VT RVM EX H IS
Q.V AB TROPICB ET figurate in diuina fcriptura dicuntur, poffit aliquid effi'caciter probari, Gil berti Cognati Nozercnt pia rcfpon^ fîo,le(îîori ob nfo-rfüTräp rationê in ea obiter excuffam ac apertam, magno ufui futura»
Eiufdem epigrammata alitiuot in lauJeD.Erap mi Ro t{rodami,orbis literarij in/iauntorii, uinJicatoris^; fummi.
i KKfÃl» n» -KSyti/ uyKSit/ft^ }'« nbsp;nbsp;nbsp;T« yj.« /tut, Tü fiel ff, Kà ,
Leäor priui lege, ac contemplare cliligentert l^Min iudtces.
tus nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Stephitno TornonJo ami
cofuofingularis^Pt
quot; , T S I occupatior cram Tornonde fuauiff, ac animo meo amicoru ferè omnium dilcdiffî _____ me, quà m ut fcribêdis litcris ocium fatis fuppeterct tarnen quoniam per epiftolam refponfum tantopere urges, ad hancquacftionê mihi abs te proximo colloquio pro-pofitam: V trum ex his, quac tropicè ÃCfigurateindiuinafcripturadicun tur,poflît aliquid cfFicaciter probari: haudgrauabor lt;rxlt;fgt;ts(Sf)0i/,K9à f'yjwfiyacrj, (iova-H rcm explicate* In primis conftat,teftc D* Auguftf no, tertio de Chriftianadoôrina li- Fj^w^egrS bro,fcripturam canonicâ typis,fche maticatn matibus ac tropis opcrtam eire,6C diuinis ninesferè grammaticorum ôi rheto- (eris, rum Tfoursvs in ea inueniri, etiam
, a Z ipfam
4 gilb, cognati
jpfam vTTiy nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;cduiypxrs!
, ut alios interim taceam nimis durOS, Uté^tTfltlJlÃf«//, lt;rVViKlt;fhj(Ml ylJU^lt;igt;Vff fAKt^^ôC id genus hmilia.
v-n^^oKi nbsp;Nam illud Æckmaç 15. quod Domi
xic multi nus Abrahae promittit : Facia fernen in fcriptu- tuiimiicut tciræ pulucrem^v'/i^foA« rii ch^ii. eft .Id uerum elfe, teftis eft idem Au-guftinus lib.i6,de Ciuitate Dei,cap» zi.anneóens : Ea ftgura,quae plusdi cit,quà m res habet, utcæteris tropis uti fcripturam folere,nullus qui eam didicit,ambigit.Item quod cap, 49» de luda fcriptum legimus : Lauit in uino ftolam fua,£Cinfanguineuuac pallium fuum, Origines homilia 17. per vTi^ëoÃHii explicat,qua ingcns ui niexuberantia fignihcetur. Nâ quis alioqui,li rex fit quantumuis opulen tus,lauet ucftes fuas uino,quas reifti-us lauet balfamo,aut myrrha,fi diuigt; tias oftentare uelit. Indem Auguftu nus illud pfal 104» Ec dcdit terra eorum
R E s P o N SI o. » rum ranas ( fie cni'm ipfe Icgit) mter-pretatutjid cft.tcrram eorum conuer titi'n ranas. Tanta,inquit,ranarum futtmultitudo, UthocVTrtQ^faAjüwf CO ueniêterdiceretur.ficut etibi, Pofuit pluuias eorum gi andincm*
Præterca pfai.106. Alcendunt flu-* dus ufcp ad cÅlos,amp; defeendunt uf-que ad abylîos.hoc eft inferos : non-ne magntficaeft v7nSgt;foë,amp; penèue h fidem excedens non minus quà m quum dicit ille, Ferit aurea fidera cia mor.Pfaltes tarnen hic nihtl aliudin-
telligit, quà m immanem undarum tempeftatem.
Rurfus quod dicitur Ecclefiaftici
10 ⦠In mente tua régi ne maledixc
riSjôd in fecreto cubilis tui nemaledi^ vTr^CoKt
xerisdiuiti: quiauolucrcs coeliaufe-rent uocein tuam, amp;nbsp;Habens pennas annunciabituerbû.Hieronymus ac- verbum.
cipitv7nS[gt;CaÃixS)f, quo modo, inquit, folemus diccre, ipfos etiam parietes, a ) quibus
« GILB. C O G N A T I quibus confcijs loquimur, qu^ audi'e nnt non celaturos â¦
Idem Hieronymus Ezechieh's dc^ cimotertiOjV7nlt;/gt;foAlt;«i'? ea de Afly-riorum rege interpretatur , quæ altj de diabolo , litcram (ut inquit ) fe-quutus. Et Danielis quarto tVidcx bam, ÃC cccc arbor in medio terræ, ÃC proceritas eius contingens cÅ^ lum , alpetîîus eius erat ufcp ad ter' ininos uniuerfæ terræ, dicit Hierony mus,quofdam hçc interpretari dédia bolo, ÃCnôdeNabuchodonoforjCO quod nequaquam terræ orbcm poC fideret.Nos uero, inquit, hæc omnia v-57d^foÃ*xaif debcmus accipereob fu-pcrbiam regis Optj.Eiufdem fchema tis eft, quod in Exodo Deus promit 'tit Hebræis, fe educflurum eos in ter-ram laóle et melle manantem,nec aliud intelligitur, quà minfignis rerum fertilttas,
Porro in Nouo teftamcnto Lucæ 2* Exîjt
R E s P o N s I o. 7
Exfjt edictû à Cæfare Augufto,ut de fcriberetur umuerfus orbis:necefla- A«» No haeft vwtff A«, quandoquidem Au uiteÃn' guftus nunquam tonus orbisimpc- menti. rium tcnuit: quippe qui ncc Gothis, j nec Armenijs unquam imperauit,ut in eius loci commentario palà m affîr mat Ambrofius»
Ad hçc Ioannis ultimo:Nec ipfum aibitror mundiim capere polie eos, â qui fcribendi funt,libios de Chrtfto» Hic ChryfoftomusôC Cyrillus inge nueagnofcunt v'BTigfflAÿt*. ncc refra^ gatur Auguftinus, tatpetfi alterum^ quocà fenfum adfert.
Denicç ad Romanos lo.Fides ue^ ftra in uniuerfo mundo annuncia^ tur, vtt^ÃoA« elljinterprete Origene* alioqui non clTe confcntaneum di--â ' cit, hdem non ita multorum Ro-manorum iam turn toti mundo in-notuifle. Similis locus eft ad ColoC-fenfes capite primo , quum dicit :
a 4 Euangc-
8 GILB. C O G N A T I
Euangdium prædicatû in omni créa tura,quæ fub cÅlo eft.Item quu Pau lus Philippenfibus fcribit, fe omnia habuiifepro ftcrcoribus, ut Chriftu lucrifaceret: extremus rerum huma-narum contemptus Ggnificatur. Sut alij locfcoplures,qui Erafmo noftro, reliquisc^ probatis ecclefiac Doóïori' bus Tir^fpertinere uidcturî fed nos ex pJurimis facræ fcripturac Iocis,qui à clarilfiâmis ôc facris authogt; ribus A/xwf explicâtur, hæc tan tum attulimus,nequis miretur,et abgt; furdum putetjtropum tarn durum in cainueairi.
à ^uvéïK lam in fcripturis fpiritui di-fretjuens uino non infiequês,dequa minuse' infcriptu tiam uileripoifit.nonnemanifeftilTi ris. ma eft, amp;nbsp;æquèfeftiua in uerbis Helix, 3. Regum iS.irridêtis prophetas BaahClamate,inquit uoce maiore, deus enim eft, amp;nbsp;forfan loquitur, aut in diuerforio eft, aut in irinere,autcer tè dor
R E s P o N î I o. Æ te dormit, ut cxcitctur»
Apud EccleÃaften cap ai « Lætarc crgo luuemâs in adolcfccntia, effetcftantur quçfequuntunSci toquod pro omnibus hisjamp;c.
Similis inifio Icgitur in Threnis Hieremiæ cap, 4 .Gaude lætarefi^ lia Edom.qui habitas in terra HuSjad t£ quocp perueniet falus,
Itêcap.x6,Bibite,inebriamini. Si Comité, Huiusfarinæ eftamp; hoc mos 4,VeniteinBethel, impieagite ad Galgalam,et multiplicate præuari cationem,
Itê in his Chrifti uerbis ad tres Apo ftolos, Dormitenunc fit'requiefcite: f/^6gt;veiecut Theophylaôus in Marcum ait cfTc « ChrtÃifn Slt;»véiûn/,ciuam et Auguftinus,filt; Eraf mo«f, mus præceptor 5^ herus nofter in an- Marth, notationibus, quas in Nouum tcfta- Luc. zz» mentum fcripfit,non prorfus afper' nantur, fine qua ualde fe torquêt Ori genes,ChryfoftomuSjCtHilarius,A-
lioqui
»o GILB. COGNATI lioqui qui confiftit,ut Chriftus dicat, DormiteSCrequicfcite, quum mox fequatur, Surgiteeamus*
JDenicp primae ad Cor. 6. Contem ^tos,qui funt inter uos, hos cöfti'tuite ad iudicandum: egai/a« eft, praefertint qu3 fequat, Ad pudorê ueftrS dicoL tê.i. Cor.ii.Donatc mihi häc iniuriä: D. Aug.hb.i.cotra Icgt's amp;nbsp;propbeta-rö aduerfanS, non hoc fimpliciterdi-tfîû à Paulo admonet, fed à ^Åi'â« po' nus exprobrâns. quale putatillud in Genefi, Ecce Adâfat^îusefttan^U' nus ex nobis. Id genus illufiones paf firn occurrSt,fi quis preffius ac penf nus,cücpiudicio contêplatusfuerit. p.it Quin ÃC cutfiyfiono^ tenebras fcripW ftajiem. tacp opera fefeobfcurat,quemadmo-. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;du apertedicit Auguftinus 15.de Tri
nitate libro,cap.9.«xK^ft«, inquit,^ Klt;rxtf»s K7i\.i)yopx.
Quod genus eft ill ud Prouerb.
Sanguifugæ erant tres filiae. Item il-lud.
R E s P o N s I o. tl
ludjPênæ colûbac dcargentataCjCt po ftehora dorfi eius in fpcde aun : quiï figmficet eloqmafcnptutæ fpïntalis diuino lumine plena,icnfum uero eius inKriorê maiori cÅleftis fapientiac gratia refulgent? ⦠Vel certe uitâ fan^ dæecclefie pracfentê,uirtutis pennjs gaudentê:futurâ aut quç in cÅlis eft, aîterna cû domino claritatefuturatn* nbsp;nbsp;nbsp;t
Taie eft et illud Iudi34âde fubacfto leoneà Sâpfone,Deorefortis egrefla eftdulcedo. quûfenfusfit, inoreleo' nisrcpcrtûmel.Origenes Homel.13. fuper Num. affirmâtefle alvi-yiMTct., quæ fcripfit Efaias, eo quod ipfemet dixerit. Et erunt uerbalibri huius, ficut uerba libri fignatt.
quoque uarijs referta eftænigmatis» Infuper Chryfoft. Matthæi io. dicit Chriftum acnigmate ufum,quû dice^ ret, Calicem quidcmmeum bibetis.
NeqtueromirumfitmultainBib- in nrcaiM lijsfparftm Mvlyfiotia effe, quû propè literis^
inÃnitx
tî GILB. COGNATI
infinity xÃÃfiyogixi finbet multae inter has uti confiât obfcuræ. SC definitorc Augufiinoloco proxitne citato, nigma nihil aliud efi,quam obfcura allegoha, Cæterum quod magis mé raripofliimus, dicit idem Augufti-nus lib.contra mendacium, ad Con fentium cap. ij.in libris facris etiam ficfiionem efle, ut aliud fignificetur: Siclib.lud, cap.9. Ligna fibi regem requirunt,amp;loquunturad oliuam,fi cu, uitem, amp;nbsp;rubumiquod uticpâ, in.-quit,totum fingitur, ut ad rem, quae intenditur fitfia quidem narratione, no mendaci tarnen, (ed ueraci fignb ficatione ueniatur. Idem alijs exem^ plis fufius declarat lib. quæfiionum fuper Luca cap. 47.annelt;fiês,Qim ficfiio refertur ad aliquam fignificatio ncm,non efi mendacium, fed aliqu^ figura ueritatis. Haóïcnus de hypct' bolc,ironia aenigmate attà ficftioncl quæinfolentiores tropifunt, Ãali-quando
R E J P o N s I o. tt
quando exorbitantiorcs ⦠Quis autê enumeret alios tropos,udqui apud grammaticos rheroi es nomina ha bct,uel qui non habentc' Sunt autem propèinnumeri, quod amp;ipfe Augu ftinus teftatur qui nufquamnon oc^ currunt in arcanis literis.
) nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Quod autem diciturMatth. 17, amp;
, Marei 15. eadêChrifto probralatro- * nes dicebant. Auguftinus explicans tropos Exodi, libro Annotationum fuarum tertio, putattrt^äicrit/ »
! nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;efle,ac numerum multitudinis
' pofitum pro numero fingulari : hoe Ieft, latrones diólum pro latro. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;numf-
Propterea quod apudLucam 23. âââ⢠alter duntaxat conuiciatus fit ei. Hieronymus in Gommen tarijs,(rv^«4â(' appellatitropum quidem agnofcens, . fedaliam fubneefiensrationem, qua 1 tropo nó fit opus : ut primum uterep cóuiciatus fit Chrifto, moxmotatcr ra alter refipuerit.ltidem Exodo: Fe-' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ccrunt
»4 gilb. Co g N a T 1
cefunt fibi decs aureos.quum unum uitulum tantum fecennt, de quo dû runtjHi funt dij tui Ifracl.qm' eduxe^ runt te de terra Aegypti.
, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;, Ioannis i. Poftero die uidet loan-
tvflîAX«)-« nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ucnientem adfc. Hictem^
temponst pQ^jg nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;eft , ut Erafmo no.-
Ãro placet, quæ habet mtram gra^ '* â nam in narrando : cum tmagtnaz muriam gert, quod geftum narra^ mus.Indem in uerbisPauli, quum de fe altjs'que uiuis Chhftianis ait, Qui fimul cumChrifto nos federe fecit in coclcftibustÃuguftinus libro
â¢a. r nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;de Agone,indicat efle temporis
prætcritum pro futuro. No enim faóum eft, fed quia certum eft futurum efle, itadieftueft, quafiiam fatftum fit ⦠Eodem tropo, authore Hieronymo in Matth.id.Mattharus dicitur publicanus, quia fuerattSft mon Ieprofus,amp;^ Paulo Eraftus dief tur arcarius ciuitatis, ÃC Abigail ad^â hue
R E s P o N s I o. tf hue dicïtur uxorNabal, quum ïam tranfiffctin mathmonium Dauidis, mortuo Nabal»
2uiii«e/ij^«uerô, quoties inucniturcâ dequa Auguftinuspfal, 87» Iftoge-nere locutionis, uttoîum pro parte x« rtinBi acdpiatur- uti etiâ facra feriptura con fc/ijî. fueuit,ut in Euangelio Matth » ix. amp;nbsp;Lucç it. Sic entfilius hominis in cor de terrçtrib,dicb»amp; tribus noôlibus» Quem locum,uti Erafmus nofter re-fert, D. Hieronymus etiamexplicat TriJuum pertropum, qui grammaticislt;rvi^X' ouoChri-dicitur. Siquidem quum unus liusinfe-duntaxat dieshuiustriduifueritintc e~ ger,nempefabbault;lim nodîeadiun gâf* lt;îîa, nec Chriftus in fepulchro fuerit, nifi uefpera parafceues,ac diluculo dominicae quo funexit, tres tarnen dies in fepulchro feribitur egiffe.
's.uuiKi/^X'^KSi! quoep difTonantia in numero dierum Matthæi ÃC Lucae, Chryfoftomo QC Theophyladlo coci liatur.
Ȉ GILB. C O G N A T I
liatur.Matthçus autc cap.iy.ctMar eus cap.p.confentientes, quum poft fexdies dicunt lefum aflumpfifte Petrum,Iacobum,amp; loannem,ÃCc.eos tantum dies fupputant,qut mcdij in-terceftcrant inter feimoncm habitu, amp;nbsp;montem aditum. Lucas uero qua tradit olt;fto ferme dies interceflifle,du osetiam extremosimputât, nêpeeö quo prior eft habitus lermogt;cteûquo montem afeenderunt. Itidem Augvgt; ftinus lib.de quæftione EuangeliorS primo, quæftione 7. ilia deChrifti poft tres dies refurrclt;ftione,quum di^ luculo terttj diei refurrexit, q uarftio-nemfoluit: unà cumhoc, Chriftum triduo fuiflein fepulchro.
SyrteeJo - Eft amp;nbsp;tropus «rvmtÃx«? Ipecies.qua chesljgt;e^ pofleflbrem indicamus nomine rei aes, pofteflac.qualeeftillud,Mane dedu^
lt;ftus eft ad ædes praefidis, Item apud Marcum cap.5.quum «7« tS vayxyov uenire dicuntur,qui ab illius xdibus
R E s P o N s I o. 17 xdtbus ad ilium uenirentjdcm Au^ gulbnus pfal .4» dtcit effe moris fcru pturarum » Deo tribuere quod in no bis fecit: ueluu quum ipfe loqui dici-tur,quum eius dono loquuntur Apo ftolüut Non enim uoseftis quiloqut mini,fed fpiritus paths uefth, qui lo-quitur in uobis.Non dubiu eft quin ipfi Apoftoli loquuti fint, fedquiaa dcodabatureis, quodloqueréntur, idcirconó ipfi, fed fpihtus dei loqut inipfis dicitur*Quemadmodum uul go aiunt: Ego non hoe dico, fed Pau Ius»Simile quiddam uolunt effe illud Pauli, Rom. slpfe fpihtus poftulat pro nobis gcmitib» inenarrabilibus* Necpcnim gemituscompetitin fpih tumfandum. Sic tropica locutione terra frequenter accipitur pro homi-nibus in ea habitantibus, id efl: conti-nens pro contento, ibi, Intcrfccfia eft terra in fanguinibus, tcfte Augufti-ho pfal »105, Sic etiam î Omnis terra b adoret
'18 GILB. »CO GN A Tl
adorer te deus. amp;nbsp;Gen. 47. Inuaïuegt; rat au rem fam es ualde, amp;nbsp;deficit terra ' AaxfttruÃf, S)C uno quod aiunt fafee- uanos tropos com plecfîar, rgaTrixwç dicit dominus Adas Gen.3.PuIuises in puluerem reuerte rts.cjui utiep homo crat,puluis non c-rat:fedita uocatur, quia depuluere feu de terra facflus erat. Erafmus pu-tat nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;H lt;rvviKJ})](ny efle,quæ ma
teriæ nomine uocat,quod ex materia confecîîum eft. Sic Adam uocauit E' uam os, Gen.z.HocnScos, inquit, exoflibus mds : quia deoiîi's fuifub-ftâtia faóa erat. ItidêExodi 7, quod ra'm ferpens erat,adhuc uocaturmP ca, quoniam è uirga mutatum eratî I'lcuorauiGinquinuirga Mofi uirgas MagO) S. Ahiftis quoep fcripturælo^ CIS Jacob Sc Ifi acI ufurpatur pro gen tcex eo prognata. ut Pfal. 78.legix mus,ComcderûtIacob:id cft,pepu' Jum Ifraeliticum ex lacob prognatû
Apud
R E s PO N s I o. »?
ApudEfatam: Ifradautcmccogno-uit.Matth.9. Nunquam apparuitfic in IfracIJn cân'co Virginis: Su/ccpit Luca i* Ifraél pucrum fuurtijSCc. hoc eft, Do-minus mcmor promtfTionum fua-rum, opcm tuht gentt Ifracliticæ op-preflæ,eam que hberauit cxingertù bus erumnis.
Alio tropo fie (criptueft G en. 41*
Sepr boues pulchrac,« feptem fpicç Eà pro ft-pknÃyCeptê ubertatis anni funt.id eft, gniÃcat fîgnant.Sicadi. Connthijsto .èx^i, o-WiKJh gt;nbsp;«skiz/Söf Jtidê Dominus in Euan-gclio,Bonum fernen funtfilii regenc rationis, zizania aiitcm funtfilq ma-ligni.Ioan. tEgo fum uitisuera, ÃC uos palmites , pater meus agricola* Luceó.Semen eftuerbum Dcfager eftmundus. Tfow«xwj item terra dici-turhabcrecolumnaspfal. ibi,E-go confi'rmaui columnas eius: id eft, uirtutem fuftinentem ipfam, ut inter pretatur Ambrofius homilia i,Hexa
b X meri.
»o GILB. eOGNATl
men'.Sic in parabola Euangclica,diä bolus hominis nomine fignatur. Ini-i micus, inquit, homo hoc fecit:id eft» diabolus,ipfo Chrifto fic explicante*-Quia quadam figura poteftdici ho^ mo, non tarnen elFe homo, ut inquit Auguft, pfaLjjr. Ad Synecdochem Sc illud,Erafmonoftro pertinereuPi detur, quodinEuangelio dominus loquitur,ad finiftram conftitutis:No nouiuos.Neceftneceffe, eodêEraf-mo docente,ut hie node, interpreter mur fecifle, quod facit ueterum quP dâ epiftola 67.ad Valerians : Quid cft,inquiês, Noui uos,nifi uos ego ta les non feci. Eiufmodi fchcmatis ide Auguftinus efleputat, quod de Chri fto legimus, qui peccatum non noue rat,id eft non fecerat ⦠Significantius enim ditfïum eft,non nouerat, quant fi dixiflet, non fecerat,aut non comr mifcrat.Sicdicdicit Auguftinus lib» ijn duas PclagianorS epiftoias c. 7.
Concupir
R B s P o N s I a «
Côcupifccntia carms uocatur pecca- CoHfwpî~ turn,non uticgquia pcccatum eft/cd fcentiteno quia peccato falt;fîa eft:ficut fcriptura mine defi-cuiufcunque didfar manus cius,eo gnaturpec quod manus cam feccrit. Quid hic catum^ commemorcm de fermonibus, qui^ bus undiq^rcdûdat fcriptura canoni-ca,per quos quæ nobis ucl iuxta cor^ pus,ueliuxtaanimûadfuntjCce'ôfWTn» îrà ÿtffdeo tribuutur, ueluti cS dicitur -ariSu«* pfaLó.xvptë^ 701 SvfiM nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Ãtror, tra,
j Tti «Æy« a» 7rcult;/livcrftspii. amp;nbsp;pfablop ». wtMa-i (ojçiis, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;pfal» iHpMrtfn-
94* «f wfxoQïfci/sn/Sçysftow. Nxjfquam Jutnjpcem enim no huius generis aliainrtume- tudo^ ra funtobuia.quæ fi fimpliciter accigt;; luÃuran-pias, a^iîracrunt.Nâ hors nihil uere dum^ir^, caditin Dcû* Scd fimileslocutiones quomodo fintintelligendç,dilucidè, ut omnia,exponitAuguftinus, qu3 alias,tS libno ad Simplicianû z^ôc itv clytus illc Gregorius Nazianrenus libro Theologiæ 5».V er um infinitû fit
b 5 hçc
GILB. COGNATI
hæc undicuncp conquirere,ÃC lain pà nè numero laboramus»
Conftatigitur,facros libres paffim Troporum tropis ctfchematibusrcfcrtoscfle,ac iKcciJana. fæp/us per hyperbolenjCnallagen, fi-* co^MÃto. milescp iropos diuinorum uoluminö fenfum, facros ÃC magnos illos ecciC' fiæ docfîores explicare, quos quidem tropos Auguftinusm opéré cui «tu-Ius,de Chiiftiana dolt;fîrina,cenfet ui-â gilanter aitendêdos, memoriterep relt; unendos.Nam eorû cogmno.i'nquit. fcn'pturarum ambiguitatibus diflbb ucndis eft neceflar/a, eo quod fenfus inrerdum ad uerborum proprieiatc eft «70 wof » CauendG eft igitur in pri' mis, ne figuratam locutionem ad litc ram accipiamus, Quod utinam anu maduerterêt f^aritiôÃoyot yi^olai qui dam, qui rjs côtemptis, ac publicitus Theonino dête laceratis, felfo fibi fd cntiac opinionê induerunt. Gramma ticam fîC rhetoricam,tanquam nimi3 humilcs
RESPONSIO.
humiles, peneep pueriles faftidiunt, quidtropus,allegoria,parabolagra-mancorû fchcmata,Stâ uocabula paC -, nminarcanish'tehs obuiafignificet. * Et intérim putant feidoneosdiiiina-rum fcripturarum interprétés. Ei af-mus enim nofter,fummuSj magni nominis theologus,in Annotationi-bus fuis,quibus Nouum teftameniS «lluftrauit,amp; explanaiiit, totâEuan-gelicâ hiftûriam grâmaticis fcheina-tisdebericommonft. at: txponitep e-leganier quantum hæc, ficuti uiden-tur, minutula apud ctiiirÿTars Ãl neuti--quà m uiolandæ autoritatis doôores, obtinucrint dignitatis,quantum* que commoditatis amp;nbsp;lacis adferant.Iti-dem Origencs in Exodi cap.i Hom. in^ 2.Si uis inqiiit, in hiscruditionibus tclUgen' uinlisanimt fucrit, amp;nbsp;uoluentcoele^ ftiaquærcre, diuina fcôari, ueluti medicatus ô^fotusper huiufmodiC'
rudittones
»4 GILB. C O G N A TI ruditiones,addiuinorum intelligent tiam paratior ueniet » Nô funt igitur trop» facras tradanti Iiteras,ueluures ' humiles contemncndi,ceutheologis indigni.nec tam procul à facris ablc-gandi grammatici, SCrhetores, dedi uinisliteris aliquanto mcIiusmerinV quà m fint nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;, Jtgccèvoné^fcr*
iiot fophiftæ»Sed ut ad id unde digreC' fi fumus rcuertamur, certum eft fcri-pturam efte tropicam, amp;nbsp;igitur opus eflelocutionemfimplicem afi'gurata dignofeere: ad cuius rci notitiam Au guftinus tradit aliquot régulas fane quà m utiles, fed » poi e^s cx^ plicandi»Vnum tarnen præterireno poflurn, ncotericos feriptoresinferi QMiru- pturis quadruplicemtradereintclle-plex fcri^ éium, Grammaticum Que literalem, ptur^e fen^ aut fi mauis hiftoricum, trop o logic«, fui. allegoricum,6i anagogicum : quorS definitiones, ut uulgo tritas, breuita-lis gratia omitto,Vcrû prifd dC primi nom^
RE s P o N s I o. 1» nominis dodoresjuo agnofcuntnifi duos fenfusjïtetaletn ÃC fpiritualem» quem uarijs appellant nominibus, nunc tropologiam, nunc allcgoriä, nunc anagogen, nullo tarnen difcri--mincjid quod ex Hieronymo, omni luce clarius liquet in Commcntartfs ! nbsp;nbsp;ad Gah4.Rurfus in Efaiac cap.iy. in
s nbsp;nbsp;Ezcchielis i6.in Amos 5.Item in O-
j nbsp;nbsp;rigenis Homelia fupcr Numeros un
1 nbsp;nbsp;nbsp;décima : quae loca prolixius fit adfergt;
I nbsp;nbsp;re, quam ut temporis anguftiafinau
1 nbsp;nbsp;Sed ut omncm dubitationem exdu-
° nbsp;nbsp;damusjipfePaulus Galat.4.«»i9y9-lt;
i ff«(/appellat,quumperSaramaitde- ; * f fignatam coeleftem Hicrofolymam, I nbsp;nbsp;nbsp;quae eft ecdefia trium phans : haec re-
centtoribus Ki'«y(uy«,Dionyfio eftJtê TgOTToAo} IK non eft aliud quà m
I fcripturaead mores accommodatio, 1 fi firn plex eft fcriptura j nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;y'tXt
i nbsp;nbsp;quo(Ã firnplex eftftin hgurata eft fcrI
\ ptura, non poteft non effe aliqua fpe - . nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;b 5 des
a« ^ILB. ';C OG NA T 1
ties iTiKnyaçiets, qu» eft genus ad ont-' nesorationisTgó'oypvf.
. Quö igitur âr§o'ao^yi(t, Kvayuyn^ iii^HyoçKu ueræ fint,reliquum eft ont/ nê fcripturæ fenfum yçxi^p-xriKoynaà ^HyogiKOf/ eflc, Cogor hic multabre-uitads graria omittere, ualde ad rê h' dentta: quæqui cupietjcx Erafmi no ftri Ecclefiafta petat Ikebit » Ad literalem fenfum pcrtinet, quicquidex ipfa uerborû figmficationeretfte 3O dpitur,fiueueiba fimplicia fint, fiuc figura ta, ut diligenter Thomas quOx fi.7.docet.of^«y«fi« Grçcis ditfta cft, quod aliud dicitur, aliud intelligitub autoribus Hieronymo,Ãmbrofio,ct Auguftino. Vciû hic eft fcrupulus» nâ ex bis fequi uidetur,eundc eflé fcn fumyçttfift«[iKoyi(s^ «c^B^cpjxô/z.quod curunoexemplo probêcâ quûfintmil lerCertû eft enim,quS dicitur Matth, 3,Vcntilabrum eiusinmanueiusjô^ purgabit areatn fuatn : fenfum «A'
j â R E S P O N S I O. tr
j nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ipÃs ucrbis fignifican' ⦠Rc-
fpondco: Duplex eft «ft.uyc^ix, quae-
* nbsp;nbsp;dam uerborum quacdam fadïorum»
I nbsp;nbsp;nbsp;ficdiftingujt Auguftin.hb,i5.deTri
nitate, cap nbsp;nbsp;Cuius uerba omitto,.
lam diuifîo intelligitur de allegoria fa , j, ifîorum,nam allegoria uerborum no excludit literalem fenfum, fed femgt; per habet eum in fe.lêd liunquam cft^ idêfenfusliteralis, amp;allcgoricus,«rA-;' Aÿ^()fw:falt;5îorum,quû.enim perdue» filios Abrahæ duo teftamenta intelliquot; gunturjuerba nô (iîlxifoçiit«, ut ex eis poflïtconftare«Wi«yoflt;'«,ut quæ nihil , allied eflquà m perpétuafed res ipfa iK^nyo^iuwt fignificatur.Præ-terhasexplicandi rationes, Augufti^ nbsp;nbsp;nbsp;v-
nusli.ad Honorai3,de Vtilitatecre-dendi,cap.z.refert quatuor modos e-narrandi Biblia,puta fecundû hifto- (y^tuor riam, allcgoriam,ætiologiam,amp; ana morfwrra logiam.cthoc pluhmi neotcricorum dtfcrij^tn fcriptorum citant,fedomnes corru- rlt;«.
ptè
1« GILB. COGNATl
ptèamp;deprauatiflîme.Nâ quam Au guftinus nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;id eft cà ufte red-
ditionemjuocar.ifti tfvpc^tfcpiqux in nullo fimilis eft illi,nifi fyllabis, uo cant. Et qua illc «quç concis Ijatio etlocorS (cripturç côcordia,uo cat.ifti «â¢'«'ytoj'iflfj/Jiterarn fimilitudine decepti,ap^llant, ^uöprorfus diflï-deant â arofl^oïsâact^aa-arycui^^XK 'jgt;ov. quod uel ipfius Auguftini uerbis perfadle colligerepotuiflênf, quSea Auguftinus diligenter atcp accurate et ddSniat, et exemplis dcclaret.Quis enim non uideat tei-no^yiuft nihil com td-jisÃO' mune habere cum etymologia, nifi yiei^ quod uocabula'iblu unaliteradiffe-rant,qu5at'rtlt;»Ã«gt;'««fitpropofitio exx yitc, plicasdidi prioris caufam.fcTv^oAsj-i« fdlegorijs fit folum uocabuli unius interpréta^' tn probité tio, Sed his omiflis, ad quçftionem re n e^icaci^' fpondeo.In feriptura iacra poteftali-terpojiit quid effi'caciter probari ex uerborö jKic^MKZrr, (tM»^0^i'^fednónex fadkirum
(ff
.RB »P o N snor, gt;9 in uno cafu,pura quum ipfa â gura üiNouo teflamcto aliter quam ipfa uerba fonent explicatun Sicuti^ pfe Ghriftus noftrac religionis prin-ceps parabolas aliquot dignatus eft cxplicare,.Aperuit enim loan.^.quid ferpens aeneus fignificarct* duosA-brahaîfilios,duo teftamenta fignare,-Matth.ii.Luca: ii Jonam poft tridiu um £ ceti ucntrc redditum ipfius (c-pulturampraefignificare* Quemad-modum Efaias allegoriam de uinea quac pro uuis genuit labrufcas, expo fuit * Euangeliftat commonftrarunt quid fenferit Dominus, quS diceret Soluite templum hoc,amp; in triduo ex. Mlt;tttb. citabo illud.Item quum iuberet caue ri à fermento Pharifacorum » Apud Lucam 8.cap»7rlt;if«foA«de feminan.-tccxponitur, Apud Matthacü zi.dc uinea amp;nbsp;latronibus. Similiter Petrus
Paulus aliquot Veteris inftrumen ti locos nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;interpretätur. Pc-
tfus
99 GILB. C O G H A TI trusdiluuium typ um fujflcChn'ftia^ nibaptifmi indicauit. Paulus peträ, unde Hebrçis fluxit aqua in dcfcrtQ, defignaflcChriftum docuit. idê Gaf. 4. hiftoriam Saræ amp;nbsp;Agar ad legem fiC euangefiutn accommodât, Efue-Iamen,quO Mofesloquutus populn texitfaciemfuam, docuit eflerypum cxdt2us ludaicac, quacnon profpi-cit fpiritualem legis intelligentiam» Tota autem ratio utriufqueeft, quia quando figura per apertum Nouite.' ftamenti locum non elucidatur, non pofTumus efle certi,nos non crrarein riguraî applicatione. Vnde enim pof femusefic ceittc'Nam fieri non po-teftjUt per id quod incertum eft, ali-quid certó probemus . Auguftinus ut eft ingeniofiftimus, non dicitfim' pliciter per allegoriânon pofte quicgt;-quam probaritied addit, nifi habcat amp;nbsp;manifeftiifima teftimonia, quorfl I umïnc illuftrentur obfcura .Proindc
non
RESPONSIE. ii non cft phas, de typis QC allcgorijs du bitare,quarum muolucra nobis apc^ ruit fcriptura canonica,cuius irrefra-gabilis eft authoritas» Verboru quo-quciMj^zafio: fi eflet adeó obfcura,ut nullo modo certus fenfus coUigi poC-fit,nee ex ea. poflït quippiatn etficaci ter próbari.Quin fit interdum, ut u-binuila eil figura nelt;^ rerum neque uerborum,tanta tarnen fit feripturæ obfcuritas, ut intelligi nó poflït,quê admodum aliquot locisd(cit Augu-ftinus,nominatim de illoPauIi loco iThefl.i. lam enim myfterium ope ratur iniquitatis, tantum qui modo tenet teneat, donee de medio fiat, tuncreuelabitur ille iniquus. Ego in ⢠quit, quid dixerit fateormeprorfus. ignorare: ltb.de Ciuitate dei 20» cap* 19. Item undecimo de Ciuitate, cap*? ö.Diesfex, inquit,quibus deus créa- Difficultit uitmundu aut perdifficile nobis, ctiäimpoflibileefl: cogitate »quanto magis
J* GILB.*' co GNAT I iriagis dicere * Hane obfcuritatê pafgt;, fim teftatur idem libro Cönfefliónà w, cap,i4. Mira profundi'tas eloquio rum tuorum Domincoquoru ccce an tenos fuperficics blandiens, fed mira profundi'tas Deus meus,mira profö ditas,horror eft intedere in earn Jior.gt; ror horroris,amp; tremor amoris.Hiera nymus lib ⦠i ⦠aduerfus Pelagianos, Quotufquifcp, inquit, ChriftianoriJ habet Icgis fcientiam,quam in multi» -ccclefiaî docQoribus aut raro, aut difff. cutter inuenias* Adhçc Erafmus Paix Io Volfio fcribcns,acde difficultatc facrx feripturæ loquens : Figuræ in^. ciuit,tropicp obliqui, tantum habent. difficukans, ut nobis etiam non raro fudandumfit, priufquam intelligaz mus * Inutile itaq? non fuerit,ut idem in Methodo theologica opinatur, fi thcologiæ deftinatus in grammatico rum rhetorumcp fchematis ac tropis i diligenter excrccatur.Quoniam boquot; 'na
R E- s P o N s I o. ft na difficultan's pars fita eft inipfofer monts habitu,quo traditç funt nobis facræ literg. Nam tropts SC allegorrjs, ac fimilibus, feu parabolis ferè oper-tuscft, amp;obliquus nonnunqu5ufc]p ad ænigmatis obfcurttatem, Haóte^ nus üle, Hyc utinam diligenter per-pcnderent, quiremimpendio facile cthumilê, ac triuialem eflefcriptura^ rum inueftigationem arbitrantur, ÃC malunt fubtilia difccre,quà m fimplt-ciatmalunt fua impudenter ingerere, quà m aliéna uerecundè difcere. Pu-det cos,quod non puduit Socratem diccre.hoc fcio,quod nefcio.imo hoe ipfiunumnefciunt, quod nefciunt * keefte monet Hieronymus,diu effe ' difcendü, quod doceamus.Laudan-da cft cauta inquifitioinon praccipita \ taaflêrtio» Magnum eft ageredotfto-ré,fed citrapericulO difcitur. Meo ' quidem animo, integerrimeTornon de,utcunq5 fatisfeci gt;tuo iudicio an dS c fatisfc-
j4 6 I lb. c os N at I farisfcccnm nefcio. PolTentquxfutit à me fchptajpaulo cautius muniri, paulo etiam exadius ac diffufius cx^ plicarùucrû cut fcribam uideo, Nos qin'dem fectmus fedulo : tu5 eft,qua-Iiacunqjfuntjinbonam partem acct-perc, Volutmushæcprimanoftritygt; rocinii præludia fubtuis oculisatde-re, non ut artis ue! induftriæ feramus laudem, fed ut tugdifquilitioni fad^-mus fatis, amp;nbsp;amoris in te met memo-ria fit.Quæ fi probaueris(probareau tem neq; tu potes,neqj uelim.nifi iudt do ac merito)tum rurfum incudi red dita,recudam paulo diligentius.fin ti bi tarn difplicebut, quam mihi difph-cent,pereantquouisfato, SCuel neris marito,ucl Achillis marriconfe crctur. Vide Tornondedilecflillnnc, quam decoru obferuem, qui tâ theo-logieupoëricis iabulis clau dam.Sed,ut inquit Horatius : Natu' ram expellas furca,tarnen ufcp recur-reu
R E s P o N s I o. if rct.Vale optime,amp;' amicorutn charif finie:et nos quçfo meliora doce.mccp ex animo-redama . Pr»propere, ex mufæo meo, die dominica quæ cft nouiflîma nicnfis oeftobris. Hçc ad te lacobo Bobæo, nobis ut feis amiciffi mo, commifimus,qute Vitali Robet to eius Achat» lidelifTimo
perocium corarauni-ces ueîim.
36 GILB. COG NAT I COLLECTA IN D* HIERO-nymum, in gratia Hieronymi CoIp nei, pereundcm Gilbertum confcn'pta*
V index humanigeneric iclu^quicockftis uiri Hieronymtfacrum pcüns, ita totum tuo nu mine occupaÃhut contcmptisgeneris fuiflemma-tis, negleilis amicorum affedAnSycalcatis opibiis, fiiretis honortbus, te unit nudus nudum fcqucretw, fldgrantiqi ammo ad tuce crucis uexillum aduolans, Romanit delicijs heremi uaÃtehorrorc antepone' ret, [uperbasq; arces cum htimili tuguriclo cotnmii taret,ac(dccum ciliciumq; ponaficM inful^eprtcjer rct,qui^ eundem tantis eloquenthe doamp;iticeq; mul tigena: dotibus cumubfti,ut in ucrtendis my jitcis It' tens, in entendis fcripturarumtuarum arcanis, in retundcdis impijs Iwettcorum dogmattb. facile O' mmum pnnceps extUerit : largirequxfo id nobis, qui in beatiÃimo tttro tuam erga mortaliü genus be-nignitatem cy amamus ©quot; ueniramur,ut eius cr H' terie inte'dt éi urn nojlrum falutari doéinna lÃulirèt, (yr nitircs ad caftigatiorem uitam accendanl,quo di fÃuiÃs errorum oÃcnÃs, in arcante fcnpturai myÃt rijslatitantem,Helper anigma utdeamus, cogni-tumj^ abicélis huius mundi pefliferis illecebris,per arduam
EPI G R AM MA TA.
ardmm uirtutis uiam fcqudmur.Qui uiuii, zrctct.
quot;alia oratio ad iesvm.
Exora mitiÃime lefu pjtrettt tuum,utcr uete~, resnoxiMmthifux ciementu condonet, tsquot; contra nouarum periculapriemuniat, fulciatftus dottbu! antmunt nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;me uel mundi male dulces
iUeccbrtetranfuerfum auferant, uelirruentummalo r«MJ calamitat deijctat. fêmarefcant mihi omtMa,lt;ju^ patri tuo tibi^funt ingrata^ Sapiat continentia,pie taS:fimplicitas,meas meorumq; omnium rcSjUitam, /à futem tibi uni in manut trado. Qtti
uiui^GT régnas, crc,
IN O H NES ERAS MICAS LV-cubrationes ligata ÃC foluta oratione, ' Gilberti Cogna« Nozere-ni Carmen.
MitntKrf 'Virgiliii,Ciccronë Romafîleto:
En Ctceronoflri Ccporis,at(]; lAaro, Hafoitem Sulmo tdceat,Verona Catnllum, Et Pliniummatis iure fuperba fuis.
Elecferat in calum ntlefîa terra difertos, T«^j tuos fîleas Creta diferta foies.
Difinat Ulpiensfapientes Crieaafeptem nbsp;nbsp;nbsp;_
â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;⢠nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;e î laâart.
jS GILB. C O G N A T 1 LtifJurf; oéljui nos numinijji luujt.
Acguat cnim cundos/upcratcji lüuftris Era/hiusgt; Linguarum trtptici clarus i n orbe fophos.
Prj:ctpuc clo(juto Plautino, dogmate Pauli MoribuSiingenio^reHigionetÃde.
IDEM AD ERASMICARVAi Lucubrationum infpeóorem, Magna Pf riclc£ ueteres dätfulgura liniult;ef Plexanimis uerbis ftngtüa Erafmus agit. iUefr.etu traxit,miranda tonitrua IÃargens, Ille aures plactdis ducit ubicj; fonts.
ägctcur uetcres miraris inepte uiator, Quando homini noflro gratia tanta fauec.
Into till chantes donisfefe omnibus addunt, Siue uebt Grace,pue Latina loqui.
Bercubs hune cornu, Alcuwi feu dtxeris hortos, Errabis,meruit qua mage dtgna forent.
IN EXPEDITIONE M IN
Turcas, confultore Eraf.Rot» eiufdem Gilbert! Cogna-ti carmen»
TVquicunq; paras in Turcâfumere bebum, Vi^rictqi manupgna referre domum, .
. , ~ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Au/fice
EPIGRAMMATA.
Aujpice tutui CM in TurcM mtlef Er^fnw, Nfc tanco prjc!ù tviti duce.
No« aliter uióljr:lcd (y hofti uidima ficf, Ni tibl diix beUi dodm Era/muf ent.
(iuo duce uiâar erts,»iänciagi arma repoiwt AdCapitoltni teinpla «crf«dlt;j Dn.
IDBxVl AD RENATVM PB-rottuiu Dolanum mcdtcum dariffimum -, deErafmi
Ciccroniano»
Liber cm Cicero nomen dedit, is ^ui ab Erafmi M4g«i di«i«o prodi/t i«ge«io,
Qho docct nbsp;nbsp;quid Ãt ucrc Ctceronem imitarit
Authorem nbsp;nbsp;pingit quemq; colore fuo.
Cur tarn multorum damnatur carmine f «Mt/fi«
Qm« «14/4 f««t,p4acu optima qujclt;^ place«!.
IN PAROEMIARVM CHb
liades, opus Dcs.Eraf.
Vtn[cire,öfludiofa turba,quanto ErafmusÃiperet Politianum f
LoBg4«o« oputeflrecenfione, Uicefl centurie,lÃc Chtbarchut.
e 4 Idem
4» aiLB. C o G N A T I IDEM DE EODEM ERASlt; mo, Latinitas loquitur. Merft diu latui ctec^e cultginis urnbrit Et plufquätcnebrii condtta
Dehinc uero paulum coepi inflaurata uideri, Sed tamcn^ut dicunt) non nifî per nebulani. l^unc autem coelOfCf cunéîis notiÃima terrif Accipior,feruor,uiuo,triumpho,color.
Cuiuîopef Eccuuisnifi pr^ccüentis Erafmi, Debeo cui quantum Romulagem Fabio.
E IV SD EM. DISTICHON, quo Erafmo ualedixit,. In quo cum literit pietaffanäiÃima certat, Eloquiumq; fîmuî, maxime Erafmeuale.
Idem fibi ipfi gratulatur* Egregium faciles oculi uidiflis Erafmum, Raram uidiÃis lumina fida uirum. Ante alios longe micat hie praftanttor omnes ; Seu quum Grteca parat,Ãue latina loqui. Miratur paÃtm torrentem doâa iuuentus: vnum pro centum mtUibus lUa colit. Sujj)icio,magniqi uoco ter numen olympi, Reddat ut ingenijs premia digna bonify Gilbtrhft
EPIGRAM MATA. 4»
GILBERTVS COGNATVS Nozerenus in efïigiem Def, Erafmi Roterodami.
Corporis rffigiem fi quis tun uidit Erafrti, Httnc fcttè ddutuum piâdtabeDddabif.
S» panter uocem tnanus ingeniofa dcdijfet, Vidt/Jèf Ãnuil cr pcüoris effigtem.
Sfd ^«0 j doäa manus prlt;eflarc nequibat, Era/mus Pknins ac melius pr^eflitit ipfe fibi.
Ecce quod in libris tibi mentis imago relucet, 'Viuaqitriecfallaxtclarius ac Ã^eculo.
At^ hicc forma utri Ãieäatu dignior, iUd QumÃnxit piâor,theca modo eÃan'imi.
^rga puta toties te piäum cemere Erafmum, ingenij lüius quot monumenta legis, .. Eiufdem Gilbertt in eandem»
Sinii/tl TCtürlui Sr^Tit S(«c rfiytfiiiTOt
Ovx nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;) xÃÃx 76 ffVfXf a^Kt^
Aliud
Atria hic et pluteos ornet,ualeant^ Cleanthes, Cedat Palladium,Roterodamus adefi.
Aliud
CfArifloteles, et tu tjuoej- cede Cleanthe: Solus habe itoÃrum Rotcrodamc larar.
c f D«.
4x GILB. COGNAT!
DES, ERASHI ROTERODA-mi Epitaphiumjper cundem Gilbcrtum Cognatum
Nozerenum* nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,
Magnus Rotcrodamus tUe noftcTt
Hicc quofccula nemtncm tulerunt
Maiorem,mgi prifca clariorcm
Norunt tempora,neccuifutura Parem pofleritM habebit: ccce. Hoc pfr marmore mortuus qutefcit.
lODOCI SASBOVTI C KS,' fans confiliartj, de eodem Gilberto Cognato Noz, carmen,
Qualis erat quondam uiuo Cognatuf Erafmtâ . In piadefunâitaliscro/Jd manet, Vr bibulas pinxit chartas disante magiÃro. Siclam feleäos coUigit inde locos.
lUud trat pietatis opus, ftudijq; perhennif, Hoe Mcr^ firmus reütgionis amor.
lOiWfCS
à P I G it A M M A T A. lOANNES MORELLVS Gllz berto Cognate ainico fin- nbsp;nbsp;t
gulari S.D, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;gt;â;
Di/plicetfdh iufto nmiutn Gilberte dolore Di/])licet,dc »nultii dulcis amice dolet, Ã\uodnctjueamofficijslUudpr^eflareuiciÃim, ' Quod noÃra; poÃunt uincula amiciti^.
Ecce miht nudum e/i,jortisq; tyrannide preÃum CorptUjçy hoc prêter,nil,nià folus amor.
Viribiu,ingenio,crfürtundfumlibidiÃur, Mc fuperds lingua,me [uperof calamo.
Pbne nilfupercfl,lt;juod me commëdetamtco, Solum animi pulchro funt m amore paret, Q»4rf ne pigeat titln,te obteÃor,amici: H4H1J optbuf,ucrusfedÃde confiât amor. Caetera cum defint,an'mum tu fufeipefolum: Qui fi defuerit,cietera pefiii erunt.
H«nc adamant ma uinâum tibi trado cathena. Hoc prccor,boc uno,iurefruare tuo.
IOAN. FAILLIVS MRAVILââ lanusD, Gilberto Cognato S» ÃlÃe qui totuf tuut cfi,falutem
Plurmam Gilbate ttbi precatur. Optât CT longoi fuperet uetufii.
l^efiorii dftwt.
Tgt;ignu$ es longa ceUbri^; uita, Qÿi bonos arteis releuosiacenteis: Liteftefacrteduce te fepulcbrum
TriÃcrelntquunt. Ptr tnos nobif digitos Brafmi Sanétafluxeruntmonimentitdoili, Qua granif nuUo poterit uetuflos Perdcrefeclo.
Montium pifces iuga fumma quierent. Ante uitabit leporem molojfus, Antepafcenturcelcres 'malto Actberccerui,
Qtiim tuum nomen taceatur,mter incolos terrte Lati£,uel inter incolas Graios: brcuiter, pero/ttnem es Cognitus orbem.
Maxbno Cottlt;e,cclebriji Bruto, Nomen teternum dedtt,atq; amicis. Nomen uxorideditcr Corinn£t Nafo poêta.
Sic tibià clarouenitecceErafmo riima,quie nunquam poterit perire: Hoc tibi carmen graiulatur^ud.
Dulcis amice.
' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.- / ..H,V COGF-^Tl
Qÿfdfiiu(itrwfnà 9iaiii^aiâ
TrifÃerc6ii/igt;iV^ FffatórwjèjlEiï^'ff^^ffs ,
c*
,\« ÃKÃrio.
VjntiÿUt^if'ft ii^Jimatt t^trcf.r OntSM^^Jttoçra» intioi-iUf
.-itjtre-vrri^ .
Qjjibtfeâ â â 'â¢w*Bi«*4twü«ref tn^ . .
' taci^kf t»' ' âT- ''â quot; nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;t?» j
.-â t.;v((tl-gt;gt;iT^,
â iâ-ht nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;- gt;
iMi^-u^ssse, â