j^^'TlONVM ERVDITISSIx J^JRljET MATHEMATICI ^^^llentifr. reuerendi D. Dodoris â'dai CopenuaT orunnæi Gano . ^yuarmacienfis, Narratio Prima
^wiflr, Virum D. loan. Schonc-f^wi,per M.Georgium loach^ wium Rheticum,una cum
Encomio Boruffiac
ALCINOVS.
^« lt;^ tAiwaï^;»// «tM Tf yimi/tji Tiff fK^y^ttr» ftJiOirtfö//,
CEORGIVS VOGELINVS ME-dicM Ledori.
Antiquis ignota Viris.nnranUaep noftri Tempons ingenijs iHe Libellus habet. Nun rauone noua ftcHarum qujeritur ordo, Terraqi iam cumt, crédita ftare prius. Artibus muentis Celebris fit doSa Vetutos, .Ne modo laus ftudijs défit, honortp noms« Non hoc iudicium metuuntjimamfp pcriti , Ingenij/olusliuor obefie poteft. At ualeat liuor,panels etiam ifta probentur' SufficietjdoAis fi placucre Vint.
BASILE AEÃ
locris SIM o VIRO D; 'â''â^TORI GEORGIO VOGELINO ^âquot;'ÃnntienÃ,Philofopho,amp; Medico, Amie».
iWijMm Yutn,Achilles P.GaÃÃtrus
^ mitto ad te Vi'r excel--tt Icntiirime, Sicani^ â¢n^s my H^ïï^^iâ^^*^^â^ Libellum hunc non modo nouS, ^^-^^--^ noftrisqj hominibus ig^ ^Wjfed tibi quoc^, ni plane faUor, 'ââifabilcm,amp; undiquacp ad ftupo j.âquot;*^lt;Ãw«f«A^»'jtÃjgt;. QuemGeor ^â^oachimus Rheticus artium libe y® Magifter, mathematSep apud pquot;''tebei'gam aliquando Profeffor,
Amicus meusfummus fu^ âöfibus diehus unacS epiftoJaha ââ'jerurèfertiffima exGedano ad ^*W. Qui Liber licet cofuetæha j'''Usdocendi methode no refpon-â'âpoffit^ non unico themate ufi-
a i tan»
4 A, GASSARl
tans Scholars theoricis contraries/ (nt Monachi dtcerent)hgrericusexP ftimart. uidetur tarnen nouæj^^^' hlTîmæ aftronomiæ rcftiturione^» ïmmoTZt«'zff!ïAi)^n/î/Klt;rÃ(ï// hand du pre Icfcnc, p ræferrim c3 de eiufieo propofirionibus euidenhlîîmadet ta ladtuetjfnper quibus à doâtlM nô modo Mathemaricts, fed Phquot;® Æ phis maximisetiam no diraM^ qnod ainnt, in toto terrarSorbe®^ controuerfum elfe nofti * nempy fphærarum cÅleftium numéro, »â¢* mm diftanoa. foil'sregimme, pb^ tarum turn fitu,tum drcults,anniâ Æ ta quantitate, æqumodiorumfôl* ' tiommep nous punóis, terrædemv ipGus amp;nbsp;loco, et nîotu,fimilibes^^ duiffimis rébus ⦠Quorum omnie'^^j rionem decifionesep, dnmdiuerfisA tarnen fuis nuper adinuentis apodgt; busfideliter demonftraturum febâ' ino hicadferat, nonuideo,qui3rg^'
NVNCVPATORIA. y
gt;nâ¬titiitnillud ab noftii fcculi ErudL ''SttplodijConuelli,aut contemni de ^Nam uel apud mediocriter ma^ '''rfiimbutosjipfosqj adeo (utûcle^ W) cphemeridiftas,res afironomi-^(quæ tarnen fdcntiarum ob dreiquot; â''calculiez infalhbilcm reditudinem ^Wflîmæ creduntur) nô una l'n par^ âfhodie, turn temporum dtmêfione, 'ammotuum obferuatione, çlaudica ''f'nec,quod Geometna pecubariter pfofitedadamunim fern per quadra-ffjCÃftat.Proïnde diariffime Georgi jum plurimisin Vrania difficultan-â'usliberan, abftrufiflîmos infuper ''obisnodos adpenri fennamus/raf 'âliflum hune libcHum.rogo, diligen tttpcrlegCjledum aenus drjudica, tu ^icatum uero fac age cundîis mathe-natumcukonbus, prædpueautem mrinis tuis unice commend a, amp;nbsp;caol Wndum fubinde propina, fi uel tafi pado nô folum Altéra Narratio ma
lt;* î turius
£ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;A. G AS SARI
turius emûtatur, fcdcxiWgJ®^ hoc,ó^ prope Diuinum opus ( ^ ^^ Tx^iSioXvy tanquam index Naff^U -iftacoftendunt) notum nwgis , aman'jamp;crebrioribus uotis 3u^ re ipfo,homine proculdubio parabilis doótrinx, Hercutót?)^, potius Atlantici labons, ^^?§L totumÅctiam pet Amici mei ob uandimmi præfentium mftigationem, operam, S^iedui^^^ calcar communicari nobis aliquâj dopoffît.Id quod inferipdonehaC^ primis fic curatum uolo, per t^®^ rum rerum phyGearum periaffl® ' tui fimilibus honeftilTimg huiusdw plina: Sectatonbus occafionempâ^ b ere, ut digna gratitudine lunioribquot;* crefcedi copiai atep Maionbus er^ dæ uentatis anfa contra plebeiorS C' culorö examen etiam,tam libéralité quà mj uberrime detur. cernis eni* liquido quid profeflïoiftadefideré'
â â quitta
NVNCVPflTORl4. 7 ^^*^îamp;quà mmagnifîca denchus 'ââ promittat. Quare cum ingenuis, [ *oles,animum aduerte,utita Libel ^hanc fufpicere, excipereep per ' ^nemtegro amp;nbsp;fplêdidifltmo cou Æ **'0) cuius hic guftû ua!de opiparfe Ii?^us, ueluti erepto fa u ci b us fame Jâ^foauifiîmo bolo,priuatos atc^pe , ''^sdefraudatos nos effe pofthacdo g'^twferamus^ac triftius queramur^ ^â icmi Amice uale,de me amando, ââââfehocin negotio iudicïum ndedi Wem nondubium eft, quin noui-
abfc^ rancore Doedîs omni^ âus turn grata, turn utiiw aliquando futura fit. V eldkircbn Rhcttæ,â
nato Seruatore Chrifto
M,D.XLanno*
lt; 4 S^^^^^
s
CLARI SSIMO VIRO D»IO^^ ni Schonero, ut Parenti fuo colô* do, G,. loachimusRhe-
_dcus S^ D^ RlDIEIlt;ft«Hlt;olt;«***^ nanitedediliterdf,qniln^^[i
S2£J nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;furceptameaprofeaioeitm
Ãam certioremfeci' O' fS^^j caturum me quam â er mea expedationi
feni,fiim£neo'melt;e tJ^^gt;ct.lcntu,gt;^ '*/r-. ^ uenttK,promif!.Et fi autemuixiM dccct» pr^ nM in perdifeendo opéré Afironomico ipfi*^ ^ .^ doriSttid quem coceÃi,tribuere potui,euW pw adtierfum aliquMulivm uuletudmem, neftiÃime d reuerendiÃimo D. Domino Tide'' Cy/io Epifeopo Culmenà uocatM,unà euW^ ceptore meo Eobduiam profe^M aliquot Ãà nis d fludiji quieui.Tarnen ut promiffa déniai f . fiarem,etuotisfatisfacerem tuis,dehis,qu^ ' quapotero breuitate ^ perjficuitdte, qmd ceptormeusfentiat,oÃendam. Pr'mcipioâgt;^- ^^ tuasueHmdoHiÃimeD. Schonere,bune Vir» â iusnunc opera utor,m omni 'dodrinatu ^.â^, aftronorme peritia Kegiomontano nonefÃ^ ^ bbentius dutem eum cum Vtolemao ^âââr.J
NARRATIO. 9 Wworfw Regiomonidnü Ptokmao ccÃimcmgt; ' 1**w lune Ãalicitatem eufin Ptolemao Prlt;ece~ ^^''â»tw communern habet, ut inftitutam aflrono râ^^niitionem Diuma adiuuante dementia ab i^iCU«! Regiomontanus,heu crudelia P at a,an Ã^^nas Ãiiof poÃtas è uita migrarit. D. Do' j ^feeptormeut jexLibros confcrippt,'mqui ^â^iimitdtionë Ptokmaâi pngula mathematieüs, *^eigt;metrica methodo, docendo ^ demonfiran-^^oturn aÃronomiam complexm eÃ. Primus Li ï^fralfm mundi dcfcriptionem,z^Ãtndamen' '^^w omnium atatum obferuationes,z:^ appa^ TO»« fduandas ÃÃepturuseÃ, continet. hit !*gt;««i» dedodrina Ãnuum,triangulorum plana ^^'^if^hiericorumfuo operi neceffarium aÃtmt ^'[liiiungit. Secundus eà De dodrina primi ma ^yamp;his quif Ãbi deÃettis Ãxis hoc loco dicenda I**«. Pertius De motu [o!is,et quia expenentii ^^iocuit, quantitatem anni ab au^umodijs iiumt ^Ã^exmotu etiarn ÃeUarum fixarum dependere, 'Vna hum Libri parte,uera ratione,^/ Dtuina ^^Ã((l(gt;folertii,motiis ÃeUsrum fixarum, muta* pundorum fiolÃitialium CP tequmedia' ni^uirereoÃendit. Quartos Liber eà Detna ^i-une, Ldipfibusâ Q^mtus De Kottbus reU-'^»gt;rumplanetarum. Sextos De Latitudinibus.
' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;a t trioret
NARRATIO '' fnoxtt tret Libros perdidici, QUifftigenenlei»^' deä concept, relilt;inorum ueró hypotheses priw«â animo complexéÃam. Quantum ad priores i^«ââ' attinet,nihil tibifcribendum putaui ⢠id 'ejue p^i^ peculari quodam meo conplio, partim eptod (ioâ na primi motus ml. il à cjmmuni-.CX recepti r^^ ne difcedit,nipquod tabulait declmationum, lt;âS'^ ponum reilarum, diPerentiaru/m afcenpontl^ (^reliquat ad hancdoUrmie parte pertinently^ de mtegro conftruxit, ut obÃeruationes owffi^ . tatum,per partem proportionalem necomnto^ poÃmt. Que igitur 'm tertio Libro tradit enm pothepbut omnium reliquorum motuum,linste â 'mprefentiarum pro mgenij mei tenâtatt^Sp potuero, tibi Deo dante, dilucide reeitabo. .^^ Demotib^ à Dotfïor meus Bononie,no tam dijeipnbisgt;^^ â tfiuam adtutor,et teÃis obferuattonu doclâptmi rtn ^^^ niciM.arie Rom£autem circa annüOomnn^. natut annot plus minus uiginti feptem, mathematum/m magna fcMaflicoruSreq^ Cf corona magnorum 'ViroriM,cr Artigen t dourine genere ⢠demdehic VarmùtjÃtiif ^ fludijr,fumma cura obferuationesannotajjib^ feruatiombiu fleUarum fixarumelegitcnitâj^y, anno Dommi MDX'XV deÃica
PRIMA. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;u
ânnah lygrctd. » m.ferè.cü ipÃw ikclind' Ã^mendiin.inonminorcm 3griid.4Q min.de â¢tN(ifrft. deinde conferens omîtes obÃruatio' ^^^thorun cum fuis, muenit anomaUte reuolu' ^iffw circuli diuerÃtatis ejfe complete, nos g; ^iictite ÃTimochire ufq;, infecundareuolu' ^^I[('(iiilt;tre medium motum ftelldrum fixa' equitiones diueeà motus gcometricè con â'^â¢Qwid enim Timochuris obferuatio Spicæ,an â^^XX V l prmtte periodi Calippi, coÃatii cum â Wione anni'iQ L V111 eiufdé periodinos do-*'M« ills letitte in LXXl Iannis unu gradum
⢠deinde ab llipparcho ad Kenelaü fent' ^â^sentum amis unumgradum confectjfe,con' ' â*t«pi4lt;i fe,Timocharis obferuationesm pofirt' '®' ÃHüdMwcoi circuli diuerÃtatis incidijfe , âvn '^^Wotus apparuerit mediocris diminutus-m tent' ^^^tmintermedio inter ViipparchumyZX ^C' J^wniMotjj diuerÃtatis fuiÃe tnloco tardiÃimo. 'jWilem Keneltii obferuationes,cr ftolemici colla *'gt;!iendumin LX'X.'KViannis per mum gra-^jleü^ tune motos, quore Ptolcm^i obferua-'^^idM motu anomalie exiftëte in primo qua' '^^fgt;feUosq; tune motos motu tardo addtto,Ãue quot;â¢w.Porrô quia à Ptolemuo ad Albategnium uni ^^^tl.\Vlannirtlfodcntt at^i nofirte obferua tiones
Ul nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;NARRATIO
tionet cóttiltiecumMbategnij oflcndäi^Ãi^^^ tu dtuerfo iteru m L X X annit unuMgrdii^â^ ficere,fedaddlilt;itftui in UaUdhdbitdfob^ ea,qudmj'upradixi,colleta oflëditfleü^l^^^*^ tu dtuerfo in centum annit itcrum
(lumprogrcdi .folequocj; chtriuiefijdttmpo^^ lerntet ad Albiitcgnium^mottimditterfttdtiStfâ^ num mediocrem primum prieterilfft, tottimlt;^ F drantem mediocrii ddditi,cr cired fiilhdtegf^^j ^^ pord fuiffc in loco fummie uelocitdtit.f^bfilb^^^'^ gniodutem ddnos terttum quddrantem '^^^ uerà effe dbfolutum, er interim fleUdtpro^r motu ueloei diminuto,dlterumlimitein meüttt motut prectergrejfum, er noflrd didte itervim^ qudrtum quddrdntem motiK mediocrii dmimtH^ nomdlidm perueniffe,proindeidm itérât tMtt^ diuerfum tdrdtÃimum limitem dppeterc. Wdd' tem D, Prlt;eceptorutad certam rdtionemrcügtttt) quo ordine cu omnibtu obfcrudtionib.confentirfOâ conÃituit motum diuerfum i« M D C C X 711 lt;(»' nis Aegyptijs compleri,mdxtmdmq; aqudtiont» 70 ferè mmutorum, motum dutem medium ftUi' rum in anno Aegyptio 50 fecundorum ferè effe, dâ que integrdm motus medij futurdinreuoliitioiuif wXXVMDCCCXVI dunis Aegyptijs.
tinne motuum in ftelUs fixis rdtionent comfro' bied
J PRIMA. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;M
h ^^lt;innU£qucintitatesdpun(lKlt;eiiuitwililt;i' Demnoab '^'â^[»UAtie, alc^ certo confiât, qture 4 Timo- *Xrtó ^^^ftokmitumdief integer minufâdietin' no.
ij^it â¢ah boe dutem ad AlbategniuM 7 dies feâ c^ategnio ad [uM obferuattones^i^uas anno n^DXvhabuit,dies fferè. nelt;^ hitc omnino . ''âWworttm uitio, ut hailenus creditum,fed eer ^^^onfentientijlbi ubique ratione fieri. Q^rc ^'^ihaquinoilijs aqualitatem motusfiemen-^UijleUis fixisjit mirabüi confenfu omnium J^ turn de Ãolis e^ lunlt;e, quam de reliquorum â ^fwm motibM obferuationes tefiantur.Quia ^^tbiread PtolemaumfieÃæ procefferütma ^^it^ifino âfilum diei, quarts [uper i6s dies..
'wwoMtem ad Albategniü, quiauelocesâ ^^iMdranti decedere receptum eji. nojlraatate '''ânfwwKr obferuationes ad Albategnijtpatet ^ff^iwdrdtttiâ diei parte. Tarda igitur mottü
Miquandtasab tequinoHijs reffondereui ^^^dociminojf^decrefcentiuelocitati anni au-^«ttw ijdcó, utp accurate anni quantitas «i æ^ quin«'
i4- N âA R R à T I à ^uitteAiji neftra tetäte exammetur, cM ^^^â' mao ferè itenm confentiat. Proinde ÃdtiKW^'^ pundd tequinoélialict moucri in priecedeHiid,qigt;«^' admodum w lum nedot, er neqtiiquaflediiffKiigt;gt; dum Ãgnerü conÃcquciUMprogredi.lmâÿnnnit^'^ itaquefuit efje tequinodium medium, quod pf^f' dat à primafleUa Arietis orbii fteUati, teqiMÃffoM poÃponendo fleÃM fixas,z^ utrinq^ ab hoc alt;l^ dio medio, ipfim tequinodium uerü nutu diufi^ er regulari difccdcre, cuius tarnen elongatioilif ^ midiameter 70 minuta non multum excedat 'n certam et quantitatif anni ab aquinodijs ndex^ fingulis Itatibas extitiffe, et adhuc ho^edepniuf di po{fe,prteterquam quad hi£c ratio exadifi»»^â^^ quafi ad minutum, obferuationibutfiellartM fi^^ rum omnium ArtificumrefÃondet. viautonboi^^^ reigufiwmaliquem tibi dodiÃime Schouereprf' beam, en computaui tibi pr^ceÃiones aquinodio' rum ueras,ad qutedamobÃeruationum tempori' AnnoAegyptio Prlt;eceÃio itéra T'fxpo''^
Antenati' a^t z z^ TimoeM» uitatem
Itomini 117 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;4 nbsp;nbsp;? nbsp;nbsp;nbsp;^PÃ^.
Poflnati nbsp;nbsp;t } ä nbsp;nbsp;nbsp;6 nbsp;nbsp;40â nbsp;nbsp;nbsp;Ptö/ö^
Uitatem nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;9So nbsp;nbsp;nbsp;li nbsp;ta nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^^^â^^t
DoUt'
PRIMA.
^i
ArZihtUi
'cs7^ â9 J7 tSi} Ã7 xt
_____fioflro
⢠^^^intipr£ceÃtöÃubtraäi~nöcif^flelüni^ i^lt;eo poÃtis, rclinquit quanta d primafleU ^^lt;^iijimt.Aâiategnij dcindepraccÃio addita ^^^nerum locwm obferuationii, hoe fit in omni ^Ãâ firnkter. Maxime autem hac ad amuÃm ^lombui omnium Artificum rej^ondet, ubi ^'quot;^^Id annotamur minuta,uel ex dedmatio' . Wf« habentur, out ex lum motu admaiore ^âvenemredufio, ut nofirte nos docent obfer-
âquot;quot;c« Veteru collât e.na negledts utuides, aU
^^quot;^^ü:,parte faltemgraduirecitant ~ uelâ
O'c,Hfc iutfW motibiK abÃdum planetartim
'^dcmnt , proinde pcculiarem motum eis ^oportuit, ut patebit ex Solls Theoria.
com depnhendiÃet à ÃelUs fixes lt;equali' ®quot;â«âH« fumendam, inueÃigautt dihgentiÃime 2^^ fiierum , quem repent CC CLXy â¢âââ XxVmtMMfortwn, X X 1111 fecun-quot;'^^fae effect perpétua fiuiÃe,d quo tempore eJt obfiruiUones confiât.Ham quod reference ^â'f^wo iebylonij tria fecunda plus ponunt, Thebit
I* NARRATIO) Thebit unum fecundivmmmus,hitcpneinilt;^ , uiflrumentis, er oblèruationibuitilM ^uttntà KfiCi^ânucjJèpolJuittt utldiucfÃtdi^ ^ tMfoln,ueletiam quod uetuÃiÃhnh tunh^^it^^ ta eclipÃumratione diuerÃtatts ajÃid^ ^^â obferuittionibus neglexerunt, imputan poteji ⢠i* quaqua tarnen coparadus hie erron totiutb^^ ports 4 Babylonià ad nos, cuM iüo,qui C^y/ j dortvm dici inter Ptolomietvni,etAlbateÿUit(^ aut cm neeeÃe fuent inter UipparchD/i^)^^ mlt;tum,diem minus-- intercidcreÃMerbunsU^^
tegnium 7 ferè deficere, non fine fu/inm^ '^ ptate, ex pnedtüa motuum fleUarU«* flt;â^â'â cripfiia D. Pr£ccptoris De Motu foüs W'* tiane tibi DoäiÃtmeD. Schonerecoüeghi^^f De maatton lo pofl uidebis. Mutationem tiuximf.^ ncobijqura- iiQuis hanc rationem habcTc D gt;nbsp;Dodof ^^^. .ftueciipucx, ^^^^ ^^ reperit, utdum motusdiuerfitââtY^^ lorum fixarum femel complereturtdimidiiobM tatiscontingeret. Quareer integraniigt;iutlt;gt;^ââ^ 1 obliquitatisreuolutionëin UiM CCC^^^ J 111 annis Aegyptià fieri conftituit. ^i^ . '
kif ⢠P ^ â ^ ^' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â^â ^^^f^mtitAbilcmmdximatndcclindtiontin
^%[emj^er ^partes circuU magni, Mb^te' ii^^^l^^oiijgrad. jï numa.fieri fudætaepro ^^i^'''^^ ^^^'^^^^ P°ft ^â*ââ C X C ferè amis ^Ã'^^minut. Prophatim ludam ah hoe itc'
^'XXX Mms, i}grad. ii mmut. i^oÃrit
^itenS maior if gmd.iS --min.dpparei^
n^ ewn cUrum Ãt, mCCC annês ante Ptoie' ^^tum nwtdtionis obliquitatis turdiÃimum ^Iââ^hocueroadAlbategniumper rtCCLait Jl^^iecreuijJèper ijminu.crdb Albategnio
â¢â« D CL Mms faltem perymmu .fequitur ^'^onm obhquitatisfieri,^uemadmodum pld' ^WN ib eclipticd difceffui, motit quodAm Ubrd-W« w Imedm rcà dm 'cuius eÃ,in medio uelo-^âquot;uw eÃe,circa extrema tardiÃimum. Tuit igi' ^Ww itiiMiwaiaïiSffeu ecliptica:] circa Albate-p ^^I^ora, m medio ferè httiin librationis motte, ^'^m feculo circaaltcrum terminum tardiÃi-: **gt;5(1(0 mloco maxima unim poli ad al ter urn fit 1 '^ofimqtatio. Sed fupra pofuimm, per motum 1 ^'^lolbtdis fialuari motus flellartvm fixarum, e3â *â'^litâtteni anniftetiuantitatisabatquinoaijs,^^
b huiia
iff N A R R A T I 0
pc ffcenH-einte amp;nbsp;me * tu apogO So^
huim poli [unt uerticet terrée,i quibut poUtleMiH nesfwnuntur.Vides igitur,ut te düäiÃifnc D-Sc/jk nere obiter monea, quales hypotbefetijin tbeoriH motuum obferuationes exigent,ue:umitibuceb' riont teftimonid audies. Porro affii/mit D.PrsU' ptor minimam obliquitatcm i; grad. 10 mm.fiitii' mm, cuius ad maxtmam fit dijferentM 14 'â*â'â^'â rum. ex bis con/lituitgeomeiricè tabulant muiÿt^ ru proportionahü, ut maxma ecliptielt;e cblilt;[igt;i^ inde ad ornttes tétâtes élicipofiit, Siéfittreiinf^ proportionaha, tepore Ptolcmtei sS, Albategrij^ Arzahdis 1 s, nefira eetate 1. bis ad 14. nthiu. d^^ rcndtefaéla parte proportionah, patet mutiii^ obliquitatK certam regulam eÃe deprehcnl^-SoUs motu,cum circa annifittxä mfiabilem'^ r titatemonmis difficultas uerjettir,prW^^^^~^. er eccentricitatis mutatione diccndim,utoiiilt;^^ caufas mtequaUtatis anni adftruamuf â quas !Æ reguläres ç^â cerias oftenditD- Preceptor,itji'^'^ ptis theorijs ad hoe accommodatis. Cum PiOiCâ'^ us ftatueret apogium Solis fixim, maluit tmls^, rccipere opinionem, quam fuis credere obferuaOC iiibus, que parum fortaÃis à uulgata differebafb fed ut certa tarnen conieéluraexipfius nanad^ elicitur, confiât eccentritatem circa nempeper CCantcipfiim aniws,talium P^â^^^
PRIM4. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;«i-
i^ Iâ'(r gt;^«4(/ü«î qu£ ex centro eccentrici eà ^' ^tolem^i autem tetate earundem 414, Rr~ ^. « (w potiorem fidem etiinn KegionuntMtu , ^^Aut^ex maxirnti tequttione j46ferèfuif-^ââ^hlednoftro tempore}Z3jtquidem maxi-^^lt;^lt;itionc non maiorem 1 gnd.toâmm/e de ^^^frt.Prieceptoraffirmât, deindecumdili. ^ine perpenderct motw abfidum Solis, et reli muenit, ut etiamex aides,peculiaribusmotibM abÃdas fub ^^jieUarü fixarum procedere,neq; pluscoue^ ^â^^anomotu apparentes motusfleUarum fixa-, ^Afidum,necnon mutationis obliquitatis ^âCinp dependere afflrmemus,quà m fi quis ue bruficum ) qui T»r av-ruftiirst motus refie~ . â^^eidemq; machmatione fingulorü planetd ^^tus,çr apparentiaseffimgere conetur-aut ^ ftdemmanum, et linguam ab eodem mufeulo, ^^notrice eadem juM omnes aéliones perficere, ^pdenium pricfimcret.Mtribuit itaqi D. Prace ^â^^^poÿoSohs duos motus,medium fiilicet,^ *RWfm,qM(bi4s fib oélaua ffhara tnoucatur. ^^'â(«dit, quod cum lequinoà tum uerum æquaU, ^i^iur[omotu 'm antecedentia fignorum mouea-reliquorum planetarum apogia, quent b x admlt;p
as nbsp;nbsp;nbsp;NARRATIO
admidûftell£ fixitfpoflpondntur. Qtilt;^f^, ^7 lt;£tatum ob^eruationei confentitnii Ã^^ â^'^'^ r/j^ ge rcjpondcrent, tres iftos mottil 4à iW^^^ / . nere confins efl. Ã(ec ut mteUigniy-ijfa^^^^ ^^^if eccentricitdiem 417, mmirndm jat]^*^â.^ ferentid fit^é partium, diameter Ãilicct p^tm culi, in cuiiu cireuferentia ab ortu dd irum eccentrici mouedtur,d centra igH'*^ centra buim parui circuli 16^ partes erun^^ autem autem h£ partes, ut max did»'''^ ^r * funt,qualium qua: ex centra eccentrici 'â °°°°r.j^ tiu/m.lïabesmdchinationeni,quant ex recitatis ecccntricitatibus inuefligauit,Ãlt;»^â^ P fits ratione^quemadinodum ex tribus lutiâC^ââ ? bus, squales ipÃiis motus, 'Diuinacerte itw^^^^ corriguntur. Parra fiatuit centrum ^â^^ââ'^^Ly uolutioiKm conficcre, tequali uelocitite, qt^^ mnis mutationis obUquitatis diuerÃtds reilt' que h^cres digna profeflo eà fumma ^^ ne, quad tant o, er tant mirabtliconÃnjuptrââ tur.Ante nauitatem Domini LX ferèanniscf^ .^^ xma cccctricttas,atq; eodem etiatempo^fâ'^ Solisdeclinatio,erqua rationeunaÃmü^e . fus non alia rcliqua quoq; deereuit, tuÃpinsf^^^ ma mihi in uaria rerum mearufortuna, bicamp; aUj ld generis tiature lufus mitigatianetlt ââ^r^^ ^fgrum^ animiifuauiÃime leniant, Alt;Wlt;w et
PRIMA.
2t
lt;ijûi^uod.OmnesMoMrchidsmcej^ilfeuide Ad motum
'. Ãtcmtriiecccntriciinaliquoinlignihuiuipdr quot;quot;âquot; *â¢Â«Â»Â»!» loco fuit. Sic cum Solis Cf]it maxima eccê cX m««-'''â ^itiu S.om.impmum ad M.onarchiadcclmauit,ct lt;ii'ââ'quot;â-jâf«4d(«o.'f«i« lUa decreuit,itd et hoe tdnq confene
W iefedt, atc^ adeo cuanuit. cum perueniret ad âf^mte, tmmnum^i mediocrem, lata eji kx Ma
^tiu, ineoepit ita^; aliud magnu imperium, C^ ^^^^finieadmotusrationemcreuit.ïam C annis, ^^âfi''iiiigt;tafuturaefteccëtricitd(,hocquoq;lmpcriii f''^gt;''fact periodum, ut idm circa iÃa tempora in l^fu fafligio,d quo lequè ucïoctter,Deo uolen-^â^[ngrauioreruet. Centro auteeccentrici ad al~ ^jerminumediocrem perucni:te,fferamus ad ^bominti noflrum lefum Chriflum. nam hoe ^odrea creationem mundi fuit,neq, multü difcre quot;nbsp;^^c computatio d diélo Elu^qut Diuino injUn' f^wwdK v i M tantuannos duraturu uaticinatus Z^Ko tempore duffere reuoluttoncs peraguntur. ^â^'^fpdrethunc paruum circulum ueriÃme ro-\ ^^fortuniceffeiCuiuscircüadiUtmundi Mon' i ^^^^mitta fumant, atquemutentur. in hunc e^ ^^ ^dumfumm^totias hiftori£ mundi mutation 1 pj â ^'â'âÃâât'« hoc circulo inferipta conjficiuntur. ^° ^ptalia lila imperia effe debuerint, requis ne le-
*⢠â*gt; fytemnicif confUtutd, quomodo ex ma-b t ÿâs-
a» NARRATIO
gnis coiuttaiontbuf,cr alijs erudite comMi Jl prehedatur,i te breut, Deo uolente,cordm nudiM.
Porrodum centrum eccentricidefcendit uerlat centrum uniuerfi,confentiineum efi,centrtim piirui circuit fccundumfïgnorumconfequentiam,fingu!i! annif Aegyptijspentferèfecundaprocederc. £( ^uia centrum ecantnaèi fummadiflantU miiiite' cedentia mouetur, eequatio re/pondem motuiM' maluc teporis propopti, â medio tnotufuhtnbitufâ donee femicirculut compleatur ⢠in reliquo ueri ^ ditur, ut uerM apogij motten hjbcatur.Maximiâ'ââ tem /equatie inter apogtumuerum,etnKdiiMlt;d!0 metrice,utc5uentt,exprlt;edidlisdcdudlaefi7S'ââ^' i4 min.reliqult;e,ut fieri folet pro ratione centriez' ceturici in hoc parue circulo fiant con/htuté, igt;'^lt;^ diuerfium certü habemut, qui fiunt tria loca dati'i^ medio motu eft aliqua dubitatio, quia non habcâquot;â^ ad tUa tria loca ueram apogij Solif fiub edtptictf^' fitionem, td^ proptererrorem,quiinter^^i' ttium er Arzahelem incidtt, ut refiert nut nofter lab. i, Propofitione i j Epitomes â A gnius nimie hbereabutitur my^erijt a^brontmiâ ut multis m loeit uidere cft .fi hoe nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'
apogij Solit quoepfieeit,utdemusfianèeum eer tempui tequinoilij habuififie, quia tarnen eftatt etiam ptolomaw teftaturfiolftitioriirn ^^ rapr/edfie mftrumentis coHiiituereftiido'^''â^,
' PRIMA. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;. Jî
Witw ilt;:cl'mationK,quod ccrtèfacile fenfum ef-Wmï quatuor ferègradib'os hoc loco defrauds j Wj^HitiM quatuor rejfondettt dies, quomo-ââtet lacum apogij SoUs conflituere ? Si procef â'*hloc4 ecliptic£ intermedia, ut propo/itione ^'t^im tertij Regiomontanus tradit,parum cer . '«gunif/iio w/iw eft, QUod ergo erraueritt ^fgt;^et,qui ectipfs elegit non circa apogium, ' ^f^longttudiiics med'as eccentrid Salis con^ 1 WwjHh apogium Salis per fex gradus , 4 uero ^^locûeollocatwm., nullum notabilemin edd ^Ij^tnorem 'mducere potuit.Arzuhcl, referente ^Montano,40 i obfcruationesfehabuiffe glo' ^gt;^(xhoc apogij locum conflituijfe. conce'
Mi diligentia ueram quidem eccentricitatein â'MJ'-dfdeumnon pateat eumeclipfes Lun£ Salis adhibuijfe in confîlium, nihil nt.d p'gt;Sntienduin apparet in fumma ab/idis can' ^lt;ie,qtùm Alba tcgnio. Hic aides quanto cum 'â^tl^.^raiceptori enitendumfuerit. ut medium hj noturn conflitueret. ipfe per X L ferè an-I l^â*Mlt;,er bic Varmite eclipfes,^^ motum So' i.l^'*â^'^â^gt;dc^degithancobferuationem, qua \ wtanno Dommi M D X V apogium Salts ^''^'ùmeri grad, abtinuiffe. deinde omnes eclipfes
b Ui
34 NARRATIO in Ptolomxo examitiMt, Cf ad faas ^aof gentiÃime obferuauit conferens medium apoÿj Æ nuum motwniyà üeüii quidem fixis tgt;f(f^ rum,abtequinodlio autetnmediotm-i}(lt;^lt;^gt;â'*'r cjjè con^ituit. atq^ hac ratioiie per utrumqi ^^'^^ medium Cf diuerfum^a praeeÃione adhAdii^ ligittir,quod ucrui 'apegij locia ab lequinodiio u^' Bipparchi quidem tempore m 6}grad.[ucïib^^'â mxi 64 â Aibategnij76 â ArzabeU^^^gt;âââ'^^ autem tetate cum experientia ommaconl^ lï£c procéda meliui conueniunt, qMâ^^â^â^L na, quibus apogium Solii in iz Geminorum^f'gt; m£i tempore paffe confiituiturnoflro,m ff*â^ Cancri, ad Arzahelhfententiaws duobufff^. propiu^accedimiK. fdbategnij loei apoÿjii^^ los computatio 1 grad.fuperat,ms ab eo non ingt; rito 6 gradib. deficimus. t^am D. Vodor P^^ ptor meus minime à Ptolomeo,Cf fuis ebferna mbits difeedere poteft^tum quiafuos oâ^lt;*^^^e^jc er deprehendit,tivm etiam,qui cernitfuMinndiu^ tia zy-per eclipfes Solis,Lun^ck moW Ptolo^^ ad amuÃim examinais,certos^ quoad tuff,cofflituiffc. Quad an tern ab eo rèdtfferrecogimur^id nos motus npogijAâââ'^â% xum putffuiiffdotMt,quarc cr minortm hoc tn
PRIMA.
«J
^ïiWiA' curäddbibiiit,iiabcs,quteÃt n.Pr£ce ^^â ^ ^^^ ^°^^ f^quot;^*^^^^ ⢠^^â^^poÃfii ^^âlt;^î ^iiuibui omni tempore propoÃto yUerum lo^ ^'âPogij Solii,ueram eccentricitatem,uerdsq; £' ^t xec^Udles Solis motus adÃeUas fixas, çr ^ii média, unde uerü Salis locum corrcfigt;on quot;Il ciwn omnium letatum obfiruationibiK colli' j^ fimemanififtwm tfi,Tabulas }iipparchi,Vto iÃâ^^^°gt;^â^Mategnij,Arza,Mis,ejr ex hisaU ^â¢2^^^^ ^^^fl^^^^ Alfonfinat temporaneas fi^ ^ °^^^â ^^ lt;^^fu/mmum C C annos durarc pop ^ *tvidelicet notabiUs diuerfitas quamitatis an ^^^^itidtatis, eequationis,zjâc. coittmgit. id ^^ ivnili certa rations in mot thus,ei' apparentijs ji^^^Ofu») VUnetarum accidit, No« immerito igi-^â¢OofloTO Pra:ceptoris mei Afironomia,pcr' *it ^'^â'*^â P^iffitt, ut omtuii letatum obfiruatio' ^i ivtur,zj- proculdubio pofteritatis ebfirud' ^â^^^f^''^ ^i^fuos,cr lo~ ^.^ lt;nbsp;prirntt fiella Arietis computat, cum à ''(it^^^ '^^^vm ÃtecquaUtas, deinde praeeÃio:
P^S*^ i^t^tibustuerapld' ?i^r ^''^ â^ âcquinoilto uero difliterint, colli ^'d^°^^â^^^^' OJlodfitaHspaulc) antenoftram ' ktii^''^'^fl^ dodrina extitijfiet,miti.m °^lt;^tt3ânonolóbrooccafionem,non fo'
Ȉ NARRATIO
lumäfirologidm,fed er afironomidmimfu^^ babuiffet. ipfi enim indies uidtmui, quenuimi^ tutabiUteriueritate communis calculus difatf^ Plcnq; in emendatione Calendurij diuer[^ di^ Quantimit (quantitates anm ab AuthoribusconHituMyjcd^^ anniabxqui Ã^genumerant; neej; quiequamdeterminantgt;r Uwattifraquot; certemirum mtantis Mathematicis. Vides ^ «Oquot; doHiÃimeD. Schonere quatuor expricdidd^^ fas intequalis nutus Solos ab tequinoäijs, ei/f htatem praeeÃtonts aqumodlioru/m,inietq«di^' tem motus Solis in ecliptica,decrementumed^^' citatis, deniq; apogij duphci de caujÃt preg^ quare er ijfdem de cauÃs annum ab itqutnodip^^ nime äqualem effe po/Ãe.Ptolomteo quidemf^^' gnoÃci poteÃ, quad £qualitatem ab tt^tiiiegt;^â gt;* mendam pofuit,cum délias fixas mconfequentii'^^ ueri,locumq; apogq fixumflatueret, neq; etee^ atatem Solis decrejeere. quomodo autem aUjr*^ eufare uclint,ego non uideo. Etfi namq; coneeK
tnus ets, ftellas,er apogium Solis eodem t»o^^ '^ , gnorttmconfequentiamferri, mhilq; j ( tempore ab lt;equitto£iio uero, in rei fedpotiusproptertn/irumentorumdefedit^oix (quod tarnen dicere, nofira ætate foret aiÃtâ^ mum) diuerfitatem contmgere,fiquidem apogl lis progre/fiosparum adnwdüquantitatci»'^'â'^quot;^ -tot; tarnen non ideofequetur, Salem re^ulard
P R I M A. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;a:»'
i\ii),****^â*âââ f'^i^P^gt;âlt;^â}^ââ^i tempore redire, ^âââââ ^^â^tmui regulanter ab apo' fif, ° ^piexà elongdri, ad tdemq; cequdU tem^ ''tf r ^ â^^^^ÃtniM MarcM BencuentauM i^gt;''â0fum (entenad refert. Ham cunt certi â¢Â«i*/''â*^⢠^ââ^^^ nonpoÃimusnegure, non mu i^^lt;^nn,(iuomodo ifjirment-, propter mu' ^'â''ÿ^â^i diuerptutii n motu nudio,lt;inni ejuun ^iSii'^â^^^â° ^^^^^ââtâ'â^ ^â* nuitun. Ego jC^,^fifublic£,ct ftudiofis omnibtos,qMbus D. % ^*^^P^âââ'^ ^^ ^^^°^ P^^fi^turiK eft, pin ^^^^^^^°^â ^ttodnof certumdiuerfîtdtif unni k^^'^^^ââ'^â^^- ^^â^ ^t ht£c omnU fdciltm ani ij^âââ ^°^^tme D.Schonere,cn tibi ob oca ^^â''â^gt;»10x^5 propono ,m ha denied;,epuce^u-^fquot;^ip, rc^ondettm. Sit Sol m punHo uernu ^â^^â1 tnedij, quo tempore obfauAtiona lt;e-^^«utummilis ab Vitpparchopaiiteyanno an-^''^iitem Domini C X t V11 tribut grad, z^ ^'^imüÃetlà Arieta pr^cedebifSol procedat /ââ^fudo cdM£ (phteriCyUt in anno Ãdereo,(ct ®'âCCCLXVlt;i(fb. x V minuta, X Xl 111 p^ ^fae'jiididem punäü rcuertatur.Quia autent ^âH^diü medium in annoÃderco Soh procéda ob ptrio (ere(ecunda,Ã[ ut Sol pruu adpundum 'â^^deiiu^mtiperueniat,qudmlt;id loaunundcdi-
aS NARRATIO^ ^elfuijuit, ubi uidelicet Seiet lt;e^Hi»oiiamp;âgt;^ i in codent ecUpticue punâo coniundi nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i
igitur anniu ab aquinoäto medio,quM Ãd^' I qui ex noftris hypothefibmCCCfi^V^^ Xlliiw.XXXinifecun. fere eÃe colug^ Sedfiinquiramus quot diee,cr partes tequmoaij mcdii,m C C LX XX ^nniigt;q»âl^ inter Hipparchum, et Vtolemeeum cxcreÃiu'^â niemm L X i X dies, I Xmm.fere.deÃcerei^^^l lidies,v\ minuta ,à Ãngulis diwii i'*^âi, partem exerefeere affumamus. Porpofd^^ tur i^ reUquue eaujetf,donee unum tantufdt nut-dici deÃderdri reperiamuf. Tempore o^^^â^
tionis aipparehi, icquinoflium uerum P^ââ^ ^^j^t ' tequinoHiü medium fecundum Ãgnonmi lt;^â tiam,ii mmutis eclipticafteUatie [erè, â^^^ Ão tune Sol erat, fed tempore Ptohemiein,^, tur lt;equinodlium uerum ipfum medium 47! à nutis. igitur cum Sol tempore Witemaftf^ ^ ad tl mmutum ante pun^um aquinoiHj Kipparchitempore tequinodiaUumuenm^ â'^ J^ rat,non erat aquiiio^ium, neq; cum perurm quinoilium medium,fedpoÃquamilllt;*dp^'[^^ , Mta tranfeéndit, in centrum tem» ot P^j:x- i tjtTfWciditÃnlQamuideticttfquftttdiii'*^'^
PRIMA. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;a^
âgitw SoK i g^d. 8 minu. dfeendedä, t^uem ar ^tu um i die, 8 mmu. confecit. boe feruo ad ^^pirpendo (^udntüdngulus diuerÃtdtis boe .^â^iecrcuityZr inuenio ilUunumferè minutum gt;tL^^^^^^' ^â^^^ ^^^^gt; ^^^^^ lt;^^ âi'i^i^^o ^^^«»nputdtis,ttmpui » diei, ^ minute accede^ ; ^(Zrrede Ptokmceim prodidiffe interfuam ^mbi objerudtioné d uero aquinoflio ad ut j'^Cixxx V antUi,L XXdiw.XVllI ^^e.Promdecr Lvndiciminutddefiee' ft!?â*â'â*â ^^ [ubtrailionei diei,^ minut. de 11
^'^^^^ â r^Pâ''â rej^edu iequinodij medif I^^^^^.'â'*^^^^^''^^' 'Veritmdiedmui dedeÃHu j i^'^^^^^°^^*^ââ^n^(^ Albategttiu»i,quoi n^âi5«/?rf, quid maiui eà temporis i/nter-Ãgt;««»pf DCCXLIII dnnorttm,qudrecy j^ ^^ââuf^mdgis erunt conÃgt;icu£.'rempöre Pta-f^^^'^^â^dium medium,pr^cedehdt ipÃm pri-^ llt;dlM Tielis 7 grdd. xS ferè mvnu.in Ãgno' 'ittj^^^'!^^^^^^â^^- Aequilwdio dutem medio, Ãb' ^. ^â obuidm eunte, ut diäum,fdÃum eÃ,ut in ^^.^enKdqs inter Ptolemlt;tue:jâAlbdtegnium ^H ^^â^'^â»4 minutdfereperadditnrnetdre (iii, '^^^'iinodij medij exerefeerent, Deficient igi ^ â^^^nmmutdjfitempusddtequinodiumme^ ' quot;â â^i'^^^onfirdmuf,quodexultdt,cumin qua
tuor
gt;⢠nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;NARRATIO tuonmnis unm diet coÃigitur.C^tmSoltonf^ Ptolcmiei asgumofiiHuerum m 47 inUi. faà if noüium medium 'mÃgnorü confequentiixn f^^âf rat ⢠Albategnij autem letzte lequiiwdium uctVii^^^ 22 mm.ante aquiwäium medium 'm Ãgnomii^^^' tecedentiam erat, priiu igitur Sol ad aquin«^^ rum,quà m ad mediü, uel ubi tequinodiahi^ ®^â reliquerat^ienit,quod efi contrarium prioni^^ plo. Quantum itaquetemporiiunig^ad.^ witt»*' fjiondcbit, tantum de diebta rej^edu tequine^^â''^. dij deccdefGrre/iduo,nempeV diebui»'^'^^ nu. accedct.Gquot; quia eodem tnodo cum dtjf^^, anguli diuer/ïtatis propter eccentricitatif ditfâ^ tum^cM i o dicimmuta reÃjondent, agenduWt dies jo mm. propter mutationem anguli dm^ tis,z^ 'miequalà praeeÃionis niotri,reliqiiii (fâ®â fHlt;equalii motus SolK cauÃs admixtisÃponââ^ pen deeedentf et addiiamewü uerum 4 tëport^^^' Icmiei ad Albategnij obferuationii temput 178 r«,44 mm.exibit.fed idem decrem^üudiund^-f dicbutyfi mm.monflrat 7 dies,et 1 wt«.f*W' quad oflendendücrat. TaiUiemoliierat,titlir^^ ne fleUarum fixarum, et Solu motut reÃuuenâf cx motuu eorü coUigantia, uera annut quanid^ ab tequinoilijs ratio coüigi poÃet.RegiuM ^4. aÃrotumiadodiÃ. Viro D. Pneceptori nuoV^*^ finefine dédit, quod Dominé ad aÃronomdll'
P X i M A nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;0
^'^^^i'tÃi/Mionemguhemare, tuert,etlt;tugeri di 1 ^» Awe. Statui tibi breuiter dcäiÃ.G. Schone i '^â^atraäationem motui Lunte,et rcltquorü ^^^n,quemadmodiiftellartifixarivm, er Sollt ^lgt;(r(,utquteutilitatetexrgt;.Prlt;eceptorKl,i-â ^^jludiojos mathematicte^totamq; pofleritate, ' ^^xuberfi^Qj'Qffte promanaturtefint, inteUi-| ^^^^mcHuiderémihiOpiumpreefentiarû ni' t ^â^ÃeÃere, pecuUdre bac de re ItJarrationê mfti ^^kxi. quodigitur bis tanq prtecurrere,utaq^ necejjanü putauero,boc loco expédiant. ^VbeÃb motus Lunte, et reliquoru planetarü r'â^'* ^'^â^damj^erga, quo et de toto boc Opere ^^^^mtconcipids, ây' qUiC eum coegerit neeeÃi . â^ââ^ââsaÃunundasbypothefes, ÃeutbeûriM,per itt pfmcipio nofirætiarrationis prlt;emife ^^'^receptoré full Opus ad Ptolemtei imitatio' j''^^âigt;ure,mibiampliusnihil quaÃrcliiliieÃe ui i ^^^^ieipfius emêdadi motus ratione apud te prie ^ââ¢^fpiidè Ptolemtei mdefatigabilë calculandi dtli ([UiÃÃupra uires humanas ob[eruationü eer â'^^,etuere Diuinam rationem omnes motus,et ^dW perfcrutandi, exequendiq;, ac pofiremo ^âdiique ipÃu^ i^i^j. Ãg confentientem docendi er ^gt;lt;!lrandi methodum nullus, cui quidem Vra ' 1 ^^^^^propitia,fatis admirarhZX pradieare potefi.
1
H nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;NARRATIF} .
inhoe duteweoD.Prteccpton meo niiâorgt;lt;i^ Ptolentico labor wcumbit, quod Ãerieiit,amp;' ûiâ¢quot;^ omniummotuumCj'dpparcntidruni,q^â^^^r tiones 11M annorum » tanquam prlt;eftâtntij^[ tes in iatiÃimo aflronoMi£ campo expiiez â **â' ^ tant pbiqi mutuo confentientem nttionentiia*^^. mônitim coUigere cogitufcum ptolem^viiii^ _ quartatanti temporis partem Vetemwob^t^' â^^ nes, quibus [e tuto committerct,habtrct. Ef ^**^^ ni ri ^ii^f uero Deo,er PreceptorslcgUif^K cxleftis errores aftronemie nobis apcriänV^ât^ quidèm mfenÃbilis, uel etiarn negledut WTi^ prmcipio conftitutionis hypotbefiu,Prlt;ittf^^ CX Tabularü aÃronomie, procedente tempow dperit,autetiam in immenfumpropt/gdturti^'^ dori Pneceptorimeo, non tam iuÃaurÃddefir nomia,quam deintegro exedificanda.^ioti''â^. potuit plerafqi Veteru, ut TimocharKgt; cr aliorum hypothefes, ad feriem omnis W^ tis motuum,qu£fjbi ex tantillo obj'cruéioli''â^â'^^ pare elapfo nota erat,fatis conemne dccotnwtii^' ideo reéle er prudenter, quod er pUuftbäi^^ cas elegit hypothèse,qua er rationi,nojlriV, hits magis conforte effe uidebantur, er F^U nil ante cum Artifices ufî fiter ant-ûa»«lt;^â*f Artifai obferuationes,er ctxlumipfmH)«^'''..
% k'° ^^ conumcdnt,quod Ptolom^i, et co' iHu^. ^P°thefes,ncqudqudm lt;td'pcrpetU4n},Ãbi^ *ii( ^^°^^gt;^icntë coïligantiani,et hirmoniam re^ ^J/^ â^â^^^fi^^â^damy (^ in tabuhit ac pnece \^_^h'^'gt;'âd^m fuffici4nt,neceUèfuit ut D. Prace' j^ i«noudt hypothefes excogitdret,quibus ui-^L^t^^^^ ^ ^â^^^^^otuum rationed Geometricè L. ^tice bond confequentid deduceret, qud-'â'^^^^tptolomduiolimTà ^aai â /v^S^ eft/nKTl ^(^ '*ââ⢠(leudti deprahenderunt : qualesc^ hodie ^^ ^^^â^^'^ coUigentibui in coelo effè, diligen ^Ã^^tiones edocent. Sic nempe in pofterum tt.^l^^'^^fly^i*^^»^ PtokmicitfiCr reliqui uetc-^^^^â^ââ^ ^ i^° ^°^ ^^didlcmu tdU' ^^x[cholk exclu[os,reuocent,zx in prtftinimt ^^^lUduti poÃUminio reuerfos reÃitudnt.Poö Jïwt.lgâtóh nulld cupido:ldeo non minim, qud' J^o^on-ixMhiififnK^ cn^n totd VetuÃdtein tene ^â^i^(iiKidcuerit,qu£mddmodumproculdübio '^^ftim(G.Schonere,ctim alqs item bonk,do' ^'^^^imÃpim doluiÃi. Rdtio PclipÃum uel Dj^nnzmo ''âââ'^^yfÃronomite honorem dpud mperitum uub tibus confide ^^^^(riuiietur.hacdutem qudm hodie d commu- 'â â'°quot;^â s'quot;' MkHlo cr m tempore, cr prxdicendd qudnti- nis eins hypo'
^^^ii[ercpet, indies uidemw. Cumuerodccurd' ââ''^bus.
Vuns ?tolem£i,lt;y dhoruw optimortim Ruthorü
c ob[eriM-
î4 NARRATIO
obfefUettiones tninime in coflitucndis tubulin homicii,quod quofd^m facerc utdemus,titnlt;jti^r fdiy^ reprobM rajcere debcAmas,nifigt;nmif(Ã'''^^ ahquem argue nt e lt;etatt,errorcf»irrepÃjft^âP^â. hendamui. Quid cnim magic efthuwanu. qgt;gt;â^c h nonnunquact decipi,uel ctiam jj^ccie nfb,pf^ timin difficitlimif iflii rcb.abÃrufiÃimis,e^'ââ^ââ^ quaobuqs Un Luna: motudemSÃrattdotÃ^^ Preceptor mette haaijnwdithcoriaCyCt motifflâ'â. nes,quib. ueteres exa ÃentiÃimes PhtloÃof^^. nime in obÃeruationibits Ãtis aecosfuijà QuapropicrÃaitfupra anniabaqimoaiÃK augmentH,ct decrementii reguläre effeoÃâ'^^^â'Ã^ itaex diligcnU quoqi Salbtet Luna: motiäf^^ tionededuct poterit, quteÃnguUitetatibusi^^, lie, Lunx, er terra: a Ãc muicem ratione diamei rt Solis, Luna:,et umbradiut^r â poribus aliter atq, aliter repertafaerint, ut df' ^^^ fuper etiam diuerÃtaUs aÃieäuu Solis ff nbsp;nbsp;nbsp;Æ tiohaberctur. Regiomotanus noflerLtb.Sgt;^â'ââ^. tione 22 Epitomes mquit, Sedmtrü(fl,qâ*°'^Ã^e dratura, Lunampengioepieyhexiftenteuo appareat, ctm tarnefi Integra lucerebqu^'^^^^ oporteret apparere ad magnitudinem, in oppoÃttone, cumfuerit in apogio nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;*
ferma er idem Timochares, er Mentbufrfi^ I
^. PRIMA.â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;51
ti^ââ^fmidHonibiu fieU:!rumeddemLun£dia^ ^.â'^^tur.Sedet D.Preeceptoremmeumexpe
^°^^â^ diucrÃtdtcs ajpeà tK ,z^ quantitates H^J tuna, m omni tpÃus à Sole diÃantia pa-^_^âbild;jÃerre ab ijs, qult;e in coniunâione,et %ââf^ â^°^itngunt,ut mamfeÃum Ãt Lunte mi f^ceptum,eecentricü tribui pojÃe.po '^â^^ ^^^quot;^ ^^^^ â ^^^^^ â'^ adiaeentibui i(^-^^''°^fgt;Mdtur,euiU'S centrüÃt deferentis \ji^'*^^lt;eÃuper quo tequaliter centrum epicyeU litij^^i^^^ÃÃ^^tiur.iUam autem Ãeundam diuer ^'â^â'' ^ ^^^'^ ^^^â^ habere uidetur, ita faluat ⢠% '* ^^â^ lt;^orpus cpicylo epteyeh homocentri-^* 0^'â ^°^ ^^ p^hno, qui fere in coniunäione, â'ppdretepicyclo^alium paruum, ^ ^ââ'â pw deferentem epicyclum,ajfingit-pro' kty'^ââ^'^ â'^^^^ diametri primiepicychyaddia-^^Ãeundi,Ãcnt 109 7 ad i^yijfe demonfrat. ku'^ ^^^ â^^ ^^1*^ ^âgt;iic, circulé decliuis, ^ quot;âte bac,motus rationë obtmet,nià quad eiuf ft(i^'*^^quot;^quot;t dfleUis fixés habet, de ferons,qui ^r^ât^iSi mouctur regulariter,et tequaliter fu ^^ÿdt ^^,°^(â'â^lt;^ââ^ terrte^ÃmiUter £qualiter,Qy '^d^^ ^^^â^â* ^^^ ^^^^^ ^°^^ difcedens.^pi ^quot;Hé ^â^^^^âtmfuper fuo centra umformiter, 'quot;âficüdi epicylicentrîlt;,infuperioriparte in
c a amece'
j6 NARRATIO antecedentia, 'm âmferiori'mconfeilU'^â^^^i^^, circumuoluitur, yonitautifliimmatu^^^f^è °^^^ ro, quad 'm 'fupmori parte epicych pri^^ âââ^ â ' centra terrlt;epercentrii dufdemin eieda aflendit equate, zy- regulärem elje-^gt;^ ^ ^^ temm circumferentiaparuin fccundiepicy; tiâregularitertCrtequalitermoueturâb ^^ ro parui epicycU difcedens^quod uideked 4 W^ eunteacentro pr'mtiepicych, percentm/nje^ in ip/ius circu/mferentia oflenditur- Ai^li a tm kite efl régula, ut ipfa Luna bi! m f^^ ^^' ^jj muna deferents periodo reuoluatur, iâ^^^^^^u omni coniun{lione,zy oppo/itione tuna â^P^^r parui epicych,m quadratures autem 'm ââl?°9âââL dem reperiatur.H^c eà machinatio,Ãeu ^^P®*^^^ qua D.Pra;ceptor omnia prtediäa m^°â^^â^rffl( excludit, er quam omnibus appareMijs ad oculos oflendit, quemadmodum ettam ex i^ ipfius eà coUtgere. Porro doäiÃme D. ^'â^^, J, quemadmodimi nos hie m Luna ab icquante « tos effe aides,z/ tali mfuper theoria lt;^^''^^ expenentheiZy omnibus obferuationib.corrlt;^^-det-ita etiam m rehquis planens buens cuilibet triu/m fuperiorumunum Ã^^^D epieyelu/m, et eccentricum,quorum utere^i^f^^'.^, centra lequalitermouéaturjzr pares plandi^^^^'^^if
,^ PRIMA. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;27
^*'^^^^â''ââ° ^f^olutioiusfdciat-'Vetieri au ^^^â'^^â°^^^'^^^^â^^f^^^gt;f^^^^i- Quods'
'»^^^'â ^^^^^ââfl^tionarij, rctrogndi,gropin' 'f^tia terra, crc.ÃnguUiannisconjjticiun
^^ ilium 'nifuper, quim ex faperioribw adfirur i,^''^f'^ teUuris globi motiam fieri poffe de^ ^â'^ ⢠qui efi, ut Sol uniuerfi medium occupet, ^°^°^°^^ ^^^^^^â^(gt;» q^lt;^^ orbem
p^â* -^f ®ââ'â' (gt;lâilt;^^âiy circumfieratur. Atq^ pro'
Ijf, ^'â*^'^^â^â^^'â ^ftf q^^'^ exuniuf terreniglo ^^^^fïb.zj'tequaltbui motibuf certa renim cÅ -tt^'^^^fi^^ debeat. Primum autem, principales
^^ditateapparentiofincceloplerMqkfie rationes.qua-^â»iUtcertècommodifiimefialitari afifiumcret, AfeOTomora ^^i'^dioru 'mdubitata(Ãcutaudiuilli')pr£- hypothefibus â¢gt; Cr tcliptic£ obüquitatii mutatio induxit. quot;â^^*=â'^â *ââ¢
*âKlf,q«0(iiB(lt; eademeccentricitatii SolKdémi' ^'^âfitiratione cz proportionabiliter in eccentri Æ w reliquorum planetarum animaduertitur. 'ârâi,quodpl4netaf fuorum defierentium centra' ^'âSoifm, tanquam medium uniuerfi habere ap' W«. Senfiffe autem et idem VctujiiÃmos^Vytha
«leriw ut tacea, uelhmcfatis liquet,quad ^idt,Vcnerem?yâ Mercuriumideo non Ion- piiâiui ub.i ?âââ*Sülf,qMim dd certos,Z}' priefinitos terminas Cap.»7.
Wt, optjmojfedMd dubie Author es fecutus.
?8
NARRATIO
quia circa Salem conuerfa aipdat habeant,iinie d medium quaq^ Solis motum eis accidere oporluit.
- cumuero Martis curium inobleruaUkmait, ^$ prater rcliquas in motus Martis emendatione A^' cultatestdubium non fit^quin maiorem nonnuiufn^ quant ipfe Sol diuerÃtatc af^eéltu admittat, »wp*â^' bile eÃe uidetur, terrammundi medium abtinnd Porra i^Ãex Saturn^zy louis in matutino,u(lld tino'que ortu ad nos habitudine, id iplwoi boCâ facile etiarn coUigatur , in Martis tarnen ià ^' Ãtate ortuum, pracipue zy maxme aniwai^^' titur.Qwaenim Martis Ãdus obtufum .dt^i^â^ lumen habet, non adeo Ãcut 'Venus,aut iupita^', fum decipit fed pro ratione à terra diftantie, m^ÿ^ tudinis mutationem refert. Pr einde cum if^^'i^ **? ueÃertmo ortu louisÃdus magnitudine aquare W deatur, ut nià igneofulgore difcematur ⢠i» â'PP''!â' tioneautemyCr occultationeuix à fecunda mago«» dinis Ãetlis difcernipoÃit- fequitur ipÃum pi''â'^^. ad terra ueÃertino in ortu accederexotra in i«^^ no quam maxime procul abeÃe,quod lt;^^^^^^^^'° tpicycli nuüo modo contingere poteft. ^erra^ dd Martis,zy aliorum planetarum motus ^^r'^. dos,ahum locum deputandu eÃe patet-OS^^^â ^^ unica ratione commodefieripoÃe D. PraP^f « i^batfUt quod maximefropnü circular^ 'quot;^ â ^.^^
PRIMA. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^9
'*** fniolutioties circuloru m mundo eequalitcr, ^âWiritiTfujpcrfuii centris, cr non alienii mo-quot;quot;J'®'»'- Q^mtocumnon minioHA^thomdticis, ^Kciieis Ilitucndum,quod pjÃim Galcnuf w-~ Hlt;c uerbi aitinüu fvirifi ifyec/iOiu, C-heuTUt a- funtm Libro
quot;l' â^^Htufyip i/iHp irifijjjé^ fii ftitt.v ina^t^jj x,Deufup»t-t r nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;»un,
«tm ^lym/tTXfl Tiu/ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;xh'K« itsu
''IS^^/âe^ Hj TTÃaautirtiTi'Mxicit: quireeuhoc ^^ââ^^£motu,mfinite quaà dppdrcntijsfdtiiÃe ^^^inWyüco ndtur£ conditori earn induftriam ^'^^ueremus, quant communes horologiorum âi^fshabere ecmimut ? qui ftudioÃÃime enuct, mÃrumento rotulam inférant, qu£ autfu' ^'^inea ft,aut cuius alia paululum mut at o Ãtu, ^®oA'i« uicem fuppkat. Et quid D.Prxceptorë ^^âtMtanquam Mathematicus apt a motus ter ^'jfcH ratioium non affumerett cum uideret ta JÃ'ââ ^y{gt;othcà ad certam rcrum ceeleÃium ^,^iità eonflitiKndâ, nobis unica oHauä fphara, t^ââââ^^^quot; ^°^^ ââ ^'^â° â^^â'^^^à immoto-in mo-'ftrorehquortiplanetarü cccentrcpicyclosaut â^^^emmcos,uel epicycU epicyclosfu^cercHis Mt,q«ó(j n»f;lt;5 terr£ in fuo orbc,omniu plans' ^ncepta tuna, argumenta coÃciat-quiq^ unm r gt;nbsp;eaufa onwis diuerÃtatis motus eÃe uideatur, ^^ wdeltcft m tribus quidem fuperioribus 'a Sole, e 4 nbsp;nbsp;nbsp;w Vf «ere
40 nbsp;nbsp;nbsp;NARRATIO
i« Vettere dutem, et Kercuno eind Soletn dff^-déniai O' hune motum chicere, ut unied [ilKf^ Idtitudinem deferentie pianette deuidtionetjuiliiid planetdmmfit contentuifie^ prmcipdUter pliâgt;â' tarii motiK tales etiahypothefes exigere,Sextogt;^ poftremo hoc maxime D. Doélorem Pr£eel^i^^ meum mouit,quódprtecipuamomni5 incertiitâ'^'â nis in aftronomia eau firn efie uidebat, ^uoi fcw«^ dodrina: Artifices ( quod uenid Diuini Ptoleit^ afironomite parentis didtvm uolo^fiasTheori^d rationes motus corporum coeïcftuimentendiinV ru/W feuere ad illam regulam reuocaueriit^^^''' nem, o motus orbium calefitii abfolidiÃinto^^ mate confiare admonet. utenim ampliÃb^^r honorem itlis (quemadmodum por eft ) tribu^^â^â tarnen optandumneerat, utmhdrmtmidvuii^^ confiituenda Muficos fuifient imitatt,qui ebord^^ na,uel extenfa,uel remiffa.ceteraram onnwgt; â tamdiu fumma cura, et diligentia adhibitafo'^^''^' O attemperant,donec omnesfimul exopt^i^'^ ^^' ferant coneentwm, neq- in ulla difjoni quicqfâlt;ââ'^^, notetur, Hoc,ut de Albategniointerim dicat»gt;Ãlt;^^ fuo Opere fecutiti efiet,haud dubièamp;boditoâ''^'^ urn mot num rationem certioremhaberemti^â^ nimuerifimile Alfionfinos plurimum ex(0 ÃPlfi} dtque hac unica re negkdia
PRIMA. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;4»
^^fiiteridnimuf eÃ,totiiK aÃronomi£ rutna '^^iiifuijJetAn comunibui aftrotwrnite princi' ^^ii guident uidere, ad medium Solti motum O' â^âââl^pirentiiU calefies fi dtrtgere^totamc^ mo~ ^fieeltfiium hirmoniaproipfim moderdmine *toi) er confiruari.'Vnde et à Vetertbus Sol xquot; ^Knutura gubernator, er Rex diäiu efi. fed ^^do hitnc adminifirationem gerneti an quem ^âIiwn Deta totu/m hoc uniuerfum gubernatiut ^^meÃrifioteles veÃi Hiirffavdepingit.an â ^'^^ttotwrn ealum toties peragrando, nulloq; â'â lt;iwetui Dej i« natura adminifiratorem age-.^dwnuidetuy omnmo explicatü^abfolutumq; quot;^^'^tfumautemhoru/m potim affumendum fit, fi^tris,e:^ phUofophis ( qui mathematica qui-,â^fKdifint) determmandum relinquo. Siqui' .^btdufmodi lefiimandis ,dijudicaudii^ con-Wlt;^ï) non ex plaufibihbui opmionibui, fed k' '^^^ithematicisÃn quorum foro caufa h^edi-r^trenda efi fententia. prior gubernationis mo ^heiedw, pofierior receptus. D. DoHor aU' d^^teceptormeustdamnatam rationem guberna ^^tnrerumnaturaSoUs ,reuocandam fiatuit,i-^^lt;Kgt;ien, ut receptie etiarn et approbatie fuus locus ^^lunur. uidet nanque, neque in humants rebus »â'^PWjUtimperator fingulas urbes ipfepercur-
, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Cf rat.
4» NAKRATIO
nt, t^uo [uo denique muncre, d Deo fim^^ pofito, defungdtur, neque cor in caput) dut p^ des aliM'cjue corporis partes propter isniMiit^ conferuationem tranfmiÿ-dre , fed per ^^tgt;^ ta 4 Deoin hocdeftmata, officio fitoprieeffe-Diemde cum fldtueretmediuminotu/rdSolisgt;t^ motum eÃe oportere,qui non tantum conÃaret,ut in relique quidem planetKfedfgt;^^, caufam per fe,c!i tpfum ueriÃime ^sfJtivrb y^ufiirxTlai eÃe dppareretÃaäum eÃ^ut tiamfirmam, nee eueroabhorrenteconiprot^' namperfuashypothefes caufarnefficienteiti't^ ^j lis motus Solis geometrieè deduct poffefentityâ^ demonÃrari. quare iÃe médius Solis motusfitt oin bus reh quorum planetarum motibus,amp; tijSycerta ratione ut m Ãngulis apparet, depræhenderetur ⢠atq; cxinde poÃto tell^b ^^ in eccentrico, in promptu eÃe certain rerutu c , Ãium doärmam, 'm qua nihil nMtandu'ir,qââ^^'^^ med totumfyÃema, ut confentaneum erabd^ ^ in débitas rationes reÃitueretur. timuftu^ ^^ ' inrerumnaturagubemationem cumexcoquot;quot;quot;. 1 bus noÃris theory s ne fuÃicari quidem pot^t ^^, pleraque Veterum Solis ifmi/nx , M»^â'^â rj, iética negligebamus . Vides itaque,quälet t^^^^ etandos motus hypothefes, D.Vneeeptote'^y^
PRIMA.
4»
l^^'^ââSf^f''lt;^oportuerit. Mmuwpo co^' eTumSrioni |^ ^!tu^icUr^imc Vir,uidcocnimtcdimicM' f^indurum hypotheÃu aÃronomi^, à D.Do ^ ^oexccUcntidoélrma, fummocji fludiom-^^lt;iitdif,jnmo tecum cogitdre,qu£nam tan' ^ââPti,rcnafcentis afirowmite hypotheÃamfu' ^^^^âtiio.j^iUud autem hominumgenuf, quod o intdügit epi» ^^^â¬ll4f proÃo arbitratu, baud fecui ac XÃS* ne-J®w«CHfo, 'm£tbere circumducere conatur, gant«. jJ^iriow potiui,quam odio eÃe dignu/m,te m 1 'â¢ââla/ip ueris Katbematicis, omnibtuq; Virii ^'â^care.Cumq; baud ignores,quein locum by ill Wfeu theorie apud A^ronomos babeantyCt ^â'iwttAithematicuiaPbyÃco diÃerat, Ãn-^^^lt;gt;^ quoqueflatucre-quó obÃruationes, ipÃ' ^'^^bte^limonia trabütiretrabuntq; Ãquendü, ^'^di^icultatëfcrëdo,ücoduce, Matbemati-^^^âgt;tiefatigibiliÃudio comittbÃuperandäeÃe. f^PquiÃiäad Ãummûtprimcipalëq^finè aÃro P^!tbircÃtcicndtiÃatucr!t,unänobÃcü D. Do ^'^â^aceptorimeoygratiaf babebit,cogitabttq- et '^'^^iSioteiistlludpert'mcre,r«e/ufJiii^ à x^fi^i
nouarum hy» pothelium ta tins aflrona» mix.
centriens ne»
Lib.i.Dtcoe lo.
^^''âf)K«(^07(i(^7jj-{7rnV\Ny 7Ã7\ ^^x^lf i-^fff/iAä â.quot;' 'h'iâxgiri-.Et cum nos AriÃotcles Calippi, çy
Lib. li. Me» '
' ^^onploconfirmetitd cauffM rü/, fiuvo/iXvup uphy-aftronomiam, pro ut^c diuerà corpo -
c«lc/{iHm motiKobtulerint, inftaurdndam^
44 NARRATIO
necy Auerroem non fittis dementem ptoknui^ fiarchtvm,fi modo ad phyÃologiam te^uif ocuut r j^icere uelit,acerbius D.Prteceptork hypotbeiest cepturum jjgt;erauerim.Tantum abefi,ut Ptolomii» adeo hypotheÃhuf Ãisà ei 'm uitam redire daretitfgt; addidum CT adiuratimt putarim, ut ad certain r^ ccelefliivm dodrmam exeedificandam, ubi n^i^ uiam tot Ãculorum rumis impeditam, amp;nbsp;inniaini dam deprehenderet, nö aliud 'mfuper iter mariaq; 'mquiÃturut eÃet, cum per aen^äfed» ÿ caelum ad optatam nutam m'muf ^andere ^^^^d Quidnamcj;deifloaliud,cuiuihxcfuntuerbagt;i . nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tueremtfV7iTXtiva!ritfa»Ttiltv^f^â^^l^^^â'ââ^
Vibrop.Kni,
Hæc fatisfa.- Tra/trvftifiMifXTtÃr fiantftJiviir KX7tiM/^ââ*e9 i^ altiusincpJo f'fè^^''^'''@'3â(9èâiâeif»fiurivfi^at^igt;i'fifiâgt;^ -^ mos fuperas iAvffiit9iT@' i i Tfénrüi avrâ/t ril KXTxyi'l'l-^^e'iâ!^ fcanderecura nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;z
j^jj tri) nÿUKxfiKuTixf/trfwTaf) «jt^wfifii
ft^irâtritfr füir^ Tt Mritp 1 Quam uerecutide antt^gt; Clâ prudenter Arifloteles de motuum ccdeÃimm w dr'ma loc{uatur,paÃtm 'm dus Librii uidereeji-
Libroi.Eth. . » ⢠nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;, i , nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;. i -
ait alibi,3ri!ria^it/ftX*i) yxp irip mt ritrnri/t 7 lt;nbsp;CifiiTidâijTj// xa^^inX'ji'/J y'ïtramp;i'if ix^fi ^^r^C yfiaT@r fücrii itriiii'i^iTiuiCum autem tum M yp cis, turn in AÃronomicis ab eÃedibus, (^ «^ tutionibui ut plur'imum ad prmcipia Ãt pt^n fw t egP iuidem ftatuo Artflotekm, auditiv ngt;
PRIMA. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;4j
â^^hpotbeÃum rationibut, ut dt/^utationes de M fcw, circulari hitione, motu z^ quitte terræ ,^iÃimeexcuÃit,ita dubio procul candide con i^inhis demonÃratwn fit. er quid â^^prmcipium fine demonfiratione affumptu.
. ^^Ã- GodoriPriCceptorimeofilfragaturit ^i^Mpote cum confiet reäiÃime, utfirtur, '^âW contrïfi m duriÃima quædâ ucrba prO' ' ^fw (Ãa. aliter nero mihi perfuadere no poÃü, 1 â*'â^quot;-lin!Jspulcherrim£ huiMphiloÃphupar ' , ^^'âitiomm his uerbisdeploraturiK eÃet^^^^^ Lb p f(r 1 ^^''âfäTanÃÃTM^/f ÃSÃSKTiW, yiafurfioc// Tl n^ j /â''*^^*â=''«Mlt;'«f sirafurr^fi fi^ iriflri S/z, vulf 1 *â^'quot;'mstgt; ttHiM^ î^â/ZfiUîa/z v^oS-iinri ^fü/a'
1 Ãââ''^Xl «Klir^THUticilTIj/t^ /uUté,CciVM ÃlytZ/Z lAt^
: â*«W^; et adderet,!Towljp Toïr «^ttyu/mt ^ttît â '*W»*«, iTTi TU ri^ha/f T^oyoprup ^cUuff/A*^ ^^^gt;w.Veru/m enimuero,cum hlt;ec non tam hu' qudmalteriuscuiufdam di/putationis, ^MreftantO .DoHoris Pr^ceptoris meihy cWibere^zir ut his,qu£ fupra diximus aliqtüd L^t. »rfiTrfrcoÃpo-gim. * Ariftote ^,^,^^^_,. ^.^ j( ^wtj VeriÃimumeftid, quod pofterioribus ftrihutio. ^'^pnticaufa efi. Sic cum D. Preceptor meius yi /^i7i(fv.^. j ^^bypotheÃesaÃumend^i eÃefi:atueret,qult;e tH^xtto/z.
fuperioruM
4« NARRATIO .^ fupenoru/mfeculoru obferuntionehttt ticylt;i ^Ir^ firmarcntur,Ciiu[M coMincrent-cr Ãicrandivm,caul'£ efJcntjUt in pofl(rïiogt;nn(^ââ! ,-nomicee rHy fM^ifi'a^up pr^diéitoncsucridepf^ dcrcntur,prmcipio non mediombitf luborUtt^ / r rdtis per hypothefim conflituit, erbet»Ã^^'^^ quem oüduum uulgo uppeUumuiddeo i ttvm,ut effet domicihum tllud,quod fttocoV^ totam rerum naturam compleéleretur'euirt^^^ uerfîlocum, fixu immobilem^; condidiffe Ãr ^ mum non percipitur motin, ntft per coUdtiotti^ dliquodfixum- peut nuuiguntes 'm muTÃqi»^^ ampliusull^ apparent terra,ccelum undilt;p/^ diq; pontui,trdnquillo à ueiuis man niiHü »^^â^. turn fentiunt,tarnet fi taittaferanturceleritlt;ttii'â horaetia, aliquot miUianamagnaemetianW '., Deu tôt eum orbem,nofira quippe caufa,wÃi'^[ fcglobules ftcllanttbui,ut penes eos,loco nitntf f xos,aliorum orbium,Gr planetaru lt;^lt;^â^^^^^^^â\oj maduerteremus pofitusac motus. de'mdettf^^ quidë confentaneti eft, üeü, 'm hums theatrit»^ Solern, fuü 'm natura adminiftratorcm,totttit^ ^ uerfi Rege, Diuma maieflate confficuti coHo^v tgt;ontanus f^^ [^ii(f numéros er Dij moueantur,^ et ' * nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Accipiat leges,praferiptaijifeederaÃruet
reliquos autem orbu in hunc modimidiÃrir ^^^
PRIMA., 4^ WnwioHlocum infrafirma)nentum,fru orbem 'â^uSatumiorbem frrtttim, intra quern louif» .^tHitrtis contmeaturâSolern uero Mercurij,de ^ Generis orbe cirewndari, quo orbium qume^ ^ilt;iru/in centra,circa Solernreperircntur.Sed ^â^oncauam fuperfictem orbii Martis, et conue ^^is, cum frits amplum rehäüfitfracium, 'J^^^^n^is am adiacentibus dementis, orbetu . frtundatu, à magno quodaorbe, intra fr Vier ^^^^is orbes,item Solem compleélëte,cir-I Wt non aliter,ac una ex fleUis inter plane-.I'^Wotm habcat. thme totius uniuerfrdiftribu J f*lgt;.Prteceptoris meifententia mihi perpen-^.^gpttiiUjpneclarefrnw.l,ac rede PliniUfrn-Iâ^dhgoycum inquit,Mundi,freu cceli,cuius cir-Æ *â teguntur cun{la,extera mdagare, nee inter f^WimjKc c apere humante coniedura men-^frbdit,Sacer eji, immen^us,totiis m toto,imo ^ââ'P[dotü,finitus er infinitofrmilis, ere. N^w 111,â *^â*^^ffâ^°'^^ââ gt;neufrquetnu,r,nihil extra con (^ °'^'â I^^^â^^â^iâ*o^ mquiramus, erit nifr quan ââ$ Sacre hterce de bis frire uoluerut, turn etiä Ãâfiam extra hoc concauü conjiituendi præclu' L *?'ââ â Oatire totam reliqua hanc Vlatura, ceu ^ââ^^lt;i»t,à Deo calofteüato mclufrm cum gra ^ â^ioneadmirabimurtGâ contemplabimurt
4» NARRATIO ,;; öd qiidm perfcrutandarntC^cognofceni^i^ ^^^, modis, infinitis mftrumentis,^ donif gt;â^gt; , L tduit,O'tdoneos twscffccit-GZ^**â'^^'^r'^^«V grediemur, quo ipfe uoluit,nequclt;tbtpj0â-^ I^ tos limttes tranfgredi tentabimus ⢠wmit^^ terea mundum ^e,?^ um infinito turn eticim ad dus concMum, ex eo qüidei» feffb eft,quod fteÃM omnes femtiUdre uui^ ^^^ pldnetis exceptie, etiam Saturno, ^w ^^^'^^ 'fi^ citimus, mdxmo fertur circula. fed idem l°^âi ,^ nifeftiusexD. Pneceptoris hypotheÃbu^P^^r^, (liafar patet. Cum emm arbis tndgnui rens,((d quinq- planet drum orbes percept^^'quot; ,, tionemhdbedt,undeuidelicet omnem â^Pf^^^i^ rum diuerÃtdtemMis pldnetis, pereoru/mi^ lemhdbitudinesprouenire demonÃrdtur â ^^ ^ interrdhorizonorbem fteUdruin d:qudli^gt;^ uerÃdrculus mugnus interfccet,zx orbes reKO ^ numfudrumaÃeUisfixis tequdlitdtembibesi . probetur â fdtis darumeÃ, orient ÃeUirW^^^. me infinito Ãmilem eÃ'e,quoniantquidem orbi^ gnus ad eum coUatus euanefcat, omninqi ''*f**â* t^ivnenoaliterconjÃieiantur, aeÃterramme'quot;^^ niuerà confediÃet. Porro quanquam adminx^^l. baud indigna tumopificeOcoaumquoq; ^^^ . hit corporibui )notuum,et orbium fymmetrilt;i^^
^j,- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;PRIMA. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;49
f^^^P^ifiifUs hypothe/tbus a^uwpiï^ confer-\^ '*â^° ^tiiiiiconcipi(propteraffinitatem, fcii ? ^^'° ^lt;^) i'*'^ '*^ ^^â'^ humina elo ^^'^â'ff^fittttutrim â qucnudinodum in demon-^^lt;bwnon turn uerbii,lt;iudm perfeilis cy abfo ^^dicitm, ideis harum fiMui^mMrum reru ^i^'^^^ ^^â'^^â f°^â^gt;^^- '^(igt;»fgt;i er m gene contempUtione efi uidere^quoino fw''^'^5â*°$ conuenientilt;i,omniu,mq; confen 1^^â^ ' â'âââ {'^^^^^^'^^'^ lt;î'^°^ nulliK m uul ^^^ypotheÃbui finis effingendarum fph^m-fi^^^^^^^iO^bes^quorü immenÃtAi nullo fen^ t,j. ^^donepcrcipipoterahtärdiÃimii, er uelo-^^'^^ »rewrnducebtintur motibiu â¢alijc^ à fupre-K °^^otnnesinferiores fph^rMmotudiumortt fj^vtueb.int,cum tarnen maxima turba diÃuta ^^'*e de re concitata,qua ratione fphæra fupe ^^ferioremiushabeat, rteedum conflifiere ^^^â¢^bjM Eudoxus,er qui eum funt fecuti, Ã^^P^oprium orbem trtbuebant, cuius motu in l^'^'^aU circa terramfemel circu/mferretur.Prlt;e %^^^ ââ^^^^^ieSyqu^ digladiatio,quanta lis uf ^ ^^^ueftit,deorbtum Veneris et KercurijÃtu, itH^^'^°f^^^â^ SolemcoUocandi.uerum ad-i*â mdicf lis eÃ, quarn^i unquarn poÃe compo ci hhuulga
Sa NARRATIO
HhUulgovibiK iflis hypothcpbui confliMiStincli^*' ciU admodum effe^que adc6 mpoÃtbik,quis flt;!lt;' róefl, qui non uidet ? ç^id emm obfittmti^ fi quis Satumum tnfm Soltm cóHocct.orbium ^ cpicycli adfc inuieem Ãruata mterim ratione â f«â* in ujdem bypothefibui communis orbium pbâ^^^' rum inter fe dirnenfio nondum fit demonflftit^ per earn quihbet orbis fuo in loco gcoinetricctif' feriberetur â ut fanè bic fiientio prateream, ^n^' i tas tragaduis calumniatarcs pulckerrin£ quot;âquot;â^ ; partis pbilofopbiiC,cr fuauiÃimlt;e, comtnmo^. propter epicych Veneris me^nituditum ,amp; ^ j afiumptis icquantibus lationes orbium c«ltÃlt;^^ / fuper proprijs centris, in^quales pombatv-^ ) D.Pneceptoris autëbyptothefibus, orbeflelb«'gt;^^ 1 tfldiélum,tei mino conjiituto, qutltbctplancis of' 1 bis Ãto à natura fibi attnbuto motu uniformitot fff' ( cedWffuam penodum conficit, qt luiüam^f'P''' j ricrtorbeilimpatilurjUtindluerftimrapitttiir-oo' ( de quod orbes maiores ambitus tardtus, tjpfop'^' / res S alt, rf quo quis principium motusamp; kof^ T 1 dtxcrit,uctoctusutconucitiebat,juoscircuituspof' i ficiunt. Qÿare Saturnus fub ecliptica hber i cornpicnsinXXXannisrcuoluttonentcoinplob ( i iupitcrinXli, b-lars in duebus,centrumâlofo'^ / / terrotanni quantitatfm adfiellasfixas deteriniWâ I j Venus in ^ menfibus zodiacü permcat, llt;woigt;'' /
1^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;PRIMA. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^
U***^ °â'^^ ^°^^'^ cifctiddns 80 dichui matt' i ^il^^l^â*^'^â*^^^gt;^^âââ fextantü orbes mobiles ! ^)Wuuerp medium circundantes, quorum ór-^^ÿgt;«iterrtim deferens comunis efl menfurar . â«(»»(iunt et orbtum Lunlt;e ⢠item Solis èt Luna y'A eic.ea quie ex centroglobi terreni. Ef qui i WW numero quis commodtorem dlterum, et ^- ârfw elegerit ^ quóue tout hoc uniuerfum fuos ^! 4 Deo Conditore, mündig opifice diftm' â¢^^tiilibiisfdcilius perfudferit i ts nanq; cum
^ ^ythagoreK,reliquisq; j^^phisutqui maxime eelebratur. quid autent j^ Ãfi opiÃeio conuenienuus, quamutprimum ^^f'^^âÃ^â^â^ Opi^^^ P^^'gt;^ ^ eodem per j^o numero mcludaturiad hxc,ut ita 4 pr^-^horbibusmobilibits harmonie ealeÃisper j^ âi^iKf) i orbes omnesfibi eo paHo fuccedant, ut ^ w ab altero ad alterum mterualli immenfi-f^^'^âi»dtur â zx quifqucgeometria feptus fuutn ^^'^hunctueaturmodum,utÃquemcunq; lo-^^^(tentesyfmuletiam totum fyÃema diÃol-J^^oieralibus his pr£libatis, accedamus fané oiiil^'^*^ â^â'â'*^ â ^â* competunt Ãngulit i nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;acincumbeutibuscor
lnJLâ^â^â'^â^^*°â^â^â' (â'''ââ^^ âquot;^^^^ dicemus de ^fbus motuum terreni globi,cui nos in -1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;dz hteremetè
î» nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;NARRATIO
^^^è»^- ^âfgt;'fgt;«igt;^- CtmiB.PrteceptormatiPlatomMf iiKrcntibus Pythägorcosfummos DiuiniiUilis ÃecubbâisitbcfKi â °'^ant? ticosfequë!,Ãphierico terr£ corpori cinuUreshit^ tiones ad 700// fOii/tiftXt'tii// câlinai aÃi^^âidäsgt;bfibii^
writ s aa rw/z ^ottfc/^ifta// caujo^ api^â^^^^'^'i.....; ।
dAiccnfcrct,utderctq-(qucmadmüdiivnkri^otiliâ â
quo^itcftatur) uno attributo terrie nwM,amp; ^-^^^^
re,tribus earn prmcio ut maxime pr^cipuii nW«^J
_ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;motibus^affuwendü iudicauit.Primo n^c!;
tres. U mundt diftributionct ut tnox didum Diurnus. conflituit terrain mtra Lunte orbem,[uii u^^ inclufam, tanquam fphierulain fowojDwtWÃ^** dinantenum'nie,ip/iusglobi ah occafuitiortii^^, j tu,diem nodlcmq-^atq; altam fupcr altam cab r* tjwrtalibus,prout fc Soit obuertat,producere.^â^^ Ãnnuus. do loco,centrum terræ cumfîbi meuwbenabu^â â^' mentis fcilicet,et orbe lunari ab orbe tnaÿtogt; ^^ Ãââ femel atqueiterum tam memmimus ,utitfongt;ib^ ecliptic£ plaiw , fecundum fignoruM coi^lf^* tiamcircumferrt, Tertio ^ £qumo{iialei»,(r Oïciuiitio- ^^ i^â^'^ lt;flt;^ planum ecliptic£ conuertibiletn W' »gt;«. bere inclinattonem, ey contra motum centrittr
Hitta, ut ubicunqjït centrum terret teijuinedi^ C^ poltterre, propter talent axis terrie tnt^bnâ^^ nem, CTfle liait orbis immenÃtate ad eafdem n»^^ fartes temper fermé rijf taant, quodfiet, Ãi'*^'
I^ PRIMA. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ft
4(cj) *^â^^f^^â'**⢠â'îâ orbe magno in conÃa^uentia W^^'^^â'^^â*^^ ^lt;^gt;'^â^(^xtremitates,qui politer' \ i^''^â*^^ diebM^crè m antecedentia procedere in ^l'gt;'âtur,circa axem zy polos, axizy polis orbis j^âiidW ecUpticæ a:quidiflantes,cireu'os p^ruos j P^Bfio. Hw autem motibas ,ubiexr). Præce' | ^ ^^i lentcntia binas polorum terne hbratio-i Æ â'ino^ item motus, quibus centrum orbts magni Me iijjcrenti motu fub ecliptica meedit, adie .^um bis qua fupcrius de Lun£ motibus dr' â ^^ centrumdiäa funt,habebimus doätÃme
^^^ ^^â* ^yp^'^^^fi^ ratio,ad tO' j 'âfl»'iB4»n, quam primi motus Rcccntiorcs UO' U^*âââ^â lt;^^ ^^gt;^â^^^^fi'^^^-â^^ fjihicrcemoti' ^^â 'iâcmw,deducendam-zy causas eorüaÃignan ^^'^quot;lt;1 circaSolis Lun^qimotuszy paÃionesin J^'â^lt;tnnis iam tranÃaHis ,diligentibus ArtiÃeti ^^tiombui contigijÃe eà animaduerÃum, ut fa' j 5'«gt;4 foflea ubenus dicendum erit,fjlentio pr£' ^ââ'^ââ¢u,qiiodnimirumorbis magm motusappa' ' ^âlt;« in reliquis qumque planetis ingerat. tam f^is,^ cru iâ ^^,lg orbe, tanta remm doilrina MprfbenditHr. in primi motos dodrina nihil uc' | ââ^ 'wtiindiMn , q«lt;e enim eà proprictas eorumi, 5â*r««tad 'muieem,maxima dedmatione conÃi-^^i^iimrAt tone inueÃigabuntur reUquarume' 4 ;
5 nbsp;nbsp;nbsp;NARRATIO
tiam partium tcbpticlt;e decUnationes ,4cenp°^^ reâæ, m toto terreirum orbe umbraruWiG'g®ââ* num ratio, dieru quantitates, afcenfiones cMiij^ fteüarum ortm et occafus,etc.hoc tarnen mterb^b CZ Veter urn hypothefes intereft, quad in dlif ^'ââ' tra ac à Veteribus pnefcriptum eà ,ficJldto in of^^ prater eclipticam,nullus circulus magmationif^'^ prie defcribatur.Kcltqui uero, ut funt aquino^^' lis,duo tropici.aréhci et antarHici, borizlt;^'''^ ridiani, omnesq- alij ad doiinnam prommiamp;^i^, tineiues circuit, uerttcales, altitudinum, pan'^^' coluri,crc.in terra globo proprie dcfignin»gt; cr per relationem quandam incalumreferm^-quot;Eorum autem qua circa Solern apparent,praUf '*P parentiam diurna circa terram reuolutionis, qn^ citm omnibus ÃelUs,z^ planetis reliquis commc'n habet,^ qua Ptolemäus ac Rccctiom proprijs 5« lts nwtibus tribuerunt,accidunt et C ea, que ctrei mutationcs punilorum ÃolÃicialium aquimdii' liivm,cr ÃeUarum ab qÃdem elongationes, atqueS' pogij aÃeUisfixis uartationes contingere iepre henduntur. qua omnia Ãe noÃrisoculisoÃenab baud ficus,ac ÃSol, et Ãellarum orbis maueren» quomodo enm 'm oriente emergere, fiuorm,0 paulatim fiupra horizontemdeuari,donee »ri' üisivin
FRIMA. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;yj
I pO'fHjgrffif, 4 quo pariratione defcenderct â^jnfaushcmifjihjcriü permedre ,tndiesq; di-^'i^feuolutionf scan fixere uulgo credMtur, . ^MwomöfHjqHfmterf^D.PraceptoriuxtdPht ' ^^iidt,fdtis cuidentes caufd^:hdbeLQuodau j â'Sol nabis ÃaeundumÃgnorü confequenUa pro ^initatur, atq- tak motu ecliptic am deÃriberCf , ^'*'wp«î annû coiiflituere nobis perfusdeamus» Mow» mot um, quem D. Psteceptor terra: tri' Moi poteÃ. Terra enim orbe magno lata, ey
LifeMjCr Salem morante,nos,qui qui-ç^am quieÃere putaotus,Solern Arictem flel-^biiBfrc exiÃimabimus, quippc ex terra; can' ^itKiper Soient in orbem ÃeUarum eieHa in Ari 'âoS^rnmincidct.deinde terra progrediente ad Mwo», SolTaurum petereuidebitur, ethunc *â quot;wJiH« zodiacum permeare, cum tarnen ipfo Wt/iie, hme motum ei compttere Ãatuamus. . ^'^'^tisfidcf^n^fjrittcmpui, quo centrum tcrr£, pSolifm apparentia, abeademÃcllaadeandent ^^^^^^^^ââ r.Tertius terri motus certas,ey or ^^intoto terraru orbe temporum uiciÃitudi-' pfodweit â per hune namqi fît, ut Sol,lt;y relt -: pflaneta: m circula ad a;quinoélialcm obliquo ⢠gt;ttd(attiur ⢠eadem'que fit SoUs ad fingulcs i 4 terr^e
j(lt;J NARRATIO terrætraité habitude, qu£ futureeratd^l^^^' il: Hin uniuerà per hypothefin occupäiue, C pi^^^ tis in circula ohhejuo mot is. Quonidtn nioK^ ilt;P' nofhdlis planum, propter polorwm Quorum,util' âü mctuab cellpticlt;£piano,mcolltitioneddSoleitt refit äitur et deelinat,feu,ut Grlt;eci dieüt m livide, ru tgt;« A /'(-«, fib ij fié ft rè ecliptica lacis cadent e^i^ noâiaUs ab ecliptica redit deetmatio, ipfiiji po^^^' urna reuolutionis femper fibeodtmguafifc^^^ fiiharafi ituerfinfur . deinde in maximis dtc^' tionibus tec^uinoflialis, ab ecliptica plano ad Soi®* lm ca ex centra Salis cxiens,ad tenâa centrüf^^' neconica terraglobü Tiiuina reuolutionecirent' lutti dijficat, tropicosq; deferibit. Praterea^Ut^^^ acjuinoHialis planlt ab ecliptica plano ad Solei»fij xiine refieélitur, in uniuerfa terraaciuinodiücoti» git,cjUâppc cum à pradiéla lineaglobus temei» *' quinoâiali in duos fitnijf haras abfiindatur.Sedit' bc^ui paraUeUdicrumin terra,pront refleHio amp;nbsp;déclina'lo'ifiuc,ut uerbis utarPtoleinai, j^i/aauâ^ iyn'^iirts'') aquinoHialis ad Salem fefe coingt;»ifi'*^i Kotantur. ardiici uerocj'antaréliciapunéli^ ^°^' tingentibus horizontes defenbuntur .Scdpcldra 'D.praceptoripolL ecliptica aquidfiantes,circit aquinodhaUs polos depingunt. globi terra Miti» Circulus magnustranfiens peraquinoHialild'^'
5. n.. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;., nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^o!
' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;PRIMA. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;J7
\^'^^^^'^ '^^^âlt;^'ftâ^*^^^ polos, colurui folftaio
^'^ iVquot; aliui cundem wi tequinodialis polis ad J^ °^ redos l^hitraUs ïnterfecans coluri tequi-tij n ''**ââ ^^^^^fuhibit.Aique in hunc modum, uel Jâ°^tloci preprij circuit, udalij quotcunq^fa-i 'âââ lt; m^cribtycr exinde ad fupa extenfum ex ^^^^^i 'mtdliguntur.Vorro earn propter obpr If^'^j^prriii terr ce globus in eccentrici cirewn-'^^^^ruolaucritjSol in mediu uniuerà fubfederit, ^^°^llt;nuulgarib.hypotbcpb.centrü eccentrici in ^^^^fotu^ uniuerà » quod in ijÃc et terr ce, ac f^etninoru neÃra estate crat,ita contra in D. ⢠'^Wk hypotbeÃb-centra orb is magnkqnod ^y^^ipionoÃree narrationis per centum eccen ^'Ã^^Heximus, inter Soient D. Presceptori uni' '' Mium, CtfielUs Sagittarij reperia!ur,ac diet f^^â^bit magni in centrum terrec incidens medij ^^^°lis lineam referai- cumq- liinca ex centra
^f*' ^ââ^â^ centrum in edipticam deda, ue ' ®«i«» Solis determinet,twn eà obfeurum, quo (. ° Æ â^ ^^ Ptolcenicci, KeccntiorHq^ traditions in Mierfui ecliptica tnoueri a:flimetur,atq; angu â'^Ãtatis 4 motu medio geonutrice inueÃi' i »iff '^^^â* ââ*f^*â ââ fumma abÃde orbis magni e^ t,?^^'^°^â^P°ÿibooumin ccccntrico occupare ^^ttiZy- contra ilia in ima abÃde morante, ipfe
narratio
J«
MI perigio conl^iciitur.Veru enimuero lt;IM fâ^^^°^^ flclUfixje i punélis cequino{lulibM,amp;' (oljlid^ü' hut elogari uidcätur,Qr maximi SoUi oblt^^dtiUM riari, z^c.quodfub initiü üarrationii ex D-W^' ptorh Dt.111 deduxi,ex motu decli/ndtionih^lii'^i^ ntraliter propofuimui, erbmif Ãbi inuicem oceuf' rentibiM hbratiombuf dependcre D. Pr£cipi°^ co(; legit. 4 poUs, ecliptica palts, ut non iti muit» ^^ diâum, aquidi^antibus, utrinq; isgrdd. A-oquot;quot;â' circuU magnt numerentur, ibiq^ duo notentltr(igt;'*' il4,qult;e polos aquinoUKtUs medij referut-tn: «t col* uenit,duo colurt folRicid,et acpiinodid mcdittiiji^'^ guentes deÃgnentur. Bacfdnè difcendigritii^o^ cipidntur,cr delmientur m orbiculo globu/mtcrU contmente, cuius untformi motu, tcrcius, ^w ?â¢*' dem terra tribuitur motos, contmgdt. Centra nf tem terra inter Solern, çy fleUas Virginis ebmof^' te,refle{ldtur,feu obliquctur aqumoäiilis m^^^ ad Salem- cr lined ueri loei Salts per communesr âionem pUni ecliptica, aqiunoäidHs medij, O' ®' luri diflmguëtis aquinodid media tranfeat-idijidi' ut fit aqumodhum uemale medium, Zfftnnd £lt;1^' noéluan uemdle uerum, ubi idem, qucmadmodiXf exfequentibus liquida conflabit, ratio motuwmjtt exiget. ab hoc loco terra centra aquäli motm^ fit liâtÃx» fingidù diebus s^mut.S Ãeun .nid!'
â proetdeniti
hft j â fâ'*'â'^âââ uerndle medium tdntundem m Mo f f^'quot;* ^^fâ^ terra centra canficiat, cz paulo
h^ï'^^U'â*^^(^^^^gt;^^^ flt;^^^ t^f-unguium ii ;^â'^â^^'^ htcc rfl cauft,quiimobrë fpat.
mato-
^tâ^â^ ^â^ ^ft Câiufigt;qâ(âi^brë paulo an-[ ^, WiouK nutum tequakmfermé, aquab mo' gt;t^^^^ ^^^â'^â^ â^â^ Ã^^^â^^ fi^â^ ^txtmm. Sed crefcen itngulo, qui d pundo uernali «equmoâtit' ^^^^'i fupfr terrlt;e centra ( iuxta lum poÃeum C4 -(^^^^l^amp;^â^^HT^pt-iu[qudm centrum terra ad la ⢠j jj^'^Pfic«?» unde digreffum reuertdtur deniq^, li' ^ilociSoUsmaqumodium medium metdet' i Me uidebuntur nobts mediareu aquali aliquo ^Mcofquentia^pro antuipatiow rdtione,pro i ^*'q'gt;elt;inticipdtio,ut prmetpia dixw dnno Ac' i Wof^ïoÃeciid.ferè, CTtnXXVMpCCCXVI
^ l^ptijsm integrdm reuolutioncexcrefcit. ,Mittiqi qwdfit aquinoihu medium,quid aqtid-
1 J*Pi'«fJS(o,cr quamodo hac ceu mjlrumentalifd' j ^^gt;oculispofmtfubijci.De'Librdtionibdx.Sitli-^^^ttdd determmutd A B,ut exempli grdtid e^mi â¢*â Iwc pudo Cindudi lt;equdks pdrteis diuiddtur, ^lt;f^ dltero circmi pede in à coUaato defcribdtur 'ââ «(te D E,extcÃone C D, uer^w A,6 minXqddr' '^püWc filicet)ct eiufdë mugnitudinis de dltd db hdc ^fnu duo circeUiÃut ftc mierimloqui licedt)fdbri i^i^fiitdcoponuntur, ut alter eoru cireüfcrentia
aïteriui
«0 NARRATIO
ttlteriut dpplicetur,quo libere circa fuum cOitrM tnoueri poÃit. Q«ï autem altcrum in circum^mn' tiafert,primusuocetur,dccentraImcfAB input do C affigatur-fecundi circelUcentra nota^, etin dreumferentia dufdem ad placitum pundo aidin' pto,nota G adpvngatur.(^od (inota GÃcundidf ceïli appheetur A,tcrm'mo Ime^ aÃumat£,(d' ^lt;'â'â U D eiufdem' actequali tempose G in unai» fââ^' ttm [uper centra F angulum defenbat, ditpluin ^' gulo db F fuper C m partent diuerfat» dc[cri{itogt;?^ tet m una primi circelU reuolutione nota G Ãlt;^. ABbis defcribendo perreptaffe, et fecund^^{ limt bisreuolutum. Quia autem tali deÃrif^^^ ncitredæ per duos circulares motus cotn^no » G punilum circa A. CZ B terminas tardiÃl^ P*^^ mauetur,in medio autem circa C concititit'^^ t cuit D.Pr£ccptori talem nota 0,pfgt;â^^''j^j^ motum,librationem uocare,ctm talis tnottis i Utudmem pendentium maërefiat.
etiam motus, motus m diametrum. Mf» tione dÃumpto circula,cuius A 3,cétroCld'^^, ter,exchordarüdodrina-quo inloco fâ^^,^ 6 metn A B circeUum motu,quem dixUcotupdâ/^^ punâü Ãt,conflttuitur,tabulaq; proflbapbsf^l^ fabricatur- Motii primi circelU pP^^â^t^ attomaliamuocat,eo nattai motu ptoÃbap'â^^,
. PRIMM. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ft
'iniif â^â¢Â®^ ^ (centrum fecundictreeUi in ar ij-TOtU primi à D punHo in Ãnifirädifeedem, ^ââ^tlt;tngulum,qui fub DCF Ãt^-aduumjo, d *â ^^^cum^erentidm circuli A B,fgt;: centra C de i^^^totidcmgraduu/m A Harcivm contnebit, itrcui D F primi arcetti ⢠et quid fecundi dr [^(â«Nfl« Gab ii,lt;id dextram ratione dupla pro-'M â*^^'^ â^ ⢠flêâ^ ^ ^f** ^â^-^ dudnjpatet ^eÃeÃmilÃmdupU araa Aïi,G^GC,Ãc-R iupli ctrciK reÃdui AH dreinde c^uadretnte, ^^' Cr A G gt;nbsp;5 40 partium, qudru e^Ute ex cat' J^^agt;qudntum uideUert Gdifl(ttabA,mdid ^° A B.t^odÃuero A B pruefupponatur ôo,G 'â â ^^m ^,zrGB $6,unde fadd p arte propar^ â'^lt;iii^,babebitur,m(iuapccrtedjjitmpt£ U' . ^^elie dettrmmdtlt;e GÃgnü fiibÃfldt in tdli cd-
: Z^^ii^ n^yj/Tif^e fanè uiff perceptii, in fdcili ^^mteUigere, quomodo C}quot; mdximd ^quiiwdn âi ecliphcte plano oblnjititdi udrietur,cruerit â^^dtorum praceÃio tn£qudld fidt. Principia 5lt;$i rem brcMiorcj arem d linen redis,quodd[en' W lt;[itidcm,nihil differdnt, icquinodidlis medij po ^eftitrionali pundtiCimagindtione dpplicetur.
, ^v^ dwtë A B Ãt arcus coluri difimguétis (olflicid, 1 ^fAi B inter poliim lequinodialn medij fepten^ ^ien^ni) er adidcentcm polwn corumfqui eclipti c«epo'
fe NARRATIÃ
ctftolif itquidi^Mâ qu.tre er ter 'â tni'i^^^ poll diurn£ reuolutionis,feu terr£, ab ecliptica â^ 'didum,polo diÃantiie ⢠A nero inter cundem ^ord' lern equmoHialK medij polum,cf ecliptic^pbt»»â unde GT maxim£ poli terr^Ãi polo eclipticiegt;re^' iionis.Prlt;eterea duobus circelUs linea A 'B,uticoit(' nit,applicatie,mtelligatur quantu ad pnefens poln^ terrie Borealis in G punflo, er motu duoru eifte^ rumeSpoÃto,ImeamAB 24mmu. deÃriben'r' mili nepe machinatione polo meridionali motoi^ oppoÃtionis feruata, ceu pendéte müdo maxix^^^ clinationë mutante. Et ajfumatur prmu circe^'^ 55:XXIH1 MXXXlUIuMMW Aeg^tifsraabH^ hern copierc,et termmü,à quo prtneiptû moitiéââ^^ mali£eÃe â¢Apuniiti circumferenti£circidblt;^^^ diameter libratione prima deferibitur ⢠atq; dùV^ fiatim patebtt,à prêter hanc unicam poli te^f^, lam haberent librationcm, ipÃq; poli terne Ãco^^^^^ di^mgucnte folfiicia media nonabÃcederent,^^'^ modo taU polorum terræ motu tanta ,anÿdus 'i/nt ' nationis plani lequmoiltalis ueri ad ecliptica pJ**â^ propter polorü Ãuorü progreÃumabA uerJusC B decreÃeret, contra allant ctrculationë coplti^^ aBadC ,uerfus A crefeeret, nuüâq; ^pterti^ quaUtatem in æquinoëliorü proeeÃione dppatÃ^^ Porroautem quanta per obferuationes t^^^^^i'^
P R I M Ai
U 'NniSij itqtùnoflialiii uera d punfiis ^qtùnoâia hk''^'^'^^ ^â^â^f^^^7o mmutis maxima próft-j^^ÃclongarijobhciuitatK 't^aemutaUonemt j *'^ duplam rationcm haben, ad conüituen-
*^⢠ïrieceptor CT alteram infuper tUa inferio' â'^fitionem animum Ãuwn Muxitgt; quauidcU-â -'ââ tor« d coluro di^mgueute folRida medta, ^^â^^^â^â^ ^^^i^i^^^f^^'^dél^ ^^â^ â^ ^i^â^*^ f^â^^1^ ^âdonis A C B arciM,feu Imea reêa, cü cobtro ^Si^fntc folÃicia medtd lt;juatuor angulos redos ( Jâit. fit nero in feptentrione A dextrU mundi ^'Kinijlrü occupet''m meridte autem A Ãnifirü, ^^^»^ C huiui,per notât G pritnæ hbratioms ^Ãi Ac B lineat 24 minu. eiujdem defcribat, de , i^buias G notât poll terr^rcuera aÃigantur. i â'âcffcMiid hbratione utrmcà d dido coluro in A, â WfrewK terminis conftitutis,z8 tantummodo '^â^d(fie{lantur,cum polis tn talibut locis,colu
â nbsp;^B^Koi Æ folÃtcia uera,cum dijlinguentc folfti
â^ditnotabiliter,maioremangulti7Q minutis ^ontineat, ycrum, quoniam profthaphlt;erefes ^â^^Ãonis refl^eduad pmdumuernale medium '^â^^âeii:).Pr£ceptor[ecundamlibrationem,taiiâ 5*®pfr pimdum uernale uerum ad medium con' *''i^^i}eandemperpendit,maxime cum huncm quot;W» proSihaphterefuim tnuedigatio fit facilior.
»4 NARRATIO t^MrecrlinettA'B 140 mitt.erU,er pcüf^^ utref^ondedt Uncieborcali Itbrdtionii foundcC üutem in punUo uerUdU nudio,pun{io uermh uen C notdm occupdnte,et ut qud: ex centra alterutrui^ circcUorü j ; min.Ãt. Fr^tered dutë terminiu â if» wittum motm, cfl punäum uemdle medium, d lt;i^o punilum uemdle uerum dd dextrim,AHerfii! excHf rit. A ionidlid uiro numerdtur d pundo ftl?f^'â circuit, cuiuf dimetientem pundiim uemdle K^ââj defenbit, quad in etufdem circuHcircumfereiiM^^ feptentrionem d coluro tequinodiorum medioi^ mmatur. Et cü in und obliquitdtii reflitutia^^âH^^' ! ceÃtonis in^qudlitdc bii compledtur,huiiuje^ââ'', Itbrdtionis dnomdlid M D C C X V11 ptijs perficictur. qudre qt obliquitdW â^^''' ^^^ c x tdbulis de[umptd dupUcdtd, prlt;eceÃionu, hum reddit ' er tiltÃmpheis, buiin nero dup cognennen cft. Quad Ãfecundd hitc librdtio Mâ ^^ ponenddfutftee dngului mcltndtionii iltdlis ueri eteclipticic, quodquidemdignudm^^^ ucrftogt;t£eÃct,nonudridretur,ut putet- ^^.âââ^^|jD dppdrenttdrum diuerÃtdd proptcred contig ^^^ fold prxccftionis tequinodij iuiequdlitlt;*^^^^ ^ derctur,utrtsq} dUtem Itbrdtiombut poli terraÃbt inuicem occurrcntibui,ut du â â j, tibuf circa palot aquiwdidlft mtd^^ÃS^^ ^«^
r PRI.M..A; nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;rj
' diU '®®***®ââ* deliniabunt.Et cum politerY£ in (jj *gt; Hjlmgucntemfolfticia media incidunt, ue (^â^ cwn medio in codem idcebitplatw pun Ã^^^nalc uerum cum medio coimgetur, cum ^^^npolis utriufij; cequinoâidUs coniunfiis, t *'?«»;o^(.i?iKm, er coluromm diftinguen-^^''â â»nKdi(i,quam uera folflicid, ^ lequinoäia â ^^^ ^^wgentur. Polo dutem feptentriondU in i^^^^licundcelibrdtiünisucrfusAdcxtïv,m Imi 0i?^'^â^â^gt; ^idiondUpolo in pun^o oppcfitó ^^^»^^ftittoilivm uenvin Icguïtur Medium, \f^^fiât'âinniediwm,^udm ucrum teijuinodidkm ^â¢^cd polis tame mundi Uterd permutatibui, ^^polta'BoredUsA coluro [olftidonvmme' ^iiniflrumfduflrdlis dextrum latiu teneat,ue ^*^iti^{ïiüpr£ccditmeditim,citiusqs Sol cum ^'^'^gt;»cummedio (equinodidU congreditum ^â^ibAuafusE poUi terræprocumtibus, ^^iWnediwrnuerumSoliilUdà obuidm pmee' â?'â**^dd aquinodid propter hanc cduÃmdc-W â i B Hoü uer[ui A,cu Solern quaÃfugidt,dn' ^^f^imu'fHd ere feit. Et polis terne circa C ha ^^^^heuiori annonvm/fado notabik antti ere dut decrements perdpitur. Cum^i appa^ â^Werim fxdrum proceffus annute quantita^, gt;^^lt;llt;tinodid eolligatusÃt,eadcm prorfus ration
e neue'
â¬6 nbsp;nbsp;nbsp;NARRATIO.^
ne uelodor, CT tardior punctorun jblftidorii d^^ nbsp;nbsp;.
Ruined lorum dflettis fixis elongdtio in dnucedn' tid dnimaduertitur. De Solu auté dpogio,^U£ffâââ'â, lt;nbsp;cipio ex cbjeruationtb.fecundü D-Pr^ceptorii ntd , fentcntidin deduximu^,quantum db teguitudij «ff' nbsp;j
ni db co elongdtionem attinct,tx mox didd [otis W nbsp;nbsp;।
notuit. progrejjùtuerà ipfmtapogij jubeclifticdi motu centri parui dreuh, er orbit magni centri, m parui drcult erreumfirent ia uniformi lattonc d^ det. Diameter srbiï Magni,aui eciiptic^e pf ^ââ^'^ paruif circuit centra tran/iens, efllmeai)teiifquot;gt;â^ abfidum SoUs ⢠fed diameter per Solis ,orbtsq;rtâ' gni centra efl Unea uerarum abjïdum. Quanlt;iiifi«gt;' dum autem centrum orbis magni inter Soient ff^o cum eclipticte, ubi Sol perigium tenere creditttfi reperitum ita Ãmtliter centrumparUi drculimtef j locum pengij â medij,er Salem ftatuitur-Tenipore j , Ptolenhei Imea uerarum ab/idum à prima jidd ^' ) rietii msy grad.^o min. loco apogij appâter,Ui, (f l ^3? grad.jo min.pcrigijtitrinq;terminabatiir gt;ne' 1 diaram autem abfidum in 6ograd. ié min.Gâpim' 1 do oppofito Z4.0 grad. 16. mm.nam centrumorid 1 magni, à fumma parut circuit d centra Solisdiftati' J tMziâferegrad.inantecedentiaprocefi(nit,tótun
dein
j nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;P R I M Ã. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;$7
( codent tempore anomaliii Ãmplici,qult;e Ã^^ixitatis cxiflente.Vniformiterdutem procé ^^»tro parui circuit[uper Solis cciuro, et orbis tmtro m parui circuli circuferentid, uifa e(t ^'gt;lt;ibfts Solls, tempore ob[eruationis, quüba^ y Recept or,6^ grad.zs mmu.dprima flelht ^K tenere -at cum epdem tempore anomalta fint ^^^^^tgräd. fermé cjfet, profthaphare/ts tgrud.
' ^fermérepertu eft,cëtrum(j; parui circuli m-| c'^âf^iJigr^d.jï min. locüperigijmedijcon-^PMïrw eccentricUM orbis magit i, feu exceit ^^^,fi placet ita ioeiuhijuie Ptolemlt;eo âdut
1 ^â^ectroorbismagnifuityno/lraiCtatc-â por' ^^^fittingit^utoiferuationesoftendunt-cr D. *^fptortï hypotheftbus coflitutis, mathematici â^fadle deducitur.Quomodo autem,z7 pro ^f' eentri orbis magni in paruo circulo motü,eccé 1 , 'fut« ^uinejue planetarum uarichtur, ut in eau ^^uaniarü hypotheÃum propofuimus, haud eü labore intclligi poteft. In contemplations â ^Ming; planetarti, cti/ni duo potiÃimü confide-^ Entant,qitomodo,et quantus eentri terra ad i^tmuiplanetM cetra aceeÃus, uel reeeÃut fiat-ex, deinde
lt;5 nbsp;nbsp;nbsp;NARRATIO
deinde ijuam iüud augmentw», uel tionem, ad illam qu£ ex centra deferentie dtij bet pianette habeat, non opus erit caufat lolt;^^ tere.ln Saturno cum uel tota dimetiens Untillu perceptibilent admodu/m rejfeâu Mt â quie ex centra deferentie dus quad primus fubfteÃlatoorbeferatur,nullaOgt; tianie eccentridtatis Satumi, obferuationeSt'Of repoterunt,deinde quia louieapogtumper^^ drantemferè à Salie apogio conÃititgt;hodie pm centriarbie magniproceffu,m,nHÃlafenfbil^â ,â tricitatis dm deprekeditur mutatiOjtainet^ ^^ lis er perceptibiUs ratia dhnwtri parui cifâ^ \ earn qua: ex centra arbisfui effet.^lt;^ ^â^â â¢^leit' quarc in Mercurio quoq^ nulla eccentrical tiatur nwtatio, cum fiimliter Solis apogij iâ^^^ |^, apogio elaudat,Martis apogiu diÃat ab apoÿO lis adÃniftram so fere grad. Veneris xtram 41 grad, funt itaq^ centra horum m idoneis loeis conflituta, ad perdpund^fi^ tionem -et cum diameter parui circuit ad '*^'^Ãâ*'^L bem,notabtlem habitudme habeat, de duobushis planetis per triangulerrtidonruia minatis,muemt D.Precept or Martis quiucmi tridtat:â,Veneris uercâpartent, propiff ^â^^
' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;PRIMA. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tfj
'ffltri orlis magni ad Salem deeeÃiffe .âf^eau-⮫^ aliqtds motusterrie attributies parum te^
^lj uidcrertur habere , 'mduftriti t^ eefS ^n-^â^fadluin eftyUtquihbctmocuspariter eri» plarwtarü apparcntibiK moubiMnotabiU' ^^ffehenderetur,adeopaucis motibuisrriaói^i' in natura necefjarijs,fatiifieri ^ii^nitmfiit.ideoc^ cr ccntri orbis magni mo' .^titttumadSolcrn,cr planet as eundem dr' ^â'tes,fidetiamad Lunte paÃiones pertrngit, ^â¢iWoJarn mtnek Ptolemteuf dfiantiam Salti ^'^maximam çanfiituit eÃe mo partium,e^ua' ^^l^tiUie ex centra terrteuna,craxem umbrte ^ttnz68,itaD. Prteceptardemonfirat nofira ^^^iutdem Salts à terra maximam elangationem quot;'quot;79 partium,et axem cani umbrte 16 f. etste' ^^oeptie caherent, ad utnufcii luminaris motui y^eiones, praptermutatos hypathefes perpendé Stunde üarratiani huic fubÃccuturie refiruan ^^tminum uerè dignamadmiratione hanc na ^bypotheÃum D.Pneceptaris mei fabric am - nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;, hypornchu
1 ^^^CUrCpUtOjjéCplUStVlhldüCiljUmcDScbo demonbus
''â^^flatonid ilUus m mentem uemt, etui paftauam i nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;newtiun.
1 ^t, quid tn Afiranamo requiratur,fiibijcit de' p'''figt;'gt;ixp fgi^i'aic srtiTiTsâtra fiiliric 1k«i ii y^rtt ''^^â(iraiftii ^^vfta^iefUTiystraâ.Cumautéapud
1- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;et teart'
70 nbsp;nbsp;NARRATIO
te anno fuperiori rÃem, atq^ 'm cmendiHieft^^^ i^egiomontani noftrhPeurbiichifPrieceptorti ^^â tuos,et ahorum doélorum Viroru Idborts '*. J, inteUigcrc prmu 'mcipiebutt, qu^is opuf,qgt;i^^^ iabor eÃet future, hanc Regina Kathem^ / nomiam,u[ digna erat,in Regia[uani mamq; imperij ipÃiu reftuucre .Verton cu tiolente,j]pc(lator ac teftis taham labortt, qtii^^ cri fane animo et fuÃmet, et magna ex ftift^n^ tnt ta D-DoHori Praceptori meoÃmfaibn,«^ ^ timbra quidcm tanta molli laboru fonmuffe efi autem tanta ha;c laboru moles, ne non cuiHji^^i. HeroK,eandem ferre poffe,et fuperarc deniqi ⢠^ but de coups, ego quidé Veteres memoriie pfo^ â fe credidertm,licrculem loue ftimmo Pâ^^â^'ââ/^ lum, poftq humeris fuis amplius dijfiderett^f teru tmpofuifc,qui atate longa affuefailus n-g animo,'mfr adln q; uirib.ut femel clt;xplt;^â^^^^^°^'^ a vfq^ perferret.Ad bac Diuinui Plato,fapi(ti^f quit Plinius, antifles,haud obfcurè 'w Epi»^. pronunciat, Aftronomiâ Deo praeunte 'iwenuq^ fe ⢠hanc Platonn fententia aUj aliterfortafe^t^ pretantur, ego uero,cum uideam D. Dodoreni r ceptorem mevm cbferuationes omnium fuii,ordmc ceu m indices coüedlas, femper inept ÃU habere deinde cum (diquiduelconfiituendi^^^
PRIMA.
j^'Wid'tfm ç^ prlt;eceptd conferendum, à pritnis il ââ^fatutiontbut adÃtas u^q; progredi,cr qua in-I ^hidoneomnia confentiant, pcrpendcre-porri ^inicbonaconfiquentia^Vrania duce,collcgit, *^^tol(ntiei,C!' Vctcrtmi hypothefes reuocare, e^ ^ÃWm tafdemfumm^ cura, perpoderans, urgen ^^otumica «t/dyxf deferedai deprchendit, ncq-
fine afÃatu Diumo,cr numine Diuum no~ ^^fotheÃt affumere, ^ mathematica adhibitei ^*w» ex talibM bona cojequentia deduci poÃit, ^^^âcèconftituere-atq; Veterudemqi, ez Ãai ^tionesadaffumptaf hypothefes accommo' ,â®'fit:,poft iflos laborcs omnes exantlatos, Ic' vwnomi£ demü confiribere, hunc m modum ^mteUigêdum eÃe puto, Marhematicü Ãde-'''^i^perfcrutantë,rcAifimie aÃtmularic£C0t ^dimodo baculo fiio duce, magnti,mÃnitufmt ^'^m^nitHq- deuijs muolutïi iter fit con fielen lp â ÃX'dfietiaUquandiufolUcitè 'meedens, bacu-â ^°gt;tiüqu£ritan!,et cidem quandoq^ dcjfieradiu r ^gt;txlwm,tcrra,omnesqi Deos muocabit,miâ jj â wi auxiho ut ueniant hunc permittet quidem /ââaliquot annosfiiox experin uires,ut mteUigat ^'^biculo [uo minime ex mftdii periculo filtbe 'fi^fit-porro iamiam animum dejpondëtiapfiut P*« Dfw, ntdiw pomgit» mdnu^ ad optatam
e ^ Mtft;(W
7» nbsp;nbsp;nbsp;NARRATIO
mctamperducit.Biculus Aftronomi cÃipfât'^^^ â
primumaudet.Quidetenimhtimanimgent] un ad Diuinas bits res,tamqi à nobis difiw procidtitt' ueftigandasf quid caligmantes oculii
D:us iSi pro fua benignitate motus tieroicos w» rit,z^ tanquam manu, per inccmprebeitÃbäeou rationi humam iter deduxerit,haud crcdidefgt;'^ ' la i« re Afironomum Cicco lUo priftautior^^^i^ liciorem effepr£terquam quodfuo ingemo uH^^ do fidens » zyfuo iüi baculo, Diuinos exhibait^ rtom, ipfam vraniarn ab inferis reuodtamfb^^ gratulabiturâubiautemrem fecum reiUref^,^ .â m,fe non beatiorem Orpheoeffefentiet,quilt;i0^ dem animo fuantfe Eurydicen fequi cem^^ ex Orcofaltabundus afcenderet,pcgt;à uero,utttiof^
bat,ex oculii iterii ad inferos delap fi eMituii ⢠f^' pêdamiis itag;, ut ineoepimui et in relilt;}uis pittig t). Doéloris Praceptoris mei hypothefes, Ut uiit^ mus,an cofianti animo,ZT Deo prieeunte,Vruui^ ad Superos pduxerit,fuieq; dignitati refUtuerit'^ fet quiffiam fortaffe ea,qu£ de motu terri ùflt;^^ â lis,Lunie'queapparentes motus dtcuntur,ebiiit^y quamquà m non uideo,quontodo priceÃtoidsntto' nem ad jfhlt;eramflcllarum tranfulerit-reliqâ*ââ'^â^'''^
^ PRIMA., nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;7,
^^^^â^^ âfpp'^f^iftf^ nwtiK^Ãdut ad pm f^ ^Ikonomite finem,et fyftemdtn orbw rdtio ^* ^on[en[um, aut ad facilitate Ãauitatemq;, ^^^lt;iÃsapparentiti elucenUbtn, refficere guis Lâ'quot;â¢flit ilijs aÃwmptis hypotheÃbus, comma' ^^â^^â^ demonfirauerit- adeà omnia hlt;ec tan t'^^â^ â^âtidtit » int^ p pukherrime coUigata ^^PÃtnt-zr planctamm guilibet fua in poÃtio j^âO]; ordine, cr omni motus fui diuerÃtate ter * 'quot;âOttert t(ftaturgt;Z7 nos pro diuerfoglobi temet f^^^remus, fitu eredere diuerÃmodis eosmoti-a^^pfijs diuagari. EtguidemÃufguamalibi ^e,guomodo Deus mundum noÃris diÃuta-^o'^religueritt'hoc certe loco,ut guod maxime, ^tf?icutm. Nf^i uerè guenguam mouere hoc ^lowbitror, guod Deus Ptolemlt;eïi, er alios item â Ã'tnksUeroas haan parte diÃentire patiatur, ^âtonfnbeec ex earum opinionumgenere ,guas âf^es in Gorgia hominibus perniciofas dicit ⢠ne ^lt;^1»ttcaM arsipfa,aut diuinatrix iïla exist-''f^'oniinans ruinam trabat. Veteres omnem ma âquot;^erfttatem, guarn tresfuperiores per rejfedti ââ^lem babere comperiebant,proprijs ipforum e-^^Ãbstribuebant. Deinde cum inijfdemplanetis â^ouimapparentem MieguaUtaté minimefolaec-^tittticiraüone feri perÃieerent, ac calculus in eo-e i rumma^
74 NARRATIO
nwn motuum fupputitione^d miMionehypot^' ftwm,Vencrii cwmexperientUtZ^ oblerMttonibi» confenttret, talent quoc^ fecundte apparétisi/Miff^ Utatis rationemaljumendam putaucruntiCjaiieitti^ demonfirationibui Venerem habere condudeba^ ut nempe,quemadmodum in Ventre, cuwflibetpli' )iet£ centrum epicycli,£ciuidifianter quidem ««lt;1^^ â
du centri equant is [ortiretur,ad quod punäu/» Æ' nbsp;nbsp;,
Ãe quoq; planeta motu proprio in epicyclo, r nbsp;nbsp;nbsp;i
ter ab apogio medio diff edens, relationem hib^^ ' Cteterum quemadmodum Venus proprio, C^ P^ . ( liari in eptcyclo motu faas reuolutiones confo^^â^ | ratione autem eccentrici medio Solis motu m^â ^ , ret-itaiÃicotrainepicycloSolemrefaicerent,^^â^ i pecultaribusFerrêturnwttbus,ipff^ | i
CCfitl^iCO H^Y^O nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tv ^vf j f t \-^r9i â¢â¢â¢--- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^
feruationei,ut cÃ^ituerent, exigebiitt,duix^ ^^'â^^ w uniuerfi medio retmere nituntur ⢠lt;it prêtera ea qu£ ad Ventris apparentias faluandtueoKP^ re iudicauerunt, tAercurij theoria aluiw '''ân .. quantis locum,CT quod ipfum centrum, di effet i£quidiftatia,m paruo circumuoluerffgt;â' culo,reciptendum duxerunt. hec acute [ane, â¢* terum plèrac^ omnia funt muenta, fftisq; ^ont HMtibus,Gâ apparentijs,ff orbes ccelcftes ^â^^^ memMgt;treluperproprijscentris,di'*ââ^â^^}
- P R I H Agt; - 7i
lt;tdmittiimtM-prit»dc[{,G'â traximè no ^iuKrÃeateapparenttsmotUi ijumq^ planes ^wum candem m cis per accidcns appare-^ft,tiinquâpropndtribud(HiM. lit latitudini planetarti et tüud quaq; cèfiiainx Veterer uidentur,(juod nempe omnes motui corpq Mt circulares fint, aut ex circulanbut ^quot;intui-nià fortune quiÃ)^ Veneris,?:^' i^er-^^Ãextoncs declMitiones^ ,quemddmodü pan iw^âquot;®^* â^^ebrntionts terr£eÃdiawm, fieri ^^ââ*'^^^^ ^ lt;^^lt;^lbiââ^bonesepicycloruin tribitt L ^Wtacdeuiatioruf in mfierioribus peril' ff^^tm, hoc,utÃne concedlt;itur,m reflexio ^ '^^'Ãclindtionibui Veneris,^' ^ercurii,Ãlt;iui ff^^°''â^nclmittionu,m dngulhpldnoiZ cccentrico htsâJ^'^^^^y'^loruubicfi ijdcmmdnent-dccltndtio ^tgt;i^^° ^liââ^ylt;:lorti Ml tribut fuperioribut,^}' deuid i^^â^M Hlercurij per librationes fieri eq' hjÃ'^~^'''^^'''^fâ*^â*^â âVindncfi dedeuidtionib.td-^oiif '^â*â'Jââââ gt;^mutd proportioitdhd, quibut deuid iuy ^â^°^°^it centri cpicych extrd nodos,or dbà (r5( ^'°'-'â^dinur,cadc rdtione 'mddgdrut,et cofiitu ^âJâ*^^!^â'âbnimotutdoHrmd pdrtni eclipticd: ^d)^^^^ ^^^'^Ãi^dnturÃtut in fixdgeÃniogrd \'ti^ ââ^â ^^â eccentric^ centro qutde epicyefi ^^^^ite,coUigdinut detadtioni ^«mg; mi«».
tör«w
7« nbsp;nbsp;nbsp;NARRATIO
toïWgt;t,Kercurij autènâ, ^fiodÃde^f^f^' ? retur pir hintiones dcuiare, in taU VenerK tfiQ' nbsp;nbsp;,
cU fitu uera rtitio non ultra » â winti. d(Ut^f'gt;' nbsp;nbsp;nbsp;j
ncm,Kercurij nero uâ tninit. expofemt'ini' lint tnim emtri epicycU Ãtu, angulut incHnition^ plani eccentrici ad ecliptklt;e non maior ftnimt')^ i huiusucro 2x â fx librationtvm pro^rktatt W* tut rtperirentur. at^ ideofortaffè loannes de Rf' nbsp;nbsp;nbsp;'
giomonte monendosfludiofos putMit^alettltttfH^ latitudinibuï circa props uerum tantum uerÃti. Poflrcmo cum hommer, quod Ariftoteles alibiplit' . ribut oftendit,natura [ua Ãeire appetat,na mokjhm ffl fatis, quod nu[quam leque caufarHy funtî^f nbsp;nbsp;J
fint abflruflt;e, atq;, ceu Cimmerifi tenebrit, mwbt' t(e,quod ipfe etiam Ptolemaut nobifcum teÃ^rid nbsp;nbsp;'
interim plura de Veterii in qumqi planetit hypotbe ⢠fibut,quam forte ipfa nouarum(ut fic dicam^bypeâ , fium cum enumeratio, turn ad Vetaes coUatio K' ' quirit, non adducar.Ptolemaum equidem »0quot;^ tumlequuntur,tequeat(^ D. Pneceptorem KM' ^^ WO amo ⢠fiquidem nero faniium iüud Arfoula
praceptM â
. nbsp;nbsp;' PRIMA. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;t7
â¦d,?^^/*â' *â conl^eiiuAcwt^Mäbeo,
â^^ ^ftftnftvt, sntSitd'M Ttie «Kfiftrt-ju*^ ctfinefcio quomodo tme tarnen magie ad à ^^^eptorii hypothefesincUnttirifentio. ld quad Ãâ*^t partim, quid iam demum reüiui me mtel /^'»«iHW mducOifuauiÃimMn iïlud,quod Pla-ij ^h^iuitatem,ac ueritatem tribuitur, riv eti/f P^^ââ^^^^^â ^Mdmb.PrieceptO' i^°»omilt;e mflauratione, ceu caligme difeuffa, ii^'?*âf ^Ålo, e^ ambobuSiUt dicifokt, ocuUs, fc, VentiÃimi iH^ HUuf Socratis in Phadro, in'
A â^âp-n Tn/x ctA/n/j i/elt;ii)ftM t^liiuXTiip
^f'^^itt'sn^viiOTüta^^ji/i 70Ãrc^ ^tWKt0 K^ergstt ^' ^^'quot;*gt;âgt;^ '^^'â^'â ; ^^ '^$ » iâ*â^ ^^ ^'^^ , j;^ ^^HwiK dida funtd D.Prtcceptore meo con^ k fiâ^^igt;dtur (ficut in cauÃs renouandarum hy 1'®'/'i«» reiidimue) ut omnk diuerÃtae apparent till ^^^P^â^taru, eptte in eis va/à nvt srfèir Tip H^ofhefes i?'quot;âquot;^^quot;quot;quot; ^°gt;ft''^amp;^^f*âdetur, propter quot;°;quot;ââ^âquot;/ L ^^^emotum in orbe magno fiat- utq; plane' rum fecundS ^^^filaadhucalteraincequalitate,quiepenes *oâSââ^«- â tijj^Pâ**'^quot; obferUatur, incedant ⢠quamobrem ^^^^ypothefestantum,quibusdult;e diuerÃtates ^i)^^â'l^^ââ^âpoÃnntycowp^tunt^ Quemad' ^^lt;^MeminiMnaD. Praceptormaluitepicy'
; âWt Mi, ita w tribui yaidem fuperionbut
lt;7« N A TI R A T I 0 pl4netii,itd ordincm.cr motm commenfa ntionf^ â comnudiui demonfiranddcccentrepicydos ekÿti
⺠*;.»p CJiCa â¢.â¢nndqjap
'm Venere nero,er Kercurio eccentrieccentricos-' ewm auténa uelutiex terrée centra triumfiptrio' . rü motuf fufigt;iciafnat,lt;it inferiorü reuolutiones hili' quam infra not intucamur, confentaneZerat, ut i^ centrum orbit Magni, erbium planetarû centr'i rf â ferrerentur, à quo deinde ad tpfum terr^ »«tifi^ Jus, omnetq^apparenttaf, quant reHiÃim^^^rf .mus. Quarecrmquinq-ptanctit.ccçeutric^^' i lum 'mteUigi oporteti cuius centrum extra £f'â^'^'â orbit magnitfi. verum ut reäiutinteüigiiiâ1^â^ â aumhypotbefiumconfiititendaru ratio, omrai^-^^ qucpcrjficua magt, magis^ in apertofitih,^''^' ttuit prmcipioqumq- plane tara plana ecceiUhif turn efic in ecUpticæ plano, cy centra dtf^rtuâ^^^ I ^quantiumcircaorbiimagni centra, ficul^rL teres circa terrlt;e centrum ⢠deinde fiacta, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;1
'tnter orbis magni centrum,!^ punâa,f(ti centr^^^ quant!u,!n partes quatuor squales diutdadf ^^ rà cuiusUbet quidem triumfuperioru centra ecc trici in tertiam fe{lionë,ab orbis magni tt^'p^ gium uerfus eleuetur-ac extenfione iîttâââ^'^ââ^fLjiii, . 'meccentrici circumferentia epicyclusdep^,^jijf ' etapparebitfabricamotus piroprÿ, ^itu^ne-fiitaqfexD.Praceptoriimeifiit^^^^ji |,
? R I M X. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;V^
?**lt; in Jiuiat (picycli circScurrîtis pifti fupefion 'âfó/fqKfHtMji« inferiori in antecedently ita proce centra epicycli exiflente in apogio eccentric' ^^(pkneta in perigio fui epicycli repertatur ^ eentro epicycli in eccentrici perigio morante^ â ptiifpicyc/i apogiü obtineab ate^ hac motuum ^budme planeta in epicyclo, eü centra epicycli ^^tentrico pari tempore flat penodos abfoluat» '^''''lt;^e!i,flblatis tequantibut flperiorü planeta-\ ^gt;üuerfltaté motut, refledu centri orbit magni ^^^ ^IfliCr ex tequalibut coponf epicyclut iali ratione ajjumptiit,in munut aquâtit flc ^âQ' eccentrics flperflu centrii, ac planeta M ^'gt;c!oti(J centrii epicyclhcui inhæret,lt;equali têpe» 1 ^lt;gt;1« deflgnat angulos. Venerit autè motut fit | » Wf, reieilo deferente, cuis uicë orbit magniK ' ' IflfG circa terttâfe{ltonë,extenflone quarts reft ^*^onbaturparuutcirculé' deindecentriiepi f yeneris,qui hic eccentrics eccëtrici, eccentri ytundutyCtr mobtlis uocabitur, in cirdiferenti» Æ Pâmf circuit tall moueatur lege, ut quoties ter' ^^^tmm in abfldum hneam inciderit, tpflm een-^(ecëtrtci in pundo parui circuli, centra orbit pWië^oximo exiflat â terra auté media flo in or-â'^iiïutrSc^ abflaa,tpflm centrii eccentrici Vent '^^pundo parut circuit à centra orbit magnire' ^^ofubfiflat, atq^ ad caflë partes in fignorii
Bo' NARRATIO con^quentiam, quemadmodum enterra tHotteM duos tarnen, ut ex bis fequitur, reuolutiones i« w* terriccircuitioneperagens. Sed mercurijntoMi^ ratiomgenere quidem,cMnVeneris theortico^ uenit-recepta infuper epicyclo, cuius diametritp^ librationem defcribat, propter diuerÃtatetni^
recipit ^uantitatem eim, qua: eX centra dej^riaitit wobilis 3S7} ⢠Eccentricitatem autem deferent^^f mi 736 partium,qudntitdtc eim, qua ex eenW ui circuit, mobile devinrent is centrum canting * part, atqi diametrum didi epicyeli 380 partium litm ea qua ex centra orbis magni ad centrinf^^ ra loooo'in matu autê talent tegent fortitur,id^
trwni eccentrici mobilis, contra ac in quot;Vauft ^ â^^ gebat, longiÃnm ab orbis magni centra aÃti^
fropmquitdtem accédai, te tra ab abfidib^ P^f
ta per quadrantem remota ⢠epicyclumiMP«^quot;^ xu/m babebit, cuius diametru residentem deferentie mobilis, ipfe planeta matu bbri^^ââ'^^ ptando in lineam reham defamp;ibit, bac ut cwin centrum eccentrici mobilis in maxima, lt;^ ^^ * tro orbis magni diflantia fuerit, planeta po'M â tpicycU teneat,quod eà inferior terminus di^â'â^ T
^aam ^[crAit ^ wee nerfa rchquwn ^/^^^^^^
PRIMA.
81
J^?'« dw pofe mt ,cum idem centm eccentridma '^^ffoximu centra orhii magnifneritMatM au-^gt;!gt;pdu,m pliinetlt;irum,quetnnd!nodum Cfalict altertetiam referuantur tsarratinni. Ueec r^* fere hypothc/iumtio, ad omnem proprium taten motus planetdrunkfecuitdaw langiiu-faluandtim ⢠quapropeer à oculus naÃer âWo orb is mägni exifleret, radij uifuales ex eo ^l^netuSiCen Uncte uerorummotuum infletti' '^^^eram eied£ ,4 pUnetis non aliter m edipti '^^tuitducercntttr, quam didonvm circuloïü.etr rationes exigèrent, ut proprias corum di-^'^itesmotuwm m zodiacoaflenderent.Vertent ^®igt;f fOTiC tneohe, ex ea cceleflium apparentes ^eontemplamur, adelns centrum tanqmm ai ^^Mtmumq; domidlq noftri omnes motus,ap-^ââ^tiesq- referimus-edudis ex eo per planetas U ''^''^ttiel'.ttioculo ex orbls magnicentra,in terr£ 'quot;âi'utn tranflitojomnium inde,ut à nabis quidem ^lt;ititr,Tüi, fuiMftiiâtn// diuerÃtates ratioemandat ||â ^^tet⢠lieras autem zty proprias diuerÃtates mo '^^flaKtaruWjà eÃet animus colligere,id perU-^^n centra orbis magntyUt didum,exeuntes efà ^iimfore. Veruntamen quo expeditius nos ex ^btpeporroreftantenumeranda ^ nSt ^xniifti-'quot;âilanetanm explicemus, totaq; tradatiofad-f hon
S» XARRAtlO j lier et fuMtor exiflat, roncipiMurfaè MW nos tantum lme£ uerorum c'pparentium motuHcx cO , tro terra per planetM in eclipticam procedenteh | fed etiam ex centra orbis magni, idco^l; propre ^' uerfitatis motia lincadiâeAnccdmteii^CjUc terri motu orbis magni, ubi eo peruentum fucrit, ut ip^t ÃK eadem Imea reâa inter Soient, Gquot; itlie}ueniextri bus fuperioribus planetis interpomtur, plMt^'^ ^â^ dem uefpertino ortu oriri uidebitur-ct epuu temps fîta ip/t quant proxima efl, Vetercs poftiet«i^, | tantejJeterraproximwm, Gquot; circaeptcyeliliuptrt , gium â Sole auté appropinquante ad hwiteri et if parentis loct planeta,quodfit terra peraentetutta i eppoÃtü tant diüt loct,planeta ueÃtertino occ^i fitarcreincipityntaximeq; à terra elongirt,qtiosia nea ueri loci planeta etiâper centra Salis trafftit, | atq-, Sole inter planetâet terrant interuenientetpi^ neta occultetur ⢠à qua deinde occultatiom prop^tf perpetuu terra motu, quia lineaucri loct Salis,i it' j nea ueri loci planeta dijcedit, planeta itiru matM-no ortu,ubi quantü arcus uifionis reqrit,iujiâ a So' le diflâtiânaâusfucrit,ortri coÃncicturSorro qaa niant orbis magnus in horü trium planctarü hype' thcÃbus,gt;nunerccpi'yclia Veteribits cuibbet piattf tarü attributifuitgitur'in diametro orbis magnhitd plaitetäuf!^ cotmuata, apcgiüperigmmq, pluutt^ utrts^ â
à R J M A.
^rfffxdti orhis rmgni repcrietur. Apogü Mté, i ^fff^iÿmmcditiyindumetroorbiimagnitqujeU â'â«cfHfro cccentncim ccntrücptcycltprotrd-^âflt;lwdillMermouetur zX cü term m medieU' j i*â^« pimetS, ippplanets appropmquetdn re' ^ZToppofitd remo:teatur ,illtc qmdem cxtre~ ^tttdiMKtrorum orbif migni perigu refereaf '^'^üiipügtd,cum lUd laedietds in locum mferiO' , ^'picgt;c/i partis fuccedut, h£C autem fuperiorir, ! p^ehuud lange d Solls, et plinet£ c6iundliotie, '''f«centrum ut plMet£ dpogij loco uero, re^e ^'neet Orbis magni, ipfu^ lined propria diner' â'^gt;scii,mdppdrctis loei lined pldneta comcid.tf ^c mtem loco terrd fuomotu procedentedlnea ^â^iedtuerfitdtis,ü'Itncducrt locipldneta.frÃe ^'â^^tporcplMctamterfccdrcinctpiciifdltcrdre' j ^po matu diuerfo In Hgnorii conÃequentid per i nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;uero db eudéfefe rcflcdlcns,rejèret nobis
^^'^âtutlocuismeclipticd mcedere,q.tdm reuera ^ptopno procédât. Vc, u n terra perueniëte ad, ^enè orbis magni pldncta propiorem, hac è ue ®âi»i antecedétid feje coucrtit ut uppares pldne-a^ââamp;^!jâ^ nobis jublnde tardioruideatur. Rm-quot; 'âi^|«u terra uerÃu^ planetädf:èdit,ip(d ut ri ma ^bshnead planetapromouebitur ⢠dc planeta . 'â'â^ ifcadere uelmi de parte j'uperiori dejeëdens
«4 NARRATIO
teflimabitur.Tom diuautem pbneti direâmiddiDt tur,quouÃq; tente centrum ddeumyOrbiimügiuäii pbnetäfoum peruenerit, ubi emgulm dmia reÃe xionis linc£ ueri loci pbnetlt;e in anteceientii icqui lis exiflat, angulo diumo proprite diuerfitutis in co fequentid-ibinanque duobm fepermenttbutmeti' bm planet^ ftatione primai per aliquot dies, pro rä-tioneorbis magni ad eccentric um pianette propoà tt,ipftuttq; pianette inÃuo orbe fitum,propria^ wquot;' tiis fuiuelocitate flare apparebit,Porröabhocdâ loco terra propiorefaâa pianette, fit ut planei^ regredi,zx inantecedentia mouericredainui,ipà quippereflexione notabiUtcr propre planets i^' turn fuperante,id^ eo ufq-,quo terra periffUi^f' rum pianette refledtu orbis magni cotingat,ubi pu neta m medio repedationis loco, oppofitioni Soli^gt; terrteej; proximusconfiflet â quo infitu i^!^' pertus,pra:ter communem,ratione orbis magnb rC' fiexionem,feu diuerfîtatem aflgt;e{lus,cr aliam i«p' pe-r, propter pcrceptibilem quantitate cius,que(^ centro terrte ad ipflus dflantiam, aflcdlus diuerfl tatem admittit,quemadmodum diligcns teflabt^ obferuatio.Poflemo ut terra ab haccentrali cUpu'^ neta,ut ita dicam,contun{lione m conflqucntia r( moucbitur ⢠ipfareflexto m amecedentia eademr^ ttone,qua ante crcucrat,minuetur, donce fi^'^ â^
PRIMA.
j nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;PRIMA. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;8;
^Muücontpenfdtione, planetd fldtioiw f(cun' ^jititionariui fiat ⢠poftea proprio planeto: motu ^itnttreflexionem, terra procedente dirigatur, j^tadem indireilionisloco medio pldncta appa ^^^i, terra iterum apogium pianota' uerum unde '® ieduximus, obt'ineat,omnesg^ iam dtéïas appa ^tiasordine in fingulis planetis nabis mtrodU' ^'inline hace/iprimaorbismagni,in content-Mwiîf motinm pLanetarum utihtas, qua à tribui i ^^nepieydism Saturno,ioue, O't^artclibera-' 'â'*⢠Qttod autem Veteres argumentum pianota di 1 *^t, hoc D, Praceptor motum commutationis wtà uocat,qwa per eum apparentios ratione 'â'*â8terra m orbe magno contingentes ratiocina quot;â'â^apus nihil aliud eÃe confiât reÃedu orbis ma-ll'^âpià mparallaxes Luna, propter habitudinem , ''â*?«« ex centro terra ad eiufdem orbes. Cuiufii ^^^â^te pianota centri epicylt motus, à terne motu et Solis motus médius eftfubtraduSyCo ^donù motum tequalcm rel'mquit'cr numera-â^âfogio medio,à quo et terra toqualiter elonga /â^le et m proptu cuiuftibet uerus O' apparens J â^tiewatits m ecliptica ex D.Prlt;eceptoris tahu-^^°ifhaph£refium planotarû habetur. Altérant ^'^°gt;^bi5magniutilitattipaïtem,haiidiUa leuio- ' quot;*gt;Vfi«erK ,cr üercuri^thcorianancifccmw' ( » cum
f#- NARRATIO nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;(
cam H^mg; nos hos duos pUnctM ex tcW tdn^w* ' j è ÃoecuU ohferuemus, erfî ipfi non aliter atc^ Sol fixi mancrent,tamen nos,quia per orbis ma^nt mi' twin circa cos circumducimur, nibilominnf ipjós planetas, ut Solern, fuis motthus zodiacam pira^ nbsp;nbsp;nbsp;j
grareputaremus. Et quid obferuationcs teftanlut Venerem, C^ Mercunum in fuis orbibus etiam pro' prifs mouen monbus,prwter Solis motum meduttK» quo m fuccedentia feruntur,cr aHie quoq; in eis ap p irentiw per accidens, ratione orbis magni coH' fficientur ⢠prindpio enim orbes eoriwi, epicyil^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'
putabimiis, qui tanquarn proprijs deferêtibiucn^ Sole wqualibus paÃibus Zodiacum coÃeiantâ/tc t(t ra exiflente adperigium primorum deferentium, toti ipforwm orbes m eccentnei apo^io exiflmt' buntur, et contra ad apogtum orbes m perigio-W nbsp;nbsp;nbsp;,
terca quemadmodum planetis fuperioribusapogid, çr perigia per reffedum ad planetas, ipfo in orbe
tnagnodeterininantur,itdeconuerfo 'm Veneris tj ' ' {Aercurij orbibus, reffedu centri terrie ubtcunqiK ' fucritÃgnantur,cr pro motu terrlt;e annuo per oui'
nia deferentiwm loca pertrahuntur. Termini diame
tri def rent tsmobtlis,qtlt;£ltneiemedij mollis Solis,
fcibcct quie ex centra orbis magni in terra emtro \ aquidiflater moiictur, funt abÃdes media. Abfdes
g»« m parte deferentis mobiUs, oppoÃta tem, ( * fumma .
PRIMA,
«T
Y* â Ã'^âf 1» proplore, wfinice hM quot;' uo~
* W â Si iutem motiK terr te linnuM quiefeerett '** Vtnià m nouent menfîbM Ãuum reuolutionenit Jv^dnSfum pfrrfgat, ez Mercurtut quaftlntri â*gt;,wîiiiet Hi Ãuû tempora j^utio, bis nobis è ter-'''â¢â»Soif comungt, bis ftalionarius, bisets extre* ^Wesindeferentutm curuxturis conUngerc' ^lt;c« mawmus » uel^ertmus, retrogrudus, quot;^i« jdpogfw, cz pengeus appareret. ?orro ^Worow mugmceittrOiproprij Ãaltemmotut
Veneris, et ^yercurij.quemadmodum et reli ^ [eje o^ferrent. nempe totum zodiucu/m^uis , **w perugrdntfrÃerent ad Soient oppoÃti, rc^ ââ¢â^fum rntMcri iryjifixrtt-Mon cernerentur.
â t^^enimuero cum ne^i ex centra orbismagni â^nn motus contemplcmur, neque terra motu i âquot;'*lt;gt; ^We[tót, fat is perÃneuum erit, e^uare eneden
1 â^^tntunains terraminhabitantibus tanta ua^ ^^tipparemt. Venus, ey Ker curais eerrte prlt;e proÃuorum orbiwm magnttudine nutu uelo ''â'â'iipp terra matu fuo annuo eas inÃquitar-([ua' wr ad terrant inXV ifere menfibus, Meren-â'^âpiituorreuertitur.atc^inhoctëporis j^atio ^t ^parcntias,qult;iS Deus ex terris cof^ict uo'
1 ^^'^^tiofiendercrepetimt. Linetepropnarum , nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Æ 4. à wr/î-
, 8? * NARRATIO diuerÃtätum motuiregulariter i«ceditnt,Ãp^^^, tro orb is Kagni fu^s reuolutiones 'm tempore Ãbii Deo prafinita confidentes. linece dutem tteroruH^ locorum, quic er ex centre ternie per Venereitgt;,amp;' Mercurium trdii dit, longé aPter circuwducuntur'^ thw quid d pnndo extra lUoru orbes cdiicudurid' quia iUudipfuw pundum efi mobile. Nospnidm''^ Venercm:,et Kercurium 'm fuis orbibits eo inetup^'^ cedere, quo Veteres 'm cpicyclo cos moueriÃ^ runt, earn tarnen Ole motus fuperatio tantu fib iâ^ ueloctogt;- pianota, terramotumfeuSolismedtliH*^^ . cedit ⢠hanc fuperationem uocat D. Praeeptoreoâ^ mut adonis mot uni, iÃdem plane de caufis gt;nbsp;q^^^^^ m tribusfupenonbus.fit itdq;,ut omnes Vouritt ^ Kercurq apparentée, qua etiam ex terra fixiidp' panuffent, propter terra moturn tardiusreu^^ tur-utq^ eadem 'm omnibus fuorum deferenuup^' tibus, er eclipticalocis cont'mgant, quo omnif^y corum motus deprahenderentur.ï^equaqiiaeni^ terra jub Cancro fixa, Ptolemäus deprehetidifd tiiercurium breuifiimas à Sole circaLtbram eua^â tiorics,er Venerem circa Taurum habere. Vbid«^ autem terrafuo m orbemag!wfuerit,drVeiiuf,aiit lAereurius m lateribus fui deferentis deprebenû) matimed Sole nobis difiare uidebitur ⢠éditais ui' ró ex centro terra Imds ccntingenubuSiUtrieq; ^^
PRIMA. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;8^
ÃHercurij deferentes,in fuperiori portione
* ^'ffinireldtionefafld, m pgaom eonfei^uentidm ^^^t^r-m'mferiori,0' terrieproximd contrd, ubt ^*'ifetrocedmq; ddfenfum uidcrentur cZ nem fcilt;Mfn loei pidnetieaqudlem dngulu/mdiurnZ, '^ i(rrie centra e^cit m dnteccdentid,dngulo me ^tiit,qui zr terrlt;£ in co[cquentid,uel mdiorem, .^-^^itiiitdque rndnifefium efl, qudre Venta, lt;^ ^'^nufeired Salem imoluicon^icidntur. C£' ^^^°^^qlt;ioq; cldriiaeft, arbemterramdefcren . 'âffe Wdgnum dppelldri.Ãenim tmperdtores ^res félicita beila geftMy dutgetee deuiddi, dccepere eagnamentd, digma certe zX ââ^Kerst, CM duguÃiÃimum dttribuerctur no' ««iipfe qudÃÃolM,legum cceleÃis politik pdr ' ^,â^^fâ(cidfomncsqi errarestnotuumemedet, ^^S'âgt;^tmfuum pulcherrimdmhdncphilofo ^^P^ttem repondt. ideadutem eÃdidm orbis
^â^ â^'^ Ã^^P^^^°^^'^ pl^t^^iaf^it^ orbes, â'^^^i^iorumdgnitHdinemnotabilem hdbet,'
plt;ââ: JKS ââlt;tudinibtK pldnetdrum primum cft uidcre, eciiptua difc i» r^^ ^^f^^^^ti centra terne mdgni namen tri' f^^^^_â' âPPâ' K, 'ââ''^âö'i fo infuper mdiarem ddmirdtionem me ^/'fftoyeterii hdc de re prtcceptd perplcxiord â^^ioritq- eÃe constdt,M.otM pldnetdru in langt f j tiidmem.
90 nbsp;nbsp;nbsp;NARRATIO
t«Ji«ê, t^i^i quidem teftimonidperhibcnt, i^uoi terr£ centrum orbcm, qucm dicimut WJignum, ic' fcribtt. in lutitudmibut autem flmettriM eint utilitatcs, ecu m tUu^ri quodtm loco poÃtit, nââ^ÿ^ funt conf^icu£, cum tp[enu[quam eclipticit phai^ difcedens ,prlt;eciput tarnen caufaomnit diuerÃtit' tisapparenttarum inlatitudmem exiÃnt.âTinted doSliÃimcD'Schonere idea fummo awreorbt^ hune prosequendum er ampleüendum uides, totam motiuinlatitudmem doäriMtainbrciâ^^â^â tamqi dtlucide,omnibut propofitii cauÃs.ob ot^^^ ponat. Sint primo trium[upenorumdeÃrenta^^ Ptolcmat fententia ad cchpticam mclmati, ^»lt;â'''ââ'* apogia Ã:ptcntrionem uerÃut, pengta autew itd»iâ' ndiem repenantur utqiÃc ipÃpianette inSdit^^^ tut, quemadmodum Luna in orbe decliui,exM tH' iut planum non cgreduur,circumferantur- ^^'^^ proprio: diuerÃtatis,Dracones planetarumgt; «^ *' go Uücant,dcÃercntium ad eclipticahabituditi^^^ mterÃedhonei, ad planetarum motut deÃgp^' bneaautemucrorum Iocorum,prtediii0f Imeoft^ centrii planetarum rnterÃeantes, pro centra tetri in orbe magno Ãtu ad plane tarn, O' ipÃâlt;^ f^''^^* inÃo orbe dccliui, uera planetarum loco propiirrit ei' remariera ad earn que per Ãgnorem »*â*â** referent,proangftlorum l}tbttHdme,^i»oti'^ââ¢^
||, P R 1 M Ã. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;91
U I*â'®âââ confluuimt, ^^uemdinudummiithe-J'^^âgt;iioexpolcit. QUitnob c.iuÃâmplanetd in (fi^^âf*^S^ di ferentis,amp; epicycli 'm circula de' il âPoi'h'otw morante, er centra terris exiSiente ^i^tiort à pluneta arbis magni medietate,quant i^^^i'^ptriorem epicycli partent dixereJatitU' ^farentes mmores fieri apartere, angulo m ^ ''â'âifdefirentiiad planant cclipticie,clart!/ni ^quot;ââ^intaheentri terrs fituadplanctam ,an' ^P»entis latitudmis acutior eft angulo mcli ^''^^^^â°^ ^«^lt;^^-^^^^ txtenori, GT oppofito. iil^ ''«tro terrs perueniente adproptorentme' %''quot; ^â^^^ ^-'£â' ^^ plane tarn, contra latitudo jj ^^^à or angulo 'mclmationis jijfdem platte contra conffiicitur ⢠quippe qui anlè ttf*'*®' oppofitut, iam mtertor atque bserfi ^p^^^niobrem Veteres putauefmt, centra epi^ 1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^'^â^^ confidente,fuperioreni fimper
' tii^r'^^ttm, inter deferentis z^ ecliptics pla' ^iti^'^^^^ â reliquam autem medietatcm ad earn if(/'^**â'*'ÿ''f) lt;tlt;i qua medietas defirétis à centra i^ ''' wcMpdta mclmaret. diametrü ucrà tranÃe lt;t£^^°''ÿiud'mes médias cpicydi,squidiftâter ü^vj ^^ piano 'meedere ⢠et epicyclo m nodis, pla-L '^^'^tiiinënuüam habere, 'm qttacunq^ epicycli m his hypothefibus uerificatnr, pla'
9» NARRATIO
nctainali^uo nodorumorätCiCrterm ^udC!«lgt;*^, parte orbis magni reperta. Si angulw fuperÃcici^ cycli adfuwm deferentem, in 'Vetert hypomw^ itqualti perpetuo angulo inclinationis p^ni ^âr renlK or eclipticlt;e fmjÃc repertuSshocejKÃt cli planum temper in æquidiftantia ecliptica iââir dcprthenfum,priedi£la latitudtnumratioÃiÃ-^^^ : uerum cum huiiüdiuerÃumobfcruationesgcigt;â''â^^i cè examinat£ inférât, ut eà uidereapud ptoW^â Libro ultimo, rit /ii^xA^t ffuvTxfiUstpoititi^'^^^^ ceptorpermotum librationum,anguluW i^ââ _ tionis deferents ad eclipticam, certa ration«^^ ri,0' minui,reffcdlu nimirum motud planta (» dij in circula decliui, et ipÃM term in orbe iiidigt;lt;^ quod fielÃm una motus comutatioitK pctioiegt; gt;nbsp;me ter per quam fit libratio, bis ab extreinisHii*'^ busctrculi decliuisdefcribatur'idq;talieon^^â'^ obferuata,ut planeta exiftentein ortu gulus meUnationis fit maximus, quare CSquot; ^ââ^â'â dims quoq; apparentis maior, in ortu uero i»^ no minimus, unde z^ ip fa apparens latitudogt; « ueniebat,minor exiflat. Veneris aute»t,C^'^^^ rij apparentée in latitudinem, unica dafut^^ cepta,(fecul4tionisfacilttatefuperiorHplâ0^i^^ theonas fuperant. Sed Veneris t^ditu^^ perpendamus, mera orbern magw, prinu^ J^^^
h I lt;1
ft «f »1 A
Al 1 Al !» Ã'
PRIM Ã. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;9,
âwoecKmt. ponititd^-'D. PriteeptoY pk-^gt;*n^uo Veniu mouctur, ab ecliptica: feu orbii filanodeclmare,fuper diametro perabÃdas ^ieferentis prmiata ut oriëtaUs medietM,i f^^^Ãl^ticx fuperficie m fepteu^ionë eleueturt ^nitionis angulum, quem in Ptolemtci hypo' , ^ tpicydi planum cum de fa entii plano co» -^yoccidentalii autë medietót ad meà diem.Per Ã^^ nero medictaté mtelltgciicUea,qu.e efi 4 t/âk â*' ^^^â'^^^ *â confcquentia, çyc. Sola had f^^â^^hpothep omney declmationumi^rc' regular,cum cau/ts,ex loei terræ ad pla-f^^dimhabittidinefacileeritperuidere. Cum 1^2^^terra:motum annuuadoppoÃtas partes â t^-^^^^^deferentisprimi peruetierimus,ubi ^^ erlern tan qua epicyclum,Gtâ in apogio fut ^^»tnexiÃerc putamus, tune planum in quo de iiL^^^'*^^^ ââ^ edipticie piano reÃexum ui' ^ ''l^gt;^amilludnos mtaliÃtu per tranfuerfum ^ âquot;*â⢠zy quid idem planum exinferiori loco ^^r,qii£ ^ j feptentnonem prommet, parsno oib ^^ ? ^idiei obuertentibus, ent Ãniflra' reU-ij^Ã^^^idiem,dextra. procedenteauterà ' Vn» â - '*^â'^â^ pianette abÃdem fwmmam,crbis f 'â®i[ui eccentrici apogio defcendere creditur, â quot;tfidfo planüdeferentii yenerëmermatim^ 1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tun^Htö»
gt;4
« A R R A T I o
tanquim ex loco altiore defpicere mcipimii (^' re reflexto [ucceÃiue in dccIiMtionem mutiW, «lt; per qutidrante d prion loco disante, ubicunc^ fli' neta in elcuitis partibia coÃaciatur, dedinatunn'* fo'u/m ab ccltptka habeat. tn tabÃtthcumiwslet' tie adhérentes ftmui in oppofito medietatis deje rentis, quéeftà (ummaabfidcinconfequentiiigt;Cf abeclipttcé plano in feptentrionem eleuati^dist' runt Veteres epicyclwn Veneris in dcfeenieiite»^' do ejje,e:ir apogiwm epicyeb ad feptentrionef« ^^' ximè decimetre,peridium uero ad meridiem, i^^'^ tuehente nos fubltmes terra motu Ãuo animo 0r locum fummé abÃdis Veneris ,orbiseiiisce'a(PÃ^ chainfimamablidem fuideferentis appeteren^ bitur,zx planum epicycli nobis planu/m,i« qtâgt; '^^ nensÃeüa, quod ante inclinatumnobiserd^^r^ ! numecUpticéiterum fefeadnos refledereaff^^â bit ^y feptentnonaUs medietas de[erêtis,e^^ââ^_ num eclipticé prommens,dextrum Ãet,quiaorigt;i Veneris defuper aÃnemus, vbiautcntailotlt;^ fumm^abÃebs Veneris centrum terré pcrueneri' nulla declmatiojCyfola reflexio confÃicitt'gt;â^gt;^i ' Veneris orbis in mfima deflerentis fut de Vetcruf^ tentia,cjjc ab ft de credetur. Atq^ hic efl rUf nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;;
9lt;e// ordo, dum centrum terre femicircuUtgt;one( plet, à loco infime abÃdis Veneris nt^°[â^^'*^^'^^
F R 1 M A' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;y?
TOW, Ai locum fummi abpdif Venerit ifeen-^!'caimt Autemratione defeendenteterrarefle' ^ââquot;^incjlrum aj^cäü paulatim indecünationent ^^âbitur,çj- quia medutM plant defenntis à [um' Jgt;[iie 'm antecedétia, nobis tali meeÃu terr£ fit ^Vta, apogium deferentis Veneris 'm meridiem ^o eclipttc£ decimarc 'mcipit,donec terra 'm no ^iWgridK 4 loco abfidis conftituta^utraq^ me' ^^iecliptic£ planum dedmata conffiiciatur. ?^tgt;eeuepicyclus Veneris m nodoafeendeteai ^^'gt;^ablidemputetur-à quo loco terra receden ^^tiatioiterum inreftcxioncm commutetur,ac ^^^ota locum mfime abfidis Veneris, ea[dem ap ^i^ latitudmum, in Venere terra itcrum pro ' jfi^^^eipiAt Ex quibus patet, terra ad Imeaabfi. « 'i^neris pofita, pUnii diferentis planetam re' ^fi''^âgt;pparere, m quadrantibus uero ab his decU-f^â^'^^dmlacisautem mtermedijs mixtaslatitudi' t^^*⢠^^ autem prêter has latitudmcs, lt;V ^^^^^^ lt;^pityclo Veneris tribuerunt, or alia ^^^'^ â^â '*'â*^^^y ^ Ptohmæo â fülp iKKiVTfU^ Ki^ fiquot;^ rrtTofit diila,fi: his perm^ficat, ac eandem hp^^^^^^^ â^^»i^'ttm epicycli Veneris, qui iam n^^â'^lt;li,demonfi:rarunttaliam ^2quot; cumob[er' ^(^''^^^â^ â^â^^^ â^°'^fi^â^^ D* P^â^ecptor ratiO' â^ndam iudicauit ⢠hanc autem rationem D.
Do^odi^
96 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;N A R RATIO
DoHorK,Preceptor is nwi dcuiittionentj^-- facilius quoc{i huudfeciis, dcreliqui ufyi propap^i^» , afjequdmur-ebjUtudmus pidnum, cuius twxnv^^ nimnSicffè medium pldnum,dc ideo fixum) ^ Ã'âââ^ rum,idmhucidm illuccertd eudgeturfdtic»â^-quid omnes motus, polorum rej^edu mtwrildtio^^ . dc dif^endio percipiuntur,pt'incipio tenenin^)^'^^ ,rum poloru pldni mdij m jeptentrioné, à pldna « â pticlt;eddinclmdtionisanguliqudntitlt;(tëel(ilt;^ââ^^â_ rum dutë ex oppoÃto tantundé in meridié d^ cr qua de [eptentriondUpolo, dut ijs,qua ci^quot;â, fieri oflenfurifumus,fimili rutione, rdtions «fi«'^â ; ,oppofitionishdbitd,demeridiondliinU^ÿ^f^^^\ re. Proindedred feptentriondlem plduifusdijt^ lum djfiimdmus efji circula mobilem, euiiu f^ ex centra mdximis obliquitdtibus pldnitnedijdr^ na uero correfiiondedt-ipfe dutem palusff^^'^ ttdlis pldniueriper librdtianismotuM,di(il(âj â didmetrum definbdt. Porra circulus mobilis i Æ 'qudtur pldneta motum, ut Venus fio motu met«^ relinquatdudrum qudmlibetfiinfequetiumiut^ nbsp;nbsp;'
dlionem,idq; hdc lege, ut dnna cxdHodd rekad» niq; reuertdtur ⢠duâa uera circula mdgno perutf^ usq; pldni palas,db huius cammuni cum pUno vtt interfediane, utrinq; 90 grudthus numerdtis, ent* , poli plant,ueri oir medij fiihcet dijfirut,nodij(Ugt;^'^
-tRiaï. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^7
^V*** ^â^quot;^ lt;^^t^i^^âfgt;f^^^ ⢠inMw autem Hilf f^*^ â'^ â^terutrum iiodorum periodus cont flifi.quot;*?®^ P^â*'â^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ltfgt;fâgt;tioi^f'^ nwtthm, di-
lUii, £ ^igt;ilii diameter bis defenbatuf hiec au \^^^^yciuo planetamcum terne ceturo tale ^r ^^^^^^^ â^PpiifeatiUt quotiesterraaddeferen ^'â^'^iuerityVaMSubieuni^ fuoin deferente i^ '^â^^imeinleptctrionêd plano medio demet, 1^' ^itx 'me extra wam mediarn conjiftat. Pr£' i^â^âfperquadrantem ab abÃdibm deÃerentii **b â '^ P^â^â^^â^ ^'^ ^^^° f^ P^ â^^^° â â^ â¢ny**^â^^ P^â*^ Meeat-fed terra reliqua loca ^^â^ peragrante, ipfe quoq; in dewationtbui ^^â^^ ^'*^ ^^^[^ teneat.lioc terra,ey pla-it^r^Mnutejfet perpetiMm,ord'mauit Demi i^^lt;tf hbrationis circclliK (ut ita dicarn) eodem L ** W reuolueretur,quo una Veneris ad al' Uh*'ââ ^bilum nodorum fiiret renerfio ⢠hac \^^^° â^fiorafiant, fi in aliquo deuiationis Kti^'''^^â^^° ^°^â*^ feptentrionalis plantuerià j^i^f'â'â« medij adiacentis, maxime meridionalis *fâW*'ff^â¢^'^ ^â'^^^ ^ ^â^^^° deuiationis limi \i^'^^^^^^''^lt;t»taUsextiterititcrra quoq^ een-kt,^'âi'*âââ'^Ãdtt/m Veneris eommorantc,in quar â^^^^ ^'^â^â^^ â^d locum iriter ab/ï 'â¢wn ueniet, ç^ eodem tempore plancta ad g fuani
çS NARRATIO
^mm interfe£honem,feunod(mi mobilem' Vlt;ilt;flt;^ motm librations commenfuratur cum motu plant' te ad nodos,feu mterfcHioneStprimtK librations c rcellusquadrantem quoq; confcietiZyperrtli' â â quum circellum,qui altero efl uclocior duplo,fobs plani uerifub polum plant medij conliituetur,qu^ re GT ambo plana coniungentur .B^ecedenteauteni planeta ab hoc nodo,tcrra procedet ad alteram abf da eccentrici primeer' palus plant ueri per dirais nem à polo plani medij ad feptentrionem prottsue' biturfic fiet, MÃ^fi Venus meridiana Ãt,qucmai' modum 'm nofiro exemp!o,tamen Utitudomerti^iquot; na mmuaturÃfeptentnonaUs cadem crefcat'co /lt;^ ct autem ubi peruentum fuertt,polus plani ueri, d' brations mot» maximum adfcptentrionalem ft«'' tem attmget,?^ planeta motu fuoannuoad noioh in medio mter utramq- mterfcélionem,maximamt' terum in feptentrionem deuiationem habebit-^Pf^ ret itaq; motii circuit ajfumpti, hunchabere «ÆÂ«Â«; ut 'm anno,Veneris ad nodos fat rcuolutto,fitgt;^ que terra coUocata mabfidu l'mea,planetaubilt;iS' que m fuo plano uerofuertt,max 'imam à plano nS' dio deuiationem babeat, ey m medio inter tdrainlt;^ abfida terra confit ut a ft m nodis. Porto Itbrats' nis motufieri,ut Veuere m aliquo nodoi um exif^^ te,ambo plana comungantur â etiüa pars plain uerb quoin
â PRIMA. gÿ
â ^^^ÿ(iitnr,id feptentrionem femper à media ^^'V^°iprout conuenit,ldtitudo hlt;ec perpétua tii^^^gt;»iineit.Qttemddtwdumautë Veneris pU ^'^oi medium appelUre pldcuit,m abÃdum ec i^kl^^^^^^^^âi ââ^ eelipticd inter fecutur, CT e^ J 'âf medietM à fummci abÃde m conÃc^uentid ii^^^'^^^â°^^'^ prommet, reliqua oppoÃtionis le 'ii^^^ â^^g^'^i^ â ^iâ* ^ Mercuno Ãmili rd-L^pldiium medium, quod fuperfudrum abÃ' \^' â^^ Pâ^^ ^lt;^^» ^ fftipiie^ pluno utrinq- in ^L^''^^ ^^â'^^^â'f^ '^^^â^i^ P^â^^i gt;^^lt;^^ ^ Ã^ffit ^^^'''^'^''^'^^^^'^^^^^ââ^ feptentriondlisÃt.Coudre 'm i^ â^te dnnudreuolutione,declindtioncs,cr fi^^âgt;ne! in Mercurio permutdtie dd Veneris [ci ^'^^fehendentur-uerùmhlt;ecudrietds uteo co ^^^''2'5 j'oret.diÃoÃtt Deus et deuidtionë plet ^^â^^^â^^ ^ ^^â^^°gt;^^ ^â* gt;^f^lt;^ââ^iâ^ perpétua jj^fj â¢^g''f At«r,d plano medio dd meridiem d ifce^ few ^^^^â^ ^^ dbÃdds ipfds conÃÃente,ciim to ?â â^'â 'â lt;« medio plano iaierei'quoÃtdmi-^^â^latitudinem, pneter diHas differctias à Ve . ^lt;is hdbedt, niÃquodhdc quo^-deuiatio^
. *ââ Mercurio efl, quà m i« Vencre, ueluti eti~ H^â'^'^^^â°'^^ angulum maiorem habet. c£te-^^^^â^uxldtitiid'inum Mercurij uarietates facil~
'^^^^der,dtque'mVen£reeolligentur.
tp» NARRATIO
Parffuperlt;it capthpdrs cà cxhituÃa laboriiâ 'tiicteneatnoÃräf ancoräiadii relies:
Ut primetm harte ï^amtionerri noÃram Poëta uer' bis finiam.Alteram autemmcipromiÃi parte,ciuim primu mÃo adhibito Ãudio totum D. Pritccpcoris mei Opus euoluero,coUtgcre tneipiam' couerigri tiorc tibiutramqi ÃreIpcro,quo ebrius Artiftcur» propoÃtis cbfcruationib.ita D. Preeceptorismeiby potbefes Tnït peai/iifttirfit coÃentire uidebis, ut db'U inter fc, tanq bona definitio cum definito conu^f^ poÃint. ClariÃime, et dociiÃimeD.Schonerebc WU quarrt Pater mihi Ãmper eolende, rcUquünuifti^ eÃ,ut harte meam Oper am qualemeü^ lt;equibonilt;^, confulas- nam quanquam twn neÃlarntquidhunxt^ met ferre poÃmt,quid 'ne ferre reeufent, tameu MUi in me Ãngularis,e^ (utÃe die am) Paternus aWgt;tÃ' ctt,utomnino non formidarim hocealv/mPâ^^' quoad dus quidem Ãeri potuit,omnia ad te refef^ quod Geus optMax. bene uertere dignetuttf^P cor,mthiqi aÃtret, ut iuÃo tramite ad prepeftu^ finem, laborem eceptum perdueere queam â Stff piam autem ardore quodam iutiettili (qui per,titille inqutt,magito magis,qu'amutiltÃ^â^â^^b mus prtediti^dtdum Ãt,aut per imprudentii^^ derit,quodliberiia eontra ucnerandam,amp;â r VetuÃaiem dtüum uideri poÃit,quÃm Ãdr
PRIMA,
ij nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;FRIMA, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;101
-.^**â'^5'«'-«iio,er grauitüM poÃulctbitt, tu ceyte, jij $ «pwd me dubium non cfl,in meliorem aeä-iü'â^â^â^ â ^ P°^ââ^ anmum 'm te nie um, qMm ^lt;^^â^^^â^'â âJi^^^^^^ ⢠Pow ueUm te de do^ f^ ^ifo,ü.Do(lorc,meo Pyteceptorc hocfla-^â''^- perfuaÃÃmum habere, apud cum nihil ^L^'ââ*â*'1â'^ ^IÃiâ(icqtMm, quamueftigijs H ^« W 'mjiftat, nec aliter,ac ipÃe Ptolcmaua Ãc ^^^heyfe antiquioresmulti) fecutm-dum (1 â« fatvefiiâagt;qu£ Aftronomü regunt,çr ma~ ' [j^'^lt;p cogere mtettigerct, quidam pr£icr uo L-'quot;''^'^^ ftttmeret^fiitif 'mterimeffeputamt, t 'âârtf in eundem [copü cum Ptolem£o tcla Ãa t^hctiamà arcum, g^ tela ex lange alia mate ^^^â^'^'â ^^^ dÃumeret'ae hoc loco tllud ar j^ ^,?ù',*!â iXivftfiif iirtu rS yvM^^ rip fz^x^ f^* fâgt;-igt;rlt;if,a/,:C£tcrïi,quod alienum eftab mge fe*â '-^â'^fl^bet,maxime uero à natura philofo -i,^^^° Mqui maxime abhorret D. Praceptor i^râ'''^'''''^â^beft,utfibii Veterum philosophant ^i'Wcnfijj nip magnisdecauÃi^acrebiu ipÃs ^lif^'^^^^^^fitidio quodam nouitatie » temere di~ t^^^f'Ã^t'aUa efl atas, alia morumgraui-m w«if^ exceücntia,alia denies 'mgenij eelà j^wi^ magnitude, quam ut tale quid m cum
'Ã^f^f 1 quod quidtm cà uel £tatK tuuenilis, i 3 »el
lot NARRATIO
MfI rap /ttya ffH/ivriiif lt;Sn( ^iafix pixfijUt Arijlo' tclis utar ucrbK'uel ardentium mgeniorum, 5«lt;f^ quolibet ucnto,fuUq; affcâibiK moucntiir,^ re^un tur,ut etiaceu xvCifvuri excuUb, quoduii obuiutn flbi mipidnt, CT demme propugnent. Verum uiti cat uentdi,u'mcdt uirtui,fuusq; bonos perpetuabi bedtur drtibus, c^ quihbet bonus [ui£ artis in lucem,quod propt,pro^crat, dtq^ in bunc tuittitt modum,ut umtdtemqutepuiffeutdedtur. Nf$«f' ró D. Pneceptor bonorum, (y' dodiorum Virot^ iudicid unqudm dbhorrcbit,qud:[idâirc
mtro cogitdt
jiOV^^^
® o R V s S I AE
C O M I V M.
; IN D A R V Sf» lüd Oda, quæU i tem aureii in tcmplo NÃneru,a : confecr^tafertur, ceiebrans Hitt ' goram Rhodium PugilemyViéïo ^y , rem Olymptcum, ait patriam e-^^^â^ ^IP fiâ^^^' ^ ^^^^ (gt;^lt;*rtmü adamatam 'deinde louem ibi muliu plui^e auri, id^} ^^»,(^uod faam lAmeruam eolerent-quare et ïtf'i^^^ f^P^^ quot;^'quot;»^gt;^ igt;'gt;iâ'K^igt;^âUâ^i ^r^ ^mdio colebantiClard redditd.ttoc pnecU-j ^oiorion i^K^fne/^dnulhpr^etcrearegioni ^â^^Sirnttiite,quam PrifÃiie(dequa paua dice-j '^^^i»toeÃ,quodea forte tu quoq; audireuole %«s aptim accommodauerit, ego quidem non j â'«fc dubito, quin eadem nominagubernantia ^^^^ÿonem deprebendcrentur,à peritus aliquii iâ^giK,dtlig(nticurd,pulcherrim£hMM,ferti-.''â^^it^feehciÃimjeregionii praiÃdentes fleUax '^'^^fret.Qi^cmadinodu/m autem Pindarui ait»
^â^^^* à ÿ^^^sTtap srxAMXi
^^âgt;itJlgf\i,i,^^2ivt r* ifÿù iHdexrii, **0fXi,'ij,ât2teiyi
^tMiiHi/, tintTiM, j 4 Ktfitf'
io4 B 0 R V S S 1 AB
ATifiVfOÃr c/t^i//Ãiv^iin// füi^Dt^ Imtfvff»» AiriCI'T©'Jt i'vTItitâ
Aa/ip Ti»^®quot; à iJi-tief
Kai fd /il// ^djiae duTïH/iuâ
âTi/i ^niri//,à yiie// @iô/i,
Mi/aiamp;ii/Ti dl'i Zivr ä/arefM// /ii^i
Afi ÿt/itr^ttÃM/ti/iivit
^ixai/.tnà KtÃiKe
Eia/i Tiu^ di/TCi é/d^ ip/t// ^«\(tPPVt
Av fo/dp«/i srti/c^i/1
PvKvfwK)// yâi«// à v^fii
Pviiri,ii^ ivpfivx /tvJiitit
Ud olim baud dubie PruÃidm pontm bdiidt, y quod certiui quit, propiufq^ Ãgnum ap^i gt;nbsp;r. quodhodicmcoiitmenti,longiÃmedliCtorc^^''gt;-^^ nam repmaturiqudre eir eadem lege,neorvin^o'^' nerc,ut è man nata, ApoUmi eeÃd, qt^i»^ ^^â'i^f coniagem faam F^hodum olim, nunc ddMitlt;^'^ poteà Sol VruÃidm peri»derddijsrc^igt;P^^*''^^â' ï£,dcRhodum i fdtcor,Ãed hoc dlqsmuld^ (^ penfat modii,cr quod m Rhodo rddiorum remtH'^ dmeprdflatyhoc in PruÃid mord Ãud [uprlt;t W Zontem cjficit ⢠deinde Sucemum Fdd peeuhire q' fe donum, quod hdne inpfmii regionef» onun uoluerit,neminem negdturum puto, imo à ^lt;*'^^^ uobihtdtem ,a'u[um, quem 'm^'* â^â
- E N C o M 1 V M. toï
'ij^ââ^^â^it i non iniwiti ApoUint ficrum iudk \i^^^ â^'ieo muniK egregiu,lt;iuo PruÃiam con ^ i^^^twqunnpretioÃÃmo omamtnio mu' it*'ââ^ ^onet-ewntj; ApoUo prater artem me' ^âO* tgt;»»riKifi,^ttlt;a inuenit primui^et coluit, ^^ J*^ uendnditeneatur ,uidetur hiWeregio' :^^''^ extern omnibuf elegise âZ^ culm longo S^^ â^^i^ prauidcret immunes Turclt;M Rho -Ã^^^Ã^osin hds parteis federn fuäm trän f^'^^uihuc cum Duna forore commigraÃe, ^^^âgt;^ wdeturabÃmile-in quafeunque enim par' f^ â^loj uertas,Ãfylult;!is confideres, uiuaria, qua ^vxfijtaim funt,zr apiaria,ab ApoUme con f^^^'Ãtirbufta,zr campos,eorundentq- lepora
(irmthones-à lacus,Ãagna,fontes,âDiaitafa-^^^(fKfPieonmcp pifetnas. atc^ adeo PruÃiam ^^^^^ tegionibia elegtÃe apparet, inquam, ecu prater ceruos,damas, urfos, apros, ââgr«Kj alias, uulgo notas feras â uros etiam,al' Montes, zre, quos alibi locorum uix repa ire ^^tberef ut interim Ãlcntiopratcrcäplurma, ^^fataadmodum auium,neenonpifciumgene-' Pfeiff autem, quam Apollo ex PruÃia Coniuge 'r pit fmt,Kegiusmons,fedes illuÃriÃmi Pmet' ^âD.Domini Alberti, Ducis PruÃia, Marchionis ^^nburgenÃs,z:rc, omnium doiiorum,acclalt;
g 5 rorw»
«ofi B o R V s s ME
rorum 'Virorum noftra ætatc Mccceitätii-Tortinn^ olim emporia,ntic uerà Alumno fito D. prieceftof^ meo fatis ebra.Gedttnû PruÃi£ metropolis,Ãf^^', tia, (y Senattu maieflate,opibtu, O' renaÃe^^i^''^* literariæ gloria con^icua. yarmia colleÿîi'»*gt;ây rum doilorum,cr piorum Virorü,clarareticfcndij' fimo li.Dommo loannc Danttfeo, elotjuctiÃiti«ââ^ fapientiÃimo Prafuk. Marienburgü terariu/n \ttt niÃimi Regis Polonu. Plbmga uetus PmÃf'quot; miciltü,qu£ fanäam quoq^ hterarü curam Ãi^ ' Culma dar a Ittcris ,zirunde me Culmenà oi'g*^ duxit.Aedifida uerô,çr munit tones, ^poÃ^ââ^^, giu,zy^ £dcs died es'hortos,agros,totamq; t^ÿ^'^^ Veneris delitias, ut non Immerito P)d!@â Porro PruÃtam filiam eÃe Veneris haiti(Ã^'lt;^'^^l ro,Ãuel terr£ fertthtatem quis perpenderit,»^^^ nuÃatem,cr amaenitate tottus regionis- Vc«gt;'âE tur orta mart, ita GT PruÃia eins, amp;nbsp;^fi^ l'^y â ideo^i non tantu earn ferttlitatem pr£bct,ut HoW dia, GT Selandta annona ab ea alantur, Ãd C!' ^''â*' borreumfit uidnis Regnis-item Anglid, et ?ort»i lia:, prater bac optima qua:q;pifiiinng(nerd, ^_^ alias res pretio[tu,quibiu ipÃa circuwÃuit, ^Ã4 tim Ãippcditat.Caterum joüicita Venus dci/Mâ: ad cultii,Ãlendore,bene ac humaniter utuenii^^â tu bät,neqi negante [oli naturaÃn bis partibus^^r
E N C o M I V M. »07 ^fn poterAt,tnj.ri deniq^ auxilunte ejfccit, ut ^iiinPruj^Maliunde'muchipoffent. Verum doiliÃime D. Schonere natiora funt^ Wi me proltxiui referri debcant,itcj- ab alijs ^^[^âtiere aditii Ubetlis trdilentur, uberiore L 'ââ^°!^l?crfedeo. Hoc tantüadddm,uteft PruÃ' â^f !^opulofa,pr£pdentii i^uminis beneficia» ^% ^'fingulan huinm^te prlt;edita. præte-\^'â^ofnnigeneredrtium KinerUdmcalant, er . ^boebenignitdtem fentiant. Udmut lundi 1^^^ 'tifaionbui drtibui dttributii Uineru£,ut f '^^^tonica,et huic cogndtie, prmcipto tUuftrià kigt;^'^â-^lP^gt;deiude omnes Pr£fuies, Proceres^ ^pgt;penes quosfumnid rerücft,dc rerüpublicd' jjii â*^(müores,ut Herods dccet,fummo fludio puf J^^^i^^^(^ morbe liter as umpleduntur ⢠ddeoéf;
communi conÃtio alere,Qr propagureflu ( 'Qï-irceriupitcrfulud contraà dnebuld,nMl I ââ ^'iplutt,hoceft,utegomterpretor,qui(ilupi' ^^^[fi dicitur ïmperijs,^ Rebuspub. cum Ma ^^Iiiuliorii,fdpientid;, cr Mufdrum curamfufei . Wsc Plens jubditorum,nee na uiemorum Re^ ^PfWcip«, ac Populorü animas, ccu in auream TO contrahit,ex qua pacem, omniaq; commoda ^'^'^fi'*^^ÿ*itâ^ âiiifeas deftillet,animos trän' Viiti»tis,et publics pacis amantes, duitates bonis legibut
108 B O R V S S I AE leÿbut conflitutat,Virosfapientes,honelitiiti f^i^ dam laberorü educationem, piam denic^ ic t?^^ reUgionis propagationem,erc. SapimettiW«^^ fragium Ariüippi, quod apud RhoduM mfid^f^' fe eum perhibent, ubi eieéliu, cum quafdM^iomr tricM m Uttorefigurât coj^exiffet, iuÃit fociosÃo^ bono eÃe animo, mclamitant fe homitra luf^ff'^ deremeq; eum fua opinio falfum babait, itMamp;r bi,er fui!,eruditione qua poÃcbit,ab homiii^^ dK,eramanttbut uirtutem,neccffariaaduitiiiilt;âgt;^ Jâ lerandamfadle parabat.Ua,ut Dij me ament,W nbsp;* fime D. Schonere, cum Pruttenifint hojfitiHfi»^, i J baud adhuc cötigit mthiulliut bis in partibutmig»^ J Viri adiré ades, quin autfiatimin ipfo limineffO' j s me tricot figuras cernerë, aut iUorü animit Geomeâ triam fedentem deprehenderem' quare omîtesfi' i?
rè,utfunt boni Vin find.
pofjunt fludi/iiCr o,
Iïudiofosharumartiti/m,qi«igt;^ Jâ ^fficijsprofequuntur.fitjtii^^ J
nunquam uera fapientn, er eruditio d bonitdte,amp;
beneficent ia feiunäa cfi. At praetpue duortm mi' giwrum Virorti erga me ftudia admirarifoleo, «1« facile agnofcam, quammihifit curtaeruditionisfi' pellex, meà meo pede metiar ⢠alter eft autem aH' pliÃmui PrafuÃcuiue fubprindpiwrnmeittionem fed, reuerendifitmusD. DominutTidemänniuG:) Ãut^ Epifioput Cidmenfis-tiusaittemreuereniiP'
' E N C O M I V M. 10^ jj Æ orion uirtutum,O'do^rïnlt;£, quemttdmodü j^quot;^»» in Epifcopo requirittfanfliÃime abfoluif ^^''^^^cxiÃctnon parum momenti adgloriam IJ^'^âiffrre^utiuÃatcmporü fericsin EccleÃd, j(^ââ»i«f«t«« mtiOidc doUrinit extdret,'D.Go~ ^^^ficeptorem meum,cuiusfludU,^ ddiri . ^te abhme Mnif cxplordtam habebitt,antè ndbortari ad hanc proumdamfufcipien J'^impulit. D. Preceptor autem cum ndtu~ ^^'''ii'unKinyC^ uideret Reipubliclt;e quoq- lite i^^lt;^ emenddtione opm eÃe, fdcile reueren-fJ^â'â^^â*^'^^ ^'^â^^ P^^^^^^*^ ^^Ãi^gt;^ recepit ^ ^ftronomicM cim nouis cdnenibM à com ^^'^â''^^neq;/i qub fui effet ufus,Rcmpublicdmt '^ f'^'n dlij,tum lodnnes Angelus fecit, Idboribus '^^piuddturum ⦠dt quonidtn idm olm fibi eà ^v^dum, obferudttones fuo quoddmmodo lU' fiuc^^^^^^Ã^^ ^^âS^^^ â 'iâ^â^ *^°^ ^â*^ euerfurlt;e , â«Ãffim de motuu/m,et orbtim ordme, rede, receptum, crcditumq^ Vulgo,diÃutdta, ^^^^Ã^iquim etium cum fenÃbus noÃris pugna ^'^^icabat AlfonÃnoi potins, qu'dm Ptolemd:^ i^^'^Ket TabulM cum diligentibus cunonibus, ^^»Ãrlt;ltiongt;buf proponendds-Ãc futurum ut ^'^^^^ fhilofophos maueretturbam,'Vulgd-. â ^^»(ntdtid corredum hdberent motuumcal-i nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;~ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;adum
«o B 0 R V S S I Aà ( culumâ turos autem Artifices,quos aquioribiU^ J lis re^exijet Jupiter, ex numerii propopihi^ . peruenturos ad principia,or fontes, undo deduoi j effentomnia.Queadmaduquoq;uflt;^adhucdomf â J elaborandumfint,deuera hypothefimotusPed^* | orbis ex Alfonfitwrum do firma, Ãeforeutdodh nbsp;nbsp;^
Itquido conflarent omnia'neq; tarnen Aftronomo^ â Vulgusfraudaretur ufu, quem fine fdentiafolof^ d rat,er expetit-atq; lüud pythagoreorim obfem^^ nbsp;nbsp;â
tur,ita philofophandum, ut dodis,er matlit»^. initiatis,philofophi£ penetralia referantur,^^^^^ turn ReuerendiÃimus odendebat imperfedHidu^ nus Reipublic£ futurum, nià er caufasptarum Ti' bularumproponeret, er imitationcPtolem£igt;^^^ confilio,quaueratione,quibusqi nixusfundamof tis, ac demonflrationibus,medios motus,er PV^
phtcrefei 'mquifierit^radices ad temporü («iWâ^®^' firmaucriti 'm[uper adderet-adh£C addcbitjilK^'^ hac rcs incommodi, cr quoi errom in TabuH/^ A^ fonÃnü attuli/Jit, civm cogcremar eorü placitmi' funwre ac probare,non aliter, quam, ut lUifolcbant, tturit if:x, quod itt fHathematK quidë nullam prof fits locum habet ⢠porrà cum h£c principia, Gâ klquot; pothers tanquäex diametro cum Vetcrumhypo' theÃbui pugnent, uix inter Artifices aliquem fwW' rü, qui olim Tabular ü principia perÃeänriK eÃÃ
U E N C 0 M I V M. Ht Tabulæ uiresM cwm ucritdte cofen ^^â '^V^iÃuilfent, in publicum prof mot- non tij '**â¢â¢gt; btiberc, quod fepius in imperijs, ac confi ^ f'-^blicK negodjs ft^ ut aliquandiu cbflia oc f^âionccfubditifrudu percepto ,]fgt;em nequa \^'^^^â^^fdciMt,forc,ut ipà cöÃliaÃnt appro à ^«4«« dutem ad Philofophos attmet, pru~ fi^^^^^hetdodioresdiligcntitis feriem diffutatio t^^otc!iclt;e cxam'maturo!,et perpenfuros, quo ^^^otelcs, poÃquam plunbuifeargumentis terra denumflraffe credidit, confu-
^ 7â¢Â» ilt;(J illud argumentum, Mafrv/iä lt;4{ Tfd' ^^â'XTrafctTiif/ Kx^^fiuTix,«// Ã^^öjaii-« Wi^J f ''^y^f fatvifnn« irv/tfaii/a fnix'
j^^ '^if 7W/f 0â^VfHOtTt/)^y0tt Wfi7^ 7W^ X^fiOf/ V 7» ti^^^^^^ ^^^^^ ^^^'â^^^^ â^^^y^^* porvó htucfc' f^'gt;Siduturos,ÃhacconcluÃo pramtÃii diffu non potent fubijei, ne oleum,er opcram ^lâ^nperdamM, pottuiuera afironomia ratio ^^^^^d- deinde reliqudrum diffutationum ^*mttones indaganda, zj- recurrendo ad prin' ^ d^?,entia maiore, pariq; fludio excutiendum, ^^^ ^numftratum, centrum terra, efÃ: quoque Uj^ ''âââI uniuerà â Oâà terra m orbem Luna ele-'^'^^ gt;nbsp;quod terra partes auulfa non fui globi 'â* tipetitura effent, fed uniuerà gt;nbsp;cum ta ~ j
tt» B o R V s s 1 AB ^ »K» oMtus aiangulos redos fi^P^^^â^\^^ ^m' r£ inddant. Pratered cu/m magnetem luralem motiumhitbereuerfus(elgt;t^gt;ttrion ^^^^ nareuolutionis, an motos circulares terr^ii f ti,necef[ario uiolentiÃnt. Amples tresmotusiinwdioyadmedium.Cf eircaniea^ j dufepardriâZTalia,^-.ibosutfund(tntentis, â er Pythagoreorum placita refeUit. at^ iufnuidifecum pcrpendent,à ad primpidet^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;j
(I II II I »
noinilt;efinem,etadDei,zr liatur£potentiitigt;'gt;^I dufiriarn rcÃiccre uoluerint. Qdiodfi^t^ ubiij} acriuStCrpertinacius fuis principijd^M in animo habuerint,decreuerittt(^,moneblt;ii p-ceptorem,fe Portunam meUorem expetere no «^ re, eluà m qult;e Ptolemiei huius difciplinlt;e îHon^ fuijfet-de qua Ruerroês,fivtnnMS idüs Phäcf^ poflquam concluÃÃit epicyclos, i^ eccentric«! in rerum natura omnino effe non poÃe, amp;nbsp;Ptolem^^ ignorajfe,quare Veteres motus gyrations po^râ Lib.n. fupcr tandempronunciat,Aflronomia Ptolemainibilcr c^ciA^s. ^^^^âf^^eficonueniëscomputationknoni^c-^!' Geiiius Lib.i terùm indodorum, quos Graci «fimftrfve, lt;ii^â ^^P'9' irevr} XifiKoirefeviiit^ eèyioiHiTfuSTDvt U0Cant,cl!
mores pro nihilo habendes, ctm neque ifortt/mff^ tia ullos Viri boni laborcs fufcipiat-his,C!' dijs tnd tis, ut ex ^icis rerum omnium confeijs compe^ . â - nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;erui4'
i 8 H 'C o M 1 V M. «j J^few Prte[ul tandé apud D. Pweptorem, | ^ '^gt;^po^ereturl'edoiïif,etPoflcritatidelabo ^^,f^iudiciiiinpermilfurumâ quatremeritobo~ ^btrfiudioà Mäthcmutii^reuerendiÃimo Do ^^^nà mdgnMiuxtdmecumhabebuntgnt ^*'gt;ihttrgt;:operäRdpubliclt;£pr^flitent. Qiio ^lt;fW i^nnificeittiÃimui Pr!fÆM/ hlt;ec ftudu im
«Wilt, däigenterqi colit, hab der armiUant ?* äd obferuanda cequmoilii, quälet duas, fei 7*1® »»(Uoi-f r Ptolemlt;eui Alexandrite fuiÃe com ^^t,adqutix uidendaspaÃm ex tot a Gneda ^M Prudith curait etiamÃbi uere Princi' ^V'i/ngnomonem ex Anglia adferr^quemfum-^®'lt;«i uoluptate uidi,Ãquidem ab optima Artifi-jââ'{ rudi mathematices fabricatm eÃ, Alter ue-?â¢*lt;«»« Kecanatum eÃÃeüabtlis, ac Ãrenuut .â¢*ââ¢Â«Â» 4 Vuerden, Purgrabim KouenÃs, crc» ^melytte ciuitatii GedanenÃs, qui ut ex Ami-* âf^lxifdam de meis Ãudijs audiuit, non dedigna -Mäc qualcmcunqi fuis uerbisfalutare, er pete ^â^[cmè conuenirem gt;nbsp;quam PruÃia excederem. WcimiD, Pneceptori meo'mdicarem,ipÃhoc â*''â i«minf tum placuit,er Virum ettrn ita mihi de I*â®gt; ut me tanquam ab Achille iüo üomeri uoca ^^^Ihgercm' nam pneter quam quad in belli,pa-**1 lt;ftit«5 excellit, etiam läuÃeam NuÃsfauen-h tibui
i«4 B 0 R V S S I AE
tibutcolitttjuaCuMiÃimiihcirmoiM j^irittu [nos ri creetiGT exciter,ad ReipubUciC onera fubcundu^âc per ferenda.digtiM, quëTieuf Opt-t-â^ax-feceritrn ^lâ ^l'x7^aä!fl.ç^ beata Rijfublica,cuiCeiKtalesfgt;i fecerit Adminifiratores. Socrates in PhiCdom damnât illorum fententtarn,quiaiutnam harmonia» dixere, ^ reële quidem,Ãnihilpneter el(ngt;egt;«âgt;â rum in corporecraÃm mteUexere. QuodfjlU*â^ ideo animam harmoniam effè defimerunt. lt;l'^lt;^^ er fola cum Dij s mens humana mteUigem baffâ'^ mam, guemadmodum ey fola hicc Maneritt,lt;i^ zy- quidam numerum dicerenon fuut uentede''^^ etiarn quad cernerent grautfimis quandoqiam^i^ morbis concentibus KuÃeis meden, nihilbft^ tentia, quod anima hommis prafertim Heroicih^ monta dicatur,mcommodi habere uidebitur. CE^' propter rcdliÃimc quis cas ReÃuh. beatasdixefitâ quaruGubematores animas ba'.moniac/tSfbocn Philofopbic as natur as, habuerint \aalé cerUSey tha lÃe nequaquam habuit,qui equi hinniïu auint malebat,quam excettcntiÃimiimISi.uÃeügt;qgt;â^ / adÃuporemuÃ^audiebant .Vtinain autetnor»â''^^^ Reges,PrmcipeSfPra:fuies, aUjqi Regnorwn Pf® ceres animas ex cratere harmontacaru lt;^^,y fortirentur,cr non dubitarem, qum optima ha gt;' fciplmie,qult;£^ propter[e potiÃimum fu»^ '*P^ '
E N C O M I V M. H# i ^âfw« dignitatem Ãnt obtenturæ. Kac habui ch' w Vir,que ad te in priefem dcD-Doiloris met ^^^(ÃbiK,?ruÃia,et Kaecenatibus meiifcriben Wt. Be«f uale Vie doaiÃime,cr ftudia mea ^^'^onÃlijigubemare ne dedignere, fcK enim no-^^lt;gt;iKnibui maxime Seniorum,cj' prndentiorum opM effe â nee te uenufla ilia Griccorum ^^^ia^Ugittri/K/iM Jiâ «fiatrec air! TÃ/r ^ifOiT^' w ExKuÃeo noftro Varmiie,lX Calend.
Oilobris, Anno Domini M. D.
XXXIX.
FINIS.
AVTORVM CVM SVI8 LOCIS, ARGVMENTISCLVE frequenter expends in Nar-rarione Citanones.
A^gypt^ «⢠**⢠i».i4»^-ï*-*^40'^?â 6X.64
Albategnius ti.ix.tx.ix.tx.ii.ij.ij.t .iOï*^'
1tf.17.17.17.17.18.xx. xx.xj.x4.x4.xp.x9.30gt;®
Alfonpna 24.xj.27.40
Ariflarchut
Arifiotekt 41.4Ã.43.44.44.44.44.43.4!' $z.'76.y6
Artifices fu/mmi
Arz^hel nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ij.x7,iS.ip,xx.xj.i4,^..i3
Aftronomus nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;6^.7i,7i.M
Afironomi
AtlM
Auerroés
Autorcs,fiue Artifices communes 11.14, »9.»^ »^'
3^-33âÃ7 â¢4O,4^.SSMoaot
â r)Aby!onif
^Cziusplmius nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;»8.37.47,47.70
^âiippui
Cimmeriie tenebrit
Cltuiiiü
INDEX
^wPtolemieui 8.9.9.ii.ii.i2.i}.tj.ij.i4,t4 âlt;i6.i0.i7.i8.t8.i9.xt.24,24,24.i4,2j.j^» â®â8.i8.X9.i9.i9.i9.jo.jo.3i.ji.ji.j».jx.jj. âââ n5j.40.44.44.j4. J6. $7.66. lt;7â ^ÿ. 7». âJ'7«.76.88.90.9 J. toi.iot
[)0i»i)iic(«M4rM Elia
10
49 i9-39
^XW nAlona ;âS««rtr«
âKei
^^d
i feo« ^Ãkïto*
lt; 70 70 75 tt.i4.t6.i8.x4,xJ.x7.x8,x8,i9.ji
^siouiMutPontiinut
46
70
.^'^sPeurhachiM ^iPictwHeroj, ^iPjgiomontdnui 8.9. j. tj.*s.*j.ij.j4. M
u'wometttt
WcwBf»fMfW4«t»
45.7«
â
INDEX.
t^athemiüici
Medici nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;p.H'î'*'
Meneldus
Moitdrchhe
Mufici
â ^ArratiopecuUdrii
*â
Narratio ÃecunddyÃcudUerd
TApheM nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,,41.;»
^PhHofophi
^^yÃlt;=«^
Plata nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;4f,ffâ^^'^
Plato Diuïnm
Platonicum
Poëta
Poëtica
^Praceptores Rftronomi£ j
\ProphatitMlud£Ui
0 i1
7» I»
Pythagorei
Pythagorei Mathematici Ãu/mmi
Pythagorici
U Ecentiores ^iComani
ç^Acri liierte
Socratef
Su^eri
rjiAhulaA^ronomiit
INDEX.
Wit
Tlitoil nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;*^
flfcnKBKtf GyÃM V.pi[coptlt;f nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;8
WA^S nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;luti.11.15.14.ij.i6.}î.î4 â*« IÃ,JÃ.5Ã,Ã5.«.55641.4.1.54.54.70,75,
^^'â^^â 73.76.70.7S.3z.8i.3S.Sç)y$.^f,
5®â»
«OÃ
Ã7 îî'4î-ioî 7o.ioi
FINI S.
AVTORVM, AC REK^M CVH LOGS SVIS ARGVMENTISCIV® frequenter expofitis m Bo^ ruflia Cnationes.
|
LbertuiDuxPruÃiii JfÃ\^AlfonÃni |
lOj tOJ.110 |
|
AlfonÃiJicTabul^ |
110 Z |
|
Anglia |
too |
|
Apollo nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;»of.toj.iogt; | |
|
Ariflippiu |
»0» |
|
Arifiotelet |
111 |
|
ArifloteUca dif^utati» |
lit |
|
Artifices commaaes |
IIO |
|
Artifices ueri |
110 |
|
Aflrologm |
to} |
|
Auerrocs |
111 |
|
10$ | |
|
^CulmenfelM |
10$ |
|
Tiiagoras fihodmt |
tof |
|
Elbmga |
Io$ |
|
^Geometrid |
10$ io8 |
|
Gried |
108.111 |
|
Gubematores Mwnpublicitfti/n PruÃi^ |
â07 |
|
TT olandia |
10$ |
|
^Homentt |
11} |
|
ISSMci | |
, INDEX.
r^â^VVerden
\\^niKrgu,m
*^«1«
fWop^âi
gt;p«^
%rci n^owNi
»07.107
res nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;*°9 Ito »0^
»OJ.IOà loi »07 »07 »07 ,gj,io4'*o4gt;âoJ.io6,ioö »07 to3
10?. 110,
S'»k4 ?^lt; ^lt;{fi
tio.iix lOà toï 104
toé
fibula
| |||||||||||||||
|
FINIS. |
APVD ROBER'^l^
WINTER, BASHquot;® â
Anno 154**