET HIER ARCHI A ROMAN A. 171 tperitttr, infidelibui amp;nbsp;im^œmtentihui clauditur. Et vt dtßinliim lotjUAr^ totu hacclaHiHmpoteßos Eccleßte (ß tii^reliortbui tradftaaChrifloßuA-busprteßrtim partibui conßat. Enaeïî or dints altera eil cenßura diuinse. Poteflasordtnis^nihilahudeHquam mandatum docendi verbum Dei,amp;ßt--cramenta adminiflrandi i quo nullum augttßtus velpr^clarius. Sineeretgi-tur amp;nbsp;diligenter Euangelium Chrißt docere, amp;ßacramenta ab eotnßituta, admtnißrare incorrufte , id prim um ePi daues regni calorum pte exercer e_j, lt;^lterafarspoteflatiseccleßaßicseincenßuris conßßit, mandatum dici-turligandi amp;nbsp;ßoluendi^hoced a communioneßacramentorum arcendieos^ quorumfeelera^impietas, dr impœnitentia Eccleßam Chrißi offendunt : nee non in communionem ecclefte recipiendi omnes eos, qui pœnttentiam agunt. , Clauibus igitur nuüum dominium^nulla iurtßdtdiopolitica redoribus eccleßje tradita eil,quits Ulißli vere exercent^quiSptritum fandum acceperunt,loan. t.c:gt;.cap. Tantum vero abell vt Hierarcha Romanus fan£las claues Petro dr \yipoßolu,eorumque veris ßccejforibus traditas^ acceperit-, quinpotius adulter tnas vßtrpat, quibus dodrinam dr dißiplinamßacram corrupit, vt ex its qua diSia funt,ßpe probat um eÜ. ^tque hac de Maior efpllogijmi di£iaßuf-fictant. ^uodad Minorem attinet, ante demonßratumesi^ Papam Roma-num Hierarcham nullo iure Petri vel Apoßelorum fuceeßorem eßßyveldici pofè.Exfalßs igitur praßppoßtisfalßaßyllogißni concluße eÜ^ qui hac fola ra-tioneparalogifmus did debet,quodplusßt in dus conclußone,quam inpropo-fitione vel affumptione poßtum.

2 Poteßas enim excommunications eccleßaßica,in excommunicatorum bona,vitam hanc caducam, honores, autßubäitos,nuüum obtinet imperium. Adhuius vim rede per cipiendam, notandum didupltcemeßein Eccleßafi-delium communionem. Prima dicitur interna, qua perfidem dr charitatem cepulat nos Deo amp;nbsp;proximo,nexu firmißimo. Omnes enimßdeles cummem-bra ßnt eiu^dem corporis,Chrißo lefuconiungunturiVteÜ i. ad Corinth, cap. iz.Et ad Ephe. cap. 4.. Altera cemmunio externa, poßta eH in communifo-detate drEcclefia communione,audtende verbum Dei,eundem orando,parti-cipandofacramentis, dr vota conferendo,colloquendo^^ cumfidelib.Ab hac c'th F; nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ty q

tnunioneexternaabdicanturexcommunicatiadtempus,donecreßpi[c^t,non abhonortbus,ßucceßionibus,aut poßeßtonibus: fed Ulis horrendu Dd iudidum annundatttr vt reßpißant. Interdicütur ergo comunione externa,At interna

r i

DE POLIT. CIVITATIS DEI fi-equcntilftiadmonitionib^inculcatur^ 'vtad Deum per 'ueran/fœniten-tfameeriuertantur,quaßprlt;edttifu»t,ecele/ia adcommunicr/is externlt;t par^ tieipaticnem nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;eos eumgaudwreeipit. ldveriß!tr;ttmeffi,ccfnprobant

OngenesHom.xx.in lofH4m,amp;-i.z.eapui E‘:{echteUs, amp;nbsp;TeriitUinntain Apologetic o^neenon Cyprtanuipaßim in epiß. Exponuntenimfornjdqetaecclcßa tunevtebatuT in Uganda drlolnendo. Cenjura fierifolebatinfideltumcongre-gatione,qu^ antea ab its quipraßdebant legtttmo or dine a Chrißoamp;Apoßolii inßttut OyConclußa fuerat, omnes crimina propter qua aliquis exeommunica-baturßeteßabanturjupplices cum lacrimü (dr iei units mifiricordiam Dei im-plürabant,maßi admodum,quod in corporeecclefia repertumfuißit membru putrtdum^quodniß cauteriojanarinon potuißet :fidß excommunie at tts per-a^apcenitentiapeccatumagnojcebatamp;conßtebatur, longregatifideles Deo grattas agebantyaefitfiater excomunicatfts excarceremartts aternaeduEltts^ tngaudtfi -vita at er na rcftitutusfuiffit^ Ecclefiaq^rurftti adiungebatur^ dt Deo reconctliahatur-./eueriorispeenain corpus ^’velbonaexcomunteati^nuUusfuit 'vfus.Nec obeli,quodopponiturexi.adCcr.c.$.de Corinthioincefiuofo Satana tradtto,qutdolortb.antmi€^corportsfueritafeilus;itemexbtßoriaPaulini, quifiripfit amanuenfem Stiliconis, contraqucmAmbrofiusfententidexio-msinicationispronunciauerat,a Satanafuifie correptum,(^dtlaceratum. Hac enim exempla,teflimonia funt extraordtnaria ira Dei in corpora excomuni-catoru,qua raro contigerunt. Vix quide fieripotefi^vt anima hominis legitime excommunicati,peccativinculisinca[oterraqueconßri^a,henehabeat,(ficgt;( fimpathta qud anima ret inet cum cor pore,cor pus inter du grautb. doloribus^ tmo morte tpfa torquetur amp;nbsp;diffoluitur. Sed hac Deofunt commit teda, drfia-t erna charitas iubet pro iis or are qui à Domino corriptantur-, nec pium eïî eos quiinciderunt in manus Deiviuentts, exagitare. At dices?hifioria Ecclepa-ßica te fiat ur Conßantinum Magnum^efiquot; alios multos Imper. Chrifitanos,hard icos ab ecclefia excommunicates, honupriuaficinon défuntetiam exempla tor um qui capitalifiuppliciofunt affe^i. Refigt;ondeo,altudefiede officio (fi pote-fiat e Magifiratus differ er e, altud de officie amp;nbsp;potefiate Pafioris. Donatifiarum .•gt; T i gt;•, 5 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;cdtSîo Imperatorisfifio iufie addicla funt,qued Caciltanum iniquis cri-

; minib.oneraffint,(fi ecclefiaperturbaffent. Prtfci/hanuscapitaUfuppliciofuit affeElus,nonquodexcomunicatU5futffèt ab Epf opis Calliapropter harefim, fed quod turpia,qua legibus ciuilibus puniiintur gt;nbsp;perpetraffet. Dtofeorus Ale-xandrinus/edittbus ecclefiaßicis iitffu lmper ff cltat u: fuit,iure 'optime. Nam abdicar

ET HIERARCHIA ROMANA.' 17? ^lJicatum EfißofatUy aejuum ne»fuit honffrui Eccleßaßicii, qui officium^ jgt;refgt;terquodbo»A Epißcopoconceßaßtnt,fritßareno»po߀t. Ita^potesißpe (Ontingere, 'vt harettcM vel ßelerAtu^ à communione Ecdeß^eremottu, tali-buA imf licet ur crtminihuSyVtßtpremui zMagißratuA ex praßrifto legumti-wltumjn eutnagcre tene^Uur. Innudttum vero c^prorßu inßolens fuifèt, frimii Ecclefujeculüpaßoremßteuirein corpora^velbondeorum^ qui cenjurA duiinA affatbantur^Aut eos poteßAtißecuUri pled endos tr Adere. Rigidt qui-demfuerunt in dißciplinA exercenda.,qHodEccUßA MagißratuApr^fdio tunc deßitueretur,cuiuf audoritate iudictA capitAliA exercer et ur in ßelerAtos,quos AnAthemAte_j deuouebAnt ; Deusvero inter dum grAuibus pcenis 'ulcißcebA-tur^vt dtjcerentemneshorrendumeßiin mAntu Deiviuentisincurrere ; deinde neceßefuit dißciplinAm exercereßeuerAm, vt HlA'tAnquAm cußode .fAcrA fideidodrinAefpietAsillibAtA conferuaretur^muldAm vero bonorum, vel pcenam CApitAlem nemintvnquAm excommunie Ato impoßerunt. IrenAua lib.i. cAp. 9. cf Eußbius lib.f. cAp.2i. necnon Concilium ßyincyrAnum, com-memorAnt morem Antiquum qui in recipiendis in grAÜAm excommunicAtïi^ obßruAbAtur. Primo eü licebatfAcr 'ts intereßeconcionibus^cfprecibuAeccle-fiAfi ids ; deinde Ad SAcrAmentorum communionem recipiebAntur,ç^ Ad inte-grAm reßituttonem cf Abfoluttonem monus eis imponebAntur ; »ec licebAt cuiquAm rem AnteAdAm opponere 'velexprobrAre, tAtum Abed, vt bonis mui-dAreniur. Deniq^recedatà ChrifitANA EcdeßAimptAUIapoteßas,quAfubdi-ios Ab/oluit iurAme»to,quoßuntlmpcrAtoribtes, Regtbits ^d^inis (uis obno-xii. ImpiAm dixt pontificiAm poteflAtem,quodiuri diuino cf hum An 0 ex diA-metrorepugnet -.Verboenim TseiobligAmur Regtbttsndßris ,ßuepiisßue im-piis fideUtatem pr Afi Are, cf obßequium-. hi À Tgt;eo praficiuntur in irAfuAi^tpo-pulipeccAtA CAjligent-, illtvero tnteflimoniumgrAtia pAcis dAntur ,^t di-fiAmus in rebusproßeriscumgrAtiArum Adione,cf in Aduerßs cumpœniten-ÜA colere Deum,quipro Arbitrio eligit df conflituit JmpcrAtores cf Reges, •vt nobis imper ent. Petrus non Admtnet EcclefiAm,vt liront coniurAlo Chri-fii hoßißdem,Autobßquium »oprAßetfedcontrAvt ei obediAt,cfpi'o ^0 oret. R euer US Imper Ater nonßeuerus modo,fed cntdehßimus fuit contrA ChrtßiA-nos.^t Audtamus TcrtuUtAnumAd ScApulifm,prAßdemCArth'Aginis,de fide\ ^obedtentiAChnfitAnorum ergAiUumimßrAtortm .ßcßribehtem : CtrcA । maieflAtem {inq/ßt) imperAiOris infAmAmdiquot;, tAmen »unquAm AlbiniAni^ nec NigriAtri vd C^ß^ini inueniripotuerüt ÇhrifitAni.Hi omnesEthnicierAt,

174 .de polit, civitatis DEI

amp; contrA Imper at or cm comur Alterant. Clodim en'tm Alhinm, vt Spartia-nuiferibit., in GaUia centra Setter um rebeliaitit : Pe[cennttti NigerÀSjriacis legionihus Imperatorfalutatut^ à S euer o defecit-.Caßtani verovocabantur rebelles à Caßto, cjui in lulium CAfaremyvelab Amdto Caßto^ejuiL. rero Imperator i infidiAS inftruxit.t.^t cum ill'is Chrißtani nun quam contra Imper ata-rem conturauerant. Chrifttantts enim nuUiu^eit hoßis^nedum Imperatorts^ quemfeil à Deo cünßitutü^ vt (ß ipßtm diligat df reuereatur, (ß honor et. Co-limt-ts ergo nbsp;Imperatoremfic^vt hominem a Deoßecundum^dr q^dquid eÜ

a Deo conßecutum, dt“ßolo Deo minorem. Excipiunt Romatienßsßac quA dixiße Imperatoribuiintelltgeda eße^qui nunqttam excommunicati fuerunt ab Eccleßa. Excommunicantur entm Uli foli qui fuerunt tn commttnione.^» Cur ergo Papaflemniexcommunicationeinfefto PafchatisTurcam,etomnes infidèles Sarracenos amp;nbsp;ludAOS^excommunicat ?cur locuflAS^ brlichos, df con-uoluoloSy qui nunquam in communione Eccleßafuerunt, veleßepoterunt, A-nathematedeuouefi drcum Ethnici non nafcantur Chriftianißedfieripoß ßnt, curantequamfa£iißnt eos à Chrifttanaarcet Eccleßa ? Profe^lOyfi -verA eli rtfg«Z4,Excommiinicari non pofleeos,qiii non fuerunt in communione; Pontißc'isRomaniexcommunicatio contra7urcam,in-ßlßa efi mept a. Et enim h^c cenßura diuma infideltbtts non competit,cum hi • ßnt extra Eccleßam. .^ißd, inquit ^^poßoltu, mihi de ils qui forii funt iu* dicare?Ißonnede hisqui inttßßuntuostudicätis? A communione ergoEc-cleßA expelli non poßunt Uli,qui ad earn admißt non fuerunt. ^temadmo-dum enim non dtßbluitur matrimonium inter eos, qui contrahendipoteßatem non habuerunt,nec accufari poteîi matrimonium quodnon eli,c.addtjfoluen-durnße depponß. impub,item nec homicida is cenfetur,quiahortuprocurât an-lequam anima fit corporiinfufa-,cum animatu did nonpoßit, quodformatum nonßt,dr perconfequensnonextinlium,c.quodnon,^z. q z.ßc aiunt Cano-nißA,excommunicari non poßitnt Uli qui nunquam in Eccleßafuerunt cem-munione.^idvero de Imperatoribus ChrißianitabEcclefiaiußeexcommu-I nicatisßntiendumfitßocet Augttfiinus eptßola jo, adBonifacium-, Impera-'ßores (jnquit )ß in er r ore eßent, dt'pro err orefuo contra 'ventate lege s dar en I fer quastußi probarentur,eß coronarentur^non faciendum quodUli impie ’ iubent. 7^nfuadetßanüus doctor eiiciendos eße,aut imferto abdicandos-, nec I docetfubditos Chrtftianosiuramentoßdelttatisfelutoseßeßedpotiusillos ad-bortat urpvt nonfactant ea qua Imper.ator impie iubet^ afßiütenes^ mar-

£

ET HIERARCHIA ROMANA?’ 17^' tyrtumpotitafiikcant : lulianu^ v^poflatA hxrettcu^s indigntu communio-ne^ Ab EcclefiafuitiudicAtw ; nihilomintt! Diutts^mhroßus non improbat Chrtß ianorummilniAm Imper atortfuo obfecfueniium, tantum 'vetAt ne quid gerant contra honorem Det. Hac Arrtbroßißntentta relata est in c. lulia-quA^. 5. Z» hnne modum : luhanM Imperator, quamuts eßett^-poßata , bahuit tarnen fub fe^ Chrtßtanos mtlùes , qutbui cum dtcebat, Produette adem pro defenßone ReipublicA, obedtebantei: cum aut cm dice~ ret cts. Productie ar ma contra Chrtßianos, tunc agnoßebant Imperatorem caIi.

Î .^ia vero Romanenfes fulmen Pontificium, per fas efr ne fees fulcirt conantur, Canonicam excommunicationem ex quatuor caufarum generibus deßniendameßidtco,dgt;'ßqutd contra habent, ah tilts exIpeElo. Prtmum, ex caufa materiaU, nempepeccato. Peccatum enim materia ell excommunicatie-nis,quodpuhltcum eifvelfua natura, vel alto quouis modo-, quod^jSdeograue ell,vt tUo Dei gloria, EcclefiAcommunio, nbsp;nbsp;tpfi peccatorisfalus periclitetur.

Secundo , legttrma eii excommunicatie, ex caufa fotmali : ea ell à Chrißo \ CM.attb. 18. praßripta-, quA necejjario obferuanda ell,vtpie dr diltgenterpri- ■ uatim admoneatur is,quipeccat-,poflea coram teßtbusßpriuatas admonitio-»esneglexerit-,quodftcontumaxfuerit,tuncEccleßAePtindtcandum-,qUAmo-dis omnibus eniti debet, vtpeccatorem adreßpifeentiam reuocet, antequam extremo excomunicationis agat remedto.HAadmonitione5,drpublicA,drpri-uatAfieridehentare£ioribusEccleßA,cuiuspeccatormembrumesi.T'ertio,ca-nonicaellcxeommunicatio,exgloriADeifludiodrcharitateergapr0ximum', ne gr ex Domini malor um confortio inficiatur {modicum enim fer meti tot am maffarn corrumpit}dr nenomenDeifanEium quodinuocaturinEc(leßa,pro-pter impiorumfeeler at am vit am blaßhemetur inter gent es. Poßremo caufa ßnalis excommunicattonis, eilfaluspeccatoris, eiusdtmq.^poli conuerßonem reßttutiofh EccleßACommunionem.

4 eyid har um quatuor caufarum Lydium lapidem,quA omnes in cano-nicaexcommunicatione concurrunt,ßßshducantur Pontißeum Romanorum excommunicatii)nes,nevnaquidcm ab Ulis contra Imper at ores dr Reges lata aßeulis multu,canonic a reperictur. Id verum effe probant hißoriA. Conßan-tinus Papatefle Abbate rrffergenß,Imperatorem Philippumexcommunica-uit,quodad0rari imagines pie prohtbuijfet. interdtxitq^ ne pro Imperatoren freies in Eccleßafier ent, neveeius imago p'umbovel atiro inßulperetur, quod

116 DE POLIT. CIVITATIS DEI

is imagine indtgnus haheretur^qui imagines veneradas no ejje/iatuijjèt. Gregorius I 11.prohibait ne tributa^velve^igalia perfilueretur Leoni llljmpe-ratari Conjlatinopolitano -, eum^j folemnt anathernate ajfecit, quodiuxtn legis diuina mandaiumetemploDeifiatuasfùflul'^t, drjimilitudincs^qtiib.ad cull am diuintim popttlus abutebaiur, amp;nbsp;vtpoßeris inuiftim redder et Imperator is nomen Iconomachum appellauit: Theomachus potius papa dicendus^ qui nulla habita verbi Dei ratione, Imper at or em iniuße damnauit. Gregorius y II, Henricum ly. Imper atorem profcripfit^elr is{yt Platina ait} ana-themate non ePt abfolutus^ donee CanoJJum vsq^ media hieme ventt nudispe-dtbus depoßto omni ornament 6 regali j »fc in vrbem introduLius ePi in qua Papa cum fua nbsp;nbsp;athilde htlariter agehat Jed infuburhio triduo commoratus^

veniampetens aßtdue^ tandem abjoluitur. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fuit^ iquaßo, cauj'a tarn dura

excommunicationis?quodpeccatum graue commijerat imperator? CItlar. Scotus nbsp;Benno notarunt,nempe denegatienem nominationis elr inueßitura

Lpifcopatuum imper Jquamßcpißime Papa ab imper atoreßußra efßagitaue-rar. Pius II. Dithericurn ißpurgicum Moguntinaßdis Antißitem, excom-municautt,cir \.^rchtepijcopatu abdicauit^quodßipulari reeußret ,ß,pro co iure quod Moguntinertßs ex antiquo inßituto habet,nunquam Principes ele-£loresconuocaturum,nißprius intcrpellato drconßntiente PontificeRomano. t^drianus Iy. Imperatorem Prtdericum,vulgodiPtum Ænobarbum,/»-crepuit, quodcum exequo deßcenderet, fulcrumpedaneum à latereinfaeto te-nuißt imperator-.quodfallt um fuißeßngulari principis magnanimitale veri-ßmile ePl ; quamuis excufabat fetenendarumßreparumßientiaapuero non eße probe er uditum, dr Adrtanusexcommunicandipratextumnullumhabe-ret'.attamen manfit altamenterepoflumiudiciumpontificis. {_.Alexandere-nim tertius Adrtani fucceßerßulminatus ePl in Fridericum, nbsp;nbsp;tot am Rem-

publicam Chriflianam ineum commouit. Proceres Imperq bonipublici gra-tiafperfiuafirunt Imper atorivt fitpplex veniam à Pontifice peter et. Is morem gerens, Papam aceeßit^et profiratus ad eins pedes,veniam deprecatus eß. Tune i^lexanderpedem alterumeius collo impofidt, amp;nbsp;calcando iußttfuos, qui frequentes aderantyCanere,Pfilm.^i.'verjum., Superaßideme^bafilißcum sm-hulabts y (Ir conculcabù leonem dr draconem. Siep^uts plura de hac Pontifids Romanityrannidelegerefludeatt repeterepoteritaNauclero General. 39. dp 40. neenon à Bar no De vit is Pontißeum , dp Funcciotn Chronico. Clemensy, yenetorum Rempublicam excommunicauit,quodFerrariamfubßua cüen-

ET HI ER ARC HI A ROMANA. 177' clienteUtenerent,qUießafitptrbo Duds FrißtiEßeußs domiaatu'vindicaae-rat. dßwmodo abßluttfnerunt ? Tßirrant Anmtles Holland. amp;nbsp;Mare hiß or,. Francßum Dandalum^Fenetorum Ducem, nomineRetpublicjt Romam 've-miHum in lollo geßantem d^fer Papa cænacutam pedtbia quatuor more brut or um progredientemiVeniam deprecatumfmjße, dr obtinutjß-,non dtßtmilintulci a ab ea,qna Sapores Perjarum Rex, Falertanum^dr Tamer laues Baiaßtem affecerunt.

5 Equidem ft cui bono fuerint Pont 'ßcis Romani excommunieatienei tyranntca^attendere'velimui y exillû Hterarchiam Romanam., bonis inftni-tis, prouineiarum integrarum pojßfttontbus dr redittbus ornatam dr locu-pletatam fuiftè,ex hißoriis deprebendemtis. Innocentius 111. loannem, njulgo fine terra diHum, Regem v^nglia, excommunicauit, quodrecußijßt quendam Epiftcopum agnoß:ere, quem Papa motuproprtoHyorkenßEpßo-patuipraßcijßt •. hac occaßone regnopulßss, reßitui wunquam potuit, quin prinsregnum\^nglia beato Petro, dp dus fuccejßoribusßsbiecißit. Platina ait tingit am dp Hyberniam Romano Epißopo , tunefaHam eße 'vcHiga-lemi plurarecenßntur de hoefaHo à Flau. Blondo Itbro fexto, Decad.z. amp;nbsp;ab^^nton.Florent. hiftor. part .3. tttul. iç), §. quinto, dp à Platina in 'vita Innocently III. Imper ateris Conßantinopülitani,iam ab anno Domini Italia dp Sicilia exciderunt, propter Epifeopi Romani excommnnicationes. Honorius III. Papa lucratus eit ius inueßituraEpißoporum Germania dp It alia,lata in Henricum V. Imperatorem excommunicationt.v^drianus IV, adept us eil iusfeudi dominant is in Sicilia per excommunicationem in Guili-elmum Danum, quern iure ill» (pohauit : Luytprandus Italic Rex, Pontifie is fulminationibus coaHus eii donationem Alpium confirm are, quam Aripar~ tusanteceftor,PontifieiIoanni p'll.cum regnidamno dpdedecorefecerat. Innocentius 1F. more ant eceßor urn fttorum,Fridericum 11, excommunie amt, amp;nbsp;'vtramq^ Siciliam exchmunicationis virtute occupauif.deniq^pauci reperi-entur Imperatores ,dp Regts ab Epificopis Romanis excommunicati,aquihus prsedam aliquam non oltinuerint..

6 P'tautemiurealiquoidfeciß'videantur ,pradatorias legescommen-tifuut ; quas tribuuni Lucio III.^Alexandre IF.Epiftopis Roman 'is,qult;ele-guntur c.^d abolendam,Decret.lib. 5. ///. 7. dr t.fiper eo, de hareticisyn fexto.Ex quibusftatuunty'vniuerfios quideSacramcntocorpor 'tsdpfanguinis Domininoßrilefu Chrißi^'veldebaptifmate,feu de peccatorum confßtone,,

Z

17« DE POLIT. CIVITATIS DEI

mat rim onio, velreltquû, aliter fentiunt ‘dr docent, cjuam Ealeßa Romana f radteat drohferuat^perfetno AnathemateeJJeinnodandos ; relapfisvcro tn hareßm curiafecttlari ejjetradendos, licet eospœniteat, amp;nbsp;dene^andam illu tjje omnem audienttam. ^ua omnia pert» deßnant, acfi dicer ent, eos ejui in eundem errorem, uel bar eJim hû labantur, ex Eccltßa cjje eradicates, mi-firicordiadrreconciliatione indignos judteatos impcent ten tes dr ineapaces reuntonû. ^id^quafo^eilSertpturam facram impugnareßthocnone^i?Ei~ uoego,dicit Bomtntts Deus^Ezech.^i. 7gt;(6lo mortcmimpy,/ed'vt conuerta-tur tmpius à via fua dr viuat ; in cpttacum^ die conuerfia juerit, ah tmpic täte fua^mpietas non nocebit ei. Si eonfiteamur,ait loannes.peccata noßra-, Chri-ftuifidelisdriußus esi,vtremittatnohis,dremundetnosabomnttntquitate, lt;. Ioan.I. In Ecclefia primitina inaudit urn fuit, Relapfi nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;vel crimen

irremißtbile. Claues enim à Chrißo tradita non fotum adclaudendumßedet-iamadaperiendumfuntidonea: d^nen adligandum tantum,Jed ettam ad foluendum data, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;verum elf ejuodin medium adducunt ; Irremtßtbtle

tßepeccatum in tjuodjciens,drvolensaliejuis impegit. Etenim ƒ in lege Mo-jaicafacrtficiafuerunt expiatoriapro voluntariis transgreßiontbui,Leuit.4. quanto magis vnicum Chrifli facrificium valebtt, ad expianda Chrtfiiano-rumpeecataetiam voluntaria ? Patriarchanon ignoraruntjratremprode-re, Deivoluntati repugn are-, adult erium amp;homicidtum commit tere, contra legem diuinam ejße Dauidimprimis feiuit. CManaJßes ,fanguinis tffußo-nem drinhumanttatem Deodi/Jlicere probenouit. Corinthiistneompertum nonfuitßcortari drimpurèviuere, Chrißipraceptisnoncpnfonare-.illtnthilo-minui omnesyconjeijdquot; volentespeccarunt, amp;Det mtfertcordtam implorantes/am obtinuerunt. ^id Petrtc;?aH non bis/mo ter Chrtßum abnega-uit, drpoenitens,Ja^igratiam conjecutus esia Deo ?lu(lus entm,ait Sapiens, fepties pecca t in die, dr toties ei con don at Dominus. Eejuidemß décréta Lueij dr Alexandria Cyprianijeculo in mediumprolata fuißent, ex T^ouattani la-eunis depromptaejß, nemo ell, cjui non iudtcajßt. Is poll lai^m,omnem JJem venia impetrandapeccatoribrcs adimehat ,amp;ad deßerattonem adigebat. Eccleßadogma Nouatianthareticum, d^oerbo Detrepugnans damna-uit, dr Nouatianum hareticum eße pronunciauit, .^uid extßimamus Cp-frianum,ciuipäßim harefim illam deteftatur,dtEiurum eßi,fi viucret, dr décréta ilia per leger et, c^uibcu nonfolum hare [is Nouât iana ex infer is exiitatur, fed ilU Pontifices abuiuntur ad bona , vit am dr honores Cbrißianorum

depra-

ET HIERARCHIA ROMANA.

depradandum? Hißoria^ huiuó faänotis receKfirecwnes, nihil adudejjety. quam pelagtts immenjum ingredi. .^id hoc nofir o fecttlofciEtum (it recens ' adhuc cli y ((f- unlnm nbsp;nbsp;nbsp;tefiimonium. Gebhiirdtts Architßficoptti Coloni- (

eifis a dregorio XIII.profiripiui cli, .^uamobrtm ? vitapertisfius prtfii-nii^'uxoremduxtl^^idblttmelldetefiatia -.excommuntctitionisexecutor Hi-1 fiianui^t^rchiépifiopum 'viarmoruni èditione Colontenßetecit, fäcultuti-^ bujfi)eliauit^(ß'i''ttaabsejt{e dubiopriuaret, niorteo^ue officeretur crudelißi-ma Jiinctderet in manm hofiiuni. ^uid ^np^ Sixties V. fulminâtui fit in |

Nouorr^ tefiatitr incendittm quo uniHerfum Galliie regnum per an-nosfex continues fiagrat tquodqueynifi cum etus interitu^extinguere nul~. lus bedt extinHer ynififolies Detts,'vnquam peterit. .^u^om obrem con-\ fiat ex fuperioribuSyPontificis Romanorum exeommunicationes canonicas non ejfe, quod propter leuia, (fiftpius nttUa peccata profinbant quodpre-^ prium commodum aut vindiHam , non Tlei glariam aut peccatoris falu-tem quarant ; quod fubdttos contra tJMagifiratum ad defeciionem prcuo^ lent-, quod Rcmpublicam Chriftianam Ecclefiam bcdis ciuilibus perdant-, quod contra difctplinam Ecclefinprimitiu^t, (fi Tfiic^eni Concilq,a-liarumque^ fynodorum pelitiam eos , qui non funt in fua dicecefi,prefcribant. Dentque^ quod formam excemmunicationis legitimam in Script ur a facracomprehenfam-^nunquam feruent,fedfcelerate transgredian-tur.

7 c^t,inquiunt Canonifitt, c.quibtesEpifiopi, ii. q ^.pertimefcenda fJÎ excommunicatio,etiamfifit tniufiißima Ecclefia eamfemperfolet execu-tioni mandare, quodafummo Pontificefitlata. ^^od adcanonemfuperio-rcm atinet jrregularem effe tribtes doceripoteii ratienibtts çfi tefiimoniis. Si enim iudicium excommunicationis iniquum eit, ee minor cura de eo habenda eii-,quiaf€ntentia iniqua efficerenon petell,ait qtii iniufte^damnatuseHy idemfit criminofus coram Deo. c^liudenim esi c^lefie tribunal, aliud ter-refire : ab hoc fi pius profcribitur, ab ido abfoluitur. Hie murus ahc^ neus z^o,aitid€^. Nil confeire fibi,nulla pallefcere culpa. Et Chri-fius beat os idosefifi pronuaciat, quos homines iniufie conuiciis afficiunt, aut propter iufiitiam perfequuntur,CMatth. y. .^id Epifeopo prodesl ( Mt K^ugufiintes, der urn Hipponenfem,epifiola i }7:interpedans')aliquemeii' cere^ex albo Ecclefirt ,fi confeientia eum ex albo 'viuentium non eiiciati. vel, ^idobeÜhamini, quodexida tabula non vult eum rccitarihumana.

Z 2

i8o DE POLIT. CIVITATIS DEI

ignorantia ,ßde Ithro binentium non eum deiet tniqiea confLuntii ? c. ^dd obeH^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;(juibiis certum eUtnitißam cxcommunicdtiondfenten-

tiam viro bono noeere non poß. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tyd commurdonc interna, cor am Deo

nonßßentitj)riuätum,prittatione€oniniuniändexterntela:dtnonf!oted,alio-qtitnfiqueretur hoc abjiirdnni, externa medtafUn confer re, 'veUdßdtitem^ •uel ad mortemquam media interna ; dr minßcrium Paß d’d ma/ßi efßcax eße., quam Spirit umßanEtum,qui in cordibus hominum opcratur. .^od ne~ tno esi,opinor,infacrd literd 'verßttfts,quineßiatejßfalßßtnjt(m.Ifrae!tt£in captttdtate Bahßonicaßtcrificlcrtim communione larucrunt ; (ßßpe accidit pits per tyranntdeimpiorum, att priuarentur vßt externa a crhi Dei ß Sacrament or um-, neq^ tarnen communtoneßunt internaßoliati : imo cum impq eis maledtcebant,Dominus contra benedietbat. Deindefi indicium excommunie ationU temer ar iumßt, contraq^ form am legitim am lat um,nullum esi, (ß irritum. Chriflus, att ante dixifpruecepit vt isquipeccauitßatcrneprimum admoneatur ; pofleafipriuatas neglexerit admonitiones, cor am t eßt bus ; (ßß pertinaxßt, Ecclefiatanciliumadmoneat,omniaque^experiatur remedia^ antequam ad excemmunicationem procedat ur-ß(ecusßat,nota ePi régula qHlt;e lt;//«/;Non debet is pœnamfuftinerecanonicam,incuiuscondemna-tione non eft canonica prolata fententia.£r^z?^'.v its intelligipotesiteme-rarium iudicium einihilnocere,de quo fernere ludicatur. Ei autemqut fernere iudicat, ipfa temeritus neeeße ePi omnino vtnoceat. .^t Hierarcha Romanus candeiisRomuaccenßs,(ßtintinnabul'isagitatis,mQnetabßntes,qtddHce-fisabßunt milliaribus,quiqjadeius cur am non pertinent, idq^contra Deiver-bum,^patrum dfciplinam, in Conciliisgeneralihus (ßprouincialibusßpe repetitam.Placuit,ait Concilium Carthaginenfe z.cap.tQ. quot;vt anulloEpifio-po vfurpenturplebes aliéna, nec aliquis Eptfeoporttm fupergrediatur in dice-eeßfuum coliegam ;ß(ecus fecißet,exdécréta Conciliq Turonenfts i. officio amp;nbsp;mttnerefnoabdicabitur,(ßaPîuminuatidumerit, (ßnullum, idemteßantur Beda Itb.^^-xap. J .neenonBracarenßs lib.De Conciliis Gracis. Hac apatribus iußis rationib US conßitut afuerunt ; m ult um enim refert, nit forma canonica feriptura in admonitienibus obßruetur, quaßpiecßßncereexercentur, ex-communicationismiioris v(us aut nullus erit, aut rari(?imus in Eccleßa Dei. POjlremoftßßtmumePl Ecclefiam,ßemper excommunicationcs iniußai vßt confirmaJß,qu0d^Papalat£fuerint.GutlielmusOccam,natione Anglusfiri-ptisßtdacuttßimis inßrmauit Ioannis XXII. Papainiußam excommunica-

tionem

ET HIERARCHIA ROMANA?

tionem äducrjhs Ludotticum Imper, (jni etiam armù innocent jamÇuam à Pa-p^tnturiu'utndicauit. CMarJiliiuPatauinti^seodem Imperaforinuncupauit Itbrum, cut titulnmfecit^ Defensor pacisu» folidis rationibiu demonßrat PapamtnferioremeJJè Imperatore, amp;nbsp;excommunicationes eius abußuas,non eße perttmeßcendas.Reges Galli.equißicccßionisiurein Galtiare~ gnum obiinuerunt, paßinonßint excommunicationesa PapapronuncialaSy contra membra eccleß^e GaUicanA executionimandari^iß contra ipßii^ßuptr~ biamfcrtptts cß ar mûßepe egerunt. Extant epißolte Hincmari, Archiepifiopi Rhemenßsadi^drianum 2. quibtcsgrauiterilium admonet/ie contra Caro- ' Ium Caluum Regem fententiam excemmunicationis^quam interminattu an-teaerat.promulget ; alioquin futurum, vt omnes Epifiopi Galiia^adquoshac iuri(dt£lio pertineat^eiics tem er it at cm fint palam refutatufi.Caroltcs $.tdi cu-raitit bhrumtcui titubes hic impofitttSy S o M n i v M Pastoris, inßia • logiformamfcriptum,inquo Ecclefiaßictes^miles dißeruntdeciuibcß/fi-ritualipoteßatc, irridenturque vann Epifiopi Romaniexcommunicationes. ’ Régnante Carole 6.curia Parifienßsmul^a ignominheaßfeciteos, quiBulläm RenediPli 13. contra Regem in Galbam at tuier ant. Gerjon caniellarbts Pari-fienßs tune contra Papanißripßt^eiußque tyrannidem refutauit.hoc noßroß-culo Papa Pius F. loannem ißAlbretanam Henrici IIII. Regis matrem/x- i communicare 'voluityquodreligioncmpurioremproßterctur.ldCarolus IX. religioni pur tori alioquin infenfus,prohibuity amp;nbsp;Curia Parißenßs/nore maio-rumdudicauit Papæ non beere Prtneipem fanguinis, imo ne minimum quids eccleßa Galltcanx mem brum excommunicarei deniq^ a Clodoueoprimo Francorum Rege Chrißiano vßque in hunc diem, cumagendum fuit de cenßera di-uina aducrßis membrum G albe an x Eccleßx, Epißopi prouinciafub außieits régis in vnum conuenerunt^amp; fententiam tuieruntptulla habita EpißopiRomani ratione.

Cap. XIIX.

j De motibus qui fubfecuti funt in Gallia poftexcommunicationem Sixtïf.’ 1 contraregeni Naiiarr.T*, amp;nbsp;de morte Guiliorumfratru omnino tragica.

X DeproditioneconfecderatoruminHenricumj.Galliæregenijquenimo-nachimanu micidaricurarunt.

• 3 Decretum curia:Turonenfis,adueriusbuIIasGregorifi4.

• 4 De horribili morte Gregorii 14.amp; exituinfeliciflimo tyränorum,quiinEc-clcfiamChriftianain læuierunt.

quot; nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Z 3

DE POLIT. CIVITATIS DEI

f ePlcapitepracedenti Sixtum pquot;. buUam excommunicationii

?{auarrt£numpro}}unciajjeyinquaman»ô 1586.

, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;hr euern Cenßtram^quam hüte libroadiungicurnuhtumquodifiter

aliorußriptataceret^tumquodmulta. compleóïatur adid,dequoagilur,idei-tjeu,qu^ ex lila le^or repctere poter it. Hane Stxti H. excommunie ationem ßdßecuti[iint motUiin Galliairagtei^i^ hlaßhemiain Heum, apoflaßit ^ßa-^ crilsgiadneendta^prodttionesßames amp;nbsp;peßes,m 'vrbepraßertim Partßenß in~ credibUes, vrbiumexpugnationes,rapin,eßtrtaylairdcinittßupra^adulteriay j inceßifiydeßeHiones portentofit, prßflantißtmoruque vir or um cædes vniuer-ßum regnum contaminarunt. Etenim confcEderati:,duee Henrico Guißofi Pu -pa dr Hißano excitatiyurmafumpßruntyVt TSlauarranuntypurtorifque reli • I gionisfiudioßs Gallos,hitreticos a PP. proferiptoSyUdvnum vßque extermina-rent.Henricui III. GAiliareXypontificiaßuperfiitioni addiHißtmtHyCenßcede-r at or um conatM aut or it at e amp;nbsp;potentiajùa promouity quod religion ù zelo in 'JS^auarranum y eos pugnare exißimaret : fed tandem olfecit quoßeHaret hac Papa,Hiffgt;aniy (ßconßoederatorumconiuratio. T^ameum Rex ’dmwt ejßty dppoßremui ValefiorumyLotharingi regnum adßpertrahere,aut Hißano tr adere fat im eßeflatueruntyquam Tranar rano y iurefucceßionii legitimo ha-redi committere..j. Ccepit ergo Rex, deteHis confeedtratorum dolis y contra I ClUauarranum remißimbellumgerereyqtiodconfeederatiy^pracipueHenri-gt; cm Guißm mokße admodum tùderuntyqiàperduellienis reaiu inGallia aduer-ßmregeminßueto,primariam regniciuitateniyLutetium in Henricum HL. commouity eß ex ar ce regia Parifienfi extorremfecit, neque tempmßumenda-I rum ocrearum ei coneeßtt. Rex intererßione Catharina Regina matris y dißi^ mulat0 odiOyCum Guifio tranßgity amp;nbsp;iurare coaHus ePlyß omnes regni vires in I^auarrani amp;ßoeiorum internecionem collaturum. In huncfinem Bleßio f ComitiaregniindiHa fiint, menße OHobriyUnno 1588. haclege, Tßequisr-quam procerum arm atm aut militeßipatm accederet. Rexpratorianaco-horte vteretur, vt autoritäre regia, atque manu armata yfiopm eßetyCunHa tueretur'. Guißmprimm ad ComitiavenityLutetiafirmo rebHo praßdioy^ fiatreduce (..Menio Lugdunumablegato, vt totamproutneiam Lugdunen-I fernßbi obßringeret: idem de omnibmßre regni ciuitatibmprimariis.per ea-rum praßeHos conßatderatoSyßbi pollicebatur. RexHenricm cumincomi-I tiis nonfententias ^ore maiorum dicißedpraiudicia aßerri animaduertißet^.

ffp certo indicedeprehendißet Guißumßatuiße, nißmoremgereret. in omni-bm^.

biu^eaptiuttm Lut et tam illttm dedHcere, vt in monafierium detrußm, régna amp;nbsp;vitit ahdic trctypnecauendumftbi effèpericulum, e^- hoßem, tjuempropter nimiiim pot enttarn tn itu trahere non poterat,inßdtii tollendum ejjè deer cuit. ' Men je ergo Dectmhrißub fcftnnt Nataliciorum Domtni^ejuo extremM comi-tiorum cœlwi inßabatßnmmo mane conuocat ad/'e colloeptài eß arcaniiomit-quot; tendlpr^ttextt^ Gußum dueem^qttipaucis comitattudomeflicu^adRegem in verticearctiregia: degentem ajcendif-.ctimaïue'uixUrnen oßiipr^etergreßta eß^etymidtticonfbditxr'Vttlnertbits, drpaulopoH Cardinalis Lotharingutf Gutßtßatery Regisiitjßteödem loco tructdatur-.cadauervtrtufipueincamino combiißum, cinerejßtein aeremproiena^conuolarunt. Exhac tragica Gui-ßorumfratrum clt;ede,orttßunt in GaUia motus tragici. Catharina Regis mater , ipult;e tune morbo aßecia erat, nuncio mtni/irißui Guiftifidebßtmi audit0, pra maeroreßatim obttt: Pariß(nßei,(ßconfæâeratiad arma 'vbiqueconcla-marunt. Rexmottbu-s iftis perterritus, ßfauarranum eßßociosinopemac-cerßutt ncbtlesque Romana Eccleßa ftudio/lt;)s,quos Guifiana confœderationi * nomen non dedijßeprobe tenebat.adßeconuocauit, eaußtss^ expoßitpropter quas de Guiftanis fumpUßet[iipplictum, adhortatur çir obteßatur omnes, vt t iur ament um ftdelitatis^quoßhi adßrilii erantßbbatum/eruarent ; fide reßa ßipulationem conciptt, qua Nauarrano cirßtb de Rebgtone, (ß tut eia cauet\ idem Cat holte is Romanenßbus ßipulatur, in genere promittitße rebelbbus damittSyOrdtnes regniconuoeaturum.^vt edtlîoperpetuopaxrebgtoni.drRei-pubbcaconctbetur. Nobilesvtriußquerebgionis./e debberataiuramentttm fidebtatis Regiferuandum cßeßatuerunt.,(^prttteritorum bedorum ojßenßo-nihusinperpetuum damnatis^caputrebelbonis Lutetiam, ‘validoexercitu 3* obßdioneetnxerunt.Menius cumpracipua Confæderatorum manu^Hßano-rum manus quotidie opperiebatarifid cum lente procederen! ^amp;pbbs Panfie- * ßs tumultuareturRegemque in urbem introducendnm ejß nonnuUt cla-marent, eumquißatres doloßußultjßt^ doloaggredtendumeßeextflima- * uerunt.

2, Detinebatur tuncin carcere Parißis, ffarleius.praßs Curia Parißen-ßsprimarius, Regi llenruoaddtHtßimussuiusnominedrfyngrapha tffiSla conßeribiturepeßela qua Clementifmonacho lacobitatraditur,ad Rege defc-renda. Isnonnullorum pcrfuißontbus in caput Regisdeuonerat^^ adpontern * dtui Clodouei proßeilus eiiper Regis caßra tier factens, ad quemße bte- 1 ras ab üarUioprat/ide habere^ dicebat. Facile Admtßfustii,quodmenachut i

,84 de polit, civitatis DEI

ejjèt iniherbu,natui annos vtginütres., amp;illkproben'oim qui ReghideraNtz cuiEpißälam cum offerret^cuUeÜum quem arte in mauica occult auerat,in 've-triculumvulnerelethaliadegit, quo/ubfèquentidieperiit,pos{quafn regem ‘Hauarratnum legitimum regnt har edem amp;ßicceßjbrem de darajjet, (ÿ- nohi-les omnes admonuijßt vt eiobedirent. Mifer Clemem vix,pcrcüjjo liege, ani-mim in corpore moment o temporis continuit, quod horren dis vulnertbus lanienisflat im a Regiis cuflo dibits esl dtlaceratum, nbsp;nbsp;concißum. Hac cir eiter

Cal. \^ugufli ΃ 8 9 • acciderunt. Confæderati accepto nuncio de cade Henrici im memoriam eitts damnar unt,anat hem at e fliperßitem adhuc deuouerant, drpro eo preces priuatas velpublic as fieri prohibuerat, idg^ co tra Canonißaru doHrinam, qua affiirmant quemlibet Cbrißianumpoffipro excommunicato maiori excommunicatione or are. EtitaThomas communi omnium conßnßt receptusajßeueratin^..Sentent.dißinid.ii.quaft.z.art.i.adio.qtiaß. Herum , illipietatis (fihumanitatis officia omnia contaminantes Regis fui Cath olid ' Romani inßgnia expunxerunt, omnique contumelia, amp;nbsp;ignominia genere mortuum affecerut,(ficadauer eitts infiepulchro maiorum,quamdtuoppidum

. Sandenißum in illorum fuit pot eft ate, recon di prohibuerunt, ^a confeien -tia confæderati Regemfiium trucidari cur auer int, client is manu.prorßts non . 'video.LicHit,inquiunt,cuilibetetiam ujaffallotyrannum occidere,dolo'uela-perto Marte,nonobflanteiuramento, amp;nbsp;f^on expedato cuiufeumque iudicis iudicio.K^n Henricus III. tyrannusfuerit,aliis dtfceptandumrelinquo,^' iußa Dei iudiciaadoro,fed manu client is neciuftenec inßdioß occidi potuit, ßperiorque dodrina confœderaîorum adfraudes,periuria,^proditionesfe‘ neßram aperiens, omnino reiicienda eft mult is rationibus, quas prolixe n ar rare fuperfluum effet. Illas à Concilio Conßantienfi répétant pontißcii,in quo dtjertedamnaturhuiufmodidûdrina, dr eiuspatroniharetid declarantur, omni fuppliciorum genere affidendi. Sed quid? Papa imper at ConciUis, quo iubente ConfœderatiHenricum III. truetdarunt, drinHenricum IIII,

Gallia dp Nauarra Regem tanta animi pertinacia rebellarunt, dr letlum adhuc ger un t, vt Saguntinum excidium potius expetant, quam Regis legitimi imperium. Caterumhistragicismotibusin Galliaregnoexcitatis,Sixtus H. ' moritur i'/. i^ugußi, 1590. Cuifuccefftt Vrbanus VII, quarto die Septem-bris,dr\7. eittfdemmenfis periit,vndecim dierum Papa.Ineius locum crea-*1 .^iused menfe Decembri Cardinalis Sfondrata, Gregorius XIIII, dtdus,qui Uteris mdnitorialibus Principes,Duces,CMarchionesi {^rchiepifopos., Epi-• nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fiopos„

ET HIERARCHIA ROMANA. i8; ßepoi^AÜosi^ueeccUßaßicosregniFrancorttm Regù Henrici IlII, partesß~ quentes^vehementer adhortatus e?i vt apropoßtodeßßerentpracepitque eù fnh pœna interdiHi àquot; excemmunicationii 0)1 Regem defer er ent cdr cenf«~ deratisfe adiungerent, quibttsetiam copias aitxiltares ItalorumdrHßano-rumJuhduHuconßanguineifttimißt,perfelutisex Petri thefàuro quatuor me-ßumflipendiis.Contrahuius Fapaliterasmonttoriales amp;bullamfeditiofam^ promulgatum fuit Curia Turonenfis decret um,quod adreimemortarn ,ex' Gallico idiomate in Latinumßermonemconuerfum fubtunxi.

D E C'R E T V M

j CVRIÆ PARLAMENTI TY

RONE n s i S:

ADVERSVS BVLLAS MONITORIALES GrEGORII, Cty I SB PaPAM DICIT eius nominis XI111.

BV RIA decreui't literärum complicaturac infcribi; LeHa,pU'‘ blicata, dt'ifftttbulas relata,audito, amp;nbsp;hocpoßulante Procuratore generali Regis. Ec rationc habita reliquarum ab ipfo illatarura conclufionum, declaranit amp;nbsp;decîarat Bullas rtionitoriales, datas Ro-mz,primo die Martii i59O.nullas,abufiuas^editio fas,damnandas,im-pietatum amp;nbsp;impofturarum plcnas; fandis dccretis, iuribus, immuni-tatibus amp;nbsp;libcrtatibus Eccicßz Galhcanac contrarias.Decreuit exempla obfignataMarcellini Landriani figillo, a Seftiliano Lampineto fubfigtiata , per fupremum iuftitiac executorem , lacerari,amp;vri, i'gne ad cara rem pro foribus Palatii accenfo, Inhibuit amp;nbsp;ve-tuic,fubctimineamp;pœnaLxfxMaieftatis, nequispraefui,parochus, vicarius,aut alios Ecclcfiafticus ea publicet; nevc quis, cuiufcumqüe ftatus,qualitatis,códitionis Et,iis parcat,cavc habcat aut retineat.De-clarauit amp;nbsp;declarat G r e g o r i v m , qui fe Papam dicit x 11 r i. eius nominis, hoftempacisamp;concordiac ecclcEae Cath. Ap. Romanae, Regis Regnique : adhatfeotem Hifpanicz coniurationi ; rcbcllium fautorcm.reumctudclifltmi omnium amp;nbsp;inhumani(fimiamp; maxime

Aa

'jStî D-E POLIT. CIVITATIS DEI

dctcflandiparricidiicommiflî inpetfona Henrici hi. Regis, fceatiflimç memoriae, Chriftianiflîmi,amp; inprimis C^itholici. Inhibait amp;nbsp;vetuitjinhibet amp;nbsp;vetat fub pœna fimili.Nequis trapezica ex menfa •fiiaRomam auream autargcntcam pccuniamad bullas,prouifioncs, difpcnfationes aut alias expeditiones qiiafcumqiie imperrandas re-feribat. Si qiiæ impetrara: fint, indices vetat earum habere rationem, Dccrcuic vt Marcellinus Landrianus, qui fe prarfati Gregorii nun-tium dicit,bullai um gerulus, apprehendatur, fir ca ptiuus in carcercs palatiiadducatur.-vEiftic caufa eiusagaturamp;peragaciir. Sivero capi amp;nbsp;apprehendinon poreft, trinundinocitetur, inloco tuci acceflus, Suelfonumvrbi proximo. lubetomnes vrbium Prxfcôlos, Capica-r.eos arcium amp;nbsp;locorum munitoriim, quae in Regis fide (unt lùpradi-éto decreto fubfidiiim amp;nbsp;auxilium ferre.

Et vc Regis fanda, iuftaque incentio fubditis eins omnibus in-notefeat, decreuit tam litcrârum patentiumquatnpraefcntisdecreti exempla,ad originale collata, poni amp;nbsp;affigi in quadriuiis huius vrbis, amp;prxcipuorum templorum vJuis .Mittiad Praefedurasfinium huius (ummï ditionis iftic legenda,publicand3,amp; in tabulas referenda, arque affigenda vt fupra; Àlitti item ad Archiepilcopos amp;:.Epifcopos, vtpereosEcclefiafticis diœcefeos corumnotafiant.luriautemdicé-do praepofitos ( Balliuos amp;nbsp;Senelchalcos)’eo rumque Locumtenentes generales amp;particularesiubetad publicationemprocederc; amp;nbsp;fub-Üitutos Pfocuratoris generalis manu pra:bereexec.ijcioni, amp;nbsp;dccon-trauentionibus inquirerc; curiamque de diligentia adhibicacertio.T rem redderevt minimum lub pœna priuationisofficiorum, , nbsp;nbsp;nbsp;;

V rbe T uronicâ in Parja mento V. Aug.is 9 n Bxßcutienimafidatum eodem die a mendie.

Jfifiajcriptum.

Collatum ad originale per me ConfiIiarium,Notarium, amp;nbsp;Secrctarium Regis,ad Adà,à curia conflitutum.

Signatum Fardiev, additofigno maiiuali, fupra commemoratum.

Stfpn commemorätfim decretumPArltimentiTuronenfts^Jecjutttunt eJîal-ter um onmino fimile, Cat alauni datum a 9 .die Au^ußi^t^ 9 lan Curia ihi con-ßituta. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;4 Teßan-

ET HIERARCHIA ROMAN'A. 187

4 Teßantur vero 'virifide dtgni Gregorium XIIII. le cto decretoßena -Uli ‘TuroNenJis,caçhinnet(umfuiJJè^ di'dixi/ßPonttficemRomanuntanemi^ ne nedum a rabulis forenfibin iudtcari pojß y diraejue tn Regem eiut curiampronunciaße. PaulopoPi cœpüßranguria 'vehementerajficiyamp; inci-dit in phthiriaßm,carnc 'vntuerß corperii pedtculorumJorde corrupt aytjui ca • putyCellum^alai mißeri Ponttficisinuajerunt : decemex illisoccißSy nafce-bantur centum\tunicx omn€Sythermlt;Xyleitigt;dapesqult;£ eßerehanturßubito HIa coUuuie contamtnabantur y pedoris magnitudtne incredtbiliy tandemquco-rnnihumoreexhaußo yfugientes pedtculi, cadauerinforrtiecß mortuum 6. Getob. 1591. deßtruerunt. Sie Deta Pharaonem dPi^egypttoSyEccleßam ßam vexantes, vexauit pediculis, Exod. 8. ßc Plutarchtu Sy Harn inhuma-numpediculari morbo teßatur extin^um fut(ße_j. Phyßci qutdam putant phthiriaßm ex ficuum amp;nbsp;antidotorum caltdorum nimto vju procreari, Jedßcripturaßacra dtgitum Deiejjeteßatur, quo ßolet amp;ßmilibtiißuppliciis ctßicere eos, qui tyrannicapoteßate, inptosßAuiunt. Injeltx certeßolet eße^ tyrannorum exitui, vtpatet tn Saule ejr Achabo HebrAorumregthm. Sennacherib y\^ntiochtn y çjr Her odes Eccleßlt;£perßecuteresmißere.ij per ter unit Homùtantii Caßar y hoßis Chrißtanorum y ßbt ipß cruentoi manw intulity horridavoceh^cprodamansy'Twipxtci vixi, turpius pereo* eJMaxi-minui dum Chrtßtanos ad tnternecionem per/equitur, apud v^quileiam ßeditione^ militum vna dßcerptus esi cumßlie, cunHis conclamantibtis-, Ex pefllmo genere ne catulum quidem habendum. Decim Eccle-ßte Chrißianieperßeutorgrauißtmm, inter conßußas mtlitum turbosgurgite paludisßubmerjui eil yitavt cadauer eius inucniri non potuerit. Ltcinius Vilertanus, pellquam Chrißianos multos interßeeiffit, a Sapore Perßarum regeviHiss, captus , mox exoculatus yignobiltßeruitute apud Parthos computruit. Gaterids CMaximiantis conßumptis genitalibus defecit : dc^ cnitti morbo Eußebtdi Eccle htß.bb. 8 cap. iZ.ßcßcribit ; Authoremynquit, ßceleris dtuina vit io cerripuit: tlle enim qui lotis çj-faginatis carnibus incede-batßuperbus y inßattsßubitovißerihusßuppuratijque dißenditurdnproßun ' dioribus de htne peßorisparttbus ober tum vulnus, totos intrinßecus viße-rumßcefßts tabo repente depaßeitur. Polietiamßßitlisquibußlaminßcperß-cie purulent is y meattbtss adapertis de interiorihas putreßaHis vulneris ve-nis ebullire^ vndatim cœpit innumera vermium multttudo , tamqut^ iiytolerabilis erat, vt nuUus omnino nee medicorum quidem propius poß-ßt ciccedere^ t medicos qui vim fœtoris tolerore non poßßent y interßei

188 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DE POLIT. CIVITATIS DEI

iubet^ex quorum numtro 'unui a Deo excitât ut. Cur, in quit /rroi Im^erAtttr, quod Dem infert,qgt;utAs ab hominibm pejje reuocari : 7{ec hum an m tsi tße morbm,nec amedicis curatur,fedrecordarequantain Detfirult;!segeru,qHd-qtte in religionem diuinam im^im amp;nbsp;pr ophan mfuer'u,amp; tn t eiliges -vnde hac ttbi conttgerintmala.HAcdiutnA quot;vindt^A teßimonia ex'veterühtßoriis collera, memoriareßieant eorii,quA hoc noßroßiulo. Dem exerctdt tnBccleßA ty-rannos,quAque omnes decet tn memoriam reuocare,prefer tira illos^qtnferro, ig«e,df bello cruentißtmo Rempublicam dr eccleßam Chrißtanam ladunt perturbant,nec Ltdendi nbsp;perturbandi modum vllum ftatuunt.Etenim poÜ

Grfgorii XIIII. mcrtemßub initium lXouembris,eleElm eil Papa Cardtnalis SS. ^iatuor Innocentim IX. isabexordioßuipontißcatm ex the/aurodiui Petrt numerauit coniuratii Callie trecenta milita coronatoru,ad bellumperfi-ciendum contra Henricum IIII. ciam proßeripttöni Cardin alls SS. .^atuor cum eßit,anteafubßripferat.Adhac cor am legates Regis Hißaniarum drvni-uerfoCardinatiumconfeJßu proteßatm eli,Je licet depontanumßenem,para-tumnihilominm eße,ßresitapoßularet, in Galliamproßcifci, dt“ belli aleam cumfociis experiri. Verumfub finem Decembris, hruma in ft ante, Pap a ani ■ moßmftcut buUa euanuit. In eim locum primo menße anni MDX CIL ele£Im ePi Hippolytm Aldebrandtnm, Cardinalis Florentinm, Clemens PP. VIII. cuim hac primafuit clementiai-veredariis acuere ducem Par men fern in exer-citu coniuratorumprope Ambianum, belli ancipittseuentmftubducentem, ijt Marte crudelißtmo Regern,^ eim nobilitatem Rothomagum obßdentemyn-feftaret. ^^Aßnt cladesficutA,cAlum terra teßantur.

Cap. XIX,

I Vtrum Ecclefia Chrifti finecapite vifibilifit futura fi Papatus aboleatur, i An poliriæ a P^tribus in ftitutç.vitandæ confufionis caiila,locus fit aliquis rc-linquendus.

• 3 Remédia ad abolendumPapatumidonea.

• 4 Excommunicatio vana Pontificis Romani non eft pertimefcenda;ied pie-A tas,pax,amp;charitasexprç(cripto Euangeliicolendaeft.

aVamobre Chrißiani omnes, Hierarchiam Romanam, cum Chrißo, cum Apoßolis^cum Gregorio Magno,cum Auguftino,Chryfeßome,^ orthodoxes eccleßtApatrtbm, non folum doHrina, ac dißiplina per-niciem/ed bellorum ciuiltum fomitem execrentur ac deteßentur. TX^que VOX huim falîionis audienda eÜ, EcclefiAm fine capitcj vißbtU futur am, ft Hier ar-

ET HIERARCHIA ROMANA.

fi Hier ar chia Romana aholeatur. Apofiolica. n. Ecclefia capite non caruit ijua-dtuprocapite Denmhahuit ,nequecarebit ^quamdiu fgt;ro capite Deum hahe-hit : neque caput vfibilcJ décrit, quamdiu non aliquia per pet uo vnua ^Jed modo Petrus, modo Paulua ,modo lacobua praerit. Eqtttdem cumEthnica iüa Roma , non à Tarquinin, Sfilanu T^ronibtti opprimeretur, [edà Curiù, CatonibtüfScipionibus, temporariû Con/ultbui regeretur,fine ca-pite non fuit, .^td igitur Chrifliana Ecclefia, nifi Bont fados y\fi4lexan~ dros, IuUos,eorumque Paparum germanes, qui fuperhis pedibtts Imper at o~ rum colla iterum conculcent perpetuos tyrannos haheat,vîrum tandem capite farebtHAt Gregorios Magnos, Angußinos, ChryfißomosyeHores habebit,qui modo prafint^ modo fu^nt, amp;nbsp;Ecclefia doHrinam ç^dificiplinam fyncere * adminifirent amp;nbsp;tueantur. B on a Dei lex, Ecclefia er it domina : Ecclefia Pa~ ßortbus^ Presbyteria efi Eiaconis imprimis inßruHa er it, qui ex Dei ver-ho, ^dtfciplina à patribtts conflit ut a praficientur: illis defunHis,aut offi~ cium nonpraflantibus, alq prafelii eltgentur^ fubfiituentur : Ecclefia cla~ ues à ßonfb fito fibi traditas, confiant er retinehit, nee at ni vnquam ea-rum adminifirationem committet. Hac ƒ obfèruaffèt olim, tot pefles exor-ta nunquam fuiffent. Tune enim dues duitatis Dei innumerabtles, ad com- f munem falutem vigilaffènt ,feueridifdplina eußodes futffènt. Reges amp;po-litarcha Ecclefia nutridj, canes Platontct, lupos impietatis fuperfiitionisque proculabegijfint.

2 ifulltcs ne igitur, dices, locua relinquendus eH polit ia, quam patres vit anda confufioniscaufa, in graduumEcclefiaßtcorum dißinHione cenßi-tuerunt ? Hlt;ec quaßiopropter tyrannidem,quaßtsq^ deque omnia habuit, dif-ficilis esi, illam tarnen paucisfoluere conabor. Interpatrum canones, multi fiunt ex fonte legis diuina deprompti,quos reiicereimpium effet :nonnullifunt adiaphori, de rebtts adiaphoris tradant, in quibtts deleHus hahendus eil: alii polit ici omnino funt, quos nec temer e reiicere, nec pertinaciter affirere ex-pedit. .^idhuiusficult Ecclefia eiusq^ 'vfuspoßulet, imprimis attendendum effiexißtmo,neexScyllain Charybdtmtneidamus,ne'venimiumemungen-do elidamusfanguinem, qui nunquam vUis medicamentis ßßi poter it. De-mocratiam in Ecclefia Chrißißatuere,pefimum',i^rißocratiamhontslegi-hus temper at am confiituere, optimum j monarchiamfouere, Pontifie is Romani aut alterius cuiuauis, tyrannicum prorfus. ^^brogandi ergo funt illi omnes canones, quibus fundata eil, illisque nihilpernidofitts eil, aut à Satana ad

^a . y

I P® DE polit, civitatis DEI (ontttllcr.ditsßdei dtßi^lina eccleßßiicie cobtmnas^aptii/i qui dpt am excf-^itari petuit.

• 3 \^dueyfui h.mc peßemjiceat mihi ctnn piorum omnium honu ve-niu dicerz^ ; nuUum praßmitts nequeßalutarittsremedtum video, quam \ß I'^i»lt;^ipisßtmmum im obtinenies, inlocù,quibm domimtntury ßnodssfiequentes more patrum celehrent -, ex ofitimis dr moderatis Eccle-ßit rebioribm , nec non membris piis dr erudttis, qui depoßib qgt;i\aju'na4’ ' 3üM lt;^t\aytiw^aße£iibm'vittsreßormandtsdoSlrinA (dr dtßiplinte dilipen-ler perfiquantur ex ßacrü lit er is , idt“ ex patrum, qui ab illarum analogic non deflexerunt,monumentis. Conciltationis tradîatum breuern ^perßi-1 cuum à dobiißtmis conßeribi curent, quitypis non mandetur , nifi vicina-rum prouinciarum Reformationis ßudtoßarum ,ßententia prius audtatur^ vt ex communi Ecclefiarum voto amp;nbsp;c/mßenßu coacludatur. ly^lultum et-iam prodeßet, fi ^^rchieptßopi amp;nbsp;Epißopt {de tlhs mentionem facio, qui Romanlt;e tyrannidt non fauent ) adhtberent in colloquium Theologos cer-datos, vt vnmquùque^ inßua diceceß craßßs amp;nbsp;palpandos errores emetp-daret, quibus omnes offenduntur. Imprimis pacem vtrinque_j colendam I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i amp;populum ad Dei, (ßquot; proximi amorem eße cohortandum, vi-

lamque ab omnibus in pietatis (ß charitatis effici 'is inßituendam exer-. eendam eße^. Hismodisira Dei placabitur, dtßtdia (ß contentiones pri-I uatorum conciliabuntur ; principum controuerßa. remißtores fient , qui ab Epifiopis çfit püs paßonbus , adcommunem pacem itßaurandam ro-gandt ß obteßandißunt. His gradtbus ad œcumenicum Concilium com-I municonßnßuperueniritandempoßetyn quo pax optatißima Reltgionis con-ßitueretur,

• 4 Neq/jCli quodReipub. Chrißianx Principes, (fi Eccleßaprßules ignem m 'ßtlem ex arce Tarpeia pertimeßant. Excommunicatio enim iniuflater-riculum ell arttndineiim, ß- magis nocet tudici,quam damnato. oq nbsp;nbsp;nbsp;ßpof~

■tcqfM\içanvs7rct7Sks,cq/'’â'neiÂex^7C)uialt;ppofa()(^-nt'nÂÎid]o{j(n.7(otunr etiamilludeiî-, Sicutauis in incertum volans, Spaßer quo ltbet,vadens ßc maledidlum fiußra prolatum , venitßipereum, qui mißt illud. Permulto-runtquidemanimostimorßubtt fuperßittone occupatos, qua numen Roma-num colitur, quo nihilßallacius-, Deumpotius ßiußa eius indicia reuerean-pur, \Memoria répétant zMahumetanos, \^ßam cß ßricam, in euq^ Hie-rofolpmano

ET HIERARCHIA ROMANA.' rvfilymdm^Atttiochiamy Alexandrta}n,ipfam tAndern Conftanlinopôlim, itt Etiro[gt;lt;s vifceribm^ tnnciftUA/ijJè, cum Eccleßarum pr^eßdes de principatu dtß (îderent, reges Chrtfliaai Pafæ Rom Ani Artificio^ mutiiis oßd dp bellis in~ terßepugnArent. Eorum ipuit hocßeculo Acciderunt,recens eil memoriA. Ger^ nuni incitAttfunt À Pontifii e RomAno 'vl bellum contrA BcPmos propter reit-gionemgererent-, geßum esiper continuum fere decenntitm:,ijuod CtßA Duce, Boémt Dei Auxilioßeti, itApropulßrunt,‘vtAb tills Sjgßmttndtts Imper At or tot um imperium dAmnum^non 'viel or ix trophxum retulerint : poßeu Pon~ ttßcis Artibiss Heluetix ciuitAtesfeeder is arlîifimi neeeßttudtne coniunllx in-terfe bello ciuilt nbsp;nbsp;crudeli dtmicArunt : it er umßtb Curolo E. Germ Anix Prin-

ctpesinterfe commififunt udpericulum extremx clxdis, niß bono conßlto Dei prxfertim beneficia pAx Religion is conßitutA fuijßt. ^^id in Belgio per Annos viginttquinejue continuas, PApA mAnu HiffAntegertt, omnibus esi no~ tißtmum. Incendium etiAm hoc AngUx amp;nbsp;Scotix infulis, non peper cit, nec OceAniaejuxAdtlludextinguendum ßdtis potentes fu'erunt. Infeltxregnum Gallix, À sfuo Hier Arch A Rom Anus, principAtum (fi dtuitias obttnuit, pontifi-ctoconAtuhoc tempore, tAnejuAm viperxpArtuintcrficitur, nbsp;nbsp;labttur. Hxc

omni A Papa ex ar ce fAnlii c^Ingeli incendia, ficurus fpeculAtiir ; neque com-moucturblajpbemiiscrß-elerihus, quibuscxlumamp;orbis vniuerfits cammo-uentur. Etenim Romam Babylonem eße, qux in Apocalypfi defcrtbitur,prx-clare TertulliAnus in Uhr. Aduerfüs ludxos dixit, his verbis ; Babylon apudlo-Annemnoßrum Ramanxvrbis figur am port At,proindeamp;mAgnx,dr regno ßiperbx, amp;fanci or um debellatrtcis. Item, Hieronymus in prologo De Spiri-tu fAtiHoE.omAmvocAt,32\gt;foricn\,(fi purpuracamiHammerctricem qtix in Apäcalypßdefignatur. Itaque AdBabylonem hanc, çficiusprincipem deßruendum, eß inordinemredigendum, omnespifß literati homines fiua conférant ßudia ; prxfules Eccleßx Chrißianx , Scripturasßacras feruten-tur, easquedoceant-, Eccleßxprimitiuxinßitutionemament quxfuit huius-modi : Vnum Deum noffe creatorem vniuerfitatis, ß Chrifium lefitm ex virgine^^Iaria filtumDei créât orts,tum carnis rcfurreHionem,tum legem ß Prophet OS cumEuangelicis ßApoßolieis fcriptis-,inde haurire fidem fuam, hapt ifmo obfignare, Eucharißia paficere ,fAnHo Spiritu veßiri, martyr io con-ßrmari, dißtplinam, ß charitalem exercere,iniuriampotius ferre,quam in-ferre,fanile viuere, amp;pie mori:hxc,inquatn, fuitEccleßx veteris Chri-

ipx DE POL. CIVIT. DEI ET HIER. ROM, ßta»^ inßitutio^adejuamß nos omnts componimuißißid^caufa. nullafùper-trit ; ßc bellum ciuÙe ceßabit-,ßcfax Catholica in EccUßa Catholic a eritßm’ fit erna. Deus Oftimus ^Maximus, frofter Chrißi Emanuelis gloriam^ huicnoßra atati hoc beneficium largtatur, vtnocendt dt'vlcifiendi ferita-tOf rebellandi dr dominandi libidine defoßta omnesfœnitentiam aga-mus yfietatem colamus, cirßaternam charitatem exfrai-

ßrifto Euangel^ ferfiquamur,

FINIS.

Errata typographJc3,innonnaIlisexemphribus,nimiaopcrarurn fcftinadone commifla,Iic corrigito.

fag. tr, pro hnituq,. t», ü quam, dcle ii. tj, meJo tyrannije, pro monotyrunnt» Jt. 3S-gt;abApeflolej,piojlfoß0lu. 4-o,ctgnor(erent,iptoc0gnoJceret. ^^.-voc/ttttnüfutf ^xov9cati»nefu». So, vcrf. 21 amp;23.10nonnullis.proSynodum, legeSynedrium-,Stibid.pro..

INDEX R E R V M ET

VERBORVM,ET P RÆ C I P V E HISTORIARVM V E T E R V M ET RECENTIVM, æ libro de PolT-tia ciuiratis Dei,amp; Hierarchia Romana continentur. Addita eft ex-pofitio Latina, Hebraicarum amp;nbsp;Grxcarum diâionum, vt omnibus confulatur. Synopfîm lingulorumcapitum,excoiumindice ledor repetere poterit, quam bîc notare .

perfluum fuifl'er. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;• j

IN LIB. DE POLIT. CIVIT. DEI

ET HIER ARCH. ROM. INDEX.

ET HIERARCH. ROM. INDEX.

IN LIB. DE POLIT. CIVI T. DEI

ET'hi E ra RCH. ROM. INDEX.

IN LIB. DE POLIT. CI VIT. DEI

ROM. INDEX:

NujJwZtf.ideft, noua luna. Hebrne' nim àLunç initio mcnfès aulpican-tur

Nequod colitur in parietibus dcpin-gatur

Nihil eft in orbe vniuerfo de quo w-craScripturanoniudicer

Nomina tyiannorum, qui decern pet-iccutionibus Ecclcfiam primitiuam vexarunt

Non admittendæ traditiones nifi qua: in Euangeliis, epiftolis Apoftolicjs veladis Apoftolorumleguntur x8

Notabilcdecretum Concilii Aurclia-nenhs

Non tarn Ecclcfiæ,quam cælatæ pecuniae rationemhabent

Notæ imperialis dignitatis à Carolo Magno inftitutae

Numa Pompiliusfi mulato colloquio cum Ægerianympba Romanos fe-fellit

■I. .

Odetus Burgundiae dux periit in Sid-lia

OdoacerRomam expugnauit, amp;dc-fertam reliquit

Offidalis forum cum Ecclefiæprimi-tiuæmore,amp; rationeEcclenaftica pugnans

Oleum làndtiRhemigii impofturanó caret

Oligarchia facile degenerat in tyran-nidem

Av'o», id eft, ahnnsadlyram II5

Oportet cos qui præfuntEcclefiis do-cere populum amp;clcruro

Cc

ÏN L IB. DE POLIT. CIVIT. DEI

ET HIERARCH. R OM. INDEX?

IN LIB. DE POLIT. CIVI T. DEI

RomanaEcclefiaGothiadióIa 141

Romanus id eft.intcrprcsScri pturaslàciascortupit

Romani Epilcopi, longe inferiores funt doób'inaamp;piecace jCclebeiTi-misEcclefiarumEpifcopis 141

Rotaldus Epifcopus inConcilio Pi-ftenfi damnatiis

Sacerdotcs in omni genere liberos eC feoporcere

Saducæi negabant refiirreólioné mor-tuorum

Salamandra viuit in mediis ignibus

I 2(î

SummusHebræorura Pontifex typus fuitlefuChrifti

Sediones legis fadæ tres Sc quinqna-ginta,vt per vices in templo,adhi-bitis prophetarum commentariis, legerentur nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;45

Sedesfummi iudiciiad tabernaculum amp;lanól:uariumfuit

2lt;'V;tr»JS)id efl:,confufio

Si transmittendus exercitus, Ecdefia-fticiobnoxiitributis

Senatus Ecclefiafticus in quibusdam locis non habetur,nifi in pra^Ièntia præfeâorum principis

SenioresEcclefiæ, eius Irenarchæ, id eft, moribuscorrigendispræfeôli dicipolîùnt

Scueritasilla laudandaperquam tolli-turpeccandi facultas

Sergius Monachus Apoftata 4

Sx«zrTÇ6»,id eft,lceptrum

ideft, colledioinvnum

U,, corpus

Sors non tantum ex Dei verbo,fed philo fop ho-

141