ÃHT*. r nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;1
lt;griinPK Wsfiif»'
rung aufj ^.©ôttltcÃer @cÃn|fr/îgt;w
attcngc(uttlgt;ert*^)dttertt/ia«Ãi)ctt^4p(K)(amp;ctttXe(ÃfcttZ » I
Philippo Melâhchtone ,'Pomerano »ntlö Brentio » fonbertic^
aber au^ öc^ ^mn nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;»ùlf4f«^rn @cfjrtifffn :
ugt;flgt;erï)fnâ?öorfïf^ernamp;fi'^trc^fn/ noc^ ïn*« »««b anberit
tvdthc^fn^berfntcngeb^revnnb^uÃf^c/ bje^eçerobfr jcmanîgt; ' 1
anbf rn ber ober (aubctiô Ãalbcn/ ^ut db«ti/iUïxrfQi^
n / «oc^ mit bem tveft lichen ^c^æerbt iuf
praffenoberÿuvatmbett»
9ur'2Barnungt)nî»(?rnwÃnunganenOPer*
f ettert VrtrtO î^crflepern ber XtreÃett / Die ïjuö
berfpieï §anbf (n t m iXrucf befurbert vnb
fumen getragen/
^«tcl?
^evUrtDtê^eor^ertSîîevv/^etvefertett
5gt;^»r:^mnsu«éfbfr.
^etrrtcfttm3amp;lt;^^/
U U 4 U i U i 4 i i è U n ê U,
'I 'I ÿ ÿ ÿ 'ÿ ÿ 'i' 'I quot;ÿ ÿ
2Ãtâ(cÃc Der mci;n«ng fiuD/ mau foH vuD mo^ Dte^cf^ermubbriu^eu Oper wcftUcI^ fIraffeu/DfCi* feïbenfmD in multiplici errorcamp;:culpa,Daö ift/ 4n mef;r meOer etue3rn Jumb vn oerfebufDrgmtg»
'C A P V T L
2(uu eutmeDerwiflFeu fie uie/ ober (le oer^ _.. glt;cntvaeî)lt;rttgt;a§rcn(f^nfîü(^fn Ãirc^en bit^r/2(mpt»nö^rti|Ã* ^icffU'^atntitndUfM^ ©Uubcitcrt^ (k^ (k brek^ ^er^/itgt;t( bk 'îÃafffr/ vnnb fonbcr# (k^2(MÃU0mHà dc tempore Scrm0.200.bfp bfr Cpnlïlicpcm au^IfÃungbf^SÃrt^fUe^Safomonk/ mpfîkkrn / vnb k^rot/ Ãtcdjentt/^* basierâïBfibfr^trfrtt »itb vor bfm Ãdntg ©akniwi/ tnölufr® »ber bas tobt vnb (ebfrtbig Ãtnbt/bfti nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;von ber Ãkc^fn für# pipm.»«.»u
bkbef/ ba «n 'Part^ vnb Ãkcb wtbf rbk anber ift/ vnb tvU fin jetx âfiuttia^rcnicbtntit^è ©lanbm babrn f ba nn f(tfe .^kc^ jre Pfarh ftttber jat/ vnb ba cm jfbf n gebunden feine 'Ajege reeijt fepn ! wk aucJj fin kbernber ben jwepen QBe kern tvolt rec^r vnb bao (ebe n^ big^ùibf^abfn. 3(bfr ber tnac^taÃem bk^oçrngf^ ivif;/ tvker bann be^Ãdnigo ^afotnonk geivifj niac^ef/ ba^ er iivifdje n bf n fîrkngen pariée pen ein rfc^t âîSriÃf k fnnbfe ffÃfn ! nn wie ee bk.^(dgenn mit bem tobten Ãinbt begeret/ bae iebenbigÃinbt^ut^ftffn/ fonbrrnba^bao Ifbenbig .^tnbt feiner COîuttfrganp vnb vn^ert^eilf gegebemtvurbe» ^aamp; da Wfib bk lt;td?tet QÃirti« / tvfIc^e fpradj t bao Ãinbt foö gan$ vnnb vnkrtÃeikt offsenkben lebfiibigWfiben/war ein Si^ur berallgememen ^Ã-rifîhdjen Ãir# d^fii/ tvfk^3(«gtipm»obif§g^( aller 2(uneriveh{fen sum ewi# ntt/amp;,ii^'T, 21 if nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;gen 3lt;ttor.«o.
i nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ludiciumVOHtâeV
gen Xc'Bfti vaottnefeti SOïcnfc^cn nentuf/bùaUfùt bnit^unine^ quot;f piu'ö (T^npo îxâfanîât finamp;,45an« bt( .^trc^ ifî nif jurec^nen nac^
! ! nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;(^oÃcn offv gf tÃOc^ftt 0t4nöctt/ fprrcfjt lira/ fonöcr «ad? îgt;f n gt;
H StcuUdx« ö« rff^tgfouben vnö tva^rc grfanöm«^ öfÃ
bene (iabnt : affoba^ ber ©laub wotbep cïiki» froiinnni cmfdl«# gen enen bkiben ! vnb Ãeft ni bni funumbflcn verhernt »nb erUf fdgn mag/wie bie ^anompen fdbfl bc fennen. J^ae «n^ikbng ranmfdï nbsp;nbsp;nbsp;ib/mekb^ dn (obf^Ãtnbt Ãaf/tvo(f mit ber ÃÃorflag
bfnSÃortÃfd cmnemmen/»nb febrpe/ba^ bae (cbenbig Ãtnbt fo(t îertÃnüvnb gddbt werben/ bebeutet alle falfd^ vnb blutgierige ^e^rer/ vnb fûrnemlicb ber mepnung 2(uguffini/bie 2rrianer vû l^re Sln^anger/ wetdje^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lt;£reafur galten/ vnb ba^
a' mnibecfep bann berSOatter/ barju /reSôJtberfac^er verfolgen*
^?)ie.(ïat^oltfebfanflrfmâfÃig bewert vnnîf bitt vmbo Ãinbf e-beben/vnb vmb abfîellung befi Stobte / febrepet wiber aile iteper / jÃr fort nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ntt jert^eilen 1 Nolite Chriftum mino-
rcÃicerc pâtre, noIitcVnitatë diuïdcrc, nolite vnitatê icindere.
^Ãann bie G^igenfdjafft vnb bae rcquifitum ber wahren alten Ãafbolifcben^ttccben t|f/ba^ |îe etn mâtter Itcb^erp vil ^tebe Ãat/ vnnbbichebetraebfetnicbtnaebfebaben / fi( t^wf bem 'bîecblîen t. Cet. tj. «rtbiô nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fonbem allee gute : fi( nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nit/fie verfot^t nit/ fon^
Ãom.n.â ber vberwmbt allee mtf@eburt/ @art4.3^oban. iç. â¬0?att^ lo» iuc 6,QiipQ(,i3. amp;ie fpetfet bie.f)ungerigen/ fie trdncbt bie ^uvf fîigen /fi( beherbergt bie @«|îe l fie fleçba bie ïïacfenben /fi( be# fuebt bie Ãrancfen/fietrdfîet bie befangenen/ â¬(gt;îatth.2Ã*
^nnb bie ;®iener in ber pepolifeben irftrifîlichen Kirchen t,îcpefr«!.2. Ãanblen mûtferlicb/wie9Lgt;aulue fdjreibt/^ir finbmâfterlich ge# wefrn bep euch/gletd} wie ein ^rtne jf^m ^inbcr pftegt/alfo hatten wir fernen ln|tî an euch/ vnb waren willig euch mitjutheilen / nit allem bae bnange linm ©ottee/fonbern auch vnfer^ eben/baruiW bah wir eue^ lieb haben gewonnen*
Siber
hf frtffcl} vnb ärrMnjfdj .^irclj tvil nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;vnnD
.^c^mafà mttnYlttK^rm^ripaffvnamp;.^rplîantx erlvaltcn/ tvù îgt;fr nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tviüir îgt;ic 3(rrwntfc^efcbrcitt/fol. 294. '
.5i)argf^fn^Ãat man mc^f juvcr^rOf n / marbeç îgt;jerfc^tgnptilt; sgt;ie von öe^ hdjf n '^iîorftcÃir £gt;fr .^irdjcn crfanbi ircr ben/ vu maà fif fur ie«^ c^i.wbnis fmb/aud? mie fie fief} tn iehr vnb idu'ii vn^râjfhdj galten fob kn/ ôavon foil man Iffcni.iÃjmoîft.^.iî^tM. i.Cfor.d.OJjà ft^.ç. wait »ben/ 3ftrffçt Daà @alç Der ^rDfn/2câ.ia(;f rmer -(icdjt Ifuc^fcn/:?dtc? 0 veXâ'*eTft-bfUmrc 5ftnDf/|ftr mû|;f gfÃa||ftmfrDfn von fcDaman/ OJîatt^. nbsp;nbsp;nbsp;vo!^é^
lo. @oifîanc^mdjtiuvfrgfltfn/maÃ-int^frmfdnfrâPo|îiügr# bctsebà bc. fc^rùkn bai/Dafj Dm me@otffà SÃold fmD/ tvf kJjiâ Dm %mKn/ Dfnlt;gc^nn vnnDDmSâhrDarvon^abrn/ wtkrumb fmD Dm frm âquot;hl,?â ÃOolcF/Die Dm ^amni vnD ^c^cw Ãabm/Daà fie Ãf(?rr/abträn^ mge viTDf f ^enflFdà ngrn fmD.'îîff manD fddf lt;î^npo ju fur (fm auff fein 2(ngffid^f/Dann aà emDer ^amanfer / Dm verac^fflîen/ Dm verDampmn/ Dm vcrfïncftmn/ Dm vor Der iüdt .^fj^fr/abtrnn# .
ir.âigf / vnnD De^ itcuflhdà eigen fepn muffen/ Darumb laffer â vnÃfnlfen vor allem Dem ! Daà Da (e^emet/ ee treugf gewiÃlm^/ fjH'm^C er/ Dominica 14..
9önD an ciin anDern X)rt^:^dj forg/Daf edidj5îe^er am jüttga fïen iag rmbten/vn Dm^Xidjfer/^ifc^äff verD'ampt fepij tverDen/ ©Ott tà tvünDerlfc^ vnD vnbegrejffkc^ tn fem?@erm^,fen/vn fon^« Derlic^ tn Den (^'ondlten imD .^ircbenfîûnDen/ folf man nmfjfÃau^ Zclo, '^etDf oDer (Ãto(ç§anDeln ! Dann^ottfanÃmcfjilciDen» . Hæc illc dc concilijs..
.©ail Ãofferdge'feÃrer funDennm^fÃtveDervrf^eilen/verDam# stnetnwe men vnD veradjien/vnD fieba^ktn reebtferitgen vnDer^eben/ fagt nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;v^ers gt;
4mher tn Der^^luf legmtg Der lt;£*piflel Dominica quinquagef. 2(k ö^ntmen wi foivtrDt auc^ igt;i(an eines falfeî^en Juinen/tveldjeà lt;5^ d;)teron^i veefoigc«. muà vom 2lnne^rtfi verfîe^et/befdjnebè/ ^ac^iii.lJap.Da^ er nit quot;nbsp;fomen merD ^u^evkn oDer gefunD5umad2en t fonter Die ^erD ju# nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;quot;
verDerbenvnD^uverfîdÃren» nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;3( iÿ
4 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ludickim vetteer
â¢Â«(e«gt;ï5c(R« Mfw nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ïât^ Sïîorpf^fr / Magiftri »ntiî» ^fÃrcrauc^
tvfl fpvwd)8 lt;Spruc^ô nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ntdjf ver^cOen ! Da alfo (autef : aOce W46 /r nutt
î5îclt;(ei!rà nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fonrtî/ôtwtÃut /«en auc^/öae i|î fad
iUerintftcerit. ©efc^ »uD îitc^rppÃetftt. (£Ãwo(utt o^cr ju aflcn
rcr ruc^r / M' nuw fic »fifrubr / »fr/agee vnt) vcrfilgtc t fic f^rcF .^aab»nnl)@ûtfr/7Ãrf6â¬5(au6en0^db6frautgt;te : fwb fi( nu» il^npen/ fo ivfröiti pc^inheru auc^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;! baeÃetvolffu bae
man )i§iKn nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fünürrwaben anbn-n t^un bae fte woften / bae
â¢man j^nen t^dt / »nb barbrp îx^iôngfîvn ©fncljte/fe ïVïatt^xf. ⢠bcfcbnvtâni/mcljt verÃfOVn.
Ãa§fr|dgfbannba0ö«|l(ic^^tc^fZbüX)bemroHen gfbftt? rffn ! baf)ein -Obem^aben ! vnbwie fie nrtgernefc^n?erlt; 55ürben tragen tvotten/affofonen fte fidj ntebt vnber|îe^en/anbe* tenfebtterevnnbtntrdghcfx^ürbinenaulfjulegen : ^annirtr finb jünger eine^bemötbigen »nb jnnfftmnfbtgen SOîetjîere/ber ba fpriebt/ lernet vonmtr t bann icb bm bemtlt|tg ! vnb »on .^cr^ -çen fan|jtmÃfbtg/2.q.6- c. qui (eit.
^jiettiffum. g|(,f îgt;ar^M bae biinmltfcb nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;(weldjee von
-^V«!vä mt. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;foâÃen ip/tvie biealten'ÃÃeifen gefagt §aben)/eberman jufein
â fetb|î erfanbtnufj jufcfjalfen vnbjupubiern genug*Ãan alo Thales ber^meife Plhlofophus gefragt warb/ mao febtver jut^un fepe i 2lntwort er fncbfelb^ erfennen : bagegen aie er angefproeben/ wao lt;eiebt fep^ lagt er/anbere Ãraffen ober rteblt;env®arutnb foü man «acb ber iebr^aeobt 3.bte3ungenwol tm ^aum balten..©arau^ fofgt/weicber ficb felbà reefjt erfeilt ( wie wir bann von âJîatur alle ifamptarmegebrecbhcbeSOîenfcbenfinb) berwirbtjuvoranfbot (cibfi belfern Ze^e er feinen '57ecamp;^en praflTtZ bann bieanber-ieut^ fîraffenvnbvrtbetlen wdöni/fotten an fnen felbfî anfaben/ba^ fie juvor felb|î/tn ^e^r vnb ieben onflroffltcb vnb vntabeniteb fe^enZ Pfrtffllcber ÃDrtbeiler fein Oîicbter fepn mag etnee anberti
proi'^ie. 4^a|lfr0ober QJIaubeBOZ wie bieCationcs (ebrenZ 3.q- 7-c. quod Iudex
Iudex, c.ppftiihtus. 2(lfo ntddjfcn Wf
mehr vnönubr aur lt;Iftr(Rlidjcn Concordia fcniHKiu
âä)bfr öa^propftfffprt .^auiP von Pen kpten fd^rfùôen.^aypftiitt.tjz. ïfn/ v«ö fphcljt : nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;oî/macb Ãepf/ôannamp;cr au^gr# ^-'^bpuquot;^
^rt/:f.ȔW nnï ^cfcnnrn ni viiknn ff uifch^ n pfanifrc h f dblî/tviej^trcpenuS f6 vmf» bû leutige ^trcfy flehet/ba^ bie'.^fi(igeB/neni ftd) bie.^eù Ilgen tin ©latiben/ini wnlren ©otteebienp/ber ini (^jeià vimb nt her ÃVar|eit flehet/ vnb in ben îüerefen ber 4icbc vnb ^arm|er/ l^igfeit/ wie é.^aeoh (e|rei/hii£gt;fn abgetiPinHien/vnb ber ©Mu? nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;t.
higen/ bae ip/ ber getrewen/from men/ war|affitgf n/ barin|erO!i ^n/ frtebfertigen/ itebretefjen/ fanffttnfu(ngfa/ remeiwnb f(UÃcn^ciifcf)(uftnb wenig vnber ben |eut!gen ^cnfdjenfinlt; bern. QBieaucIjjcreiniaa^ap.f.prppletificrtlat/ bafi wenig. S9?enfe|en ftnîKbie rec|t thun/ vn nac| beni wti|ren @hiiben fraa gen/vnb itiinpt boc| bic â (lebe vilaHei^ugenb je fenger ic mehr ab.
2tffo ba^ ber hochgele|r-f Erafmus adJcdosteni fuper Matthæunr JU feiner ^eit »om |euf tgcn Q'|rt Pent|uni wol gefebr leben |at/v» fprtchu '^irwdöen lieber nwt^î^ifuln ober âiÃorten / mitgewon* leit vnliSeremonten/ban von .^erpeH(fhrtfïen.fevn.Q33ic»ii6baö. fe mc^ je me|f vnfer funbig/ruchloO/lteble'^ vit vnenangeltfch^ c« -ben vberjeugt/ba^ leiber bep vne in-gencrc «Scfpeciegktubcn/Iieb//
ïrew/warheit/@otfeeerFanbfnu^/tugenb/befeheibaiheif/mef|ïglt; feit/gebuU/ ©ettoforcht/ ©ottfeligfett/brtiberliche lieb/gemeinc. Iteb/vnb ane^etchen/barbep^er iiS|riPtw feinÃireh wi( erfanf. |aben/gar na|e bep jebernwn er/ofdjen finb. ÃCo bann bie (^uan^ , gelifdje^^rücltvnitiigenben nitfmb/btefelbenîOîenfdjen |aben
fid) voz@otf nif |odv5ur|ümâ¬/fpnber fie finb blinb vii tappen mit, bcr,.^anb/vä vergeffen bie reinigung jrer vorige funben/i.pet.i.-alfo b5 von ber lepte apoftafia vfi abfall ber SOïenfcIjc ber ig.çg.âPf,
Wol jumebitiern ip/famt bè/bao .^ofeae g.aueh von biefeit vnfern ä^f^Ãt |gt: ^pifï fein war|eit/feui lieb/ober barin|erpig^ fftt/
s nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ludiciumiJOUtet
ff it/vttb feilt nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;un -^an b t/fonbc r ^offeMfîf
ioî5ffcl?hgfn/pdfHvnîgt;f^ff»rfc^fnÃatvhfr§ahîgt;^fnommfn/»iiP fomptnn '-ô(ut|cî}anôitac^ öcronOfftt/ öarumbjvtröf Daeianff Itttninfrïùîj flf^cn t »nö^df« ^nitwô^itfrn »amp;f( lt;îfl^fn» nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;finî)
nù aïlf m Ovofff« vnô ©fftftt tvfrfBöe^^fnfc^ce/fottöfr aucamp;/»vjf 9gt;aulu0 Otf iâfîcr fr^d^tf/afeC^^fbrudj/^urcrfp/^ÃnrenugFetf/ ^njucfjt/ ^nubfrf p/ î'dnbfc^âlft/ ^abrr/ 'JïnDt/^W'H/^anrf/ ^tt?pfrac^f/.^afj/iïóï)fc^b^/@aüfffn/ ^rffffn vnb^erât«d5fn/ vnî) î»tf foidjeè t^un tvr rben bae ^Kf tcà @ô(f ce nù erffbr
^â¢pÃcf.ç» nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;vmb fcUfjcr wtüfn fotïïf ber ^orn ©ctefe vber
t»ieMinbef Oc^'^nglaubnte/vji bfr^aiipMafkrrfgiâfrf n Ãar ntä/ taimïüif gewp (^(infîfn^ftfffanbà lijtfrr wirbt/ wclcfjf vnnb wtbfr in frepem vnvfrbinbfrtcm lt;Sc^wang vnb ^au^p^i Ãierfn: îgt;a foldjc Ãrdjflidjc âPc rfonen bar^ii gute (^^rtfîf n wmif pnen îUî« fcpn/ wnnn fif nun bic cifOcrcn «^trnnonicn gfbrnucljcn/ vnb fic^ vmbô Of f idgt; @üttf0 vnb fetn ©crcchtigPcit nif jiivif I bcföincm«
fiigt aucij Paulus/ ba^ finâi^ifc^olfrr tabcnfic^fcpc ;«#⢠fîraffcn bic Wibfrfdcfjft/^it.i.barumb fed fidj nifmanb anmap jf n anberf jufîraffcn r ber nif jnvor fich aUcr bfng vntabf nhe^» nùwnnvroli (fpn bffïiffcn vnb frjfigtÃat^f(djfr^or(îfÃcr bdrfftf aber bfuf S?tfi?n ïSJô nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Ãrafffn/fvttbfrlie^ Mcgrvff«^dupter/wic (^faias/^f^'
tîrffffen/vet rcmia0/3mo6/-Ãffa0/2Ãie^ea0/(iâhg0/3fblbaiif0/pffruöpau^
^abfnf^dc^ripfoauffrfc^fafs^linbrofiuesâbfr ïï^eSn?quot; Iâfâ ÃcpfcriîÃfoboÃum in ^nn t^t/t)aà a bdrfftc i^fut nun fin vnfjt«ftUdgt; praff(tebe ^rgcrnifijlerexfoiûuniciern: barumb foüen bteÃQorf fîf[gt;cr/2O?agiprivnbiel^rfr/gnbg0^uangfhfc^lt;Spndjworfgf# bcnrffn / 2{n?f Ãilffbirfelbfr ? i£^uf ^uvor bftt Ã33alcffn au^ fw^ rrn 2lugfn/ barnacl^trgc^fenb bdÃin ! ba^ bfn anbern j^rf ^plif^ fcrauf;gt;rf« ^ugenin bfr^ifbe^ri^tauc^genoîïïfnwfrben.
5)ifWf i( O ud^ bif 93t»rfîf ^er j( ttit woUen/ bj fit jree ©faubens §afbf r Vf r/agt wörbfn / fo foUen fie lt;wbetn (Uic^ bie lie^e wi miié-ricordiam
ticordia Heren ficfdt^à begeren : öaönwrt* ben anban hiâbf t/ bf r Ãat öae â¬54lt;^ crfttörf/vni) bie ^iebe t^nt Hem dgt;fïf n tiïcbfe böfee/ Oïom.is. amp;e butHet allee/i,(^or,i3. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;bK-Ãiibr
wt ^af/ Der ià fein (l^riÃ/ ^o^am n- vnnö fo viel bie Hebe abgc? nemmm §af/fo »id §abfn auc^ hcèâÃnfîf« abgcnoiïïfn/SOîattû 24. (J6 bû ^rcf /e ben Stenern nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ntc^t vber bae SOoW 5«^
j^erfcfjen/i/pef.f. vnb ob fc^on /emanb/^mc fotc^cn ©etvaft ver# «icffcnlieb woftc ^ulegen / fo fagt bocl^ lt;?^nfïuo/ Vos non fie. ne. 22. ,©ann aHeo toao bt'e ^irc^enfe^r vnb ^udjt bc(n)fit/ fo co bielt;(ifbenttbc|îef«^cf/ t|Ãjnanen,ÃÃtngen ver^ebenfic^ vnb vn^ nût5,©ing/ fcljreitXCyprianusdeBaptifmoChrifti. 4)ermfp« tiung ifî aticlj Auguftinuslib.i.dedodrinaChriftiana cap. 35. Vïque ad cap. 40. inclufiue.
t^û^dKr vw6^ubr«tgctt/^uvennrttvgt; rcrt cï)cr juvertrdben vcvnKvncn / lgt;ie verftf^ctt auebnubt/ üa0in ter nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lt;^ircbcn t)ic
Srevijeit ber ^rt^ci( bilhcb viint» ^iigclaffcn bleiben fclb
CA P V T I 1.
C(?^Q5f r bicfen ^^nnefen fcl^reibt D.Luthcrus tn ber po|îifï («n lt;Sonta^naefj iî;nntfafto : @f^et euef? für vor ben fat# fdjen'PropÃefen :fâ, vn fpndjf/faffet bi^ ^nant^e hum tveb
Ã7iemanb ià ber befdefj gegeben / ba^ er fe^âe vnnb befeWie|fe ft)a$ ber@(aubfepe/©odmuÃbiromogt;;)erèfagen/baoiÃ/ amp;o(tee ^orf/fonÃjÃo vnbefc^(o|fen/vn ^etfià ben Ão^en ^itulti mb menfeijhctjer'^ÃeiÃ^eitfembt/ barumb (aÃt er fie 5» fetten grob antau^en/ vn mac^f fie in /ren 2(nfc^(4gen jufefjitnben / baà man ff^e/tvteba0@pricbtvorftt)a^ri|î/ bie ©ek^rfen bie '^erFe^r# ten nbsp;nbsp;bie â^eiffager (aÃt reben fetb anber / fe aber em 4^)fenba§#
Cor. 14.
rung
8 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;. iiidiciumvcht»cr
rung grfcfndjf riitfin anbern/bcr ba nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fcl^tDeig bcr frfî/bas tfï
fö vjcf gffagt/@o bfr^ufidrer mv^rivfi^tecbcr verfïitnbc ba» bcr 'Piïbiger/ fofonj^eber^rebigcrfïaftgfbfnjurfbcn/ vnnb fr joü f^tvcigni. ©umma / fem @e(f^rtcr foil bir bem ÃOrî^eü **ââ*Ãfgfetclj fo mof ! aio er / baó fmb ⬠ut ^era e^ ^Owort von ber Jrep^eù bep ©(aubene !⢠Ãôrt^eife vnnb @fi« SCnnbbao^fi(?f em ma(fre»gt;/ bao oÃn einigen 3'vang . jà / ba man auffnïemanbo '^rtïen ! âïBofgefaden / ^â¢i faubint^ ober 0ebotf (e^en barff/ vnb fic^ memanb feiner '^ngnab/ Slb«! gun fro/ iVibermilleno/ober einigen ^c^abcne ober SÃerktlîo^ii# XO4Ià ld? tgt;ctt befaÃren ^at / fonbern ein je ber aderbing freç pc(gt;ef/ fieÃer ip/ vnb SS) nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Q33ar§eif/onb feinen Ãîaubenin @0«
CbÃifnW» f* fV nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^eraufi t mie ero im J;)erÃen^at / einem jeben vnber 2(iiilt;
»ndjf. gen/miflt;Sanfftmiii^igfeitvnbgufem@emiÃen/nacÃ2tpojTofi^ kSio. nbsp;nbsp;feÃcr^Xebe/reben vnbbefennen barff/vnb frep von ©(aubenofa^î
«.pctv.3.â nbsp;nbsp;nbsp;eÃen/ 20?i^brducÃen / ©ebreeÃen ber^ireÃen / vnb ber-ieÃr/ oÃn
ade menfeÃücÃeSorcÃi vnnb gmang/^nfcÃiielfen Ãat QBeif bie 8 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;genenni merben ! vnnb foden in ber SrepÃeif
bepeÃen ! bamif fie (f Ãrif uo befrepcf Ãaf/ vnb foden nif ber SOfeUi« 1 Ãoimtb 1- feÃen jtnecÃf merben : mei( aueà ber ©(aub ein fiepe ©ab ©offeö 4. «total, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;t |î/ fo mif er berÃafbe n frei) vnb vnbeà mungen fepn.
^Utà feÃreibef Eiafmus in dcdicatoria fiipcr Hdarium, ei« feÃdn puef von ber grepÃeif bef? ©(aubene/ ba er bie jüagfcÃrifff ad Gonftantium Gçià rcm gefedf/einfnÃi'f/mie ber (iebHilarius ben imang^um ©fanben ein nemi^^empd nennet/vnbfcÃkufjt/ ba^ berOCefigionefrieb vnb bie (îiiugfeif nif befeÃai mdg / man lap eo bann bep gar menig 2lrfleîidn bfeiben ! vnb bai^u eim /eben feinfrep9ÃrfÃeil.
;©aÃeriftfurnem(icÃ^ubebencFen/ bap bieemig^arÃeifÃaf Ãw«m.5- nbsp;nbsp;öddgf : nbsp;nbsp;vermag niemanb ^u mir ^nfot'nen ! eo fep bann bap f«
iieÃe ber ÃÃaffer ber mieà gefanbt Ãaf / ep peÃef gefeÃrieben in be» ' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;yc^rppÃe^
SiïVficie be); nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Æ
(n/ft( tvfrfcrn aüc von@of f ^ck^r t ffvn/Wff f$ tiun^o'rc e »!gt;irt Söa«fr/vn ferne fe/ber fant mir. ^uriimb fnÃf Der ^er: 3ûB^n.f, JU Ãen ^uöen/mie foft jÃr vermógen juÃfnuben öie/^r von emanöer (J^r nemef/ vnö öie gloria öie vom SÃaffer t|î/fuc^t /r nif ? vnö fefjfeu^t lt;S«2(ugufîmuo au(j öiefem litexr/öa^ öer fietgt; Augufi traSC. fig (S^Ãr-tfîfic^ @f4ub von^erije tviöigfepn mü^. ^tvar m öie jVir# c^en mag man vmviUig ge^en / jum ^ffar mag man vnivillig ge^ ^n/aucfjöao lt;Saeramem mu vnivilfen empfa^en / gfauben aber vermag feiner bann mUÃeriilubem gtuem tvillen/ burc^ ben^ug bep 9Dattero/tvte ber 2fpopef fagt / QÃitbem gt;;)ereen gfaiibtman jur @erec^tigfeù/mù bem CVîunbf befe^eJjt bie ^Ãefanbfuu^ jur amp;dtdfdt : von ber ivur^ef befi .^erçeno fompt bie Q3efanbmu(i/ vn ob ivol bering be^ paffere mancfjfa/tig i|l/fo gefc^jief^r er boefj nù mit vnfup/not^/ jmang ober vmviüeti be^ SÃïenfcfjeno/ fonber mit fu|î/begùrben vu gutem Villen/tvie ein Ãinb burc^ @aben/ vnb bao Jperi^ burdj bie ^iebe gejogen tvirt/vnbber SÃÃenfe^ ivirbf Vom SÃatter ju ^brifto gejogen/ber fein fu|î ^at^n ber^arÃeit/ ber ficlj feinet nacljber éefigfeit! ber ba liebet bie ©erecbtigfeit/ ber fein ^egierb jum emigen -febeu ^at ! welche afleo Q?^riÃuo ifî/ barvon btc lieb^abenb Reelin canticis fagt/^euc^ mielj naclj bir/ nac^ bem 0eruclj beincr Salb móllen wir lauffen.
3eçfge^drter 21ugu|îinu6 fagt an einem anbem ^OrffV wao i|î Lib.I. de Pn-baogejagt i ein jeber ber vom Ãôattergehórt vnnb gefernet ^at berfvinptjumir? bann bafj feiner i|î/ ber bahdre vnb lerne vom SÃatter / vnb nit ju mir foiue / fpricijt 21ugiipinuo in ber âPtrfon Q'Ãr i fîi. .l^atui fo ein /eber/ ber eo vom 'â¢lîatter gefefwt vn gelerncf ^at/ JU mir fompt ! fo folgt gewiflie^/ ba^ ein jebcf ber nit fompt/ ber ^ato nit vom SÃatt er gehört noclj gelernet / baii fo ero (lette ge^ ^drt vnb gelernet/ fo wurb er fommen / bann feiner ià ! ber ba ÃCf l^drt vnbgelernet(tat/ber nit auc^ fommen fep. nbsp;nbsp;nbsp;ifî bie Seltne!
gaiiç weit von btn Ãcifeljlielicu Sinen vnb @eöancfen/in weleljer
25 ü bet
Io nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Iudiciumvolt^CV
ber SÃatfcrgfÃdrcf ivirbf vnttîgt; kÃm/ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Font*
me / blt;iauc^î?frlt;SoÃnfdb|îvnî)ôfrÃn(îg@n)l 4f(5rnîfi|îfr Dann bte QBflïf î)fr nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;n iïrvfJntÿfitfinî) viÃcrt§fi(t. Hæc
iJIc de traûu patris..
^ùÃicrgf^drf auc^/ waeabcrmafe^fuAupintie vonber gnab-lib. I; cap. 14. nnîJfrPciagiuni vnö Cxieftinum fcf^rdbct/ at|o:îgt;frincl*tjuni(5o^nfoinpf/ von bem toiröt nic^t redjf gfx fâgf / fr ^iafogehört/ vnnb ftnt^fffrnrt ön^fr fórnnifn foil / fr tod obfr nidjf t^un bno frgf(frnft(lat. ©vnnlicf?abfrtw* btnn rfd^f gffagt von öfr Wftj; jufmifn t. wie 0Z5d Ifhrft înn cîj öif ^inW/ fiin nnf bjf'ïôarÃfit fogt/f in gt;f dfr î?fr ba gc (fmcthiV dfr Foinpf/ ivtr bann nidjf fontpt bfr ^af ja inc^t gf (fnu t7 ivfr fiÃf t abfr nrt/ baO finjfbfr fom ober nidjtfoin nie/ baf? bao.ffpdn fïfçfr Fn^rlt;abfr fo magbifff frfpf ^ilifn^r allfin ffpnz fo fr nit foint/ ^ie bfjfff fofrabffFompc/ magoni^t fepn/ fornrrbf j^m banngf^olffm/ ^ènn ?cT nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fr nic^taöftn tvi|fe ivao^nt^nn ffp / fonbern baà fr anep t^uf/
^tmnid V11Ã. wao fr wiffc. jSÃfroÃalbfjt ! foÃou nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ff mt a(fo burc^
®«cfjiîabfn bfà @fffpfo / fonbrrn burdj bif @nab bf@fli^ p^Liîv Æ4. OffPâ Kîâff ïffMff / ff fô ntfijf aüfm ff§f biirc^ bie ^^r# fanbtnnfi ! fonbrrnfô auc^ mùivillfn bfgfrf vnb im âÃBfrcf voü^ bringf/Hæcillc..
^nO»vdo^fmalIfmiOFf4r(ic^ab^unfmmfn/ivfilbfr @fauÃ' (bfr ÃÃnpnm vnb ffinf Ãimmfhfdjf ©f^dp vnb 3îfidjf§umb tn bt( bcfipung bf 0 .^frpfno bringt/ (îpÃf f,50 fin fonbe rf gab ©ot# ffo i|î/baO ntfmanb vfrmagjug(anbfn/f6 ffp jm bann vvn@od gfg( bfn / barumb fa^t fidj bft ©lanb nùbf fr^mingcn. quot;löif guOintio and) fin lt;£rlt;mpd mît Axrio gibt / tvnl fr vnb fdn Ãang bfmÿug bf 0 '^attfro nic^f gf foJgf ! fo^af eô ;n beOiinbïgfr xcdtf hifi.iib. ^^rjÃ(tcfjfrl^intgFfifntc^f6gf^ffffn/ baà fui) bic 2(rrtanifcbf nipMz^ç^' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^fâf ^âffâPff^fn Con.-
c;lio vnbfrfc^rifbçn x bann @o(t ivd Ffin gfndftbig.tfnvnnbgfîâ
jtvnngf^
^iDUttgfnfti nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;n au^ Jor^t Ãaben. .©aiin bi( ift (û
fc^tvac^^nf Df^^ilkne/ nn Q[ÃuiWfn M dnîîran? wgfnt îâf r lt;Sf e(f n/ fin ÃDf nmfc^ung îgt;f^ 5»âfVWtöi^f« vnD SOn. gf^wnngfnfn / vnb fin foldj ^ing öa6 öfr ^rfvÃfif juitiDenfî*
^un tjîâbfr lgt;aiJöf^fi{tÃft 93ofcf Dff? nfWfn iîfpamcnfô (in 0ftpOf^frfp90o(ff : î?annnâoîîfr@ftfîlgt;f^.^jeoîOîa?ï|î/ baifî 5rfr/hfù/2.(ror.^. Ãre tvanüfli nac^ î)fm @ci|î/i« ^ff. 2« 2(poG , K 3îont.s. fet|îgfijîhc^gffinnef/vnDamp;frlt;Stlnî)f ^ffîorbcn/»nô ffbt @ott lii nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;»nfftm ^e'xlt;xjeo7/öann /Ãr lt;£camp;fn iff
verborgen mit kf^riÃo in@o(f/ 2Kom.lt;5. ô^olof.j. ,$önnnfn^fr i|l lgt;ae^o(cPOff;nnvfn rî'ffîamfnte fin ff(b miüig SOoIfF/ mif ,^ai# nit» vorgffnnjîfnhnf/ populustnusipontancus : î)fin Ãôolif ifî frfçmiüig/ im iîag ôfinfv ^târcW in Ofiner Ãfiiigfn ^ifrî) t bfr;« fiaibfn (anflTf co vnge^tvungfn vnî) »ngftrungfn / aüfin burt^ bm
bf^SÃ^tttfrein lt;IÃnfîo/mif abfrma(epropÃfffpti|î:îgt;if ^fp^ tviKi^im ÃOoIff fvçn/ foUfn bfinfntarnen toben/ ^ubif.ç. SOîie kkîjpfrjroîcfhin^trfrbfn fie gffùÃrt in îgt;fn iîcmpfl öf^ nige/ lgt;fr^ôniȔipô?Ãrifîu6/ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;im @fijî
vnôin bfr ^ar^f it nie iÃrfn @otf vnb ^e^îotyînnbfttfn/^o* ]^n.4.ffm iîfmpfl ift bte^iref^/vnb bif Ãirt^ gf^ft in bfiÃfm^ pf l / fc^rf ibf 2lugupinue / vnbbfr rî^fmpf l mirbt frbnmfn nu^ lfügt; nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lt;
bcnöiÃfn lt;Stfinfn / mflc^fe finî» bic ©Inubigm ©offfe. pueiÃbfrSponfusrbfrffin Ãitf^fn finfû^rft in bue Oîfif^ bet ^immfl / fr gibt ffinni ^ndjfolgfrn fin frfçmilügfn @fifî/ bn^ fif fflbfirnnfffn/ nlelfbfnbiÃe^ffinjumQ2inmbfrlt;Sfn(t ^ou teo. S^cr^^rt^en @fi|î/ ifîfinwiRigfr@fijî/ bann @ott gibt /^nenvonffinan amp;eifi/ Wfldjfnun bft ©fi/î^ottfefrfibt / bie pça\m. ri. Ptib^inbfr @otife/vnb bfr ^.@fifî t^filt finftn /fbfn ffinfe^n/ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;*â
naflj bf m er mil. if r laÃt fui;» Wf bf r vffÃrifFfn/^mingfn/ nof^ an S. gf Ãf ütf 2lrfiff ni anbinbf n/ fen bf rn f r gfiÃf t mo fr mil / nnb nif^t 301?«» 3-ttomirmtJllfn/ mit bann bit ^tirdj btnffibfn lt;Sprnc^ vent
® iij amp;(iÃ
nîi nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'Indicium voit Nft
(ff'
@etfî vctfîunÃen Ãat (^Ãnfîue ifî abvr «if oÃn fcin (?rftt^ : î»4Mtt ce t|l ^cif/ öa^ îgt;ae ©cncfjt atifaÃv ani nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;@ottce /1. âPcfr. 4*
3Bfr îïn-^atbfn ^ftnÃuwrccfjt ^növt/Ocr ^nbct fepit i£rcu0/tvf(gt; â à ^â¬amp; aüni iifbbabfni liefer 'ïödf abfc^'.vUcb viW ^utviöcr tfî/hâ4 (^^nfîuefpncfjt / »ver îSiUnïrttJiïnac^fot^cn/ Ocr vcHcuÃnc fùb fdbfl/ vnî) «ciïïc few (Treuç auff fidjtaglic^ / »»amp; fotuc wir nacl2/ ÃUîarGS, cn?aff^.ilt;lt;. Zuf. 9,14.
'57un ifîe aber nù jeberwane w^ J bae ^rew? ^^n'pi fagficlj (wfjTficfj tiewwen ! wwö ^njî0 w ader @fônU nacljfofgcn : (X'e fowwen aucfj wdjf ade ©daîJcncoWr ^od^^eù vnöjuw^benöf;« wa(/ SOîa«^* 22. lue. 14. ^wwwfrfi4lt;âu|f^-^^'^'^^âgt;ï (gtrafj wadjt/gcÃcf an^ von Q5abf(/von ber arge« IÃdt/bte un argen (igf/vnb bezeuge baf? jlire Kurd bof? fwb/tver wdjt wit ber ^Be(t |Ãiwpfvnb(ienebd(/ ber wirbf von?^rverwa(ebepef vnnïgt; verbawpf / ber^eUfneb hdret anff / ba^ andj bef? SVjenfebiw ^an^genoffen offt feme «rg^en 5'ewbt werben : ba^ a(fo ew ^l^nfï von biefer'ÃBed getapet/geld pert vnnb verfolget wirM/ ivfe ber nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;offt vor gefagt fiat, ©ole^ee adee wif
' ©ebultauffïMnewwe«/ tp wc^t feberwane bwg : lt;£otvil«bfr ber wdjt vwvtdige/ fonbern gatw wtdtgc '^îacbfolger Ãà ben/ bieoÃn allen weltitcben ^tvang vnnb Ãî^rang frepwidtg nadjfolgen /â vnüb bae 3oc^ ber nadjfolgung (^finpi willig anff^ new wen : wer aber 9öattcr vnnb vSÃntfer/ èöbn vnnb ^ddjter wéÃr liebet/ bann wicV ber ip wem n übt ivert^/ fpne^t (^Ãripneî vnb wer nicpt fein ^rtu^ anff fidj ni wpt/ vnb folgt t ni ir nae^/ber tà tndu incijt wert^/ SSÃJatt^. 10. bao laf?t fidj nun von ben vtnvib Ilgen webt erzwingen, .i^er J;)Ãfe ?î'?î ^(wipno [^at aber andjeitt â troplicbe ^eto^nung ver^etffe« t ba er fagt : nbsp;nbsp;verlaft ntemanb
J^auf? ! ober Gruber ober ©eljweper ober SÃatter ober SOîntter/ ,ober ^eib ober Ãwber vwb weinet willen / vnb vwbbefâ gell) widen/ ber wc^t §wibertfd(tig ewpfafw/ « 10*
^aiwen^
quot; nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^at in Q5(anbcîw ^acfxn ter
5ttgt;ang vnnt trr wehnd?2(rmoïgt;er@cbitertt fcinplal^ CAPVT III.
SÃoifB bf tif wen Ãîcpnnif nu Ãaf dn f iat^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â
vu 4^bfrfdt/«^m(ùfJ bni.^nndfônig/bfnSÃîens f n* (J^nputn/SâPbf fâi- r nbsp;nbsp;fï Ȉ .^vinpt
rf^icrf/fdjuijf/ fcIjirnif vnb vafntt ffin ÃOoUI vil feinc(^r fdbÃ/ î)a^in fan Brachium fcculare, bcr tvfiflic^ ^en)a(f nn^t langt; gen ! tvcil baeOvdeb (T^ripinic^( von biefer QSdt iff !
SOnb ivdi bi^ -^ofrf ein geifdieb SÃoIcf i|î/ivicLutherus tom.2, fol.338.fupcr i.Pet.2. aueb gefebdeben baf/fo finb bie âïBaffen be fs« fcibfnnicbi|ïdfcbhcb/föf^ïâââf WâWâ3â« nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;âÃ
fein (eiblicbc mnifcbiicbe jlraflTf / fonbern ber J;)e9î oî ià )br iSiareff/ ^pob.if. ©dnSSoicf iÃein.fTkbferdg SÃofdV tvcii «pn.zr von )b«fn ÃftvftOagff iÃ/baà fie ib»'^ (Scbtverfcr ^ubatven / vnnb ibi'e0pieÃju?vebnjeÃ'ern/ @icbdn vnb ^e^efen veifcbmiben tverben. ,iÃann feiner wirbt wiber ben anbern âïöaffenanffbc^ ben / fie werben auch flitter bin nicht iernen frie^jen/alo bie j^re geinbeheben foÃen/bann ber-^iÃ^îOi bat ben lt;Streittau)fgebai bdi biÃanoenbe.ber^dt/'Pfah4é.vnb bat wofÃefaÃen an bénen bie jn ford^ten/vte ba boffenauff fein^armber^igfeit/âPfaf-i47t ^aeiÃ/ baà bie tetatt@otteo nicht gebawet wirbt mit ée^
wait vnb ^wanc^/ eohÃtaÃeoanber (25nab vnb jtrafft ©offeoî vnbcbwo{bte.gt;öberfeit0ofteeXgt;rbnun^ià / fo bat boefj ©oft fein gefaÃen / baà ein 5!)?enfch fich vnberÃebe in bao ei^enampf ^âbrtÃi ^ngreiffen ! bann er gibt fein (îbt vnb ©cwah feinem an«« be rn/ (2Ãii, 42,4s. .i^twuntb foà man bie CVéenfchen ^nm euÃer«« liehe ©ofteobienÃCber Ãemeingheh mit ©awertei^ vermifchf ifi) ipibet/bten â^iÃen ( vnbtvibrr ©Pfte^ befekh nifjminÃen» âïöi^ betobak
14 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Iuciiciumî5euïgt;cr
â . ium nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;(Bortfö anetn
tüTJa^mcs- MÃJ^ubfHô^vÃdrnt/^ïpÃfr. -èc^Ãâfbnijtriïn^bf^ (^Kni^ fe^onem-, Hitu- b(n^/ befdjwcrtin^ï ï)f^ â¬5fiviO«t9Z vfr|îrùhinlt;î mit lt;(ttidulrt If^r/'Ãà ben tu facfjen brp ©hubcitô
â ttû guU6 gctÃan» ^anti öamii« mit gemaft fort fd?f/»nîgt; ôte t§f/fo vtet ôae ©emiiren Mmtgezjwwgt viiô tnngt/fo mû t nickte liann etn .Ãjeuc^fmv ôraüfj. â^uh Ãajjet ©ott allé JOeucijkre^/ micôic^djn^t vermag/3ôÃan. s. 3oîgt;. u» fo ördn?etaiic^öer (iÃnjîue affen J^eucfjfern Ãae tveÃe ! ÃJîatt^. 23. öarj« tjî Der ^wang ôc^ ©fviu6f neguefj miter îgt;i( art tefj ©faute ne/ôatl erifî emfrevegate©otfe6öermfallertà / efÃat em 'îïlrfprimg aii^©off/ er ifî hypoftafis/ ôaétvefen ôer^dnôef ôfe5u(wfffn/ vnô em SOter^eugimg bereit Ãmg / tie mfr nft^t feÃen / ater fngt; tierfic^ empftnben/^et. ii. ia^t fitf} trr(ta(ttn Der ©faut meter ndt^en noc^ jmfngert / taim nfemant fan gfauten ©t-tt gete j^m tann/ metf em SÃenfefj m'efgvnemmen fan / eemerte fm bann ge^« geten vorn J;)immel : bfemetf alle gute ©aat/vnb affe voiif oulene ©aat fompt von vten Ãerât / vom quot;Taatter befi ifecfjte / barumb fompt ber ©taut nfcf.'tau^natär licken äVdfften 1 f'onbern er tfî aup ©ot t/ aufi (Thnfio 3ffu ! mefefjer ber anfanger vnb volfenbcr beà ©fauteno fÃ/â^et. 11. mfe fofte bann ein vnmtfliger/ ber auef? l)em©fauten vnnbbenmercfenbefj ©fanbenomc^t nacfjfragte/ ober fefn ^Ão^n vnb ^ru^umt fnr fein ©lauten ^eft/ jum feten^ bfgen ©fauten gejmungen merben ? ©fn SOîenfcp magmofge^ jmungenmerben/fpricl2t.[uf()fruo/ ba^ er mit bemSVkunbtte^ fenner gfaute / ater ba(i fein ^er$ jugfauten fofte geatvungen ' werben bao ifl nft mägffefj.
vierem, j». nbsp;nbsp;nbsp;;©arumtf|îfmnemett^e|îament/ mefc^eo vnfer ©ott vnnb
wa:rod) tte nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fl^riguoauffgerfc^t/nfc^t^mangnocb^î^rang/
raibongkbtt fontcm eftt gefÃffc^ ©efe^/ boo ©ott feftff feinen Ãmtern m f^re fom« wftÃt/ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;vnb^er^en geben mil/vnb er mil felbo nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fepn / vno
lïefoHen fcf« ^olcf fepn ! »tib foil ntf (errett /cwatiö pme«
fïnCmù ^toanÃ)noc^ jfmanb fdain Q5r«tgt;(tZvnî)fagen/er Fenne ben ^ÃOîOî Ãofî/ öaitn fîe foHen ntic^ allé Fennen »on îgt;ent flatta penan bi^5uîgt;entôrâ|îen/fphc^t l5er.^eoioi* nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;@Ã(feo :eetttfFîUflB
^ercF/ Denâ¬S)fenfc^ena«èlgt;^otÃCetc^tier nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;»nnD M
iîoOfo jufû^ren/ ont) tn eïn new getfHic^ i eten juffeÃen. 5f«ner get «« ©o ⢠foà auci^ Der l)er«flr@otf eo Bebac^it toerî)en ! ba yÃ^an (no fa^f : Ãee an hebe Gruber ewren ®eruff / mc^f »tel Reifen ober leÃrh'n «ac^ bem SlflRl? I ntc^t tJtel awalftge/ nù »tel (SbU ftnb bcrufftn/fonberwao t^drtcfjt t|î »or ber Qüelt/ bao ^at nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;er^
i»e§lef/ ba^ er bte 'ïBetfen ^ufcÃanben matste/ »nrib waofc^toaclî war »or ber QÃelt / SÃnebel t »nb bao »erac^fö»nb bao ba ntc^le tfî/Ãat @'ott erwe^let/ba^ er ju^attben htac^te wae |îareFt|î/ »» wae erwae ifi/ nüff baà ftcf} »or f nbsp;nbsp;Fein 5l«kl2 rÃütne/ i.Cfor. i*
Ã)lt;^i|îetn mercFltc^rlt;Spruc^/ wtl tneÃr nttf(^rnà betrac^ü-^f t(f/bann mit Porten au^^élegt werben. SOnb wie bar»or fielet/ Woi|lber@eleÃrt? woifîber^bel? woifîberweife? wo ftnb bieâ lariuilib. g, ^C^rtfftÃele^rt f n vbi dilputator hunts iæculi ? .^at nicljf @otf bie ^ift(teit biefer Q33elt jur i^^or^it gemad^t berproffer .^auff ifl^weà ba^iwben biteben ! »n laÃen bao ^öort beà lt;2^reurf çeo fahren»
li^tberÃaïben nic^f ah ber COîenfe^en treiben »nb swingen/ fonbern an ©otteo ©nab »nnb ^armÃerçigFeit in (JÃripo 3ef« »nferm.^tsoîoî'yî/ auff baà nach berwa^l ©otteofhrfah bleibe/ nicht auÃbenOBer cf eit / fonbern aiiéotfeoberu)f/ ©nab »nb ^-îtarmherçigFeit/ ber»noberu|feiihafsufeiner ewigen gt;;)er:lig^ Feit in nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Obotft.p. i.iî^ef 2. i.'Pet.z.ç.
.^Ãieweil bann ber ©laub ein frepe©abe beà heih'^fh ©eiÃeo iÃ/ beÃhalben fhn Fein COîenfch »erniag sugeben ober sutiemnten/ fo wol alo ber ©erecht »or ©otf feineo eigtien©laubctio »n IVar^ 6eit muà geleben/ fo folget/baà Feiner benatibern/ er fepe gleich
^Bifchoff/
ludiciumvcubcr
Q^îfcf;o)f/â|\æfaf/lt;Sâupcnntnibrnt/'XVæîgt;Knsf/*)gt;f4inÃm/iniï rcc'ljn-nî? ««13011 fug juin ©laKÃrtt^wmâvn /fo wenig er nbsp;nbsp;î)agt;
J îiiîit verrolgen fcfl / tra«« jbmc @olt fofdje ©aab nic^t gegeben baf/ Wî'c Hilarius ad Conftantiuin, vnîi Erafin us dcdicatoria fu-pcr Hilarium,î)ic hberfef Ã5e^ @hubf«6 vnîgt; ©ewi/fetie g«r |fa(i^ lt;Kl2iHuftricrt(labeti/ vu ati^gefü[gt;r{/ bafî Oer ^wpfpaU un ©{au# , benmcbnnagÃnigeîegitverbeti/PannfoPieSrcv^eùü^Mte^waiig vitPiXrang|fa(f^al.
ÃOti?» wiewol ber ^enfcfj/ ber ftcfj Ã5er Swpbf Jf bef? ©ewipene ^Ã^ïï/bat gebraiîcîjen wil / auefj bei« ^epfer »nb ber tvc(i(icbenX)berfei t gCi# «iicngt;^ittcrt beu fol! in aüer vnberiÃ.anigfetf / wae fic^ gebûbref / Sô?a«fi.22.
/ d(re|ïe« »ubgt;üorpeÃer/uac{jberâ£eÃrâP«ri7vberbie J;3erbe nu Xpraiv nifieren/ fonber biefelb waiben/ wot jufe^n/nif gezwungen/ ncefj rinb fc{jrtnb({icblt;5 ©ewiue »i({cu/fcgt;nber von J^ergen grnnb/indjf a{6 bic vber bae SÃcfef henftfjè/ fouber iverbenb fürbtlb ber J;)erbe/' i.'Pet.ç.Ãainùvcrallen bingèbie ^ifcfjöffvri-^cr|iefter erfun#ï beu werben/ wie fie âPauIuo auc^ erforberf/1. lïiiin.3. ^U. i.
3{lfo §af (Ãrafiniw ben ^prnefrPetripargp^raÃieiertietne« ÃStfeî?cffamp; vnb 'Pfari^erni anipt g«t weil von einer Ãerifcfjung mb ©ewaU. ^in Q)if ^iinib i(î fem ©ewaU vub ^nierep/ fon^ bern ein ^(Ãeg: ber ^ifeljoffi|à barnmb ein Söerwefer ! ntt ba,5 ee vief ©f wiiino §ab/ luï baO er ©ewalt braucbc/ ober 1 .hm i«c(w ge# jtt«ine^uffuin/banneii«anbern/roubernba^erber©ci«em me(w foK nm? fepn/viib baf îitc Prcsby teri jf}r(e 2{inpfo nid^i foHen ver# geffen/fonbcrn ficîj tu aUeu -^mgenalfo ^a{fen/baf i(wf eben bent Söofef ein ©rempel fep cincü ©uangefifeï^en wefeiw/ bamù bte Zuhörer auf /(wen ©tuen {erneu ben©ewmn veracfien / allen ^^racljt vub /pocfjmmft verfcl^mafjen / vunb allem auff bao fe§en/ bao ©oft eÃrltclj vnbgeftlKig ipgt; ©tu folc^er verfreÃetancl?/ wao rafiecKs K;ca^.^2iQ:e ones mcas fietffe/ baf bat; waibf« bafelbà {^em tpranutfcljeif
©ewalt/
©(tv^ff/feîîî n'^ftiniîoigff ©etvnni/aticf} tan fifr:fîf;i{»3'fo!iôfr (in gf rretvfr fïc Opger goftfcftgcr-^ifnll/nuf rcütn- grlâunca icÃr unî) guum nbsp;nbsp;nbsp;«iprI am uangcho î'cr ^Tircfjcn ^^rj jîî jp»
foJf^er mrilt;j aticIj/Cafj bic @c^aafc mt fn'it figcu/ fonbrr î)f pirtcit ^^ripi finö» nbsp;nbsp;m fofcfjcn ÃJifdjofffagt bfr hodjfdbficp
VaJcntinianus fo(t jr mac^en/bf m bfgcrnt tvj'r aucpjufofgcn/ mt fem QSarmmganjtmcmen/Thcodor.in Trip. lib.y.c.s.
âPau(u6/ ber ema»pcrtofÃ(f5â|?@ottflt;5mar/ fpnebt : OBir ftnb mt .^Ã'xoîorî ober emren ©(auben/ fon bcr tmr fmb ©eÃutfi? fen ewer Srcftâb ⦠baim jr |îe(iff tm @(auben/2. O'er. 2.5)arumb ia^ t fiffgt; bcr @(aub n 11 ^tvmgè ober be^ertfefjen/ fonber tp ein ffo)^ iv!lHg^mg/baf; bte@e(ebrfen befj^alb memanb^ujmmgen/nocp mitgt;reti0apmîgetî^uverbunbeii@ema(tÃaben?îôirÃabenaucb jTCcfl.«-. em ^erthefje 5'ignr/bap man fem .gainer noc^^cp^I/nocp frÃcn^ dn dfai ^eiig/m erbatvung befj iîempele fivrete/bann er hat fnvf g-^Htbcr it« gebhbet/ ba^ lt;£^rtpuo oÃne ^mang onb iitrang /ohne @e|?ç otib ©cfjmerbt/em ^eptoilhg 99o(ef Ãaben foft/ onb ba|? m erbannmg Obcifm. bep geiffheben .^empefo fern ^ttâang noep Sprang foil patt (^aben/ eofoll m't burefj ^eer ober Ãneg onb ©ewalt/fonber burcljmeti?
nen @etp gefeljel^en/ fprtcljt ber ^aefja. 4.
lt;So Ãeipf auep ber nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;d^riPno fern militante Ecclefiam
auff (Serben / baoOîeicbber.^tmmel : Ergofoîppe fem »oehhefj Oîeiclj/nocfjenH'frhcljeMonarchia : 3tem er fagt^ne.iT. ,©aö îXïtclj ©otfeo fompt mt tnif ©eberben/ man toirbt mt fagen / fi^c ^leober ba ffî eo/onb 3oÃan. is. fprie^t lt;^^rt|îue : îOîem Oîncb «jî nù oon biefer li3dt/ barunîb foü fern OîcicJ} / onb bao ^.dcf^ biefer QÃelfmitjren^^aup^alfwngentoolonber^ljfjbenfverbfn.
^*6 PeÃef aiieb m borLegenda S. Ioannis Euangeiiftæ ; Non placent Deo coada fernitia : (fo gefallen ©off bfe gejtonngfs-' nen ober omoiWge IDienp mf. SBnnb toatm ft^on biefe Ibe ^egenb bgt? mt pïgff/ febreibctcSD* -fmbcr/fohalfeno boe^ alle ^cljrijtten è if infii^^
i8 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;IudiciumV01tt»cr
in|îcÃ. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;mît fanff«« 'ïBorffn vm6/
wil nidjl gcbtf («1/ fonïxni ratà gebfn/^u ie^t fpric^t er/ (^in f'eM fÃuc wie ere fik ^af/boc^ alfo/ïia^ nû^fe oti^ '^hfup oîicr^wan^ gf fcJjfÃc/ tâai! cm frölicfjcn ©eher hebt ©ott/ vnb ju fernem 3üm gerâP^tlompiiefa^teraJfOâ: -Cbic^wo(^ûvvrfic(jf^îîb/ baà ic^ bir fokfjee gebiete/fo Wole tc^ boe^ nù^f$ o^n bem tb t^im/auff baà bem guti^ïöercf nic^f gezwungen/ fonbern winig werelt; 2llfo fpne^f aucI^â¬Ã«fîue/3tgt;^an.i4/iôer tmcfj ( «ÃrÃ^at/ber Ãelf mein QBori/ wer mic^» aberJiidjt teb ^ai/ ber ^elt mein ÃBort mcfjf/balt; fur Beinen bie lt;If^riffenm ber ©djrifft/ fteb^aber ber ^arlheit: jtem bie freien obrr willigen/J3falm. iio; ,®ein SOofef fepn bilt; ba kfV»tiö wiUigfinbivnbr^.^emie nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;foh fepn wk
bie^ffp^n/ bpc^»«tberfefbbn5gt;âfV§fgt;t^fgt;woc^fft5u ewem
rfe( berASpÃ^eit/ fonbern!fplf©ottebÃnec^ifebn. 2tlfo fpridjt ouef? (Thripne/^pè^tv s. Ãer Ãnec^e bfeibi niefjt ewig im J^auÃ/ ber @p^n bfeibi abergt;ewig,barinnen/ barumb/ baà ber (gp^n frep laenet/ber Ãnec^i bienet ge^wnngen/baffefb wi( «Mc^©otte0 amp;eo büf t/ £O?att^22* aud}j£)ettt.lt;?. Ãu fpft beinen ©45« heben auà beinemgançen^erçen/ auà beinern ganiÿen 4eben/ auà beinern gançen©emfuÃ/ fo »ief fc^reibtiutÃerue tomoi,fol. 524. ju ä^enagetrueft*
^aa Wif auc^ ber Canon, dift. 45. c. quid autcm;,t»nb finb bie 5[Bprt amp;re^otif/ ber fpriefjt : bie i^rebig ià new vii vner^ört/we^ lt;^emitlt;Sfrei^en (baeiÃmit^wang) ben©faubenerferbert/ »nnb bafelbà aÃeriert bie^ofla ,/5?iemanb fpfl ^um ©lauben ge# jwungen werben/wefefjee auc^ in c.ad fidem.23. q.5. ftatuiert iÃ/ »nb in titulo dc ludÅis.
^Ãergfeic^enfcfjreibtaucfjParaphraftesfuperIöan.6; nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fpff
niemanbjumSuange(ifc^en©faubenge^wungen werben / vnb ber (J^riÃue wif fieber einen haben / ber d^entficb frep pp« fitt abtrette/ban« einen ber jm it« fe^ein vnb©feiÃnerep anhange* îïüeitef
5rcv^c(t ©MuSettö» 19
Leiter t)en nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Glaubens ! ©ewifâ
feniJ vu V î)c0 '^ÃrtVeite 1 farontb in ©(aubettö ^cn hm 5îvlt;^tîô (late Ãabü) fatt»
C A P V T IIIL,
^ufÃo* (ffiref an vidtn ^rt^ett / »on ba ^fop^ïf Do^ p^^7_^@(autgt;fno/ lgt;a^ttianlgt;fn@Iaubfnprfî)i9cn/ aber tiie^
jum @(auben »nîgt; ^Sarramenten jtomgcti foil/ bann ba^el^ nidjf froinb werben/ wann »nwilltae SOJenfefjen jwungen werben/ Tomo i.fol,s25.526; Tóra.2;fok75,76ï
Idem tomozjfol. 55. .^lemanbfeO jum @(auben/»nnb was ben^Iauben belanget/gezwungen/ fonber burc^o IÃortgewnn# nen werben/wer abbativngejwungen glaubt/wirf willtgfolgen*
Itcm.fol.57. ;iönferlt;£ac^ foil noe^ fan fein ©c^werbtratÃen ' ober pfiffen/ ©oft mn^ aUfjie alleinfe^affen/oÃnaBeomenfe^#^ licbforgenonùjui^nn.
Item fol. 72. ^as^eiÃtÃdflfict^e ^repÃdt/ wann bie @ewif# Wà eamp;eiff^ gt;nbsp;fen freç bleiben« @« âpauluo{prient @al. ç. ^ieben^röber/ /Ãr nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.
feptjur^repÃen beruffen/allein feÃef ju/»nb gebt biefelbnie^t jur^teyi}««. Sörfae^ bentSleifc^ ! fonbern bienet »nber einanber in ber ^iebe;-baoiÃaucbjubcnl^^riflcngefagf ! tiaà fie nicf^t^ fcljnlbio finb/ bann allein ^nbienen »nber einanberin ber -fieb/ barumb fan man jÃnen fein@ebott legen/ baranfie/r ©ewijpn »ben folten fromb â jnwerben«
S)arnttt eoneorbiert ÃOîelancbton in locis »on menfcljlicben ' C^annngen/»n fprictjf : Q33ir babe flare ^pröcb ber ©cljrifft/ b«i^ baà ©ewiffen bnreb inenfcblicbe @efeç mt »erpflicljtet will* ^.âPauluoi4lt;torint^.alfe.iî)ing finb ewer/eo fepâPauIuo ober 3(pollo/ober iSâep^ao/owr bie ICef t/bao i|î/ eo Ãat weber ^aulu® nbsp;nbsp;».
noeb l^ep§ap(noc^ bie âWelt) nbsp;nbsp;nbsp;vntgt;rec^t ewer ^ewiOen ^uoer^«
⢠⬠n) plïie^tenî
â10 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Indicium
pfltcfjfcn ; Uîib nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ffpnÃvtvft* (tfaufff-tvcrbcnZ
,^rfo(fnif5tiifd5fî)crSOîcnfd)fntvfrî)ni; ^bfrôîctücrôniÃncdjt Ã)er30îcnfcljfn/ Deren nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;©ffd? 3^*
gt; tiomnienilîz Dann eDen trie Die (ÃÃripfidjfreçbeif Défi ©ewiKene i|î/ aJfo Derlt;^|npenÃtenfiDarfeitanc^Der^ennfien. Hæc J ille.
ferner fcIjreiDt lt;£utÃer fol. 76. $0. ÃOîan fonvnD fan niemanD îum ©laiiDen Dringen / fonDer Dae (Sâuangchuni frep felbà (vefen ta(îenweneeÃû(ei/icâ*
3(p0CAl.î2.
3f ein fol. 106. jînnDi Doc^ ^^riÃne felhfî ntif allen 2lpofîeln feine ^uDennicfjfvDerreDen. l^^nfirie'Panluofagt : ^-iii Ãalf# fîarrtgen CVîenfcljen nieiDe/ tyann er eineonDabermalen veriviii? retifl/ vnnD loiOet Da^ er verfe^rt ïp : lehreteinfaltiglic^/ onD gebet antwort von eivrein QMauben fdnffttglicb/ wer nû^t folgt Denlafnidjt folgen / wer verführet Der verführe / wer fineFet Der pnefe weiter/ wer^eiligt Der (wilige weiter/ 3^r fept entfcbnlDiZ get / ©Ott wirDte wol ncljten ! man fan niemanD o^n fein ^anef geben»
Idem folio 249.307, ^unt ©laiiben vrtD ©uangefio foil vnnD fan man nieniänDjwingen noch treiben / fonDern ©ott mnf jl^n Sieben mit ©naDen / Dar^u follen wir lehren ! vermahnen / bitten/ «iept^wingen»
Idem folio 348, ^r ^app ^at Damit vnrecljtgeÃanDelt / Da^ er Die ^eutà mit ©efep^atjwingen wollen vnD Dringen ; Dann in einem Ã^riplicben SÃoIcf foil vnD fan fein ^^wang Rpn/ vnD wan man Die ©ewiffen mit eu|ferlicfven.©efeeen anfacijt ^ubinDen {fo ge(wtbalDDer©{anbvnDDa6Q^§rijîIicbQXgt;efen vnDer : Dann Die èprifîen mnffenallein im ©eiflgefnfnt vimD geregieret werDen/ vnD Daf alle ^eref fo fie t^nn/ o^ne ^wong vtiD fret) Da^er geÃeit vnD flieÃen auf luÃigem frólicbem.h(rtJf lt;T/tgt;ao©otf Danefe/Iobe vnD preife vmb Der ©«ter Wille« i Dievon jbme empAmge« bat»
^ffcfcÃrc Zb t paidue/ i.^tm.i. i. (Tom. ïgt;u{j trn ©rtïcfjff n fein ® nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tfï/öann fir t^un antt» frcp von puivu |f Ibp vnlgt; vn^
gefujÃin/ îva6-@ort Ãvibtân tvjf.
Idem folio 378. ^ctt ldf;fin îgt;rr sfu^fti/frtvdfk fi'»i gqtvuiijïfnfn 0otffcî5ùn|î / vnîgt; l'oll nùinanî) fvni tverîtenZ er {Ãuf (amp; öan« mù (»|I vtib liebe/ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;»ne Mnn nidjf
fagni^ gt;paamp;fn nnr öijnn nd ^nni vnö 4^^rfn^3lt;^2 abennal/ (ÃüU tnl nif gqftiunÃftten ziî^inip ^aben»
QVae niadjf j^r bcc^ jbr 5quot;nr|îtâH vnb ^men/bd^ /^r bic «(eui^ ^«©ollfrftbi / o^n )|rrtt willen »nnbbancf ? tflebocbnic^tewfr 2lmpt vnbODîac^t ^ui^nn/vnbfolten wir all foil vnö i^orec^f wer;? ben/fo wirbt er viub vnfrre (rnbene»tib iwniÃcne willen nieljf an^ berp gefinnet werben, ©r fprufjt/ nietnanbfoinpt^unnr/nieni. SOntter ^iche jbn bnnn ! ip bvie nic^t flat- ge mià ber SÃötfer mu^ jicçen/ (ü wil fin COîenfclj treiben : wae fidj ©otf mf»nberpe^etZ bnö wilfiel? berarm QÃnrm»nberfleften! bar^n burcl^ ein anbern rnwifliÃen jUf^nn / bae er felbfî niclx t^un fan.
Idem tomoj. fol.303. ©o(tÃefanenÃeiwunÃene,©ienpnit/ vnb finb vergebrnltcb tnb verleuren.
Idem tomo4.^fol.408. îQ?an folfe/aem fcbenlalîenglauben^ waeerwolt/Ãlaubtervnreci;t/fo^affrÃenuà flraajfamewiÃen ^ewer in ber gellen / warumb wil man fie^ bann fo ;eitlte^ mar^ tern fo ferne fie am ©lanben ,r:en vnb ntcljt auelj barneben aufp tbnrifclj/ober fonfî ber 4?)bfrfett wiberflreben. /lieber nne halb i|l ee Ãefcfje^cn/ baf einer )r: wirbt vnbbemlSlâeuffet t« 0tricffällt Either@c(jrtiftynb©4M21(eeâ^Ãort/ foil man j^nen wefwen vnb wiberpe^en / mtf S'tWfr wirbt man wenig au^a rifl^ten.
Idem tomo 5. folio in. S9?an weip )Ãa wol ! bafi man me^i manb foil noclj fan jum ©lanben zwingen : ©teÃet anefj wen ber «I ber meltlie^en -Obrigfett / noelj ^app$ ©ewaU ⦠bamt ane^
U , ludiciumfjcrtîJcr
4uc^ ©eft fe(b|î/ ber vber aHen gemaft tfï / Ãâf nor^ «te fettt CD?ert^ fc^ettmtfgetvaUjum^faubettwdnenfhngfn/teâ« Deus cogni-tioncm fiii docuit potius quà m cxcgitj Hilârius foL288.
Item Luthcrus fol. 154.. ,©fr@Iaubtpein ©dtrticbe vnb hït CÃîcnfcfeltc^e/ cm Ãcçmltc^e vnb ntc^t offcnbarhcbe/cm Ãmmtclp fc^c vnb mc^t trtbifc^e QBct^^ctt/ bte fctn â¬0?cnfcb weià (wie ^aulu6fagfgt;auc^btc5«r|îen öicftr'JücUntcbtFcücn/i. barumt) mü^ fic aueb vor ber Q3Jf If bteûrgpc^e^crc^ nbsp;nbsp;pen/ vit
aïo be« nbsp;nbsp;upVb i c^r vcrbà mpf fcijft*
CVîc^r fc^rcibf iufÃcr tn ber 'Poptll an vielen 4gt;rfÃni / ba^ ber aOein ^^rtÃen macljf gegeben Ãaf / alle 4eÃr iurtcfjfen/ vnb frep juvrt^etlen / tvae vnrec^f vnb rec^f fep : nenmten wir tvaoan/ (ofollentviroalfoanncnintcn/ bapeoficfj vergletcfj nti« vnferm ©ewiOen/ vnbtitif ber@c^hfff/ ntc^f barumb/bap fte ee fagen. ^auluofcbrctbf / Ãaf ietttanb '^eïp'agung Æ fo fep fte bem ©lauben d^nlic^Z ban alle ^eiÃagung/ bienif lauter anflFl^Ãri^ flum führet / aloauffbeneinigenitroÃ/ bieipbent@laubennif
Ifo ^at ;SÃ* ûrtÃer allen Strang vnnb ^wang bep ©etviÃeno âobgefept/ vnballe^e^r bem Q^briplicben 'îôrtÃeil anjunemmen ober nit frep vnbertvorffen : vttöbafj ein feber ein befrepter Oïicfj^ ter vnb lt;®rt^eiler aller beren fep/ biefn lehren/fo er innivenbig ab (ein von ^otf gelehrt tfl/3oÃan*ô. lt;©ann bu wirà tveber verlt; bampt noch felig auf? einer anbern -feÃr/fiefeprecljtobernicl^t/ fonbern allein awp beinern @lauben:barumb le^re wer ba wbll/bu mufî aufpe^en / wao bu bep betnem Ãde^pen frommen ober fclja# ben glaubefl- Hadenus ille, im ^Ãc^leirt vpn ^tnfe$ung vnnb Xgt;rbnung ber .lt)ifner ber Ãirc^en*
2(uc^^atber^oc^geleÃrfeD,IoanncsReuchIinfuperi. q. A-thanaäj'aflcriettjbafi bic falfc^gldubigcn vttb irtigen S9?enfc^en/ till burefe ©cfjwerbf / ê^etvah pttbXrangjum ©lauben iubrtn# gen/
- 15 gf«/ auc^ntc^tamp;urc^Wlîaun^oba Sôiîc^fr m^renttett/ m'c^t turc^ (SopÃjjîtfc^e abfprfln^f/ntc^t furc^ ÃOwteftiW rfDf«/ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;0a^«n^cn/fottbcrnO»rc^0tr
â¬5nab î)f^ ^(Ui^en nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;@c^n|ff/»nnîgt;
îgt;fr iùk/ mtf èanfftmufÃ/Durc^Daôemgepfïançtf âïBorf/Wfï# fan »nfcrc lt;S«(en fcfii ma^en*
Sönïgt;c^(bnbevï)ni)WaUc3Krfen gengnufp;« bi(ib(n/ feiten mal e$ au^ fo »tebn pa«ù'cl?cntcftimonijs Orr frcpÃcù k ^@(au(S bene/ SOrtëïlt;5 »nö ©ewt^ene ^enngfam befîefftgt t|l/ bann bte QBt bf r^ebu« Wb ber tvaÃre @(a«b ntefjt an^ ben natur (t'e^en Ãrafften/ aneb nic^t au^ bem amp;eblût/ nbcfj vom tviöm be^ 51etgt; febfe/nocbvomwilîenemeeîOîanne/ fonbernau^^ott. ^er ben ®ei|l nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;mtbergeburt empfae^t/ber Mt ben @(aUiJ
ben empfangen/bann ^brtftuegtbtben ©eipbep^faubene/mer aber ben ©etjl lt;Ibri|lînïcbt b^Jt/ b'er t(ï mebf fepn ! 3Ãom.sgt; 'ïÃo aber ber ©eifï be^.^;Ã9î0îaî tfî/ba ijî ^7 epbett/vnb tvïr foïïen be^ peÃen tn ber Sfep^^ù/ bamù vne nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;befrevet Ãat/ ^alat.-)-.
^0ifî aber muf; Den $Jgt;nfîen vom ^ebottcn vrtü befo^len/oa^fte fdn Enhaut falt;^ (ff;er £e^r foUciî au(;ictten/5yîatt^»
C A P V T K
rjg^^^ânunbtefermerifïtcbeiî^erf fbnei^ftttüeb vnb grnnbgt; C(icb verPanben werben / barnber wolfê wir bieau^fegun^ be^ /^eoîoî'ïï^bnpf / wefeber ber einig Oiicf^ter ià fefjen ^Seljaa^n vnb lt;Sebaafen t ^wifeben âÃBibern vnb ^defen/ vnb foigenbe ber alten vnb newen '(ebrer verpanbt anbdren.;Oait in einer fuiHa ^ureben/ fo verpeben bureb bae SïhiFraùt/ Itiftinus Martyr, Chryioftomus, Ammonius Alexandrinüs, Cypriaraïs,
Auguftinus, Hieronymus; ItemLutherus, Brenziusbie ^(ïÃcif
® nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;/ viW Damit fie nicbt Dae ctuf^rdtan / DaââDn?
verDerbtÃat ! Dae Da jufunffti^ noc^ fte mogen gut U'erDen.
Ã)annl)erSO?enfdj (wieStugufîmuoaeuget) iÃmDiefem/ejs^ 6en Dar ju gffe^t t Da^ er gemt^ fe^nrndge mae ein jeDer jufunfftig T Ãemacï} foü merDeit/ De|5 ^rttÃumb er/eçtgegemverttg ji^et/oDet toao Deffelben 3«tëmb iur Delferung Der frommen nuç fe^affe. ^erofmlben foil man foJc^e oom â éeben mc^t t^un / Dafj ma« mc^t/fomanficfjvnDetfe^etDicbofen Ãm ^uric^ten/ Die ^rom^ men vmbbrtnge! Dao fie »teöVte^t jufiiniftigmörDoi : oDer Da^ manmcJjf DarmitDen frommen fc^aDe / Denen âJteüeù^t Die mtc f^rem 3rit§umD an /brem miTIen nui^ finD. lt;®arumb fogeÃet Di^ ^rtÃeil ^iim enDt/ Dafern befferung meÃr bernac^ folgt/ aloDann ivirDt Dif ntc^lt;von Den SV?enfc^en / fonDef von Den (Engeln ge? fe^eÃen : Damit Der/;)auf vatfer feme Ãnecfef geDultig/ (angmiV t^tgvnD|iiUgemad}t» ^Ifo^t 3(«gH|îinuo DenJî^ext crfldret/ DerDoefj viel ^iDerÃanDf von manc^erlep groben 3îotten vnnD Beeten erlitten/noclj lehret er an vielt;en^rt^en mit Der ©c^rtfiTtZ Da^ feinem ^enfc^en gebühren mil Die Zizania au^^ureuttenZ eo gendre allem Dem .^trten ^ÃrilîojnzmieDer-^ieoîOî lïâjec^te^â (ioam34.felblîgereDtvnDbeîeugetÃaf : welc^eo gançe (^apituf mit fonDerm fîetf mol jumeDitteren tlï.ziöann mann Die Q5ifc^ó|fZ getjîlielje Wirten vnD lt;^orfîe^ef Daffelb imt fonDerm fidf^ ponDelt;s rierten/fo gotten fie Den î^e/t vnD giofamp;,mie /rc @ae^en vor ©otf gefcljalfeti/bep emaiiDcr»
5'ermer mag man Qlugnfîtnum lefen de verbis Domini, Scrlt;r mo. 18. in pfal. J6.42.64; 6$. contra Fauftum Manichæum, lib. la.ÃontraEpiftolam ParmcnianiLib.1. c. 7. Lib. 2. c. 23. lib. 3. c.2.GontraliterasPctiIiani,Iib.3. c. 4. lib. 2. cap. 26.31. contra Donatift. poft collât, c. 6.8. contra Crelcouium Grammat.lib. 2'C.34-35-dcEpift. 48.iip.i7i.Traôl. 61. fuper loann. item de ciuitateDeilib. 20. Ct p. amp;c.
ij
2Ã nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ludidumVCUtcV
.©afefb Ãafin homilia de ouibus, cap. 5. a^eftttafö ^uff wci^gcfc^ncbfn : ;uïgt;fnlt;Sc^aafenfa^fDfr nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;a(fo/
iclj wil ndjf f n jwifcljcn. ©cfjaaf vnï) @c^aaf/ vnï)
^órfin wiiö Bietern. âÃBdó t^un nbsp;nbsp;ötc Q5drf in Der Jpcröc @of#
fff' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ÃVcçô vnö '-Ãnnïen uno öic QSgt;ócfc tvddjejur
iinrFfn vcrcrDuftfinï)/ frnhvfnnifd^ftvnbfröfnfn iurOvfci^ffn/ »nnÃnxrtim^uvorgfamp;nlöftr^eficvon benanoern nbgefdjabfti/ »nnb ^ic wirbt bet (Sdjaa^^@fbiiIinadjï»crgffic^nup-(Bdtftidjfr Mï4«V'âï' gntififeit geubf- ;©ann bic fcfjcibung wirbt vont J^ÃeoîTîÃTîge^ fdje^cit ! wann er bic ©c^aaf ju feiner, ûîccbten / wib bic Q3dcf ju feiner«fincfewgcBen wirbfgt; âJîunfdjweigtcer^fÃOîot gidfvnö Ãuwiit reben i 2l6er woÃer wi(t bu reben ïüo^r fcfjweigt ber »on ber ©traaflî be^. ©eric^fo/ nic^f vont ^ort, ber glicht iguni^Z er mac^ef noc^ nit ben SCnberfc^eib/vnb bu wiit ab# fdnbem Ãer ©eentann Ãebufbetgut »nb bófee »nber einanber/ wilt bu »or ber fauberung ein gereinigt ©etrepb §aben i fo wirftu* lt;0 mif bfinem âïCinbt biö^iie^ fdubern.
;©ie^nedjf fpracîjenmoï / wiif bubann ba^ wir Ãin ge^en »nb» bj SOnfrautau^/etten ^©if waren »nwirfdjafo fie bao SÃnfrauf faÃen/»nb waren befûmtnerf/afe bas ÃSnfraut »nber bemTBep# een auflrôifng/»nb fptadjenî\.Ã)it9î0î4a|îu nidjf ^uten ©amen auffbein^tefergefdet^wo^er^aterbannbaoSOnfraut ? »nbber Ãaf jÃnen gefaxt / woÃer bao ÃOnf raut fommenfep ! (Sr Ãat îÃnen aber nic^t »ergunnet baffeib »or ber ^eif au^jurauffen^ SOnnb ob wolbie.^nefbf »nwini3waren wiberbaoSünfraut ! fo |aben fie boc^ benrat^ »nb befelcb »om'J^eoîot'yî bcÃcrf;
Ãnedjfe fatten einmi^fallen ab bem SÃnfraut »nber be tu ©efrepbf / aber fie erfanbten ! wann fie »on fÃnen felbf! etwao be^ SÃnfrauto aupgeropffet Ãetten / ba^ fie frlb0 »nber bao SOnfraut weren gejault worben; ©ie Ãaben befi .^i£9?9iyr befdcÃo erwar# ftf/ba fi( fpradjen Z^iK bu bap wir ^in geÃen »nb eo auÃjdfcti^ ber
bet nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fvracb netn/»nb ^d^ct j^wn bic ÃQtfac^an/aitff^ba^
,hr nicht baniifâucjj ben TBcp^tn atij^mfTft nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fitU
Ut/^»'cn SÃiwififn/vnbti^f^fttic^f int (Scfjmeretn/bann obtô wcf ben .^nec^fcn kftfjtvfrlidj ifï ( tvic re bann tvarlic^ kfe^tneri« (icfj/baf; bae^nfraut vnbtr bent ^epi^fn fepn (oü) foifïakrein onbere eigen fc^ofltbe^ ^cFere/vn ein anbere ÃîÃu ber lt;Scfjetvren»
Tolcra ([prient Sftigufîïnue) @ebti(b6/ bann barju tgt;jà bu ge* Boretr: @ebulb0/bann bu Hfraucbgebufbei worben. Q5tflbuall^ wegfrombgetwfeii /foBewei^ ^armÃerçigfeif/ Bi^ bu aber ju ^ettenauc^bö^ gewefen/ fo foft bu eo nicfjt vergeben/ 4^tefgt;er / wer tflatlwegenfroinB âîVann @otf ber bie^ fïet|figerfult;^ cljen würbe / fo würbe er leieBterfînbeu/ ba^ bu aud^/eçtBo^ btfî/ Weber ba^ bu mt^gefî fagen ! bu fevefî allwegen fromb gewefenr bartimb foU man bao SÃnfraut vnber bem îôepijfn gebulben/btr SÃdefe vnber beu'ïÃrbem/bir.Ãyammef vnber ben lt;@cljaafeu-
^06 fagt ber vont itreçb ^uf rnbe werb?
ben ©cbnutern fagen/ hamlet juut erflen bao SÃnfraut/vnb binbet eo m^öfcberjuverbrenem^lkr meinetrlBepçen pmfet in bt( @fljewren. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Refera wirbt vergeben ! bw
SÃnberfeljeibung ber^Ã^irbtfommeu/ i'e^unb erforbert beu von vno gebult/ bïe (r bir in /nrfefbp fnr^eft/fpret^enbt: Sürwar/ fo teb je^f wurbrickm / würb icb vnreebtriebten gür# war fo icb wurb vrt^eilen/ würbe icfj betrogen werben f bieweit bann icJj / ber teb aÃweg rrebi rtebte ! vnb icb fan nit betrogen wer# ben/ verseuch mein ©eriebt/ vnb bu weifî nicbt wie bu wirfî gevr#-ibeilf WC; ben/ QBie barffft bu bieb bann fo febneà juricbten vnber# Ãeben ? 0ebet^u lieben â.örüber/ ba^ ber^ilî0î9î ben .^neebten/ biebawdnenvorber^tübaoâ^nfraufau^jetten/ bià QSeref lu ber (ïrnbnKbtîUgclaffenbaf/fonberneogebdrefbenlt;?cbnittertt bao ià ben Engeln ui. âIhib bu SQjenfcb ber bu mit Sleifcb vmb# geben bià ! trügà S(dÃfgt;/ vnb bià vidldcf^t ganç 5^eifcb / bae iÃ/
iif flfJfefÃiefj.
-â 38 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;. 'ïudiciuniVVltÃâcr
⢠fïdfc^hcf2tnîgt;«nfm©lt;mûeÃ/ Darfflî cut frrmbb 2(nipf^cSîrt«gt; A lt;^cn/îgt;a6 aurfj in bcr Srnamp;e nit iviröi örin fvvn^ amp;n6 alke finb 2(H(« gnftinifiaene 'ÃBort J welche öer gut^miigciffcnvolkl)fnd'f» f)U/ bcvcrab 5« bkfen ^cifrn.
' Ãfin ^dfiÃen ^ugufïino pintmcf audj nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.^ieron»gt;tn«^ /
tgt;f V lgt;em ÃOnfranf/îgt;ie nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;r îxr Ãirc^en ve rfîanbrn ivaöen/
feie man nidjt foü au^reukn/ hamit man nif anrfj bae !Xrvpb au^^ Ifttc/ vnb fpric^t : âÃÃir mcrbtn (. SOïatt^. 13. ) mwa^iiet / ba^ mir ttic^tbaibbvn^rnbfrohfc^nciben/ bannebma^gefc^f^n/ ba^ bcr/foment mit fc^4b(ic^erie§r begafftet i|l/ ma^ morÃc« tÃnn/vnb bkâ^ar^it vert^biÃtn.
Luthcrusinconfütat. determ. Sinitcvtraquecrcicetej Hieronymus de haereticisferendis exponit.
, luftinus Martyr fpric^f I. ber jsê 9î oî ncttnttn feinen ©kic^f« â tiuffen bk Beeten bkbdfe SÃifefj/vnb bae SÃnfraut/meic^ee ak lein lt;I^ifîu6 vom 7Beç$en ^vnberfc^eiben vermag*
Item Cbryfoftomus Hom. 4.7. verpe-^etauc^burc^bk Zizania bk ^e$er / vnb man foö bk nn^t vmbbringen/ fonbern gebuk ten t tvek^tf WfÃMUng finb auc^ Ammonius AJcKandrinusin harmoniaEuangelica, vmib Gcrfon dc vita fpirituali animæ, Left. 4. Corollario. 14.
Cyprianus fagt/ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;efn groÃe vtrmeÃen^eit/ vnb ein groÃe
SOergeÃenfieit ber ernibrigung vnb mifkgfeit / ein groifer r(mmb beà lt;ö(olve6/ivann ncbkgt;ttlt;»nb fovie{vnberÃe^et/ba(j er glaubt er móge bao tbun /. bae ber nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ben 2(poÃein mcijt vergunnet
|af/ bao SönfraurauO bem -^ep^en iujcttcn t vnnb ben Xennen jufTgen/ bk ©preiver vom 'ÃÃepijen ^ufónbern vnnb fefjeiben* ^teweif aucfyber 2(poÃe( fagt/m ein⬠groflPenJ^auà fmb tut alkitt filberne vnb gtUbine ©efd^ir:! fonbern auefj Ãôi^ine vnb jribine/ vnnbetltcfje^u(£§ren ) etliche aber ju 9Dne^ren/ ba^ einen ge^« bunef e bk gtiibme vnb filberne juerive^kn / aber bk ^okjerne vnb , nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;jribifcf2e
â¢: fo tgt;ocQ aUnn am 2^a^amp;e^^iamp;otoiyf îgt;ie Ãôf^âcnK ©ffdjtn furdjö 5'«nHT Oer ©dKhcfjrn Ovaac^vcr? knuKfmfrDjn/ vanb öic jnömc von öcm/ tvefdjem fte dfmn îXutÃ^egfîgt;fmfî ! ÿtârftntfdjt rncrbcn/ fo vid Cyprianus lib. 4. -Epittol. 2. m'^fanî)tr|î Ãof a andj lib. 3. cpift. 3; gefc^Ioflcn/ Datk -alfo gefc^niben ; mir foîlcn fïorf? t§un/ fo vk(tvtr funDcn/ Dafj tow ' rm gwlDm ober filbain @ffefjm fepen. 2tbcr Dw jnïiin^ ^ubrfdjf«/ tjlaHdnDfm.6i2:9{OîièO(75ufîenDtg/ DemDùdffrnc Oîutb (jfgebfn ifî : nbsp;nbsp;nbsp;foil ,^m auc^ memanD fdbo ^umefïen ! toao gt;
Der shatter allem Dem ©ebn gibt/ Da^ fidj jemanD bereDen twllte/ er funDte Den îïrefe^tennen icf^t remtgen ! vnnD Die 0pretoe mir metifdjüdjem ^Ãrt^eilvom OBep^en fdjeiDen. ,©icfevermeOeni^ ^eit ijl ein greife^o^orf/ Die @ott Daofein |îdt/ Die fic^ Die fnnö^ |a|ftig SÃnfmnigfeit Darff vnDerjieÃen*
Erafmus Rotcrodv^at SO^Jatt^etim auc^ alfo parapl^ra|lifierfc Die .©iener/ bie e^e geit Dao SOnamp;aut todllen au^rau)fen/fepn Die -' Da vermepnen/ man foü Die âPfeuDoapoPcl vnnD Hærcfiarchas-» «lit ©c^toerten vnD Dem îî^oDt au^reutten/ fo Doe^ Der ter nidjt toil Da^ man fic auÃtilge/ fotiDer geDulDe/ ob fie vielleic^e bu^ tpten ! viiDan^SÃnfrauteingiiter^epptourDen ! toofw ficb Dann niefjt belferen/ Da^ fie Irem Ovidjter/ Der fie |îra^en toirtz bemalte toerDen. .iöie (^'rnD i|l Die vollenDimg Der gfit/Die @c^ntrlt; ter finD Die (2:iigf ( / Der weilen tmi^ man bd|^ »tiD gut onDer etnam« Der bleiben laffrn / bicuvdt man fie mit ininDerem fe^aDen fan Dm(#» * Den Dann aiilirentten/Hæcillc.
Sün îfî DiefeParaphiafisan^Den alte« ©eleÃrten genommen/ foneorDivrtmitgt;3icion9moonnD3lugn|lino/ weidser abermale fdjreibt/ toir DulDeii mit vntoilleii/ Da^ toir DaÃan fommen / Da toir toollen/onD gebrandjen ono Der toarmmg Defiâ'^fènn/^at tft.ij. anff Da^ toir iiif/ toanii toir vor Der ^eit Dao SOnfront wollen an^iiâ |e,tten/Den2Blt;v^cn au^roplfen/ cötradonatift.poft.coiiat. c.zo, ^iefe«î;gt;
30 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ludiciumVont^CV
Jöteffttt fîtârttpf 4UC^ Brenzius in traftatu, 06 bic ^bcrfdt bt( ^tbatdu^a- mdg fdöfeti/ ju/ da er fd;»rnbn nbsp;nbsp;mögen îgt;ie Ãôtv
Wiretices^la-dio Spirit tu interdit 'EccleÃt ^u^uÃintts.
gfdubigen »nö M^e^er eBen fo me4 vorder îBelt als 'iBtDerfeut^ Ben/a(0 bie 3îec^tgldu6igen. lt;®arumb mann fieweîjt toamp;ffe^jfa# gen/rauben/fielen/e^ebee^en Zmemanï» »ergmdfeigen / fonöern Ãahen ficQ in fried/ in ^Orgefiidjer meltlie^er 4gt;rtgt;nung/ Icntvaeftefcb^lbi^finb/ bcn dem er gebühret/ die Jorcljt dem diefelb gebühret/wie ^aulue fe^reibt / jo Ãat der 20?agiflraf/ daoijldtewe(eltcfj4^berfeif/feinÃîecljf jufnen. ^ann ÿauluô fagf / die well(te^ ^berfeit feç ein ® lenerm 0oâtfeo / »nd ein Oîelt; c^ertn jur ©traaff »ber den der böfeo iÃut/ daorfl nacfj alle âÃOrnb^ pdndenauffdaoweltlie^bö^f^un/ »ndnief^fauffden geifllicben Ãünglauben juverfleÃen» iîodffc^lager/ SOîdrder »nd dffeniltgt; eljeâ^âbeltÃâier gehören der weltli^n lotraaff ju/ aber die »ns* gläubigen ^tef^r/welelje fonà »or der ^eli ein ehrbar »ii »nflag^ bar ^eben fuhren / gehören allem jur @traaffdefâliB»angeÃ¼Æ Â»nd ©oitee mjener ^eli. ^aÃcr Ãaf IJ'Ãrt^uo feinen ^öngern ge^i botten / fie folfen dao ^nfraut nte^au^fetten ! fondn-n dao SÃn:« fraut »nd den ^ev^en mit einander laffen wacljfen f bif; jm ^eit der tarnde : mit welcljen âïBorten f^t er juoerfîeÃen geben/ daf die (f^rifîen die Ãôngldubigen »nnd ^t^er / welelje Ãte dao '^nfraut genennt werden/ ntc^c mit dem leiblteljen ©cljwerdi follen au^tib gen/fonder darwider mit dem getflltcbcn feeljten btf? ju dei* ériv de/ fo werden fie wol jhr ©traaffftniâf« ! ivo fie ficlj nicljt befe^rt Ãaben* ^ann wann mantineit gleich folte de^ SÃnglaubeno »nd ;Ãeçerepl^alben erwürgen / fo nemme man jÃme nicljt allem dao . leiblich f eben/fondern awdj der «Seelen ^epl/ dann er möcijte vùb leidjt mit der ^eitficfj vom SÃnglauben »nnd3r:t^umb ju dem rechten ©lauben brfeÃrt^aben/ an welchem er durch iXprannep dep 20?agrflraw»er|indert*
lt;SÃarju fchreiht 9)aulUd t ew abtrünnigen »nnö fe^erifchen SQîenfchen
M(ib(/VMnn er etn mafviïaSerem mafvermâÃnef f|lz vnî) tvt^/ îgt;4^ «n fokker »crfeÃrnfî/ak ber fic^ felbfl »ervrt^eiïeï ^«f. «paüfuô faat^ienif/baà ma» eïn\^eçerfoaverbrentten/olgt;er »litt beitt ©ererbe ncJjten t fonber waft er ie ^tt rec^t vnb wol mif anbern paften wil/ foil man jÃti mélben : Hæc Brenzius.
^elc^er nun in @orf ein gut ©ewtlfen ^at/ ber ifi in feinent ^erf^en jufncben/ vnb »berwinbt mit ©ebulf alleo : otnib bteweil »ne ©ottauc^ mtf proffer ©ebulf fragt tnmanc^erlep ©ottold^ lierung/ 2lbgo'fferfv ! ©nnben »nb âSngeredjf igfetfen Zbafi fic^ fcfjter 1 fbf rman verwunberf Z fprec^enb Z wtofan boc^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;bem
genie inen nuffofen Z vnb bei/vielen bem abgbffifc^en4Ãefen fo lang jufeften lt;nbsp;ba bie gan^e âÃHelf tm argenligf/ wie ^S.^oÃaneoZ ^ieremiao onb Xîfeae am 4. oorgefagt Ãaben Z alfo bafwaartÃZ wteber^ropl^ff OJîic^apropfteeevef Ãatz bte frommeâ^eufÃOnb wenig in biefer ^ârbzvnb bte ©ererbten pnbnte^f meÃr vnber be« ^eufÃenZ SÃÃie^aT» Ãie gan^c âÃBelf t|îïgt;elaben mtf ©orgber ^aÃrungZ wiber bie ie^r èÃrifîû ⢠Ã)?an Ãuref o^n alle fc^amZak leo ift ir}bi[cfgt; gefinnefZ alleo ip auflT wolluft beft Sklpljeo vnb au^ vpptgfeit ber iöe If gerte^tetzbte armen ïöiffben vnb îîîevfen lek ben vberalgewalf ; ein feber|agf ben an been baft er |Ãn verbcrbeZ vnb memenfii f^un wo! baranz wann fie bdfeo fÃun : fumma inid?« 17. vnfereèftrtbevftbÃOMIfrtÃaf finbgroftz wie ber
pue felho vftb aOe feine ÿropÃefen vnb 2(popeln von biefen boTen Reifen vorgefagfÃaben. ,Sgt;ifweil nun ©off ber^jsaoî'Ti fo gebuk ftgZlangmftf^fg vnnb gegen vnoarmen (Sönbern voller ^arm»* Ãerftigfetf ipz warumb füllen wir gegen vnfern $Ã?iffnec^f en ntc^f auc^ ©ebuIfl^b^Z bteweil wir boc^ ©off viel mehr fcbulbigftnö? ©in mal wirbt ber nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fommen ! vnb bcn '^'nccljt/ welcher xnAttb-ts.
feine 9J?ttfrtecbt fc^lee^f / ^ufdjet'fern ! vnb wirbt jÃtien ben -(ofiit geben mit ben ^eudpcrnz20îaftÃ.24. ©olp%illein beft ^mpf z wtelt;iDauib figt/ aile ^effçen ber ^euc^lerabfcljnetbenz ' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;© vnb
3i nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fiidiciuniâveitfe^t
»«amp; ôj'e^uttâ nbsp;nbsp;'gt;«â« iXroffen ^mgw fîofç «amp;«/ Mô ifi
ifÃrer/aufjiuvo^fn/ âPf«^
â¬5fï)u(£gt;ft ïgt;cr â¬(H-j|lue tie Zizania, vnnb (a^i feilt Cciiji »ber gute vut töfe fe^einen/tvarumbtvoifentaü tie ?Oor* fieber/ tiean-le^rvntiebeneftvaauc^feibeiateiifieb/ vnnt 2(cf f r nut Zizani js befdet i|î /gegen antern vnnuUer vnt fîrenger fepn/ tann^otf e ivelc^er (angmiîtÃig ertmrtet tefj befîintpfen iX^age ter QBitergedung ! vnnt gibt f^att vntgeit ^ur^up/ 0iom.2.
3. COK Ãâ..
I. Hkraiiiü-
^'6 verindgen auc^ tie Canones/ ta^ man tie Zizania vnter ten ^ripiicben ©emeinten getuiten t vit allein bnlterlicb fîraf^ fen / vntnieljt (eiblicbau^treiben/fontern geifîbcb von tenfelbeit au^geben vnt abweicben foO / tae ip/ to^ man fie mü lieb ermabgt; nen/ficb.im brauch ber-^. Sacramenten von ih«^n fdntern/ vnt-allee tae fenig/tvao « jur befferung gelanget/thwn foô.^anti fin iïeifcblich ^enfch verfolgt ein ©eidlichen/ ter aber nach tent â¬5ei|l geboren ifl/ verfolgtfeinenlfiblichen. 2?-q. Vbitextusfic habet : Tolerandi iun t qiiidcm mali pro pace, nec corporaliter ab eis recedatur, fed ïpiritualiter : Spiritualiter autem exire eft, faGere,quod.pertinetadcorrelt;ftionem malorum : hocergoext ire eft orc non par cere, hoceftimraundum non tangere, vo luntati malæ non confentire, ^U tcutfch: fmt ^tvor tie bdfen von te^ frietene wegen jugetulten !, vnt man foil von cn «lefjt leiblich/ fonter ge iff lieh abtretten : aber WeiÃlich au^gche n ifi tgt;aâ fitugt^un/wae^urbelferungtepdfentienet : tannenherifltià tae aufjgehen/ mit tern S9?untf nit verfchonen/ toe ijî tae vnrein nicht anrhnren/ tern bofen willen nicht bepff imme-n^ 4 -
C.-
Tu bonus, toléra malum ,nam amp;nbsp;Chriftus-Iudam, cum ici^ retfurenijtolcrauit, ^u tfutfchr^u frommcrgetultetoi bdfenZ tonn co hat auclj (2^hâââ^wb ^utam getultet / ta er gewuÃt/ taf? ec «Hlt;s^ifbwar.
Difidclcs.
5tö;^etflgt;e(j©(a«6ert^
înfidcles cnim non poflumus Chriûo lucrâri,fi colloquium corumvitamusamp;conuiuiumrVndeamp;Dominuscumpubli-canisamp;pcccatoritgt;usmanducaukamp; bibit, amp;lt;. bas tfl : l)îc ÃOnglrtubt'^c« fânôrn wtr SÃnfîo nùljt gfa?m«fn / wir mit ,§nf« wcôcr rrör« nocfy cfîfH t îtannen^cr^at auc^ brr
à oî 9î wif îgt;r« ^^ncra vnnî» ©ônOrrn gefffrn tgt;an£gt; truncfctt.
TrcspeflbnasdixitDominusâpaftoris,mercenariiamp;fun4!: c. ille intratperianuam qui paftoreft ; illeafccndit per aliam partem qui fur eft : ille videns eos qui volunt tollere oues, timet amp;nbsp;fugit,quiamerccnari^eft. Si inuenimus très iftas perionas, inuenit ià ndi tas vcftra, quos diligatis ,quos tolcrctis, quos ca-ucatis. Diligendus eft paftor : tolerandus eft mcrccnarius : ca-uendus latro. Ecce, quod mali toler^andi iunt ncc corporali, lcd ipirituali vindiûa funt.puniendi. Vndccum diicipulinon eflènt rccepti à Samaritanis, ignem cælitus fuper eos dcducerc voluerunt, dicentes Magiftro : vis dicamus, vt deicendat ignis de cælo amp;nbsp;conlùmat eos ? audierunt,nclcitis cuius ipiritus eftis? Item,omnisquigladiumacecpcritjgladioperibit, 5)rcp 'Perfonen Ãat ücr .Ã)eoî9î genaant / ^trfen / SÃÃùîihngô / vnnîgt; : öurc^ Oft lîpr geÃft btr ^irf eût : îtfr ,©ic6 fïrigt anamp;erpwo Ãtnem : ber SQjtfbûng watt« et: fi^ef bit nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;! weldje bù 0djaaf wdUennemmen/
fdrdjt fic^Dniib/ïeuctt / bann er bient vmb loÃn» QBann wirbie:# fe breç perfonen gefunben l^aben ! fo ^«tt ewer, .Ã)eiligfeif funben / weiche fie Itcben/ wetdje fie getgt;uii)ett / vnnb vor weh c^en fie fic^^fenfollen/ ber.^irti|b«ûeben ! ber SOîiebûngifî jugebidben/vnnbvorbemSS)îdrber|afmanfic^jn^ûten* lt;èea ^et j^r ! bg^ man bie Q2gt;ôfen gebulben / vnnb nid^i mit Uibti^ (f}(r/fütit)(rn mitgeiflidjer Oîaac^ Ãrajfen foil, ^erowegen/wie bie^tib^fi'/ âïâPû îâfû Camartter« nic^t anff'genomme«
' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;S if waren/
H nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ludiciumvchbcr
nwftt/vtib îgt;a6 ^etrer vcni ^inimd x^bcrfir faHcn hlfin tvcff^n/ Diiü fprac^f n juin î!)?npcr/ tvilt ôu^af; nnï fagen/ bafj bae g wfr »on â¢tâinifttd femme vu b pever^eÃre Ãaben fte gehört/n'iflcOr mcljf ! trde^r6@ftpeô5îmber/fir|ept i ^fem / dnfcbab(rtgt;^0 ebnâet bf mmpt/ wjrbc bur^e ^eljjvfibf vmbfontmeit.
Qui ïccundum carncm natus cftjper^quebatuF fpiritualcm: nunquam vcrofpiritualiscarnalem pcrlcquitiir. Scd ignofcct eiquafi riiûicofratri , ïcitcum profîccre poflèper tempus : etfi quandoAEgyptiæfilium videritira(centem,recordabiturvni us patris, qui boucs creauit amp;.culiccs, amp;in magna domo, id eft in Ecclcfia, non fol um cflèvaiaaurea amp;nbsp;argen tea, fed amp;nbsp;Jignea amp;fi(ftilia voluit. Ãaetfl / bfrnacljbemStnfc^Ãf^offâiâfï/ folget ben (^et|îlic^enMfgt;er ber^cifthel? »erfolgt ben Ãnfe^lie^etf mUîmermeÃr/ fenber er »eriae^t ;Ãm ale einem bemi ifefjen ober ' gTQbemâ25tub.er l wnf t / baf erahnt ber ^ett fan beffer merben »nb waefjfen/vnbmann er alfo ben ^ofm ber ^â¢gppterin fi(iet ^firnen/ wirbt er fic^ be^ einigen SÃattero aller erinneren / ber bie -Cel^fen »11 ^cljnaefen gefe^affen Ãat/»nb ba^ er in einem groÃen J;'attf/ 'nemlicI^inberÃircfjen/meljtaneingnlbinevnbfilberne/fonber» aiicf Ãnlçine »nb jr.'bme ©efi^in ^at Ãaben wéllen»
Quantusarrogantiætumoreft,âquanta bumilitatis amp;leni-tatis obliuio, Sc arroganlia: quanta iadatio,vt quis fc pofte face-re credat, quod ncc Apoftolis conccftit Dominus,vt Zizanium à ftiimcntoputctfèpoftcdifcerncrc. teulfelj : âÃVie gro^ ifl bie ©efe^wulà ber»erme|fenen.Ã)offart/ toïegrof iÃbievergef (enkit ber l?emuf^ vnb linbigfeit/»nbt»iegro|i ijî ber rbnm eigj« «en bafr fielj einer »berrebt ! er f ûnbe bao tlmn/Wil?
(f2eober.^«9îâXben31pofelnnit»ergimnet^at : ba^ er mil meçue« ! er wiÃe bao ÃDnfraut vorn ^îVeççen^nfe^eiben.
1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lt;Ãie{ei»
S'rcvÃcftbcfjSfilubciw»
tiefem /e^ter^f nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fctc^ M 3v Ov
haben and) viel g^riftOc^er akev £c^vev vnnD 5ür|îen^e^erfamltcà vnnb ïôbhch gelebt ! wie nad)fo(3entgt;e^eftnncnia beweifeiK
C A P V T VL
2(nn Tertolhanusfcfjrdbt ad Scapulam : ifî ntcnfcl^f
Jidjan Oîec^tfn/ oöfr bfr binidjFfif vnî) nat «racler nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i^a»eiî nUgi^
nunflTt nac^ ft^c«/ nbsp;nbsp;nbsp;fin /eDf r 3)îf nfc^ (fin eignen ©ot? «isadreligio-
teefctenà mag Ãaben obergfauben/n^ae er tviï/ î)ann e$ jcl^aOet feù nem etnee andern CKeagîonoamp;er^^iau^*
^6 Wîlgud? mefjt jrgenî) emerOîelJgicn gebühren ^urOÃeKgiott jujtvmgen/ trefclje felb wttirg foH angenommen merïgt;en/me^t mit gemalt / tvetl ïgt;ir 45vtfer von einem guttviiagen^emfit^gefor^ bertmeröen/ vnb ©ottvon ben vnmtiagen fein Xgt;p)fer begeru Hæcille..
Gregorius Nazianzenusfîtmmet anc^ mit/vnnb fagf Zeew/I vnonicljtgebn^ren /emanbo^nm@lanben^«|mingen ! bann baö ©ebevmnn^ber^eligfeitijiberwdflniben/ vnnb nidjt ber gen jmungenen.
Ghryfôfîomus fcfjreitf / ^Ãrifîuo f ba mil mtr ⢠naclîfclgen ! er jmingf nù/ er bÃt einem f(tgt;en fein 'ÃBiIlfilr ( Sin-gulorum liberam cfficicns voluntareni ) vnnb fpric^t / Si quis bintii freys* vult, âïöerban'tl/ i^Ãripno^mmgetnic^t/ fonber er ermahnet/ : si Homilia56.fuper Matthæum. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;r nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'
3Ufc rebtauclj Cyprianus in concilibCarthaginenfi : (Jin je^ lt;m^aiLtr,M. ber mag atneigen mao er ^alte/ mir mollen niemanb vrtbetlen// ober ji manb vom ecl^fen ber i^emeinfc^'aflTt anfifci'lieffen / man er bao TVibtrfpnl ^dlf» (Jo foü ficij aneb fein QiiÃ'l'off ober ben ötibenj er^ibfn / r nbsp;nbsp;mit(çrannifebnn(Sebretfen|une2impfCiS
(J H) genojyeji
is ' ludiciumVonM
Wrwoï em fcbrr^^/fc^ofT â Vitîiteit»«if^gt;'ti (Dae Ijl QBdc^rc r ober 3(uff|f Ãa ) bû nbsp;nbsp;nbsp;PÃnl / ÃÃAcfjf vnb
. ntlitt ctniie- nc'ïBiQfjJrÃflf / b4^avon emcmanbanstf fi5(l gcvnÃdff wa^ ,mtt^e,iM:.o, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fanmanba» mÃnkn/ fonbonwtr fvüeo
«wdran bc^ ÃÃrfÃdto üitfae nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;3ffu ifÃrifît / ^tdniâ .
mb aUctn aUett .lt;;nvâ(t Ãaf.
Auguftinus Epftoîa 163.âfcÃftibf : de nouo tcftamento oftcn-»4inonpofle, quodiuftusquiiquam interfecerit aliqucm. baô tfl : à )îtt bcitt ttctvot Jî^eflamcMt filnbemcÃi bfwùfai wabrn/ba^ lintaknd« ^aaÃtaKmanb vmbgebracÃf Ãab.
Idem epiftola 158. dicit : Hæretici non funtmorte pledcndi, â â ^aô tft/ bùÃr^a fitib am â¢icbcn mcÃf ju|îra|ten.
t Idem cpiftola 6i. Hærctici nullis legibus poflunt occidi. ;§uttmfcà ^bif Ãfi^a fan mon mit fdnon @v|cç ©ba raÃtdi ebbten»
Idem tomo d. Hærcticos gladio tpiritus Catholica interficit Eceiefia : bit aüÃemdn ^ircà tbbtd bie Ãeça mit bem ©cÃwabf ^bfp ©dÃee.
Fides perfuaderf nùcogi debet.dift.'45. gt;^a @(au6 foH vbdgt; wbt tncÃt ge^mnngen irr rben»
. Lutherus in confut.- determ. Chriftus numqiiam cogit timoré ad pÅnitcntiam,amp;li3aeticos eottîburi eft contra voîun-.tatem Spiritus, gu Xctitfcl} : Ãnpue Ãat bit @ilnba nùma# kn bureç goreÃt jur ^u^ ^ejwun^cn ! vnbbie Ãf^a »erbrenneti . ijl wiber ben widen vnb befelcà be^ ©eiÃe.
Auguftinus Epiftola izj.Corrigi hærêticos capimus,noniie-cari. âWir begeren baà man bie Ãe$er beffer macÃen/ntcÃt baà -manevmbbringenfolt
Idem fuper Pfalm. zj. fcribit : orandum pro inimicis, nott vC occidantur, fed vtcorrigantvu: ; Si non licet Dcum orare vt . nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;' îuimici
inrmici iufio fupplicio cocrccantur, multó minus nobis Iiccfi illosoccidcrc. öaeijl: 0gt;?anfoQ^rhf$ank6tWmy nic^tba^. fic erwürgt/ fonïxrnöa^fiegebefferttwrben/ baMngebóJ^retfic^ nif nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;5«tift«ï / ïgt;a^he 5ânnbt mit hlltc^er ^traaflT ge^lt;
firafff weiten / fo gcjimpt vne viel wewger amp;iefeflgt;ea vmbï«gt; tnngen»
Porró , quotlocis agit Anguftinus cum Gælârcands præfc*-ôis, ncdonatirtæ, uonfolum hserctici, verùm etiam horrendi latrocinij gcnercgrafîantcs in orthodoxes, occidcrcntur j ne non eflent, qui pofiènt corrigi,ficuti refcrtErafmus inAnnot^. nouitcftamcnti,cap.2o.Luc.i. ^uteutfc^ : 2(kr ntl Wif Vielen Ãrtften oamp;er wie offt Rauheit 2(«gu|îw«amp; mit ben JStepferhe^en ^iptleut^en / ba|i fie bie lt;Sôonati^ewnicfjf »mbbrde^ten / welc^e^: bechnitallf in Ãeoer waren/ fonber aucïj wiber bie rec^fgtóubigeitJ mit grewhcJjenîOJorb^ûefen^anbelteH/ bawù man ieuth |etteZ he gebelfert werbenmocljte»,
CyprianusdefimphcitatepraElatoruns : Hæc eftinEcclefiai noicenda Hmplicitas, hæc charitas obtinenda, vt columbas di-» leftiofraternitatisimitetur, vtmaniüctudoamp;Icnitas agnis amp;nbsp;Oiùbus æquetur.QuidfacitinpedorcChriftiano luporum feri-tas âc cantun rabies? amp;nbsp;venenum lethaleièrpentum? amp;nbsp;cruen-^ ta içuitia beftiarum nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i|î : 3^ ^irc^enfoU inanein fole^C
(£infa(tftnnen vnbwi|fen7 ein feiere^iebeifî barinnengnÃalten/ baà bk brnberfiebe 4 ùbc beniîauben naefg^ue i baà bie fanfft:» mfwÃigfeitvnb (inbigfeitben -éaniblin vnbôchtfïin gleic^mdp figfep. ^aetintin einem CÃriflicfjetr^er^en bie ©rimmigA fat ber â^dfffe vnb ber wnet ber ^nnbt i vnnb ba^ tcbtlie^-Q5i|ft ber ©d^îangen vnnb bie blwtig ^raufamfeit ber wilbe» ^^âter?
ÃannenÃer wirbt a«c^ ber Ãepfer Galienus gelobet / baà Wi mit nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fCwtt / man folie aujfÃdrew
jS nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;' ludÃGiumVOrtîJCV
Wc (TÃrtjTcti V / vniiO einem /eöftt ^ulanett tiae^ femcrtt Wbunefen tn nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;thesen faefjen ^«§i,inbehi / Eufc b. lib. j. cap. 12.
tgt;nîgt; Dionyfius Alcxandrinus frfgt;rà tgt;t/bn^ Galienus, afÃ-cni nflU ^teefje/ berganzen 333e(ta»|fgan0en / ber ben èâÃn^îen fneben »erfcljafff/ vnbben^iÃfifotäff Macrinum gepr^lft Ãat/ Eufeb. eod.iib.cap.22.
huiniMM, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^Ãerätetefjen mirbf ber ^tepfer louînianus eiuc^ gei Ãnnibf / 06
wol few ©ewut^geptffen war (fÃnjîltdjen ^neb vnb .(^nngfetC jtifurbern /noe^ wolf er ber t^rep^eff be^ ©laubeno wcljf ablwuclj fhwi/vnbfprac^ : QBteba^erntewanbwolf vberlnfità fepn/ f6 glaub einer wao er well/ boclj fo ^ab er biêfe befonber Ueb/ vnb §alf fie in eÃren f bie ficlj beÃeiffen fûrnewlicfj au|f ^^ripliclje wig«* feif ju^anblen ! berÃalben lobfauci^Thcmiftiusphilofophus ben ^epf^er louinianum wif vfrwuttberiwg/ ba|i er hat ein /eben fei^ neo gefallene laffen glauben. Hæc Socrates in trip.' lib.3, c.21.
^nb bieweil^epfer Valcntinianus bcrtnepnurtggewefen wie bie patres ju NicèEà jbewife à uefj ben verwanhte n feinee ©lou# bene viel gute/ noc^ weite er benen bie einer anbern wepnung was* ren nit vberlafig fepn/ febreibt Socrates in trip. lib. 4. c. i.
,^trm Gratianus Inipen 2(le er bae Oxeicb erlangt/ blt;^f er men# ntgltcb »om l^Ienb wiber be rüffen vnnb laffen tinfoinmen / aueb Nöta ibie nn ©efepgemacljt/ba^ ein/fbe Câîeligionjbee Sacra vnb Toffee# feoenX?!# nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;éunomtaner/ »ulâ
0ton. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ntebeer nit wollen |u ber ÃirebenÃaben/ TefteSozomenolib.7.
cap. I.
Confiât him nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;t^ewolfeaucbberlt^blicb^eprer Conflantinus) bernicljf milt;
â ^âwalf onb 5'orcbt/ fonbern me§r mit liebe »nb ©otfefor^t rc^ gieret l wie /bmÃufcbius Ãb. 9. bae lob gibt / onb beroÃalben von /ebermanZ bevorab von ben lifbrilîen geliebt wurb/niemanbjunt , nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;©lauben nbtfbtgcn i ob er wol groffen Pet(5 fürwenbet/ bie einig#
feifbefj^laubene^uerbaltc« / nut büttn vnb anbalten ^ur Si# nt'äfdt/
ntemanb woü er nofà «titelen ttoc^ ^ewah fÃutt.5)«* »Oll mag man Eufebimn kfenlib. lo. hift. Ecclcf. cap. 5. »nnbde vitâConftantiniJib.ïi,cap,55.amp;59.tt)teerî)anndefcx£aSynodo fpridjf : ^ei^bemanmdcïjttgenÃoftfagentwr/ ba^mir »npar#
Holâ/ wîgt; wóöen bepbfô ^np vnîgt; gnebigcn Wflleniu bnit^nlm (bann bamaÃwarheÃtrc^auc^/dmmerüc^jerfpaU ten) Ãaben/ trdden auch mcman b au ff eigene mcpnung trmgem QÃn- laffen em feben aufFferner mepnung bleiben / ban mir bitten/ rdi^en vnb loefen jurfnrbernngvnbrÃnefotc^er^mgfeit : mtf 0ema(f femanb jnjmmgen eher ndtlbigen flehet vne garment HæcimpcratorMagnus. 93nb ifl ein mercfüc^ (^x^mpel von ber ffepheii be^@faubeno/ba^ niemanb foü gejmungen tverben.Ser «ffiene grofimdc^ng Ãepfer §at mo( gefe^en/ ba^ bie fpaltung m ber Ãtr# »»»« wdw cfjcnvnb@la«beno(e^rntc^rfdnneober foU mtf bem @c^merbf anlfgc Ãbben tverben/fonbern burc^ bte @c^tfff/vnb barumb ^af er auc^imNiccnoconcilio befohlen / bte fSpaffung/ fo bte är»« naner etngefüÃrf ^aben/mtf ber le^r bef (Juange(i)7ber y^ropÃe^ fen vnb be r 3pofïeln j ufc^eiben/ vnb auffi uÃeben/mte ge fe^rteben pf^ef înTrip. Thcodorici li'b.i. cap. 7,
;©er jtepfer AElius Ãaf tm anfang fetneo Oîetc^f bte (^Ãrt|îett AEliw ÃtirM-verfolgt/ aber Quadratus vnb Ariftides^tveen gekörte Ortfîen vnnb ©öfffeügc SOîdnner/bieemeoÃoÃen 2(popolffc^en ©latt^ beno maren / ^abeti ben Ãepfer mtf f^ren ^ilc^e rn vnb apologcti-cisbemegf/ bafâerauff§drefbaoQ5lufber (î§rt|îen jttvergteffen/ vnb fc^affef / man folf fie Ãtnftiroan ber Dlehgton falber nfe^f an«» Ãreiffen/ mieEufcb.iib.4.c.3. vermelbef/ vnb Carion in ferner t^â^romeaatlegterf.
lt;So ^aben bte brep Imperatores, AElius Adrianus, Antonius Pius, vnb M. Aurelianus Antoninus, Epiftolas pro Chriftianis gefc^rte ben / mefc^e in operibus luffini Martyris, vnb in Eulcbio lib. 4. c. 9.12. amp;nbsp;13. abgefrneff finb/ ba^ man ben lt;2^Ãrtpen ntctjfo
5 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;«fäf®
40 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ludÃGÃumVClîîâCV
«rgcô jufii^sn fott/ wofif mcfjf n?iî)(r bâe Oîdc^^aty ï«lnK^
^^f^gktdjenÃ'ffrvnGaleriusjMaximianusjVMfcFlauiusVaL GonftantinusfurbùvnfolgtcnA^^njîfnEdidaaufîgc^fn ! fie mógen kpibrcm ©fauben bfaXwwo fjcnicbf ftgt;ibcr ^£*rbarhit bâtibîfn : vnamp;foüfn^oftfiirôer jtcpfrrbtçf/ vnbfur bffjÃfmnnctinu^cö^olfart^biftfn/ wU in Eufeb. Eb.9. q.ç-^fcbrùbenpfbct.
jéann bfr ©(aubfoll freç vnb vngfjtvun^f n fcpn/tvû bic bre^ gro^tnac^tlÃf Ãcçfer/ Valcntinianus, Valcns, vnb Gratianus, b/n ^tfcl(ôfh'n Afiæ vnîgt; Phrygiæ, amp;c. ff (b|î angejf tgt §abf 11/ tgt;ie ^ert fînbt man bepm Theodericoin Trip. Jib.4. c.8.
SOnb ob wol .^epfrr Valens, ale a mbie.^epfreç Atrij fît 1/ b:e SOert^fvr ber confubftantialitetofrfclgff/barumb/n auch @o(t gcflra^t/fo j^n bodj baeOSuclj Themiftij pbilofbphi öarxu'U ^^t^^foOÃcn vnb gcmiKcrt/ in wekijfma bni Jltpffr berr bt vnb irigt; mal^ncinifgraufam^nfcpnvon wegen ber fpaltnng (f^riÃlic^er ^fÃr/ Sozomenuslib.6. c. 36. amp;nbsp;Socrates lib.4.cap.
».Cot. lî.
J^at nun Themiftij Q2»ucb ben 5t(pfcr gemiltert / mtc me.1 me^r foil ber QSefefc^ (f ^rifïi/ à )îattÃ. 13. bie (*5ebu(i/bic 55arm^ Ãcrnigfcif/ iSanfftmufÃ/ onbbieXiebe/ bie bemnccbfîcn nidge argee thui/ bep allen ^brifien tgt;te X)berl^anbf Ãaben? bann bie ÃOerfolger gefallen ©otfnidjt/ i.^^eOal. 2.
® C foU man pcf; i)ann ^en ücn ^ef^cvn ^at? fenf môr^fdncrfvagcm
CAP VT VIL
^'f^îiwoif : Å*6 foil j( (iner benembetn nadj art ber Tiebe lang^ Q/jmui^ig tragen / vnnb fo ein SSîenfelj etwa von einem Se^l quot;^^vbereiict wirbt/ fo §fl^t /§m Wîbernmbinred^tmtt fanfft^
mntÃigettt
nithÃilt;îcm @dfî/ bi( jhvamp;dÃlicf^fei^t : wbfihcauffbicf^fdbÃ/ l)vi^ C'a njc^jf auc^ vcrfucfjf werör fî / eiiicr frajjc anbern UÃ/ ftgt; ttxrbcf j^r Ãîae ©ffcç Q?finpH'rf«t{â¬tt/04(. 6.
^^a^(V fcljrnbt DominusLuthcrus, nwn folî biC â¬4«fftr«w§»nôfrnc(jf(«/ vnnôtiK^nittt @(of^ verdammen/ von Den Concilias,vnî)3(ugu|îinn6:Vtamur ergoharcticis,non vtcorumapprobemusErrorcs, ïèdvtcatholicamdifciplinam aduerfus eorum infidias aflèrentes, vigilantiorcs^cautiorcs fimus, ctiamfi eos ad fà lutem reuocare non pofTumus : de vera relig.cap.5. nbsp;nbsp;ffutfdj : lt;go Ufîff vne nun ber ^etfcr gebrauchen/
niche baà n)jr /hre^r^iheunb troffen guf hrtlTfU/fonber bafi wirnni« ber /re nachPcliungen bie(?af hofifeh jucljt ^uerhaffen/ befîo iracht^â barer vnnb furfichtigcr feçen ! ob wir fte gleich juin thetl nicht tvigt; b berbringen fûnben»
Thomas 4. Sent. dift. 13. inquit iccundum Auguftinum, Eccicfia vtitur hærcticis ad probationcm dodrina: iüæ : vti, hepüt/e nicht tdbfetU verfolgen / noch erwürgen : bafollbennei^ «crfürbenanbern ^ftben nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;bitten / ben fchwachcn
int ©lauben auffnemnien / ^om. 14. (^inanber freunbtlich ^ur ^Ãelferung vermahnen ( bafâber ©tarcTglaubig feinen îîecyen viel mehr mit gutem (S;enipcl ! mit ©ebult vnnb allerlei) âïBols (haten / mit einem vnflraflFlichem Faubel / befgleichen mitge# funber reiner ^efw! mit-fiebe viib^reuubtlichfeit im frieben um ©lauben loeFe / rdt^e ! vnnb ^n gt;;gt; ä ot ä o; in ber forcljt C*5^irte6 gewinne / weber bajrer in vermeffener ^eif / auf ticibt ober raaehbegierb/ wolte vertreiben t tobten / verfolgen vnb verbammen»
(golcheo h^t duch 2(ugufîinuo in ber ço. (y-pi|îel jum ©rauen Bonifacio gefchricben/ba er anjeigt/mit wao me|figung bie (Sect en ur ^â¢inigfeit ber .Kirchen wiber mögen gcbrac^ weri? bfji/vnbfprieht: bann eo/ejuvorgeweiOagtip/bdf Oîottercp vnb
5' if dr^ff^
'42- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;IudiciumV0Utgt;Ct
«r^frnu^ fommctt foncn/auff Da^ tvtr vnber lgt;«i Jfittî*«â« figf/am^laubcnvnnbanöfröfbebftvc^rtmógftttpframp;cn : am ©hüben ! fo wtr »on ^finennttverfS^rt t an ber hebe aber/ fowtr auc^ îÃnen I bamtt fie gebeffertmerbeii/ iuÃûfffe fommen/ njcf?t allem bariuanÃaften ! bap Heben fcbmac^en nitfcbaben/ »nb bap fie »on j^rem Idperftc^en 3fJt^«mb entlebigef werben/ fonbern aueb für fie bitfen ! auff bap ber nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;oî )b.rlt; 0mne enJjfhe I. bvV
mrt fie bie 0cbrtfft»erpanben. Hæc i lie.
SÃnnb wo nun bao ©ebwerbf bep ©eipeo bie^e^erepen m'cbt »ericeibf / wirbwbaoweltli^CcbwerbtmtaHem mt »ertteiben/ fonber »lel nieÃr pdrrfen/wieaup iutbtîo bteoor gefaxt ifi^ xnattb?. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^lt;â10 Wie man ficb ôe^en falfcb« n ^roip^eten »n â^orpebern
1«. »4. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Ralfen foil / Ãat ber nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;felbp aucb gelebra:^emgt;
heb/ bap man fie foil meiben/»nb »or nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Ãüten/ihnen nirg (am*
ben ! ba er faÃt : .^ûienb euch »or ben falfcbcn ')gt;ropbefen / bie in CcbaafÃflevbern JU eucb fommen/ iimwenbiÃaberfinb fie reip fenbe/Wdlff : .^iifenbeucb»orben2)?enfcben/ bann fie werben eucb»beramwortenfûr ihre Concilia,amp;c. ÃOnnb in 9^falmen/ ^abf nicht Ãemeinfebafft mit ben falfeben/ »nbfiçt nicht bep ben ©ottlofen/^fal.i^l. ©ebetaupoon ihnen/fdnbcrt euch »onib^y nen ab/ fpridjt ber nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^fai.fi. i.lTor..^. ^pocnLis-
»om. 8. Ãer Ãcpallt ermähnet lt;S*lt;pauluo/ bap manfoil »on benen iXiniPtb.?. Wficben/welchewiberbie2(popolifcbfebrjcrfpaltunûnb4rÃer# nupanriebfen : »nnbjum iîimotheo fcbreibt er !. bie beÃicriÃcn auffö ©eft/ bie .fjoffdriiÃen ! bieidjicrer! bie »nÃciftliehe. ! »iv freunbtlicbe ! »nocrfobnlieh^ ! îgt;âe feintfiebe jum Ãufen haben/ bie»nÃüüÃ/?öerrdibfr/au|fÃeblafenfiiib/ folchenKibe-
Sy?an Ãat auc^ E)c0o weniger vrfad)en Ne^e^â i?er weit(idgt; ^nflraffenWW ^iwerfeigen / Dieweü pcDev.^ir(Vcn vnnD Den ree^tgidnbigen wahren
S^rifnân
Ãrcv^eit teà GUatiÃnw. 45 g^vifîc« mit i^rct fa(f($ctt £cÃr gar fein fc^atâc» jufilgc«/ foimcr i^iwmuiyicf} fe^n fön^etv
C A P V T VIIL
/^^X2(nn 2(uöufltnu6 fc^rrtSt vber ten ^4. ^faïmc« a(fo :
Non opprimitur Zizanijs frumentum, imo per tole-^^^*^rantiam Zizaniorumerefeitfruftusfrumentorum : I-pfccnim Dominus dixir, quibuläamopcrarijsvolentibusera-'â¦dicare Zizania,finite vtraque crcfcerevlqueaclmeffem.Ãa$lP/
;5Daö ©etrepb wirbt burc^ôÃDufrautntc^t vnbergetrurft/ fotibcr burc^ bw @f butt bc^ Sönfrauw wde^^t bw fruefjt bc^ guten @egt; f repbö : bann ber nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fe(bfî etlidjen 2(rbf pteru ! bie bae Ãt^n««
frautwoJten au^ietten / gefaÃt / taflete bepbe mit etnanber wac^ fenhOiurifrnbe*
2ttfo fdjreibtauffj Chryfoftomus:Hçre/ès non offendunt vc-rè bonos amp;nbsp;fideles : amp;nbsp;Tertullianus ad Scapulamair :Necali;s obeftautprodcftalteriusReligio. Chryfoftomusitidemtomo 3.fichabet ; Benefolidatasinfundamento verae fidei animas, qua:cunqueirruuntha£;relès,redduntfortiores. Et Cyprianus fieri hit,Ecclefiat non officitcontumaciümultitudo. ^u teutfc^î
»erlepen bte reepten wa^rgtaubigen vnb from^: men nic^t.
^6 nupt » nnb fc^abt auc^ einee anberen Otefigwwnnbeni t^ennicpt
fatten ein waôfûr^eperepen gfetcà wétten / fo machen fie bodj bie inr^tmö^tment. bep wahren; étaubene wot befepigte Cf eten nun bePo pdrcPer*
ÃerÃircIjfubringetvnbtBMf bie vietéoberber grop .^auffen ber â^DngeÃorfainen frin nac^tÃfitoberfcb»aben.
SÃnb obwot viel gutÃerpiger îOîenf^en burc^ bie QBiberwero
tigfeit vnb fpattungbepm ©tauben in/bââ«'»« ©emöt§ nit wenig nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;g^_
3' tffi turbiert
4 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Judicium VCtrt^CV
furSïâfrf »flï)gcangfltÃt / ï)ocfj foflcn pe teï)fncfctt ! nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;bftt
men vnb imffirtuefjltcn Qiottw aHeö ^utnn fotnpf / tmb benen bie@p«tifamp;envnbfdrcfjfen/ vnnb ©eügfe« nntforcfjtvnb atttenitvirefen/ fofc^efpafnihaartber ^cU^feit tncïjt fan fcftab fepn / tvelcbe nut )gt;au(o ^eanp fe^m / bafj fuâ fdn ^lreatur non öer Jiebe ©otters / biein ^efu ip vnferm / fe^et^en fan. 5)ann biefelben fofjjen feinem frembben ! fonbern ^cren à b (ein bte ©timme 3tfu lt;^l^rt|ïi ,(gt;re$^n'ten vnïgt; @eligmadjeiö/ ber na^e t|Ãaüen benen bie j^n in ber ^ar^eit anrulfen. 3^^ lernen /ren eignen 2£)?ange( vnb ge^I ! bep fo vielen ^rmngen vnb SOneinigfeit/enie^rvnnbme^rerfciiHcnZ ancfj fürfirfjttg ittber liebeviuib(5Drc(gt;t@oftebtt)anbe(n ! nicnianb freueiilielj veibani# men/richten vnnb verfolgen / fonbern fic^ befto fleiÃiger im iia^« menll^riÃi in bie ^nf / vnnbjum^e^prfam^r^rijiibegebeu/ ^rnnbtvnbi^rfac^folcber Spaltung/ i^neinigfeit/ ^rmtig vttbgtvvtrael?tÃnerforfdjen/4iic^aHe0 j^reo ©lanbeiie/ ie^r/ QBefene vnb iebenoanfnniftvnnb fortgang/ je me(^r vnb me§r filrfic^t iger tiertvegen vnb ubefic^ tigen.
t-CbcfVal . pfalm 62. â »5)ieWHJ.6,
tverben auc^alle (gt;oeljverÃanbige ©vttcfdrefjtige CUfcUi« fc^en/ bnrcljbefgleic^en^paUungen/ beigt;v,nferm /^â¦Â©l'^nben »trvrfacbt/bj fiealle 4e^r o^n anfehè ber *Perfon/tvol prüfen folle/ tveil groffe ient^ auc^ fc^le'/ mie ber fdnigticlj 'prophet gefagt §af»
'Pauluofpricljt^nnllorinfleern/i.ilor.ii. müÃen DCotten vnber euclj fepn / auÃF baf; bie fo reehtfclja/fen finb/ offenbar vnber cuclj tverben. Ãia^er fagt 2tuguÃinuo tom.i.fbl.682. Varieras le -darum profuit Ecckfiæ : bao iÃ: ^ie ntaneljeilep art ber .0eefen ià berÃircl^en luUlic^ getvefen.'^nb D.Lutherus fagt/baà in ber (£^riÃcn^eit fein r^uenoc^auff^,Oi en ià mitir^ eefen/niitfalfcljen ^Srübern ! tomo 7. fol. 37- braneljt ber^alben bie Ãbttliclj furfe;« ^nngbeÃSÃnfrautobenrecljtgldubigen^ur prob / ^ur èebnlt/ vnb jwm guten/ alo §ieobfn fefjon erflmt tporben iû
3a«)ic,'cni^vrt / wdcfx^cgcHOcn^dfmntiit gnvait bci3innaî5iifakcn ! yctnbchî niclx ^lUehr wiï)târ ünt ^cfvld? gljriflV vno nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;0d)viflt/ '
fonVcrn fie thun aucb ücr ïvabveii èÃviftUd?ctv hinten mit feld?em Ãcîvaît oreffen fd;aîgt;c»»
C A P V T ix;
fofdîCô Chryfoftomus crFanf/öarumf» Ãaf er fc^nV* A) y Cbcn : Qui vi,m alfert plærumq; aucrtitUn cælcftibus bor v^^nisnon eftinferendavis : î)aôljl;QÃ3fr$win^tvnîgt; waft vbf/öer ÃvttOct ÃcmfuiglK^ ab/in-^tminflild'fn ©iitfrn foH man fern ^tvanà oUfr ©ctvalt braudjrn.;
SOuà iD-(ut^e»' Uâamp;rct ó.Dominica poftEpiphaniæ: Qui nuk Ia voluntcfl'e Zizania inter ièlè, hoc e^iunt, vt nullum fit a-pudeosTriticum. tiaeijl : âïöfk^f 6fpfjc^ f«« SÃnfrant irdk ten IfiOfii ! Die madjen ! Ãa^ and? fein quot;IBeppcn bep )§nfn iÃ. Auguftinus Epiftola 15S. fcribit, contaminari pafliones fan» dorum, fiviciffim occidanturinimici: Paeifî: -iOer .^nllgett Idben tvfrPenbeÃed'tgemadjf/ roanntnanheScinamp;candjvmUâ fcnngfh
^6 peÃft auefj dn grolFe nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;barauff / wann dn wddt^
xlje4gt;6frfdt gemc^nft mtf bent ©chwerPf dniÃcrkp ©huktt ^Mücrfolani. «iöann ob fie tool geifen dn vnrec^fen @IaiH ten verfolgte ! fo tvurPen Pod? j^rc ^ladjPoninien Pas veifok gen gewonnen / vnnP mit Per ^eit Pen reepten ©lauten verfbii! gen : Qötc es Pann mit Pen 21rrtanifcpen Ãepern ergangen f|l: Pannjur feltigen^eu paben Pte QStjepó^Pen Oîômifepen Ãep^ fer angepept/ Pie 2lrrîaner juverfolgen/ Pa nun edidje 5îepfer Pas verfolgen gnpopneten / vnnP etlidje fpre 'ÿîacpfommen ! von Peu ^Irrianeoi berePt ivgre« / )bi ( $^d?n»nâ 'vere Pie reepte
OVargn® i
ludiciumiwJlt^cr
^rrianaht-r^s.
^ar^nâf/ peatt f rfc^tgWuhgf« »nnb rcc^fffÃrett# î)c25i|yjâffjuv('rfTj(gcn/v«lgt;îgt;te2(rrwnîfdjcÃd^frjuamp;rfc^irmftt/ ï)4r«mtgt; jfi ceâamaHfv fic^crfîcn vnîgt; gctvtffgrn/ ôap ftn JOberffit j^r(0 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;hi^(/ »tiblt;4(^ bù ^d^Uclie éiîiWni ôn|b
(icb Ãf fîrafft wcrüf n., ^ann ee ifî vie l wc^cr vnb beffer/ (â¬gt; werbe vier ober jeben mal emreebrer @faub ^ebuïbef/ bann nun etn ma( etn rechter ®(aubveifo(gf/ baeaüeöfnib^Srenti/ eigene Qöorf/ in bemelfem î^ractat/An magiftratusiure pofTit occidere Ana-baptiftas. ©ermepnun^ijïauch S.CyprianusIib'.i. epift. n. fol. 39- SÃnbLutherusvberbaói.ijDr.T. $Oîrttvelcbfâttrotieorbifrt auch Auguftiims de fideamp;operibus: quidam perturbant Eccle-fiæ pacem, vt conentur ante tempus ïèparare Zizania, atq; hoc erroreeacitatisipfi potius à Chrifiianitate leparantur.
^thch betrieben ben fneben ber^ireben/b; fie fiel} vnberjîeben baô ÃônFrautvorber^eitau^iuietfen/Dnbmif biefern bïinben^tt^ thumb werben pc (e(b|î von ber(?hriiîenbeif abetefebviben*
^er 3efu6 (fh^ilîuo ! ber bao SÃnfrairt wr bem tScbmtt aufJîurau^en fo ernpficb verbotten ! Ãat bie affeet ber SOorpeb^f woterfennt ! welche offtermalo /ren eignen palfionier# ten ^egierben mehr / weber bem (^eifï ber @anfftmötbigfeit/ folg 0o(tenun ber 'ÃBeltz vnb ihren @cïehrten/bcr gcwalt gegeben frpn/ bas SSrifraui au^jn/etten/fo mdcbte ($ balb hen/ ba^ bie/ welche felbfî bao ÃOnfraut finb/bao ©etrepb ^rbao SOnfraut au^rauffen / bamit fie ben 31cFer aôein innhetten. 4)a# .rumb Ipridjt ber .^9îoî nicht/ bap büJ^irten jwifeben Schaaf »nb @cbaaf / jwïfcben 'îBibem vnb ^SäcFen fbüen richten / fon^ bern/ ich wil richten jwifchen ©chaaf vnb ©chaaf/^wifchen ^i^ bern vnb ^bef cn* SOnb ob man gierig etlicher SOdtter ©chriff«« ten/ober artbere ^efeh ober menft^che t£inreben hingegen wolte vpponieren/foià hoch bet .^Ã9ioiâ¬^iÃu6Whr bann aUe'îÃdfi» ter vnb alle Ãïîenfchen*
S«
5« br m ^fBrauc^fcn btelùbe Patres ^egcn öf« Ã5f f (af lerfftiÃfi» ^fnt cm fo(c(jc (»cfc^oDcn^nf vnh moderation, öa^ man Wc Ãaf^* pafftge a(km mit Dem gcijfkc^cn Q5ann (ïraffen fxgt;(f : mic viel mc^r foU man iMtm/nac^ îgt;cf ^cÃr nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;îgt;t( (cnigc/mcl^cnoc^
von finer cmÃclfigcn 3po|îo(ifc|fn Kirchen afo ^e^cr nif vbers^ tvunöenfml»/ (gt;ep gemeinem lt;tçnp(tc^en frieben bfeiten faÃen ? î^temeil anc^ in Codice de fummatrinit.amp; fide Catholica , lgt;ef ^epff r Thcodofius fpric^t: âÃÃtrwdffen lgt;a^ alle vnfereSOdftf er/ The«j,ÃMgt; tue vnfer gneoigo^epfcrt^umbregiert/ pc^ Der IKeCigion vnD De p lt;^(aiibfno galten / trefc^eDer^.^etrnoDie îXdmcr gelehrt Ãaf: fetrut, tvie vne Dao Die 3îf(tgion vnD Der @(aub/fo von )Bm Dargcbcn tfi/ vnnDbifj^erbelîfÃff/anjetgf : ^emftc^/ Da^tvirnacfe3popo(igt; fefje r X)rDnung/ vnnD (£uange(ifc^er ie^r ! gfaube n ein ©ott^ei'f in gleicher SSJîapefîat vnD ^eiliger 4)repÃeK De^ ?Ãa«ero/@v^6 'TritutM, vnD ^.©eifîs/tvefc^enun Diefem ©efeç nac^fommen /Die^eip fen wir fic^ nennen ! Trip. lib. 9. c.7. '5ïun ifî peters ©(aub/Da^ ^ripuo Der ^o^n De^ SOïenfc^ene Der lt;6oÃ^n De^ (es« DenDtgen @of fee i|l/0)îa«^.i^i. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^ep Diefem ©lauben
vnD ^efanDfnu^ ^af i^^hriffue Der Den nbsp;nbsp;)gt;efrum ! vnD
Die anDerc feine ^pofïel (affen bleiben /Ergo, fofoll man nac^ Die^ fern nbsp;nbsp;nbsp;mpel vnD ^epferfidjen ©efe p/ nie manDe von lt;S. â)gt;eter6
©(aiiben oDertveifer tnngen / Dann tvcicfjer gfaubt vnD (ebt / wie ^.âPcfrue geglaubt vnD ge(fbf§af/Der wirDf ff (ig.
lt;5o aber jemanD/ Der einee verDamlic^en ^nthumbe wiDer Die 2(rti(fulDeà ©ïaubene vnDDerangemeinen i£^rifHic^enÃirc^ett vberjeuget / vnnDmit Derlt;Sc^rifftvbcrwunDen/ Die verfam (etc Ãirc^ niefjt wolte^dren/ forait man fic^ gegen ftn / wie Der (ï^riflue à )?att§.is. befb^en^at/ Dayman Den/welcijfr alle bi ib Derlic^e Qöarnung/ vnD Die verfamlet e jîirfD nic^f ^óren wif/fne einen .^fpDen vnD pubfieanen Ãalte/vnnD fcDlie^f^n mit Der Excommunication aup von Dfrlt;I§rif((ic^enÃirc^f n/vnD meiDe fn/
© nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Tit.3.2.
4$ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;IudiciumV0h^et
Xit, 3- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;I- âXJnö f wï nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fïrafft R Vit/ itiV ^Ãà otiber
(r^nfîni/ â¬Q?af 1is» Va i|ï gftvi^üc^ few nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;: i w docct Do*
min us Luthcrus tomo 8. fol. 269.271-
jâ.Cor.?» SÃnVVa6fel2rfibt^au(u0:(^wg(flu6tgaSÃ?aHnoVa1Blt;^/ foil fiel) vorn vttglaubige« âÃBetB oVer SSÃonn/ Vej5 ©laubene Ven/ wt fcIjeiVen* ©cfjaVetnun Ver ^Ãnglaub Ve^ ÃJîaiwô oVer ^eil'o/ Vfw recljffn ©lauten Ve^ Söïanno oöer TÃfttc nteijt / fo wirVf er frevltefj anVern wel wwVer fc^aVen ! weil Ver ©eree^t feiV Me6©lautenelett
Senner niuO man erinnert fepn vnnV wiffen / in waamp;@e^eire» wir/eÃf letcn/vnVwaoVarvon Ver^Ãtotoî (è'i^ri|tuo/ vnV feine l^eilige 'Prop|eien vn V 2lpofiel / lon^fî ju vor gefall/ gcfcf^rKbrtt/ »nVverftliiViöt^aten^ Ãanneoijlalleevorprop^eeept/aiiffva^ wir/ivatw folc^e '^cit fompt/tvii ft( Vann fdjon eintrocben iii/ tgt;a^ ran j^eVenef en ! wae vneoor gefagt tÃ/ »nnV viw Vc jîo belfer in Vie geil netten fnn Ven* ©e^ben »ne aber bepVe Vie Ãeili^e Prop^u'^ feil vnV2ipofel ©ottee Vie fpaüungen »n V Ven abfali VerAircljen/ »nVVae gemein »eröerben »n»nVerlang Ve^ l^^^riÃlicten ©laUi# benevnV/cbene/ jun lehren gleiten / »nV wie fiefj Vie ^^njîen »h Venfelben tragen feilen galten/ »erfünVigt / Vann fi( bi^ juwenVe Ver îBelt prop^eeeçet Ãaben*
îXVejKjli- -©a^ ober JU Viefen lebten gleiten iSeefen/ Spaltungen »nnV ^wptraeljtfommenwerVen »nnV nmOe«/ felebee i|t in ^eiliger Scbrtfft gentigfant »erfnnVigt / weil Ver lt;lbfaHfcbonfonime« i|î* 95nVwann fielj Verifojfenbafjret/ fo entpegt; Xmc, 2. âP^âttÃepen/ ^erirennung »nV Seeten / Vann ^Ãri|îue i|îgai feÃt JU einem nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;»nn V 2lu|ffr|îef)Mng vieler in
einem ^eiclxn Vein wiVerfprocben wiet/ fagt Ver fromb vn ©oltejâ férc^tige Sim eon/in welebem Ver -D.©ei|i war.
i£lhri|lue tà Ver Stein Ve à Q(nfîo|fee / vnnV Ver ^(tà Ver drgeo wÃ/ Wfleljen nicf^t fe^lecl^te geringe iewtlj/ fonVern Vie ^aw^
(eut^/
ffufà lt;1 [ftr vfrtrotiffn buben / (f funis* *Pfa(.iisgt; ^â«Ã.2ï» r'Peti.^^uÃer wirbt uncb fie 2(poflehfèb em ©eeCâenant/ Wftcber un aÃen X?r(ben triberfprodjen wirbt»
âïèeidjee anef? -©» ^utber nnunfan^be^benttgen ÃPnunjîfh/ fcetrudjtef fut / bu er poPiOtert t îÃolt;^Iinjaw»nnbff»n@(uwé ip/bu muffin wthcrdM-ecfjen fepn/obereeitintcbf f^h wiberfprecbeti bu/fo ifl uucbnic^iiu : vnnbfolcf wiberfprec^î Z buenicbtvon linrcfen / fonbern von ben feinen gefebi^t» nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;SJîubheicben iuw ^uü gefegt
vieler ju ^ubipionien ober Slfçrien ! fonbern vider in 3fruel/ bueipz vnber bem ÃOolef burinnen eri|î/ vnnb bie fielj feinrpie wen ulobie feinen / uuffbufj vieler gt;gt;rçen (^ebunefen o|fent»u§r werben. SiciHc. 3n ber Stilllegung be^ üfnungeli/um ©ontug «ucb bem
Sîton biefcr ^t wdüen wir uber lt;?firi|îimt vnnb feine uuOer^ wefilte Wiener ^dren : Slifo fprtdjt ber nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;! ^ÃeÃe ber QBelf
berâdrgernu^ f ulben /ro mu^ ja ar^anuà fotnen /bocb weÃe bem SVJenfcb^ânburcbwrtcbendrgernubfowpt* SÃnbubermulo: (£'0 werben fatfcfjo 'Propheten vnb fulfcbe tfuufffîeben ! vnnb greife ^e«biân '^'twb lôunber t^un/ verfuhrt würben in ben Jrn^umbêwo eo mügltój were) uwc|j bie StuÃerwe^lten / â¬i(ilt; tc^ bubo eucb ^nvor gefugt.
üimon pen no ein Ãnec^t vnb 3po(îd ^ffu tTfiripi / fprie^t : ^â¢0waren uuelj fulfdje Propheten vnber bem ?öolcb7 wie unef . vnberencb fepn werben fulfcbe^e^rer/ bie neben (X'infÃ^ren wer^ ben/verbei blictje iceeten / vnb verlungnen ben /;)Ã9î9\yî ber fie erfu«|ft(ut/ vnb werben vberfiebfelbfïföftren ein fef^nelle SÃfi* bumnnf;/vnb viel werben iiucfjielgen jrem verberben.
©.puuliw Ãut bcrgleiebc unc^ vorgefugt/vn fpriebfOrf? bj nucb meincSl ifebieb werbe vnber encb f oi'nen grewlicfje^^dlff/ iK ber .b)f » b ntcbt ve i febone^i werben/uncb auà (ucf^ felbo werben . nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tf unfflieäs
lt;o nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;' IucIiciumVcnt»CV
aujffîcÃc« ÃDîdnftff/ bùbavcrffÃrfe ^c^rrcbcn/ hr ^ûngrrntt 1 «Toviutbt nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;: viiùabfrnuU/fÃnutipn^ftu-nviWcrciicfjfiâpnZ
hcforrc^ffcljafffn fitib offniba^rtvcrhtt:
3obgt;w. ^rr^fingrr/wrWgt;rn3ffu$(«b^af/fpndjt:.^mbrr/reifîbte fcete (Stunbt/viibtrK/rgf^drt^abf/Ãal; brr iCihrdjn0 fompf/ »nb mm p.nö virlQ33ihrc^«|îni tvorörn : baÃcr crfftmcn wir/ütil? dir kçtc 0tunbt î|î/fif find von vno au^jgangm/ öiinn too fir von vno tvorcngetvcfon Æ fo tvoron nbsp;nbsp;ja bcpvne blieben/aber au)f ïgt;a^
fic offenbu^r tvnrbfn/ ba^ fjr nù alU von vno fnib/
.©aofinbgrnn^famegeugnnOcn/ba^^n btefni ^rifon @paU tungrn / ^Sof ton /^ndcbnfîon / vnb viel faffcfjrr âProphr ron fepn tret btn» SÃïnp bcroÃalbcn rin nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;b« ©cifîor pröffrn / bannt
Ãr fic^ vorf^aben jÃroï 00 lt;(en fdnbon ^fon*,Sann 0.3f y â¡obfttt- lt;i« i-noo fcfjroibt / viel SVof fûÃror fmb m bJOjOCBch fomnton/ tf« fo je^ manb^u endj fompt / vtib bringt bio fo ( nontfic^ bio ^(poÃofifd^ )-if^r nif/bon nompt nit ;n .^an^/vnbgrnfot ,Ãn auef? nit.
«om.töx'ti nbsp;nbsp;^orgf|îa(torinaÃnof 0.pau(no/ba^ man foüanfffoÃon aujf
bio/ mok^owiborhc2(pofiolifc^4j^raorfpa(tung vnb argernu^ anridjton/von bonfoibon foU man moidjon : bann bio falfdjo o^ror biononnitbom^eoîOi'yî^ofui^Ãttfîo/ fonborn f^rom^audj/ »nbburc^ fölfo^ort vnb prddjtigo Ãîobon / vor fn^ron fie bio vm-fo^nlbigon-^orpon.
0Oà man nun bio ^eifiet pramp;fin/ vnb bio faf fdjo prop^oton ⢠fïio^/moibon/vnb fic^ vor îÃnon^Ãtcn/fomnpborétaub/bao $OrtÃoi( vnnbbao (t)otviffortfrop vnb vngOjtvungon binbon / mio luÃttV nt^r in bor PofîiUam S.0ontag nacijTrinitatis affirmiert Ãat/ wie obon ango^ogon worbon ip.
lib. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;onc^ nac^ bor 0cfjrifff bio atton Patres, Ladantius
7.c4.i6.Diui- vnbanboroim(Botfîgff^n/ tvio oovmbhffoOvoÃormorbjnSfââ fwiii»}»Ãu. ÃfJ,Æ baoonboborâwoit ^orju na^on tvirbt/ ba^ fie wetbe vpüerfaffitter prop^otoo fopm ^^«Rnnao^j bon roo^ton Proper
ton,
frn muIRn bir faffcïjfti 9^rpp6fffn n / rnb faffcfx Qi^ofïd ciryÃÃemtu wacfjöfn2(pp|ïdn/vHî5nac^lt;I^rïfîoï)er2tn(K^nfî. ^nnö
kr ©ïaub/ Xrew/ iùb / ^rù î» / »namp;aBc ©ottjidtgffù örnnaffftt c. Saluator^rA-frkfc^^cn nxrbrn / auch ade ärgenni^/ 3nt^nmb vnî) QJo^ftfù in aUfin fcbtüongatjffwac^fett/ mcmianö îiann nun ©oft felbfl Wframp;f Ãdfffn Fennen t bt( lt;JÃrt|îfnhaf j^r a(te SOîaçcfîaf/ QBarÃnt/^jni^Ff it vnî» nbsp;nbsp;nbsp;îâfn tviberumb erüngen md^e 12({fo tenSetubven
ba^ bfr ^«otoî |îue fe(bpgefuÃt ^at/Qöunn beO CÃîenfcljen ^S/ÃS-w** Cc^n wirbt fem men/ mepnP bu bup er uuclj werb ben @(auben îtpoMlypf»! pnben.? -(ue.is. 3p ber^ulben ber allgemeinen lt;I(wipenÃeit fcf^ab gargro^/wiebfr.F)je9t9îfelbpvnberber5t9urgion vorn jctjù gen ©tanbt vn b âïôefen ber lt;?ÃrïpenÃeit vorgefagt nbsp;nbsp;/ ba er vn^
ber anbern fagt t nbsp;nbsp;fan bic^ memanb Ãep(en/aber ic^ mil bic^ wtgt;
ber gefunb madjen vnb bouc âÃBunben Ãeplen/ ^ierem.30* rumb foil man ben -^leototyi nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;»nbanruf«»
fen/ bafier/a(6bfrrec^t2(rçt/ gnebiglic^ well ju ^ulff vnb trop femmen. .^Ãann fe(c^e@efunbÃett/ïà r$nev/ Jrieb! (£-tmgfeif »nb bic »erfamlung ber jerprewtenÃeljaaf/muà vem.^ifeOîOî'yi non oben herab fommen/ .^ierem.35.3acob.i.i.3b^»»3-^ifc^* 16.34.SOnb wer ben von ^ant}(mf^lt;vt}(n/vion ganzer 6ec( fuc^en wirbt C wann ihn treffen alle btefc ^ing bie in ben lebten ^agen fommen werben (amp; cucnerint tibi omnia verba hæcin fine dicrum: interpres Ghaldaicus) ber Wirbt f^ne pnbcn/ bann ber .^iübîOîipeiii barmherziger @ott/ er wirbt bie feinen ntt veria (fen.
(Se wirbt aberntmmermehrgefchehen / bap aHe SOïenfehemn' ber genanten dhi'iPfâihiââ^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;(glauben fiuf en. Ãann (Jhi'ipi^
fpri^Jt/ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ïâfii Ã)?enfchen abjutrennen wiber fein '
âSatter/vnbbie Stoefeterwiber (hrdutter / vnb bie (Schnur wt# ber (hr Schwieger / vnb bep SOïenfehen feinbt werben feme eigene .^aupgenoffenfevn ( bapa(fobie(Shripeii von(cberman/ wo fie
amp; iif fitib/
Judicium vonder
à nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Wftïwaud? von ben ^(fer«/Q5r
* ten vnb Swinboi vmb bf^ 57anun:5 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;roiüen/ îUîattÃ. lo.
iuf,2i.^arM3.
COïf pn t j^r/ fagt ba nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;! ba^ tcfj ^etfomme n 6tn/frtf ben
jubnngen aufF(Jrbcn?3cl? nbsp;nbsp;nun/fonba ^tvptrac^jt : bann von
- linn an tvabcfönff tn lt;tnnngt;;)au^ vnetne fepn/brep nnbf r jtvccnZ vn jween wiber bie brcpt^e wirt fepn ba SGaffer roiba ben @on/ vn ber 0oÃn wiber ben SOatter / i ue, 12. 'ïBer fan bafrnb fcfjaf# ina^âb4o. fen^îBetl ber affmdcf^ttg 5neïâf*âfûr|î fdbs fagt/ba^amt feme« amp;«^îb«ÿ auflF(£rbfn fneb juhnngen/ IBarmnB i nbsp;nbsp;wtrt mt /eberinan
»mt.t/2tp'k« îâè(Suangflw(^otfeegc(»prfam'ffpn:vtdbaufft/tvemgertve^tt/ lt;ffl ber Q33a^rg(4tibtgfn werben wentg fepn/ber @(aub i0 mc(jf aUer* QÃae tp me^r eine/bann etn getrewer SOafter/vn etn (leber lt;5on^ noclj gefcijicljW/ ba^ berScatter ben lt;Se§n von be^ Ãïnangelt) W(f gen verfolgt/ vnb ber «SoÃn ben SOatter vmb beflelben widen bap fet* ba^lbenftn fcljwerer (S|retttetn reciter ^^nfî ^nfepn/ Werber ^dtSremibtfevnnHl/bawirt^otteo^etnbtfepn.
^obepunctt jijjo q^efdjiyg/ öuo ^aiibat vtinb btet^efu (^(5rt|ii tnaUer '^CBdtverfnnbtgt vnbau^gangen : fo/emanb^u mirfompt / vnb ftjenfih««. Ãaflft mcljt ( verliefe watni pe am (Umgang tn ©otteo 3îete^ ver;« ^inbern) fern ^X)aftcr/ SOîntter/^eib/^mber/Q^rnber/ Cd^'We# fkr/ and? bar^u fetn eigen kbeti/bcr fan mcf?t mem junger ppn : ïUttn«A/tft ^R^'^fbiüt Wögt fetn (Ãreup/vnb folgt mtr naef?/ ber fan mt me^n V«« fctfSa Stinger fepn! fne. 14. ^eraber C^rifîo mcljt nad?folgt ber ^at Cbetfl«â fein '^rt^ct I.
QBeld?cfeetton ntt adem bort von ben ^pcfleln tfî vod^ogen worben ! fonbem fie muf von aden ^fjripeiv bïewèüen fdig wer# ben /vodnpgcn werben. JDaran^ wir aber malo lacht erfennen/ weldjem ©iaubenofacben ein ^wang einfnijren vnb ^aben wó^ len/ baf fie wiber be(^ nbsp;nbsp;nbsp;oîOîOQ toiden ein St ieben jumadjen vn#
berfielen i ba ber wil St^Vitad^t ^aben. %Hnb weil bte nadjfof#
nuc^fotgung nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nù/cöffmaiw ^ttià tft/ wiö
ntfîje aswin^rn läÃt/ fiiaÃt fic^ auc^ i^er gcrc djrmac^cnl» ^laub weüenwfÃen nodj nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Bann Der ^eoï'X^ort^^fracfó
fpne^f/affo : Da^emî^ann (Daeijînn tThiifîniinann) Dùfcr «pju.ir, gdf tÃetvfrer fepn fo(l/ Dann fnn @o(Df. (So ^af5). â¬ut^r offt gefagr/ ^oipntdjtnngemnn^ina »mb nn Sommeil â¬wann/ Dte (iâ(inpen ÃnD fihjam fiuà auflr iDen ! ft( fmD ^rûDer / »»amp; einer hlfît Den anDcrn ntdju Scdvbifunt?Tomo2.foI.474. suftnsMeÃtSi fpricbi iutfter/»nDer iî^aiifenDen ifl faum ein recfjfer (^Ãrip/Dann Die TÃf(i »nnD Die îOîen^e bleibt Ãûnebri^en! ob fie gleielj alige«» tau|ftfinD/»nD(ÃÃri|îenbei|fen / Die (f^riflenwo^nenfernevon einanDer/Hæcijlc. 4)arumbtÃutDer5toang/Der@et»a(t»nntgt; Daolt;Se^n?erDt in (é5laiibcn6 faeljen nidji^/weDer Dafi ce Den®lau# ben Dem ro^en vnDrudjlofen J^iaiiffen^uganein maebl/»ngt; la^ aile gt;;)encbler/ ob fie lt;^Ieicbnifbtaliemt»iDerfa^enDafrnebefmen (Dann Diefelben fmDnic^t (£^i^en ) Q^^ripen fep»/ miDerangeü regt 14. (fapiniUuee.
3tem/ too man ein foldjen ^man^ bepm ©lanben oDer in Der ⢠Oîeligion trolt anridjten/fo irilrDè DiCibe^rer nit allein wiDer'Pau# him »ber Den ©lauben ivDllen Zierten feçn / fwiDer eo ivûrDe auc^ » DarDnrdj Dae frepludicium in ^laubeno freben awft'gebebt/ »tiB -Darmitgemebret/ niebt allein Dayman Die 4 ebrennidjtmebrfrep prüfen / Dae nbsp;nbsp;nbsp;»erlaffen »nnD Dae gut behalfen / foiiDern mo« *
Dörffte audj nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Ben be|îen @aben nicbt meijr eifereiu 3a tvaiui 1
mananal!emtnfd;HdjeCcntcflioncs ÃebnnDeii mere/ foivnrBc aiKb Defi griffe ^eb^febHljerflólret/onDmann nue bifi'ere mit Der (Scbrifft ^e^cut^ntieróOâneie/ Dôrfft man fol* c^ee ntt anneimn / meil man an Der îO?fnfd?en ^e^r ^ebunDen tveü vt/ oDer Darein fermoren fette Derfelben in allem ipvungenlicb füglanben »njiigeloben/gleidjfam man Den f^d!i^(namp;etÃ/vij De» i Siâ{i;nD(é5.o(fe^ i« (i5laubdm fadjeii mener uit ratf (fragen
ç nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;IudiGiunivontgt;cv
roîrf remâ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;/ Gfcicitcin gratia, ôc abundetis magis. bae tfîi
0ott fwfleu;' âWac^ff f m l»fr@nflb, vû trrr bet bannit tJB^rÃiilTi^cr vnb racler*
verfolgt nicnian®.
C A P V T X.
gjg^2(itn ettt ©fin ntl bic marÃafffi^ ^iref? CÃrfflt ifî/fo ifî fif /^j^bt'f SOcrfofgung ^fl^f^/ luc^f btf »rrfoft^t/ licÃcftm
fret 2 J .q.t ⢠c.fi eccléfiâ: ba^cr faà ni bic (lif ob aïfegtr te Canones,man foil bic hoff tl gfbnfbfnAmb allfin britbcrhc^ flraffcn/ xmb ntc^t (nidc^ au^tf ftbfiiz fonbcni ^ftfdc^Aâon benfclbcn au^^ ^f^fn. ;iöaBetâ^ataiic^ âPÃi(jppuoCOîfIaiic^tonô)ft^ffc^nfbfn: Ãcclefia fubieda eft cruci : tvde^f aber bae^cfjtoffbf gebrau# cfjen/ biefflbenmónenhfber^öfrrolgerbann (freuntrager fepn/ »mb bao (oll tÃreo veimfpnfno^ftOfn nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nac^fblgen / wie bff
gilben : nnnb folc^fo tliun fieâbarumb / weil fre ireber@X?fl bett SÃattcr/iiDdiffitivn cSoÃn 2ilt;fum ^^rtfiutn erftiïfn/^o^an.id* baÃer audj 'paiiluó fc^le u^t : ©(eidj mte tgt;cr '^e ft/ber nadj bent 'Slcifd?geboren mar/ ©erfbiget ben ber nadj betn ©etft geboren war ! alfo gif ng ee je^t aue^ jtt / wie jun ©alat. am 4. fîeÃet : ba^ tiemlic^ bic gtnpernu^ bif Bnbfr bfl^ hf c^to ©erfolgte / bann bif Ãirc^ ©erfolget memanbÃZ fonbern leibet werfolguiig/ wie .f)tlartiiö wiber Aurentium, vnb alle bie fo mit gemalt fabren/ ©» bao ^èuaiigf liiim mPllen mit ber 5*lt;iup »rrfbnbtgfti ©nb febu^en/ gf febneben bat/©nb fprtebt alfo Ã
èo ifl ftdj mol juerbarmen ber grolfen nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;©nferer
§fit/©iib ju feuffne n ©mb bic ndrrifdj mepmmg biefe r âîBe It/ ba^ man meçnt mit metifdjlicbcn Ãgt;ingfn ©ott ^iibelffen ! ©nnb mit meltlidjer Pracht ober ©emalt bie ^bf^lïlicb ^ircbnnberfïebft aubefdjiUen. ff^^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;(biej^vfueb
aebff 0 me Icberlep Ãitï nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fidj bie^lpoflcl gebraucht bao^uati!»
gflinm iu©erfunbigen lt;nbsp;mao gemalte bep^lanbt haben
^fipum nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;(c^tö' allv ^rpben »o« Ur« 2(6^dtfmt j«
©Ottbcfe^rt i ^aben fi(auc^in öcn ^fdn^nuIRnZ »namp; fo fie«n ten Seiten gefi^miöf ü^en Z ©otf barumb ifgt;{gt; »nnö bancf gefun^ gen Z fte jenöeittin 4)ignifef ober ©nab vorn .^of eriangtenf ober ^at auc^âP^uiue mit ^nigüc^en SOîanMen è^riflo eine Ãirc^wfämtet â¬Ã?evnf)§rZer ëb fc^vnöerbemfc^u^vnnö fc^irm ^eronio ! ^efpapani ober ^(dj i burc^ tvefcbep nfiamp;tunî)Ãa^ iwöer (ÃÃrifîum Dao (^uange(i«m vnb befanbtnu^ bcr QBor^rit nun bepo me^r geblutet i
^icfc ^aben ficb mit Æ beer ^anbt vnb ^î'agwefdP erneÃrefZpnb' in Den ^«ufern vnbbefonbernOrt^en infamen fommenzvnb§0? ben fcbier alle SÃdfrfer in 0tdttf n vnb SOîdrcbtenZaulf ianOf vnïgt; ^aOer miber ber .^epben befcic^ vnb ©ebott burc^manbcrt/bap (?^ripuonunîgt;eflbme§rgeprebigtwarbtz me^r er iuprebige» warb verbotten.
^tbernim fbnenîepber ben ©iauben©ofteô merife^iicfx^tîfff vnb^eppanbtbefcbirmen ober anfe^enlicb macbenZba bail lt;èÃri^ pnogfeicfjafo vnvermögenber ^rafrt wirbt geachtet Z tveü man bnrch etf eJe (Jbr feinem 57amen fchuh fuc^f .')lun fprich ic^Zfchre* fhât bi( ^irä^ intt ^-Oenbtz^öer/agen vn©efdngnupziwingt bar^ ntif iÃr jnglauben / bie boch vormaïo bepm Oenb vnb ©efângjf nnpzttïôein rechte^irchlt;?§ripiziperfanbtworben. lt;êie h^âugt feçf amgnnpzun ber ©nab vnb 'Kirben berenz fo mùjr gemein* fehap'tâhaben ! bie bnrch fchretfen ber SOerfotger ip geheiligt wor* ben. .©ie Ãirch ver/agt bie PrieperZbie bnrch bie ver/agten prie* per ( nemlichîgt;nrch bie 2tpcipeï ) ip erbawen vnb genehrt worben : â¬ie berhûmbl pchZ vnb achtete hbi^Zbap pe bie ^(1 lieb hlt;ïtZbie boch etwan lïh*quot;â^ «Ithi h^^f^ nbsp;nbsp;nbsp;fbnnen zwo pebie îBelt
«tchi nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;®â'âifï fchreibt ègt;. y)ilariuamp;. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;foden bie
bebencfenz foin ber birchen mit@ewalt beginnen iufahrenZ ob pe in bie nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;îifif ^(popolifchen ober einer tprannifchen
Ãirchen
ludicium
ff tt Z vnb S. Hilarium Jib. i. ad Conftan. Imp. tVftffP îficn/ öa^mcmanbium ©(aubcn^ujtvw^f» fÃZ »«nîgt; ©oft Mîdjfe gf jwun^f MO ^bf n toil
ÃÃtt ^iïano ^f(fo auc^ ^iftcMpmuo tvibff bif 2(rrùnfif: baff jtt fpüfM fi( witXffpUî^e ÃdÃUcf^e itprfinfp meifit (cfeM ! lono Cy-piianusinj.GarthaginienficonciJio: vnOChryfoftomusinfcr-monc dc anathemategefc^ncben ^abcM»
Caffiodorusfupcr pïà lm. Ecccfia affliclioncaugetur, (anguine martyrum irrigatur, triftitiæcrigitur, fletibus pafeitur : ÃrtO-gt;(i ;.^ie Ãirrtj wii î)t bmc^ anfcc^f ting gf mc^rf f/ burc^ î^ao ^luf öfrSOïdrfpffrbe/ïMdjfiiïf/ Ourdj gt;£;tato«Ãf«f auffgeric^f/vnl» Uirc^ btf frtitfÃrf.
Bernardus fuper cantica: eccicfîa Chrifti nihil fibi gloriofins p.utat,.Quà m Chrifti portare opprobrium. Auguft.in Scrmo. dc omnibus Sanftis : 4)îf .^ircl^ Ourc^ allf ïüflttrfifvnî)brfif Jfr* flrovft ZâÃat ôfM 'îîamfM von lt;^l^njlo|f;rfm J^atipf / vnuî) pfref f iMcrùm im (Irfuç/ nùbf »ntf wjamp;rrffc^ffM / fonbern nuf Ut« bfn vnO gf^ul^)fM. SÃnb vba îxn ç^-âpfa(in(n nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;bratii«
cîjff Mtf öao ^djwfrbf tviOfr/^rf Sfuik / fonbem ficfttoarfftba Ãraf)î Ãr^rgt;|ît/ Tomo lo.
Ambrofius Iib.de Viduis: nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;vbfrtVJttbf î)fM Wtamp;fftyfi'ÿt
ft^cn ©ctt?a(f:(adLicrïà riaspotcftates) nif^f IMK ffn/foMöfrnmtf^ifthcbni iüdlffn/ Où Oafîarrffinb vor ©off juvfrÃd^rfu Oif hfff|h^unà vnO hó^f Oer gfif(licbfM0t^a(rf§nf: Off nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Oer Ãirdjen finO/ Oer ©lanb vnO Oao ©ebe ff / Oatm if
joirOf Oer ^lOerfadjer vbei tvunOen : Sic illc.
Irenaeus : Ecclefia imitatur Dominum in paffionibus,confc-lt;iucntc corpore ftium caput ; ^ie5â¬irchfoi\K lurent gt;per;en fin JfiOen natty vnO co friff Ocr ^eib fctMCfn.^aiivt natty
Damafeenus3. Ent. cap. 33. Jn alter U^etf fg Oao ©uangetf# ««igcpreOfftffvorOen / §af aber nfe^f mil ^e§r oOer ^^a^enZ
â¢Ofï
ebamftÃttegftt / fniKQBtMfrtc^crvbenvunbfn/fonöfrntpf^ i«à narfenöc/armf / wgc(e^rfc/^egfi|K^(f/Mamp;fn îâif IBcfrîVfjtî fni ^ufc^anïJcn^etnacbt / nxin^o(u|b«|îôKÃirc^SV?4rtvra^ajî txtt/ Wvuin fK ^J^drti^rcr nt acjjte lt;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â
^ut^mi0tnïgt;fn2trtt(fMfnï)em GoncïIio Söïanfua vberg«^ ben : 'Prcötgfr folktnH nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;oïxr ben QSann/
öif Wf {t(i4 ^friwff ntc^t mcnÃoi*
3a ee alfo von anbeginn Zugängen ! ba^ bic iieb^abcr biefer Q^Bt((/lt;inïgt;ere/ vnb fonbeUïcIj öie ^inber ^ifttce/vcrfoij^t ^aben; a(6 ^ltnn fein Gruber 3bd : ^'fau ben 3aeob : ber tobfâc^tig ©aiUben^anib : Stamman ben OÃarbacIjai : bie âS^albaifcfje SDïdnnei'biefroniinen3uben@abrac|}/SÃïefacfj/4bebnego/vnb ben /;).;öanieï; bicfatfcben *Prop]^ete4i vnb pneÃeraQ5u^anfflt;n ^lfteoe-y. ^ben alhvegcn biefïâomnKn verflggt vnnb verfol^^/ tvieauà @ebnff£ vntaiigbar vnb funbtlte^ i|à : bevorab^at nbsp;nbsp;^eiemtao
'em ^igutber kiener be^ neumen Xefïamenfo/ von ben falfc^en 5gt;ropl;etf n vnb âPrieÃern viel Ãôerfolgiing erliteen»
Ira Valons Imperator,cxcmploAntiochi Epiphanis omnem religionem cupiebatjn Arçiano dogmate concordarc. Hift. Trip, lib.7. c.18. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lt;
J Ãann obtvolbie^ubenein @efe$gehabt bte folfe^e propBe^ iteatcr. 1?. een vnb ;Xrdivmer jutbbten / fo ^ben fic boeb allmegen bie fronv UKHbarftlr ettwfcljf viî bmgencbt/ivie bie (Sd^n tviber nbsp;nbsp;nbsp;SÃdt^
terfelbfîbefennet : barjii ft( aucl? SÃditerma^erffHlet/ ba fiebeni/;gt;Ã?{?î3;felbfl vnb feme ^popelgeidbretfiaben: vnnbee i|laudgt;bcrnacbgefcbcben/ tvie bie J^ifîoricn ber Mircbenan^et«« gen/ vnb e6i|i notoriè amÃag/ ba^aIHvegenbaoflemegt;pau)p Im ber .îùiiber ©oueo verfolgt tvorben.
S^nbîfîber Proeef; be^ ganzen nemen iî^efîamentobiefer/ba^ bie jtirebt^b^ifh niemanb verfolgt / fonbern fie tvtrbf verfolgt/ 2.^£imotb.3» 2letor,i4* 9J?aftb/ is« â ine. lt;?, 12, m. ^t'ban.iç»
^8 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;' ludîcîumVOtt
I. ^d.4. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;öcr ^âb?î9î fpnc^t fvtamp;fî/ôae ^dcï^
t(ë Uitxt amp;(waU/ cm nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;vevfuclit fic^ ! oDer »tef gctvaft Daran/
»namp;Dù ©üvaltiani ifrrcjflfn DaÃ'db/öJïaff^.ii.iuf.id»
Vcrberari Chriftianorum proprium cft , flagcllarc au te ni Chriftiani Pilati, Caiphæofficiafunt: Athanafiusfol.45 . tcutfclj : (^Ãnpcn tflciÃcn ober n^enelidjîufîdnDig gefe^io^ gfnauwfrDcnZ akrDtcJé^Ãnfîengci^knfmD »namp; (^at^x dmprer^
Ãfmancm naeà wirbt fvmrrcÃfervnDfvaÃrfr^^rifî von Fagt; Mf r SÃrfac^ / vnb fonferrfic^ vonamp;@(anbfnamp;wfgen wtmonb ver# folgen / ober mit ©ewalt jnbetrnben vnberpe^en. Ãann fonfl ttûrb er bamit^n verfielen geben / ba^ er fem ©lieb ober ^eljdf# lin ber fanfftmöt^igenA^Ãnfîen/fonber etngnmmtgerlÃolff we# re / beren bie jur Ãircljen vn bem ©cfjoaffîall (f Ãrijîi nttgeÃdren-
^arge^cn fncn bic nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;2(rgumcnta
- bcrleniacn/wck^cpc^bejj^ibcrfpictevmiKV^ ttctt^ubercbcn/nic^t
' â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;C A P V T XL.
Itl'u- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;erpltc^/ba^ gefefjrtebenileÃet : ba^@btt ber nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;be#
jviofaic^ Veut,, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fooien ^at 1 ben 'ProplReten / ber bao ^ofcf von @X)ff bem
©deter abfiî^ret/jutdbten/vnb M SSJîutter / bem Qöruber / @d|nen ! iîdc^trrn / vnb lleben^reun# ben/fa auc^ bem eignen âîBetb nic^t^uverfe^onen/ fonbern fi( ber tdbfen^u|elflfen*.
Ãann bierecbtfo(g/fo efliclje Theologian^ biefèm S^eyt wdf# feh erzwingen/ ^at Dominus Brenzius confutierr^in vorber^ör# tem ^raetat de nonoccidendis Anabaptiftis,ff me ^ort lauten alfo : 3ö ber ^ubenfebafft waren (eibliebe ^ScÃen/labhcf^e ^anb/ leibliche ^dnigreieb vnb^nepertftumb/eo waren aueb euffe rltcbC »nb
5rfV^ctfbc(5©(au6eitelt;
»tinöffilhcfjciXobfcIjfagcnamp;ef ^vtnöf/ wdc^r lt;Sfâà an j^nrn vtiö^föfututt^en waren öeren^wä fo m fer
Pcnftftt foi tc woffenba^r werben*
;^arumb ! gfeicb âf if f er (abhd^ amp;(^(n ber ^nben fiar bebeuf benlt;^§njleneingeiphc^en ^egen/ vnb baö (eibhc^Ãcintgrete^ fihÃfi|i(idj\^0nii}rete^/ alfohat auclj baö (etbltc^ erwürben Der lt;Janantfer/3fb«nrer/vnb ber faffcbenf e^rer bebeuret vtï anjetgt/ baà bie Ãnjîen geijîltdjer wetà jbrc ^dnbf / bie pnb auelb fcbe4e^rer vnb '^îerfirÃrer/erwnrgen/ '57einficb baà fie bie (Sön# be in )Ãrenr4eib mit bem@eiÃ@otfe6»nberfrueFen / vnnbben SÃerf^^rern m gt;^retn@la«bcn nicht folgen/ fonbern wie ^auïw fagt/fiemeibeii. ^ae me^nt auch^h^âÃâ^ crfagt/fobeine .^aiibt oberbeinSâufà buh / fohawe/hnab/ vnbwirff )hn nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â
vonbir : welcheâïöortntfhfatiffbie leibfi^e ^dnbe ober fonbern au|fbie@etÃ(iche/ nemfichaiiffbicDodorcs, 5reunb⬠vnb(Befenen/ffhen. (Jrrebtntchfvoneu|ferltchemabhawenber ^lieber/fonber vom ©eiÃlichen/baÃber^ext biefen 93erÃanb( Ãat : @0 bu einen *Prebiger/ ^reunbt ober 0ehn(ffen haÃ/ vnb et btch mit fntger «(ehr ärgert / ober bich mit etnemverberbten böfen «(eben verfährt/ fo(t bu j^tne nicf^tgc^orcficn/ fonbern ihn abhaWi# en / bao ià / fein ©cmcinfchafft meiben ! iha erfoK bir fepn aUein
vnb 'Publican. SOnb bao geiÃlich meiben ià burch bao leib ^üuteud) lieh erwürgen ber falfchen prophttm im ©efeçangejeigt* 3m »ovoen2W? ©efe$?0?oriwarein$wangbereuÃerlichen Zeremonien / vnnb beÃ^otteobienÃo / vnb es war auch ein leibliche ©traaff barauff nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i» ve-
geÃellt/ wie man lifet/^enef 17* QBo ein Ãnäblin nicht wirbt be^ teriteft^minto fchnittenanberSÃbrhauffemcoSidÃhtö/beÃ^eerfoll
reuttet werben auà feinem SOoIctâ / barumb baà er meinen ^unbt ^s. q.s. c. vnberlaÃen hat / vn b Tîum; iç; -(ieÃ^^ofeo ein SÃÃann verÃeini# gen/ beram lt;Sabbaih.f?olhhfftegelefen: 2(berini Zuangelioià ^evhni/ nbsp;nbsp;nbsp;©lauben ÃärgeÃellt/ vn tfi barau^geÃellt ein geifto
«i lich^ï
â¢^o nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Judicium voit
Xîc^f obft ^traaff/ wùSïinpUi^fpndjf/ fvcfcljcr
gt;nr nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fc(tà t wet aber ntc^t glaubt / ber tvtrbt verbampt. Hæc
Ule.
SÃnb ba ^ac^anae fprtdjt t tvenn /r manb weitet wtffagf /fob kn feine ÃOattcrvnbSSÃuturbù/fine gebeugt §aben/ ju /^tn fa:* â¢^en / bu fo(tnifleben / bann bu rebeà falfcf? im namen beü
»nb »»erben j^n a(fö aerÃedjen/^acb.i^. baeilKmie D.Sc-.baftianusMunftcrus annotiert ^at) |ie »»erben )ftn jerlîeefjen luf mitbetn leibltc^en @clj»»erbt/ fonbern mit beni lt;©cljttierbf be^ ^etPe6/melc^e»ifl®otfe6 ïöort. 2(lfo§ataucf?^,2). â lutfier »ber tbaOetbQ^apttuIbenîîext aufgelegt / »nnb fpriebt : SÃatter »nb 'CÃÃiittermerbenj^nierpecfjen / ba» iÃ/me^t nut eifenen âîBap fen/ fonbern mit ben» ^üort ©otteo/ bann eêetn^ifîlic^/freunb^ itc^ ^ecljen fepn »»irbt/a(o »on Ãôatter »nnb Swutier gefeljicljt ooiq^rem Ãinbt/ g(etclj»»ie 0lt;inet 'Pauluobie^afaterfticfjt/ »nnb ,^ren.3rit^umb pra|ft imt ©^^iî^teo âWort Tomo4, fol.jîy.
germer (»at -(ufÃer gefe^rieben : ba$ @efe^ COîofeo ge^et bie^ubenanZ t»e(c^eo»iwÃmfuroannicljt nieÃr Ãinbert : bann bao @eft$ tfl allein bein â^olef^frael gegeben/ Wir »»bllen OJïo^ â fen niel^ fitrein Jîegenten ober ©efeçgeber tne^r ^aben / nbsp;nbsp;^ott
t»i( eo auclj ftlber tut / ïÃÃofeo ge^et »no nicfjte an : t»ann ic{j SOjos* ; fen ^ntn SÃîeifîer rmb ©efeçgeber annemnie/fo mrt(îe tel? niiclj laf* fen befcbneiben/icâ. Wbllen »»tr SÃJofen ntc^t galten nocl? annein# men/ OJîofeo tjî tobt/ fein Oîegnnent if au{ige»»efen / ba nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fîno
â fam i er bienet»»eiter §ic^er nic^/ man fan eo be»»c{»rin auf bein britten (^ebott/baf SVJofeo bie ^epben »nb bie lt;£^rifen mcljt an^ , ge^et «ibaiin âpaulue »nnb bau net» 'Xef ornent ^ebt ben (sab^ batljauff/ baf mangreiffenmag/ baf ber icabbai^ ben^uben ollem gegeben ijî/ Wann btr nun einer ®?ofcn fiir^i It mit fctgt; «cn ©ebotfen/ »nbwilbic^trtngen bieju^alteij/ jo fpnefj/ge^e
.A nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â
Fni^ukn^Htâcn mfttemcm â¬Ã?ofe/ ic^ 6tn fan 3«^/ wicà tmvrrworrmmtföeinnn SOïofc/trann tc^ ÃOîoffn annemmc w df i fpncfjtpau(u6jun®ala{o-n/ fobntc^fc^ufWg Oa^ gane @f nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;îgt;aii fr in âPniuHein »«6 an tm OÃefr/
öae fc^rfibt^ufljfr tonao j.in Ocr »nharKfjfun^/mic nbsp;nbsp;nbsp;Ine
fînun ÃOîofen folkn fc^tcfen : î)em fîiminet auc^^lrpfopomne ju/in.annot. fijper Malach. 4.
SXÃtiî)abfrinaf6fpn4gt;f5).â(ufÃfrrSfrîgt;fn âPropÃefen^ettinjV ant : OJjoffigt;gtU bep mir ntd'fömffnV fcpiemal Daf; id^ ^^»rifîuttt Ãab* (J in fold;gt;fn ^wang/ nne Ber ^uBe« mas/ folfen tft( (t^ri|îen' nrt babfM / Biinn fie foUen an fein @ffe^ grbnnBcn fepn ! fo Ba^ fie ftivaô ge^wmiafn t^un mû^fcn/vnnBan |îf{t/ âPcrfcnen vnB ©e# Bn Be »n fnnpfft nwoi/wir Bie^uBcn/fonBcr es foil ein freçeo vns^ gebmiBfn '^olcf feçn ! mit lu0 onB lieballeo miflig f^un/ Barumamp; fpricbtBeriio/pfalm/Bein ?öo(dmirBtmillig Ba fepm â
Idem fupcrDcut.iö. SOberBen Söerfkuf/onBmer meinetvorP nit boren wirBt / von Bcm mil idjo forBern / fpricljt Bcr gt;;)cer2 : miP Biefcm îBort/tBut cr mcg alle Oberfeit Bic bifi^er in £9?ofegelf^rP ip/Bann Bao 0ffc^ îOîofe ^ucr^altcn §at @otf Bao@c^mcrBf »nlgt; 9⬠td} tf r auffgefe ^t/ (lie aber ! Ba cr fin ne m ^ort auffridit/fe çt ef feta @f IjivfrBt/Ffin Oîic^ff r ein/ fonBern Bramet/ Ba^ ere felbo re^ dien Wil loif er and? im Propheten îOîidja fpridjf:3lt;lj wii ^Haacf^ f^tb(n mit @rnn vn^orn an alien ^^dlftVrn fonitgr^rc^en mdl# Icn. -Sann Bieii'nl Bif' rm prcBig Befj-tebfiioi|î/ onB Bc|? J;3cv(o/ , fo foil I finer mit@fmaltgfjmungfn iverBcn/Biemfil^ott fin ngt;ib Ih^^ern habenn!gt;iltgt;üstgt;adllt;'nibe. 'îBfilabfr fölcljfo gt;;ifr§ Burc^ SOïcnfdjea frafftmfBergcgfbfn nocbgf^mungfn magtrerBenZ fo ⢠mirnman Biefomt glaubfit alifin (bottco^^rthfil ^fpmPfüfn/ Binner.(vatfif-verBampt/ Ba fr fpricljt : 'Wfr nic^t glaubt/ Bfr i'i jent gf richt / vnB mif au Bic ff m -Ort^ fïc het / idj milo »on /(und-
;iCâ^vau|?
ludicium voit ter
ma3|îuamff{en/fa3f^utÃrr/wif to^enî» fcùQ?iîc^dff »nb^örften Ãdingce^tage finigt;/ tt»flc^fî)ù5îcçfr eter ö'oftloje mtf 3lt;wa(t ^um Glauben ittJingen/vtiD^tc fic^ nidjf tvdlkn gen (affen i tödten» @tegebrauchenficb öe^ ©ertchte/ tvelehe^ @0« fhnt allem ^ufchffibt/ vnnbswmgenOaniemanbemagge!« jwungen werben/ »nb erforbern ! bae weber fi( noc^ fern $ü?enfch gebenfan/ vii buut fold; er ^'h^tbcwufenfie/ wie fie ^ar nicbt^ »erpe^enZ weber nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^och fein Q3?ort / vnb fehen nicljf/wae
SQîofeô hie lehret/bann biewert fie au^ lt;2^hrip(ifhem Offenem euPerkche-Iaruen machen/bappe für gfâubigÃaltè/foau^forcbf ber lt;5traaffoberfchanbt halber ben namen nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;euperltch be#
fennen/wnbfe^ nicht/ bap bie fach allem bem@etp jugehdrf/ »nb von allen îvîenfchen gan^ frep ip/Hæc Lutherus in tomo 3. Latino.-fol. 120.
Idem hat ober i. ^or. 3. ( ba âPanluo fpricht ! eo ip alleo ewer) onnotiert ; .^emâ¬S)?enfchhlt;it macht ober bie ^ripen @efe$ ;u^ machen ! bie (Bewiffen jubmben* »Ph*( Cvîelanchfon in lóós vom i^uangeliofpricht/ ben 3uben war gebotten jhf @e|e§ mit bem @chwerbt5uverth«ibigen / ber bao^uangehum mitbenKSchwerbfoerfhebigt htd^en/ barumb hateriu â)Setrogefagt/ pecfebooCchwerbtm fein patt/ wer bao 0chwcrbtwtrbf «emmen / ber wirbt mit bem (Schwerot omb^ fommen. ^ofematib m bao ©efdngnup föhrt/fagt^oh^nneo/ ber Wirt m bao èefdngnup gehen/fo femanbo mit bemiSchwerbt tdbtet t ber mup mit bem écîjwerbt get dbtef werben / 2lpofa(, 13» vnb hernach von abthuhung bep Wefe^eo fpricht SÃfelanchton: wert imnewenXepamentnicht bao ©efe^/fonber ber i). gegeben wirbt / beph^âlïâdn fwlâ *bif frep von allen eufferlichen hak fungen vnnb (Teremonten barumb bap biefelbe» bie îîatur bep ' ©eipeo nicht mitbrmge«- Sic illc, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;*
® cv anamp;cr ^c^cnwurff / wit feftur 2(uff(âfunagt;
C AP VT XIL
Iprs^^-ifcr übif deren ef (tc^/tgt;ie mif »rrfofguti^ aUe ^r^umcfi^ KV^fa tvdUcn fofmeren/bne lt;Spröcij(in/ba Der J^jeocot fagt/ xâc.i4. \è^^=gt;^CompelIcinTrarc; iîmblt;att/ ba^lie^crftttgf^cnzWf^ cl,'f G bod) nù^t auff cm tu^crlùljvn nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;geÃcf / wteEiichymi-
usZigabonusfaÃt : Chriftusnon præccpit hic violctîtiani in-ferri, fonbmuuffbfttïXnfbvnamp;auffbtc^rafffbc^ @«|îf6 nn;iùiftiiîbfrau^gefâanbfcn 2(pofîf(/burdjtP('(c^dâP|ïunÃfnvnamp; bföhÃfn vKla»|; ben ©ottfofni -^cpbcti amp;ott ! ber bae au|flt; ipadjfcn gibt/finbbfffBref tvorbi« : 9ônb gibt jttn-Fcnncn/ba^ ab t. cov.}. (fntbfrctbigJpimnîrlFbnta^î^npub Ãrfu6 mü fdnnt ^pofllt;:(n vnb ««lîgïfanbffn ©îcturn/ bureb tvircf ung bef? .^..©etfîcb/ bae ÃôoUf (^5o«f6 frmaÃncn / vnnb juni 2lbcnbhnal ©oftee folhn. 'îCifûudj We Tituli vnb '^öbfrfcbhffffn vùkr Pfafmcn/ ba man vcrfcutfcbf/ jnr (ïrmaÃnung/jur 2lnfcc^timg/jû iîneb/ pohenfj. ober jur '^bung ! (c^rén ! ba^ man im ^au^ @otfc$ ntt fdjtajfc? ' rtônod?Ãâhï«fPâffVtt ! fonbfrnallG«fwac^/bf«rn/frdbfn/ vnnb flnOig ama^wmfoK. ^ie nbsp;nbsp;Pautue auc^ crmaftncf /
0fpt ntf fru^zmae )^r tÃun foie / nbsp;nbsp;nbsp;brûnPi^ im @nfî/ fc^nfrf
fudjtnbic^t'if/ frpf frdlidyingt;;)offinmg/ gfbukigin ^röbfal/ (iahet an am @cbft/ 2?. Xom» 12. barumb fo fan burc^ ba^ Com-pcllcintrarenidjtbaett)f(tUd?lt;S(^ttâfrbt. nod} ber ©rmaUbrr 4^berffit/ ober fin rndtlidjer^mang ju rinem gen^tt^i^fen milligen @otffC'bifn|l/ verpanben merben*
(£ât(id)f (aben bae Compdlcinrrarcjburc^ brn ^prucfj^au^ 1.0«. 4. fi mc^f vbf I au^^tcffjjf / ba er faÃt / prebige bae ÃBort /Ãaft an ! eô ffb ju rrdjtfr gat / ober Ãônjf if ! grafiï / fram / rrma§n mu aller ($fbu{fvnb4f§r»
Mb
^4 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lüdiciumVOlîÃrr.
tvilö in örr 6. ?Prcî)j^ani amp;n'«fn ^ontagnadj^^nglîcn/ vnîgt; fprûfef : nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fie (51mm jufonv^
irifH/îJ^ie ip/treitgt; fie mit eftipücïjem nn^altî/ia aiic^ mit étraaff »nbiJ^idmtmÃeiviÃerSÃeröammi^/ î)a^fiefic^j beFe^ren. 2{uff Hc^e meçnungkÃretvnnî) gebeut aiief} lt;pau(ii6 feinem iîimo# tÃeomberanbervnôvïerbten. 'JîitoÃne.wfacJjcrf^enfîberbcfffcb ©pfte6vimb*Pau(i7 buOmanbie»nb«|iferfigen ÃS)?enfefjni mit bemïCort ©ottep tieibeii/vnîgt; trmgen foil/bann bae^ort Ã5of# fee i|î mie ein ferner / vnnbmie ein sam mer auflF einem R eifen. Sicilië.
bem fcfjreibt -futter felbfi/ bao Compdle inttarei|î Ãiitber«w mcijteulferlic^/fonbern innerliclj »nbgeifî(ief;/XâO t^t/ frifcb bie trafunou 0|jnbin bao ©emilfen treiben / »nnb ifî mtjiiverfielen vom eup treiben/ tvk fie (amp; au^Iegen/vnb ic^ auc^ get^an ^ab/ba^ «mn bie ^Ãéfen vnb ^uben mit gemak treib/ boimeo t^uto nit/ e# t|î auclj bie mepnung befi ^uange(i) nit! barumb treib mano mm frifc^ ino @en?i|fen / vnnb (aà jnatfrhefi vnb geiplidj fepn. Sic ilie, ÃObfr^a$èuange(^um iuee Kp
^cr tgt;rtf tc écgüitvurff tjn^fcür 2f«tfvort
C A P V r XIIL
tfî bfrÃdebfîvnbgrôlfelî^egenmnrffinbiefem .^anbel/ bao meliliclj Ãepferlicl} ÃÃeefvt / barauff bie f(niÃ( C^^bame n / bie ba vermeinen / mer nii j^rce ^(aubcncrtfi 1 ber foil bc meltliefjc (Scijmerbt in bie fîraff fafleiviuxta L. s.de C.fum-ma Trinitat.amp;fidc Cathol. bamirbtgebotten bie jte$er am^^e* ben raffen. 2(bcr bicfelb @ammg trifft nit alle / foman Ãe^er nennt/fonbern mit namen bie CÃÃaniefjeer/bie 2lpoHin«ripen/bie ^amaritaner/bie 2(rrianer/bic ,lî?ünatifîen/melflje alle bte/fo fb# mopevermdgt/ mit gemalt getdO? tef/vnb mit ber J)anbt verfolgt ^aben»
Ãrcv^eit befâ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;45
(SôÃafûBcr nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;aucfj dtt fonder 6e# Z. RifionÃf.
îjenrfcn/trie bie Canones If^ren/î)afî Der .^epfer ©efe^ »nîgt; «UHj^en/ biW @d«hc6 ©efeç ntf aufFldfen : öafjauc^^üe i^epfer# hebe @i ffà bfin ©dftfùbfo viibertrcrffen fepen : bc^^ldcl^in ba^ alle .^epffrUebe ^^pungen ben (JuangeUfeben viib^lpofiotifcbf« Ãeereten ( ben |]e«ueb ffinee tregefnrgcfe^t tnerben foöen ) eint# ^en abbi ucbntcbf tbnn indgen/vnnbba^ feinem Ãepfer ober an# bern Q5ottff(igen nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'Perfonen gejtmme/efwaotoiber
bic@dtt{iebfn ©ebottvnnbQScfekb fnrjunemmen/ ober etwas jubanbefn/ baoben diwtigelifeben vnnb 2(popo(tfcbfn 3vege{» entgegen ift / dillind. lo. caii. Lege Impcratorum. amp;nbsp;can. non Leer.
gt;;nebergebdrtancbbao'2rafmuogefcbrte6ettbaf / ba er fagt; ®â¬inn iflaber ben pelagtanern/ ^ouintanem auf? Ãrpferln^em .(£*bnt ein (Straaffanfferlegt worben ?3or fetten / wann bte Ãfper tn einer SÃerfantlung ber Q^ifebdfFe erforbert / »nnbga# ben Ãîecbenfebaift ihrer ^e^r ! bie uberwunben waren ! batten bie Q33ab(/ obfiewoften lieber fÃr eigene iebr verbannen / ober mit fainpt ihrer iebr verbannet/ bao ià von ber ©einem au^gefebtof# fênw«-ben/ bann baowar jur feJben ^ftt ber Ãireben febwerefie ©traajf. .©em Qöerengano gefebahe fdn ©ewalt ! ber boc^ ein mat war tebig getaffen ! vnnb gteicb wibermnb in benfelbi# gen 3r:thumb Ãet. Hæc Erafæus, 3n ber SÃerjeiebnu^ vber Ã^aplïtiebe vnnb.^epferlicbe Oveebt von bett Ãepern ! vnnb Ãcf het bejeuget per verba Anibrofij. 24. quæftioncprima, can. qusc dignior.
^ofcbretbt tS.-^ieronpmuoIib. j. wiberbtepetagianer/tS. Poiituo he t^f micbetn Ãeper inetben/tnt verf tagen. SOnb 4tifh^ toni.2.fol.9k.:pie ^hriHLfb â¢^treb tdbtet ntebt Ieib(teb/Et fol. 133. ^Cic (rhâ*â^â^^ârcb tfibft fotebe fcbniaeb vn©otwtatîeruiig tut/
fic (in ^(nf(igt;(n jutn Ãebu^hf rtn fott haben ! foitber fie fing// u. ... nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tf nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'Dominus
ludicium von t'cr
Dominus rnihi adiutor, non timcbo, amp;itcriim, Bonum eft confidcre in domino,quam confîdercin principibus. Sic iilc'
§ataudj Gerardus Nouiomagusötffc obiedion veranf# ttoramp;âtincnifni^fnDbnelfan Carolum 5. ba rr infmcrf/ mae bet QÃf Jim ntf pnung fepe »on ben Mâqgt;fah'dx n (Bd'anc n / fo mi# btrbifÃf^crgfÃfbentoorbfnfinb/vnnbfprtdjf ; (£-bcn biffdbftt wdffn Si)f«nner be ffnncn / bafj edte^v ^epferftdx fcj; »orÃan^ bcn icçfn/ burd) wddjc ethene bon (eijfrn bc^ i^obtoon# berworlffn tooibcn t à ber fotdje ©efe^ fnxn nicÃr »on boi ader# guttgpen .^epfern burdj »nnadjldOig »nnb nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;an^alfcn ft(t#
tfjer 'lt;èifdjd|t' fr^mungoi ober gendtihiÃf / bann baj; fie au^ red)# tem tviUen ber stepper gegeben meren* QBetebeo fie bann 5um mepnflen baron^nemmen/ baf?bf^groOettGonftantini,Theogt; dofij »nb anderer Ãepfer ©efep miber tgt;i( ^eper nie / afe virt man Wfi^/ frnbju einer (^xfeutiongebradjfmorben / fonder bep dem (^efep Theodofij mirdt Ãinju gefeçt in den .^i|torien/ba^ foldjee ©efe^toon dem allergûii^pen ^epfer me^r Ãegeben fep ^nerfdjre# rfen/dannjuvoUiie^en.
SCber dao fagen fie mettfer / bai^ die Augufti, Confhmtini â¬d^n/^aben @efeç »nb Edida aufge^en laffen/einer für bte^r# 'rianer/ der ander tviber fie : ba^ anc() bie^»fcf)dff fepen me^r t»e# der einem ^îlt;çfer angelegen »nb »berldpig gement/ fo gar/ ba^ fie auel) burd) dieÃdniglidje^tammerling/ die bann m fonber^eit bep den Sûrfîen eineo groffen anfe^eno maren t »nb burej) anbere/ die fie muÃten an dem .^of angenem fepn ! {ok^e lt;^efep erobert
t^un noc^ weiter (mi^u (fagt Gerhardus) baf? anef? ber ab (ergufigfen »nndgetremeii Mepfer ©efep nod) »orf'anben fepen/ darinn frepgdaffen morden / mao ^Religion oder (öofdiebfeit ein jederannemmenmdüe : dannfiead;tenniffi1ri£'nangefifeb noc^ Ãenigkdi / fondern ganç »und gar tprannifeb / mit feemaft »nd ^a^(n
5rcn^fff«?cfl©(a«ljnw*
Qüafffu jemvinö jum @(auamp;oi vnï) ^^nfthcf^cr ©offfffiÃFnf jth janngcn / vnufquîRjuc fuæ rcligionis iura ïcclctur , lofephus lib. 19. c. 6.
3»lcift6ffic/ baÃem(^brifiiteber.^Tepffr hcbcr tverö ivöH nt/ ïgt;afj aOe 0rfcV afïfr Xf vfcr abgf tilgtnnlröcn/tâann er bw -icbr lt;rÃin|ît fnoco ©^^ttretriOcnthflj tn lgt;fnt mtn)fâ¬ii foltc vbmrcttfn;
too öiffe Singwtf ffdf; bdracfjtft/tvf rben (S.^cp.ïOïnv.vfr^ fdjaffnt ! Egt;ainit ötttefj Xe utfd^lanbt frölidjerc Edida vfrfûnüigt irrröfn/tr.- ,iöaoÃcit Gerhardusan Mf jîfp. SOîa^.^nnoipp» ob öcni Ovndj^itagju @pvpfrgfblt;iltfn/gffd?rtfbfn/aufftvfîdjfni bjf frcn(int tgt;c|; 0}aubtne tfî jugdaKcn worben / ba|j c tn /rglidjcr mógghiibni / tvuâ rrogfgrn @ott vnb ber Mep. SUîai?. trawet ju# Vfrantwoitrn/jcâ*
3bnn un J;)fr$*og Carofnnt ^n 0f(bern fd^reibt alfo : wcrlt; ben ^untal fafi betrogen vnfóre Dódores onb Jntpfn / wefdje bio .^e^er mit gro(fcn Qinc^erit/ aue^mitbein nbsp;nbsp;nbsp;werbt / vnbbcnt
Sewer au^jureuffen vnba'Ãe^en/ nnlcQe allein @^ft mit bent tSebwerbt feinco '^orto vnb Svwere/ bao er auffi^ rben gefdjtrf ( ^at/^untdjten mag treiben. Q33arnmb vnberÃe^en fic^ bic 2)îen? fdjen/ biethncn felblhnverfïe^engeben fie ftaben ben eifer @of# teo/ aber mt nadj ber ^unfï/eignen i^nen ^n bao aOein ©otteo tp^ feigen fie gt;nbsp;ob fie mdgen / weldjer Jtcbâcr bodj je ! alb audj bie aup ferwe^iten 3ât^lffbotten nodj gelebt haben / burdi menfdgt;ltdje ;©ifputaç bie 3rrung »on J;)eriien jgiverlaugnen ber tîrfanbf:? tmfiber ^Barlheitwiberfommenffvcâ iSofiebao nicht mögen an^ «eigen / warumb berhitmen fie fidj bann tborechtig / ab ob fie mit bifputieren ober tprannifierenbaethun mögen / bao faum einer gelefen wirbt mögen get^an Ãaben / weil auch noch griin.ete onb in strafften warb bie Oveligion Hæcillc.
Welche bieÃfOer mit weltlid^er @traa|f vermepnen ^nverfol# Kej^onû. 2 iii
ÃLicUciam Ãcr
gf«! hrfcfbnt fonfuiibiercn bicgrcninvr« galîKi^er vnnî) tvddic c^fr -Obafftf / vnïJ brginnm ben cnicn S'uee aufftj ?Ã4tb^aii^ iUf fei^n ! vnnb bididjc« ber-ô^erfetfbae/ bcÃfii fie ntctîfrec^f ober maefjf Ãaf. 5)ann ftnb jtve p Oîne^/b w Oîe tefj ©otf ee/ vnb btw ÃXncfj brf? Ãepfere/ünb biefc ^ween groÃe nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;vMb 5vfp^
fer/finb mù j^ren i^ctcfjen trot j«vnber(f^)etógt;en.,©ao eïn jà enug/ fi^Ãamvftâ nbsp;nbsp;nbsp;lt;^nber 5 c ü ( ù^?/ bao enie ift ^tnuneltfclj / bas anber Æ nbi fefj j bao
â¢ifientK. nn jÃntcfjt oon biefer ÃÃelt/ bao anber ià von biefer âïÃeïf / :?gt; QBrifIjen vnberfcbeib bieaffen ie^rer gebiirfid? obferuterf ^aben/ lt;t»ff baà @0« bent enngenJ^nnmelfômgbael'etn/ vnb auclj ber tveUfie^en Z?berfeit baof^r gegeben tverbe.
:2(ug«Ãnniofpnc^f : é^ott tint feinen *Pfen«ing ober îS)?«n^e a 'Ãaben/vnnbber^e»;fertî'ijaucbfein^inf;inûn»?^aben. 0ogegt; bet bent Ãepfer tvao beà Ã'epfero ià / vnnb @ott wae eo tÃ. Ãeni jtepfer gebt ben ^tnà ! vnbtiicfj fe(bà folt j§r @otf er^ geben. ;©ann gteidjer weià tote beà Ãepfero ^libt anff feiner â¬0?nnç an jetgt t baà ber ^epfer bao Ãrne erforbere/a(fo erforbert ©Ott von ben îV?enfc^en fein '^Ãbt tni SOîenfc^n ! Traa.io.fu-per Ioan. Epi ft. 45.
Chryfoftomus fagf/QBann bn ÃörÃ/baà man bem^epfer ba^ feine geben / foltunititoet^eftt/ baÃeoaKetnvon benen Ãingeti gefagttoirbt / bteber ^Keltgion vnbber@ottfe(igfett ntt fc^abenZ Hoinil.71. inMatth.
Nantit eoneorbiert .Ã)t(artuô Can0n.2t.in Matth, vnb fprkÃt: ® leanttvort (fÃrtÃt ià SOîtraefeto voll/ iue.26. Ãann toaitn wir »no beà Dîccljfo beà Ãe^ferhcÃengetoalfogebrancJ^en / vnnb vnp a (obie Wiener feiner SÃertvaltung vnnb nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;vnRagbar vn#
bertverÃat / fo tà bent Ãenfer bao feine gegeben : *^ir foüen aber aucï? nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;/ tvao fein eigen ià / geben ! '5ïemüc^ / be«
^etb/ bieiSeelvnbbenlBiUen/ bann bao Ãabentvirvon^.^t( empfangen vnnb barumbiÃeobifiiebZ baà toir vnb @X?^XZ
WM ttâtfcfjfi« trfrfol ÃOrfprwng wnö allce ^abrn /gan^ foQcn crtf gehn.
^îffen^^uttfffnÃaf a«c^ 5).-futtern« von Wfldic^er ©otuwtöfti -Ohrfiit ! jf. toino 2, fol. 20, fnrwniüc^ fror ftc r f / î)a er fpndjt : ,$Ãao svf ftbcà 'Jîfgimnu nbsp;nbsp;nbsp;©cffi^ îgt;if fic^ nit tvette r pre rfrn ïgt;ûn nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Æquot;
vhr idb wîgt; @Hf / vnhîvae c ulferlic^ ip aufjF(^rtgt;fn : Cann vbet îMv iSffI fan vnnb n?it@oftnjfraan£)(ap[lt;nrcgtfrlt;»r/ hann fiefj pt lamp;p aUfin. ©arninb wo weitlic^er ©nvaft fteb verinipt bec. (Sedf II nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;jugekn/ ba grcifft fie @ou in feinOîeginient/ vnb
verführet vn verberbt nun bieSeelen.^aruinb eo vmb fonp/vnîi vninngfiflj ip femanb ^iigebietten ober ^ujivingen mit Gewalt/.
â fonpoberfo^ugfauben/ eo.geÃdrtcinanber^riffbar^u/bie^eis tvalft^utoiiicfjt
QBeileohinneinorttjegfie^eHaufffeinem ©ewipTen {i^t/ wiô frgfaubtobernitgfaubt/vnnbibanwKbertvelthc^)«! ^ewaftfeiu abbruefj^befî^i^et, fo foU fie andj^ufriebettfenn/ vnbi^reo ^ingo warten/ vnb fa Peu glauben fenp ober (o/ tvie man fan vil ivif/vnb luetnanb nut @etva(t tringen.ibatl re ip nn frep ^ercf vmb ben ©(aubfii/bajuman ntemanb fan jtvingen : 3 a eo ip ein@ótt(ie^ tveref im ©eip ! fefjweig bail b^ eseuPerfic^e @iwaft foft er^tvin# gen vil fc^affen.^a^er tfl ber gemein (Sprite^genoinen/ben 2(ult;« gupinné aneb pat/ jum @lanbc fan vn foil man niemanbjWmgê» âxBaÃr ip bas ^pridjivorf / ©ebancifen finb joHlrep, QBao ip bann nun bap fie bic ifeult;b nwHen zwingen ^ugfauben im^erpeiV vil p ben b^ eo vnmngfidj ipi' treiben bamit bie fcbivacbè ©eiviPeit mit ©eivalt ^nliegen/ ju verleugnen/viib aitberp ^ufagen/ bail fif e e im (urije ^aften^ vil bdaben fid? felbp alfo iint grcivficf?en freiïï# ben (Snnben.^^annalle bie-(ugiucn vnb falfdje *33efanbtnuPen/ bicfoldje fdjmac^e ©ewigen t^iin/ ge^e vber ben/ber fie er^tvingf*. ©oivere ,e vieneic^fer/ ob gleidj jre ^Inbert^anen /men ! b^ fie fie fc^led^fideti fiePen/ bann bj fte fie iw ûgen ( vn anbero jufagett uangen/,.
70 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Judicium twit
tnngcn/ fïeïm ^rr^r« Ãa6.cnZa«cl^«irrcrf;lt;i|F/ tüf; tttviit tgt;öfc6 intt drgfVïtt ivf^ren tvölk
i.pct*. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;�o(pncïjf u/^atbocfj yLVfi;fue^ent.i3gt;iRffaöt/^jn /(Pc^cd
foU bcr feuvaft vn ^bcrfctt vnamp;m^an fcpn ? vnb âX'gt;c«-ui5 fpncfjfi QÃir fencn aKcv ni«ifd^hc(gt;cn 4gt;tï»iiung vnbcrt^anffpn : Wert ! ba fonipÃu redjt / nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ïâJck lt;Sprikfj Wfnm für nti'^. 0»
^aufue rr bf vcti brr Cbcrfdt vnb C^^rwalt / nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Bafï bu f;pt gf#
Ibdrt/ ba^ vbfrbielt;5ffltufinanb getvaft fan bann ©off/ fp inn^ k lt;S. PftrueA^on fcfncni ©rhorfani fagm fdniun / bann blt;.r bie ©ewaft Ãpn fan : baranf: foigt/ bafi rr rrbf/tiif vont ©(an# bnt/ba^ WC (thd/f @ewa(t nit foO Kiftn brrn ©lanlu n ^ngf hicffn/ t'onbcrn rgt;pnfuftfrücl?in ©intern / bkklbfn^norbnfnvnnbjnrf# gieren auff ©rben.-©ao geben anc^ feinelBort bentfic^ vnb ffar/ . ba^ er bepben / ber ©ewatt vnb bent ©e^orfani / bao ^ââe^ ÃecFf vnb fprf ebt : ©ebt jebe rinan bae^ fet'n/ © cbokbefi ber ^eboO/^bÃt beft ber ^pn/©hr bef; bte nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;bebk {^crebr tfî» ba/
nHlthlt;;b©k^arjamvnnb©e'(vaît ge^et nnn vber C'ebof?/ ^oRZ
' ©br/ vnb ^orebf eulTerbeb. 2gt;tein ba erfprtcbf/bie©eivaltik «lebt snfvrebfen ben gtnen/fenber ben bofen JBercfen/bejebreneft erabernta(bie©uva(f / baftfie ntt ©fanben ober ©ottee lôorf/ fonbern bofe âiüeref nieipern fod»
yeifwcttfM; -^Ãaeivit aucb ©.peter/baer fprtcbt :lnenfebbcber^rbnung i«cHfd)ii£i)« foUenivip«ü vnbcrfÃan fepn. ^nn fan je nienfcbJiebe 4gt;rbnnng fkb ntt pJeefen ni ben .f^intmef / vnb vber bie Oeel! fonber nun auff©tbfn/aiiffbenwIîerheben'ÃÃanbefbfrîVJenfcben vnber# ctnânber / ba îô?enfcben feben / erfennen / rtebten vnnb vtt^eüaU fîraffen vnberrettenfonnen. r^aoaHeobat aucb ©^nfîtie felbjî fein vnberfcbcfben/ vnnb furn gefaket/£0îattbâ22« quot;TBannnun 5teçferltcbe ©etvalt ficb fîreefte ïn ©ottee Oîeieb vit ©ewaft/ vnb «tf eut l'onbero tvere/jolt ero affo nif vnberfcljeiben baben:bann wk gefegt/ bie ^eel tp nit vnber bef Ãepfere ©ttva(k
ÃOflb
71
93nb w fummfl/fo i|î î)ae bie mepnun^/wif ^.*Pvff«ô fprtc^f xoeitUdfet ^(fror.ç SOîan mu^ amp;ott nte^r^t^ofc^n bann ben ^enfcf^cn/ oewaitbae bamit(Yjâ¬ttârÃcfib(rngt;â¬Mi(^(namp;ewaltein'^ù^ : bann wo mon aU«6 mû^ff Ralfen /was wélrttc^er â¬kwaft wo(fe/ fo wcte e$ lt;sirt«bè« »mb fottflÃfj43f / man muà mr^ géÃorc^en Dann ben SOîfttfC^fU» nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;rfoJtOJ.
QBannnun îgt;nn 5ilr|î ober weRKc^er nbsp;nbsp;nbsp;btr^eSeuf mît bem
® apà 5U§a(fcn / fou fl obf r fo ^u^lauben l ober gebeut bte Q3ûc^er vonbir 5iu§un/fo(tu âïfo fa^cn : â(teber .^er2/Kb bîn cuc^ fe^ulbt^ ^orc^en mît -é ct'b on @ut / ^ebîetet mîr nac^ ewer geivaftmaà auff ^iSrbfn/ fowîîîc^ folgen/ ÃetÃtfÃrmwlj aber glauben/»nnb Q3üd}cr von mîr tÃun /fo wî( îcfj nît geÃorc^en / bann b^reîfft ff ju ^oc^ / gebietet/ ba fÃr weber rec^t noelj macht habt Tîîmpt et birbarüberbeîn @ut Avnnb Ãrafft fokken ÃSngeÃorfà m/ felîg hÃbu/tf*
©ofprîchP bu abermal/ja weltlich ©ewalt jwlngt nît juglau# ben / fonberweÃret mm eufferlîdj/ baà man bie leut^ mît falfchet ^eÃr nît verfithre/wîe fonbte man fonà ben JK'eçern wehren 3inf^ Wort/ bas fönen bîe^îfchdflf^thôu/ benen Ià foich 2(mpt befoÃkn/ »nb mt ben ijürÃen/bann Ãeç^eiep fan manrnrnmermebr mîtge# walt wedren/ (o gehört ein anber ©riff barju/vnbes îff^âf nbsp;nbsp;an^ tgt;aà stoort
ber (Streift vnb Aanbel : bann mît bem ©chwerbt ©oftes foil man Ãrelften / wann basnîchts auÃrlc^f / fo wlrbts wo! vnauÃge# biifî? retn ruht bleiben von wetfllcher ©ewalt/ ob Ãe gleich îâk 'ïöclf mît â¬2?gt;lutfänf f. Ãe^erep Ià ein gelÃllch gt;®lng/ bas fan man n|lf fei;» nemèfenh(«öett/ mit fernem ^fwer verbrennen / mit fernem QBaÃit ertrenden. Ssià aber adeln ©ottes ^ort ba/bas thuts/ wle*Paulusfagf/2«^or.io* ^Onfere'^ÃaffenfmbnltÃelfchllch fonbern mächtig In ©off/
Kleber wllt bu Ãe^erep vertreiben / fo muÃu ben ©rlfftreffen/ wteFcnrwy bj bu Ãe für aÃen blngen auà bem .^erpen reiÃeà / vnb grunbtlieh
à mit
ra- , lùdiciumven
wit QÃiOctt aSnrenîXâlî/ ï)aö fvirÃu inrt @cn)a(r «ït cnîrni/ fonamp;n*tt nur|îfiïfm / tvae.f^iffft bK^jamp; btuiu/fabii 5tfturcp un Bergen pfr^ ft'ifî ! vnî) nuiâ, au^ivcnbig auff îJcr jungen fdjiuadjc p/ vnù juJie* gf n iringcfî i ^ottCÃ^orf aber c rkuc^r bk ^fr$fn/ unb bnnnif ffllkn bann von jÃnnifdb« alk^fbâfrfç vnb nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;au^ bcni
;öao alke finb ûitÃrre d^ene ©umm vnb lt;Sf^(u^rf ben. ,Sgt;frgkîc^lt;nlt;Sf nfen^ finb bafdbjî vnb in anbrrn fytttcn.^âc^rr» mehr juÃnbrn/fcnbn lkb in ber ^lu^'kgung bf^2. (?np. ber crpi ti ^â¢pi|îd@.9^ari/vnbtttbfr'Po|îitI/Jcâ. .IDergkidjcnfugtcraucfj im ^fridjt vnb ^nttvort an nbsp;nbsp;nbsp;OBrnwlauin -Linden Prcbigcr
iu ^ùrr.bfrg/ ba fprkbt fr/^c^wil vnb fan nif ratsen noeb (en t ba^ bk ^brrfdtgctvalt babe ! fa Iff fgt;e ie^rrr vnb Ãcçrr,( fk ttrren bann nudj dflTf ndkfj2luflrrbttrlt;r) wù bem @cbivâ¬rbt/ob(K fvnfî^ufîraffcn. tom.8.fol.4i2.
garnit Kûkdaufb^*^cntiusjnvorbnttdifin iîâraftdtlin von bcn^ibrriduffcrn : vnbtnl^xrgefi/ vbcrbrn lt;Sprucb rodn Oîdcb ià nk von bi^ ^di/ ^obannas» ba er auÃfubrrt/ bap bk^ircb^mktvdtlköm ©avait nk mag brfcbkiikt tverbrn/, vnb febrabt vnbf r anbf ri^Ifo :
mf^cf)tab(r)(tttanbfa^(n/ Cbn'Ãuo vnb ^aulue nemmm auch lt;m ^obtfcbldgcr vnb ^bi^brr cb^ r/fbfi' fkb bf flTrrt/ivibfrunt auflF/ vnbawörgfn jbflt;â«2linpkblt;^Ibfr nkmanb/ er bab groÃe ober fkine ©unbe begangen* ^ntivort / eo ià tvaar ! ^ber barnes ben fo la^t bae ©uangelium bem iveklkben ©cbiverbt fein 2(mpt vnbQBefekb/fofcneom fdner-Crbnungbkibt/ vibÃraflTttvao jbmejuÃraÃenbefobkniÃ* âïBannaberbao@cbtverbtnâil ivek ter greiffen/ bann eo von ©ott verorbnet iÃ/ vnb tvi( Ãraffen/tvao aUeinbem(£'uangeIiovnb^ort©oftfO ^uÃraÃen befohlen iÃ/ aUbafinbSÃnglaubvnb^e^erep/ bafodeoivolmebr Sünglktf anrkbten/bann nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;vnb Oïbnf erlaÃen /vnb maebt fieb nun bo#
mit
mit / tnUem tgt;a öer SO?aÃtflraf fuifö frem^Dett Q13rtrfûvnlgt;.^anM6vnîgt;er^fUf^f:Ha:cBrentius, vnöfagf Dar# kp/@on man dnce nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Rathen emen »mb bae (nbfic^ Icf
bni brmÃcn /tvfnmilmankbmlaOVn i »mibwomanben SSn# gfauben folt mit bemkibüc^ettlt;5(^nxrlgt;f netten/muÃee man fo balbanba-öbcrfnf ! afeanben'^önbrn^anenanfa^en : »nbfo .^e^crep mif ©cmaft fo(t ober möc^t »frerüben rnabcn ! mae b^rfft man bann flubtcrcn m ber ^dli^en ©c^nflTf/bifwctïboc^ (nermn ber ^enefer/ berÃcU^rtcpe «ïöoffor erfunben murbf/ Ha-ftcnusille^
SOnb cà §aben brpbc nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;r »nb ba ^.SBren^/ bie ©egeni»
würfF/©nrebfn/ »nb alle ^trgumenfa t mctc^c mcnfcfjftcbc ÃOer^ «unfft fnrtvenbf/bïc faJfcIj Ovebgion fvp bae dr^pe'^bff/vnb »cr^ bfcnf bkâfc^drpffpe (Straaff/ nadj î^oftÃnrPi (rcffenticfj mol abgdfint
(£â¢0 ^at auc^ bfr^.COîdi'fpra^oh'rarpue gvfcBm/mieweif matt ber X)bcrff ù uge ^orfamc n fcfjufbtg fc p/ba er antmoruf: wir rvfr^ ben geben Jurpni/ »nb brm ©cwak ber von @ott tfï / jnbemdfen / boclj foU^e / bie bem ©(auben Jirt ^«tvibe r fep / Eufe-biiislib.-4.G. 15.
QBann vno nun ber ^epfer vnîrbte X)berfetf effvao gebeiu/bao ba guf vnb btr Ãei (t^en Ãepnffit mcfjt-enfgegemp / foden tvir vno in foldjem/ aie îwe Ãnee^ fÃren ^er:en / vnbenverffen : mann fie abereftvaobao^ottjnmiberîpgebtetfen/ foïlen mir aiumcrren/ SVîan foU @-Ãff meÃr geÃorfam fepn bann ben SOîenfcIjen. Ãa^ rumb ! melcFxr ber -CberFeit â¬kbott ! bie ©dedic^er âîBarÃed Ãcif me ü fmb/nù ©el^orfam leipet/ ber mirf em grope praap'autf fic^ laben ; '^Belc^er aber ber Cberfeif@efepen/bie@dtflicbemiIIen enfgegè fepn/nif mil geÃorc^è/ber mirt em groffen ^oÃn erlangen»
Verbafunt Auguftini, amp;nbsp;habentur inii.q.s.c. nonfemper e. fi aoniinus.amp; dift.p.c.Impcratorcs. item 23.q.8.c.conuenior. .. : nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Ã iif ^bifdffn
74 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ludiciumijonticr
aSct î»ù S^^cofogi ! fie fificrn vm6 Mc (Ã6re ^(.Qttuin lib. @üfff0/ »mt» ï»f n @faufcfn/vmb öie Ãircij/vmb ©once 100«/:?.
-^icfoncnbcp fo vtc(cn @pa(euMgcn hcf^cuf ohDcr^an fnih/ »nD ï)a /ttimcr ein Parfb ï)tcanamp;cr fc^ert/wol jufc ^cn/ïgt;a^ fcrnit fin fïcifdjhcfjcr j^ifcr fep / nac^ eignen paifwnierten 2(ffc^ eten* £gt;if^uben ^abenfluc^vint^^offgceifferf/tviejnen 'Patr# (ue nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;vnoc r|f(inDt : bcrgfeicfjen ©ifer/öcr fo
Ãftffiig/fo grimmig/»nïgt; fo (iarhg ifï/ nbsp;nbsp;in Oïeifgiono fachen nie
guie gef|an ! ivieaucbamp;fr Canon24. q. j.c.noninpcrpenuuii Vcrnang.Cüius verba hæc fiint: Non in perpctuiun damnamur cum iniuftcindicamur:dicentePfarnaifta,ncddaninabit ilium, cum iudicabitur illi : Multi ià ccrdotum culpam Zclo Dei ic proicquiprofitrntur â â , fed dum indilcrete hoc agitur, iacrilcgi j facinus incurrunt, amp;nbsp;dum précipites quafiademendanduni ruunt, ipfiquoqjmultomagisindetcriuscadunt: Verbafunt Rabani dcEcclcfiafticis cenfuris lib.k nbsp;nbsp;nbsp;tfUtfe^: »vir Wertteil nit
nwftvigverPampt/ tvanntvirvnrfdjtgevrt^eilitverbcn/ aloDer ^fafmifï fagt/ïgt;a er fpric^ : »nher tviröt f^n nif vfrïgt;animen/tvaft crgevrtbfiUtvirDC SÃieiâPricpergfbenfür/ baft fie an^ ©dtdi# c^jern ©ifer bieverfc^ulbungverfolgen/ vber tved beiffctb »nbcs? fc^eiknlidj befc^ic^t/ fo Begehen fu Garnit îgt;a$Ujt(r einee ge tfdiis djen 5)icîgt;|îan6 oîgt;fr^irdjcnraot'e: vnb in beni fie ju gebe Parein pUpen/dle troffen fie befferung Ãoffen/fo fallen fi( fe(bp rtet in etn ärgere vnb fdjdbficbere
Pomeranus fc^rc ibf auc^ bartvibcr im ^«c^fin rom ^§npfi# e^f n ©fatiben rnb recbf guten Q33ercf en/ 3fent vbe r bae 13. Reuter, rnnb fpric^t : bie n?e(tfidj -öberfeit foil ihr ^ehtrerbf ga brauc^entriberbieè^cbrecfjer/Oîauber/ tviberbiegetvaft thun/ xgt;nb anber barju paften / bie mit Q5f trug/mif rnredjter QÃa^r vtl ÃaufiTmannfeha^t rmbgeÃcn/vnb bcrgfeic^en / bae ^af jbr amp;ütt befoÃfen/Oîomaj, barfnr muà fi( auch Oîethcnfchafft geben/rnb ; nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;v: -- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;unhf
nn^f mif bnn «Sdjwcrbf her COïcnfi^cn nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;/ W46 ft(
gtaubcn ober mt gbuben foUrti/ bne mu^ ©off afldn au^nc^fen/ mttffinan ïiSorf : abfrbcriîcuffclffÃrfealkamp;vmb/ bij^wdUm pcrfÃtfien / vnnb Uâticë (apfn fte nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;/ Sicillc. ;©aruiiibwan«
bic wcUdd^ -óberff jf / mit tÃrf m ©ebtre rbt Die @f wt|{f n tvi( tfjï giffftt/ fonn^braudjtfic/^rfnSftvalt/ vb«- fok^eiSber^fnen ^wn. wirbt fin (fbarpjf^crtcbt gf^cn/ 0ap.6« $ci^ct auc^ Philippus Mclanchtonin Locis vrfacb a« / ba^ man btc ©frecfjttgffrt Df^nftrfnitf|îamfnt0mifbfmlt;Sfbâîâlt;'gt;îâd«cbt foü ftanbbaben/ »Mbmfmanbium@{a«bfnn0t^iÃfn/ fcnbfrnbfnaUcrbinÃfTep laÃf«/ wie (T^ifîuê »nb bïe2(po|tc(nitaüftn9f(f^rcf/ fonbern brgen mit her x^t ein nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;»orgetragen i »nb Ãaben freç t«
^^auflFen Ãinein geprebigt/eefaOe wo ©oft wi(: nbsp;nbsp;nbsp;Id^t ftc^ boeft
brr (éfà iib/ ber e lii gäbe ©otteo ifi/ tiici^f wn be« SÃ?fnfc^en mei# * pfrn/lt;iebcn ober nemmen / vnb ficfj fo wentgak ber ^mbtrrgie^ ren : (f e wirbt boeb mtfafte« ! wann wir Ãkteb a(k ^TBtinber an^ fifngfit/wü^oftthfwil/kptftviibjeucbt/ bann wir mnifeo i« ©laubeno fachen ! von ©oft gelehrt vnnb vergwi^t werben/ 3oiî ban.6\ ;©arumb fagt ^efanebton/ bie ^^eeretal ad abolendam von ben ^eçoin/ifî d^ent WebÃe^e nfeb : fo vicf febte ibt COïefaneb^ ton : ^0 ^e^impt je ntt ben 2(po|leln lt;?bfâPâ/ nbsp;nbsp;ebi^rn vnb^iet
nern ber nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Streben in fachen befi ©(aiibens v« ©ewifs!
fene mit Gewalt/ ^wan^ vnnb brachio Ãculah jnb^nbefn / bicf weif Ci wl^fr bie -£cÃr iÃ/ ber ee^attb-13- blt;^rf verbot^-fenb^f»
èorbûmpt Heb auch lutber in ber 9^optö am 4. Montag ' nacb^îrmtfafio / ba^ erfampt feinen @(a«benoverwanbfen/nie# manbo von ^a«^/-6of/QBeib vnb^inbem vertrieben/memanD vmb$@ia«b(no winen mó@ffdngn«^^eworffen/vifl minber jC;« manbogetdbtet haben. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,
(iO^mnbao wekkeb Oîe^ment gebdrt gar nkbf in bae Q(mp« à iif ^^riÃi/
'Indicium
C|bȔgt;et « ifl etn eu|fer(idj nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;/ wie aë anbm «mpf(t
rnlgt; @frtnlgt;c/vnbJweOiefetkît aiiK«â ^^rtfît lt;Sra«ô( vnïgt; 2ltnp( fntb ! alfo öa^ fie ein ^n^laub^er fbfn fo tvol fûÃrct aU eut a(foifîauc^tgt;e^tt)fhUc^c«@cfjn)frlgt;tlt;5 2lmpfV OaÃcel'« ieut^etwöer if^nfîün«oc^ *îÃnc^«pfn mac^t! »ber îJae i* ^ap»
1.â
SOoî) abermafe amp;a{e(b6/îgt;a^ m^in nïemattî) fonitvtn^oi / ?Ãtiamp; wann man î)te ©Åjlfcn mù eufferlidjen ©efa^en anfa^et hnben / fo gç§ct baW tgt;fr @(aub »nnMgt;a6 lt;^§ri|îUc^ Sæefen »nber*
3lgt;fm m ber ^au^poflifl : 3 m nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lt;^^rtfîi M ntemanb ge^
jwnngen werben : (ïegeÃenm Oîetc^ Qi^rifît mcljt alfo^u (verfiel lewicimweWû^en Oieic^) wi(t bu mc^t glauben fb magfîu eô lafïen/ mit ben paaren wbde« wir bic^ nicljt barjujie^enncc^ jwmgen*
3bem »on ben ;eÃen 2(u|T4$igen: ,©en ®lauben »u bie iZauff lob ici^/ aber tiiemanl) foU barju gejwungcn werben ! fonbern nur bar^u ermahnet »nb frep gelaÃen werben»
3tem im ^ädjlin »on bem^riegwiberbenS^urefen : 5)ao weltlich (Sc^werbt Ãat nicljto jufc^alfen mit bem ©lauben/eoge^ |dret in weltlicbeleiblic^e ©acljen ! au^fba^ (Ã?ott nic^t auff »no jornig werbe/ fo wir feine-örbnungen verfe^renonb verwirren/ er wiberumb fic^auc^verfe^re / »n »erwirw »no in «tire »nglucf»
SOnb tm ©ermon am u.-^ontag nae^ S^rinitatio fc^reibt er; ^irfoUen ber Ãberfeit »nberwor^en fepn/ fo pe anberp »ber leiblich Ãing gebietten: ^ann fie »ber geifîlic^ Ãi«g wdflen ge# heften / greiffen fieamp;ott in fein amp;ericf}t/vnb fi^eneiuff feinen â¬fuel/ba foil man i^nennit folgen oberge|orfam fepn»
^aiïam anbern Câontagnac^^^^ern popiOierterolfo: @off ifï allein an ber @eel gelegen/ Damit l^at bie weltlich J^berfeit Kicjjtojuf^un»
Æ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;u. . nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;SÃnb
5rcvf;eiâttgt;céMu6ctt^gt; 77'
SSitnbam nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;: 3f$tnnamp;vnffiâe/;5aîrttfoa vii«amp;
f()dnc^f/ ö| fte t)ie amp;laub(n mit »n ^cfjtveramp;f jutmbfn turneinincn. Ãgt;antt d^nfïuô tutl §abfn / öic ©c^aaf folkn auf; (Srfaîiîkn«)^ fiincr fdbfi bmmen/Dero^aU kn niu^ î)a6 Jvfltüc^jécjjtvfröt fîtO fîcÃvn möer @nc^îgt;f^'@Iau* knô/ tttu^ »nun ju î»fr nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^incmgfÃfn, ;Sôafclbfî joli man
iut§cruin Icffn nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;kr Icnge von ben ^jwçcn âP-uncunZ de liber^
täte credendi, amp;nbsp;authoritateiudicandi..
jtnöft man övrglnc^fn m ötm / tvao -a ivikr koLoua-nienics, ColoniGnjfeSjRomanrenfcSiVnnöParificnlesjaucIjin confntationccondemnat.dd.parif ^^^ktvkramp;noiS. vnîgt;2o* eaput Deuter. viW m Ocr Po^iU am !îag IJat^armç / 3um am anöern 0onfag nac^XJjîern/ «ScDaminiea ly.'^vnbm bcrpofltU am erfîcn-^onfag/anc^ tm 33.2{rfKnI gffckifbfit^at : an îxnfcU kn vnî)nnî)frrtnw§r4gt;ri^fn/ jji vr kr vorgvmdtcn Xvranncçi â k^ gtvanÃo vnamp;i^rango m (BlaubenoiSac^ gan^ vMîgt; garentge# gfn* Qiôfùrr fagt er fupcrPûlterium, otr rfc^tjcjjafixnc .^irc^ w irk nùljt mu nx(rtùk»t 2(rm k fc^ûçt/fonkr nun ke rrbic^jirt ^irc^/ mdcljf wol Omvamen ötr ^irc^cn fûrgjbi/ aber jr ^raffi verleuretfie.
EtfupcrPfalmum 8» Ecclefia Chriftinoninuocatbrachium; icculare, non intentât ignem,non fidi tin armis regumamp;prin-i cipum : bao ifî/ Ã)îeÃirc^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fit ruffi ben tvelt Iidje n 2Irm mc^fr
an/fie fd^re cf t mt mù be m3 we r/fie verfajtt fic^ nrt aujf ke Ã5af* fen/ vnb ben ©emalt ber Ãdnig vnb Snefîen.
Brenziuskidem vber ben iio; pfalmen m ber poftiU au^ ben . Homilijs gezogen/fdjreibf : âÿîae^bem^ÃnjîuogeoÃïnbarek^X ertvartet fein ÃÃoIcf / tveicke klt; -ieÃr be^quot;*^uangelù empfangen Ãat/femer menfc^Ikljen ^acl?t ober ©etvalte/îcâ^ SÃnb vber ben lt;£pruc^ Confît 3o(wn. IS. jagt er : Non eft quod huiusmundi principes gloiienturïecfl'ceeclefîæ deftmlbees ; Ecclefia enim
non..
78 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;luHiciuniVOUM
fion potcft dcfcndi armis,proptcrca,quód rcgnum Chrifti non fit de hoc mundo, quod fi quis voluerit cflè ptotedor eccleliæ, Petri, Pauli, ac aliorum Apoftólötum arma, amp;nbsp;martytum gla-dium accipiat,non Augufti autKeronis. Nam Imperatores de-, fendunt externo fuo gladio oppida «Sc-vicos, Apoftoliautem defendunt ccclcfiam gladio lpiriruali,hoc eft, verbo Euangclij, amp;nbsp;paflionc fua, quæ de ver bo teftificantur. î)aô i|l : (^6 i|î tlîcbtô
bftfer Q33r(f r^unun ! fit fe^en brr
Die ^irdj fan mft ben ïÃafft'n nft^tbiâfc^irint werben/barnmb baà nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;»on blefer âïBeh iû
2(ber wi( lemanb ein igcfjuçÃcrî fepn berÃircijen/ber nenime'Pe^ (ri/ vnb 'panli/vn bernnbern 3(poÃe( âIBalfen/»» bao iee^werbf beÃ@riÃeo/ niebtbeÃ^evfero 2{uguÃiober')7eroniö : bann bie Ãepfrr befebüÃen wir ^ran eu à cr( ic^en @tbwerbi bie ©tdüe v« Ãdrffer/aber bie2(poÃe( beRbirmen bie.^irefj miibem geiÃlicbert 0cbwerbf/ bao iÃ/ mit bem QBort beÃ^S'ndn3e(i//»nb mit (eiben/mit bem fievom'TBort^euaen.
Mclanchtön in i8 cap. Ioannis : Hæccft natura impiorum Dodorum, Vt dum ab Euangelioiüdicantur, tueri ic vi Humana contendant, quia Deo non fiduntj Hoceft,quodludas cohortes accerfit. bae tft : .iÃer gottlofen lebrer îlaf ur ià biefe/ baà wann fie vom (Suangetio gevrtbeifet werben / fie Ãeb mit menfeb# fiebern ©twaU^uffbübenanmaÃen / bteweilÃc @ott niebt »er^ frawe« : bao tÃö / baà 3ubao bie Oîotten ber ÃriegÃfeutb ju fic^ fbrbert.
bem febreibt D.Lutherus tom. j. fol. 433.440. nbsp;nbsp;nbsp;X)ber^
feit bab in ber erÃen ^tafef Dccalogi gar niebfo jugebieten/fo wof als fein Sngel vnb Kreatur / bann^ïe regierr ©ott allein/ fagt er» SÃÃit welchem benn febon geantwortet ià / welche ber'Xgt;berfeit fcbmeicbeln vnb fagen /fic |eçe CuftosVtriulque tabulae. âîînnb »berbenSÃerÃenf ; nebabe«m(injbrem@cbwerbtbaslt;£anbbe^ feÃen/
ff gVtt/vttb ï|r 3(rm ^at j^ncn «tt gfÃoIfffti : lt;Si|f/rpnc^f Ãut^r r/ Ã)|f Ãtrc^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Fcnttf t nïc^f brachium Ãculare, ober bett
tvf Uhc^f « 2(nn ! tve (c^fe fic^ boc^ /ci^f bif nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;f«r^
nemhefj gfSrfluc^fn vnö jhn anrufiFfit»
bon fc^rob^uguftinusEpiftoIa 158. cörttaminari paftîo-ncsSanâ?orum,fî|^ciflîmoccidanturinimiciJ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;;
Söll b D. Lutherus fc^rf ibf de lib. arbit. Hos tumultus veJJc /èdare aliüd nihil eft, quam Dei verbum tollere amp;nbsp;prohiberc. Ãarbfp fvüvn bif jon^fn wclc^f vffmevnen ! bte .^f^cr foU man mfttvdtücljfm2(fm pra|foi/mc^t»frat(rfn/wa6^»lt;(ut6crgcjs fc^rif fern ! ba er fpne^f : .^bfff rrige ^f ^rer fünbf n nïcÃtb bann vr^ thploi/vfrbammot ! »nb vcrac^ffn / »nb firfj aöon rfcjjtfertigfn Vnib crÃcbOlOh Ãff ^(u^kgung ber ^pl|îf( Dominic.quinquag.
3((fo Wirbt auc^ bif arf bf^ falff^n^irfftiö/ wf (c^fb S^icf ronpmub vom 2(ntic^ri|î vfrfîfÃft/ bfff^rifkn / gac^.n. ba^ fr «ic^t fommfn wobf ^uÃfpifn obfr gffunb jnmac^fn/fönbfrn ïugt; »rrbfrbftt vnb ^uof rpó^rf n»
.©ioofiipcèabfrftlidjeau^fianfmj^rfmfflbfï vbd fingèbik beffm ^-iffr perfuabion / man foil bif ^f^fr von tvfgfn ber biat phemia, vHRb ba^ frf @off mit ihrem 3r:fÃumb aile 2^ag vnnb 0lunbf grewlicljïdfîfrn/tiicljf laften leben: biefelben fbllen bar^e«« gen Ão'rcn vnb wol ponberiern/ wao EuagriusEccIcfHiftor.liba. cap. II. barwiber fc^rfibtvnbiubifierfmtf biefoi'^orfen : Nam nos hoc animoftimus, vt fine in hanc, fine inillam ïententiam deflcdinius, earn ( clementiam Dei videlicet ) affiduo ftimma gloria decoramus, laudibusque imprimis extollimus. Neque quiiquam eorum, qui hæreièsinter Chriftianosexcogitarunt, dedita opera blaiphcmiamloquiVoluit,ncquc fua (ponte diui-num numen côtumelia à fficere, lèd potiuspcriuafum habuit, fi hoc Vcl illud afleueranter à ffirmaret, lè melius diiftuf û quam alios qui iplùm antegrefli fuiflent:_Ac quod ad ca quælùnt fidei
L nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fuudamen-
ÿô
liïdiciurhechîJcr
fimdamenta, quæq, rata cfle debcnt, attinct, commiliii orani-iim conicnïùconccdunt. Namnumcn,quodadoramus,trini* tas iudicatuf,amp; pcriona:, quibusJaudcs dccâtainiis, vnitas : dci* que verbum ante fèeula genituniramp;ob commiferationë, créai-turæïiiæïccundagenerationeincarnatumcrcditur. Quodfiin alijs rebus quædam nouantur, fiunt ea quîdem, Deo libéré hor minumvoluntatipcrmittentcpoteftatcmde illis pro arbitrio ïcnticndi,qua fanda Catliolica £cclcfia ca,quç in vtramq; partem traduntjamp;iplà adplanam redamqj viarnic'rccipiat. Etob banc caufà m didum cft ab Apoftolo pianiflime, oportet hærc-Ics in vobis cflâcgt;vt qui probati fint manifefti fiant.Atquc in hoc ctiam arcanam Dci lâpicntiam licet admirari,ad D.Paulttm fie loquëtis : Virtus mea in infirmitatc pcrficitur : ex quibus nam* que rebus Ecclefiaedilruptafuntmcmbraxcxcifdcm reda dogmata , qua: in nullam reprehëfionem pofluntincurrcrc,accu--ratius limantur amp;nbsp;rcponuhtur integrius, amp;Ecclcfia Catholica indies crefcit, amp;nbsp;ad caclumquodammodoextollitur : Sicilië.
^anntvirffpnöbc^^anöf^s/ «nrfaüfttgktc^ ï?fr «tien oörr anDcrn SOîtçnung br 9 ! nbsp;nbsp;nbsp;tvtr bù
(lettre ! jmnif r m« nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;jter en/ »nb bk felb mit
ob bcn..®ann (li nbsp;nbsp;ft tntr bar irnigf tt/wddx vnbor ber
erbac^t/ mit nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;«gt;düfn rcf
beu ! tgt;nb bif ©bttlicfj OJîapf pat nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;gebackt : fonbern ce
|at i^r irber ficfj berebt / mann fr bi^â ober cm anbfrlt;î f rnfïlic^ rcbf/ fo mbllf cro ba^ treffen / vnb beffer von ber t2ac^ reben / tveber bie get^an/mefebe vor i§w gemefen finb. ,^ann n?ao bte.(^rfinbe be^ fetaubeno/melfbe vnbemegt fepn foUen/ betrifft/ biefelben merben voniebermanbefanbt/ nemticb/ba^@otf ben tviranbetten/ ein finiger @obn/ vnb ba^ bie âPerfonen ber @ott(uit/ bie mir vereb^« ren/ in ber Ãrep^f it einig fepen : vnnb bo^ bao âïÃort ©ottee / |b »on^tpigffif^ergeboren / vonerbatpung megeii feiner Kreatur
oum
©(au6ctwgt; si
anî)fm mal audj jatlici? gcamp;om« fn;« / âlt;ââï^tu6r wirbf* -Cb bann lt;n anbcrn 0töff f n f tlicijf ,®ino gcncwm tvcr bf n/febc Ãctbaffdb/ ba^ ©ott ber â¬Ã®)îlt;nfc^entvtnfn ben @lt;wa(t nbsp;nbsp;nbsp;/ von
bcnfelbcnijiïo^efalkno ju^aften : bannt îgt;ic ^diià aU^cmdnc Ãtrc^bk Cîng/ bavon auflFfa vnbnnn brfputkrt abfîdlo / vnnb ju^junber ieÃr vnnb rco^tor ©vttfofigfeù bnngo/ vnbficficb* {ctbp^umrccljtcn gftaben â^cg^Uen. SÃnbberÃSrfacbbec 2(poflfl lauter ^cfc^riebon / 00 mûfltfnDnber oueb Spaltungen fepn / bannitbje âProbierten offenba|r gemae^t werben* ÃOnnb jwar Ãatman ficb aucb ber geÃelmen'7Bei^^t@otteo ^uverwun* bern/ welche aifo ^lun hnllgen âPaulo fpricht : SÃîeth jtrafft wirbt In ber Schwachheit voUfouwnen gentadjt* Ãannburch welche Ãstng bie ©lieber ber ^Irdjen zertrennet fepnb/ au^ benfelben werben tgt;ie rechte vtwb gefunbe «beuren /welche nicht fvnben geta# belt werben/ fïelHtger gehobelt/ vnnb beffer erfe^t : vnnb barburch wächst ble ^athollfch ÃIrchfdgllch/ vnnbglelchfambiÃanbe« /pimmel ^tnau^ erhebt*
*333411 vtW wer eüt ^c^cr vnt) @cct kr er fet?»
C A P V T XIIIL
gjg^(5lchewchf recht an l^h^lflum glauben/ fh« nit ernennen/ /^V^auch ult hnllgllch vnb (f h^lfîbch leben / wer auch hen heb«
Ilgen @el|î nicht hlt;»f / vnbtviber ble Sünben nicht prnf^ tet / folche finb nicht heilig/ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;/ noch Sanda
Catholica Ecclefia, fie fepen fo hoch vor ber IÃeltgeachtet vnnb gerhuinetalo fù weîllen* ^ann ble ÃIrch Ifi nicht zurechnen nach ben hohen vnb geifîlichen Sfdnben/ fonbern nach îâen -beuthen ble recht glauben/fagt bira. 133er nun felbp fein rechter wahrer Hhetfî Ifî f ber fan vnnb foH niemanb aubern für ein ^c^rr fublelem obet »erbammeiufurelno*
' ,,. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i tf Smw
Ba nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ludiciumiJOtt^Ctâ
anömi Ãgt;.'^«tçfr/Da^ vcrFâiibi^f fep/ï)a^ 5.** ^ntai Of^{nticl^npf füllen alle .^fÃfrep nujf ein Jpau^eriâfom^' inen/vnOOieganne'îïôfUverfilgen/OaügeÃef/fijfCfaôffr) vnOer Oem Q3app vnO Xnvcfen tm recljfen fc^Jvnn^/ Otif: attt ÃcFiââ reven/aUe îVûifîernufîreôifrett/Otc/egfngt;fffn finO von anting Oer Qüelt/ Oaf teljnnroflFtbeforgf/ alle $S?nifclien tverOen feçtverü Oanipt/ üÃne Oiein Oer/^Biegen fîerOen / »no nfe inanO Oen groffen ; ^orri ©oitee über vne erfent/betveinetnoclj beflagf.^äü fc^reibf â lÃJtberuöin Oer 2(u^legung Oer (î'pjpel am nemen ^^arefa^* â
ÿûvü Oritte jfî mc^f'juvergeben ! waamp;er in feiner 'Pofiill gèo IcljrifbenÃat/ Oa|?Oienic^t@offe6?Ãülef finO/ luelc^é Oen 'îîa^^ men / Oeti (Schein vnOOie (ÃÃer Oarvon Ãaben /miOerumbOaf} Ot'e fein SCülcFpnO/ Oie Oen âtarnen imnO lt;ScÃein ^aben / ^er/ abtrnnnigevnnOOe^âXfnlfeleetgen fepen» âÿ?temaiiO fallt ÃÃnffü ^uftie {fen auff fein 2(ngef(cfjt/0ann allem Oie^amanffr/ OteDerac^tefFen/Ote'verOantpten / Oie verffnc^teii / Oie ( vor Oer' â WelC Meijer/^btrnnnige/ 3r:ige vnO OeO S^euffelé eigen fepn rnnffen : OornmO la^t w Ãôten vor allem OemZ Oae Oa nbsp;nbsp;nbsp;nf/ cö
trfUgtgett«^llc0/fpric0tLuthcrusDominicai4.. lt;
SÃnO an einem anOern 4?)rt^ : 3c0 forg / Oaf eilicOe Ãe^er am füttgÃfti 2^(13 ricOten t vnO Oie OîicOte r ^ifcfjOfir verOampt fepn weroen : @ütt ifl mnnOerlicà »nO onbegreiffiicO m Rmfn ©ericO^ ten/iSF.'vhOfühamp;erlieOâinOen (Tühetlien vnOJ^iïcljenfîdnOen/ feite* manntcOf^à n^Zclo,*57eiOfoOer^tofi^ÃanOlen/Oann@otffattô tllHeiOen : Hæc ille deconcilijs..
darneben Ãaf man ficO ^iierinnern/Oa^nicOfogemeinere tflZ treOerOa^einerOenariOern Oer ^eOmacO oOer Me^erep bF^eicOf. ^Tâann »le125?enfé0fn pnO alfeaffeetiemert! fcOreibt Erafmus in annotat.âwaefienifverfffÃen'/OaefeOetfenPebal0.^eperep /vnO Oamitwdllen fie allee foliiieren / viiOj^re jrn^nmben beOeefen* ^onn man ÃnOt Oeren mcO( «âemg/fe man nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;entOeebt/mu^
â ' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;eebaW
Rempel an nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;5onö
©djrtfiTfgf te^rff n/ ivdc^f ein /cOc âîÃdf Ãat
QXuà n |îin ue fprü^t : nbsp;nbsp;fini) an mandjerfe p 4^re^n manc^fr^
kï) lt;^(tai'vntgt; ^(f^ereipcn/wdcfie alle ïfKcnu^ gutter tfic^eff mater omnium fart jifborrn (lat/ cap. s. dcpaftohbus. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;hareÃum,
TcttulHanus vnî) anîJcrc alte ie^r-er ! nennen ôtePhilofophos ber ^per vat ter/»nô Daà aù^ Der ^ÃilofopÃta ôte ^e^erepen jfiren^^rfprnng ^ôen/vnô ôa|; ôte ^^tïofopÃta/nacfj anjeugun:« gen Laôtantij, TcrtulJiani,Hicronymi,HiIarij,amp;c. etn SDîufteC ader 5teÃf repen / »nô etn vrfac^ aller SÃerfuJÃrung je vit je getvef^ fep/ vtî ttocl} Ãeuttge ^a^e tjî.^arumô Ãot âPaiilue vor Ãer âPÃtgt; (ofop^ta Ãetrarnet/ lt;5^dof.2. .i^ann ôte ettel *pçtlofop§ta feilt ôei» SÃîenfctjen nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ll^etfîutn ôen Jpertn ôer .^er;ltlt;^fett ntt/ôer ôa
tp/vn ôer ôatvar/vn ôer ôa f£gt;tnf/ber2tnnt4c^ftg/3(po.T.4.J^eô.i5.
5)ariitnô t|î ntt etn /eôer etn .^eçer freieren Die amp;ele^rt(n ôar^gt; fiîracjjten ! noc^ vieliventaerale etn Ãeper^uac^ten oôer ^uÃraf^ ' fen/ôer ntt in ôer ^arÃeit etn Ãener ifî/ wan Ãfetel^ ôte ©eleÃrtett fdôp/eôer anff ir angeben ôte weltlieb X?berFeif/ gewalt »tî ntac^f fetten Ãen SÃnglauben vnô ôie jîe^er mit weltliche ©eljwerôt firaffen ! ôefFrn wiôerfpiel noclj ^ieoben genugfam au^gefn^rt ift
Ã)annen^er Cvnôôi^ ^um vierôten)l^at man juwiffen/ôa^ gnpinuô fpricbt / ôer i|ï ein .^eper ! weleber von ^eitUebee quot;JVitped/ vnô fiirnemlicfj von IX^umbo vnô /xnfcbitng wegen falfclje vnô neweîOîcpttungen felbfi er ôicbtet/oôer von (inôern erôicbtetnacb* folgt/ Sic i Head Honoratum,45c habetur 23.q. 3.c. Hæretitus.
^nô iut^evue fcpreibt in ôer âPoÃtü von Ãer t$nnô wiôer ôe» ©eifî/ ôa^ liærcticus homo ein rottierifeber vnô wtôerfepiger â¬O?ettfcb Ãtefer ifî/ôer nufâ gnrfap vnô ÃOîutbwtllen nit boren nócb feben wil ! vit ôen S^^eiÃ/ ôer eitel @naô t|î/ aiiiifclXâgt/ia ver^ jèbmdbet vnô fcbânôet ibn ( wie ôie (^pifiel51t ôen J^ebreern fagt) vnô ôarff ibn offentltcb auffe SV?aul fcblagetu
Uf nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;âbcm
84 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ludiciumVCUtâCV
Item DominusLuthetusfc^rfik auc^ : 5\nncf Fa» dn Ãd?fr gf fc^ofeen ivcröf n/ïHT nu ivtöer lgt;ic Ã^tUi^c amp;d)rifft/vgt;ntgt; tnibcr ïifc ^rtfdnICie^ ©laùtnwfcÃm/în tgt;cr lüarnutig/iiF. SÃnnö îgt;aô fagf aircf} îgt;fr Canon 34. q. 3. c. quidam aut. amp;nbsp;c. hærcfis. tniC Diefen 'ïôortfn : tvelcQfr ôtennîgt;frp vfrfîc^ct/ôan ï»er ^ùinî»ev^. @d|ît51 au^Wfle^vnififgcfc^ncbcn iÃ/ (rferhert/ wann er (rfjon von öerÃtre^fn nd abtvetc^(/fo tna^ er öocfi dnÃc^ eer genannt Werben/:?. SCnb abennafofpncfdnn anber Canon : 3n bie iîihotÃdt ber ^^er fallen olle bte/ fo bte âÃBarÃej t jnerFen# nfnburdji^rencignenÃundelvnb gtnÃernnf? ver^inbert wer^ ben/bap fiendjn ben ^IpofTohfcfjen ©c^nfften/nKju ben (£uart^ geüfe^en 2lut§orneten/ fonber ju fic^felbfl louffen / vnnb werben barumbCOîdperaneo^f^t^Mmbo/ ba^ fie nie länger ber âÃDar^ Ãdtgewe^tfinb: VerbaLeonisin c.quidautem.
Ãe^er ©laut i(î ber t^anontfcfxn ^c^rtfft wiberfpredjen/wie Ruper tus Tuicenfis wiber feine ÃÃer folger jeuget.
â¡Â«tob. 3-
3r:en mac^f nit^e^er/weil wir alle mancljfalf ig feÃlen/fonber wiffentlicl} vnb Ãal^fîarng tviber bte ©e^jrifft / vnnbtvtber bie ÃWdlOftt^âwl t^griÃlic^en ©lanbeno/ 3r:en/ mac^f .^e^er: jr:en mag td^ / fagt^ugupinno/ Feiern wil ic^ nif.
^Da^era(feriertLutherustomoi.foLi2. SOïan foilbie (^Ãrd pen lehren/ baf alle bie/ fo bie .^.(SebrifTt falfclj vnb vnreeJjf/vnb nit auf legen / wie ber lt;Sinn bef @eif eo von be tn fte Ãefet^rief heniÃ/fordert/redete ^ei^crdenantttwertxn» 3bem fol.63.1Sin ;^eOer Ãeif t ber nit glaubt bie @t«d/ bie niît^ig vnbgebotten finb juglauben.
fpriebtaber aue^.Ã)teronçmu6 : 3n »berlauffung ber alten .^iforien Faniebniemanbanbern ftnben/ ber bie ^ird} je$errià Rn bat/ vnb bao SÃolcF vom .^auf ©otteo verführet bab/ ban bte â))rtePer/ baofinb bie ©eiflicben/24. q. 3. c. transferunt. ^eU «bte ^tud? fcer nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;vnb bie ©loffabepettigt/ie.q. 7.C.amp; hoc dixi-
mus;
JvcV^cft t'cp ©MubciW»
mus:bartâ{Bfl fîTe/wa^ OrJgencs tvfber Ãgt;ïe amp;dÃhcf)c fc^rnbf/irc^ CÃ2 c hâô nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;@of tcö jur COï^rExT^rub wacfjctt» '^nb (o frtvfï^f
bcrfctb Canon,ngt;itâ cUicfj jprkprr ï)cm ^a«(5 ©-Ãttcô/ au^ tem 5^cm pc I Der (I^n|ï{tcfjn« irdxn ! ïâurc^ jren @e»$ »nlgt; Xçi« ratitieç/ fdjon jur nbsp;nbsp;nbsp;Origenis n« ^öïdrbf rgrub niac^f
t»fu/ î?arJini£gt;fînî)()tâ¬nKfjtÃci?er/ trddjenüFjf von üer ^fÃr E)fr Q:uangf(ifîfnvnî)2(pofîdn abtrcKcn. ÃannOrigenesfcfjrnamp;t: ÃüannKnwnövonöfr^ar^uf/ vonamp;n'^prc^t vom ©lauhnvnnbvonticriifkabfnff/ öafdB gf§f au^î)fttU4gf,ï î)fr Ãircl;fn ! ob er fd)on burc^ bff; Q5ifc^o|fo 0«mmentent gttvot fffn trerbc. ^ic ^ergegon auc^ ! wann femanb burcm vngercdjt ^rt^nïau(jbfr,Sirc^fngefd)(oOvntvcrbc/ bor mt}««â »or barring gunmen ffç/ bfrfdbwt'rbrburcbbnC-^ann vrr^
beinn^u'^eKfnMnbeinbcrÃirdxn/ bergmangesvorffen ivfrbr/vnbbfrbrairOfnfop/ bcrfcvinbcrÃirc^fti. öchabemrd. c.24.q. j.c.cumaliqüis : Nonattendasnumerum, melioreft cnimvnus timens Deum, quà ni mille filij im pij ; Cyprian us lib. I. epiftola 3. Neque enim fides ex pcribnis probanda eft, fedpotiusexfideperfona, Icribit Tertullianus dePracfcriptio-nibus.
^nrumb tjî ba fom^c^fr/ba nif aufj ber SOTnftcr ba^ofiTari notb von ©fwinno vnb @enif (1/ noc^ von Ãorifdjuna wegen/ em falfc^e mepr.ûg ober befenbiert : wie aud) ber nit/ welcf^er von ber^iut^ornet ber2(po(îolifdjf» lt;Sc^nffi nftubweidjt/wic mdc^( bann foldje jcmanigt; alo Metier verfolgen/ ober Praffen
2lbervirifiinguinum, tvetl fie fonlinicfeto Ãaben/ vnb tviflen baffle nut bem?7afnenberÃevfrfv ber ^Meit ialb ein jeben vergaf f vnb verbâdjfig madjen fnnben / plegen mit ^eçern juwcrifen* ,®a(5er fotnpfo bann / baà anc^ bie/ fo vor ©oft nidjf Ãeger finb/ wie ben frommen 9^rop§ef en/ 21po|îeln/ bem 'odeyi ^Ãripo felbfî/ vnb alle« SDîarfçrern wiberfa^ren ifî/^aben
i iuf nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Vbf
8^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Iudiciumi)OUûCV
»or ber nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;mâfïcn ^f^rr/ ^(uffr^ilrfr »nb ^c^wcrtncr / »nnb
l^crÃfgfn bic Ãf^cr »nnö SCcrfofgcr ^abfnm»fîfôffcïjfôïâîwt'ââ Ppn.
^à Ãor(ircfmanauc^mbni.^tfîonfn/inAthanario,Ai:gii- *
â ftino,Hilario, Eufcbio, amp;c. ba(j bte Ãf§cr ! (ib bù 2(rttatifr/ . JSÃona«|ïfn/(£irfum«ntonf6/â5?egonancr/«un iw ^öcrfoUjung , »nb jum '^»futvfrgicffc« gcnct^f waren ! feberman jnoertreibfn/ nbsp;nbsp;'
;ber ntc^t jhre« ©lanbene toar. ife Auguft. dc correct. Donatift. ÃônbbcrÃfçerNéftorius, ato er tn fein ^ifcfjoffüc^ 2tmptge^ treftenwar / fprac^ er ben ^epfer tn etnent Ãerwon »or allet» SÃolrföffentlicfjan/ wtf ÃufcbiusinHift.Ecclef lib. 7,eap. 29. 'fc^retbt/vnbfagt : damihiôli'npcratortcrramabhærcticisre- lt;nbsp;purgatam, amp;cgotibivicifllm'cælum dabo : diiperde rnccunr
â hærcticoSj amp;cgorccumdiïperdam Pcrià s. SÃorbiefent^elÃO^ rtfefyn/teblein follen ficfj afle fromme l^^rtÃen /â welche begeren nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'
feitg juwerben/mit allemfïf if Ãnfen.
;iÃarbep bem Oîatà ©amafielio gefioreben / ber im 0\aiO anfi« fîûnbe.vnb fpraefy lt;é apei ab »on biefen îS)Jenfcfgt;en / »nnb {affet fahren: nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;äjjenfeben/fotvirto
»nbergeÃen/ifîo aber auf @otf/fo Ftlnbf fbro nic^f bempffen/auff bof i^r niefjt erfunbe n werb alo bie wiber @^tt freitten motten» nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'
^eior.ç.
' â^nnb binrntbie aften ferrer i gto Tertullianus, Amobius, Qrigenes, Laólantius, IrenæuSjÃyprianus, Hilarius, Hieronymus, Auguftinus,£uiêbius, Gregoriusmagnus , Libcrius Papa,amp;c. ntcfjt o§ne5dü/ ^nfalonnbîOîtîngdgeweft/ vnnb boeb von ber ^irdjen ( Origcncs,Laâ:antius/Tertullianus »Hilarius , Amobius, Cyprianus ) nic^f gdnçlicb verworffen woris .ben finb/ »nnbautb b»e Concilia nidjt Pberaü gfeiclj fîimmen/ alfo mao etfiebe gefe^ct ! bao Ãaben bie anbere wiberumb abge^î t^an/fo folleiibtüie^ bie 4^ieb^aber lt;£§ripi/»nb feiner fiebe fofeben
i â â
vnöficIjnrtBmöni/
ff« trfrhf« wf î)fr bjf fanfffiniH^j^f n 2(pe(Je(/(2:uanÃf hilf «/ vnö t)i( alt( Itdrdd^e^hriÃcn Ãf t^an ^abf« : fid} auc^ ffl^0 nicbt fuahfrf«/ Daf;0f amp;frlt;Sacfjwfrïgt;fnmttîgt;fin^dfffn/ haà fuhfà ©faubftw^albf« hif lcuf|f ntf alltvfgamp;fm Wfhhc^ftt ©c^waht ^tim i£ohtfcb(ag ohcr jum vfrbrfnnf« vbfranfworiftt/ fonhfrtt wohfne ^«n ^ntf« inter quatuor muros fmfpfrrfn/oha5un ^eifi ten gar auà hf »n anht fc^bgf« »«h jagen/ bamif ftejree »frmfv^ nfnenifmanhvfrfuftrftrfunhtfn* 4)ann^ifobfn tÃlaufdhfhutf dfrt/haà öae wdtiù^lt;Sdjtvf rht w ©faubfhe fac^f« gar fern @fä« Wahjugfben ^af/ per nullos onminogradus aut Ipccies pæna-nini : haà audj htf ^fbrer xibfr ffi« SOlcnfc^f« hfà (^laubfite ^ab ÿer äuBmfc^fnohfrjufvraitnififrn ^abf«/foiihfrn haÃanfn(f|rigt; flf« bffo(5(c« iÃ/Sinitevtraquecrelcerevlquead mcflcni.J©à ^' Ãalbfti (aiff« fidj huff ^dnhfl mit fofdjem lt;Sd}finhfrmiltfrtt (otraafff 11 «idjf bffdjpttf« ohfr vfrandrortf«. QJfvprab hifwol Condemnationcs ad perpétuas carceres, fowol a(ö hlf rclega-tiones, præïèrtim perpetuæ, nit Weniger capitales pænæ ^f ijl'flf »nh lihh/aà trail ma« hif îOîfnfc^f« gar vmbbnngt: fampt htm/ man ma« fin fBrbar«îQ?aim ven hfà ©laubfne tvfgf« vcnOKfib' Pnh Ãmhfr«/ von ^aab onh amp;ut/ von ffïnfr Ãâunhtfcfeafft vnnö' Nahrung i«6 (^ffnh jagt/haà man /Ãmf harhurdj (fin âJlal^rung fn^ftldjl : Atquincgansvelfubtrahens alimenta necare vide-tur. SÃnh man n« rfhhe^fr Olfnfdj jnm ^fifflgfirnngf« Wirt/ fogffc^tdjt ibm fbfn fo wfÃf/alo wann man j^n 3« toht fdjldgt: ja für fi« f migfn ^cht fc^Iagt man iÃn adf i^ag / vnh a Ifo (angwigt; rigf §eit offtermaten ju toht : fbfn wtf hfmaudj bffc^idjt/ htr hfr Iifbfn (Sonnfn vnh hfà frfprn iuffw bf raubt / vnhm fwigf fangnuà fingefpfrit wirt/harhurci^ fr gkic^fam finfo /f hfniîagô nfWf iXohwbftrnbnuiTfn vnh (Sdjmfr^fn frhulhfn muÃ* ,iÃanlt;i «cn^fr fmh tgt;ief( ptrwdntt SV?4i(fr«ngfn m grunht mtfete wf her
exaipera-
93 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;îudicium öóii Ã5c r
exacerbationes VMb cxaïperationes, fa multiplicationes quotidianarum pænarum, vnnî) nqcntljcfj Ourucu ^urcöc«/ |înî) cï* la-chrymæ Crocodilorum, baver nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fin ffamp;fttgtlCi«
biÃfic^ bf^ttff n wéü(/î)amii fic^ niemanb triber ben nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;n ber
(^rbawung vnb ©anfftmâiÃi^ff it vf rgrc iffe.
*Ãpamp;lt;P4» ^einfi«.^jeoîot/ein@(aub/finiitaufj7fin@offvnb?ôaf^ «r vnfer allfr/v« ein aUÃemeine Qâftri|î(ic^f.^irc^/Wf(c^fr^aupt ià lt;?^riÃue/ von i^rne fompt alle nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^â¢inigfeit/bie Con
cordia bf^^iaubenovnbber-^erÃen ju aller ©ottffOÃfeit/ ben ppti- ti7- nbsp;nbsp;follen wir bitten vnb anruffen ! bo^ er in ber Krafft bc^ ^.^eipo
rpS quot;^^9 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;vnnbjerprewete^irc^ reformieren/ verfamlen/ er^
iSw.xo^Zâ bawen vnnb emenbieren woHe ! wie eo f^m Idblic^. ;©annwo ber baö^aupnit bawet/fo arbepten vmb fonp bie bran baw# lt;n.,iöarumb foltenit^auib/ber ein Ãrie^pmann war/vnb %(ut »ergoÃen l^at/fonber ber frie bfam ©alomo be p nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^aup
bawen/ bao ip : ® er waÃrc Salomon/ ber ew% J^itnelft^nig vnb Sriebjürpiefuo lt;2â^ripuo/ber Ãirc^^ofteoburc^ fein eigen â¬0(uf erworbè ^at/bawet feitt^aup/alo ber ©oftn vber bao .^aup 2(lt;wv. JO. @X)iîteo/we(c^e6 finö wir: nbsp;nbsp;bawet fein .f)aupaup lebenbigen
â⢠Steinen ! bureb feinen ^eiligen @eip / 4m Ãienp feiner heiligen Stpopeln/ 5^rop^ten/ (£uange(tpen /^irten vnb itérer/bie^r auÃbawungfeine^-feib0/WflcbfripbieÃircfgt;/bienen* 5)erfe^e »ppca. â⢠nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;feine jween ^eugen/bie er in ben (eptenXagen feiner Ãircljen
verbeiÃen ^at/ erweefen / jur Oîeformierung vnb wibererbawung ber verwilpeten/ armen/ betrübten 5i'irc^en/auÃbap er mit feiner ©dttlicben SÃ?apepaf / .f)erj(icl^feit vnnb ©lorien reefjter# fanbt ! vnb fein anm4cfjtige$0?acljt vnnb ewig
Sîfîcl} aller .QBe It beFanbt werbe/ kirnen.
,SD e
ffonectur»
2. It n - 4. fût nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;! life Æ filtrat. palt;}. 4. Un- 7-
ntt. 7 litt. I. milcricordiafttrmifericordiam.pag.ÿ. Un. 4. gloria fur glonam.pug. If ^I;i(ôrat)ncfAr^^t(craMie. p-27.l.n.fltUinfûrrtP kn. p. ead. {.n. fïçcnad) Otm ntt/cm (Somma, p. ap I. j.»nb4.tflau^3flflf* fen/nit. p. cad. (. zp lifcglofl'am fnrglofla.p. j2.1.17. q. 4. P4J. I.i. corum fur corum. p. 41j.1j.3ura k«(. pagMiô. (.6. vnreÃw/fur rechter. p.é4. l. v pofliUtert/furapolîtlltcrt.