PRI SCI ANI

CÆSARIENSIS,

RHEMNII FANNI I,

SEDAS ANGL I, VOLVS I I METIANI,

CIB XI

penumwis, pondérions ^ menfiriQ' numeris^eoru/ni^ notis^C^ de vetere cowpntandi per digitos ratione^aO E/ia l^ineto Santone emendati, nbsp;nbsp;nbsp;'

PARISIJS,

In Ædibus Rouillij via lacobxa, fub figno Concordix*

Cumpriudegio ^^êgt;^'

^P^P'ÎLÈGU i^ids'

'^ s B N T: £ N TU A.

R ô L r i\.,i.'hr^iiii^ßij^idtque ^^^^^^u^ßißimi fyancoy^ lf^is pri^ l^i ßheitirtt ifß Typo-^äphts ^ ceteris omnibus, imprimere nee diuendere, hos v ie i s c i a v i c ae s a* à I EN SIS, RHEMNII F A N N I I, BEDAE A NGL I j 'v ol V S i I MEquot; TI aquot;n ï libros de riummis, j^Önderi-bus, menfuris, humcris,eörunlque no-tis, amp;nbsp;de vetere computandi per digitos ratione ab Ëiia Vinfeto Santone emendatos, ante feptenninn^, ah anno hu-ius prim£ editionis numerandüm,niß quis Philippi Galteri JtouiUq conßnßtm habuerit. ^lids quisfeceritpoenis, quàm literie ab eius Maießate impeßau continent ^ multabitnr.

-NNI SV NT P^usvigintiquin que, quum Pri-

^fciani grammatica emendarc aasreHus fum: amp;nbsp;canto tarnen

tempore non admodum promo-iJi;adeo eft difficile antiquQs in-uenirc codices, inquibus fint intégra quum Latina, turn Græca, qui hic audor Latinis fuis im -mifcuit. Dum quærerc pergo,fi Aij

2

forte poflum tandem inueftiga-re,vnaeinftituto meo cxtremain manum imponam : libellum Pri-fcianidenummis amp;nbsp;ponderibus amp;nbsp;numeris interea publicare vi-fum. Q^em ita reftitui, vt non Ipcrem poffe vnquam redderc meliorem . Eins Latina ex mul-tis emendaui vetuftis codicibus: Græca in vnico reperi; quem corn modauit loannes Tilius, Brio-cenfis epifcopus, de difciplina-rum libcralium ftudiofis virbenc meritus : qui nunquam ccflaiiit iim inde à prima adolcfccntia Veteres bibliothecas ferutari, fiquid vfquam rcperiat bonarum litcra-rum negledum amp;Iatens,quod in lucem proférât. Qui codex, tametfi mendofifsimus erat,tarnen fi integer fuiffetjfed ex de-

3

cem amp;nbsp;oâo libris vix duæ tertiæ poftcriores partes odauidecimi fupererant, potuiflem , vt arbi-tror,omniaPrifcianifcripta nunc edere Jonge emendatiora. Q^æ corruperunt indignis modis non folùm vetereslibrarij,verum etia noui, aut illi faltem, qui apud no-ftros typographos nuper emen-danda fufeeperunt. Nam vt de ceteris flagitiis in eo fcriptore có-miflis taceam, veteres librarij,qui Græcaneque legere, neque fcri-bere nouerant, ea plerunque præ-termittebant: ifti veró noui cafti-gatorcs veterum fcriptorum, homines audaculi, quæ Græca dc-fidcrabantur , ea ex fuo ingenio per Latinorum comparationem poflefc reftituere putaucrunt:fcd quaminepti fuerunt,quam deri-A iij

4

Sieulij^improbi inca, rc, Tilii no ftii codex nobis prodiditExiguu autem li^jeHum noluirpus folum çmittçr-e, verum îJli aliquot eiub dem argumenü eom^es adders plaçait. Quos otiam.cund^os ex YSterpimJibrorum coHat ione lont g^mcHprps reddidimus, ValçjBül 3igaU’ ^dibws Nouembris, anno ChïyibmiyefimQ quingentefi'-’ mo fexagefimorquarto.-ï ; iup jnEldit2-lt;^ï3« nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'^^

JoSr? ilJOfi •

•'Od, tïiülOJ' i iOOquot;i jS: nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;/O

-30 £3X'HJ t.L’o t üijj' Opc : oifla^ui oui gt;nbsp;3 U , 'ruotd;. fnonoi3£ï£qi:3lt;)3 n-^^: ,2.0:^ ’ ■ ; Ldh’nu(3^1.3^H’ 5nur3: o 3' J ^ ^

rienfi^/nipi^iffeifub Jy^Î4i^^i)tçi^

• anHiuj Jhv6

gummati(ûT^i;ni ex^n^^l^r, in^HOité-dicler^t Hbrari^iJtißß^ipfiffe Co,)ßiaar ti^aj^li, Mo-uortw epnß^k^ ßfäf Mtew 'Mauortiui cpvßußßkis^ 4mo,firitüD Itnpçrÿ. ^f^ßini^^^b^^4(^4t anm^ Cbri-fit quingenteßr^ffi vk^t^w nontif ^vt futat Haloandi^, '

Xeda, efl ^ioi^btui/le Anglta loa~ gedo^üßimus: quem f^enetabiUm co^ gnominauerunt. f/tedtem obinißetra-dituy anno Chrißi fegüngenteßma tri-eeßmoßeundo.

quot;^m^ y..-':. :- ßHevtaliisappel- * A üij

iaturi T^hemnifu Fannltu Pal^iemortf wisfuerit^ (^ quibits vixerit temport' VMihemo nouit hodie,quod fciam.

'^“'v o L v s i v M Metiantim au^O' rem libri de affe^ nepiot an aliquerff ex wrtó proßJJgyibusfuiJJe ex eo conü~ cilt;u,quodintpjo fiatim bbri principio^ aßM dißrubutionem tn heredum inßi' tutione neeeßariam e^e firibat ; fed ere-dunt tarnen multi ^ Metianum illurn ejfe iurifionfltum, quem cum P'ero, iPalente^MarceUo i e^Iaboleno incon-^ ßltum ab Antonino Pio ad multa de iure fneienda adhibitum fuiJJe ^C^ ab Antonino Philofpho iuri ßudente au-ditum memoria prodidit Capitolinui, eum tribus nominibus Lucium l^olu-ßurn Trletiam/m in Antonini Philofi-phi vita appedans. Idem autem vixpo-teßejfe ideiuri^eritus 'Metiani/s: que ita Jolo Mettant nomine vocitLampri-

dittif ynum ex Alexandri Seuen conß-liariiicum f^lpiano^PauUo, Pomponio, Modeßino, ç^ aliu eiaßem dtfcipbn^ dartsprofe^oribui. Senex enim nimiu uixißet^poßquam inter Antonini Pij, ^ Alexanari Seueri principalus anni fintp htspxaginta. Itafifuerint Me^ tiani multi, incertum erit, cuius eorum ßt hber iUe dealp.Metianus autem, qui ßdecim,ßdeicomißorum,^^publico^ rum, quatuordecim libres compofiit, amp;• ßqua hietiani alia citanturin lußi-niani digeßis, hxcfint, vt arbitrer,omnia eius Metiani, quem in Antonini P^ conßliofiifße diximus. Hoc ßc habere Colligo, quum ex aliis loeis ißorum Di-geßorum, turn ex lege ( vt iurißeriti noßri citant ) odogefimaßxta tituliß-cundijibrivieeßminoni : ex lege deci-fnaßptima tituli de Iure patronatus li-^i'o trieeßmoßptimo : O* ex lege qua-

Jrageßma ficunda tituli j^inß, Z^' ^uadrageßmi. Quihus hcü ajipellatuü Mettant ^uukm tantum fai^i^ fje^ duobuj tarnen intetdu nomii^ib/^ f^o-lußuj MetiaausjVt in iUo tie Iwepatro-’. natia capite^ c^ in titu/o ele ^ege Rhodia fibro ^uarto4t(i}^0 ; i^unqua^ tri- i buij^ult;e Opud Ça^fitolin^m'iegt^ntf^r. i^um autern ma sei i 0» m-T i i fuerint inter 7(amana nawi-wa(nißforte hi^ J^ettf J^otiusßribe^i fnt,geminata confonante media, ^udm Metÿ)vndeMieâani0Metianifant,. „ ■ fcutab^emilio Aemiliani,0 Obîa-^'^^. । uio O^auiani, d l{ul/o 7{uUiani ,dlu-fiino lußiniant ßnnt diBi : bic nobis y-nusfirupulus etiam refiat, Mlt;^cianone cognomentum iUt fuerit,an2rïetiano, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i

Metianus firibitur in omnibus ji^uot-z nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^

^uot Tridere mibi contigit omnium ßriptorum exemplar ibus,prêter quam

mDigeßis iUis Floyent-tak • iVi.quiègt;tfs nufquam aliter, quarn m a ECi a-N Y s 3^0? Gr^cè etiam Moqx-icwos fcri-bit^r, quatnp};i^ll^ prii^fs Utérin tqu^e ^ in M^ecena^te^prim^ ä^ent ej^e.

INDEX PRISCIANI ET aliorum,de Pondcribus,notis, numcris,amp; menfuris.

^^^^ßum mans oceani, Amphora Medimni, 31

, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;48 Amphora, •^Hcjuotims, iz ^rtaba, *^nnicultts yelannum, nbsp;,/dr^entum nbsp;nbsp;3^.37.58

24 ^urum, s^^, ab acre di£im, 6

•^s cum nota ç^ /arti^ Besßue Beßis nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;4 6 buseim. 50 BesolimVes, 13 r^Jßs olim libriles erat, Beßis 8.30.33

, 6z Beßu cum fgt;artibus ^ t^ßf appeUatioj^c, j^ notaeim, 30 *^ßsnota, ^i Biceps nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;13 ^ßisßmis, nota, ibide Bicolor, ibid. •^s,cupartibmeius,^ÿ Bicorpor, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ibid, •^ßu Jûmma diuißonis Biduum, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ibid. ex partibus eim, nbsp;nbsp;31 Biennium, ,, *^ßü ßb diutßo ^ no- B if ar tarn, txindenaria ratione, Btßdus

57 Biformis ^ßisnona, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;53 nbsp;Bifurcus, t^ißis o£iaua, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ibid. nbsp;Bigatinummi, ibid, »efßipodium nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;sz nbsp;Bi^^,

Attica Libra, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;zÿ nbsp;Biiu^us,

INDEX.

l N D I C I S FINIS.

PRISCIANVSSYMMACHO S.

M N 1 TE, Sym- * mache, nobiliracis fplendore célébra tum,ac omninatu rx munere præftâ tem, omnique vit tuns luce fulgen-tem, ftudiis etiam optimarum artium difciplinarùmquc fiorentem , iuftif-fiméquc profpera fortunæ, meritis vi-tcT probantem,faraa quidem antea no bis abfentem, vcnerabilem faciebat: nunc autem præfcntcm veritas fuper-greflà laudes prædicationis oftendir.

Mediocritatis cnim altifsimæ, quafu-

B

1

perbix calcas cumorcsA’‘Pætatispon-denbus grauifsimis friperas omnia, league gloriofum mihi credés, aliquid à tanta auóloritate,ïnterrogacionis me reri, defiguris, ficutiufsifti, numeroru, breuiter collega demondrabo, amp;dc nummis velpondenbus, prxcerca de Tcrentij mctris,nccnon etiam de prx-exetcitamentis rhetoricis ,quæ Grxei tifo’yv/zva.ff/JtA'm vocant. Quotiiam di-ligcntiùs ea fophiftæ iuniores, quos fc-quimur,aptioribu!que diuifionibus ad omne rhetoricæ genus expofuifle crc-dunrurPetimus igitur fapieneem elo-quétiam veftram(hac enim dignitate nihil in homine melius nouimus) vt amp;nbsp;nos huiufeemodi frequenus quxftioni bus tam præfentis quâabfcnciscû feli citate exerceatis: amp;nbsp;Romanorum dili-gentia'm veftrorum ad artes fuorum alacriorcs reddatis auftorum : quibus folis ceteras cum Graiis genees fupc-rafle nolcuntur: quarum decus amp;nbsp;munimen induftria vcftri nititur culmi-nis.

FJGVRIS:N'‘VMERÖRVM^

: quds dntiquißimi hahdnt r n : nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;' Codices, fgt;' ■ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;; • ^^,3

SCicndum , quod quum ab vno ad'i. millies mille numeri notétur, apud

Latinos non plus credecira ros figuris; notari inuenimus.Nam principales r,c-petuncurquater finguli tarn ante qui-narios,qui funt medij,nui-nerosy quam poft eos;SunrJ2itur ptincipalium figura: feptem.mediorum vero fcx: quatu r.itioncs diu cxquificas,vt-potcrO) bre-uitcr diireram.Vna per i fcnbitur anti-quo moreAttreorö', quifolcbät prind palénommis numeri litera poncrc,:8d ftgnificarc numerurn. Ebgbi'et pro p^oi diccnres ^-^ fcribcbant r Si n, Trern: ^ /^ySiica.:S£ fie J^,7rsy'nïxioi'7agt;;'7rsi''t!)C-z(5 «î^'x rignific,inccs:amp; tTjeówpï. Vetu ftifsimi-enim quiqueGræci pro afpira-tione,H fcribcbant : quam babebanc H E K‘A T O N in principio. amp;: fic Ogt; ‘OTV'TOAt^'enatjïd cft, TnvWc^'i i'ica.'ïèv- %i^ ^tCt.'^f'TnV^'iCli ^A.’ct,id eft,7rEF'5tX.^ 'TÏC j^Xix.M,/«?ƒ(«. Vel fic Xquod fignificdc

b 0

^KÓiui ^ÀKx. Quidam autcm amp;nbsp;fie fieri bebantfxl-Non incongruû tarnen vide tur ctiam verfius Grxcos aptilsimè de bis numeriscompofitos fiubiiecre.

j XêiAict x TCi^iTJCL ^0,1 ne?pimt Hix Çê-fOVTlgt;i

i^fuav'mvèf^iljuw.ÊKa.'jTv S' eLfsbÜTO^Tn-XOVTIÜI,

ù.éXm. S^ 'li/M/ofJt.ivoti p^oDv ^ Héi cp«-féomi

TlirTTiKorr kfi^/Mu imfMtai.. ^ J^j^t Ó.i\^ nS «T'’ Afet, ’7ni'n Tn^it x^öxpoF : ^ Iwtx tv ÊW.

Hos igitur Latini quoquein plcriCquc imitati fiunc.Nam per i,vnum notant, illos ficcuti. Quinque per v,quia quinta eft vocalis, a, c, i, o, u. Decern per x, quia décima eft confionans apud Græ-cos,^,7»lt;^jC’®’’^^’^’'gt; ^- vel quod poftuapud Lacinosx iequitur.Qjin-quaginta per l , quia apud antiques Græcos,Lpro N,quæ nota eft quinqua ginta, ponebant, tcfte Apollonidc, amp;: Lucio Tarrhæo : vnde Latini quoque Lympha dicuntpro Nympha, aquam

5 vel fontein volcntcs monftrarc.Virgi-lius in primo Acncidos.

Dant famuli manibuslymphas, Cc-rerémque caniftris.

Cêtum autem per principale nominis litcrara c., Quingenta per fcquentena Jiceram confonantem. Nam poft c, ^ D fequitur. Mille fecundum Atricos per x Gr^cam,fed vt fit differentia ad dccem, circumferiptis latcribus, OO Quinque millia per i,amp; duas à dextera parte apoftrophos, loo. Dccem millia per fupradiftam formam, additis in fi-niftra parte contrariis duabus notis, quàmfuntapoftrophi,ccioo.Et hoe ad imitarionem Gra:corum,qui /^fia^ vnius nota,(ubdiw linca nunc quoquç fcribunt,fic i. Quinquagin ta millia per i mcdiam,amp; tres in dextera parte apo-ftrophos ,10 3 0. Centum millia per i mediam, amp;nbsp;tres in dextera parte apoftrophos, amp;in finiftra totidé cÓtrarias, cc era 33. Vel, quod verifimilius eft, dccem millia notantur per m circum-fcripcam ex vtroqi latere, fie cwoiquo

'modo mille pér jÊ’î^tamp;tftferif»^» eX vtroque latere,fic-TX?. Et hoc^ad imi-éanoheni Gr^éóïftfnli i^üiä^AiOT cam litcram habent pritteipalem fqi nomi-^yj-Std diïfeftnfix' çaufây media li-Ïléi altïóÉ falt;3ta-!eft.'-qöi£Aii11iies qno-^ :qiTè'nhjirfe’jier-'^W VifChriftviptam fo'-îè^'ïiôtaff ''j-fiti c’iiä'i'amp;gö ^inque ^xnilii^qüum nhtdiVnfdia’-parsAÏcccni tóiïliaffij/dimidia'l^i partem ftripturx 'iefbäb'eWnt, fît-1’55^‘ quomöd'o quin-lt;^^ttägintä’'millia din^di^'fatscentum iniiriomv^iW^rfithi^^'e^ cdi^çm nota pi dccém milBiSTc^/bituf/ additis tat men'e5!?VCröql]c'ïkWefi{igölis'circun-fêripti0pibb.lt;. ’OHing^ra-mrlba per qa, qdöd 'cd tóitimïi 'öö«4jtóSy SZ'apoftro-pKcB.M/lle brni/iief/'miiba per-Kp'vnde irtdipiP ifâiWen;c5^^VtrâqUé^âVte dreû-fcriptanij'VfcP’ili ô7Ÿeleriam ftêC-cM\ i J “' D H '■’fgt; b k D-i R^î i't-$- o’riani fiGcefla fidm c^e putiöiÄöVâàdôr^.^o^^’ 0 ; . ''^ A^ÿ^pA'iÂimüs efthbraks,, pen per-fbfipt'ârri^f r[Qrariî‘;.vp'f(gwK'(‘er,quot;vnafn haberèbimmjmmipiibbrAm.-.;-- ,; ,

D y p-ô ÛDI y s, numus eû bilibris,

7

pcrduas ^ perfcriptas.

Sestertiv s, nummus duarum femifsis librarum, perduas l l, amp;nbsp;s, ex e^uaincipicfemis,perfcriptas,fcfcS'vndc Icftcrtius dicitur iemis tertius : He quo Arruntius hxcaic. Seftertius, olim du- gt;gt;nbsp;podius amp;nbsp;fcinis,qua{i femiftertius, quo gt;gt;nbsp;tempore denarius deeufsis vaiebatt »gt; hoc eft, poft duo, fequens téreio loco »gt; eft femis.Hocquoque fecundum Atti- jj cos amp;'lonas', qutVi^ox/ 'rçt'ny dicebanc pro Jw 'ii^ni, tefte criam Didymo, qui hoc ponic/oftendens in omni parte orariom’is amp;‘conftfuótionis, analogiam Grarcorum feedtôs efte Romanos. Vn de amp;nbsp;Herodotus in primo hiftöriaru. Æ.'TTDIêê'TO ^^ :^ ÄgOVTO^ UZOVO. ^üffOU À7[i-■^^(j^iXKOvmiïça^fMv 'rx.Äa.v'TO.S^Y^.’Ou-TOi o Xéayyi^Ï'Ti-li^jnV^liTO a iy ^ï\(^oïi iXOi , Ï^TreWïO^Z «.TTO tSp rfU'Tl’^lvQiaV . è'^'J yx-fTovroimy'i^fiiTo^'^ yuv zet'ïo.i evTOKo-quot;ftv^im finostuySygXzüjv 'çaS /zwiß, é'ö^y vipJ-m.\ai,vToy. * êiJ^oóAöi' rav J^x^*’TO-AatTar T^^^vi'JiffSxt ’^W^'Xîôy'TBU x^t'róAsyèi e^y 'tp-o(gt;/M.y rpAm.XcLvtoy.TovTzm '^. 'itp^av 7«-ActvT%. Sepcimüfeiuicaiêtum dixit pro

B iiij

s

lex femis talents.

g De N A Rivsquoquedecemlibraru nuramusper x perferiptam ¥! notatur. Horum plerâquc in Verrinis Cicero-njs licet inucnire,antiquifsitnæfcnptu-ra: emendatis codicibus.

Obol vsdicitur,veDardanus do-cct,fcripulus cire,ideft,rex filiquæ.

Drachma, fiue argentevs, icri-puli très.

Vn CIA dragmæoâ:o,(cripulivigin ti quatuor.

Vnciæduodccim,L i b r a.

Libravclmina attica,drachmae feptuaginta quinque.Libra vel m i s A G R A i A,drachmæ nonaginta fex.

Talentvm Athenicnic paruiim, minæ fexaginca: magnum minæodo-ginta tres,amp; vnciæ quatuor.

Librâ vcl A s,vnciæ duodecim.

D E v N x,vnciæ vndecim.

D e c v N x vel d £ x t A n s, vnciæ deccm.

7 D o D R A N s,vnciæ nomen.

B E s s i s,vnciæ odo.

S E p T v N x, vnciæ feptem.

Semi s,vndæ fcx.

Q^ i N c v N XjVncix quinque.

Trien s,vnci2c quatuor.

Qj^ A D R A N SjVncixtrCS.

S 1 x T A N SjVncix dus,

• gt; Vnciasescvn x,vel,vtalii,s Hs-cvNc IA, tres dimidixpartes vnciæ.

S E M v N c i A,fcmis vnciz.

Duæ s B x T v LAB, fuut tertia pars vn-ciæ,id eft,fcripuli odo.

S i c i L i c v s,fcripuli fcx.

S E x T v L A, fcripuh quatuor : dimidia Scxtula,fcripuii duo.

Rurfus fcxtula amp;nbsp;dimidium fcxtuiæ ‘ s i c i L i c v s appcllatur.

S c RI p v L v s,filiquæfcx.

• S1 L i Qj/ A eft, quod dicunt Græci u. fomot^yc} Xi'^äi.

Neccflarium tarnen cxiftimaui ad g confirmanda fupradida, à diuerfis au-doribus dchisdida fubiiccre. Liuius in tricefimoquarto ab Vrbe condita. Multitudiniscorum argumentum fit, ” quod Polybius feribit centum ralentis ’ ’ cam rem Achæis ftetifre,quum quingé ” tos denarios pretium in capita, quod ’ ’

’0

” redderctur dominisjftatuiflent. Mille gt;’ enim duceoros ex ra no ne, Achaia ha-gt;» huiccaptiiios Itaücos.Quarationeoftc dirur fexmiHia denanorum habere ca-lentum. Nam quum quingenidenarij pro mille ducentis capnuis daci colli-gancur, fexcenta millia denariorum, ^ centum ca oftendirtuiire calenta Cen cefîma autem pars Icxcentorum mil-Hum,lèx millia inuemuncur. denak 11 autem illo tempore, num mi argentci eranr,.vigmtiquatuorf)Jiquarum.-quod in eodem libro oftendit Liuius.Signa-

gt;gt; xr,,Q(3:ogjnta'quatuor millia fuere Atti gt;» cocum. Tî7çgt;«.^px;^««, vocanti Trium » ferè denariorum m Hngulis argenti eft jjpndus. ,\4ide,quod quatuor drachma lu nt feptuaginta dux filiquæ. Diximus X^npir fuperius ,• quod très oboli, quorû '' £iuguli,(cx filiquasbabeant,drachmara faciupt.Trcs autem denarij idem habe bant-yid eft, feptuaginta duasfiliquasi: « ' Idem Lipius in trieeßmo odauo ab ■ - ,yrbe Gondira, oftendit magnum talen turn Atticum oäoginra habere libras, r • ■Srpaulo plus,quum fypradiâorum co-

putatio manifeftet oftaginta tres lir». •brasamp; quatuor vncias habere talen- .c -tum:quod eftfex milia denanorum. Liuius. Talentum ne minus popdo »j^ odoginta,Romanis ponderibus, pen- j^ dat.Id eft,fie decreuit fenatus, vt non lt;nbsp;» plus,quam ter.nælibræ,amp; quaternæ vp ,lt; .cicCfingulis-dcftnr ralentis. Et eft Riep lo dum , quod leen rui urn Liuij compute-. tionem,centumminæ Atticas,q.u^fu® t! Angularfeptuagintaquinquedrachmas , 'habent, faciuqc talentum magnum. .. Nam minus fexaginta habet, fecudum Dardanüm.Qund autem eft magnum :» amp;nbsp;minus, oftendicTerentius in Ehofr «, mionc.—Si quis daret Talentum magnum.——Italica autem ininadra^ .^ * ’* damas habet, vt fupra didum eft,nona - ^' ginta fex:quodeftlibta duodecimgt;vn- ■.,

Hac igitur compuratione, ö^loginta ,( tres librx Roinanx amp;nbsp;quatuor vnci.r' ,, quod eft inagnumtalcntum iieenturn., minasatticas faciuht.. Sençca in d^ejr, t mo epiftoIarunaad-Nouatunj. Viginri 1’ quatuorfefteitUjideft, ealepeum At? ’.’

ÎÎ

»gt; ticum paruutr-Vigintiquatuorenitn fc » ftertia/exaginta libras habent. Varro-nis,quoque audontatc fupradidorum “ pleraque comprobemus.Varro dclin-*• gua Latina Iibro quinto. Multapecu-gt;» nia: fignatæ vocabula funt æhs amp;nbsp;argeti »gt; hæc. A s,ab ære.D v ? o n o » v s,a duo-* s buspondcribus. Quod vnum pondus, »’AssipoNDivMdicebatur. id idco, gt;gt;nbsp;quod as erat hbræ pondus. Deinde à gt;gt;nbsp;numero vfquead Centuflem. Ab tri-gt; » bas aßibus t r e s s i s,amp; fupra fic pro »3 portinne vfque ad Nonufsis. In dcna-» rio numero hoc mutat.Quodprimum gt;gt;nbsp;cftab decem aisibus, d e c v s s i s.Sc 33 cunduab duobus deeußibus, v i c t s-3 3 s i s.ReliquacÓucniunt, vt t r i c b s* 3 3 sis pro portione vfque ad c e n t v s 33 s i sfquodPerfius oftendit.

3, Et centum Gratcos vno centuflc li-3, cetur)quo maius æris proprium voca-3, bulum non eft.Nam ducenti,amp; fic pro 3, portione quædicuntur,non magis af 3 3 fes,quam denari),aliæque res fignificâ-12 tur. Aeris minima pars sb x r vl À: ,3 quod fit fextapars vncia:. stMVhiciA,

IJ quod dimidia pars vneix. v n c i a ab ’» vno dida.s b x t a n s ab co,quod fex » » ta pars aßis cft:QyADrA n s, quod quar- gt;nbsp;gt;, ta:amp; TRIENs, quod tertia pars, s E m i s, j , quodfemis,idcft,dimidiüarsis,vt fupra » gt;nbsp;diétum eft.s E p t v n x,a{eptem amp;nbsp;vn- ” cia eollifum. Rcliqua obfcuriora,quod gt;nbsp;» adiminutione:amp;ea, quædiminuûtur, gt;» ira funt, vc extremas iyllabas habeant.,» ' Vnadempta vncia,DBVNX. dextans, gt;gt;nbsp;dempto fextanre. D o D R A N s, dempro gt;nbsp;» | quadrance. b e s,vc olim des, dempro gt;nbsp;» s trientc.In argento,nummijdeft àSicu gt;nbsp;i lis. DENARII, quod denos æris vale- , j * bant.-qj' i n a r 11, quod quinos : s £ s- j, * T E R T i v s, duobus femis. Dupondius ,, enim amp;nbsp;femis,antiquusfeftertiuseft,amp;:,, veterisconfuctudinis,vt retro aeradi-,, cerent,ita,vt ferais quintus, ferais quar ,, tus,ferais tettius pronunciarent.Ab fe,,, mis tertius, feftertius didus. Nummi,» denarij à dccima libella. Didumus etia ,, ita ca confirmac. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,,

△ lATMOC ÉPTOTrtfl 77)5 TO/ÀP«- B ^ioi{ awAoyictï Y. Ims ^ ArltMi^'n^^

^ KitnQ^tir/i^^r/ir/n n^ gt;jjno^)OVJ^y iwno^ -fX nottriig^r/iic ^ Jn^D 'p 'AotO^^v rwr^ti^ 43 UbiJ^^è^Klvs^sv /.OD aotr/ti iti!gt;3 ii^'^^is^viv f^ lt;% ^r/noTi nah 6t hiß nah asßv 4/33 4ox3g^72i» ^S V X O N S H S ^ ‘^V’’lt;1gt; iiirndrif^ 3y yrr/ ^ i^v^^vßn^3ƒ TSXf^^^-^/yLjv TfSvui^ 'jaßtmU^ißJß vwo'K'^l^ r^iaiß vibj^'W vty .. -«Z ^ quot;»x ■ i'lt;(^Jgt;^ aorr/n^ 4/^9^ tók • noßiäi, ^ ^rlnoibJi^ ^ AU ‘■v'^f^-iißiiß ‘ iv/^iißtw ‘r/fii^ , -m'nß mß/K^in^ ioßonoyii^ oßrr^i^^ ^ ‘nß /^ ^ ‘ wvlt;i, risißQ^'Äß ‘ i^/^ßißic^^ß^ W^ ^ t^^ '^^'^‘^^ tß^'^jy llt;^l^ 5® ^AOTQVH i -ny ^^fSios'ov Oßn^ii o^ o^^ ■^■ißvr/i/pCß *. . CL ton^m^V mj^p^ ho^tojii^Qi^lm ^^j» toivrlm^i ■, ^•^■i3i.Mlt;ÿvyA0frjnii^0Qjb ^3 AU n'^vM3\2ß .. l^vAcrrj ^o ^Aor/q^ÿ?^ '^■^1 5^ ^’’’‘^ iwrr/ii^ , AininPrl^ ^rwtrin i3'nß Aoio 'Aiovii) Aoyo oz^èiL. j -Ao^vy ioi.Ao^'iaAQiyiß AU nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;4017. gt;

-riAmio Qß ‘ Ao/if^i3'Aß02ß iß AQT^rri ^ ^/moy^ * -K^f 7:4iL 4^Qr9» hojjoyf^i^ AVJß ‘ A5Vpg^,, tógt;i • 5^044, oorr/u ot^ AU u-^ -Aoi^i^irfiA AOß ,

,-?rx^43 tu sjago/j^. Joipfo/pj Aißni) Jüß-^,. -tók‘4M77''FgiU4)n7’K AU^r/^^ i^^l^ IWiT^lA^y^ i'^VJgt;Dißifgt;gt;L ^ ■Alt;lßAVy'Kl,l7^‘AAm'Q.^lt;^9^^'Kß^. » i^yTaßrißtr/ii^^i^-Kß ^■yi'PijiAoj.^äßrißrr/ii^on^, i

e^o( (rii/MhovfJi^gt;!rKt6va.^m', •nf.’^ '■ '■ quot;^

Necbksarivm effecxirtimauU muscriam ipCi nomina munerorum, amp;nbsp;quæ ab eis deviuantur velcomponu tur,fubiungere.

Et leien Jum cosdeclinari numéros, 14 qui variant genera, qui verb vna voce tria genera continent ,indcclinabiles efletam apud Græcos,quàm apud Latmos. Vous,vna,vnum:Duo,amp; dua.’,amp;: duo: hi amp;nbsp;hæ Tres,amp;hæc tria:hi amp;hæ amp;nbsp;hæcQuatuor:ficniliter quinque, amp;: fex,amp; feptcm,o£lo,nouem,decem, vn-decim,duodccim,tredccim,quaruordc cim, quindecim, fcdecim, decern amp;nbsp;Ic-pcem,dccem amp;nbsp;oâ:o,dccem amp;nbsp;nouera, v i G i N r i ,vigintiunus,vigintiuna, vù ■gintiunum. Sic deinceps omnibus car-dinalibus numeris minores vlquc ad nouera adduncur rquamuis cotrarium ante decern fiat vfque ad fedecim. Licet tarnen amp;nbsp;præpofterè maxime con-lunftionc interpoCta hæc proferre,de-cem 5c vnum,dcccm Sc duo. Triginta, quadraginta, quinquaginta, fexaginta, /cpcuagmta,odoginta,nonagin ca, c a n

T v Mjduccnti ducenta: duccnta,treccn ti trecêtæ trecéta, quadringeti quadrin geta: quadringéta, quingenci quingen tæ quingeta,fexcenti fexcétæ fexcenta, feptingenti feptingentæ feptingenta, oftingenti odingenrx o£tingcnt3,no-«ingcnti amp;nbsp;nongenn, noningentx 82 nongcntx,noningenta amp;nbsp;nongenta, hi amp;nbsp;hæ amp;nbsp;hæc mille.

15 Ex his nafeuntur ordinalta nomina, hxc inxqualitcr quidem quantum ad vocem,primus, amp;nbsp;fecundus: æqualitcr veto tcrtius,amp; quarcus,quin tus, fextus, feptimus, odauus, nonus, D E c 1 M v s, vndecimus,duodccimus, ah vndecim amp;nbsp;duodecim.Nam rcliqua ex vtraque parte declinantur cotta co-(uetudinem Græcorum vfquc ad no-numdecimum:vt tertiurdecimus, quar tuidecimus, quintuidecimus, fextufde-cimus, fcptimufdecimus, odauufdeci-mus,nonufdecimus,v 1 ce s im v s,vi-cefimusprimus, vicefimusfecundus,vi-ccfimuftertius,vicefimufquartus, vice-fimufquincus, vicefimusfextus,vicefi-Emusfeptimus. Sic omnes fcquentes,

DE P O N D E R I B V sJ 17 Vclut in prirnitiuis,ad imicationc Græ-corum^à viccfimo amp;nbsp;fupra, maiori mi-norcmaddunt numéro plerumquc,vn dccim, duodecim, deeem, amp;duo: an^ te deeem vero minorem ponûr, quan-do compofita accipiuntur ,amp; fub vnh accentu proferuncur.Nam licet, dilTo-Juta compofitionc, diuerfis accentibus ea proferentes,mutate ordmem, quo-modo amp;nbsp;apud Græcos, amp;nbsp;dicere deq-mus amp;fcptimus,profeptimusdeciraus; amp;tertius amp;nbsp;vicefimus , pro vicefimuf tcrtius,fic.amp; fiæiIia.Tricéfimus,qu3dra gefimus,quinquagelîm’', fexageiimus, feptuagcfimus,oÀogefimius,non3gcfl-mus, e u N T t s i M v s, ducentefimus velducefimus, trecenrefimus vcl tte-cefimus, quadringenteßmus vcI qua-drigcfimus, quingentefimus vel quio-gefiraus.Liuius ab Vrbc-conditatrice- lt;* fimo primo. Anno quingefimo. Sexee-tefimus vel fexcefimus, feptingenteß-mus vel feptigefimus,odingentefimus vel oûigefimus, noningentefimus nongentefimus vcl nonigefimus

nongefimus, millcfimus. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;iS

quot;iS nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;PKT s CI ANY Su

Habet est omnibus numeris‘‘R.oma-ni D i s p E R T i T i v A,quæ cræci vexât ten^fü^o^gyat, ; quæ naturaliter femper pluralia funt. quippe in multos diftri--bui cundem fignificant numerum; vt, ftngulos oculos habebant Cyclopes: quod Græci diiünt, àyà w, «yà J^yOjÆyÀ î'îçlot,. Sic vfque ad mille habent Lati-njir:vt,ßnguli;bini,qux funt anomala, quStvm ad vofein Vnius amp;; Duorum: ;terni vel trini:fed terni, âyxTçSç ; trini, *5çtn(;o( magis fignificatjVclT^ittyaf trini il ddi. quaterh i^quini, fe n i,fep teU i, o éto-^nii«oucni,dçriij.vndeni,duodeniitGrni déni ex diiobus integris,quon^odo ter ?UoZdccim’:amp; deinde quatcrnidcoi,qui nidèni^fenidenijfcptenidiïniyOiâonidfe nijnöuenidenijY i c e Ni,viccni6nguli, viowibini^ viecniterni. Similiter cereri, ’ triccni,quadrageni,quinqnagcniifcxa-geni, feptuagem, odogeni, nonageni, etKf EN i, ducenteni, per fyncopa duce ;Æiîtrçcêteni, per fyncopa trecbni:qiu-dringéceni,qua(ii;irïgeni.qüingétcniamp;: .quingenijfexcenteni amp;nbsp;fexGeni,-feptin-17 genteniamp;feptingenij.oôlingcnteni amp;nbsp;oftingeni,nongentcni amp;: nongcni,mil

DEPONDERIBVS. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lÿ

leni-Aiiclores tarnen non propneetia fingulah numero ea protuliHe inuc-niuiKur;vt Lucanus,

'^‘--fepteno gurgire Nilus: Pro feptenaritf. Et virgiliusin dccimo Ærieidos. ‘^

It grauis Auletestcentenaque arbore fluwum.

Verbetat aflurgens.----sur.

Hxc tarnen ipfa eciam in femperplura libüs congeminacis ponuntuc :• vrbina mœnia,terna arma. Cicero iti febundo Vethriarum. Inter binos ludos. quia »gt; L v Dÿ quandofpedacula fignificant, fempcr pkiralitef dréuntur. Liuius in tncefimoquinto. bina equeftriä arma. gt;, Vni- qüoq; amp;nbsp;vnæ amp;nbsp;vna femperplura libus adiunguntür, quæ pro fingulari-bus accipiuntur!vt'Salluftius in Catili-nario.Hi poft,qUam in vna mœnia co-,, uenere. pro, iq vnam'vrbemvVirgilius infecundo Æneidôs.

—Tatis vna,fupérque VidirriUS excidia.-^— Pro vnü cxcidiu.Et Lucanus ïn quarto.

—-totumque jn pattibüs Vnis C ij

20

PRISCIANVS

Bcllorum feccre ncfas.----

pro vna in parte. Donatus in arte prima, Arque excepto amphibracho Si epitrito,quorum altéra tripla,altéra epitrita diuifione partiraur, vniuetfo-rum pedum trina conditio reperitur. Trina pro tripertita dixit.

jg P R i M A N v s,primæ Iegionis:Secun danus ,fecundæ Icgionis fimiliter ter-tianus,vndc tertiana febris:quartanus, vndeetiam quartana febrisiquintanus, vndeamp;quintana porta caftrorû ; fex-tanus,fcptimanus,vndc feptimana die-rum:o£tanus,nonanus,decimanus,vn-de decimana porta caftrorum. n e c a-N v s quoque à decern, amp;nbsp;dccuria, amp;nbsp;decurio nomen,amp; verbum decurio de curias,vnde decuriatus,ex quo dccuria ta comitia : vt à centum cencurio nomen amp;: verbum,amp;: centuriatus, ex quo ccnturiata comitia,ex quo (uccenturia tus.Tcrentius in Phormionc.

----Ego in fubfidiis bic ero

Succentariatus,fiquid deficias.'---- j^ Sunramp;aJtera forma ex omni numero deriuanua,in r i vs definêtia,(exceptis

De PONDER! EV S. tr vnusamp; duo,è quitus Angularis amp;nbsp;dualis dicimus) vt ternarius iambus, qui très habet pedes.quaternarius, quina-rius, vnde amp;nbsp;femiquinarius : fenahus, fèptenarius, vnde amp;nbsp;fcmifeptenarius: odonarius.nouenaiius ,denarivs, vnde amp;nbsp;denarius nummus ; vndena-rius,duodenarius,ternariufdcnarius:fi-militer ceteri, vicenarius ,tricenarius, quadragcnarius,quinquagcnarius,fex-agenanus, feptuagenarius, odogena-rius,nonagenarius,centenarivs, ducentenarius amp;nbsp;ducenarius ,treccn-tenarius amp;nbsp;trecenarius, quadringctc-narius amp;nbsp;quadringenarius, quingente-narius amp;nbsp;quingenarius,fexcenrenarius amp;nbsp;fcxccnarius,feptingentcnarius amp;nbsp;fc-ptingenavius, odingetenarius amp;nbsp;oi^in genarius,noningêtcnarius noningena rius(fcdmcliuspcrfyncopamproferun tur) millenarius.

Adverbiaquoquecxomni nume ro inueniütur, ab vnus quidem amp;nbsp;duo inæqualitcr, femel amp;nbsp;bis:a ceteris veró æqualiter,ter,quater.

Reliqua omnia in es produâam dc-C üj

2.1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;. Vp R I s C I A N V J

finunt,quinquics,fexies,rcptics,olt;3:ies, nouies,decies,vndecies,duodecics,ter decies,quatefdecies, quinquiefdecies, fexic(dclt;ies,(€ptiefdccies,odiefdecies, nouie{3ecics,v i c i e s,tricics, quadra gies,quinquagies,fexagies,reptuagies, o0logies,nonagies,c E n t i b s, ducen-ties,trecenties,quadringcties,quinge-ties,fcxcenries,feptingcntics,odingen tics, noningenciesamp; nongenties, mil-lies.Infinitis ramen numcrorum aducr bus ,€tiam n interponitur, quotiens, toriens, fimiJitcr multotiens, aliquo-tiens. «ùx. i

ii Inneniunturamp;aliæ deriuationes vel compofitiones rnulta: à nomimbus nu merorum;vt,vnicus,vllus,vniras,vnio, vniuerfus,^ vno verbum,vnas, vnac: terniras vei trinitas, feptimana, fepio. Perfius.

lure erenim id fummum, quid dexter fenio ferret, millia, femiquinarius, 'femifeptenarius,nundinum amp;nbsp;nundi-na:,trinundinum, trinum nundinum. Er feiendum, quod poctæ fiepe dcriua tiuis vtuntur proprjmuiuis,vcl contra:

DE PONDER ISVS, ÆJ vel aliis fpeciebus pro a-Iiis. VirgiUus'ih decimo Æneidos.

Totlevïiproccresbis dénis nauibus ibant.pro bis deecmÆt-Lucanus. ’ quot;nbsp;e

----fepteno gurgiteNilus. • pro feptenario.

Suntpræterea s i m p i v m, duplum, triplum,iquadruplum, amp;nbsp;fimilia, quæ propriè ad pondus vel numcrum dien tur.'s i m pl E X,duplex,triplex amp;nbsp;fimilia,qux ad omné rem dicütur:S£ verba ex iis dupiico duplicas , tripheo tri-plicas ; multiplex , multiplico multi-plicas : dup^ndius, tripondius , amp;nbsp;fimilia.,,

Illud quoq.ue fcicnduro,.quód vnde viGiNTi dicimuspro deccmamp;: nouê: jx id eft,vndeynumdcefl: viginti.Velvn deuiginti, poft quem viginti numerus eft,quod eftnouem amp;nbsp;decern numerus. Poft eum enim fcquitur viginti numerus. Horatius in fecundo fermo-

'.•——vnde-— t nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;’^‘

Ödoginta annos natus, cui ftragula vefti§.

C iiij

^4 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;PRISCIANVS

Vndeoftogfnta dixir,i ta noucm annos habés oftoginta, vndc vnum. Etum ovo-D E v i o i N T i dicut,pro decê amp;nbsp;odo: quod Atrici Jbo?v J^oyrax dicüt. Idem in ueniiur in ceteris cardinalibus nume-ris,id eft,triginta,amp; qu3draginta,8lt;r rc-liquis: duodetriginta pro viginti odo, amp;nbsp;Emilia.

- ; V N i F o R M r s,biformis,triformisj amp;nbsp;fimilia.

Duo affeSjD v s s i s.dupódius-Trcf-fis,quadrafsis,dccufsis,vicefsis,tricersis, quadrageßis,quinquagefsis,fcxagefsis, feptuagebis, odogelsis, nonagefsis, cENTvssis:poftquem numcrum, teile Varroncinon componunturcum a/Tenumcri. Deunx,dcxtans, dodrans befsis, feptunx, fexcunx, quincunx, triens, quadrans,fextans,fextula.

Libra,B i n b r i s,trilibris,quadrili-*3 bris,amp; Emilia.

Anniculus vel annuus,biennis, trien-nis,quadriennis,quinquennis, amp;nbsp;Emilia. Biennium, triennium,quadrienniû, quinquennium , amp;nbsp;Emilia. B x M v s.

DS PONDERIBVS. XÇ trimus,quadnmus,amp; fimilia' bidvvm, triduüm, quadridüuro,amp; fimilia.

BiNocTiVM, tiinodium,quadrino--ftium,amp;fimilia.

B i c o R p o R , tricorpor'i amp;nbsp;fimi-lia.

BIP E s,tripes,quadrupes,dcccmpcs amp;nbsp;deccmpcda,amp; fimilia.

B i c E p s,triceps, quadriceps, centi-ccps,amp;: fimilia,

B i F A R i AM ,trifariam, quadrifa-riam,amp;: fimilia.

B i p A T E N s,tripatcns,amp;: fimilia.

B i L i N 0 v i s ,trilinguis, amp;nbsp;fimi»

B i V i VM, triuium, quadriuium, amp;: fimilia.

Bi F i Dvs, trifidus,quadrifidus, amp;nbsp;fimilia.

Bifulcus,trifulcus,amp; fimilia.

G E M i N v s,cergcminus,centumgc minus amp;nbsp;fimilia.

v N i M A N v s, bimanus, trimanus, centimanus,amp; fimilia.

v N i c o L o R, bicolor,tricolor,amp; fimilia.

16 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;PRISCIANVS

D V V M V i R, triïjuir,quinqucuir,/c-ptemuir, decemuir, centumuir, amp;: fit milia.

B i G A E,trigæ,quadrigæ,amp; fimilia. , B11 vovs, vndc Virgihus in quinto Æncidos. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;1

---biiugo certamine campum Corripucre.—■—

Et bigati nummi;triiugus,quadriiugus» amp;nbsp;fimilia.

TRiANGVLVM. Çæfarin Arato: '■----Curdiuite lingua, q, Græcia,pr£Ecurram, potiûfque triaU' gula dicara:quadrangulum,quinquan' lum,fcxangulum,amp; fimilia.

B i F v R c y «,trifurcus,quadtifurcus, amp;nbsp;fimilia,

DE.PONDERIBVS. ÎJ

REMI F A VIN I,S I'VE,

VT .QJVIDAM VOLVNT, Rhèmriij Fannij Palæmonis ‘ Carmen de ponderibus amp;mcnfuris.

T)OnderaPæoniis vecerum memora i lt;nbsp;ta libellis v •gt;■

Node iuuat. Pondus rebus natura lo-cauit ïp nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;rif

oreis. elementa fuum regit omnia pondus.

Pondéré terra manee. vacuus quoque ponderisæther

Indcfefla tapit voluêtisfidera Mundi.

Ordiar à minimis.poft hæc maiora fe-quentur.

Nam raaius nihil eft aliud,quàm mufta minuta.

Semioboli duplum eft o b o l v s: quem pondère duplo

r/d/^vocant: Scriplum noftridixe-re priores.

Semina fex alij filiquis latirantia curuis Attribuunt fcriplo : lenris veraciter

Z8 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;PRISCIANVS

Auttotidcm fpelcas nunicrant,tnftcf-ue kipinos

Bis duo. Sed fi par gencratim his pondus ineffet,

Seruarét cadcnïi diuerfe pódera getes!

Nunc variant.Etenim cunda non foc-dere certo

Naturx^cd lege valent hominûmque repertis.

Scnpla tria drachma faciunt: quo pondère dodis

Argen facilis fignatur numus Athenis. Holcéque à drachma non rejfed nomi ne differt.

Drachmam fi géminés,adcrit,quem di

16 cieraudis,

Siciliens. Drachma: fcriplum fi adicce ro,fiet,

Scxtula quæ fertur.Nam fex his vncia confiât.

Sextula quum dupla efi, v eteres dixere duellam.

Vncia fit drachmisbis quatuor. Vnde putandum

Grammaca dida.quod hæc vigintiqua-tuorinfe

D H P o N D E R I B V s, î9 Vncia habet.tôt enim formis vox no-ftra notatur, Horis quot Mundus pcragit noàém-qiicdiémque.

Vnciaquc in libra pars eft, quæmenfis in anno.

Hæc magno Latio Ubracft,genuquc togataf.

Attica nam-minor cft. Ter quinque hanc denique drachmis.

Et teruicenis tradunt cxplerier vnam.’ Accipe prætereapatrio quam nomine Graij. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;■,■ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^ ,•

Mviv vocitantgt;noftrïque Minam dixe-re priores,

Centumhæ funt drachmæ. Q^d fi de cerpferisillis ïnmi

Quatuor, eHïcieshanc noftram deni-quchbram.

Attica quæfiet, fi quartam dempferis hinc,mna nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.ii

Cçcropium fupcreft poft hæc docuifte talen turn. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,

Sexaginta minas, feu vis, fex millia drachmas, i

Q^od fummu doftisperhibetur pondus Athenis.

30 P R I s C I A N v S a lt;1

^7 Nam nihil his obolôue minus, maiuf-uetalento, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;u

Nunc dica folidæ quæ fit diuifiolibrx, Sine aßis.Namfie legum dixere périri, Ex quo quidfoli capimus.pethibemur habere,

Dicimur aut partis domini pro parti- -bushuius. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'^■•^

Vncia namlibriè-fidccfi:, dixere deun-cem. ?rrn r

Aut fi fextantem retrahas, crit ille de-cuncis. “

Sed nullum reliquo nomen femuncia ''certum ‘Ji-i' ' ■’^7**-

Dempta dabit. Namque eft huios fe-feuùcia triplex. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i

Dodrantem, reliquum vocitant, qua-'‘dtliritc retrado. - . i rjj Cûmque trions défit, Beflem' dixere priores. i.. n ■ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;- p ' ,.[.•

Iidem Septuneem dempto quincüncc vocarunt. i

Poll hæc Semifsis, folidi pars maxima fertur. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;n'r.f-

Nam quod dimidium fuperar,pars efie ' negatur, ’quot; ?

DBPONDHRIBVS. nbsp;nbsp;nbsp;51

Vt docuit tenui fenbens in puluerc Mufa.

Cétera difta prius : quibus eft fbmun-ciamaior.

Hæc de pondcribus.fuperefi: pars altera nobis,

Humida metiri / feu frugum Temina nmauis: nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Jêo; quot;

Cuius principio nobis pandetur óngo.

Pes longo (patio, atqucalto Jaterque notetun

■ Angulus amp;nbsp;par fit ,quem claudit linca triplex: nbsp;nbsp;nbsp;, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'

Quatuor amp;nbsp;quadris medium eihga'tur 2-8

inane:

Amphora fit Cubus^Quam ne Violate licerer,

Sacrauere loüi'/Tarpeio’ ïn monte Quirites.

'Huius dimidium fert Vrna,ytamp;jpfa Medimni

3X nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;PRISCIANVS

Heminas ^ recipic gemmas fexcarias vnus.

Qui quater afTumptusjGraio fit nomi-

Addc duoSj^oü^ fit: vulgo qui eft con-giusidem.

E quo fexcari nomen fecifte priores Credidcrim, quodeos capiat fex con-giusvnus. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;;

Atcotile Cyathos bis cernos vnarc-ceptat,

Sed de abaco nobis id pondus fæpe no-tatur.

Bis quinat hune faciunt drachma, fi ap pendere velles. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,

Oxibaphum fiet, fi quinque addantur adiftas.

At myftrum cyathi quarta eft: actertia myftri,

jQuam vocitant ehernen, capit hæc có-ehleatia bina:

Quod,û menfuræponduseomponerc fas eft, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;4

Sextari cyathuspars eft, qux eft vncia libræ. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lt;nbsp;,

.Neenon oxybaphi fimilisfefeueiafict.

Sicil

DE PONDERIBVS. JJ Sicilicuraquc tibi myftro fimilarc h- Z9 cebic.

Cochlear extremû cft .• feripnque imi-tabirur inftar.

Attica prætetea difeenda eft amphora nobis,

Seu cadus.hanc facies,nofl:ræfi adiece-risvrnara.

Eft amp;,bis decies quem cóficit ampho-( ranoftra,

Culeus.hac nulla eft maior menfura H-quoris.

Eft etiam terris,quas aduena Nilus in-undat,

Artabazeui fuperat modij pars tertia poft tres.

Manque decera modiis explebitur ar-taba triplex.

Illud prætetea tecum cohibere memento,

Finirum pondus varios feruare liquo-res.

Nam hbræ, vt memorant, beflem fex-tarius addit,

Seu puros pendas latices , feu dona Lyæi.

34 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;P RISC! AN vs

Addunt Cem idc m iibræ liucntîs olid. Selibramque ferunt mcllis fapereïTe bilibri.

Hæc ramen aflenfu facili func crédita nobis.

Nanquc nee errantes vndis labentibus aranes,

3° Necmerfi puteis Iatices,aut fonce peren ni

MananteSjpar pondus babent: non deniquc vina,

Qua: catnpi,auc colles,nupérue,aut ante tulere.

Quod tibi mechanica promptum eft depromere mufa.

Ducitur argento, ccnuiuc ex xre cylt; lindrus,

Quantum inter nodos fragilis produ-cic arundo.

Cui cono interius modico pars ima grauatur:

Ne torus fedcat, totulue fupernatet vndis.

Lineaque à fiimmo tenuis defcendit ad ima,

Duóta fuperficie : tor quxque in frufta

DE PONDBRIBV«? JJ fecatur, ,

Quoc fcriplis grams eft argenti zrifuo , cylindrus.

Hoccuiufque pores pondus, fpeftarc liquoris.

Nam ft tenuis crit,maiori immergitur, .ynda:

Sin grauior,plurcs modules fupefle no tabis. - . nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,

Aut fi tantundc laticis fumaturverinq;. Pondère præftabic grauior.fi pondera fecum

Conueniùnt, tune rriaior crit, qua: te-nuiorvndaeft.

Quod fi ter feptem numéros texiffe cy lind ri

Hos videas laticcs, illos cepifle ter ofto:

His drachma grauius fatearis pondus 31 inefle.

Sed refert æqui tantum comferre liquoris,

Vt grauior fuperet drachma, quantum expulitvndæ

lUius aut huius, teretis pars mer fa cy-findri.

3^ P R I s C I A N V S' -1

Hæc de raenfuris: quarû fi figna re« quires,

Ex ipfis veterum poteris cognofcere chartis. . f '’ cj.

Nunc aliud partum ingenio trademus eodem. i

Argentum fuluo fiquis permifceaC auro,” '

Q^ntumjd fit,quóuc id pofiis deprê-dcrepaóto.

Prima Syracufij mes prodidit alta ma-giftri.

Regem namque ferunt Siculum, qua noueratolini

Cœlicolûm régi, ex auro ftatuifie ,co-

ronam:

Compertóque dchme furto (nam patte retenta,

Argenti tantundem opifex immiieuie auro)

Oraffe ingenium ciais , qui mente û-gaei, '

Quis modus argenti, fuluo latitaret in

auro,

Repperif,illæfo,quod diis erat ante di-

catum.

DE PONDERIBVS. 37

Quod CC quale fiet,paucis, aducrte,do-cebo.

Lancibus xquatis ,quibus hxc appen-deremoseft, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;■ir^- .ji

Argenti atque auri, quod edax purga-uerit ignis, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;uijr. * .

Impones libras,neutrum vt.præpon- 54 deret: hafque nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;: quot;nbsp;'

Summittesinaquam . Q^as pura vt ceperievnda, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.irr'- '

Protinus inclinât pars hæc,quæ: fufti-nctaurum.

Denfius hoc nanque eft, fimilaci cial-fiusvnda. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;quot;

At tu fiQe iugura ’: meduque è cardine centri nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;quot;nbsp;j: ’

Interualla nota, quantum difcerpCerit illinc, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;. . Äui

Q^tque notis duftet fufpenfoponde-refilum,

Facdrachrais diftare tribus. Cognoui-musergo

Argenti atque auri difcrimina.denique libram nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;; .j

Libra tribus drachmis fuperat j quum mergitur vnda. ' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;-

D üj

jS nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;PRISCIANYS

Sumcdchinc aurum, cuipars argen-tea mixta eft,

Argentique men par pondus.-itémque fub vnda

Lancibus impoficum fpc£la. propen-fior auri

- Materies-fubfiftet cnim/urturaque do cebic.

Nam fi ter fenis fupcrabicur altera drachmis.

Sex folas Jibras auri dicemus in-

Argenti’reliquum.quia nil inponderc diffère

Argentum argento, liquidis quu mer-giturvndis.

Ha:c eadem puro deprendere poffu-musauro.

Si 'par /orrupti pondus pars altera ' geftet.

Nam quotiens ternis pars illibata graduant

Cqrruptum drachmis fubaquam, toti dem eflcnotabis.

Argenti libras, quas fraus promifeuie auro.

DE FONDERIE VS.

Pars etiä hbræ quæuis fi forte fiiperfir, Hæc quoque drachmarum fimili tibi parte notctur.

Nccnonamp;fîncaquis. *

RATIO COMPVTANDI

PER DIGITOS ET VTRAN-

que manum, ex B s d ae anglosaxonis li-brodsTEMPoRVM ratione.

T\e TEMPORVM ratione,Domi- J5 iuuate diéluri, neceflarium du-ximus,vtilifsimam primo, promptifsi-mamaqueflexus digitorû paucispræ-monftrare foUertiam : vt quum maximam computandi facilitatera dederi-mus,tumparatiore legêcium ingenio, ad inueftigandam , dilucidandâmque compiuando feriem temporum venia-mus. Neque enim contemnenda, par-urne pendenda eft régula, cuius oranes penè facræ expofitores feripturæ non minùs quàm literavum figuras, mon-firâtur amplexi. Dénique amp;nbsp;multi alij

D iiij

40 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;BEDA DB

alias, amp;nbsp;ipfe diuinæ interpres hiftoriæ Hieronymus, inEuangelicæ tradatu fententiæ,huiusadiumentum difcipli-jj nænon dubicanic aiTumcre . Centefi-jj miis,inquir, amp;fexagefimus, amp;tricefi« ,» mus frud:us, quanquam de vna terra, j, amp;nbsp;de vna fèmentc nafcitur,tarnen mul » turn differt in numero. T r i o i n-j, T A referuntur ad nuptias, Nam 6cipfa j, digitorum coniunótio, quafi molli ol^ „ cutofccomp!eébens,amp;fmderans,ma-» ritum fibi pingit amp;nbsp;coniugem. S e x a-j, G i N T A adviduas,eó,quódin angu-jj ftia amp;nbsp;tribulatione fint pofiræ: vnde 62 ,gt; in fijperiore digito deprimurur.Quan-„ tóqj maior eft difficultas expertæ quo-j, dam voluptatis inlecebris abftinere, „ tantómaius efipra’mium.Porró cen-j, TBsiMvs numerus (quæfo, diligenter, „ leftor, artende) àfiniftratransfertur « ad dexceram: amp;nbsp;iifdem quidem digitis, j, fed non cadem manu , quibus in læua, s, nuptæfignificantur amp;nbsp;viduæ,circulum 5} facicns,cxprimit virgmiratiscoronam.

3^ OlL^*^ ‘^^Jή ^’cis VNVM,minimum in læua digitum mfiedens, in medium

RATIONS COMPVT. 41 palmæ arcum infiges. Cùm dicis ovo, fecudum àminiraoflexum ibidem im-pones.Cùm dicis t r i a , tcrtium fimi-liter adfledes.Cùm dicis Q_y a t v o r, indem minimum leuabis, Cùm dicis lt;ty IN ojz E, fecundum à minimo fi-militer criges.Cùm dicis s E x, tcrtium nihilominus elcuabis, medio duntaxat folo,qui medicus appcllatur, in mediu palmæfixo.Cùm dicis s E PT E M,mini-r ’ mum folum,ceteris interim leuatis, fu-pcrpalmæradicempones.Iuxta quem, cùm dicis o c t o,medicum.- cùmdicis N 0 v EM ,impudicum è regionecom-pones.Cùm dicis d e c e M,vngucm in-dicis in medio figes areu pollicis. Cùm dicisv i Gi N Ti, lummiracern pollicis, inter mcdiosindicis Stimpudici artus immittes.Cùm dicis t r i G i n t A,vn-gucsindicis amp;nbsp;pollicis blando connin' gesamplcKu , Cùmdicis ccv adra- 3^ GiNTA ,interiora pollicis lateri vel dorfo indicis fuperinduces, ambobus duntaxat ereftis, Cùm dicis q_v i N-lt;Lv A G i N T A,polliccm exteriore artu inftar Græcæ literæ r curuatu,adpal

41 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;PRISCIANVS

mam inclinabis.Cùm dicis s e x a g i n T A,pollicem,vc fiipra,curuatum, indice circumflexo, diligenter à fróte præ-cinges . Cùm dicis septvaginta, indicem,vt fupra, circumflexum pollice immiflb iuperimplebis, vngucdun-taxatillius credo trans medium indi-cis artum. Cùm dicis octoginta, indiccm vt fupra circunflexum pollicc in longum tenfo implebis,vnguc videlicet illiusin medium indicis artum in-£xo . Cùm dicis nonaginta, indicis inflexi vnguem radici polli-cis infiges. Atquc hadenus in læua. c E N T V M vero in o e x,t e r A, quo-modo decem in læua, facies, o v c e n-TA in dextera, quomodo viginci in la.’ua.TRECENTA indextera,quem' admodumtrigintain læua. Eodémo-ji5 do amp;nbsp;ceteraviq; adNONiNGENTA.

Item MILLE in dextera, quemadmo-dum vnum in læua: ovo m i l l i a in dextera, queraadmodum duo in læua: T R i A M i L L i A in dextera, quemad-modum tria in læua;amp; cetera vfque ad nouem millia. Porto decem m i l-

DE PONDERIBVS. 4^ iiAcùm diciSjIæuam medio peftoh lü pinam apponcs, digitis tantùm ad cœ-Imnercftis. viginti milliacùm dicis,eandem pcdonexpalùm latcfu-perpones. triginta milliaeu dicis,eadem prona/'ed ercéta,pollicem cartilagini medij pestons immictes. lt;tyadr'aginta MILLIA cùmdi-cis,candcm in vmbilico eredam fupi' nabis. Q_v i n ojv aginta millia cùm dicis, ciufdem pronæ, fed eceda: poUieem vmbilico impones. s s x a-ciNTA MILLIA cùm dicis, cadem prôna fémur læuum defuper compre^ hendes .SEPTVAGINTA MILLIA cùm dicis,candemfupinam femori fu-perpones. octoginta millia cùm dicis,candem pronam femorifu-perpones. N o N A G i N T A mill i a cùm dicis, eâdem lumbos apprehedes, polliceadinguina verfo.Atvero,c e n TVM MILLIAamp;DVCENTA MILLI A amp;nbsp;cetera, vfque ad n o n i n -GENTA MILLIA, eodem,quo dixi-mus ordine, in dextera corporis parte COplebis, DECIESaÜtCmCENTENA

44 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;B E D A DE

MILLI A cùm dicis,ambasfimul'ina-nus infertis inuicem digitis iraplicabis. 57 Eftamp;alccrius modi computus articu-latim difcurrcns-.qui quoniam ipeciali-. ter ad Pafehæ rationem pertinct,quum adhanc exordine ventüfucric,oppor-tuniùs explicabitur.Potcft autem amp;nbsp;de ipfb, quern prænotaui computo, quidam MANVALIS LOQJ/ELA, tani ingenij excrccndi,quam ludi agêdi gra» tia,figurari:qualiteris quis figillatim cxprelsis,verba,quæ iifdcmlitcris con' tineantur, alten, qui hanc quóque no-uerit induftriam,tamctfiprocul pofi-to,legenda acque intelligenda contra-dat, vel neceffaria quóque per hæc oc-cultiùs innuendo fignificans,vcl impe-ritos quófque quafi diuinando delu-dens.Cuius ordo ludi vel loquelæ tab’s cft.Cùm primam alphabctiliccram intimate cupis, vnum manu tencto: cùm fecundam,duo:cùm tertiam,tria: amp;fic-exordine ceteras. Verbigratia, fiami-cum inter inSdiatores pobtum,vt cau-te rem agat, admonere dcfidcras,tria, amp;nbsp;vnum,amp; viginti, amp;dcccm amp;nbsp;nquê,

RATIONE COMPVT. 4^ amp;nbsp;quinque,amp; vnu,amp;: feptcm, amp;nbsp;quinque,digitis oftendc. huius nanque or-dinis liters,c A v t e a g e, fignificanc. Poteft amp;nbsp;ita fcribi,fi caufa fecretior cx-igabSedhæc Giscorum compoto H-cenfque facilius difci fimul atque agi poflimt : qui, non vt Latini, paucis iif-démque gcrainatis fuos numéros folët exprimcre lireris, verùm toto alphabet! fui charaâêre in numerorum figuras expenfo , tres, qui plus funt nu-meros,notis fingulis depingunt,eundé I penè numeri figurandi, quem fcriben-di alphabcti ordinem fequentes,hoc modo.

' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;«•, ß} y? lt;Pgt; «j 7quot;, C’ ”’

i, 11, 111, iin, v, v i, v 11, v 11 r, ®gt; h ^) nbsp;nbsp;nbsp;^gt; nbsp;nbsp;nbsp;P~) fj ^’ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;®»

IX, X, XX, XXX, XL, L, LX, LXX«

LX XX, X C, C, C C, C C C, C C C Cgt; lt;pgt; Z’ 4gt; nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;», A-

Dj PC, DCC, DCCC, PC CCC.

Qui ideo mox, vt numéros digitis fignificarc didicerint, nulla interltäce

4^ nbsp;nbsp;; BEDA DE

moraj litens quóque panter üfdé prX' figcrefciunt.Verùin hæchaôtenus.

'DE RATIONE VNCIA-

RVM EX BODEM LIBRO.

38 XT N c i A R V M quóque diuiGonem nofrc,quæ non minùs temporibus rebufuc aliis, quam numis eftapUco-putandis, non ignobilis intenrio cft. Quibus quia amp;nbsp;difperfæ pafsimhifto-rix,amp;ipfa facra fcriptura vtiturmomi-na pariter amp;nbsp;figuras earûpaucis affigere eürauim* ^,liera,vel Æs fme Assisgt; duodccim vnciæ. _ßy, DEVNX,fiue i A B v s, vndecim vnciæ. ƒ(ƒ, decvnx, vel DE xt AN s,dccem vnciæ.^yDO-» R A N Sj fiuc DORAS, nouem vnciæ. XP,B e s fiuc B I s s i s, odo vnciæ. ƒ gt;nbsp;s E p T v N X fiuc s E p T V s, leptem vn*

39 ciæ. ƒ ,sEMi s,fex vnciæ. ^,Q.viN-c v N x, fiue c i N v s, quinque vnciæ. ^Ö'jTRiENs fiue TRIÉS, quatuor vnciæ. ^, q_v a d r a n s fiue o^v a-DRa s, tres vnciæ. ƒ, SEXTANS fî-nc sEXTAs, duæ vnciæ.'^,sEscvNX

R A T I o N E C o M P V T. 47 Hue S E s c V N c i A,vna vnciaamp; fetnis. I, v N c i A viginti quatuor fcriruli. ‘^, s h M v N c i A, duodccim fcripuli. /^ Duæ S E S C V L AE fine S E S C L AEjOÓtO fcripuli, id cft tna pars vnciæ. *3 , si-ci L i c v s,rex fcripuli. £, ,s E s c vl a fine s E s c L A, quatuor fcripuli. Dimi-dia Scxcula duc Secla,duo fcripuli. ƒƒ, SCRIPVLVS, fex s I L l Q_v AE. Hxc, inquam,pondcrum vocabulavclcha- “^^ raâcrcs, non modo ad pccuniam mc-furandam , vcrùm ad quxuis corpora, due tempora dimetienda, conucniunc. Vnde Siratioamp; mosobeinuie, vein cautione coniputorura, pucri vnum amp;: duo fæpius alTc amp;nbsp;dipondio mücent. lté trefsis, quartufsis,quinquursis, fex-tufsis, feptufsis, amp;nbsp;cetera huiufmodi, quad très affes,quatuor afles, quinque ades, fex afrcs,profcrant,amp; in eundein modum fcquentia numerorum quàm plutima. Siueigitur horam vnam, due diem integrum, due menfem, duc annum, feu cette aliud aliquod maius mi-nufuc temporis fpatium, in duodecitn partir! vis, ipfa duodecima pars, vncia

48 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;BEDA

eftrreliqüas vndecim deancem appel lanc. Si in lex partiriSj fextapars fextas line fextas : quinque reliquæ dcxtans, vel, vtalijjdiftas voeitantur.Si in qua-tuor,quarta pars quadrätis nomen,rc-41 fidux cresdodranns accipiunc.Ec huius difciplinx régula foluicur,quod amp;nbsp;ple-rólqi turbatimpcritos, quia Philippus in expolicione bead lob, aestvm maris ocEANi coddie bis venire defcri-bens, adiunxerit, hunc vnius æquino-dialis horædodrante tranfiniflo. tar-diùs fine intermifsione hue die venire. hue node. Porro fi per tria quid diui-dere cupis, iam terdarn partem trien-tcm,duas refiduas biffem nuncupabis. Si per duo, dimidium femis appellatur. Sic amp;nbsp;cetera .• quæ verbo melius collo-quentis,quam feribentis Hilo difei pa-riter amp;nbsp;doceri queunt. Item de corpo-ribus,fiue milliarium, fine Radium, hue iugerum, hue perticam, hue edam cu-bitum,pedemuc,aut palmum partiri opus habes, préfaça ratione facies.

VOLVSII

■ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;49

VotvsiI Ài E T Î N I

DISTRIBVTIÖ, ITEM yocabula ac fiot£partium in re- nbsp;nbsp;nbsp;*

bus pecuniaris, Rondere, numero,men/ura.

Caepenvmero, cENsoR, ani- ^j ^maduerci xgrë fcfcncemte, quod AS SI s diftributioncm Srinheredum inftitutione, amp;nbsp;in aliis mnlcis fiecefla-ham,ignotam habefes. Qult;Enetätn exiguaresingeniam tuum vlfo mod'ö raprarctur, cum partes' ipfas, turn vo-cabula amp;nbsp;notas proponendas exiftima ui. Et déprehêdes diftributionem qui-dem partium infinicam,oppidô autem quam exigua Vocabula ac notas.

Prima diuifio fohdi,id eft librx,quod 45 A s vocatür,in diias partes dimidias dé-ducitur. Pars dimidia s e m i s vocatur. nota cius S. Sequens diuifio fit in tres tertias partes, pars tcrtia t r i E n s vo-catur.notacius zz ZZ Sequitur diuifio in quatuor quartas partes. pars quarta lt;iv A D R A N s vocatur.nota ciusZZ— Deinceps fit diuifio in fex fextas pat-

E

50 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;VOLVSIVS

tes.fcxtæ partis nome eft sextans. cuius nota eft ZZ, Deinde diuiditurin oftooftauaSjquxsescvnciae vo* eärunquarum eft nota ^iteminno-uem nonas. nona pars vocatur vncia ^^ dux fcftulx. nota —~. Diuiditur itc

A s in duodecim partes duodccimas. vocatur fingulx,vncia . cuius nota—. Hxc velut elemcnca primæ de afte diftributionis , æquahtatem feruanr. Siquid quibufdam carum detrahas.vel conféras, fient dépares ; quare fi qua« drantifextantem, vel trienti vnciara applices, facies q_v i n c v n c e m ; qui conftac ex quinque vnciis hoe eft quin que duodccimis . Nota quincuncis ZZ—~, Si femifti applices vncia, vel quincunci fextantem , vel trienti qua-drantem,efficies septvncem,hoe eft feptem duodecimas. Nota feptun-45 cis ƒ .Sifeptunciapplicueris vnciam, velfcmifti fextantem, vel quincunci quadrantem, vel trienti tantundem,fa« cies B E s s B M, id eft duodccimas oólo. Nota befsis ^ Si befsi applicucris vnciam, vel fcptunci fextantem, vel fc-

DE PONDERIBVS.’ JJ »ifsi quadrantem,vcl quincunci trien-tCm,Do DR ANTEM cfficiCS, höC cft nouem duodccimas. Nota dodrantis ^ Z Si dodrati applicueris vnciam,vd bcfsi fcxtantem,vcl fcptunci quadran-tcmjvel femißi tricncctn,vcl quincun* d tantundem, facies d E x t a n t e m, hoc cft dccem partes duodeciraas.No-ta dextantis S ~ ~ Si deXtanti appli-* cueris vnciam,vcl dodranti fextacem, vel bcfsi quadrantc,vel fcptunci trien-tem,vel femifsi quincueem, facies o e“ VNCEM, hoe cft vndècini duodcci’ mas.Nota dcuncis ^ ——ZLZ,

Ek his apparct,in quai partes æqua - ^g. liter, in quas difjjares A s diuidatur. Quo tarnen faciliùs amp;nbsp;memoria tes te ncatur,fumma diuifionishæceft. In ASSE funt vnciæ deeem duæ, hoc cft, partes duodccimæ duodccim:vnciæ K bina: fcxtulæ, nouera, hoc cft, nouera nona::fefcunciæoâ:o,id cft, odo ocla-uæîfe: fextantes fex, idcft fexpattes' fexcae.-quadrantes quatuor, id cft, qua-tuorpartcs quarcæ;trientes trcs,id cft, très partes tertiæ: femifles duo , id cft,

E V

5X * VOLV SIVS 4 dux partes dimidix.Cetcrxpartcs'inx qualcm faciutdioifionc. In p h V N c a funt vneix vndccim,fcxtatcs quinque amp;nbsp;vneu,quadrates très amp;nbsp;lextas, trien tes duo amp;nbsp;quadras, quinconces duo S£ vncia,femis amp;nbsp;quineux, Icptüxamp; triés, bes amp;nbsp;quad rans, Dodrans amp;nbsp;fextans, dextans amp;nbsp;vncia . De eft aßi vncia. In

47 DEXTANTH funt vnciæ decê, fextantes quinq;,quadrates tres amp;nbsp;vncia,trientes duo amp;nbsp;fextas, quincuces’duo, femis K triens/eptunx amp;nbsp;quadrans, bes amp;nbsp;fextans, doarans amp;nbsp;vncia. Deert arti fextans.In DODRANTE funt vnciæ nouem, fextantes quatuor amp;nbsp;vncia, quadran-tes tres, triêtes duo amp;nbsp;vncia, quincunx amp;nbsp;triens, femis amp;nbsp;quadrans, fep tu nx amp;nbsp;fextans, bes amp;nbsp;vncia. Deert afsi quadrans. In BE s SE funt vnciæolt;rto,fcx-tantcs.quatuor,quadrantes duo amp;nbsp;fextans , trientcs duo, quincunx amp;nbsp;quadrans, femis amp;nbsp;fextans, feptunx amp;nbsp;vn-

^3 cia.Deert afsitriens.In septvnce funt vnciæ feptem, fextantes tres amp;nbsp;vncia, quadrantes duo amp;nbsp;vncia, triens amp;nbsp;quadrans,quincunx amp;nbsp;fcxcans,fcmis

DE PONDERIBVS. $3 amp;nbsp;vncia. Decftafsi quincunx, fn s fill i s s E (ünt vnciæ fex, fexcantes très, quadrates duo,triens amp;Textans, quincunx amp;nbsp;vnciagt;Deeft afsi alter femis .In QjT i N c v N c fi funt vnciæ quinque, fextantes duo amp;nbsp;vncia, quadrans amp;: fextans,tricns amp;nbsp;vncia. Deeft afsi fcp-tunx. InTRiBNTE funt vnciæ quatuor, fextantes duo,quadransamp; vn-cia.Deeft afsi bes. In ccvadrante funt vnciæ trcs,fextans amp;nbsp;vncia. Deeft afsidodrans. In s B x t a n t e funt vnciæ duæ. Deeft afsi dextans. Huevf 49 que diuifio maiorum, vt ita diôtuni fit, partium,amp; Celebris amp;nbsp;nota eft;fed quû infc natura infinitampartiêdi præftet facultatcm,fuccedic v n c i ae quoquc (quæ eft afsis,vt fupra didum eft, pars duodecima ) diuifio, non tam Celebris quidem, fed tarnen non adeo ignota. Vt afsis, ita vnciæ prima diuifio fit in duas partes dimidias: quævoeâtur sb-MVNciAE.Nota femunciæ£3.Icêdiui-ditur vncia in tres partes, quæ voeä-tur BiNAESBXTVLAJB.Notabinaru fex-tularu YJ. Ite diuiditur vncia in qua-

E lij

54 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;voLvsivs

tuor giciLicosjid eft quatuor quartas. Nota ficilici 3. Itéin s e x t v l A s fcx.i. fcx fextas-Nota fextulaE\. Ite in duo-décimas duodccÏ:quas fingulas partes, DiMiDiAs SEXT VLAS vocamus. Nota dimidix fcxtulx ^.. Item in s e R i'^ p T v L A viginti quatuoc.Scriptuli nota ’^. Eft autcra afsis s E m v n e 1 a pars vicefima amp;nbsp;quarta : dux fcxtulx, pars tricefima fexta: ficilicus, quadragc fima oftaua : fextula, feptuagcfimaft-cunda : dimidia fextula, cêtefima qua-dragefimaquarta;{cripculu,ducétcunia odogefima odaua. s e M v n e 1 a habet Sicilicos duos fextulas ties, dimidias fcxtulas fex fcriptula duodecim. d v a e SEXTVLAE habent ficilicüjamp; dimidiani fextulam, fextulas duas, dimidias fextulas quatuor, fcriptula ofto. sici-L i e v s habet fextulam amp;nbsp;dimidiam, dimidias fextulas tres, fcriptula fex. s E x T v L A habet dimidias fcxtulas duas, fcriptula quatuor. Dimidia fex-cula habet fcriptula duo. Hasquoque partes in quantunlibec diuidere pof Es: verum infra cas nequs notas, n«r

DK PONDERIBVS. ß que propria vocabula inucnies. Præ-tereadimidium fctiptulû audio quof-dam ratiocinatorcs s i M p l i v M vo-carc:quod ent tonus afsis quingen-tefima feptuagefima fexta. Qiiam ór ipfam partem infinito fepararc pof-ns, Nee mivum, fi infra has partes par-titio faéla,amp; nominibus amp;nbsp;noris caret, quum etiam inter partes fupcriores, primâfquediuifiones, pleræquc partes amp;nbsp;nominibus amp;nbsp;notis careant. Scatim nâque vndecim vndecimæafTemeffi-eiunt:nec aut nomen proprium,aut notam habent. Perinde decern deci-mae-Nam nona afsis facit vneiam duas fextulas.Oftaua,(vt fupra redditu eft,) fefcuneia vocatur. Septem feptimæ, quæ amp;nbsp;ipfæ affem implent, nee nome proprium,neenotam habent. Sextæ, fextantes vocantur. Ne quincæ qui-dem auc nomen proprium, aut notam habet. lam veró tertias, trientes-.quar- j^ tas quadrantes: ficutduodecimas, vn-cias vocarioftenfum cft. Infra has ce-teræ vfque fextam decimam, nomine proprio notâqoe tarent : fed fextade-

5^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;VOLVSIVS

cima, fcmuncia,ficilicus dicetur. Nam fedccim fcmiincix, o do funt vnciæ.fc-dccim ficilici, quatuor unciæ fiunt.iun-ftæ vncüs odo, aflem implent. Septi-madccimadeinde interieda, nomine notaque caret. Odauadecima uocabi-turfemuncia fextula. Nam hæ decies odies dudæ,aflem efficient. Poft has inferiores partesfexcepta fcmûcia, dua bus fextulis', ficilico , fextula, dimidia fextula,fcriptulo)nequc vocabula propria, neque notas habent.-centefimä’ quecommodia, vt vfurarum nomine ad fortem applicarctur,ficilico,ideft C auerfo,eo notari: quod quum C centum fignificaret,conucrtcbaturad cam fummam, cuius centefima futura erat : amp;nbsp;fiue vna conuenerat, vnus fi-cilicus: fiue plures, tot ficilici ponc-tantur.

54 Sicue autem afsis appellatio ad return folidarum, bereditarifque totius, diui-fio autem eius ad partium demonftra-rionem pertinetuta amp;: ad pecuniam nu meratam refertur : quæ olim in ærc e-rat,poftea amp;nbsp;in argento feriri ceepituta

DE PONDERIBVS. 57 vt omnis nummus argenteus ex nume ro æris poteftatem haberet. Eo in nu-^ merofunt hi A RGBNTEi nymmi: D E N A R i v s, cuius eft nota 5$ lt;LV i• N A R i v s,cuius eft nota y. s e s t e r« T i v s,cuius nota eft 11^ v i e t o R i *-TVS enira nunc tantundê valet, quantum quinarius olim.At peregrinus nu-mus loco mercis ,vt nunc tetradrach-mum amp;nbsp;drachma, habebatur. d e n a-riusprimoaftes deeem valcbat,vndc amp;nbsp;nomen traxic. q_v i n a r i v s, di-midiurn dus,id eft,quinque afles-.vnde èiipfe vocatur. sesterti vs duos 5Î aftesamp; (emiffcm,quafi femis tertius. Græca figura ,'iß,S^Qp.ov r/zj'rctXetvroy.Na fextalenta Si femitalentum coverbo fignificantur . Lex etiam duodecim tabularum argumento eft: in qua duo pc des amp;nbsp;femis, feftertius pes vocatur. Nunc Denarius fedecim, vidoriatus 6C Quinarius oéto, Seftertius quatuor af-fes valet.Infta quam diuifionem fequi-tur alla quardam fubdiuifio, notas æque 1 acpropriavocabula habens.Quarcfi 1 ad denariam rationem conficias aftem

5? nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;VOLVSIVS

hac nota fcribas,ac voces femûcia ficiti-56 eus ^. S Semunciæ enim fedeeim, Si licilici fedecim,aflcm efficiût.o v p o n-D i v M hac nota fenbas, amp;nbsp;voces fef-cuncia 'XS- Nam fedecim fefcuncix dupondium efficiunt. tres s i s hac nota fenbas, ac voces fextans ficilicus 5^ZZZ. Aequèenim fedecim fextan-tes, totidémque ficilici tres affes efficiunt. QVARTvssis hac nota feri-bas, vocciquequadrans Xzz. Sede-cim enim quadrantes quartufsis efficiunt. Qjf IN Qj/ E s hac nota fcribas vocéfque quadrans femuncia ficilicus ^=-2 Nam fedecim tjuadrantes, ac totidem femuncia: ficiliciquc, faciut quinques. s s x i s hac nota fcribas,no-mincfquetriens femûcia 5£--2 j

Æquc enim trientes amp;nbsp;femuncia: fede- j cies dudffexis efficiunt. s e p t v s hac ' nota fenbas ac nomincs quincunx fici-licus 5£ —~—Simili enim modo j quincuces ac ficilici muiciplicati feptus

^7 efficiunt. 0 c T v s hac nota fcribas, ac nominesfonus. Quibus eodemmodo ' multiplicacis, oefus repcrias. n 0 n v s

DB FONDHRIBVS. 5^ hacnotafcribas,appcllcfqiic femis fc-muciaficilicus ^ 5 £. Vt femiflem hac quoquc notam, qux vocatur femifsis vncia fici'icus multiplicatum nonus in-ucniei.D s c v s hac notafcribaS; acque nomines feptunce femficiam 5^ ^ 2« Septuneem quoquc ac femunciam to-tiens fi duxeris, dccus efficies. v n p fiel AE shac nota fenbas, appcllcfquc bcfsicilicus ^ 5“ Na befsicilici to-tiens duóli, vndccicris efficiunt. ovo-D E c i AE s hac nota fenbas : ac voces dodrans ^ ^ Dodrantes codem modo cóputatijduodccixs efficiunt.T r e- 5 ’ D E e i AE s hac nota fcribas, vocefque dodras fèmucia ficilicus 5C S — -—^. Dodrantibus femuneiis ficilicis cadem wtionc multiplicatis trcdccim afles ef-ficies.ccv ATVoRDECiAEs hacnota fcribas ,ac voces dextans femuncia ^ ^^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;2. Dextâtes fèraunciæque

fedeeim arque quatuordcciæs efficiunc Q^v iNDEciAES hac notafcribas, ac appelles deux ficilicus ^ 5 “ — £ Deunx quoquc ac ficilicus fedccies duéb,quindecics efficiunt. Ingcniofif-

60 VOLVSIVS

fimè autcm quum ad denarium ratio conficcretur, excurrentisxris nota inventa cft;quæ fedecies multiplicata id cßiccret. Nanquc quum denarijnota pra:fcribatur,eiquc fubiûgatur-æris ex-currentis nota, manifeftum cft earn fe-- decics ducendam ex adnotationcdc-narij.Ad quinarium amp;nbsp;vieloriatum ra-tionem Romz canfici. nofcio .• quem-admodum tarnen,fi veils,conficias, fa-ciliùs apparebit, fi priùs infpexeris, ad quem modum feftertiaria ratio confi-ciatur.tunc enira excurrentis æris licet exemplum denarianæ rationis amp;dinii diam duces,vel feftertiaria amp;nbsp;duplica-bis. Ad ieftertium ratio fi conficiatur,fc mis hac nota fcribituf -— t Vocatur li» bclla teruncius. Eft autera libella fcftertij dccima pars, t e r v n c i v s quadragefima: quæ duæ partes iûdx, oéfauara feftertij, id eft, femiftem effi-ciunt.Nam octo libellis, id eft,odo de-cimis,tcruncij oélo,id eftjodo quadra-gefimæ, quæ Hunt quatuor vicefimæ, hoceft duædccimæ adieiftæ complcnt feftertium.Sunt cnira in feftertio,libel-

DE P ONDE RIB VS. kl Iz decern,S i n G v l ae viginti,tcrun-cij quadraginca. Infra femifTem nemo ^J rationera tencre fcftcrtiariam diicic. poteft tarnen . Nam quadrans, qui eft parsfexcadeciraa feftertijjpoterit no-tan s i N G v r A,quz eft vicefima fefter tij,amp; diraidio tetuncio, qui eft oéloge-fimafefterrij.Nam vtrâque hæcpars iunâ3,efficitfextamdecimam. a s no-tari debet “ i. Hatc adfeftertium nota vocatur. DnatUbfillaEfingulai fiant duodecimæ amp;nbsp;vicefima, hoc eft quarta parsfeftcrtijii Nam qnater binæ Jibel-Îæ, odo fiunt décimât.- quatuor fin-gulæ, quatuor fiuUt vicefima, hoc eft duæ decirnz, qu'atfuperionbusiun-dæ, ftftertium complertt. as s E m i s ^i notari débet □ — £ t' Vocaturtrès li-bellæfingula terunciosiSc funttres de-cimæ, vna-vieefima, vna quadragefî-ma, hoc eft quarta amp;nbsp;odJaua fèftertij. Superfunt odauæ quinque, id eftfe-miffes quinque,vt compleant feuer' tium. D v p o N D i v s hac nota S Vo-cantur quinque hbcllæ,qux funt quih-que decimæ. Hæ duplicatæ fcftcrtiuni

lt;îx nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;V o L N S 1 V S

jmplcnc. dv'pondivs (émis hacno* ta S~gt;T Vocantur (ex libcllæ tcnin* dus. Sût autem fex dedmæ amp;nbsp;quadra-gefima,id eft dimidia amp;;odaua tonus. 5upcrfuntoétauztces, id eft, fcraiffcs ttcs, vt fcftertium compIcat.T r e s s i S hac nota 5~5«Vocatur feptcm libella ftngula. Sût autem pars dimidia amp;nbsp;dus dedmæ amp;nbsp;vicefima, hoe eft, pars dimidia amp;nbsp;quarta. Défunt dux odau2,id eft quarta, qux iunda impicat feftet-tium.TREssisEMis hacnota S nbsp;— £t. V ocaturodo libcllx fingU’

la teruncius. Sunt pars dimidia amp;nbsp;tres dccimx amp;: vicefima amp;nbsp;quadragefima, hoe eft pars dimidia amp;nbsp;quarta Scofta* ua.Supereft odaua,qux adieda iefter-tium complcat. libella dida creditor, quafi pufilla hbra. Nam quuffl olim A s s Es libriles eflent, amp;nbsp;denari v s decem affes valerct, amp;nbsp;décima pars denari j libram, qux eadcni as crat .• fingula fclibram, qux eadem femis crat : teruncius quadrantem Haberer, Hue denari aria, fiuc feftertiaria ratio conficcretur,iifdcm notis,id eft li

SB PONDER IBVS. tfj bellarum, amp;nbsp;fingularum, amp;nbsp;tcruncio« rum, præpofica notadenarij vclfeftet-tij, vt état ratio, acra exprimcbantur. Podca quam in fcdecim affes denarius diftributus eft,denaria ratio expeditiùs confici cœpit,vt fupra diélum eft fefter tiaria man fit fub iifdem notis. Audi tarnen computatione ^ hæc quoquc libella,cxcmplo maiorum, in duos velue fenu{îes,.qui fingulæ vocantur,8ê quatuor velue quadrantes , qui tcruncij vo cantur,diuiditur.

P o N D E R i s eadem diuifio cft,quæ acris.Namin quas partes as diuidicur: in has amp;nbsp;libra difpenditur. Ita a s qui-dem feu de diuifione folidi, feu de pon dere, feüdenumerata in xre pecunia agatur : l i b r a autem in pondère, N v M M i veró argentei in pecunia,forma publica duntaxat nomen accipiut.

MENSVRARVMliquoris atquegra* ni expedicior amp;nbsp;forma amp;nbsp;appcllaiio eft. Nam Qjv adrant al, quod nunc pleriquc amphoram vocant,, habet v R N A s duas, m o o i o s tres, sEMODiosTex, c o N G i o s oólo,

• lt; Î4 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;• v o L V S I V S sEXTAMos quadragintao£to, HE-MIN AS fionaginta fex, qvartarios centû nonaginra duos, Cyathos quin-gentos feptuaginta fex.

NOT^E J^ENSl^E^

Quadrantalis

Ad granum

Vmæ

lt;-' ’ H^minae

^extarijadvinum ƒ

; Semodij

' Gyathi

• - nbsp;nbsp;nbsp;; Congij

• * •“4 - Modi) quot;'quot;7 Quartarij

ELIÆ VINETI SAN.TO-

NIS ANNOTATIONES IN

Prifciani librum de figuris, amp;nbsp;nominibus Numerorum.

lt;^ELOQJ7ENTIAM VESTRAMI pluralis numerus proßn^ulari.Q^od lohnen-di^enus ßib Clt;e/arum (^ ^u^ußerum ty-rdnide adulatoribits nimium placuit. Prißta-nus in^^ammaticorum prxfatione adlulia~ num non efl ira locutus. •[[ ad millics mil- i Je. quem Galli miUionemyulgodtcunr. Pli” nius libro rrieeßmo tertio NaturaUs hiflori^. Non erat apud antiquos numerus yltra centum millià. Itaque i^ hodie multipUcantur h£c,yr decies centena millia autßpius dican tur, fJlt;ec Plinius, qui millies millenapotius dixißßtC^t arbitrer, quàm'milUes mille . Sic enim Cicero ^ alq^eteres Latini dißertiti-uis numerorum nominibus in multipUcando potiusyß. ^ non plus tredecim.

Flures in lihro de notis,qui A4arco Valeri» Probo inferiptus extat. «ff Ergo ta. pro fzlac. In yetußo codice Grxea tonus non ha-bebant notatos.Imjgt;reßi lot./cribebant/ed Cy-rilhts ’toLv yocem ejp dteit : ynam yero ^ frimam yitima acuta td.r. ^ vel fie X* lnhacnota,liter£ △ ^Xfacileaniofcun-3 ^^*‘ 5r X^l^‘^ ^’TCiXi-mi. VerJusni in tm~ precis exemplaribus adhuc deßderati funt. Qt^orum tertius yaldedubito, anßne mendo ßt, Al ultum corrupta fuerunt Grxea omnia in codice membraneo.In ijuo literarum nomina yt notabanturfcribebanturue,itareddidi~ mus.ibi fuitßla litera ^^Hlt;e^yulovßribi-turydppeUatûr^ue. Tl yerbilhc tribus locis

n E h^uam ^nfirtbebantduabus tan tu lite-ris.pronunciitbanttjue, tjui nobu prima Im^ue Cr£C£rudtmenta tradiderut. ^ Nam per

. annotation ES. €j i vnum notabant. Notamyntusï,nonli-fercim ,Jèd Uneolam yocdt^ulus GeUtusin frincipio hbri decimi noflium ^tticarum. Etcerteßmt, qui à Prifiiano hîcita dißm^ tiuntf yt dicant non à Græcis hominibus eo-mmque liters,fed ab ilUteratorum teßm^ta-Ieißte,numerdria0 ißas notas yfù receptdS.Vide edput yltimum libri decimi parérron ^ndre£ ^Icidti. ^ December^.Vecimfrequen fer yemflt codices,ipro e ante m:quomodc ^ in VirgUianis Cdßi^dtiorübus manuit Pié-ritts. ij[ quæ nota eft quint|uaginra Crxciper confondntem v quinqud^intd no^ tdnt:qu£ ißLatind n. ^ tefte Appollo-nide.Quis hicfaerit^ammaticMs ^ppoUo-nides,nonßtisßio. Eß dpud Stobd:um, ^ hi epi^ammatum antholo^id , Posta Griscus ^oUonides.Eß ^ynus ex Pimÿ S clinique duCioribus ^póUonides:ex quo inter cetera Eithids Stythi^ HH noueront «fp fié Lucio quot;Tairhxo.Hicmihinon multo notier. Tar-rh^i prouerbid Griecd formis edidit „^Idus Manutius. Citaturin yetußis ßholUs Tar-rh£us,qui commentdrid in ^x-poUonq „^r^o-nauticdfcnpßritßforteßt idem Tarrh^us, lt;Ç de quo ArruntiusJw in ^iruntio^e- J

68 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;E LI AE V I N E T I

minabant liquidant antiqui codices hoc locot alibi nongeminabant, yt apud eundem Pri~ fiianumltbro tertio deßtperlatiuo . VibÏori-nus in capite de ortho^aphia, yt ferrum, (^ cumtfic ^rruntiumper duo r firibereprxci~ pit ft nomen idem fit. Huncautem ^rrun-tium,nißforte multifuerunt .^rruntygram-matici, .^rruntium Claudium appellat Diomedes,quo loco de propriorum nominum Jfe-ciebus dijfutat : .^irruntium Celfüm CariJius de aduerbUs perdite, tuto,y t,Terentij ^ vif. gilü Interpretern faciens. Quibus tarnen omnibus locts impreßt codices noßri .^rruntium ynico r fcribunt. H[ Tefte ctiam Didy-mo.quem ^ Didumumfcribunt antiqui li-bri.Eß enim yocalisiUa Gr^cay, u yocalis Latina.Hoc autem Didymo nemoplurafcri-pfit, inquit QmntUianus tibroprimo mßitu-tionum oratoriarum:quem ^ quatuor millia librorum fripfiff meminit Seneca in epißo-la,quam numeranttertiamlibri terttiidecimi illarum,quas ad Lucilliumßripßt.Suidas autem aliquot ^iSb/aoui ^ammaticos recen-ftihunc,claudium DicymumVocat. ^E-TroiéiTo ^i.Inhis HerodotiGrads,fiquid corruptum habuit membraneus codex ,idex

ANNOTATIONES^ Öp ^P/°ß*^ du^ioris libre reßituimus. Verborum autem Herodoti yltimum eß^ rfzimiXtinrov. ^U£ßijuutur dlia Grxcd eï S^ ov\ov quot;mv S'eM, ’mÄÄrtay ytytmeQ^ Tov Kïov'nz.icaLToü-Xtyei't')(tiv 'ißSt/Mf if/j,iTlt;£\a.n‘ov .rotrriçîr 't^rfziffy T^.Xo.y'Tvü. Jicut in yetußo codice habuerunt, ita tibi damus :ßue Didymifint bxc^iue dlicnius alter ius,loc» Herodoti Grx-cum Greece expUcantis. I^ VtDardanus 6 docet.g«« hicgrammaticus ? (juern ^ alibi citat. ^ Scripulus ei^c.Vicitur^ genere neutrafcripulumtyt apud Martialem in ffigtammate quarto libri quarti.

Ergo nee argenri fex fcnpula Septi-fianx:

^ inyieeßmo quinti, Flammatxuc togx fcnpula rota dccc:

Cÿ* in quinquageßma quinto decimi, Libras, fcnpula, fextulafquedicir.

Ceterum yaria eß hunts nominis ßUaba frima. Scrupulum per quintam yocaHum,^ ßripulumper tertiam fcriptum reperio. Medici noßrißrupulum per u fere appellantßd qui per i ßripulu malunt, hi deducunt a fcri-bedo,propterea quod Greets peiuM df lum ^^fj^f i^ carmine iUo mutilo de ponderibitt.

t iq

70 E 11 AE V I N E TI

’ Gramma vocat: fcriplû noftri fixere priores: ^uodnome ‘^ó.jLtfLaLayetbn Grxeo ^^lt;^gt;^00^11 ori^inem trahit : cuittt eademeft fifftificatio cum LatinoJeribm. ^t eampri-mamJ^Uabam qti^t i habet pro uyariam etia reperteii^uod id^'fcripulum (^ fcriptulunt plint dtdium fit, teße Carifio Grammatico yetußißimoxuiuf apponam yerba de hoc no-mine,Scriptulum,quod nunc yulgus fine t di-cit,Varro in Plautorino dixit. J dem in anna-U.N'ummam ar^enteum conflatum primum a Seruio Tullio dicunt. Is quatuor Jcriptultf inaiorfuit,quam nummi. SteCarifitts noßer habet-.^nde coniiciaf,eos^qui ßumßrupulunt afirupo trahunt,errare poßepoflquam exfiri pulo c(^ firiptulo, ßrupulum çi;^ßruptulumi ita poßunt cjßfäöiaßeutex camifice camu-fex, ex optimo, maxima, optimum, maxi-mui,fa£ïa. ^ Vncia* duodecim libra. Li^c eß libra, quamßoßea Italicam (^ Ro-manam libram,minamque appeUabit dragma rünona^intaßx. «r Libra vcI mina Attica,drachmæ feptuaginta quinqj.Td»-tidem lt;eßimat Minam ^tticam carmen de ponderibut.Corrupta exemplaria odloßnta no tabant pro ßptuarinta quinque, if Libra,

ANNOTATIONES. 71 vel Mina Graia,drachma: nonaginta kx. Hicnumawfuit in exempldribtn im~ frémis: in aliii C V, id eß centum ç^ quinine. Mina Craia centum eß drachmarum in car^ mine de ponderibas amp;lt;nbsp;menß/m. Vide de hit Guilielmum Budteum^ dictât», (^ Geor^u ^^icolam. lt;j[Talcntum Achenienfe paruum,minæ fexaginca.F4h4 talcntoru genera

neum^Euboicum, By^^antinum, ^egyptium (iy* dlia:de quibtü quxrunt, qui nuper de äße, de menßm, deponderibus, ^ nummußri-pferunt. ^pud eofdem multa de mma amp;nbsp;U-bra-.quü Prißidnm pro eodem accepit, yt h£ minießxdßnta ,ßntfexd^intd libr£:^ mi-n£ o^ioginta tres maioru talenti, o6loginta tres hbrie Romdnee yncidrum duodenum , It pdulbpofl patebit. 'lt;j[ Belsis vncixodo. Hic itaßripßrunt etidm membranet libri, pro BES. Vicebdturenim ytrunqHeyyel Beda tefle : apud quem bißis ('y’ bißa leßtur pro beßü i pro e. Bes dutem monofyUabum, eß in MonoßUdbicis.y4ufinij.

Tertia defueric fi porti o quid rcliquû? Bes. ^ Kt^ßnov vel A n T 0 C. Hoc 7 A n T O C quid nominu eße debeat non

F Hq

7^ ELI AE VINET I

yideOj nißforte hi'^óv. Leptum tarnen, ideß minfttum,ßft minuttd,dlij cerdtio mintufd-8 ciunt, ^ omnium minimum. l^ in trice-fîmo quarto, non procul à fine. Ita tricefi' mum qudrtum dicit, quem tnepti, quartum decadis qudrtlt;e. jßdi Kicô.i'aLi Titi Liuq no nouerunt antiqui hommes. Le^itur dutent dpud Liuium, efi pro fit: quin^enos pro quin-^ ^entos:(^,ed ratione , pro, ex ratione. ^ fi-gnati oftoginta. ar^eti ddduntapud Liuiu ßmdtidr^enti odlogmta. 1 bique tetradra-chmdmJcripfèrunt pro tetrddrachma. Neu-trius veneris nomen eß 'Td^óJ^a,-)(pi.ov : quod qudtuor drachmasfignificat, «fp quod tres oboli, 0^0AÔç amp;/criprulus,idem,fixfili^ qu£. Drachma, tresßriptuli ,fiue oboli tres. Ervo drachma, decern (^ oblofiliqua:. Hunc filiquarumnumerum quater multiplicafient quater denx ^ obionæfiliqult;e. Q^tuor er^o drachme, id eß tetradrdchmum,funtßptua-vin ta du£ßliqult;e, Tres autem denanos dicit ïo Liuius eße fere tetradrachmum. ^ Quorum fingulæ feptuagintaquinque drachmas habent. idem Budlt;eus, (^ .Agricola, Prißianum hic erraße oßendunt. Nam ß talen tum .Atticum maius,'ydlet, y tait, o-

ANNOTATIONES. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;7j

Üogintct tres librds Rumänin cum quatuor yn du, ^ idem y aient centum mime ^ttiex, quarußn^uhe/eptua^inta quinque drachma contineant-.pofiquam libra Romana exduo-decim eß ynciu,o£ioginta très librx Romance ^ quatuor yncilt;e,ßint milice ynebe. (^ quia drachmarum oélo eft yncia, erit talen-turn maim jCXoElo miUibm drachmarum. Cetence yero minlt;e .^4ttic£ßßptuades quin-quies multipltcentur , ßent tantum fêptem milita ^ quin^enta: drachm£, qult;e deberent eßeo£io millia. Pr£terea quod/ubiungit de talento minore, habere fexa^inta ßcundum Dardanum: ßßxa^inta minM ^tticM intel-Ugit, qu£ contineant feptua^ies quinquies /e-xagenm tantu,idefl^quatuor millia ^ quin-tentas drachmen : ipß(m paul'o poft ex Sene-C£ aufioritate/êxaginta Itbriu Romann pro-habit habere, qu£ ßunt nonaries ßxies ßxar ten£,l)oc eft,quinque millia ßptin^t£ ßxa-ginta drachm£. i|[ vt fupradiitum eft. Jtalica ^ Romana mina, eft, quam libram ßmpliciter appeUauit, ex duodecim yneiis co-ßantem. Q^dautem idemßt duodecim yn-d£, id eß libra,^feptuaginta denarq,ßc col Ht^. Vncia eftßripulorum yivinti qnattior,

74 E L I AE V I N E T r

ytfüln-a dixit: ^ fcriptdui ßU^uarumJêx.s ^uare in y neid fuerint centum ^ tjudärd-gintd quatuorßliqu£, Hune ergoßh^udrum numerum multiplied perduodeeim y neuf U' àrte : fient mille fiptingentx yiginti o£îojtli' qu^. Hdnç deniejue fummam filuiudrum pet yiginti ^udtuor diuidito, poficjudm,yt dixit, dendripfunt yiccnûm (judternûm filiqudru: inuenies fiptudgintd duos dendrios ^ Seneca in decimo epiftolarum ad Noua-tum.Z«rcr Senecee /criptd,nullte extdnt dd Houdtum epiflold,fid tdntum Itbri tres de ird tl dd NoudtumJeripti. fl|f Varro de lingua

Latina libro quinto. Hdcordtio nonfuit in codicibus impreßis, inter yerbd comprobe' mus ^ multd : qudm in dliis reperimus. ln Idceris tdmen illis (^ mutilis Mdrei Teren-t^ Vilrronu reliquiu,cjit£ extdnty liber nume-rdtur (judrtus, in ^uo leguntur h£c de afifi ^ pdrtibus dus. In his autem ex Vdrronis libro deficriptis, quidam dUter hdbent, deque dpud Vdrronem ipfum hodie inueniutur: fidPrifi-cidni exempldribus nihil dddere^neque detrd-hereyoluimus. ^ ab duobus deeufsibus vieeßis. Hdbent g quidem yiginti cl^ tri^ gintd :fid db iis deriudtdfiepius per c repidä

ANNOTATIONEN 7^ ßyi^tdjyiceßmus, ^ tricefutms, yicmi triceni ,yicennium ^ tricennium, yiceßit amp;tnceßn.Pro yieeßif autembieeßü etidnt fer b pro u ßeribebant alid noßrorum exem-empUrium, Ndm (^ ipfüm yiginti u pro b habet, quoi ex bü denif compoßtumßt. ^b Mtem hie habebant yetußi codices pro ä, ab tribus, ab decem, ab duobus. ^ quod Per-fiusoftendic. KrfrrowMcyjÇ hoc nonpotesl, N am ante natum poétam Perßum, in cuius Satyrarum extremi quinta legitur centußis, Mdreus TerentiusVatroplusfexa^infa an-nu mortuus fuerat, quomodo computat Hieronymus Eußbq interpres. ^t ne Prißiani quidem eßß interit£iione facile creiiderim. Sciolorum qutjfiam audaculuspotius inter-Jeripferit. «^ Semis quod fcmis. InV'ar iz ronis codice,femu,quod ßm!M:(^ßmu,quod ßmUs.” ^ In argenco nummyd eft, a ficulis,./4/i(t exemplarid,Et ar^enrei nummi, id eß, abßtebt. Ipfe Varronis codex,in arpenta nummi,id à Siculeu. «^[ Seftertius duo-bus (em'is. sic omnia noßra exemplaria. In ipfi Varrone ; feflertius, quod ßmu tertius. ^ Nummi denarij à decima libella. ^pud Varronem nulla prdpoßtione, Nummi

76 nbsp;nbsp;nbsp;ïtlAEVINETï

15 denary,decuma libella. ^ AI A T M O C C4i T® *2^. Hlt;ec Gr£ca ex ynico exemplari, edere meliora no fgt;otuim»s. lt;[[ IctJ^î dr TW. Plinius libro trieeßmo quarto hiflort£ natu-rails, ladem inter nobilesßatuarios memorat: ceterum ladem mußeum aliunde non noui. ^ TO «ï^voexoi' • V^^l fX hoc locopoteruntdif-cerenoßri homines, quam inepti ßnt, qui yo ealem Gr^carn gt;,, proferunt îta, ^ non éta. Omnia autem nomina Latina,quæ hic Grads Uteris ßribuntur,ßc deßripft, yt inex-' emplari yetußo ßripta reperi. .Accentuum tantum notas adieci ci^ßirituum. L^yifi^or er^oillicyltimabreui,amp; Mauct.çjLQvi ultima longa diphthongo, ^ S^yii^ td eß, dena-rium, denarios, (^$1* dena: eyßp'uorj/j,, fefter-tium:lt;ni,ß:mpui^iovfa,fimodium:ari(Kovcagt; ßfquas,ßjquaßu : quod nomen Latinum,nef-cto , an altbi ynquam legerim. (ß(fov'7i\a-f/cupla : 'nfmovfa, tertium yltimam literam fa diphthongo oo pr£cedere,ßcut e^ in c^fp-'nov/a, amp;* mpuiSlovfa: paWi, miUegeminata confinante media, ^ poßerioreJyuaba bre-ui,ßcut ea corripiut fui Latini: yóvppügt;i,nu-mos,priore fUaba diphthongo ou, ^gemind ta etiam hic media confonate, qucaamodunt

A N NOT AT I o N E s. 77 ^ df/ud lultum Pollue cm libro nono, alters hocdli a lon^djlit edm ^tccu/dtluorum plu-rdlium termindtionem fimper Ldtiniprodu-xeyunt:(^ ■iU)vid,,cum,priepoßtio per ou amp;* ß. ^ fedecim deeem Sc fepcem. Qm pue- 14 rum numerdre Ldtine docebdnt, dicere me predpiebdnty quindecim,fêdecim ,/èptemde-dm , odiodedm, nouendedm : ßd h£c Ma I nbsp;nbsp;poiteriord'yereor,'}gt;t ne barbara fint. Miror

enim, quad hic du£ior eorum nullam fadat mendonem. Qwdft inaliquo yeterum fen-■ prorum forte reperiuntur, ytfptendecim me-mini le^ff in Nerone Suetonif, ^ in Verrinn Ctceronis : oélodecim (^ nouendedm in breuiario Eutropij : eofilem numéros ibi etidttf \ notatos inuenids , xvii . x v n f. XI x, ytplane nefcias, ytrum auclores ipß ßpten-dedm^odiodecim, nouendedm, dixerint^ an yero imperiti, quos notts comprehenfos repe~ rerant numérosJtd ipß extulerint,pro decent f^ fptem, decern ^ odio, decern ^ nouem : ( qua probat Prifiianus : queque interdum re-' perils in yetußis codicibus, lt;amp;nbsp;frequentius etiarn, quam ilia, de quorum probitate dubi-tare me confiteor, ^quanuis contranura I ante decem. In yndedm, duodedm.trede-

78 ELIAËVINETI dm, ejuatuordedm,fecledm, minores numerî y num, duo, tres,^uatuor,quinlt;jue,fèx,pr£ce-15 dunt ante decim ßue decern. ^ Hæc inæ-

qualicer quidem. ó[ea.Xoi,lt;eqHalli:^w' /M.Âoç, in^qualti.Hinc aduerbia o/MÄSilt;* quaUter : à.vofMÂult;i inlt;eq»aliter.fiib avo/Mquot; A05 etiam efi ÀvofM.\'ia, : quam Varro de d“ atem appedaud.

Sunter^o primus ^ßcudus,ßnguli ^ bidt Jimel ^ ba, anomala : qu£ non ducuntur db ynus ^ duo,ßcut rertius,terni,(^ ter,ab 0 ßüt,quod eß trestquar^, quaterni,^ quater, à quatuor, ty^nomali aute^ocern corrupernt aliquando barbari: qui à normafabiumfint' 'niantes, anormalum dicebant. lt;[[ contre confuctudinem Gfæcorum. Qui priors parte non déclinant,yt i^oj^^^-ti^'n,' duo-decimtts, ^o'itjt.iS'insl.'m, Sto^S^n^roy, Sd ■7çittr(^S^i[SCTûi, 0x.TO)0^J^)(5'TO5 ^ alia. «^ viccfiraus primus, vicefimus fecun-àus.Vnw pro primus, (IV alter proficundui, loic interdu yßirpatur. £utropius libro quar-to.anno quinqua^eßmo 'ynopoß, quamßei^ dum Punicum bellum tranßablum erat. Sie ynum ^ centeßmum caput le^, in quadam Cislfj epißola ad Ciceronem : yna ^ yieeß

ANNOTATIONES. 79 mil legio dpudComelium Tacitum j libro yi-cefimo Liuius libro tertio.^nno trecenteßma dltcro , Eutropius primo, .^nno trecentefi-t»o ^ ditero Liuij epitome eiuddrdgefimo-nono : dltero ^ ßxcenteßmo dnno ah yrbe. ^ ad imitationem Græcorum . Vicunt greeci wxçDi ^aroiyyiceßtmi^sprintM-.amp;iyco“ V^i S'iü'npoit yiceßimmßeundas:awjoi ‘7çl~ TOiyyiceßmus tertiin, i^c. Dicut etiarn cum contuné^itone ùxÆçc; 29 ^aro^ , eïzolt;joï ^ , ^'ÉüTéƒoç,yx,oqD5 'O^ 'T^l'toi'Z^prispoßtominore numero,-STficiTOi ^ ùx-oçD^, J'ampo? xj^ £izoçd;,tçjto5 19 ^^■ieo(^i.Polyblits in extremo libroficundo. '^i tIim iiMc^/ -^ 'mnupTn» oXvn'TTió.Sh^. Et ibidem.'s^ tIm c^vÓ.tLlu 19 Tçiîtxoçiiv. ^ A vicclimo amp;■ lupra.Ff yi~ ceßmits primiti,yiceßmus ßcundtis,ßc trice-fimusprimus , trieeßmus ficundus : quddrd-geßmus primus, ciuddragefimus fecunlusz quinlt;iudgeßtmiis primus , ^c. aj[ Et dicc-ceredecimus amp;fcptimus. Hxefiptem ßne coniu£iione etidm reperijße memini in bo nis ducioribus, decimußerthts, dccimußaar-i tiis,d.£cimußuintns,decimußßxtits, decimuß ßptimiis,decimußü£lduus, dedmußonus'. fed quid imperiti homines yarns modis corrupe-

8o ELIAE VINETI

runt antiquorumßrifgt;ta,tutiusfuerit, innu-meradi ratione,antiquißimi^ammatici pr£' ceptis au/cultare. lt;H[ Anno quin^eßmo. Jn Liuianu codicibta quin^etepmo pro quinze-j^ ftmoJjodie leßtur. ^ Q^æ Græci vocant

’Ç)n/j£c^^ô/^pa-. Huie locoJûa reßituimus l'y Gr^ca ex duobus antiquif codicibits. ^ Cicero in fecundo Vciiimrum.In quarto, yt nunc diuiduntur in hbros orations id^ . arque in ea oratione,qud ^fionim de iurifdr flionein/enbit. ^ Vnde feptimana dic-rutn.ß«^ fic Italu,Galïii,HiJ^anis,hodiéqui appeUaturßd quod nomen haeß^nißeatiottf apudantiquiores Latinos au^ioresnonßsin-uenturus.Hebdomddaßtnt, qui libentiusap' peUent, Grieco yerbo. De ißis autemßpti' ■ nbsp;nbsp;nbsp;mams,^ dierum nominibm, ^n^elm P oli'

Zo tianua capite oclduo MißeUaneoru. ^ quo-

nenSjtotienSj fimiliter multotiens, ali-quoriens: sic idem Prißianm Itbro quinto decimo, ^ Prißiano antiquiorgrammaticus Vidiorinus.Q^re longe ineptos ludica-bis,qui noßris tempon bus,Angelo Politiano, yt arbitrer,duce,^ audlore, dicunt quoties, ia toties,multuttes,aliquotiesßmen. ^ Cæfar in Arato.

ANNOTATIONBS. gj in Arato . Hoc non memini legße in Ger-ntdnici Cd/dris ^rdtca,qu£ extdnt.

IN CARMEN DE PON-

DERIBVS ET MENSYRIS.

pOndera Pæoniis, Jiemum Faainum j-appeUdnt huim imperfechpocmatii au^hi-rem yetußd exempldridßd corrttpfd nomind exißimdntes Polttidmis, Liltm Ferrdrienßs, amp;dlijquiddm, Rhemnium Fdnnium Pdlx-monempro Remo Fduino dppeUduo'unt. Pro-ßitic dutem dliqudndiußne titulo inter Pri-ßidnißmptd cdrmen hoc: yndeeiußlem Pri^ feidniopm eße multi putduerunt. ^Sen-pulum noltri. Qwdprimdmßilldbdmßri-pulum producitfyt inßprd citdtis iUts tribui locis Mdrtidlis, id debet trißUdbum legi in hoepoemdte ,per edm qudm ßneopenyoednt grdmmdtici. ^ Semina fex alij. Geor^ita ^gricold libro de reßituendis ponderibta ^ menßris. ^ Etenim cunóta nonfœde-re certo. Stc hdbueruntomnid noßrd exem-pldrid :ßUdbdmque breuem ßc producunt : quum ßc legi poßit ,ßt quu mdiit. Etenim no certo fœdere cun£id. ^gricold yero Georgia

G

Si È L I ÄE V I N CT I

libro dereßuuendis ponderibM ç^ minßttis, lerit^ctemm no emniafœdere verto. ^ Scri-pla tria drachmam faciiint. siefuit in an tupio librOyproJnfcripulis ternis dretchmaru. Poreß autem a in triaideo in-oduElum yide-ri,lt;juodfequdtar muta eu liquida . ^ HoI-eéque ôXzri apud Galenum ^ aUos.^ Na 2.6 £exhîs.fixtulis. ^ Grâmatadiâ'a.G’rxô y^ÓL/a/Mfiec dicunt^quas Latini hteras:^ 'yi. vinti quatuor habent : quoi d'ici ciuilis horos numeramus. ^ Hæcmagno Latio. Latina,! talica, Romana libra,eji ex duodeeim h» ciisiquapint drachm£ nona^intaßx. ^ ter quinque hanc. Ter quinque,quindecim:i^ teryi^intißxa^inta. Q^ndecim autem ç^ ßxa^inta ,fßtita^inta quinque. ^ Qüod Ïi decerpfens. Ex centum drachmis ßi quatuor drachmaspbduxeris , reliquaierunt no-j nbsp;nbsp;na^intaßx drachmx: qu£ R omana libra eß.

^ Si quartam dempferis hinc. !deß ,ß ex centum drachmis, qu£ Graiaminaeßße-traxeris quartampartem, qu£ drachmaßmt yi^intiquinque ,ßet .y^ttica mna : quant dixit exßptuaginta quinque drachmis conßa-re. qy Cecropium. ß^tticum, .^Jthenienß talentum. ^‘ Sexaginta minasJexlt;g;/»M

ANNOTATIONES. gj tninæ GraMy/itnt Jex milita drachmaru^ poß ^uam mina centum drachme quot;Valet .Si ^uis aute cotendat a. longu ßmjey ejßinßneho~ runt nominumtri^mta , quadra^inta, quin~ (]uaginta,fexa^inta : idÿt a hicquocjuep,-o-ducatur.mnoó pro minai legere potes. «^ Na nihil his obolo.Bud.euißorciui,.^lciatus ^quot;^ ^^icola,de his tjuiefiertit diligentitis ex Pol luce,Galeno,Cleopatra,Suida,^ altis. a|[ Na fic.aflem. «([ EntiHe decuncis. Quo ca/ù decücis?Pro decudslegitur ^ dïiwn.^pSed nullu m reli quo. Segt;n»nciam,id eßßimidi'^ yndieß ex ajßJußuleris,rcßabunt yndecim quot;Vneice t^^ßmis. ^f Tenui feribes inpul-Vctç.veometri£ peritm.Sed ejuis hid Pes longo fpacio latoque nocetur itt anglo,

Ineptus fuit, qui hoc,in anglo ,ßibiecitad eomplendum quot;Verfum, quemßc mancum in-uenerat.

Pes longo fpatio Ia toque notetur.

Petrus Daniel .^ureUanenfis codicem antiquum mißraten quo etiam mutilus erat hic quot;Verßnßeut in omnibm aliis noßris . De hoc ergo eum rogaueramßripjeramque ßcpotius

C

84 B L I XE V I N ETI * nbsp;nbsp;'

Pes longo fpatio latóque notetur amp;nbsp;ako:

^uum rcfcrtpfit haberep coJicem ex impref-Jorum antieiuil?imis-.in quo pc leveretur.

Pcs longo (patio, atque ako, latóquc . notetur.

^ Angulus vt pat {it.Vtanvulusßta:qud-bilis,amp; recliti:quem tungunt tres line^ triu {limenfionumJon^itudiniSjdltittidinis^^ ld~ titudinis.Seddefabrica y^mphora:,Quadran-tis, Cubt, lege Budteum libro quinto de -^fp, ^ Georgium ^gricolam de reßttuendts pon

2.i deribus^menßtris. ^ Quam ne violate liceat . Locum hune explicauit Georgius t/i^icold libro primo de menfuris Bomanis. ^ Tarpeio in monte./» monte Capitolio-. ybifititarx Tarpeia ^ Louis Capitolini te-plum. ^Terquecapitmodium amphora. ^ Sextanus i(ium.Hoceß.,modii{scd-pitßxtariosßdecim. ^ Qnot foluiturin digitos pes. Pedem, quo res metimur, inß-decim pdrtes squales diuidimus: quos dppelld-mus digitos.Diuiditur idem ^ in duodecim, quos^ocdmuspollices. ^ Heminai rpum dimidiumßgnißcdt : ynde hemmam dtélam putdt.Fcßus.Hemind ex Graeco rpucru : quod

ANNOTATIONES.

eß dimidiaparsfextarij, ij[ Adde duos.^-^^ quatuor fextarios, qui ■^i]ii-)[^faciHnt,adde duos ßxtarios,fientfixfixtarfiqui ^îa, com fient. ^ Bis quinæ. Docuit ^mcolain-tedigendum hoc de pondéré old. Senfuser^o huiuslocierit. Çyathumold . penderedecern drachmas. ^ Si quinque addatur.S/^»m que drachma: ad decern addentur, fient qui n'’ deem drachm£:quot continet cyathus fimis.

» ^ Qwm vocirant ehernen.j^/zn eßre-dius huius: quod yarie corruptumjuit in no-ßris exeplaribus De eherne ^ myßro .gt;d^i-coldUbro^^ ^ '^o(irx.Romameamphora, 19 ' qu£ continere duas'ymis dtdia eß ,fi ynam ymam addideris, fiet .y^ttica amphora, tres compledicns yrnas. «quot; Artaba. Ap^xC«, menfura .^iegyptiaca , Perfica , Jldedica: de qua plura Georgius ^oricola in Itbro priore deextemis menfuris. «j[ IHud præ-terea. idem, ./^^icola libro tertid deponde-'ribta. ^. à fummo. Sichabenthie firipti^o calamo codices, (^ fisc le^endum , non afim-ma. «[[ totquæque. G^tjux lined dudia infitperficie cylindri fiecundum lovitudinem, 'afummo ad imum dus in tot partes diuidi-tur,quotficripuld pendit cylindrus. «T Hoe.

G iij

80’ ELIAE VINETI hacre, cylindro. ^ maioriimmergïtur, Le^ituyii^mdiorimergitur.SenßiS date eß, fi dqad in qudm cylindrum iniecerif ,fuerit tenah ^ leMtor,ed cedet oneri: (^ in edm cy-lindrm dltim deßendet, mdioréque pondéré. Std confer haCy qa£ d( dqad. tndrina ^ßn-uidU dijfutdt ^rißoteles in prohlemdtibMf ^ Mda'obiuifiptimo Sdtumdlioru. ^ plu res modules, plurd, qa£ dixtt, frußd, iamp; pdrtes cylindri, ßper dqadm extdbunt.

lt;^ Aut fitantundem . Vc çyathnmàqi(£ fontdn£, yerbi^^'dtid, ^ cjidthum putedn£. QMnqudm fribit Pliniui libro triceftmopri wo leuitdtew deprehendi dUter, quantfenß, yixpo/ß, nulle pene momenta ponderù dquif interß dßdntibui. ^ Si podera Cecum, pondéré pro ponderd, quidam exempldrid,ßd eodem,puto,ßnß.Si aquarum,^ dlioram U-quorampondera, interfe conueniant : aut fi dqu£pari interß conuemunt pondéré: yt fi fuerit, exempli cdiß, dqa£ pluai£ librd, amp;nbsp;libra dqu£ fuuidlu : maiorerit quantitas d-qa£pluui£, quant dlteritiiiquod aqua pluuid fit tenaior^ leuior. ^ ter fepcera numéros. yi^inti ynam earum partium, ia quas dmiß fit linça lon^itudints çylindri.

ANNOTATIONES. 87 «Pquot; illos. altéras laticcs . dlterum liqHorem. ^ His drachma grauius. langituainem çy lindri diHißtm fcripulit, Sunt autem tria in- ^^ ter yiginti ynum ç^y* yiginti ipmtuor, (pile drachmam fadunt. ^ quarum fi figna. Ùltcnptr4rnm, ponderum, numerortm natte extant, fed camipt£ plerxtjue, apud Carne-lium Celßtm, ValcriwntProbum, Volußum-Metianum,Scriboniumlar^iim,Prißcianum, Bedam, Paitlnmdiacanum. «^ Argentum £ühio.senbitur^fiatfo. ^Prima Syra-cnüfSyracoßii font,qui foribere malintin St-lena Vtt^l^,quàm Spracußa.Sjiraaßdntts au-tem ^Jrehimedes quamodo deprehenderit ar~ ^enti inatma coranatnUlionem, ^ manife-Jlttm artißeis furtum,exponitpluribus Vitruvius libra nona. lt;j[ illæfo quod düs erat ante dicatum. corana ilia aurca,lain fada.

1^ Denfms hoc. Hiequada exemplaria P ^2^ pro V hdbent,PenfiM proDenßw.Suntau tem hxc maVis etiam coirupta apud PaUaditi in libro de .y^rcl^ite£lurd. ^ Neenon amp;nbsp;fineaquis. Extreme carminis hochemisU-chiu, in amnibtn noßris exemplaribtts. Qtpod autem per aquant dacuit, id etiam fine aqua deprehendi poffdeinceps docebat Fannins ,ß G iiij

88 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;E LI AE V I N E T I

forte carmen abjoluit: quad ad nos yenit intquot; perfeélum.

IN B E D A M.

35 «ff Hieronymus in euangelicæ trada-lu hiftorix. Jn iffofereprincipio hbriprimi contra Jouiriianum. ^uóïores afitem multi, Ci;* Hieronymo antiquiores, ißtus dißß[inlt;e meminerunt. Julitts firm tens Itbro primo. Vides, ytprimas dißentes computos, digitos tarda agitatione deßedlant ? Macrobius libro primo Saturnaltormn de Jano. Inde ^ßmu lachrum eins plerunque ßnßtur manu dex-tera trecentorum, ^ ßnißra ßxaginta ^ quinque numerum tenens, ad demonßran-dam anni dtmenßonem. Etßptimo,de digito, qui minima yieinus, medicinalis appeUatur. Complicatus enimßnarium numerum digitus ißedemonßrat..gt;^pulcius in apologia ß-cunda de maßa.Si tri^inta annas pro decern dixijßs,paßes yideri pro camputationis^eßu erraße:quos circulare debueris,digitos aperuiß ß. qua yero quadra^inta, quaifaciliùs ceteris porrectapalmaß^mßcantur, ca quadra^in-ta tu dimidio au^es. non potes di^itorum ge-

ANNOTATIONES^ 89 ßum-djje. Plutharchus in return ^ impe-ratoru apophthe^matibus. Oruntes re^is J^r-taxerxu vener , ab irato ren exau^iordtus, damnatu/que. Q^mddmodum,inqtii[,ßtppit-tatorum di^iti, nunc decern millid,nunc yn» tdntumponerepoßunt : Sic ^ return dmici interdum poßßtnt omnid, interdum minimti, Qmnóiihdnuï libroprimo infiitutionum ord^ toridrum de notitid numeroru.In edußs yero yelfrequetißimeyerfdrißletdn quibus d£ïor non dico ft eircd ßmmdi trepiddt ,fdfi di^i-torumfltém incerto dut indecoro ^eßu d com putdtione dijjentit, iudicdtur indoÉlus. Et libre yndecimo de nßu mdnuu. Ndm nßu poculum pofentis, dut yerberd mindntü, dut numerum quingentorum flexo poUice efßei-entu, qudftnt d quibufddmfriptoribus no^ tdtd^ne in rußieü quidem yidi. luuendlü libri qudrti Satyrdprimd.

----acque Rios iam dextra computat annos.

In quem locumßcßrlbityetus interpres, ßue ^nndus Cornutus ù ßt ,fiueVdlerius Pro-bus, yt pleri/que pldcere yideo. vfqucdd ce-tum numerus tn Ixtid mdnu coputdtur : d centum, amp;nbsp;deinceps per dexterdm fit computd-

90 E L I AE VI NET I

tio. Plinius libro trieeßmo lt;judrto Ndturdü his'ïorix, Pr^terea Janus Geminus à Numa re^e dicatus : qui pacts beUtque argumenta co-lirur, digitis itaßguratis, yt trecentoru quin-quagintaquinque dierum nota per ßgnißca-tianem anni, temporis ^ lt;eui ß deum indi^ caret.

Ouidius libro tertio Faßerum de numero denar io.

Seu qma tot digiti per quos nume-rare foleraus.

Ft in Elegia tertia librißcundi de Ponto.

At rcditus iam quifque lüos amat;

amp; fibi quid fic

Vtilc, follicitis coroputat articulis. Nicarchus libro ßcundo Gracorum Epigram mat urn.

ÜTloXtr TCfO'm^Oim KO'TU-T1«,£X5 , ^ ÇTDt ÀVjOvGoç

r^ictj^l w Nêçiüp üGZ Ïn lt;zsfeaÇgt;ô-'Ta.'my

}{ (petos «.GpiicTOcr’ ’eXacpv TrXéox,^ ;^e£X Alt;X|M

Ti^^i Àea^fjbéi^ S'ofT^for ifi^a--

Z«£lt; j ^j Aêuoo-oü!7», ^ cepTiTm ) ina.'Ti

ANNOTATIONBS. nbsp;nbsp;nbsp;pl

fïçï us Sl,çn.^w^ fvm TCiTinv^ Aflt;bi?. fhec er^o^i^pqtix fant huiupnodi diU yetf-rum/criptorum locä^tjuod nos hodie imedi^d-musjioc yni Bed£ ^n^lo debemus'.exriuoTo \ lo hdne numerdndidifcip'indmdifccrepOj^-tnus. yndeeuque illdm acceperit circitei' (Htntt d chrißo ndto feptingentepmum. lt;(f Qjmm 3 J dicis feptuaginta, t/uiasnumeri lt;(^inp~ quentis turbdne dipriptiones in noüris exem -pbiribus. «^ Eft amp;: a'tenus modi compo-tus. /f4 compotusper o yulgus,paft (^ nos pueri edip:ebdmus.

Compotus efttalis proprio diófcusnu-nualis: nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;quot;'^oA

Sed computes per u yefus codcx-.qitem in exi^ ^uis Sdneïdmdndxnorum mondchorttm bibliotheek reU^ nils forte repsri dnno. paß ndt^ Chriftfim iniUepmo qnin^sntepmö quit^t^nd-^epmo (juintOy^num propter peßilentidm Bar ili^aldpceßifpm, En^oUpnenfiumque Mon-tinidemn yenifem ddftlutdadnm yi/en-diimijne lacobnm Benedibinm, ilium ^ fê. ndtus Burdi^dlenps pnneipem : qui ^ ipß 'in pdtridm eo dutumn'i peejprdt . Eß o er^o hic potius Computus per n à compur

tando : yidcatdrijue Computuf qudß com-futdtus quidam eße : ficut Gußus ex eo contrarius yidetur^quod eß^ußatus, à^uridn^ do^quanquam diuer/a declinatione,quum^u-flus per quartamßecldtur,computus perßcu~ dam. Nouum autem Verbum computus:quod apud ßcriptorem luUo Firmico '^antiquiurem legere non memini:qui chaldaica iUa compo-nebat circiter annum Chrißi trecenteßmum 38 ^ quadra^eßmum. «[[ Et figuras earum. Sup. 30. Fî^uræ iß^e^ytiam diximus,notlt;e yncia-^ rum,ponderum,mcnßrarumjfunt tam yariie in libris omnibus, quam liaria ipßi exempla^’ rid,^librariorum manUs : ^t qu£pro yens habeddßnt, neßiosprater cas,quas Prißianus (^ quidam alq y et eresgrammatici deßripßi runt.N os quas in perantiquo Beda: libro,cuius modo meminimus, ç^altera, quißdalium Franfci/caliü Burdigalenßum fuit,reperimus, '^ quie in nouis deßderabatur,eas curauimus sippir^das. ^ As fiue afsis. ^ßis recium cafumaitbi nonlegi. ^ Dcunx fiue la-bus. Labus L pro I,quidam fenbunt exem-plaria.Quod nomen alibi legere non memini. ^ Dodransfiue öoas.NequehoeDoc^s apud altum legi: quod à dodrante duabus liie~

ANNOTATIONES. 5} nsdhefl D amp;nbsp;N. lt;([ Bes/zwe B i s s i s. Beßispro hoc bißis apud Pn/cianum . Bißd enam quidam exemplaria pro bißis, peut an « te moriuimus .■ ^ Septunxpue Septus. Hoc ßp:us,ncßio an fit integrum : quod apud anüquiores nori legi. I^ Quincunx pue 59 Cm eu s . Q^ncunx efl apud Veteres: cincus neßeioj^ndeacceperir Beda, nißforte ex anti-qui nommis corruptione. ^ Triens flue TRI ES. Hoc Tries ex Triens,ßcut Qm-drds f^ Sextos ex quodrons ç^flxtonsfdêid, n reie^id , ^Duæ ScCciüxfiue Sefclæ.Zw hic fcriptum reperimus , Ç^ infrd fljculd flue fefcld . Hdne ergo fèfcldm dUbt non legi : qu^ yidetur ofe/euh eßefdcld, feut ex fèculofe-clum cotrohitur,^ ex yinculo yinclum. Sed fextuldm Xi^tpro £ ^c dixerunt:^ flx~ tuldm efè diëldmflripflrunt Vdrro,VolufluSj ^ Fdnnius,quodflxtdpdrs effet yncilt;e. Incertum ergo , quo modoferipferit Bedd . Qtd Lentlum (^ titlum ex Lentulo ç^ titulofe-cerunt:iidem exflxtuldßxtldmfacerepotuc-runt. lt;^ Puen vnum Si duo,ßepiusaflc 40 amp;nbsp;dipondio. Ito amp;nbsp;nobis hodie'quein ludo tefferdrum, ynuyds dppelldtur. ^ Item tref-fis, quartus, quinquis, fexis, feptus. Sic

€4 ELIAB VINETI

fuit in noßrb codicibus yetußis’.in äliis treß-ßs,^udrtußis,eiui»quHßti.,ßxtußu . Hlt;xcpr0‘ hat Varro. iUa etiam apud Vobtßumle^tm-tur ( (juincjiiis tarnen idic^pi o quinejuis) (^ preeterea obtns,Nonni^l)eci{f..pro ohiußa^no-nußußecußts. «[[ Vcl vt alij diftas,Agt;ç«f 41 hoc difiaóalibi le^imtti, ^ Philippus in cx-pofitione. Q»od commentarium nuperBa-ßUenßs expreßentnt.FMit autem Hieronymi dißipulm, homo hic, auhiore Gennadio: qui presbyterum appellat:^ ßertbit obiuiße mortem Marciano ^ ^uito remnant ibiif.Q^m numerat annum à Christo nato ejuadringen-teßmum (^ quinqua^eßmum ßptimum Sio'ebertM. 0

- IN VOLVSIVM ME-

T I A N V M.

Hv N c Zibedum quomodo ßm aucior inßripßrit, dubitoxtfins taulum tn anti jQ quti codictbuf nonreperi. ^ Item in Icri-ptuln.Sicthabuitnomen hocin Metiant ta noua, quam yetunis exemplaribmißeut Veteres primùm dixißßpra docuimm. ^ Cé-5 3 tchmaque commoia. Sicfuitin ytrtuß

ANNOTATIONES. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;9^'

que generis exem^laribus ,quicquïdfit nomi^ nis hoc commodictyfiuc à modio deducîum ^fi-uedUundc. fl^ Vndccies hacnot, Quxin ^^ imprefiis exemlgt;ld,rihus emnt Vndcdxs, Vtio-dccies,TredectxSyQMtuordeci£s,Qtfindeci^Si ed in 'yetuflo codice Vdniehs noßrifuerunt Vndeci£rc,T}ttodeci£re,TredecUre, Q^twr-dediere^Q^ndecidrc.

T I N I S.

Errata Cc corrigito,

Pdg.ïdin.z^.nomen,pro noue, pdg.i^.1.1.

'yt/JdOD T^'mVipro ’i}ijj.irj^'i](jüi(nj 'TçÎ'tdv. 1 quot;ÿd. J. munerorum, pro numerorum. 15,/. 53. quod, pro quot. 33, l. z.Jcriptique'pro feriplique. 3 5 .[..^.finpe^e,profitpenße. 3 6.l.y.nouerdt, proyouerdt. 6z.l, z.'yoednturiproyocatur. ^9.l.\6.poflproptifiimd depone nid, 47./8. poßduo feripuli. notam eorumfiicfdcito ^ Infirie duthoru loge, in his de poderibus i^c. in indice, Ie2_e, o^Uno-entendrius ^ ocim^s-narms.

'platos

‘ft'ftpF Of' ^ 'd' Uvmnoó'^^^ui^ nw^t t comF imu^ïftimcirwwnitwcnwffïmrölw^Sï tUogte gt;wama pUbiö it^xmccw nwmatVió nn^uc» t»^ EHâcà'0*^‘tcpttmuatmîtptenrait*ftccni0lt;o o mw aö«gt;0 pnn«rrnfcp?miTïftiotè ^wthninr •^^‘ïepïiwrqm^ftnionS.êïüto nouw h^‘t^ÉïHï9Stmn mafima qw itdpMTuntijoncf tnTqÏKnmanrlwxttübn pii^ntl^IUfe: »rrpro ‘ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;aim«nV’'Y‘q‘ni •oaiiaibMnUtà crM

M » q‘ttV lUitb ïmd) watw Ctßqx W Towcamn mmd)i6 «wBwatioÏ wi tcbab:i‘Vtcwt^jaütgt;wgt;^tmttbcnr Cabotes wSdjojtthïevntnm^lMlu wittèttaittmriMpwau«^ ontiait ^^uitani^ijondk bK urbtexaew'r Kt pîcbcn'îmcnadiKhoÿîraUîgw tenê tuV'U* dinaoïllmm^otpitaUtatt que pmicra^oOpicmtw ‘vUj-ïn»lt;t- nê a5Uïam4Htcvtd)«o Mnuunpci^öc epv^e erdmf Vt'i'V'Cdnuintmtt^cïd^

Wf .nipte