Dit boek hoort bij de Collectie Van Buchell Huybert van Buchell (1513-1599)
Meer informatie over de collectie is beschikbaar op: http://repertorium.librarv.uu.nl/node/2732
Wegens onderzoek aan deze collectie is bij deze boeken ook de volledige buitenkant gescand. De hierna volgende scans zijn in volgorde waarop ze getoond worden:
• nbsp;nbsp;nbsp;de rug van het boek
• nbsp;nbsp;nbsp;de kopsnede
• nbsp;nbsp;nbsp;de frontsnede
• nbsp;nbsp;nbsp;de staartsnede
• nbsp;nbsp;nbsp;het achterplat
This book is part of the Van Buchell Collection Huybert van Buchell (1513-1599)
More information on this collection is available at: http://repertorium.library.uu.nl/node/2732
Due to research concerning this collection the outside of these books has been scanned in full. The following scans are, in order of appearance:
• nbsp;nbsp;nbsp;the spine
• nbsp;nbsp;nbsp;the head edge
• nbsp;nbsp;nbsp;the fore edge
• nbsp;nbsp;nbsp;the bottom edge
• nbsp;nbsp;nbsp;the back board
V'
-ocr page 10- -ocr page 11-OUpftn wgt; ^anbafe^afftem
lobteXlt;tnîgt;/5nt’icntgt;ntgt;pm, fira (6cf ^jMjrtfaÇmm/enlifwff-fa^renkn honore vnb OCiftcr^/^eÇantiw bc ^onteuiUa au^ (JngeUanb / »on jbm tw grançdfifdjcr vnnb -(«famff^er ©prac^Z
Dor jwrp ^unamp;m vnnb fcc^§ig 3a# ren/fdbfîfxfc^no
îîaebmafé tureb Otto von ^Dflnrrindtni^^umfc^n $u^($ w lot^nngfn/ verteutfe^t / 3« w^ïd^«« w^ mirrfUcit« »»Owwnbcrbarlit^t Vin# begriffe* »»0 »erfaffet (tçtt/®tl)r lafligtiiö nftçUdÿ}a(eféti.
3f0unbîvibcrmnbaufl*2^tKijh)C?i^' rf^ierd / »nb mit fernen St^ti^ veHge)ieret.
C5tti lieft }u Sranrffiirtam îÇîftm^ M. D. 1,XXX. Æ'îuX?
-ocr page 12- -ocr page 13-e«|V5 il ) (
*a6 a«uö n)^vgt;6^ Htt^twqquo
^0^ up 4t»j a^JOi ?nv anua
^i ÿi ^^ 1 -^^^un^ 444vq
^Öwswör /«)gt;J«J6 Sü^
•U4?aï«nC
tt4)quoJuii,iqitau30Ulun5
; lt;’^Ö4(^tU3UPKS/^‘’^5M’^P®
^0»^ ii.tt’qKpi\|.\iÇj- (}«u4
!ö})}JlW5'ttl%
-ocr page 14-' ÇÜorrcb6
Ralfen werten/ in fremSte Satit^k# fen/vnü awpIdtWïfdx'^ülfff r befn* 'eben vnnb beficbtlgcn/bcnn ütß ma^ eßet wi^Ége vnnb vcrftmbigc èeufe/ Wdl fdebe mefv gefe^fn vnO erfab* ren haben / henu andere / fo nie auß# füiiuncn/ fonhem nur allein bajeim geblieben feijn/^öarum ver alten la* ren/wie Mej^iflerienmelben/ felebÉi in iïdtembrauebgetveli/ baß nicbt alleine bic belehrten / fenbern aneb biegreffen sperren mb *pe(entaten/ aüerlev'ï^elefer en Nationen bureß reifet/ enb Wae fje bei;)f)uen als gut enb löblicbbefunben/baffelbige gc*-merrft / ennb anheim in ihre èanbe bracht/ l^t bnnb ber ihren amp;ben enb fXegiment barnaeß angeffeHet/enb bureb 0(hrtfftrn enb Wucher/ auch aubère
-ocr page 15-ön^erc fan bavon bcnc^fv ( / fuefe^c^ he ^eltle^tUeÿ bon £anb j« 2anbc in guten Bitten/ onnbin ‘^dßljeUf merrfhcOerbauîvetbn gebelfert ^at ^nnO ififein ^weiffel/ baj; fXomj» foteben t^b^en nimmermebr fernen were/toenn pe nicht 2(tbciwn ^ne^ (benfanb befucht / vnnbbon bannen Ännponb ^eißb^it gebötet bitten» 2(ncbfiebie Öriedxn/bnb Ibrcph^ Iefepbcnfcl6fn/wa5fïeginé haben Vubwilfen/ba^baben peaup^gv* pten / bie (^gppter aber b^^en^^ von ben ipebreern bnb ^otef ©ottee^ be* fommen/ bainalö / aU pe ^i inen ^e* gen/ onnb bafelbp eine Zeitlang 50f r* berge bep inen batten / wiebenn bon ber beibgen'patriarcbenPeregrirta* (ionen ƒ wanbern onb repfen/ bic ^i* . X lt;0 bel
-ocr page 16-Söerrcte«.
tub ^iU^c^c^hffe gnugfam broeit# geit ‘Ï)n wa^ petten in Xönflen vnb. I^prac^e« wir ^cuefcfx«/wenn wfr (ê nic^t/for ^niWerf raren/gc^oïet JeWen m ^falkif^a^ ^ette aber 3-ralia gc^bt/ wenn e^ ^« J^Hf« ^i^ fericcbenni(btgfbracbtb«^t^^*’-2(ïfo fevn bic peregrinaticnee für vn für ein gut vnnbnûhîùb Splittet gewefî/ jrarbwreß einer ï^ern andern gebienef ViWgefrommet 23iWi|t gewiiJ/ba^ tarhireß aueß ^u unfernfeiten bem ßeibgen ^nawgehe Die ^ßür in an^^ DereSaiWegeöffnet/ vn anffgefebWp fen Weiten ifr/ie» ©lt;ß vit aiWeres ßatoßn aden ^weiffel Difen berößw* (en DunD wenfahrcnDen^Siner/^ü^ ßannem De S^^oiueuinagevrfaeßetr Daj^er weite vnDfrembDe VatWebe^ fließt/
-ocr page 17-(iKjf/wtbofcWc^ fctbfi Jat feiert vff erfrtjKtt wenen/ï^arw« erin Wlt;few fernem ^ücjlefn nacj Der Un^e 6e* ric6tf6ut
^eü (g t'enn^nkft’uluftia/ünnï) fcicï ^unOer^ vnn^èibentjeuïvfr^ inßcj Jelt/ 6a6 ïcjÉ^auffé neuïvwt* ïgt;crum6m Örmf verfertiget / vnnV ^t ^* ató memem Örof^günftigen 3un(f ero/patrott vut J^rVerer/^e* Viciern vn ^ufejreiben wcüen/ün btn ïgt;er gda^IiebeH ^Htnuftebt vnb Qoff* nung/eéïver6eè.^.Nefe meine moh memnngnit vngefedig fe^n/ al^ep hem felejê Jnnefern / Ver aueje^ott (ob)ma^ ver fadbf/^att6 vnV ^eut be* fejenz vnbvieibmg ver OJren vnh Singen gehabt Jat/îc* ^iftberjah ben ^nm 6ienP(Wen/^. ^» woKe
X üO , 6ieflt;
-ocr page 18-^owbe* *
Nefe meine arme vntgt; a^^in^e ^eM« canon günftigltcß au^ ont» annenp men/ mic^ vnO fie meinen $♦ (f. lap fen be fooien fc^n» ^amp;u j^iemit ^♦é. vnbUerfdbigengeUebteff ©emafjel/ famptberfdbigen^erijheben^inber# -iein / in bie ©nabe vnnb @(bu^ ï’^? SiUmdeßdaen (Bottel ireumüeßbe# fehlen, f^aium jn Srandfurt am S5ïavn/ben8.b7ïard|72inn0,i58o»
^icnfïwilligcr
^Xfaulud'^ic^iUrf
-ocr page 19-$ïttïxnöWèaQ( gen^efcr.
^'3în|lt3«ltcber£ffer/tcÇ ^Otto von ïxmerfngetv 5:§umb^err ^u SSeç tnVotÇ» ringen baköif; 35nc^aug ^ a(e(n(fc6er vnnb trlt;m^^ fc6er Sprach in 5:entfc^gegt; bracht / Stuff ïxif? bie Xenf* feben aneß mögen Zarinnen lefên/pon mannen ionnßen Jaren ©aeßen/fo Zarinnen gefeßrieJen fteßen/vo frem Jgt; Jen Jan Jen/feleamen Xf^f'
X v ren/
-ocr page 20-^01Tlt;6e.
veil / frcmböch £wn / eon iron ©la«5m/2I5efe«/Klftgt; C en 1Q5 in'cub elfen viib ©K feil'3(16 benttm fönff »nfevgt; feßoWtefeett SöMem gt;nbsp;gcfcInieC'en
ftf§t
gt;»v
-ocr page 21-^tttt§rtft ber fönff 95û(Çer/ 3of;amné5}7ontcinnc.
©a^ €rft ©itc5.
^^^rtiWcn vnïgt; ^c^f n/auß Oem ^ 3Ïit)crIanD glt;n 3^rufalcm 511 pieren / ^im ‘^crg @inav / vnnb ^« @.^atf;arhicu Q5ra6/von Ocn^aiP ten vnnö ^natern/ tic man enter* quot;nbsp;Wegen (întef.^tem/eon teß^gt;erren i ^errfdfjafftentÖewalt/terta^etf* j fetterèoWan/fetnem^efen/QJe*
Wigt;namp;eiten ent èittenf
* nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'Cue CluPfv i'iicß.
ôb/emantemoUhe Wt emb* fahren/ was IMiWes ent ^nater^î ‘ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;er
1
-ocr page 22-er fîn^m mô cf? t/in ^MfÉnwnü^rt* fein / Da^m man fompr zSlucß von t)en Sanken / ® egen vnö Leuten / fo (nöej; greifen Herren £aiWenftnO/ Den man jn Vatein nennet magnus Canis,Da^i|i/Dcrgreffe ^unDz^r ift fe gewaltig vnü reie^ / Mg im nie* manbt an ©eW / ^belgeflein ennö S'îeiebfVnmb nicht gleichen mag/enc aüeinpriefierjohgnm
©aeörtu i^itiß.
^en heg /e^t genannten ^erm/ Deß gan nen S^üamp;^^V/ ©lanbennnD Q5cwehnheit/vnb feiner er/len2(rt* fnnfft/nnb beffelben ^anbCt
©fl^lt;5terlgt;t®«c^.
©an 3nbM vnb pricfrer Ji^^an ƒ fei*
-ocr page 23-3N«ÇMt
feiner ^)?rtfcßafft / ï^rfprung ennb ^crrligfeit/auc^con feinem ©(au^ f nbsp;nbsp;6en ƒ vnö biel andern SunOem / he ; in feinem 2anhßnh
©(lejùnfff ©uÆ.
Don manejerteç ^;)cibnifc6em ©(anben/frer ©emon^ett vnb èü* hn/SIneb f on ^emonterfebieO lgt;er§^riftcnöntgt;3nt’c» ©laubcm
ChU«
-ocr page 25- -ocr page 26- -ocr page 27-^ûôcrfîclamp;ufB
5oèannnt^5?îontt^
Utile*
^ 2f lJ) 3’-^l;rtHlK6U0l1 % ^ontcMttta/gcamp;eîiKrOîic lÿs ter d«^ (fngeltant» / von SÊ î’tr (Statt é*2Ubancrfîîi J tù^ au^-fubrc / tn Ocr mep^ • nung/04^ ùfjwolt fahren v^er
-ocr page 28-©a^lt;5rftc®u(Ç/
usa öJJ^ef/ iMm^nß'ac« t^rab/vnitb öent gefegneten è^tnc^/oDcr gelobten ^anöe/ öae hltc^ ^etnef ^cthg/benn ce i# gc^cth^e mtt bem SSfut vnfere .lt;?e?vOv073c(uquot;cf bn^’ fït/öenn er trofee in öemfefben lanöe von bc*; feufc^en^nngfrawcnïSXariabic^enfcfj^ (ictjc ^latur an fïc^ nemnten / vïW attha few ncn Seifigen ^citopflreren/fnr bae gan^e SOïenfe^iie^e @efef^leebult;i*r ivofte anc^ int fefbtgen kantte mit feinen 5A(ïcn gebeft/mö Daebeifigen mit predigen vnb QBnnöer^ew eben/aneb aHöa geben bae neme @efa0 ober Cfuangefion/^jiibvon feieber ^eifigung wegen/nenneter fteb cin^bmg von ^ubea/ Q33iewo( baf’ er iß ein Ädnig bef J3mme(9 mb ber färben/onbaHeo bef / febae^frma# tnentbefcblcuft / feboeb nennet er fieb fel ber allein einen Ädnig von 3Mbea/ba er fpraeb: Rex fum ludeorum, bann bao 4aiib wao erf^ lieb berauben/ ^©aobettjm ©ottanferfo^ ren fitr bao mirbigßeXanb/biemeil er mitten in beredt (igt. ^ie aneb ein meifer^b’^ lofopbuo fpricbt:^ie fraßt aller bing iß go (egen in ber mitte/ ^ammb baf eo bar aller ebelß
-ocr page 29-5oamp;«ttiil^S57igt;nfcuf(k,
(bf (|f VU? §eiügge ianb / »nnb mitten «( bet Q33e(tt |ï/ molt we ©ott atlba eHöfen voit# ‘Xobe ^bam vimb lt;^u(i auffba^ er erhöret würbe au allen orten ber ißeU / ©(eifb tilö wann man etwao gebieten ober an^rnffe« Wil meiner ^tatt/ fotbut man es aUweac mitten anif bent'^fat? / affotbet nueb ^bri^ pue» ^ammb follenwir biUicb ©ottben ^ÄTtOvOiZvnb bao ^eilige ianb/ba er gewo^ net/vnb vue erlbfn bat / ehren/ vnb mit grop fer begierbe bemntiglifb fit ob en/bann eo hat getragen bie ^-ruebt/welche vus vorn ewi^ gen ;Xobecr(0|et hat. Æ^arumbeeem/eber lt;fh’i(t/foc5»ermbfht/billtcbheimfucbefo(t/ weil eo ©ott felbp mit feim SSlntgebeiliget ƒ »n vno fnr vnfer©rbe geben Çat/vn wir beu tarnen ^bri|^en von im haben/2(«cb pre^ ten vnb fechten fiir baffelbe t^rb^eil / fo vn^ vnfer scatter »erfahren bat. OBiraberba^ ben lepber outer vuofo viel ^u fechten/ba^ Wir Cd bie vnfeligen gt;)epbeu be pW vnb ge^ brauchen laffen. ,©eun jeberman vntervna bePeiffet ficb / wie er feinen ‘5?echpe vertret^ bt/ ferner ©uterbernnbe / vubvuterbruefe/ 4 ij ©ebeiv
-ocr page 30-^Öae^^rfic^ueß/
©eben (fen aber weni^/wte wir unfern ^em ben roiöerßeben vnb vertreiben follen/fo vn# fer (£*rbe vnb Ç3atter(anïgt; befn^n / öa$ bittii^ lt;^er vn« geholte vnö ^ «ßunbe*
r^^b 3‘gt;blt;’« '”gt;« CSXontenitta/^ebor^ g^lner Witter anß ^‘ngeHanb / fubrvber O^. Wer/ab man ^aft/naeb ber ©eburt (S^bi*’^pi/flt;’«pntZbrevb«nbert/vnbiwe9vnlgt;
-ocr page 31-Jo^ainn^W'nfdiiïfc.
^Win^i^javi baSc^cfe^c« mannù^Ci^wuti^ Oerbare ùnb vnö^öntgmc^c/ S^tn gefab# rcnburc^ fUm »«nö^rofj^rmenten/ bw^ S^artbarp/pcrfun/^pnc/^lrabicn/burcfj (£gpptc« / oben vnnb unten / bureb Stninfc; tuen/bnf ijîber'^'rau wen ianb/bnnn barmn Wohnet ntemanb anbere / ben« aUein 5rnii? tuen/bnreb new »nb ^ro^ ^nbien/ un nun^ «ûb wunberbare^nfef mpnbui/batnan? cbeHep^efJetftbe^ SüofÆôvnnb @(a«bc«6 Wootten / unbfef^amege wondert vnb fitten galten. 93on benen lanben vnb Unfein/ bie ^^ ßefebe» b^t*^ / «jü ieb in warbeit beneb^ ten/bie/fo widens fepn/ folebe ianbe^nbefu^ cben/befißleicbenbieStatt^etufafein'vnb anberebeiti^e^tattemebr/anffwefebewe# ge ße ôiebe foUen,Ö:rf lieb bab ieb btf ^ueb in 5van^ófifeber ^praeb Ulfen aufaeben/ «nff bj ein jegltcber Ovitter ober SSil^eramz ««eb bie/ fo ein ben enben ^ewefen finb/mer^ if en/b«^ ieb war fa^e/ -Cb ieb aber auf uer^ gelfenbeit etwan befehlet bett/fobitt ieb bio enigen / fo wt(fenfcï)afftbarucnbaben/ ba^ fie ee »erbeffer«/ »nb folebein feinem argen 5( ni »erpe«
-ocr page 32-^Ö4ef^tftc^«famp;/
lt;5ön Vttfa^ n^Ä.^:7(^Hnt^ gretig ^Ï4ge(/lt;3céttgt;am/3vo§rvnö 9ïocf/ wovnlJwteWcfwnkn
8SÏgt; i^on^tantuïopd ijf öae bnï% lt;1 rcm^ 'VHfem.h.ec'i'XCQ/^nb few Óïo(f/ bafeti: nc TRub an tfï /■ ^er 0 eb train vnO bue r^rbr /Damit man^’brtfhim «n trineten bot/ (flpg vn^ ©allen/ vnö Der5?agcl (iwn Da^ mj( er anDaedreHi? genagelt warb/vn mep^
-ocr page 33-^o^rttttttóSyïoneniiff^
«fn ceficßc / î?af: ba^MIbe fbfü bef; ^rcu^c^ feptn ^ppcrii/tn ememOJîànc^eHoiîcr/ôaô ^ci||et bf§n((^en (freule Q^crvyQIbcr öae ïp nif^t / benn Sue ^veuß tn öcmplkn 5\lo^ Pf f ifl ï)f ^ @cl}«c^cr6 (Treu^ / óer ©ott anü ‘■‘^tf/^nnö ven öe^ ^«^e$ wegen/fobern •Sloper gefeUmn 4gt;pfFer/ welcfjeman bent Q'reuß ^u ©^ren tbut/bUben bic ÖMiic^c ben feuten epn/eefepbcie^^alk (freup^brt# pt-^aö warb gemacht von vicrerfcp J}o(^/ 53011 ’Pafmen/Jeberbannt/^Ipprep/viWch banm/^er auffgerie^te ‘25a«ni»on ber ©c ben wao ^ppreßen / vnb baran bic 2(rm ge^ nagcU waren/wnovon 'palmen/^^eranifo gt;fec^tlt;2gt;aum/bermeinem buigen J'Uptvof in bie ©rbe gefenefet warb Iba wao ber ^«p von 3ebernbanm/»nb auffbao^reuß warb «in Xafe( gefebiage / bep anbertbalb febufb üng/bie wao vonX)e(baumÇo(ç/baran'Pi^ -fntnofcIjribbenXtitef/in^ebrcifeber/^ric ebifeber vnb iatemifeber @pracb / 3n ^e? breipber ^pracbi^efuöatiß Icpmmacbct 3^batm/3n©riecbifeb» lefusamos bafiUos ^^/‘’quot;’^ß^atinUefusNafärenusRexIudeorü*
-ocr page 34-Oaf?(frfîc^U(Ç/
7?un i(l^u wtßcn/öaf; bu ^üibcn ôae (Treu^ aufîboOhfù au^ wrcHeif^oIf? mac^rtc«/ SÔon ^eôcrbaum /b| amp;er0u ^ ntt folt faute«/ î)cnn fie meeneten / (fbnftti^ foU am (freut; ÇangeZ fo tang fern ietb wehrete/ vnö baran pmrfenb werben / barumb macheten |ie ben außreehten (Saum von (fppren'enboln/bae feljmecfet wo( / bae foUben geftanef vertrete èen/anffba^ bteXeut nahe hußu gtengen/vit /n fchauweten. ^en anbern ‘Saum/baran i ferne ^rmgenageft wurbè/ machten fte von ' ^atmen/barntf/mepnetenbie^uben/hettert fïejren 5-ein bemant; vunbgar »herwunbem AÖte $Xafc( aujfbern ^reu$wa0von 4gt;e(# haum/ber hebcutet Jneb vu ^mtgfeû/^ar umbbi'exauhe/bieOïoeaur; ber 2frfh fen^ ; bet/ brachteem4gt;e(haum2(fl/ $«hcbeuten/ i ha^ber^orn@oftc6(jegenbem ÖJïenfehen . verfubnet wao/ato er ben vertifaen wo(t mit QCaßer/^erhalben menneten bic 3ubcn/ fte weren ^um Triebe fommen / vnnb bef? lu vrfunbt/ (ofte bïe/Xafef von Oefbaumholt; fenn. (Sofprechen auch ethehewetfe driest eheo / ï’lt;ï^ ï’tr otuff^enchtc ^aurn were von 2(bam
-ocr page 35-^ö^atittfé^^Ïöttfvuftfe.
SCöambcrfommctï / î^euma« ftnb« ^efc^nV ben /Da^3(ï)am/ bner frnnrf wne/pm ©on in amp;ae')gt;arabet^ fenkte^u Dem ^«^e( / baf? er )hrtt fdjuf Cf e öc^ ^damp;l von hem 95a«mc lgt;ff ^arm^vr^tßfe«/ öa^ er ferne @(ieöee l’lt;imitfalbcfe/vnamp;gefunktwnröe* ^bamd ©on f am ^um (^n^dl ber (te^ jf^n me^t ins O^arabet^/ vnttb fprac^/ er möchte beßefbett •Oebme^f bekommen/gab,bmbrep^dm^ 1 nbsp;nbsp;fern von bemStpffeïbaum/vnnî» fpracb/ba^
i nbsp;nbsp;et fie fernem ‘kaffer m ben €9?unbf gebe / fo
er fn begrübe/vnb wenn Der ^aum/ber miß ben Ädrn(ein wüebfe / Jeueßt ge^e/ fo foße fern Sameer genefen von ber gro|fen^ranctî ^ett ^afamber©on/vnnbfanbefeinen SOateer tobt/ vnb(egef jmbiebrep j^dm/etn i w ben îÔînnb / a(o,bn ber ^nge( ge^etßett ! bette. SÔnnb auß ben fe (ben brep^dmfetrt ' wuc^fen brepgroffe^rtum/von benen wur^ be bao Qquot;renn gemaefjf / an we(c^em 2(bam vnb allé COîenfe^en er(dfet finb. ,©affe(btge erreur Reffen bte ^«ben verborgen/ mit ben anbern€re«$en/m bte (Srbe vergraben/(etv ger benn iwep Çunbert far / biß i« ©♦ ^eie^ ne«
-ocr page 36-Öa^ (^rfïc^ncÇ/
tl en petten ƒ öicamp;cf^'^e^ferßCron Iran till tO^ite ter wa^, defend wae eine .^dnt^e ;Xofbte v duO (ï*iigettdnb/öer Çù^ éfbcpel/ vnnb bief? çU Oen geiten t^n^eftanb We greffe '^nta^ ma. ,©er afte .‘Werfer (Tonflanttnue nam J)e(enam/ ve wegen /rér groffen febönbeit / gu einem ^Beibe /ven benen zwepen wurbe ber funge Äepfer (fenpantinue geboren/ her fe Jpen( vnnb ©(ncberfriegete / baf? er bie ganne €§n'fïen§ett fo febr geßeref et/ba^ pe m aller wolfabrt faß ^ttnam» 3tueb iß ^w wißen/ b| baobeiltge efreup ae^t^lrm lang wae/vnb ber/Xrem »ber^were^ wao fnn^b falben 2(rnt lang»
23onfrafft vnt) wirefung bet Xron/
Ï7dgel vnnb ©per ©ott beß
7ïbef .^óntgevon^ranefreteb lt;?ai g^l petten i« 'pariß / iß etn balb tbeil beo cx^rbernem ^ron/ein ïïagel / vnnb ba^ lt;^fen vorn ©per / vnb anber J/jetltgtbumb mebr/bte^ron ligt garf dßlidj verfebmtbt/ in einer ^rißaUe./öer anber tbeilifUn ^0» ßann^
-ocr page 37-3o§4tt«^8Roiuett(06
ganttno)gt;e( / vnö würben bic benbethetï/ n(ö fte^ufammen geflochten waren / w»ber ent# flochten mb gethetfet ©nontabhehe em Äding von ^awfrei^ einen »nächtige« großen ©cha^/von (Silber mb ©olb/anff ï'^ö j^eiügthumb/bae noch ^n (pmi in öii M'dntgee Capellen tp. Sünb wiewol man fpneht/b«^ bie ^ron bornent fepe/ ba^ifi nicht/ |if ift von weifFen Clîeerbtnnen/ »nnö liechen bie gar vbel / alebie feharpffen viinö bdfen ^drner/vnbbie^wo .kronen finb el« gemefen / viinb bepbc von fcharpffen alte« ■ 53leerbin^en/ benn ich höbe fie bepbe offt v« ^itf gar eben befchauwet Co finb auclj berfelbigen /^Ödmlein ober ©tncflein/ bic bavon fommen waren/bte vergleichten fleh einem weiten feharpffen ,^orn / mir in g«^ terl^rennbtfchaflFt vnnb rechten ^^reitwe« gar heimlichen gegeben/benn bertSterflei« oberHörnlein finb viel barab fommen v« gebrochen / vnb ligen in einem fleinen 5«fi^ (ein bep ber Äron / haben ein c geflalt vnnb form/wiebiebörren feharpffen'^amp;innen fpn h en ƒ fo abgefallen/ vnnb biirre worben finb/
-ocr page 38-Saé (fifre ^Uf^z
Oté ^etgetmatt ben frembben -Çjfrrf« vnnö ^öligere« / fo bar feinen / vnb ce begeren ^u feben. ^Cndjip^ntviflen/ba^ bie Jtronen inandKrlcpwaren/^cnbefÏnacbtiValeviv fer ^ffir«oi3efu6(£bnjï«6mit groffemge# je^reptm ©arten gefangen / warberbure^ ■ manchen ©arten geführt / vnb tn etm KgU^ i c^en ©arten machten fm bie ©Chargen et^ ne Äron/bic festen fie jm a«|f/$u einem rech i ten fpett vnb fchanbe/barnmb/ba^ er ftefj et? nen ^ontg genennet hatte* 3gt;it elften ©ar# tentvarbe ^efnevicf gefragetvonben 3«^* bert/ vnbbarbureb verfpottet/machten/ht» bafelbfl eine ^ron von Jpagenborn / baran J^agdpfef nme^fen / bietrueften pc|bmm ■ feut bci(tge6.^aitpt/ba^ fm fem rofenfarbeo ^öUit vber fem 2(ngeßchtvnnb ©chuff eren nbfïo^/^arumb mag berbofe ©etß ferne Wohnung nicht halben / ba bie Wagenbom fmb.' ,iÖarnacb warbeer gefuhrefin einen enbern ©arten/für bic SStfehoffe vnbCOïet# per/ber Xbberf ett ber 3uben/ba marb er ver# fpottet / vnb gefronet mit (frbfichbaum/ bie ’ noch touchfen/vn gar vbel gebanbeft, Wa vcr^
-ocr page 39-3o5«H«fé Sîîonfcuiôû
»afeuatt« jm @.lt;pcf er/ wie fmber ^gt;eovot îuuor gefügt Çattf/Da er fpMcfjti^hc Da^ öer ^anfrdet/wirßöu mic^ ^um brüten maf Derku^nen. «^ernac^ war^eergefw^retm €4ppba6/t)cp^-^ijcfjolt6/^of/tvarö Pu ^um tarnten mlt;tf »M '’«ö erHrmKe^e# gefrönec
-ocr page 40-^ôaÉ^^rfîc^ucÔ/
OßeCtltc^cn Ovwfjtcre^ati^/vnnb äÖM ^^^ gen pilato/ ale nn vbeltbaußfr SO^enfe^Z wïefalfc^em gtfe^rep vcrFlagct/vönnö”^ ^j(at«$ M'animer gefrénet mft SÖÏcerbin^ den / ïgt;ie öa waren m Oem ©aal oöer Mam^^ mern bereitet / ^a^ er alfo ^n bem f«n|f«rt nja(ißgefr0networben/öarumbine^rtgt;enrt eine Mron vu fere ^j^oioiofï gewefen t|Ï / lt;*^^ hl gebdret ba|Ï, 93nö warbe ba erß von bert (Silben/ ben 3nben/ auff einen @e(fef gef^®* ^et/inemem aken 0ebarlaef)9\eef/ ober ^nrpur Mieibe/fnieten für jbm ntber/omiï’ iiirac^en ;u ibm/mit großem ©efpdtt‘.@f^ grüßet feneftbu Mdnig berauben / onb aa^ ben jm ein OXeerro^r in feine ^anb / für «^^ nen ©eepter/vnb fprae^en abermaie: ^u’t gt;nbsp;6ifl bn ein rechter Mdnig ber Reuben / bu tre* gep nun bie Mron bemee Oveicbe/barumb wir bic^ jent erhoben wdtten/vnnbfe^fugett beun jm auff fein ßeiUgeo 4anb; baf jbm bic ^ drner non ber Mron bureb bas ^im eriv brungen/ verbunbenim feine ^ugen / onnb fpepeten ihm mer fein 2lngeficftt/jfcb(ugf/* jn au|f feinen (Saeben/onbfpraehen: ^«’P
-ocr page 41-r^sV vus ^^nfîc/ wer Çathc^ e^efc^fageti^ SÜnb trieben al fo ben @pott mit bem XjS'Xo 9vamp;^^34w '^brißo. ^abefole^eevonwe^» ßfn gut^er^iger^fbrillen ange^ogen/|ie basi wit oU erinnern be^ ieiben vnb Sterben mt# f’^öJbêoi'xoQ d^riflo / wiewol ee gelehrten -inenten belfer gehöret. QJnb i|Ï ^u wilfen/ bnp ber Genfer von 2^e« fehem lt;anb Rathen €i ch afft ober bie Plenen / von bem ©per vnfere /jamp;o^exyi 3ef« ^èrilîi/ bamit )|m fein heilige Seite gediehet warb. “ïöiewof manmepnet/eofevaneb oU^pari^/ bepan^ bermmirbigen J^eiligthumb / Sünb fpriebt both ber ^epfcrvonllonllantinopeh^fr^aäJ bc bao (X’ifen von bem Sper / Sinb berçait ben ir ^wep / benn ich habe ße bepbe gefeit ben/ vnb ip bao^iïIlonpantmo# pel breiter benn baoiu
Parip.
55 ij ^ort
-ocr page 42-^f quot;^cb ^|ï I« Conflatintiopef wd -O^’^ bgtbumbe/benn b^t U^t ©^rtiKï/ vti^ ^^ferüeben J'fautven ^^uftcr/but^etC ©f-^dena wn ^crufakm bahin fn^mt» 2(«cb(tg€balt;S.3’’^^*^ttC6/m«betnötUbcrt ^unbe / ber wae ^r^bifebotf ^u (ron|ïa«i^ ttnopd.SBnb 0.iuM6 ber i^uan^iUßl bef; (Webern von SSctbanicn bar^efu^mwarb* 2tllba f»îb4«d2Vîd ^rw^fdnwbS'd^ün/
-ocr page 43-So^atttt^SnottfnuKG
Ôffî^U ate Ç};armc(peitic / bie nennet matt y*î™ I ^u^ benen ßeuf;t atlejeù '^Öalfcr ƒ no fmb î)0ç^ attweg mtberumb »oH/ba^ (ie ^; ^^^frent (Tonliannnopel ijl gar cm fcbiS ne totatt/triiffè/ wol befcMoflen mit S0îangt; J^^fen/vnbetnem2(rmbe^0)ïecr6/genann€ ^^mle/ba$ijï/ber(Scb(nnbtober2(bgrnnb/ Y’^^^ fpredjen/in @.@ccrgen3rnï/lt;^ec •^ tefeijfen^t wolbie^a(be@tatt/vnnb ^^n an bem ^rrn wae gelegen / bic greife ^gt;fom/ an einem Iteblicbcn @e|ïabec Webenemianbe.^an ft^et bicfelbètat/ nur gar ein wenig / benn ße i^ ^er ßdret wer# ^ Zbrep ianfent 3nr vor lt;fhripi ©ebnr^ ÿ^rnaefj vber lang warbe Oiom erbanwee. ^eb ligtin ©riechen manc^^nfel/inbem ^eeer Ortagetes minia flaxon meletar pace, ^Jiec^en bat vil ianber/bie irern Mepper 1« 9^blt;^n / Xhufcople / ^intemeao / itema# ’^''^'Xracie/^aeebonia/barvon^llexanbcr
6/ ©tragee/ 5óptra§ia/ ba warb Utrillo; ^^ö geboren »nnb begraben / 2(n|f feinem **■ ^^e lïe^ef ein 2(lfair/ba haben bic/^epben ^’anar^oehpen/pnbbebunefet fie ƒ baf? |ic
Ui wev
-ocr page 44-^a^ lt;f r|îc ^ucf)!
wcifctt vhnb ^«fen OîaÇt [offen 6eföi«i#«j/ »on ©otteefönaOen ^nm bepen/Sept boel? 2(refïotef eo etn groffer onweffer natarft cfef SÖïeiper wao/vnb pnOet man anc^ gefc^ff^^ ten/^aß herfefW^ ÓJïeiper^frepotefeofebetc »nter bem Ädnig Sfrearare / Dao maß wo* »ter bunkert jarvor (fhript ©ebnrt 5^ fefben €anbe findet man ßar fe^one^ebrg/ gegen hem ianö OJîaeeDonien $«» ^erfefbP gen ^erg einer ^ei^f 4gt;ftmpno/ ber fc^etbef SÖÏaeeamp;onien vnö ^raeten / onb tfï baß t^e^ 6trge vief bdber benn ber SSerg/ barau^ber (fpgm mac^ftt.2(uffj tg etn anber SSerg/ber l^et gt 2(c^oo/be^ ©coatten rei chet big an 2f^ hrapien/baoigfeeijg vnnb gben^tg metfen/ ^fnfrbeni SScrge trabet fein ^ßmbt/ mb tg barauff nt efjtß anberó ben fauter -lugt ƒ bar^ umb mag fern X^ter noeb'^ogef baß f eben barau^ belaften / benn beringt feget feme fcucbtigfeit baraug, OJ^an faget ba ,11 lan^ be/ba g wet fe naturftc^e Ï^Jetger etwan aug benfefbenSöerggtegen/beg^tmmefßlauff Jubefebauiren ƒ vnb^öagerin 0ebwam^ men mit/nenen bmaugrtrugen/bag ge bar'/ bure^
-ocr page 45-3’?^a«iiféS5Î0nfcu((f6
^h^ ben itif|t feuerte machten / onkr^/ïe ^f^fn bo r fluty tipu kr^t'$ cr|ïicFt/vttööa|j ®f n bic ?9ïct|ier etwa« ^Suib(ïobcii »^efebne * h ß«^^^*^ *” ^lt;*ö^f**'’^ttlt;’ ‘’^^’^ ötaMb/anff wp^erges höbe/wbbenn wtbcrumbl)crab 0Wäftt^SÖnb wen fie bamae^ vber ein jav Jbiber bdraufffonirnen/bal^ fte bennoc^bk^ h‘ben@efi}ji-ifytvnverfebrlfinben/^.i6i(ï ein ^wiifce warkti^cn/ ba^ oujf bent felbk 0f n^er^ weber ^mbt noc^ regen i^i fon ^ JfJ^ bk SSndjlïaben m bem gemuite Acr^ •J®lk«gt; ^n (foitfotuwpel i(t be^ pépiera WHafl gorfbfdicb vnb meifîertk^gebau^ ^k/viinbvor bemfelbtgenligf ein onberer ^lt;ïUlt;tfï / 5^erfe(bige if gebauwet ob grof ’wb weit/baf man bannnen nichts anbera tpuf / beim îXanbett / @tecben vnnb 2^bltr^ ygt;eren/Sünb ^u ringe vmb benfelbtgenpab ï^ffmbgar fèftliebeviinbfcbbiic 0tkgeti Ö^bauwet/ mit bupfeber fubtder 3(rkit/k ^.”‘‘ I^^lt;f beim bieanbere an^ufebauwen/ '*iïo,baf ein jeber vu mennigtie^fe^en fan/ wae man in bem @aa( tbnt / benn man beft g^tf ein proffen »^of bafelbef / boe jï^et ber öif ^in^
-ocr page 46-Çtnbcrflc ab wot / abberforDerfî/ füb(nlt;Staif(in.^nbïgt;nt(vb(nÇdb(nYi^^^ genfinb grofte Cvoff^flanc/gar fd^hcH^' wefbet Dtib ^ebauwetzvil mit ßuun flarw^ Süïarmdfïewfn vnterfe^u
Ct ^epfer vö €onftanttnopcl wofc fcincr^re«nbetnenbearabftt/itt@» @opbien^ircbfn/^amann«ba5 ' ©rab aM|ft§«/fa«b man onm tebim^a» barinn '
-ocr page 47-SoÇiïtttttèS^ÎOHfeüiô^
Ugen/ vnöamp;epf^md« greffe ^iWne ^«fd/ barepn gegraven was bife ©e^rifft: F’’^ geboren werben / von et^ «cv ïwagö/ onb ùb ghub an fn / Äufclbige «’ae^neebifeb onbiatetmfeb/onnb ftunbc oae^atum babep/ ba^ eo wol «wep tanfene j^oor ^hript ©eburtwao/ba^bcrfelbige 7 quot;^nugeftorku. c^nfelbe S^afelifinoe^ **' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^ircb/ bepanberem^eba^
»wxitjnofen / fonfï wepneteman / eowere oer weife ï^Xeifier Jyi meo/ber gar vil wun^ oertb«/vnb bie te ferret ben (ù^t ^omtJntrrfeßdb tier ^^rifun t)îiîgt; ©riechen @(a«ben, ^’^ ©rieeben Orifïen finb/fo Q^beilten fie boeb viel ßä^imt^nftiin eben ©tauben anberoben wir« @w h^'fcben: ^erbcitige ©eifïfTieffentebtoon ©ottee ©on / fonber f ome von beméÛauer weine. 3tem/ße finb bem ‘Sapfl/ vnb bent fetn( ber heiligen ^ïreben/ntebf geÇor fam/ ^eb ben ^arbïnalen/ ©enn fie fpreeben: rtaj} ber ^atoareb / ber ober fie ijl / aie viel 55 o gewaU$
-ocr page 48-hclwixbic^anf^c^hvi^en^citänJ^^
re l vunb eûtemlt;2gt;ap|i glauben feiten/ benn ber Q3apft wer ein einigerSUieari^efuO« fît ^emfelben /Bieari were allein gegeben fraf^ vnb niacfg/ i« binben vn auffiuldfen/ mb barbep ermanetc/ba^ pe fbrngeforfam weren, -^a antworten fic jntalfoinweint Poteptiamtuara fummam circatuosfubdituS credimus, füperbiam tuam furpam tolerate non pofTiimus.auariciäfaciarenon voleamus, pominns decum quia dominus nobifeu. Qae.
-ocr page 49-^o^attniéS^îôttfeufn^
i(l: ScnKuobcrftcu ^cwattgege« betnett ^ntertbanen glauben wir fe^tglnb beuX)? terpen / ^dn J^ofrart mógen wir niebt Iep# ben/^einéntigfeit mógen wir nicht er fdt# tï^en/^er «e--xlt;x fep mit bir/benn ©ottip nntvn$. .Stemanbere'^ntwert moebteber ^»app haben/lucb maeben bie ©rieeben jr Orev^en nut gehefeltem^rot/vnb fpreeben: Wthun vureebt / bap wir mit vngebefeh temSSrot^ep baUembenba mtfer .h* ?;?lt; mn ® mnenbonnerpag feine ^^ûngem^bau ?’7acbtma( gab/bae vnfer CÖfïep ipf gab er )» gut‘®rot/aubcrlt;Sonttengebórrtrgt;tjnma# eben am ©runenbonnerpag / bap fie behai# ten vberj ar/geben eeben0iecben(o pepera benwóttè/aUwir tbun mit vnfero 5gt;amp;x:^^i Sronteiebnam» 3(ucb falben fie fw^itnitt bembeiligenOl/bennittbemXauff/4)au fie mepnen) eo fep genug mit einem mal ,*beft bep Oele frafft in bem Xauff fol allwege mebren.^ie fagen aueb/bap fein^eg^wr fep / vnb bie ©celen weber 'pein noeb ’^oh luphaben/bip an ben '^ungpentagi fo werp beun eimjeglicben feinvOrtbeil gefproeben.
-ocr page 50-^a^ ^rfîc^uef)/
^(Ott/fte paften ce »er feme ^nnbe/fo c»i^ bie ^^ebne^t / fonbern fagen / ce fenn attira Oeb/bodj barifweber C3Mû vnbiDeib incbc benn ewe^ur (^he nemmen / vnb wer folcbf »bertntt/beffen^inber werben vne^eUe^ v« in funben geboren/ vnb »or SSand^arten gc^* j^a(ten.3tem/eefc^eibenfic^lt;She(e«t(cwblt; heb / »nö »wbeinergeringen vrfacb wi((cn/ von etnanber / »nb haben bù 'Pfaffen fo wo( C*hcweiber/afebieïepen» 3tem/ wnebern/ ober .Sweben »nnb @ottee ©aben verfang’ fen/ifl onter fnen few ^Sunbe.^tew/fic fw^ gen ntebt €SRefi in ber 5'lt;ißf n/ wie wirbig ber ïXag i^.@ie (affen aneb w^bf anbere pfap fenaufffren ^Klaren îÛîef'^u Latein (efen/ gefebebe ee aber on fr wißen / fo wnfcbcn ft^ ben ^Ktar mit OBeiebwaffer. / 2(nff baß t*^ wiberumb gereinigetonnb gebeifigetwur^ be/oonberoeronreinigtwgfreinbber^O^e^t @ie laßen aneb auff einem 3(ltar niebe mehr benn ein einige 0??eß / beß tage» (efen» 2(ufb fo fpreeben 0e/baßeogroße @unbc fev/wer bae ^ar abfebneibe / benn bao -par fep ein ^eieben ber ^^annbeit / omih bebente aueb
-ocr page 51-Îc^attrttôî^ottfeuftft ^’’‘^b\’tiFcrnM7'v?lt;Tt. ©te fatten Dae fut* J“’öfeppe Ç=^unî)c/Î5a^ man bù îXBterffl'ft/ h tnt aften 2fe|îamenf verbotten ßnb/vnb\t ^P^’^ ntc^t mtberfenmen/vnb mennen wir jy ^n©nnbe baran/ba^ mir bie brep tag vor ! nbsp;nbsp;nbsp;JJF '^-febernuttwoclj Jfetfeb effen / vnb ba^
bao gan^e far an ber SÔ'îif tmodjjtdfj vn | nbsp;nbsp;nbsp;^Per effen/SUnb tbun bte tn benSSan / fo am
^^ntbflagfem ^^eifefj effen^^tem/ber^ep [ nbsp;nbsp;nbsp;jer voti f^onfîanttnopef/maefjt etn ^afrtar^
^pen vil etn^tfe^offm^nee^enfanb fetb^Z Wt affe ©Often amp;amp;t(ïi vnb tfl Oïtebter m '®eipüc^en vnb ^eftficben ©achetu 5ölt;e mon^ Höffer vnb £anbvort , nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^onfïanftnopefgen^ernfafem
' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fommenmag*
C^^^I mm mem mepnung tfl / tn bte^ 70 Vem SSneb ^« verfunben vtfer ^dn^ ber ©ttten vnb©(anben/fo babteb ^‘'mteb mefbunggetban/von ben ©rteebett ^nb fren ©itten* ^un aber mû feb fagen/ ' Pnreb wan mege man ^u ber betfigen ©tati jerufafetn fommen muge^ ^n mfffen/ baf? man
-ocr page 52-'2’45 ^rfîc^uc^Z
man vigt;n(îon|îantmopcl burcQ vief wt^H^ ‘Ïlgt;a|fcr vnï» Xanb/^cn ^erufaUm fommen mag/^berianömag man fa^Kn înirdî ï’i^ ^^ünfi’oóu Oer v^tatt ©ntfc/vn Ourclj dn Qgt;ort/ OiC Verliet (fheweton / ! ißt wet anOert^ Ça(b rndfe von «Stiefc / Stuff Pem ‘Wafier mag man fahren au|f S» Georgen S(i m/ öurc^ amp;a0 ÖÄeerv ba è.^telaue ligt / vnnö burefj vief anOerc Stütt»^Öie erfte ^nfel/bn man §tn fompt / Ifteïfit gp(e / ba wac^^t ber SVfapw/berben (f r^ten mot befaßt tlï/maf^ fet au flemen SSaumlm/nn fïcuft baburefj/ ulobao JSam von einer Xhancn./Sarnae^ fompt man iu einer ^nfef/bûÇet^t «pat^^ moo /in berS. 3‘gt;ï*e^nne$ ber Qt’uangeüfî feinSSue^ Stpoealipfio fc^riebe/mao^mep vnOörciO'igiarattbaeftnifiuotu Joiminel fubr/onb lebet barnat^ fiben un fecbptgl«’^ 53on'Patbmoofompt man gen (£'pt*‘'r'’^^ bas t fl ein f luge Statt/ nit ferm vom OJ^eer warb S^’^^^’Mweo begraben/in einer feba^ nen^irebenbinbcrbeinSlltar/beneowarett (fbrißeba/ 3n feim ^rab fanb man mebto beun ^immelbrot/^ittert vnbbibemet noebZ
-ocr page 53-^c^nni^^eneruiO6
ba^ man ee gühe n fl^ef / öoc^ nw^ man f(^t mc^t roof bar^u fern men/ beim bit /2/nrrfm ftaben öae ianb jjmen.ïOïati wc pnt/bàlj©* Joçoi^efem @rabfe(6^ gemacht Çab/fîc^ h wnWgöarepn gf legt/ vnb rume öann/alö 1*^^^^^ Wmer ruwen vnamp;feben f0(/6t|mt wn Jüngfïenta^, Samc^ ven @.£wtmn^! nee/ober (jpçefon/ fompt man gen ^at^a^ Ï^x^ ^^,S‘^^^^^^^ d^born warb/^amae^ r u ff nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;/ ïx»@‘ Riftalie ^um ^M
R^rwv^jet warb» ^n bemfdben ianbe gar guter 'ïöeïn / vnb petoet löeitt »onber^arc^: Äamaefj fompt man^ti ^•Hfƒ jnfe( 1 bie heifn ©ace / ^te gäbe erna ? « 4^“ W«flt;’»«»gt;f*’blt;ïrn 3)ïanne / bec ?«p jomae. ^eü fompt man ^u einer ^Hf fel/gebnifeu 2^^o^o6» Sünb bärtige^ ^u eM *’^*‘jofel bteftetOct-ïang^o / vberbte# felbe^ufelwaoetwan 2?pogt; eraeemJ^err»
^BU
-ocr page 54-©Aé^rfte’SiK^f
®ie ein ^cib in einer ^ûlîettî^ ctnem ^Ôrac^en verzaubert wavÂvt^ viel‘ïCunberebarinuen Ugienge»
Â^^fi-^^i’^*^ boren ^erMevonfef^amert . J^bmgen/ bte ße nteb^ déféré« baten/ /©arumbtvUu^ einQBunbereroeiy h« / in einer 3^bi / -^an^Ço genannt / von
-ocr page 55-5o^a«ttfóS^7ontcufc
S^poffas ^ocI^UT. ^lefcfbge iXoc^fft K^É
Mi öer ^rrtcfj wof 6u«öcrt Halfter fang / he ■^futeberfefbe« 3’Off ^etflenben Jöradje« j^^f^Srauw^ 3c(j habe ptme^tgefeben/ ^»Ötin einem alten kraikU /in einer'^iV F«/ »nnb gebet alle /ar pven ober brep maJ Çf f auf; / tb«fniemanb febaben / wenn man J? ”1^^^ f nnrnet. OJan fagt/ eo fep gar ein ifypnc3unöfra«w gewefen/vnbalfo in ek jw -föracben gepalt »erianberet/oonber lt;00«« .^lana^k'er fie fol wibemmb font ^m/in eine rechte ^eibhebe gepalt/ alfo/ 'wnncin Oktterfo mannlieb vnb f inie fep/ ^«p er ben brachen a«|f ben 50?«nb fü|fcit ^arff/ wenn ee benn gefebiebt/fo wirf fie bar «ach niebt lang leben, mi waoauffeinieit lt;m Oktter / @. 3 ‘^b‘^””^ Xgt;rbcno / von ber 3»feln öu IXobio / bie nabe barben ligt / ber '’Ht erpunbe ficb/ben /brachen Jn fnßen/vn ntt in bas ^oeb/ ba ber »^rafbinlage* ^a bnb ber S racb bao .f)a«pt fo grau famltcb gegen bem Center auff/ baß ber Center onnb fern Xoffi vbel erfebra^en/ ab ber forebtfa?
€ men
-ocr page 56-©ii^j^rftc^ÄueßZ
fndi gfßaU amp;ef;Algt;rac^cnp/haf? fein 3vo|1^ f^)^^er binberfic^ brang/ x^nb vber fin bo^nt $d ffn in b4eO3?c er abflurçf/baf? ^xcif, »nb SOfann verbarg. 2lucb was a«^ein ^fitful junger @efeU auffm îS^f fr/m cim@cb’^^ bao führe gegen Zanb / aUba gu rumen / b« (rat ber ©efefle a«^ bem ^cbiffaultî^^^ ^anb/fieb Au ergeben / vnnb fnlfcô^iôalîerf nae^ ferner notturfft / m baa kn ebiff in tra^ gen/ vnb mufitmebta von bem ADraeben®« figen/fam ongefe^r $« ben afteir^amren/ bie verfallen maren / barinnen fabe erobert gar ein febóne^ungffrauwe / bie firaletcfr JQar/vnb gieret fieb gar fófHieb / hefabe fi0 in einem spiegel / gano Aierlieb vnbfeb^« bereiteu^a bae beriefen fabe/mepnete er/ fie mere ein aememc^im / vnnb marte bec €kfeUe«/^elt Auverbiem SUnb ba fie feine gepalt erfabe in bem Spiegel / ba ferret fie pel) bffnmb/ Vnb fraget: Qöao fein begeren ivere?2lntmorteter: (£*r moite gern f §rQ5«( fepn. Aöa fraget fie f n: ^b er ein ^vitter me»* re^kfr fpraeb: ^7ein» ©ie fpraebtiauffiu bïinen@f feUen/bfi^ bieb ium^Xitter fcbla#
g(0/
-ocr page 57-îo^àttnféSnortfcuiKe»
vnö feme morgen/ fo wtïic^ btr cnf^flt; jen gehen/m einee ^rnefjen ^jlaU/^Ubeil *np nutfj tn ben OJïnnöt/ fo werbe ic^ crldfn/ ®nbbleibbarnac^ bein/fampt btfem^cJja^ ®wo bem ^aiu^cnlanbe.QBiewol bu mte^ m ^^ncr anbem gefîaUfe^en wirft / fafére^tc ”ï?.*''^^^ 'eb wi( birfew abele t^«n/ beun ïCQ wn al fo verzaubere worben/anb mag int nnbereerldfetwerben» Verjünge befette snug ^m/tie^ 0clj zumOiuter fc^lagen/ fa# öete bie 3lbembeuwfr/vnb gunge ben ««be# •■en tag miber bar» Äa fbmber ^rac^ fa Ôfeuwltdj entgegen gienge/ba erfd^raef er/ pobe/vnb fcbrepfantmerlie^/anb lebet bar# Macbmebt lang /bennwerben brachen fc glt;f«be/ jtarb von punban»5)enn viel anter# «niiben fteb ben brachen zu filffen / auff e’ap pe bie J^errfebafft befipen mdebten/be# wen feleb ©lücf wiberwertig / »imb ntebtbepwobnfnb
Wae»
€ tf SOa«
-ocr page 58-©a£?(fr(îe^u$/
^ ati^anöDerpncff»
Ä^*^^ ^^^ ^^”^ ^itlattc^o fompt w^rt 3^3«h OÏoöie / öasißcinc gnfcl / fo ï^t^ '‘^9^5ofi««f(jr^epf« pitte babcn / bte bief’ »or^eiten lt;£etfc6 / mb gur vtd ^epbeti nen^ tienfi'e nocb a(fo.^^ i|t bte 3« fel/pt ber0* lgt;aw(«e Mci^ptiM ab Q^oiojfeiifep fef^nc^f*
-ocr page 59-^oÇannîô^^îotttmfnc.
^Kfelbe 3nfc( tß a^tbunöe« mdÉöt/ve» lt;^onftamincpcl «uff î»m SXeer §« fu^jm» ^on Ovobie fompt manden ©pernf ^ai|ï Ölt;ïr pareer ^em / iflöaöcrjïefarrot / bas lt;'«b€r jar weif;/wb je (enger er (igt/ je befler ev win/ww je gefebmarfer vn jlerefer.^öcr »on OUbie gen i^ipern fe^rt/bw djo OJJeers Strom/berbabeifTetberÖofTel/baoiftber ^fMunbt^acfjcn^pen* ^Öerfelbe ©effet n^ao gar ein fruchtbar 4.anb/vnb bie ^aupf patt barinnen beift ©arfanteSt ®affetbc -Uttb wb 3nfeï verfunefen / von bem gom ©ottes/gartieff inbie tirben ƒ vnbfïe^bas ^eer/fobannngieng/barin/abjueinent * nbsp;nbsp;gvoffen Qibgmnb / verberbt bae ganb ianbf
»nb verfangen vn giengen vnter atte ^en; felsen» ^Ranmepnet/ bafeogefchebenfep/ von wegen eines jungen Cannes î^îijfo t^at/bereinerbei(igen2(ungfrauwenho(bc was/ba fie garb/ brae^ er jr ©rab atiff/ vor grojferiieb/bie er iu jr trug/vnb batte mit jr ïnfebaffem ^Ôarnac^vberneunÇ5Xottat/ béret er eine ©tim/bie fpraegt^auff ^u bem ©rab/tbu esauff/b« wirg fe^enbie^ruebV
-ocr page 60-©aé^r/ïe^utp/
fo von Wr geboren tg/vnb faumebte^ nif^iH eber ee bedompt bir »kL ,©a er bad ©rab awffbracb / fprangebarau^ ein graufamli* ebee -^aupt / bas vberfa^e bie 3nR( »«b bif ^att/von fïnnban verfanef es/ vnißnoefe forghe^ barbureb ó« fahren»
*001« Vaille ÿtpern/onb vit andern 0i4(ien/foman anffbemö^eerge« jernfafemfehref.
-ocr page 61-SoÇatthfôSîmtfriuîe»
titan mc^f gen 0voï»t 6 fompt/ vnnb baf gute •i eg-^ipem iflfin gute ^npl vnß lan^iiaü ^ûî vier Joauptflrttte / kfinc bfifjt ^ofna^a *|if’n tiSr^bcrnogtliumh ^if anbembre^ ftnî)'^S)j}{thunit)/;£iernfinfbnf?tlt;5'^înag«iî lt;nbsp;ta/ bu îfî anff ban OJîecr ber ôberpfn por# tnt cinv (Aber ‘^eif/^natten Äauffmantv feba^fn/ benn Dabin fommen ^epben vnb ^t/fifien/vnD j^aufpente von aUen^anDen. *t'if anber I)ei|:f ^çmffffn / iff ein gut port/ »no fin grolfe^antfmannßatf.^tt lt;2?ipfr« t/t fin fcbngt;ar$ ©îûneboHPff er / anffeine in ^.rg/genanntDef^bfiiigfn ^reun?'2?’erg/ rinöemfelbenipDao^rfu^ Daran/SÖifmao bifng/Darvonaiicb^wvorfifbef.^mFfibett ^toiler rüget gentoman/vonDem Daeianö ^fo^XugenD faget. ^’oißin (Zipern eine ©tott/Die bei/fet Ä)enDomoneo / Da (igt ©» «Arlanen J^eiligtbumb/vn fe/n ^eiebnam/ bae (efit Der^dnig wo( verbüten.^ueb wao ^gt;Barbara von ifipern bnrtig/ an^ Der ßfatt 3amagnpa» 3« ^ipf fn läget man ntnennXbifr/aleman bepmomit J^nrn ?’fntbw/‘S?nbißba$ ^bifrgfpah abein
-ocr page 62-?54é (frfte^ucÇ/
Xcopanli^ frech »nö frcuDig/fcttf bic ïX^ice fre^ïntUch an / bic man barmif fagt / t|t «^ went^ greifet bcnn cm OBofff/ »nnbbärfit^ ^cr benu cm ^nnb/boch j aget man auch W mif ^unben^u ^ppem iß gewonhetf/ba^ ^erm vnnb Unechte awf ber lt;f eben elfen/ machen eine ©mbm etmßaf / emsÄnte^ ttc|f/fi^cnbann/ »nbfprcifcnS^ifehlachcn fürßeh auffbie ^Tben / baethut fie vmbber flife willen /bcnnc6ift ba^u Xanbmcl heip fer benn in anbern ^anben^^och menn^^^ |lc fommen/richten fiebtc S^ifchnach ^^ ©4ßcXanbc$ Rittern
^Ök nccbllen vnb bc fini we^/auf^ ' (Vipern gen 3crufa(cm,
On (Stpern fompt man gen^entp!^ ^J^lcm / mb viel anbern ^fatten / fobif
-^jepben Innen haben/vnb hewoh^nen. '^cn man gmê^inb hat auffbeniOJi'cer/ fo fehrt man »on^tpern in tag un nacht ^tn Çpre/ bet (Statt / etliche nennen fie Jur / ba ißberanfangbef ianbcößprien/baeifletit ©tattber ^hri(fen gewefen/aherbie gt;gt;/’^
-ocr page 63-ßvna if ein autant Oer befliße« ^anötr/ ^armnb haben he Jgt;i;hcn greife J^nt / anft MWe ^hhßen w'e^töarepn falten/ vubbe^ hen auch hn goU auff/ von Denen / fo in Dao ^anö wällen.Ägt;och bau man mol Durch ^’^^ t^re weggen 3erufa(cm fommen/Denn gen Vipern / 2tber man ferret gern gen (fipcrn / «UDaju ruwen / Dic^chiff ^nfpetfen/ wmD DaofatiD^n erfahren, jn Demfetben fanöc lt;wff Dem SKeer/fiiDet man Ovubin vÄ@ra^ «aten / onnD SDeUgcfleme viel / 2tiich Den lt;£ v 95run^
-ocr page 64-©4É?lt;^r/îc^«c6/
Brunnen/von öem man h'^c Pon» ortorum» pu; eus aquarum viiientium.;S)vnp(W«r«rt ncn gUtc^ff man vnfer UeBen Sranwen/’'’quot; fpruljt ^n Xentfe^ : lt;©u Mß cm '^unn f^f C^ertf n ƒ vnnO cm ©ceBrunn Bep IcbcnBi^^^ Ql^a|{cr.^((bat|{ bw^fatt/barfnn^^^^^ (praefj ^u vnfcrm.^öi'Xo^eo^ïëfhg «^^^ inb/ber bid) trug/vnb JeUg fmb bic ‘X’rüflC/ bk by gefogni Çafr,3n berfdben (startvers gab (^hrt)luo b^r Srarncn fre @tlnb / bt^^ Juben vcrflcimgen tvoken/ 3(eber /?fibv5 prad)rl0cr on ©nnbe i|l / bet merffblt;n dgt; fl tn @t«n aufffk» 3ef m/ ac^t md(en von lt;£prt fïnbf man bk ;tvo @id«/ ©orfomfirt vnb @e repkm/ aufiT bcm OJïetr/ ba Z)c(k^ btr prophet wobnet ^a erwedete vnfk gt;?s!:?i?v 3onafc/bfr Q33iutrcn@on/vb bent Xobc, 3^f mzfeeb^’' wnlfn von ©orfomcni hvV ©vbomttn /bao ig bk ©fak/barvon giratv ^pboncao geborn/bk beg vonXro»^ QBdb mao. ^k 5raum bantvet cmamp;tatil bk nennt fk^pbannc/marbkrbroebfo/’^ kibcr gebamvet / vnb barnacb (£artbago ^'' «gnnt/nacbbfm^dm'g/berfktpiberbamk/
-ocr page 65-îoÇanliféSyîonfeuiïfc*
»nb Kat in 2(if ri ‘al man nennet fie fe^t ,t5v» I)onfeptoï)ft:^gei,om/^erfe(ben5rnutt)ert ^Pöon \öa«er mae-^ónia $« ^pre.^tem/ re^^ vil ^tnen^ig meifen ven Cf artha^o (tat ^^nit^, Söier Xaatei^ von QJemt^Kat ^arbonap, ^nnlf mei( von ©arbonap Kat '^aniaffug.'Kseraen^erufaiemwilbarjf nit ju ^preauf aeften vom ^eer / er tvoite ^nnbicheiKafntgtrtttbefe^en» OBervon MPernaen3erufa(emttgt;;(/berfa^raen^^p te/barnarfj gcn@a(tc/bjï)t bie (Hkbft 'Port/ ï^nbbiene^e^e ©tatthep ^^i'i'faKm/bcnn '’0« @a(fe aen ^emfalem finb fee^peben feilen / bie ferret man in anbertba(ben taai ®«ff( bat jrenÏTÏameniwit ^a|fet/ber5?oe j J^ag/ber ba wet bte (Statt/jept nennt man fie 1 'Sepe/onip bie achte ©tatt/ fo vor ben atof f^TBaffem/jur jeit ^oe/aebauwet marb. ^an fibetnoch eifencOema/an cimarolfen oelfcn/baran man bie ©chiffbefftet / vn ein «fene^etten / baran ein OKpaefanae« (aa/ vnb hiep berfdbiae Otip 2(bromabio / vnnb finb bc|fc(ben 9vippen noch vorbanben / faß Srofjvnblana*
-ocr page 66-tOaeJ^rfÏc'ï^iK^r ^Ök wan von gore gen 3f^«fa(cm
fwan Cofomanba/ vnb batten fieamp;K ^btj gen jnnen / öte baHefbe 4anb btd'^etvu««^^ Çaben / »nb tva^gar ein feßone
ifl |ie nn fafl^ er^an^en^^nb fmb «wW ^enebiß mb 3cfcn / auff bem‘ïï3airef ^ fa^ren/^weptanfentmbaefj^i^^^artir^^^. meifent ^bamn ^afabre bi^^e» ^^^i
-ocr page 67-3of;annisSy?oiuciHnG
tiff bcm ^aßer/ßni) faufent vu brœ Çutt^. w« me lien. ^on verfett fmb ^unkn vont» Ï'^S^ '^f^^’f» / i« ber rechtenbanb wû oef v^ùtag/ gen ^armelkrg / baräutf J;)egt; s?^?!‘’’^*’®Pft«t/f«« €ienb erhebt» çOon i’â’^^ ^«fâ H ber (^armehteti/obcr ôtaumen ^ruberCrben / fernen vr# jpvun^* '^nfrnichtfâfi^och/biiran lagern ^tattoer ‘^hnpen/bie btep è'apphae/ Denn ► gebauwët / boch ip fie ierpdji nt.4nff ber hnefen hanb/vor bem Q^anneb ’^’^ô/nnlf einem 2ôûhe(/(igt eine @tatt/ bic Wt^alÏTej/^iup ber fmb e.^acob mmb. gt;nbsp;^•johanneôbûrtig/ vnbnnberfelben pme ®^ fie geboren finb/ließet ein ^eilige Äircb, ^tinbert Nubien vo Stefon tigt ein SSerg/ D^ipt ©enta eeti/bnoip «u Xentfeh/bieJ^int ittelletter^^tem/benStef on ffeuf t ein keiner '®^^/genannt^ctean/4gt;bbem^öach(igC' lt;nbsp;w ©mb/bie ip bep bunbert (Sten wdti onb r??®^'’^ '’®® ^^”*‘^‘'® ®lt;iübeb/ bnofp gar fj^ii^ï gti^enber @anb/bra«p macht man K bon lauter ©tap/ ^an bolt co anp ferr en *^nben / onb wie viel man fern barank mm.«
met/
-ocr page 68-Odé (^r/îf ^uc^Z
Wet/fo ifï pc boc^ aü^fte vod/vnö w46t^t (Ï4^ agé cm sBmö in Oer ©rnben/ vnb ^erfpe^’^ teeben ©anb/wnbtvenn man ^ifenobec fonpanber bm^ barepn tmi^t/vnb barine ligen lept / fo tvertce^u ©tap / \iïnnb wf«« inan@(a^ barepn wtrift/bab au^ bemfdk« ^anbcgcmac^ctiß/bne trirt tvtberufnbïW @anbc« ©6 fagen ftlifbc / ce fep 2(bfr bbff 'P|it(/bcr ba bringe an^bemfanbigC SOï«**» ^eem/tjon 2(cf on fommee mon in vierîX^^ ' reifen gen paie (un ^iefelbe^eaee wa^ bff Pbi(i|îiner/»nb^ei^eic^unbelt;ï)afla/ba^i(î alooici/aloein Ovetrbfaee/bennfie atufeß^’*’ reiclj ip/bepbeß / an ieueen vnnb ©ne/ vnttö lt;ig^e nie^e weit von bem ^Pecr. ptenb ven berfdbigen @eaee OSaffa/erug ber grefi vnf parefe èainfon bie 2^bor binweg ƒ ebe onb juvor/ ba^ er gefangen / befeboren vnnb go Wenbee warbe. Äamacb ^obe berfdbig^ (ïarefe ©amfon eirt gro|fe @eu( vmb / bar^ aw|f punbeber pbdiflerCSaafoberXnn^^ Çau^/ baßelbig fief epnbif auffbengrunb/ erfeMugben ^amfon/fampt vifen von ben ^(nfigem / bie j§re freube / fwr^tveif »«nb
-ocr page 69-5ö6iinnfßS57cnf flink
p’JjWuß/mit fan^ftt »ttb fpnn^cn / 4«#ix nu hloen ^aal vnö paUaft I^ctten/bif jn mubz ®^ @amfon/ gefangen/ geblenbet vttnb àe^ Floren Ivetten« ?Oon ^Siifpafommetman ^«^efana./SÓarnae^genSörtgrantebnrg* J^^.’^Äc^ gen ^feo(onia» SÖ«övon ^feo^ ’'^*^'^óU einer ^tan/öu'helft ©affe. 9önïgt;
*0« ©affe Fommet nian Denn in her ^eiligen (Statt 3 er u?
^U
-ocr page 70-^aéC^rfte^iK^I quot;
^(c ?^eij;^iï
^ ^^^^*’ ^’^^^/•^^^‘■*‘’^ 1 ^i«fi'/^tKc^f 3^vnb^0i(3ra»n/wban0cj-lt;inamp;4e^tt3^
SOïmff^en / feben ßem jlat|aH^ «en ©rab/öae lißt vul weiter beim ^f nïpï^ (em/^ar«m6fittö»t(Q5i(ßram/bieerß(K| ßu^.Aeathiiritnn ©rab/ vKnöb^maebt« üerwiberfaßrtßcn3ertiMewftgt;iuen?^)W öiebaetbun tréSen/Mbren ^en^aMont«/ »nDnemmctt@c(citvom^oïban/barnac^ Sen@«5a/vonwe(f^er©ta«verßffaßfi}l.
-ocr page 71-joÇnniH^^enfcuînc.
^(i wlaJ{e«(lcî)ett.nM0ttvlt;g gen ^crupis icm/bcr aen^efanen î« ^ebrt/wnb^ù^en jw «wr 5'c|ïen/bù bn^t ^anafpur^/viW ver^ Upt man bas ianô von ^gt;rrial vnnü fompf in ein »uftfö vngebautvet Xanb/^annnen pÇfftman fibcn ^^agreif?/ man ßtibet.^)ergt; wr^ lu einer jegUc^en 2^agcrei^ / nuff ter ptrafFen/vrib öa$u efTen vnf trinif cn/gt;8nb y^^^^^4lt;ï^c Qöii(k tn fret (Sprnefj Q((c^ic V^^: Jfem/au^ berfetben 3nfe( fompt man JÏl,^öPptf nlanb/vnb bnolanb ^dffet in free ©peneis ^anopaf/etliche Reiften co Oîet^ fin/vunö bû erpe ©latt/i« ber ma« fomptz Wt ^alUe/vnb iß eût ^camp;taitl (Mt ^« y^berß imÄbnigretebvon^afepc. ^ar^ «ncljfompt man gen Q’iabploiiia / vnnb ^w bem^ére/bao ßnb bie @tdtte / ba bet lt;So(^ can mornet.
*^0ttï)er ffîdf^tfçifdtamp;ej; ^o^ banoju^abpfonia»
Ç^ 7l bet (Statt Ju iabpfonia iß eine evi feijöne Wc^/tn vnfer Srauwen^Sb# fe/ art ber ßawba fie mobnete/ $« belt
-ocr page 72-$)a£?^rfte^ucjî
Jäten öa fie gefroren wag in ^gnFlt;lt;«/ ^^ /gt;rolgt;e$Mc wnbfem erfdOtet. ^ndj Ii^^’* cèabnlonia 0» ^arbvïra/ vil 3ofvpb l2‘'^^ lt;eb?ffrpatnarc^»en0on/wobtKtaiicfe^’^ narb bfm fn feine SSrtWe rerfauffien. Ä^ jiteß ^önig ^abuc^oöonoforOie Änthfeirt
-ocr page 73-5oamp;atttitóS5ÏiMifcufrt6
^öifl Ju Xctitfrfj / ^oriftnertcr / vnvScr^ Winötltcljcr(^otf/j)enttvrf4hc/tgt;lt;i^ï)a#^cugt; ^»fr bie Ätnöktn mc^t fiKet / ï)arumtgt;34tgt;Cf jnc« bicTïamcn. ^n bcrfdbcn ^tatt/ober Ju jvepro/tüo^jjff bct^oiüittt/vftbc^^bl^’ J^ne 'PaUap ju Ovepro ifl ein ßropfc vn fepe 'OUrg/auffeincm^flRn / w ber‘^uf^fin^ «Udt fiben faufent Sö^cnfc^cn/bic bic^ut^ »cfttxic^cti/vnb bcmöolbn« bienen /bic alle jvnotnirfft haben vonbcp ©olbanb ^ofe/ '’«ö tg fin gering bing gegen be m 2)dït/ fb ^^ftn-wegen ober anbern grüffen ^cfcMff^ «n hat^aetvfi^ id^iuohbcnntdj Wn itl-fei *tem Wolbe lang gelegen ; ba er fneget ifne Vvepen ^nbieni/ pat mic^ gar d^rfidjvnnb» ^V^'^td^ gehalten^vnbnnr gefaßten à« ein» ourpen xöe^fér/ vnb 4arib l)rtb lÏTbgebehf ^eicljthéKfnmeineó^ottCó’ctefleugnen/ '^«6Mte4fhaber nie^tt^nn ƒ bufdj ©utd Wen* ^üê^ber bolban -t)erf vbervtef ^ileptige ^nnbgrolfc Äonigfeie^/bie ef mie ®f «Kgcj^ivcrtgewunnen hat/ vnb fein eigen P’t^'^ereinoheifn'ianopatoberÙrgpptcn/ eOap anber Remplie/welche Stanib be fap.
-ocr page 74-. JOrt^^rru^^ud^/
;©lt;» brute Ädttt^wc^ W^ ^;yalfip(t^'^ naf^.tSpru 13« cem Ótac^-t^ jDöm^^H^ ew jb^upt/ïtut» -^ue »terbte tliba^^t’«’^ ro^ Arabia/»0« bem wa$ ber berlti^ctt bru? ^dmâ einer / bie ^«t b^ö Oplfer brac^^^J^ gen^etb(ehein/baergeboriiwarb..0erf(u be 1^41 noeb ^it mfbr Zauber/ bte üfj b« «’W erieMètvU-^it^frSofbamgandjetnSfnip^ , wan^tt t^aftfrey bae i^ g4r eût greffe ♦Çlf’^J (igfeU yti!b,^îrbigfeû.Si)nî! bg^ wprt ^7 bwifffo biet gefugt/aU ^ic ^w ^nb eût ^^^ *i^»’3tem/miïquot;gbplt;en t^ etmun gewenbut gewefen / bö^fünff^elban ba ware«/tt^^*^ «nvJft tue|t;UK^rbeittt einer/,vnb betten bic ^itbigbertz bte ba §ei|fet jlofifre:/ bae\^ stieJ/gfeein Weboff/^htbalfcfïHbef m««/ ba^eûj^piba,« föetftliebenvnnb ^elüü djen^etvak bat in feinenj -^anbc. ^^êlt;'' febabe auff etn ^dti ba^ ein 3^.r ven ^(^ bon ber erjle Velban wap üü^bpu iifanb/ berjbK^@arafen/vtï.wae^pnig 0eibg«^ . ‘ï^atter.,2)erfelbe-2Kittcr(rfeb(ugben u.quot; OifrevnbtSefbanwü
* nbsp;nbsp;nbsp;3 ' . gewaü. z
-ocr page 75-3öamp;attuféSÏ2chfeuflfegt; ^'i^t’ieqröffcu joerrttvmb ^abi^
j'.^ fbnfavinerbemaribtrnoMagc
•xniblÏe^eftJ
^^^^^ ^fw^Kf^ftt @arlt;»fon warö @af v^Oanöm/[eïn0on/@o(öan/ SÖügc^ ®^fc^lt;»^e §u ben Reifen / afe^dnig Ovetü ^w non IJngettanb vber OJÏecroOcb / mie »« 13vif terfefjafft/vnb bic ^anö vimb ^egc '’^^'ftfjfug / barbureb 0a(bab fahren foUef »Iber bte Chhfïen / nnb barnadj ©alabinf f«n @on/ bnr ^Oïorartbe tSotban / barnadj ©aîaSach / bamae^ C9ïe(etfa(a / barnac^ nf !Xur?
-ocr page 76-^rté^rfîc^ucÇf
^«rqucmam/barnac^ SÖJofec^ vil ^(p5J^ öcr nUöa vul ^^«|lcn vertriebe «u 2^ripv'P in ber (Statt / ab man alt nac^ ber ©eburt ^^«■pitaufent/jtvev bunbert vnb «(i*^’”? ^cfj^tgiar. ^ar««4’^‘ïfï’berfdbig^w ban (;I’fpbp gefangen / vnbberfn fïeng tvarb frf'cf2{aâen/vnt9arb(î(p^n6évn0vfb(j’i/ herÇû^ QBptbaba/ber ivarbanefj ctpft’^j «gen / vnb warb fein 95ruber SCRdefaffdW bamaebSofban. ^erfelb ïJïefeeaff^’bU gewan bie (Statt 3(eonf / vnnb venante f^* au ft alle ^^rtfïen/biebocfj febr mJe^dö”’^ ren» SUnb furp bemacb würbe ererfebb^ gen/ vnnb warb ein mächtiger ÇOîann 0^ ban/ber ^ie^CÖïefedjnafor/vnb nennéte fieb 0abe(/vnnb waó von S^artarpen/bc« bi( 'Sommatie an^ bem -éanbe veria^ten/vnnb machten vnter inen einen Solban / ber^i^P •iae^in.^ibberfeib^aefjin einomaiofpid«^^,^ mitbem OeitterSebapabei / würben nvmrf rinanber vnein^/ ba erwufe^t ber Ovitter bep ^o(bano@cfjwerbt/vnb erpac^ /n barmit/ barbureb vief vnrabtoentfrunbe. quot;^nbwie fie (einen ^on OJïofeebnofora^u eitn0^'^
-ocr page 77-' 3öamp;lt;itttïió3Ï?ü«t(cuiÖ6
frnjehiten / (a^ ic^ vmb fur^ wittcit Blei* wn/wctl nû^t vil nu^cebaraup^w nonmen gl/bcnn ba^ bas fep» mti^/öa^ einer auff^cü Çft/bf r anber ab/einer ani^'bre/ber anber an ^w(/enter (hrbt ber anberwtrt. -Öuvnacfgt; ’^'■^fbe lt;£ac{^nie6€5on ;u einem 0olbvnteb jyeb(et/bernennetfic^2S)ïdeefjnababron/ïn Pfh5^ien^vft@o{bewaóie^/abif^5«U^ü vorn ianb ^mme^ fc^iebe»
‘Öon fins ©olt'au^ jÇne^fjvoIrf »nb^oibaten/ennb feinen QBeibern*
lt;^r ©ofbanverma^au^ CS'^vt^ten ^^ ^^^” bunberttanfent moigenV fier SÖ^ann / bie alle feme ^ebingetç
©ofbener finb / Sönb anp ben zwepen ^an/ ^/ ©pria vnb S^nrefep / funfifei^ taufeuf 5^ann/obne bie eigen Ç^Jann vnb ^etne/vi? ^^«1 gemeinen S^olef in tauben / beffen ebn ï^i lOuep befofbet er bunbert taufent 3vit# ier vnb Änec^t/on bie XmtraU ^a finb bie/ fo in lt;£anbtÇ»erren gefegt werben/lu^affer ^nb {anb/vn finb berfciben 3[mira( gar viG
-ocr page 78-^ûê (^rfle^uc^/
©pfbmu^aamp;hp'^ffrî) /»ttttbctn ^amd^ eftùr/^âUen.SÖnamp; öie^fmiraf WeiBcn in De« ©fdtfen/îxirilberßegepletwérben». SÖnö wenn etn Rotban teßnbef ^rómtFeif vnnb €9?annBetfati einem Ovifter/^en madjerer ^« eim Emirat/,gifo/bafi er géwatfig wirbt QBenn ee burr vnnb ßei^ ÓBeifer t|ï7 fe ver^ fauffen efwan We armen @ofbner j^v/^av Mifet vUb^ferbe. ,©er bolban (int anjetf wer Ïöeïber/beren eine mu^ eincOnjïin quot;feçn/
-ocr page 79-3‘gt;^lt;^ttttf^^'5Ïöttfc«iK6
ffph/vttb î)tlt;'anî)crnbrfp^cpî)in.^û ^W*
, nbsp;nbsp;nbsp;I«« wolnet ^« 3erufa(em/t)ie anber ^n^a^
jnaffo/ öKörnt ju^^re / in feinem^allagf ^ievöte-^w 2{ffdcn / finb fie in ber ®tû«/tüenn fie wdK*m‘^Ûttb tren öcr^ol? ïgt;lt;*n tnil/fóff^at erton cinet^ur dhbern/mic ^'o( er on bae vU andere ‘Anteil ßm / ßenn er pf lt;Hip aßen -Taht'-H brrnacn h^f / weUße er nur wif/ tvie i^ßetfrefe^ / vnnß verfe^afft/ M riefle^ alle fc^Mwinf/Wiliclj ßaltem ^nö trenn er beveiner fe^lalrnitrtl/ ßeiffef cvfiealf^ßringen^vnßfuri^nßellen/welefjc er ßenn ßie5T«c^t Çaben mil/ber fefbenfenßef er fein S'inßeriin/'Ä'cn ftiinßan fußret man fie in euf^aö/ßarnaeßbef leißet ^an fie ^ar f billies/vhß trenn eonaeßt trirt/fußret man ficaufmSSetß.Sünßfeinfrembßer'^an/ er fep ein quot;iSoft oßer äußerer / fompt für jßn/ er ferßenn befleißet in @olß oßer feißen ée^ traußt / von S^arfarp oßer in ^amteae/tn ^epßntfe^trweife« ^nßwerfen feßen trif an einem Renfler/oßer anßer^tro/ron ffnuß ( nbsp;nbsp;nbsp;an/abferrner jßngefeßenmag/mufierge#
1^ nbsp;nbsp;nbsp;^enjmnißerfnien/rnßßie i^rßeföffen/ ßao
» ißßie
-ocr page 80-îôa^®r|îf^«c6/ iflbiicrßc ^^rîgt;tcman)Çmt(»«f. SSnH^^ lang fremböe @4ftf verlern 0ofóanfin^ Ï)fc mit jm rebcn/fitib ^tener bfrcittic w tvamn/vnbm verböten / nut @ eb tv ob ten/ (^yten vnb ©pteffen/ vnnb batten bu ‘^e’P ff n aUe «ufl^cc^t / ob bic @dfïc etmae rebtf n tao wtbfr ben Rotban were / fo (ebtng mart fïe ^n tobe. SOnb wer fór ,'n fommen mag/ wao ber an fn begeret/ baebtWe^ ig/ vnb fo^ nen @(a«b€ttt«'c^fi«wïber/ be/j wirtergo webrt/benn feut mepnung ift/bap memanbt foi trauwrig von fm febetben/ber eine reepte (Saeb Bat/fonbern frdtieber von fm febeJbe/ benner;ujmf4mt
^on Mrenertep ^a6n(on/en / f^r^rt Çoben^tbwnen/ vnb ber 3(bg otto repvrfprung.
3f^Mo«w/wn beriep btefage/ Bie gro/: SSabpfonia ƒ ba ber bohe^bum w^/au|fbembie@pra eben im ^anw verwanbeft würben« ^ep felben S/b^ime ?3)ïauwem waren viervnb fcfblt;?t0 0taWf« boeb / in bic ^o/efen auff gebaut
-ocr page 81-lt;« Otrabia/in einer grojfen wilOen ^nßen/ ûujfmweg/ fomangen Qirabicnoôer^Sal; îgt;cenfebrf. C9îanbur|ftein(nnger|cif^um S^bum nit femme« / vor ® ebianßen vnnb Ärae^cn. Riefelt* ijrof^Sôabibniaenb ber îSbum / betten mot breiffi^ meifen vmb fieb begriffen“ SOnb wicwol man fagt von eint einigen Xbum/ fomaren boerin beffeiben
-ocr page 82-©aé (^ïfic ^wc^l J Xóufne ^cfjfdffer »«( genfer vnö nungen. ^cr X^urn i^Uï) leBe'rtwit«quot; 1 wc if/»iW wol erMuwet mtt gebt^üwen^St« neiu Sönbtxiïvctbc« 2^^urn Äonig Oïent^ brot/ber wae ^dm^m bemfefben ^onb/vnö wae bfr erfte ^dni^ w der TGeft.
^cr Ojïcnibrot mudje un ^tfbmr^trt^'^ SöuttcrnCf^rc/wb^ée^baó'^oicfba^^”^^ beten* lt;S)e^g(etc^entbefauc^^9r«6/vort | fcim souteer* 2(1 fo würben bic lt;25t(ber er|ï^ iie^angefungen/vnbbObgdttercpauS^^ bradje* ^erfdb X^urn / wb SSabplont*^^ finb gefegen un bem gdedfen/ber einee gMt^* ebenen Xanbes wue/vnnb htefiber J'leeFej» teintuur* Äste OUngmuuwer vmb biefeu ben großen Stätte ^ubpfoma/ wa$ |W^ bunbert ^(en Çoeb/ vnb ffenffçtg (£(enbe»» ^nb gteng etn gro^ buffer burbttrefjbvW bellet (^ufrate6»2(ber (Tbrnö/berebi.^dnig wuó in ’perfia/^erpdret bte(5tatt/»nb uneb ben X^urn / vnb num ern bue groffe 'Ïöup ferCSnfrueeö/ vnnb^ertbedeteemvferbn«^ bere vnb feeb^ig Heine'ïöufyer/^enn er bef*’ te ff’ gefdjwerert / er weite fnen bue '^‘'’H^f (fnfru^
-ocr page 83-Söamp;aMntóSSÏODediiflf.
-^ «fmme«/ »nnD tvoUc ce a(fo f («'« lé/b nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^^ em'lBctb burc^ nuten möc^ «w ƒ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;’^^*’^” '^’^ mdc^tt^cr -leut tan« ‘^^^ ^*^ vermeinten ïxirburc^ i« ret# ban ^^^^lt;*B9(o«ia/vnïgt;ïgt;K/lgt;«lgt;cr ©el rênf*'''^^'”^^^^”^“’^’^** ^^”*^ »KrifgÏÏ^aö^ öAH «^^^^ï«««Wviwb fint» iar^wifeben Wlt;«» ‘»Hö fo maft iw* * ^ï^fclW^e îüûfîcn / von bei
nr?»« • ^^9^‘^”^^/^^l^^^^ 4gt;nentvft@e# ^^*' Kttcfen^anbf/finö bw^iV L Jc^t mbei^ofbane ©ebtete/ fonbern kiß? l®*^^’^^ *^^’^ *” ^^^’ ^epfere ven^per# z?^^^^^*^ ’^^^ bwX4nbcr mnen/an bent Herren karnen / ber ba c'Mlctajïagnuedante/bae ifl^u ^Zentfep/ •^«ttïgt;»;^lt;rflt;(k i{t berfefben OBu# Z aUcnt^olbcn ber ©e^enb/ ^’^‘^^ i« 5^4c^ap/^crn ^erfdb Jperr/ ’^^*'^ 0^lt;*«wt / bat fo vul -éanbe 0/ »«n?-^^”^^!^*^*^*’ -P lt;'’■’■ ff blt;ï)ft mt wo|?/ K ^^’^ ^vdfpr ^err/benn ber Velban/ Ô^fi^tw^cn iß/foicb von Pa# ‘ ”Hó?«iverbe,(^’eig ane^ in benfelbi^cn WR
-ocr page 84-©af^^rflc^tKl^/
^Äpcn anctUdjcn fnöengebauwff^^«^ ^tvepvnnööretfftö meden ren '^abnlet'’^ hgt «’namp;tattibi( Çd^ C.^eeb oöerO^ardi»^ aberöü^epöen Çciffcn fù3lt;’f|ïdgt;/vnîgt;(tglt; in ber ^ùfîen ren 2(rnha, Aft beffdbert (Statt (igt 9)?aebomet ƒ ber ^^ben ^vtü' im Stempel OJînfqnct/herrficb erhaben.
^cf^rdbun^ öcf? Canoté
Strabwn.
-ocr page 85-5o^rtnn^^^örteetÄ ^«genbc bannncn/ba man nicht n'óhiTfit wag/von wegen mangel bef:-^ßaß'cro/ t|t ein bün w«amp; fan Wgee ianb/l^at gar wenfat feucfjtigfett / vnö bammh tfl edan meten ent feen vn^uc^thar» QÖo ater ^aiTervnnö ^Minnen finb/ïfl eé gar fruchtbar vnb nie^^ ÏK^/woU von^tdeten vnö leuten» ^tem/^u rabtawebret ton d^aVoeabißgen ^ffnea^ ^ff «ner^euen / »nnó fïö^t bte anber feu ju Äonben gen Obeeberon gn / SÜnb betret biç •^lt;*«ptjla« in *£albea SSalbac^Z vnnb tfl bic **^1€ -Oauptpatt/ baran ba? ganne «Èana ^Wgleic^ afebic »Statt »Karthago in ^f^ri^ flt;ï* 5)er^ónig'JïabueljobonDforbauwetc ^KStatt Sßaibaeb / vnb nantit fie Suckle*
Houtem ^ônigrc lit S5?cfcpetalt;
»nia/vnbbem$gt;arabei^wa(fcr/
©pon genannt» t^T^t^fopotamia iß ein greffe? 5€dntg4 '^i^Vfttb/ (igtamanbern enb ber verges 2/^nannten Wißen/Äarinn (igtein ^fw/bic heißt 2(ram / 3« berfefben State •wçnc« (ftvgn Xè«r/ ^brabam^ shatter*
-ocr page 86-^^W^rfîc^ucl^/
‘îÜonî)cr|jélbenamp;ttt»vlt;ï6 (ffrcii gcborni/ Der w^ cm 2SÂc^rlt;?gt;i^tefic^r itunfî^^W^^ «oos XbcopH«0»onöfffUbcn ^fatt^w’'^ hg / wclcbcn »nfer grauwe OJarmcvIôRt“^ »dnfnnett ^cinôâk .©ae^dwgretc^ S®lt;^ fopoumid hgt^wifffjen^wepen '^a^fv«^ Cas d'ne hei^t (f ufratte / Dae «nbcr jXigrt^ ^)nö fleußt ôïe ^^ertne ianô S’afô^'^^^J”^ iCt gar cm grefïc^ wgegüwe^ ^till^r’J^ fclbcn ^anOc (taibea gfaubeu bû Xcut wJ”*-Fafben / an ben Jjepbmfeben ©ou ?9Î4$^ met. ^cf'gUïc^cnanc^bic J^crpiWIJ”
-ocr page 87-3oamp;itn«fï?Wn(eui(te.
Jw von bop ?Öfadjom^to ©efcljtcf^f folRctt pnb» ^ammbfinb ctwan brop (Tafifre ge^ ^fcntmjtlbcn lanbc/ große vnbmdti^ttgc ÿerm^^ô wnefdnerin ber ^auptßatt ju ^ntbfa/biebetfit‘®a(abac^/bcretn©eiß{itf f^cr vnb Tï^f Itüdjer ^crr i^l in halben vil wabta/gteu^ obeiner’^Snppvnnb 5tepfee wit einanberwere* Äcr nnber (TaUfre wob^ net Ju ^órc/bep ber '^abplontn/ba bcr@oh | ban ip/onnb het^t ber ^afifre von ^gppteu lt;anb»^(r ïjjï^jff^ (JaUfre wno vberbie ^ar? ^anfeben / vnb bie von ^tffrie a / vnb robnet |w^{arac() ( bas ( igt auAFbem^irpantfe^en ^'^ct.^icbrep^ïalifre finb jent einer :vorlt; i’en/alfo/baßeoein^errtß/baoißberSo^ ban von (ï'gpptetUanb / benn ©aï^abin 50# ^callejre^crrfebalftanficb/vnbißfept^eif tw^ofban gewefen/vn Çaben bie bolban ^b ^aiifre gerne attjeit )bre Qtöo^nnng ju ^abptoniavnb Ädre gehabt» (^ofinbjtvo à«« lt;Stdtte/ vnnb Ugen na^e bep einanber/ J«fgïnem*5Ba(rer/b«6ba bet jjt ©pon ober b^f ®a|{elbcFJBafferwirt atte maf tn bem^ugßmonat af fo groß/bap er vber alle
© Staben
-ocr page 88-, ?!)af?^r|tc®«camp;/
Staben au^kuffet/vnb waebpr fmnt^fW î»a^e6 vSer alle jefber btnlïi’u^’t/vnnb^ ^iU^t ïxrbabet an ben (^^crn/@o ^^ ‘‘’”' ge ^CK gewebref/ fo mwberf ee fic^ bcnn/v«^ wire wie Cö üiwgewefenifl» e^6Wirtlt;’“‘J ent far grófler beun bae anber/vnb|f gviJfF CÔwnt/je mehr^'rurbt C6werberbee. -^‘’^ i|Ïba6 €anb alfo bürr/baOfb ctwan finn’®'^ tnrffe tfl/baß es vberfanflt / both kfeb^’^?^ ïtefj / anberlt;3bie 5'rncbtc verburbén von b«e^ re/vnnb fo cebe^QeibcnUdj vberfaufft/ Pgt;t(f ba6lt;£anbfafïfrufbtbarvngeinef:(tcfj'^*’J fetb^affer ©pon/ober brr îîçf/fïc«^ ^ bent 'Parabol / burefj bic ^Öii|te ^nb“^ ' ^J fettet ce tn bic ^'rbe / Sönb vber fefme brw co Wiper bureb ent ©rbirge / bao pftK« A^ lacfj/vnb fleußt (ang oneer b;r(Ïrben.-^‘Y fel b ©ebtrg lege ^wifeben^nbien vnb ^t^’(^ I'ien. 93nbbarnae^ vntbffeufjeeo (SeÇw’F’^ en vnb Sûîorenlanb/vnb dgt;?arie^onien/v«^ Foniptbureb bie lange ^*gppeen / vnnb felKt 511 ^llcxanbriamo ^((rl benn bie ^tatt-Af ( eranbria lige ait enn enbe in lÏ*gppten.3nn bem'^affer finb vil '^XJj^gel/SSpÓ'e óf ”f ‘
-ocr page 89-3oamp;4nnf^S5ioiife«(((6 ^on (^ßvptcnlano/ vut» ücn fcf;war* §cn ieutêtt/ vnö einem munberbarlicfjen
2^^ter/fomiiemcm'2Xüne% reOete»
lt;Q5i?pten ift iang mb enge/ mb regnee feite / man mag aneb nit gvpern ober Brunnen haben/ Denn man leitet baa ^^fferin ^oleh ober iXüebelngt;5)er hifft Hï k' heil/ ba^ man alljeit bao ©epirn filjet.
-ocr page 90-^tgt;2J ^.ÜlP*’^ t’^'ï ^^^^ ^*^^ qua/jn44 4)d).t^ «mtiÿ^’ ï^^^^ quua/öuv) mjd.u^v^^ u?^ )^^ ä* U3ïddS.j)‘» jjloj^pJjq wqjv^ iiPF »«lt;^^^-? ahöJB *vuü0 qut^övq „p fjiq u.uq^autq/injJttßt P.k'QKV «^JPJ jjpqwoJïQ Ünv/ttvwQ midot^jj) jiJdil u^j U4«P -»^Qj^«)^ *^5H0 W «3UU3U J^P^ ÿp^^M JomjjttQtta/Qtttgt;ï‘44va qua^wj jiijx»^ iliövq/jiqdj'QUVj- övquv ujjddß.^ idpi ^w‘’^-’^J ^G? «4«wö^ 4^q «3^5^ q»G? ?}l^j) W^’^© W wv uviu }Kj3n3f Qttua / j^op mjrq 9vq /433jß5113304 ut3q jiw U3j[joj^3j34 tlMdüP.? it / 0uve^n)2:113UIIO0 43q U3^30 i)(i5i'qMU3UÇf-43Qi3;^?bvui U3«uiat30 j3qa J5ßnvt«3.iq/u3j)3guau3i)4tq3@u3^oi5uaa MUV7tt31{0J^3j 43« 93jj3j 4V01«3 llt »3}dd65) .Jojf C1’^ ^3n«vïG/43qut)7’d3cw?3iq »3ïdd9 ^J) «1 «?^t) tJWQ^ *«3iqV4)^ U3^3V ïélj 43qt^ ä (jua/«3ïdoïyj5) 43qtm jPij 3§oCr Jt® H^l pijP^IP^ï ^^‘«^ »? U3ïdd65) tJt Qiia/3JÏVGL 1(4 43q,ilt;w / uod@ -tdlfat «3}uuvu3^ woa »443} JtW/i? ï^d^ö 40a 11004 vq lü^^ ï)V30
4^0 ^3n)e; •t'iutJjjQ ^3q 431113^03 43}n5 Mia 3quv5^ tt3q)3j tut «vttiï3quy qi«n4vlt;^
/ÿiiç5Jj/43)?»(2i
-ocr page 91-3lt;^atintóS5Ïöttfnn’nc
fang ein wiiß vnnö vngebauwet ^ânb» ^J** läppten (ij^tauc^ ein Xanö / ^cifnÏJÏn^ wî^”^ i^ölfF^lt;»ßgt;‘^^ ^f lt;nbsp;quot;ÏS^e »» lt;vuotnu^/ßnö i£bn(ïcn/vnö finö Pie 4,eutc /• e ?*^^ï^^’^” ^^^ Lorenz vnö fompt f^n wf kpwnr^e von greffer bibePer (Sonnen/
-ocr page 92-©Äff ^rfîe^ucÇl
Äefc^/bie tfl ein ^nfef/^SÖie vierîgt;te Çei^t3igt; I eranöna.-2'tf fnnift ^anuten/bie wae ein grille winb mae^nge @taff/bte^abent’i^ lt;^6ïi|ïen ówer m^lgeivunucn/^tber btc^^P ben haben ße bernac^ ^erbrochen/vneinaiv beregebatvef/etwasfermer wonbern '^^(^I hebeieren né«»ït»cnfuttgt;e^an«tcn»3fe»fi |u derfdben neweniflein port »nb ein*^«*' gang/vor bemCSReerin (^gpptcn. 9?«^^ «nber ^f-pngangql ê«2(lexanbna* 3«*^^ ï’Kf vanbria lp ein feße Statt» ^oe^ fo ^’' pe nie^f fnlfeb ‘IBalter/benn bas ïOïeer/vi^^ haben auc^ fein anber QBaOeriw trinefe«^ fte haben e$benn auf: bent ^Zpl / ber ©j^Ï hei^t/in ^efen gefeitet/vnter ber ^rbf»quot;^“ wenn man jbnen bie^ofen neme / móc^i^” fienit fangin ber Statt bfeibf.^n ^’ïWP^^” finb wenig Schipper vnb Heftungen / «^^ bae-tanbifï fenftfep/ vnnb wolbelfMe'fM’ 3n biffer QBüfïen in ^’gijpten finb gar»*” heiliger anbdebtiger Araber vnb f^i«!*^^ ier/biebiffgarvief QBunberp barinnenfj' hen/von tiwnehfHev frembber fef^amffö^' fraftvnbferm» , ^^
-ocr page 93-^ö^rtiim'^S^üiuntiff^
Ore wœ ein Somber vnter ben anbci# Zubern famemfrembb ©efc^dpffïgefaUf^ fm/baewae einem îQ'îenfc^engfeieljM^att î’fn Îlabel / beim baf? es ;wep fcbmibentc ♦^wtcrdulfbem Jpaupt batte/vnnb allées Igt;a6 vnterövm ?*îa6e(waô/ba$wa6gefîalc lt;tbein ^’^.Sönbber ^mfiblerbefvbwurc wMDem^Jïamen ©ottee/ auff baf es j^m fagete/was es mere» Äa fpracb es:^ ^b ^«’ ^ ilt;^f hebe t^reatur / tub bitte bicbïbaf b« , ©tgt;tf für mieb bittep/ber fieb vomJ^immet ï» ber reinen ^ungfranmen OJïarten €eib ßf Rnefet / ^u erldfen bas W^enfebltcbe ©e# fm^teljt / biircfj feinen bitteren vnnb Herbert ^obf / am Stam bef (Fr eunes»S0nb heffels pigen ^t^ieres -Fjaupt / mit ben Jjdmern/ fi^etmamweb heutiges tages / bennic^ Ça# be (tefelbf gefcben/Sünb fagten mir gar viel Surfen nub .f)er rn/ baf es, alfogffcÇeÇen»
? - CF mf f^cM
-ocr page 94-^aé €r(îe^ult;Ç/ ^ött^cm Î^o^fl 'pamp;ewv ‘^aii’t^‘'’^'' Södgeflfwett/^f ttc^f^^« '’ni’ wf^ «’^^ betulin (Jöppten/»nö wie man bidcutbanntivKti!
a^ ^â9Pff« «At «n ^wtf / ï’f^ Ç^^'Ç^ (doopte oöcr ® erfofa/aulfïXe«tfe?/ öer Bonnen @t«tt. 3« öerfdWdlt;*
-ocr page 95-3ö5annfó5^oiiecuf(fegt; t|î on stempel / gebnuwet nach öon ^nipet Sn^fi^wfalfm/ cripjmoberganb »ngiodj^
^K ’Pfalffnimptbigen 2^empc(/^a6ot ónc^neben/von Oer ßunöc Dep erntgen Xb* ‘0^6 in kv'^ötU/öer 'P^wxgenannt iß/ai# I^Wfnnn er ^eramp;en vnn{gt;tviöer werden (où lt;yeun bit ^eit f ompt/fo bereiten bie p faßen lt;tnen 2tltar im Stempel/ »nb fo er fdnßhun oenj^ar gelebet bat/Compter geßijgcn auff ocn 4(tar/fifb fdber|w »erbrennen/vnb wi# ®ff ^uernetvem. ^a$ fagten mir bie gt;?fnbgt; J’^en pfaßen / »nnb ließen micb jbr @e# Roßt feben Wb (efen/bie ße barvon haben. ■Älfo/meftbie^eitfompt/ baßer ficfj verbreit nen fol / fo legen bie pfaßen lt;® orn »nnb lelt; benbigen (Scpweßel / vnnb anbere Äreuter/ ^nßben 2((tar. SÜnb außbie ßunbe/ fo er ftinßhunbert fargelebet^at/fompt er auß ben 3((fargeßogen/ vnb vonbem gefeßmin^ benïüuib/ ben er mit ihm bringt/ foinnben ßie^bic^ornrnnbber 'Sebiveß'elan/ vnö »erkennet benn barinn ^u dfebe/XJii fo bgo Seuwer ertefeßet/ foßnbet man ein fleinco » (eben-;
-ocr page 96-' T)a^^r|îc^«€6/ (eSénbigcs 'Ïôûrm(«n tn bcrdfc^f« ^i^^ ,?)e^ andern ta^ee ivirDt 046 TödrinlfW »^ (iufmXloßcl /Sîlnamp;bf^îtnttfn t^^ß^^*^? ce voUfommen/ien^ fleuret biture^. barumb »ergteiefja manden Söogff®'’^^ Dem ^exo^cQ/beram briefen fagerfianî’^ vom ^^ebf. ÇVîan ph ce fn auch bitf |ïilt;d^' beun er iß ben mehrern theif bafclhß/ober t« 2(rahm« S8nb iß ein wenig größer ben« fl* 2(be(er/ vnb hat nn ^ron anff bem Jp^ap^ grölfer benn ein pfauw ^4f / vnbiß fhgt;a b^f .^aip ffheinhar/ber^chwan^ roeßreißel^ önenfhöihen.^c^^abefhnwißenffich^a’f^ mai (eßen pacn ahcr bief ßiegen/^em5^^ ge( ßnb Purpurfarbe ƒ ber Oidef Wautvfarb/ »n iß gar (ußigi« ßhen/ fo bie ©enn fchlt;gt;^ nef/vnb benn fo gldn^et er / mb erzeiget alfc femejarben. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;*'
3« (^gppt«i ßub eefiche ssdum in ben ©dreen/bic geben pben mal Jruch^^ ^“* pro«
0J?an ßnbee auch in (5gppf en vief gaux ^e^maragf en/bie pub bafe ibß moffeif» in ber @faff ju jvöre verfangt mon b»^ ' ^.^■lt;- V nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^(UK/
-ocr page 97-3o54tt«fó9ï(,ttfmifc ^fute/ï)ienKjjt)i^j-ejt@(4U^(nfiatgt;cn/C6pplt;gt; lt;n prauwen oöcr €9ïann / offctufic^ nuff ^H Barett/ÿcic^ wk man hep vno Da$ ^kf^ verfaufft/ vuo nach bcm cm OJjenfeij ’Old ober wenig arbeiten mag ober fan / bar«* 5^f^ sût er aueb viel ober wenig in bem ver« fauffeiu
2(ncb ift in Störe ein ^au^ / ba finb gar wel öfehn innen / biefmb ein wenig warnt/ i’^t^in bringen bie tem bic (2 per / ba auf;iugt; bluten, viib bie in ben öfehn geboren/bic ver graben benn bickSper mit OJJift in bie ofclin/ vnbvberbrcpoberoier'^ocljen/fo^oletie# bennann feine (iper/fo finö fie benn auf;gelt;* brütet/ obneJ^nner onb^dnf;. ^nb a Ifo sieben fic viel ^ilncr vnb i^nbten / baf bao ^anb voll ig / benn bie bfelin brüten Corner fnb'lBtnter.
îOîan ftnbet aneb in vnnb vmb bicfelbigc ^tatt/langc4^epffel,biebfijfcnfic0epfte( öuf bem parabeiO/vnnb finb gar gut in ep fen / vnb fo man bie aufffebneibet / vnnb aid maneb ßnef Wirt / aie maneb (Trenp if bar# wne/ benn ein jegliebb fnUF bat fein fonbere i^reu^ÿ
-ocr page 98-(Irett^fctn tn her witte / ^icfc(bilt;?cn ’^fft wehren nidjt (an^ / fonberlic^ anlferMl^^” klfefbcn ^anbee'Penn fie faulen tnnwenP’9 in fiben tagen» @ie haben auch einen gMi^JJ gefehmaef/vu wacljfen ie bunbert an eine*!’ flo^i.-® erfelben SSaumbldtter iß einee ein^ ©efjuf^ß breit / vnnb wol einer ^flett Inn^* 3(ucljftnamp; Ocpffcl inöemfelben lanbe/ Jte Reißen ^Ibamedplfel / bie finît auffeiner fet^ ten geßalt/ab^ette man barepn gebiflen»
3tem / ba wachfen auch feigen/ bie beip fen pharaonofeigen/bie haben fleme^in!^ ter/ vnnb mach fen nicht anbero beun anbere ^ei^en.
Jtem/aufferhalbber ©tattÄdre/ w bemS'elbe/wach^tberSóalfam/alohern^teh gefchriebenßehet»
^0 ï)ev gaffant ivdeßOf/önb wie man ben rechten ^at fam er# fennenfol»
2(lfamwachßf an gar fient ^aunii’ lin / bie einem CÜÎann reichen bifan ‘^^^ben @urtcl / vnb finbbie sèdumlein geßalt
-ocr page 99-So^annff^S^ontaitlk*
jtcflaU aUbic willen Oïet)««/^«^ wde^fit ber ^Saffam au|f ber (Srben / tuergenr benn tm
'Ï*lt;tvlt;»bei^/ »nb anberfefbe« ©egenb/ ^le# ^2^ «tait anbcr(;wo fo(c^c ^dumlein aueb Wan^cf/fb wae^fen fie wo(/bringen aber Sme^u ‘^nbberfefbtgen '^dumfein
fo
-ocr page 100-©a^(?r|îc^tK$/
fb mu [5 uwn fcfjurpffc Q5fm oöcr ^dféfffrt 6ar^ii haben / menu man fie mit (f ifen ober (Stapel befehnen/ober mùanbermgefebnrf beteinbmg/foverbfrbenfie/vnbtverbenvn’’ fmchtbar/bie ^dumletn helft man (f noch^ fïalîc*
kfe mâfhff auch em anber ^rue^t an fe^ Ben ^.iwmîein / bie beilfen fie ^ontmiebe^ Q) nb ber 0afft/fo bnreb bie «f bringt/fe W J;)o{h nenm if/bafpelb heißen |ie@tnbabap Ïe/vnb bue J^oU? SbebaOe.^fuch mû fich ^^ ^o(ç nû bauwen faßen/benn »on(thnßf«* Sönb fpreehen bie J^epben fiber / wenn an*’ Ber ^eut/ beim (fh^ißen / baran arbeiten/ P Derberen bie '25aum(in Jh»* fraßt, baö haben fie bief befunben.t^ß werben auch biefremb^ Ben ieut biet betrogt/ bie ben ^^al fmn fauß fen/ benn nian filfchee in mit einem anberen OBaßeroberlXranef/baöhfißtXerpernn/ »nter baethtm fie ein wenig ^affam/baf C6 ben gefebmatf hab/benn ber ^erpetin an gefchmaefvnnbfarbegfeichetfiehfehrbein ©alfam/fo meinten biej^attflletir/Wcf^”’^ •rißen/ee fep reehter ^al fam»
-ocr page 101-^oÿatmiâSnontmfde»
^tt bem ianö findet man gar vut Orb/
neben am^ sèalfam ^o(^ vnb clutter/ va o^O't'lb Cel verwantten fu für reelaten'ijalc lam. (Jefinbaucfj fttîcfje/bù'îîagelin/vnô ^nöer ive»lgefcbmaeWtf .^renter vmer Knir poffen/wtevein Cel / ben lt;Safftbarank ï’t'mgen/vnnbmi feiert eemit ^affamote/ »nb verfanffen ee für rechten 'îamp;alfam/ wö i wp betnegen bte ^enbntfe^cn ^potechr
®ie ^^ftlhn/Cerrcn/Witter vnb ^amp;t(gram/ mmaneQertej^ mege. Äammb wil leb euch Ww/tweman reizten Söalfamerfennert *»lt;ig. ;Ccr erfre rechte vnvermifcbetc lt;2ia(# hm 1(1 Kar vnb (auter/vnb glmt fern farh m ^‘‘temfantern ©faO/vnbfcfjmech gar mol/ V”^*^ttmaneetva6rvtC0 ober fchmarticebar? *ƒ ^’^ fibet/fo 1(1 ee ein gcmilfcv vnnb maree «^^m/baf bcr25al(a)ngeiuifchtvnbnicht ^fff^t 1(1. QBcnn auc^ ewer ew gar menig w^lfamwbicJ?anbgeu(tt/vnnbbteJ;tanb gegen bet Bonnen ©chew auffbebet ober Çelt/ tflerbeitn gerecht vnnb gut/ fo brennet Ïamp;nbie^pnneanbie J^anb/ bapabaßethe
-ocr page 102-i T)aÉï ^rfte ^uc^l ^aumtrldöcnma^« herent trM^?^*?” ein ïVïeOerfpi^ tbut / »«b^eh ce an (in æ^^ wer /trennet Denn her ^a(f«m/ foilîJ^Ô^x rec^t.3ucfj wer ein wenig *^a{ fam in^OF müc^ f^«f/ in einer ©djaien / ift erben« 3^^ ree^f / fo wirbt bic 5SXile^/ nie ob man fif b^ (ept ^eui^ä^, in macben.Sün ber ein tropT^ (ein ^öa(fam in ein Gebafen mit ‘^M‘^’' fhnt/ tft eobenn gerechter Gaffant/ fo wÿ^ bas Töaffer nießf trübe / Wirt eo aber truw fo i ft er nicht gerecht. Gr fef auch ^« grnnbi fallen/benn ber redete Q^affam iß vif fdjtre^ rerbennbae Gßalfer/onbjenchtingJ'wnbt aioOneeffifber/ »nnb oermifchet fich nie^^ witbem^aper.
“ï^ott Vid 2!Bunbcrf?/^fDifcf en ^^ gapten onb2(ßrica.
wan von Ggppten gen Sißrie*^ (^^fehrt/ ßnbet man iwifchen ben 5wci^ en ^4nbern etliche große ‘^auwl on man mennet/ co fepen^ofepho Speicher o^^ ber ^ornF4ßen / bie er lief? machen / ba baö j?orn folt fibeniartheuwer fep mm ^anbe/ al^
-ocr page 103-3o§a«MtóS^o«eettt(k.
Jtôcrbù ^rtgenwH sterne feget/ba er Sep .^óntg von (foppten wne / vnb f« feine ^ruöcr verfaufftpetteib ®ie .Sofien fmö ©’! ^^‘^’■^^« Steinen gebawet / vnb finö Per •nagen ^iveen/grog vnObocb/öenn hie (iröc ’ß feptber höher worben/von beni@emöUe/ lt;*ï^ fie oben ahgeriffen finb / feptbie gehn wet finb/vn wohnet jepunb vod groffer@eb(lt;«t genvnb^cwilrmeo» 2(tieh wollen etlieljc fagen/eo fepen groffer J)errn@raber/bie fic nffo fóglicb Iteffen bnwen/barum/bag won lang an fie gebnehte^Sönb in benfelben 4an^ 3 be
-ocr page 104-^Öaé^rftc^utS/
ten Beißen fie fo(cfje Araber ^9tlt;*J*’^^^ »nb fpredjeniCOJan ßnöc in alten '®ne^eej gefcB gt;'letgt;en/von fol eben alten ©rabetn/ »^ wepnenbae^n bereifen mitten ©efTC ten / bicnoeB auff öen ßeutigentagntöieni^ 6en (Stein ^ebamvenfmb/^u einer cif’i}'^” (^ebaebtmif:.
-ocr page 105-^oamp;attni^^nonfnn’fc
^ibcrbnb/^Jnb an öen tvihcrfa^rt ^cn jï^: rufaUm/vnbvidanöcr^tiitte/beiliß -£clt;'fîgt; namvnö^unbertveref tW fiicbcn.Sdfc wtf iefj noejj anamp;re vn ndber weg cr$f ^ïen ‘^ ss l’afebrtan^ ÏïiOcrtanO^ ober au(i Ïïorivc^ S^n/au^ ÇfngcUanô / ober auf? anbern Ou^ bem bafdbß/öer mag sieben intranet*reicfj/ burdj quot;^urgunbt onb kamparten/vnb mag ïu^arfiiun ober@enua/iu Söenebig ober ^ïeapds/oberiu'prenbeó / ober anberfjmo/ ^♦f bae ïö^fff fi^cn/vnb mag fahren bureb ^ufebßün/onbbureb ^Safabre; bu:eb ^nl'^ / ten mb ^V'fdnj vnb benn ^tatiam jtir redv lt;5« ’^anb hgen (affen/ vnb baffdbige CÜÏeer rcb«b(t3tahamvnb Q^neebenfanb. SUub Jä^^^^ heffen baffdbe Wer benC^^ffd von ■^fnebtg. ^te aber ^u 9)ïarfiticn ober ©es« *'Me/^u3{pJjl0{5(|.lt;yJf^P({gƒ duffbem codeer
^PwOben / bte taffen ^taUamiur tmefen bwb tigen/bïb baf fie fommen
3 ij Süom
-ocr page 106-^a^^rfrc^ucßl
^om ^an^c ©Ä«/ Q5(lrf at Vhrt? ©c^fangen/ vnb brüinenïJcn 'ïófrge« vnö wie man femptm iuxa«^ ^na vnb gen ^aamp;p(ogt;
ma»
3«ü'a tfïem greffe 3»fet / wt^ï’^’” grof? -lanö / »nb ^at nerbtbalb I«’^ bert metten tn bem ^^^((rl vmb »«»J pitte
-ocr page 107-So^attnfsS'^^ontciitnc»
»tttb/K^f oWifcbcu feem 93cnc bi^cr »«b ® c^ iiu((cr^};ar..ètcfc ^wep confer befc^Üejjen üüciufjalbcn gan^ ^^idUen / wnb gehet dn Stoffer 3(rm beft ^ceve / auf; einem in bas ««bet / ^wifeben dalabrie wnb Sicilien i(l ber 2(rmbe^ O^îeere nicht me br beim adjt^ ÇnnbertmeUen.
Stem / esiji^n merden / baO in (Sicilien garvielfrembber fel^amer bing finb/S)enn baijt ein febóner lufugev ©arten / ber allere üpStudjttregt/ wie man bie erbenet e mag/ , ciUocngrûnvnbbUicnb/^interunbSonv mer,
3(ucîj ftnbet man feblangen/ bannit v er ^ (ndjetman/obbie ^inber ehettebfmb ober nicht / “îBenn ein verleumbbte 5rauw Äm#. bernât/ fo legt man bi .Stuibfùr bie (Schlang Scniifteobenn ehclicb/fo tobtet bielt;ochlang bas ^inb nie^t/vnnb fallet eebie Schlange on fehaben oft ce aber nicht ehelich / fo tobtet (Obie Sehlang mit ©ifft,
2(ueh »ß dn SSerg in Sictlia/ber aUeieif brennet/ onnb nimmermehr crlefchen mag/ t vgt;«bhd^tlt;«£tbna/etliehehei(Venîn©çlo,©û
- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;“^ iij finir
-ocr page 108-©4^ ^rfîc^ucÇ/ nnbîn ©tntten md ^'dbfr/bù fûn^frt^^.^^ (ang/vnb finô «tel 5^«wcr|ïlt;immctt* -^^ '^rge brennen »nö verwanöcln efw^H lu*; farben/vnb Où Ïeut m benfelbenianben fm ten fjeb nac^ benfelben prben/vnb febf'' JJ bepebeepben oöerregentvetter fepn w‘^“g v^ftu^f« sser^en fompt manfona^c^^j man ©tut non bannen tragen mag» ^J pub ntdjf inebr beun fanjfbeben meife«'’^ 25ta(ia/nnö meinen et(tc^e/eo fep ber^mj** d^atfj/benn fie geben gar gro|{e$nnnatóH*^ i^e5 3' «men^tfm/vonétetUe« feiert tn*”* |ïirba^^iieïn^3nff(/bie^et^t©é|Te/vrtttquot; ,^ttr port 03?prtoeebf r/bie (tgt na^e bep^^^ bplotua / oberbep bem ^ernogtbnmb *)«^ rao.2(l fo febret man bao ®^eer aulf bip â^ (fonpantmopef/bamon iep vorgefagt b^P' 9}on bannen ^ciicljt maninbte 3nfe( vort SCurfe/barnaeb gen 3Ïobt6/ nnb barnaeb t** (Tipem.OJïan lebtet non ‘^enebïg gen *io** pannnope(/aufl^bem20ïeer««fabven/fjU‘’ jent/aebtbtmberf nnb achtig iamparnf^^^ meifen/minon (lonflantmopef bt^gf« Ï)ip/nber ^^Jeeb/aebtbunbert medetovert
-ocr page 109-3oamp;atwtô55îottfaiifc
3^ Çi'pcrn/ fûnff^unbm mnï?/ ƒ on Q.tpern feiert man Purd? has CO^ecr m *$Wn(anö/ wnb (e^t man Pae ianO von j^dufafcin^ui. (inef cn^anö hge n/vnö fdm^ hv s^^^^*^ ^^mftc/wnbatmctt j|en2(# wh ^^ ^* ^at^ann« enthauptet/ ‘0 to. SÄareue gemartert vnnb erwürget ƒ toc/vni) fern ^db gen'^enebtg gefabret/ S^Kg^rt einem fchónen tonjlen âfi5^^^”^*'*^ ’^ Ö^’f dn ff^^ne ^irefj/mol ‘fng totabicn hoch »nb (ang/vnnb flehen f^nr ein mächtige »uh g^^aeetatt. »a feHetbao ^aflp« ^v'^n/obi’rbfr^^ip(/mtia6OJ?ecr/a{6^uvor ^’^^^ -’^ 3« hem Q^Baffer ©pen finbet liffK*^^ ^^^^^pd«^ / onnh dn i)o(^/ bad wóï?^‘’^^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^^^^ ®”^ f dßbar/
^^’” 'ÿarabei^/ mb ift gut «u tw 4tpnepen.5Uon2((eranbria fompt man ■ ^ ^Monm/bge hgt auffbem ó?p(/ ^nb bae ip ein funterer weg denn ber vorige.
5 inf ^ÏBit
-ocr page 110-^k man von ^abpïonfa fcmpt^i^ 6em 'Sfrg ©inat / vnb ©an« ,^'atKtritt‘quot; ©raS/ ^te ^Jefce mit bem Sollt' cni^ tran/vnb won manc^crlcp'^rmti^ nen/fobafinb*
^‘’ ^aSpionia ^tt fasten ^um^t^ -^^^©inat / ba ©♦ .^afhanna U^tl fo
man ließen burclj bie^knb vnQßi'I^ von Strabien. ^u|f ben “Serg führte îtRofe^ ba$$Oo(cf aw^ ^’^ppten/ ba pnbetmanbttt ^runnen / ben ï^ofee mit feinen Seubert machete i im Cf-fenb vnnb in ber QBuj^ten'ba fein'Xbfef Raget Iba^ fie nic^t ^utn«rflt;'gt;lt; ^tten. .^amae^ ftnbet man einen anbent ^rtmnen/berbei|fetïS)Ïarraf^/ba6i(l/^rt^ ter /ba aber bas SÜofeFvon 30quot;^^^ bannert fam/fifijcn fie ein fnf J/jotç barcpn/von pimban warbe er fn^/ vnnb gut ^« trinefett» Äureb bie Qöüfen fommet man 511 einem iXhai/baebeiffet^eipn/barinnfittb^wdlff Brünnen/mb ^mep vnb fibenpig palmend 64ume/bie tragen ,èatte{fdrner/bieC0ïoR^ fanb bep ben Äinbem 3frae( / 2?oii bemftb
-ocr page 111-5)jiU34î a g
#44 QllUa/UMUUI vjnî 43qiat ^jJlvgj, svq dûg VQ/uivj 3au4 U4^n4îérq uv qua / jjßvl^jvw «0V4V^lt;t^.‘WP^Wl(VQ^*SUV)U3)nUl^^ju Z^o^ 43qnm^ uj^jiw jj^uq/.DQunm uoa 444405 9 va 4)1.14^4 y a/pV4j C 54)005 W3Q Jim
«J«2® 4^ty ^34na4VQ;‘ ’l«««V34C^Î3|)13â VQ 9Va/9443465 «43^1344 i)4ai«4)^ UUîjiôvn /444^6 4304 0^1 W »4^0 ßvi« 43a /IVWQ q^g vmojàqvçts ûoa / jta: U34qvj^4a3 U43auv u» 4401 aHR-IVHIQ- 114 V U444j 3tU ^t ll'^X M
•»««OiK^JUHV^Oj
-ocr page 112-frenef et 0ç alle. SaPe!bc3)?ccr tfî dit »^^^ röter aU öas anbvr/ öoeb bat ce an wetf«^ ben roten ©mnöt ober @anö/bant tub ç*’^ ce ben tarnen/ »nb flöffet an ^trabten vnttj ^aleßin / onöfe^rt man^uber Jabttf'’quot;'^ tagbarauff. ,2)arnacb senebt man öu XattP »n bie vorgenannten @ewt(be/vnbfomp£^rt bao X^af Jpaftn / vnb von bannen sen 0^ «aù2(M ch mag niemanb bureb bas @etv’^ auff pferben fommen/ben (ie ßnben wtbti! trtnefen noch effen/barumb^euebt manW auff ^ameU^ieren bureb/bte ffnben0p^’r gnug/bte ,n geboref/ïOïo^ vnbSSJatter/f«^ 4ff e von^tauben/tn breven tagen ffnben ff^ ent maf ^u trintfen / vnnb wenn fie Q33afP’' ffnben / fo trineten ffe/baf ffebrevtaggn«^ haben. Äie -leute/fobenfefben wegfa^re«/ tntiffett ficb mit ©petfe verforgen/ vnnb bt( guff bte ÄameUbter laben, èö ffnb von Çbabçlonia bif gen Sinai bep ^wölffiXagrev^ fou
-ocr page 113-SoÇ^JttttféSnottf Cuiffo
SBîc Q^ctt uHt S^ofe^ reDerfMuff ïgt;cm*25(r^flt;öinai7vnb bemfeuw# hgenSSufe^»
t^^^r’^erg @t«at pfiffet Au S^eutfe^ Q^öa6(£intb/vntgt; ^atben^amen voit @inai / bao he ijlt auff 2^cuffb / her ffuneni) ^'d ^.^fuffheut quot;^Serge bat ÏÖÏofeö WW bietgefeben/m Jeuwere ©ktfbnujfe/ Worebeeqn jmaufj einer fewrtgen @fa«gt; ^/wten am'2gt;erge» SUnb nn herfelbtgen ^Jjïtt 1(1 ein anMefjtigeo ^ûncbeftofler/ Wo)inööte ’Porten an hem Bloßer eiferen Wo fiaref / für î,ic wüben 2Ihter gemacbet/ WaHöatanlfcn / häufte fein febahenthun/ ^nb ftnb öie e^jj^ndj von 2(rabia vn Örico
jj”^flt;»ßanbaebtig / (eben beiliglifben vnnö « ^’'S^^^w / vnnb geleben her S-rüe^te / Die quot;i7^âumcnfomen/ale'42?el/(5aflFt/iXati ‘^ / »nnb fol ehe hing / flirren ein (irenged
3«
-ocr page 114-^Öa^(^r|rc^ncß/
3« öernfefbcn^cbir^ t|î ö.^'af^artti^'rt ©rab/öa fangen ^ar vk12(mpf fn/î’K ^^^^ neit aff^ert/Den« 0e ^aben 4^c(6 ^tuta/viüiL’ ^(fc^tcSt wunkrh'f^ von ©oufo@iilt;’^^’’* ^Ùvo ©fvd^ef/afo tauben vnnb 3v«ppfgt;’/ foinincn ulk jarlauffdn idti bar^ifli^^^^f inußrolffn ©Clären / vnb bringet nn/f^r ebeo ein 2(^ von einem fruchtbaren vn i^f^ nen Olßlmit Frucht vnb Xaube / trage« eö’^ Iren ^ehnabefen / vnb fltegen habt«/ ^ÿ'J ^ilgrawo tvetfe/vnb (eft ein jegficber'^*’^ get feinen 2(p ba/gfeieb ob co pin ^PF fep/barauf maeben bied)?ünefj^e(og«tw baogefebiebt affe /ar ein mai.èintent^’^ *“* bietvilben '^dge( bie beifige 3n«aft‘’^'’^^' beimfueben / ehren / vnb jr4^p/ferbiWgt;’ wie viel mcbrplfen mir ©ottbeimfueb^^' vnb/n ehren.
SÖnbhinberberfeiben jtireben/vnbg^ nahe babep/ iß bie ßatt / ba ©ott mit OWJ rebete / auf bemfeumrigen ssufebe» wenn bieSOMneb an biefeibe ßattgebe« ögt;y (en / fo geben fie barfuf bar. ^ae tb«« H barumb/benn ©ott ber /?Æ7v7î fpi'^ L
-ocr page 115-fendxnn Wc (Ï’rbe viib lt;St4tt / ba öu |ïclx|ï/ ^llt;g/SUntgt;Die ^undj Reißen bic putt m iw Spruep ^Scnctef/bue ip $« iatetn fo vi( abvmbraDei, ^u iXcutfcb/CÖottec^cbat^ tcH/^nbbcpbemgrcp'cit ^Iturbcrfclbiv^cn 5tircbnt / brep Stapel boeb / ip ctn Sareb/ ^n^dabapergebauwen/ bannnen d^t S. ^ütbavinen ©ebenu Sönb fo bic 0}^utcbc ben Leuten ba^^ciUgtbiun zeigen/fp reibe«
-ocr page 116-^as^^tfle^u^/ pc bad ©ebfw mit emem fifbeni iang/bi^ baO etn wenig ^de öuraup IJquot;. ^ct^rte ^c( t|ï etwas trüber ben ®^ '^ basgeben fielen erbarn «Renten ittgw’J -éobe.^amacb ^f’^ff »’ï^**^ @* ^lt;’^^^’^-£/ J;)aupt / vnb bas iXbitcb / barinn fie bie tj' gd von Sdepanbria gen ©mai getragd« »nb fie bannn begraben haben / basif^d^J febwetffig.^arnac^ zeigen fie ben brentt^quot; ben ^uffb / barauf @ott OJ^cfi SCntwortgabe. Äarnacb (affen fiev»«^quot; ber ^eiftgtftnmb fehen/ bas hab leb nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,
feben. SÖfan fagt aneb/bafba ein (fÖ?’^^ Öffüneb fein fonber I?dnpel habe/ ber ent ^ berfîerober Prefat iflgt; S33nb fo einerfnt’quot; erftfebet fein 2(tnpe(/ mb wenn fie einen 4H bern erwebfen / fo einer abgeben onb ferben wd/febef fein Jinpef gemdebdeb nn ^u bre» iien/onbfoergeforbenif/erfifebffAt^Ö^J^ mb gar. ^tam fo fie einen nenwen »preM ten erwebfen / fo fnbet bin ber bef morgJ’ ÖPef fol fingen / ben Manien auff bent targefebneben/welchen fieerweb(en Hdt» r^a fraget lebbte SVfüneb/obesttIp
-ocr page 117-. 5óamp;aiintóS5Ïortfeuirtt
^tfoheti fie mir Ou marine ^umer|îenmï Lr?( -^ ^’’’‘^^^ ^^^^,'nem@ottc$QX5un!« f ^’^^’^^quot;^ »erhalten / ten feine ^nn# f nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^’^ ieie^en feiner »nmeffigen »n »11^
fahrm^M nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^f^^‘’*’ prophet-^Öaniö
Z^fWwWrate; Mirabilia teftimo-virtutiim. ;iÖ4fprachen fie ^^ ^^^^ »orntafo tiet gefehchen/ ^»wgen^^^^^*^ ^”^^*^ ^ntngt;ort »on jhnert thfm\f^-’^ 9” '^whöer ïn terfethigen Äir^ Sïïh r ^t ^^^” ^«^ o^^^** ^^ofte/ oter anter x nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nicht Weihen ma^f
A‘*^^^’gt;fï^lt;’/ttgt;«ttgt;ol f«« auiferlmib
tcuS^ ^^^^^ ^‘’^^^” fep »on fontern @nagt; 5öïtS’’^*‘’^^ ^^” ^’^^ ^lt;*^^ waren gar »H tbenf ?''*”? wûr niet’Oa/Oaf tie OÄin^ ^^.^^^” mochten / »nt muftcn tar^
^/rg giengen /,treten fte ße nit mehr» ^rimM^^ ^^ nbsp;nbsp;nbsp;^^^ ^(o|fero porten ter
temÆ^^'^” Q)?ofë6hie^ entfpringen au^ ^ 5«lRn/a«|f ten tr fchlng mit ter 3ïntè»
-ocr page 118-atifföen “iScr^/vnbtflbcr^crg mitß^’lf'^ Jen gemaefg. Sünö fo man ^manlf fümpt/ finbet man ein jtirdjcn/an her patf/M vnRf ^ranw Öen ?5JJnnc^en erfc^tcn/vnnö fie »vi^ öer m jr ^lofler hte^ ^ehe n/a(6 vor gefc^ri^^ kn ijL^urba^ ßnöd man auch bef? 'propPj. ten ^e(ne (TapeHen/vnnb her ^Jeef/îgt;lt;»flt;’*quot; ke Capell liebet / belief 4gt;reb. ^t*’' ^/^Î fefben gUef en n^t man m ber ^eb^fft ^*'‘’'
-ocr page 119-®tlt;ip^i6. ^n wenig furbafi iß bic «Statt »libber 5'ç(^/î)(j@ote 3)Cofc6 mit ^ngeßc^t lt;111 faße / bas iß jeßt eine dapeUe / 9Jnnb iß iioc^ 0??ofeö Sig«» meinem Reifen geteut jet/benn ba errett fabe/ba erfef^raef (rinn no^c/vnb ße( an ber ßue^t fo ßbi/baf; er mit © gan^
-ocr page 120-g4«$cm iethf wî’2: fffet««J lt;’^1?’ form noefj in ^du ô'^rnt / Jfb è^^^ r
^ic^f ferm öarvon iß bie ßu« /1gt;« ®^, O3?oß Oie ^chm (geboft gäbe« 93nf î’^^ Ie / ba OJîofeo bliebe vierzig tage vnbjunT*' faßenb/boeb ßarbemiefjtbafefbß. ^’‘É{’'Î in Dem Xanb/öae pn^orr gelobet bett-^^ weiß aneb nit Au ©inai/wo er begraben ip
kToiß aber 5u wißfen/ baß 0-.^atbarigt;^‘’
-ocr page 121-30amp;lt;w«iÉ?^cnt«i(fc
’OOM ben (fngefn begraben i^l 2Cber auffenit lt;inbern'ï)erg/nebenöeni I warbfiebegrabê/ ’onbijïgarfaUba. Zaligt ein alte Strebe/ bn geben bic ÏJïnnrb etnxni in fingen vnö leü ff n. \ünb ba ligt ein bauffen étein oben ait ber ©tan / ba fie bie eingei vergruben, ^a »«oerwan ein efapeUTie if aber nun ^erbru fjf «gt;3(1(0 bat ©ott ïüunber gewir efet nut wïofuvn mit ©..^atbarinen/auffbem C^c b’eg^inai/wiemoïogetf^eitet iß mitXbale» ^ù man von ©inat feßeiönt/ vunt) öe« 3evufa(em stelen (o(/ vnb gen J;)ebronfömen»
\^3ïb (o man alfo bie bei(igen©teïft be^ 0^0 bet / (o nimpt man benu vr(aub von /^ben îVîûneben / vnb beliebt fiel in jr ’^fbet, vnb verforgt fiel mit ©peife/ baf jn Mt gebreße in ber ^üßen/barepn man *®’Wt / (o man von (Sinai wiber ferret gen j\ J^i'üfatem.^ieißswdlffXagrepfeniang/ ^b iß mt ber meg/ben man gezogen bat gen ® gt;«ai/ben man iß burc|\»abplonien Font^ 'tien/aber man fompt mebt miber bar.
05 ij 3«
-ocr page 122-3nbùfcr QDilßcn wonnen bernez hem«« nennet 2(ntBoparben/öte finb febr wtlfe vtiö freeze î7at«ren / vnö baamp;en mt miöcr -^e«^ fer benn ©e^eït / von ^ÇierÇenten / Ote nw^ c^lt;m von 5tame(fftieren/vnO anOern wiW X^teren/Ote S-Bier e^en ß'e / vnO tragen jjf ©e^eft mitfnen/Oaße wonnen motten/^Öi’' wonnen gern anff'Raffern/ anffOemroten soleer/Denn in berfelben ‘^ngenifî wenhi haffen SUnO fo man etman Qüaper ftnOtt ^a$ quittet/verAncft ouBanOt miOer / ïxw’J^J
-ocr page 123-^o^^ittnié SÏÏ0tttlt;«in6
Çaben fie lucbt ßdte Qôc^ming / vnb »« ve«^ tcmbiA'iv-lanî)» @ie bauwen weber Äetn noch'îBeinf elfen gifcfe nub SUtîcb/vtlbra^ tenbaeauff eteinen / bie von î?«t^ finb/SÖnb ift ein ßareV oil with SUotee ƒ achten je ieVen Hein / onnb fotgen wen^ eb fie ßerben (ollen ƒ friegen bieb banionb iftjr oiel/onb ohne Lausbub çaoen lemen anbem J^amifeb, beun ein breiten Schilt 1 onnb ein biet' deinen Xbuen vmbbao Jjanot onnb ben ^al 0 Wba icbbawao / bafnegetber ®ölban tnitimba (agt mani baO eine maleem?;)err miti^nenfviegetelbiefi^Ó^vvon^ew wäret ( ein gebomer Jb^rnog veieb 1 vu be Ine at bar^u ^wólff ba gaben jbmbie wilben leut mehr «u | nbsp;nbsp;v
»««»(«.»««««'BettfolUfcaMj*“* wanber fie(onb (chlnafie alle jutobe» (o man bureb bie(elben ^ßuße 3«mf«lemi (o fomptmanineinütj^f ge/ nannt @abee (bie bauwet bSer (abee 1 mon6^utter.:5nbie(erlt;Stattwaotoaio^ mon vierzig jar gewalwr Ämugl '’^^^^^^
-ocr page 124-^Dae^rfic'^iicfy ^wt^f^^cfc^kc^tDon^fracL^ÄWO^*^^ Abraham her pamarc^/vtiö war ent ^^’‘’^ pcn@taft;Vttbpebeniioc^^trc^cnïgt;^t*?^‘’ »netfen ven ^ctwfülem hgt Joebron« ^(^ man von ^ebren ^m ^eruf^^ tem fompt / wo ^(bam vnb 2(brabam/ m'’^ . vut pafnarf^cn/begrabenfmb/vont barren ^auin/mbanbem ‘'^ünnbcriu
(fbren tß etn ©fatt imS^^af/ w^^^ l^anclj ^ebron genannt/ we^rf biO^'J ‘ö^^V'rufatcnt. Qjtlicbe ^etffenobs !^F vc!i Wiantbre/ erttefje vaUio (netno / ba^tp' 'S^b^’fbe^’wetnen/benn SfbamivetnefeÇnJ bert jar/ba ^«pn ^be( erfc6(ng. JpebroitH’ •btedber^e Stauber p^ihjitncn Ä« W ticte ber Oviefe (^okatb / bett ,©amb ^1^
^linbea^err ober bte ©tatt / barntnb tj^P“^ fre^/bg0 aUc bid fo anbeipnoo verhaftet obtt saertriebî/ba gefreut fmb. ^n btc ^taff f •3 ofna oft t^afepb mit jrer ©efeUfe^afn/MJ
-ocr page 125-^a6jnen@oftvci-bniVctTOib gdobt ftett^« ^rr^^tattwobnctSäinb fibcn farC^ ehgett îgt;û ^t’am'Mraßani vgt;nb 3faat/0ara vnö Üvchfca/üttè'vtd auber/wb (tgen tuben vim' ^f^.gt;5ürbaè ob frê Arabern (teßt eut febo^ ne Äircb/gcbauwft als ein ^kßfof; / ber fnV teitbie J^e^ben gartoot/ßaUenbie^rdber r mtb.^ireßen in groffen ^’^ren / meinen e6 f f9dn heilige ^otteö 0taft/fajfen tveber ïuj «^bd^
-ocr page 126-^örtf^^rpc^nc^Z
€6n|îftt noc^^ubcttbahtttten temt von fonterm ©nnfî/vnnt mevnctt/P, fepn attfin wirtig tarmnen 5« geben/ bt^ ^^^ hge^taff^n befe^antven» 3nc^6et^^^,^ (tc^eötefelbtgeÓtatttietopfafttg^ï’^^^ j ober tie ^mppfttg ^û(en oOcr^räber/öen’’ fie (tgen je emo ob tem andern / vnbbte §w jen bie-f)etben (^^ariatatba/baamp;iß/iftrV^^^ triard^enßau i vnö bie^nben belohn APJ rabac^/vnb gunb 2(brabamo ^au |i ent bef fe(ben@fatt Äer ft/fan ferner 'XburoeF fernem /panfe / vnb fube bie brep perfonw vimb bebtet me^t mebrOettnemean/nlob’^ Oebrifft fagUTres vidit vn um adorauit-
StncjjtvaomtjWwt vonberfefben amp;^^/ cm -Önle tm ^elfen/barmnen 2(bam vnbtr^ «4 wob neten/ba fie auf bem parabel^ wuf ben getneben/vnbgemmmen ba/re Ämber» SÜnb man mepnet / baf 2(bam an berfetbert ©tatt auf bem ^etmenHop gemaebf warb von bannen bm m bas pargbeif getragen vnbbarmnen bhebervnb i^ua brep f mibe/ ba würben fie wiber au fgetneben /von wej gen ongeborfamfett. ànc^ an berfelbtgm
-ocr page 127-^’^rbvon^ev'Sottfdjafftew ^tnögebom^ ^^^kO @etb/von ïgt;e|j itmen Oer ^»eoi9ï ^b''tftu6 geboren ift ^«c^ ip in bno Xbni J^brott ein ^dö/barauf; grabet man rote ^r ^f tt / bic ip gut an bic @peife / onb man j Ket pe a{6 ^peccrep ober'^urpe/vnb ^eifn bao «dbt (paniek SÖnb wictvol man bar auf; ’i^'i^pt ( fot |lbie ©rubboep alleen volt / non
© » ©Ot#
-ocr page 128-©45 ^r/îc^aeÇ/
^ottfe ©nakn/We ©off in vid n’e^f lt;^ Çcî(i3cn ianî) fr^c igt / ^nö afo vor yVp^‘'^ ifï/tvtV tin iï^haf CÜïambre einSScrg hgt/W’’ önch nadj ÇDfninbrc ^dfïot^^fufföem^^f^ pekt Oer burre r f cube '^lt;»um/k«|Ïc^d|Ïf’^ Xdp/akrwir^ftlRn/n^eäcebauttVvß’f^ cm ©i^6lt;i«m;^«^ man mcpnrt/frppó^^ panhni von anbe^tn ber ^eff/vnb Oer t0‘’^ vor ©oftro CÖZartcr grun / vnnamp;ß(W4afd/ ^tber ba ©off an hem (Treu^ parb/ha horrrt er / rnhaneb «nher Södtim mefir/hur^ o^^ QBeft/ vn fanfet pint hao ^n-p mmofnhi^ / vnh pefenpinthie Ovniknab. ‘2)nha(fot|^ hfrpfbtetc 95attm noef? htirre/ vnh o^n alKö .laub. €^an pnhet m ^npa^mignt 5‘'‘’ fc^rtokn/©o folk nn Jurft fommni lt;gt;m^ ^tkrlanb / mit viel (Tbripcn/ her fol hiefef^ bißen idnherßetrtnnen/vnh (of (alien ^ep fingen vitter hemfetbigen harren Q'^imi.’ afoheim fol ermiherumb grime QMJtterv^ ber fommen'/ vnh fruchtbar werhen» ‘^nnh vm'bkp'^Bunher^ witten fotten atte^tiben vnh doephen Ortpen werhen/ ^armnb er kaf et man fm grope ^(we / vniih vcr^tlrd
-ocr page 129-3übannigS^7öiUaüÜc.
jn^arwol. 2(udjformat bcrfelbigc ^Aum greffe Strafft xmö Xugenöt an jl^m/wtnö ifl Ïéfdie^vnnö gutfur ben fattenben 0ierf)^ t^nmb. iöer and' fein ein wenig bep ihm treget / be^ pferbe mógen meist ^« rebe gc^ ritten tverben/^ucb fo zeucht man von .pe# brou gen ^V.tblehcmibaoïft webtmebr ben cinXagrepfebaiwon»
®cmmt von J^cbron fomwet f^en %etbtehtm( vonber Geburt iïf;ript/ mie bic heiligen brep kónigbarfommen ( von ber vnfebiMbigen Äinblein lt;2ie# grabniftlvon S)anib vnb feinen vitlöev bem.
Ä\ ^^tb1ebem i|l gar eine fiente ©tauf ijstang (engvnbfebmat. ?8nbfompt manba v5 ^ebronber auff ber^art gm^erufalem/Tönb fmb von J^ebron gen ‘^ethlebem f fnnffmetten gar guter tufliger tnegibuvcbetttenebenTlBalb^'^nbtfl'^uïy/ tcbemmolbefcblo^en f mit gar guten fehlen Traben vnb '5)^auren j vnbbiebieft etman (^ufragt;
-ocr page 130-ncniX^rtOer gegen öeröonnen 2(ulîg^^^^ iß tier fc^i^neßen ^ircfjeeine/tne in derive»* iß Unit viel poften ^bumen/vn mit ßdren*’ *pfei(erngar mof erbauwet^o tier Äiee^^^ fint) wer$ig@e«(en/vÔ SO’Ïarmel/lwtf’t^^ Oer Äire^cn» ‘^nnî) tn tier ©w« C»^lt;^^*, •plan (Tanipne tontine/ bae tß / öde ^^J^ 6? 5lt;^îgt;/’^«îgt; ^dt Öen tarnen von etm^vw '
-ocr page 131-SoJanttfsSy^ontcuiOc* ^Wbaeixï gcfc(ja^lt;»©n ^imgfvatiw warö óf liegen / fù^ette fren OXaghtbumb verlor ■ «n/barumb wol« man fic verbrennen / ^« babt fie ©ott / fmtemat er attem ,r vn fcbulb 'i’wfnc/ba^eröiedffnete/ertafe^baóS'ftt’ff/ »nb trugen bie ^cm Dvofen / ba nennt man J^baebluenbeg'elbtSSepberfeJben^treljen ƒ y«rn / feefneben @ta|fe(n ^mab/ ip bù Itatt/ba @otf geborn warb/ vnnb tp Fdplicfj f'5olb vnb 59ïarme(pem» ^Arbap brep y Wh tp Die Ärippe/ba ber ^pl vnb baö '^»ibpunben/barnebenipber ^mnn/ bars’ ber (stem ftel.SOnb a($ wtr bte brep beP 2^5 -^^bmg neunen / (fafpar / ^ahbafar/ ^«Iffjtor/nennenfîebte^nben/^CppëUtne/ ƒ‘■jncnu$/,^amaßn6» ,©te ©rteepen/ ^tsi 0”'’^f/5J?egn(ae/©erafiu6 / vnb Famen bte *; Yrrn ^ufammen tn 3nbtn/m ber©tatt JÿlRt / (igt brep vnnb fftnffptg mei(en von lt;’ftçiebem/babm femmen fie am oWeltp;
2(berebe0e^u (fapataupfubren/ «6)« bet extern verborgen / vnb fanmeten K ^'^PÏ^t vier tage/alfo / bap fie in brep '’ttbfun^ntg ^tagreff '. gen ritten»
25tem/
-ocr page 132-®Aä€r(lc ^ucj/
3^111 / vitter ömtfclbcn viubbatt^betp^f^ 6en Äinijen/acb^cben ©taf^dn tKlf/$w Pf*^ rccbtcnbattbt/ltötamp;crvnfdjütf't^fn^inPü’t ©ebein/in einem @erner*^5egfn ber^wt^ vber/ba ©ott geboren warb/ifl 0. ^erent^ mue ©rab/be^ mirbigen ^e|rerb?^KÏgt; ^^ ter^atb ber Streben ße^et ber @eße(/ ba 0» ^eronpmufin Ça^i ba erbteSSöiIcbfr f«^”^^ be» Süon berfetben Streben / fefb?t3 blafft^^ ren/tpein Äircb m €^.'5ïie(au6 ;£-brßd''’i'^ tvet/an ber ßatt / ba ^^arta mtvetenaebbti' ©eburt (fbrißi/ vnbwenn fie vief ?)?ifeb‘? fren^arten *®rnßeii bette/fo (Telen btetropp (ein ati(f ein SÖïarmd^ein / barauff fit »5^^ wanheb faß/ba ift ber (Stem noch ßeff‘'^ '”* mil cbfarb / vnnbieb Babe bte ßferfe» elft 3^^ faßet.
3tem / j^dttt^ ^auib mae geboren vort ^5eth(ebem/ber bette feeljnig ebe(ieber7ön^ ber /bieörßevnb bberße bief: T^ïnebol / vnii5 bette viel ©efponfen. Söon^etWe^ bem fompt man geitje?
rnfateim
5)1«
-ocr page 133-3o§amitôSi0»teüttl6
?)ic^«gd vcvfûnDî^cn öicQSóuvt
(£^i|îi / von ben Zeitigen bren 5ïómgt;
gen I vnb anbem bingen gU ^crufatem»
(AWeïïen^ct^tf^^ntvnb Jerufaïent/ ^anfFbcinwcgc/dnlgt;vitbemn(ciligtctno Ö^toje/ anberpau/ba bic i^ngd bm J^irten verfunbigeten / baf; ©ou geboren tvaoj ^afie fungen’. Gloria inexcelhs Deo. 92 ub barbep au^ bem wege 1 fibet man 3^ (ob$'7öeib6©rabjbiebie^2flt;ad^ebwa63® fepb6 von benjamin 5)ïu«cr( vnb ftarb ait bemfetben ^ en j amin f b a fie jn gebar 1 ^^ nb i^r^ann^aeoblbcr'^rovïjet/bcgrwbcficr vnb legt ;w0lff groffe^teinaufffie i juW^ bentenbie ^woUfeSoneibie er mit jr vnb few nemanbern^^eib^atte ( vonbenbic ^woln @«f^U^^t kommen finb»
Q(uffbemwegligtbieeStatt;babevlt;otern bcnbreobeiligen^omgentvibermnerfd^ie«’ ne ( aU er jn gu Caffat verborgen mao gewe^ fen 1 vnb ficb von J^erobe f ehrten) vnb md^t mebriuimfame«gt;
2fwclt;ï
-ocr page 134-2(ufb fnW auft öcmfc(kn weg »td ^^*^’J lïen^jrc^en/ôù man gern m anbaebt f«^^“ ^nrnfaUm ißgar ein wol bcfdjfoOciKJ}*^*^ ©taff / vnö Ifßf iwt/c^f« guten ©ebngi”/ fcodj hat es wenig QBaßero / Denn bao von .^ebron bar geleitet i|f« Sönb vor OJJelcb’^ bec^ofeiten^ie|j ^^crtifafeni^abej?» lt;^lt;”’^ tiaclj ©alem/ bi^^it Völlig ^autbo$eite«/ her t^et Die ^ween tarnen ^u fammen/ vitnîgt; nennet fie^eialenn (SDarnaelj fam ß^ilC'
-ocr page 135-3oamp;anntó557otttcufl(6
«‘W fic 3cnifafcm» Äabvp Ugt 046 Xonigvcic^ von^pna/vnb fld^t bara» ^eianb pafefïin»® amadj 3f(o(onta viï warttam«, Sönb hgt ^^^^“^falcm in öcm ^^^ówif^ ^iiöca^^odj ift3^'^^^^*” fon^ ver Móiujjvnc^/vnl) lïöffet aiT^CraMen/ vitb »P^w^er rechten jjauotgf^cn CO^rttag^gp^ pten.yu ber Undfen^aubt wiber^pfe tfl bas vnnbbaö O3?cervon ^ppem» lt;gt;««lt;« ’?ïiïgt;(r^atigt|ïba6 óroye -^ecr/genaimt 4?)efcanue. ^e wa$ ^lt;k .S‘3^*’wfa(cm cm patriarch /ba pc ben ^|J^”*'^fn Glauben fiattè/ tvarn vit ^r^^ ^‘1‘bumb ba/vnb tp attee af fo groO / 4(6 O/of^ ‘^^''^gt;tilt;f-ifaf;.(£-6 pub vmb^eru fat cm vid -pebrou lp ówbfffmcilcn bavon/vn m Ïquot;^^«’lt;^tlf merte«/ ^affe pcfjec^cn brep meden /Söct§(cbcm LJ??*^^^* nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^ctbfebem ip ew balbe
rw!^?'*^.^^*^^/ ^^4 U^tem jtircb/bic ip paritas bef; Zeitigen 2Ut6 hJK'^’^^r*^ïlt;«*/ïgt;lt;*i5€lt;mb/jptnv»(fremb# SÏ7^ -P4nb fommen/ wb opt Werften.
’’^ ff^tten e$ bic «pepbè/etwan bic Orp pen/
-ocr page 136-©afir$r(lc®wcß|
lïen/cf wan he Perficn/ctwan ôte (Sa»art4^/ etwan he Ovomer / etwan 5ïiamp;er(4nhfd^lt; Cbripen ^erm/etwan ôù va COJaeefentcn/ etwan bie^evhn von SöarBaren. ^Îmi I^ beneohe ^epben bunôertvnnôfeebBWJ'”' ^ef^an/vnô ben lt;î§n|len jbr (SthgenotW-5^nï) wenn man ben rechten (Jehn nmint^’' fol enterben / ober mt enterben ma^/ fv ””'-^ nen fiel ba^ he CÇrtfîgrâubtgen SSXenfe^^ ba(fe(b€anb wtber foüengewmnen/vnî””'* gutem gruben fotten beft^en.
^011 enfers J^ym^î Q5of ec^^ ^^‘’^ ^u ^emfafem/von fernem ^reu^ »’’^ ^7age(en/vnb wie ƒn 3ofepb gewafc^en bat»
rgt;i^ (f^wit nun an^eigenbie ^Mtf^ZP 5^ vmb 3erufa(em gelegen / vnnb r^ Q^f ^eiligen @rab vn fero ^eoî^’ ‘^ ä jïireb/barin bao heilig @rab ift/bie ligj^” wenbig beramp;taüi boeb ige mit einer yJf‘ ren wol befe^loffen / bie fie in bie ^et/ifï fin wel/oben ^ugewelbt/gebei ^^^ .ƒ Xagloe^brepn/vnnbigmit^ïfpö^^^^jj
-ocr page 137-^^Ï’cmactcf / Çûlbcr fintvei/vttfdßUcfj mit ® »ft lt;£'i)!emßeßctn gejiert.^w iZaber^ wnifd |ur recijtfnbanbt iß baeßeifig ©rab J«flt;re ^»eoi'-xö^a 34« lt;?§nßi/ba$ iß acht ^eijuefj lang/»ob funffe breit/vniß berXa bernarfet iKunScbucb boefs ©eiß nicht lang/baß bae bciüg@rab viibcßhioßcn w^l ^’«P niancc'WvManrnbrcnvü hülfen nwebf/
-ocr page 138-^aé^frfîc^uf^/
2(bcr öw ^briftcn SöKgram brachen vH |ï^ ete harab/ »nb fü^reten es nut fneti ÇiWw vor.J^eitt^thumb. -^Öat^cteeber üi?^^“^ Dcrforgcnwbbifc^ücKcn /ba^wân n«^’ me ^r bariu fomen ma^.SUnö i|Ï dn^t^ ufogro^ ab ein ^anpt/ brauet genotiintj »ttö au|fer§a(b bef; iZabemachb ^^WJ vmbber Södgram nuden / baf; fleeo f^F vnbanruren / Sünbiflber^^abernaefdF fier/ »nö gebet fern iieebt barepn / boeb pF man von ben 3mpe{n/bie |î4ttghfb «en. Äw erfefejjen von ihnen fefb^ aUF’^ am ^arfreptag/vnb ^unben fteb am ^Fj tag wiber an/^n bebemen ben Xob miö penb Chn'IK / ber an berfeiben ftatt lt;’t’*’ƒƒ fXobt erflunbe, 3n berfefben jltreben m F %ûbe( Cainarie/ $« ber reebtenbanbt/ƒJ bem lt;f bnßu6 geereupiget warb.^ao m ^'''' ^e(^/ber ifl rot onb wei^ farb / a(o ob ee ^'’' heiltgenSöfm mere/aber eoig nicht von ?ƒ tur/berfdbige ^el ^ tß gefpa(ten/oitb hellin’ bie@palt@olbach. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,
3nbtefe(ben ©paft rann vnfero 9^«lï ©ottee '25(Mt / ba er ben S^obt an w«’
-ocr page 139-^o^anniéSïlonfcuilk*
€teu^, »mb be v ^ûnber mitten ; Une. '^nb inbiefetben lt;opdtt fmb Staffeln gebamen. Wbiefetben etaffdu fielet wan ^«bem Steefenibabasijren^ tUwb ( bae^ubefeben mb in ehren, benn bie SSitgraw anbäehfigtieVnba ( mb fûffenbiefetb %nb aneb «« bemfetben enbe (babaejeuïge Sroneren^ gettanben itl, warb iuben ienen ^oe iba^ottbie Ksdtuut CÖ3afïer»emU get 1 »mbber ennben witten ( ^ïgt; nbsp;nbsp;nbsp;' '•'’V
(ere erßen Shatter 6/ ^npt Ö^fwiK^ÄJi nem waren iengnnh ) bah (eine ©nnbe »
. WMittwM«»«««^« Men^énig^ottfribwb ÄetitÖ^'K. wb m anber estime ^^«J^ fienbe graben (bie ba((etbe ^anb gew bettenjwb attba gewaltige Ä^w ren waren.^Iichtferrne»onbem(ei^»’’^ eten(baba$ ^veim ftunbi ^^^^/“VÊ^ aw« in èwehifcber ©prach (5^ ^^^^ %cut(ct^
-ocr page 140-©a^^r/îe^uef/
2^f Uff :^ a(fo : ©of f ion fer 5?dnî^ »du f ttgt;’^ fen/6af »nfer^epf ^ewfrefef nuffc« gt;^ QBelf. :?(ucb f|Ï tu dem Reffen / öarfpu ^‘^^ (Treuil ßcpnrffwarô/cin ©efe^rtfff ^f^^^' wtni aucf^ in ©rnc^ifcQer ©prad^ / ^t^^*^!^; lt;jHff:Xnnfdj affo: ^a6ôu ^ieß^cß/^^^y^ (in'^nnbaniintixß^an^in^iaubiti^l^^^^^ ^röfne^s»
3(n öemfefben Reffen/^urrec^fctib^^^J^ iß dn ^itanbabic amp;(uieißit)atan vuRf ^)ex7v 3efu6 il^dßw ^e^dffdt tvarf »on ïicrfdhen @eu(/oöer von öentfdM^*^ tar i fc^tolden bic ©fcm biß an den vnrdu^’^ ^feder/vnö ^eben aü^dt ‘^aß(r/vnbtn(^gt;^ naman 1 baß fie bemetm^nbic SOîarterv”^ den ©efjtvet^ der ©etÓ'efnng/vn dao lt;Sfd^ ten onfero ^gt;e9ï?iy;3^fu ^^dßi 1 vnb d«^ fie die ^euc^ft^fert von ©oneo ^Sluf eut^ pfänden haben»
^ep dëmfefben 3(f ar /^ wo vnnd oier^Ö ©faffefn tieffin der (frden/ward dao beih^ (Trenß vnfer5.f?'i?\?;eo73efu érbrifnfu'i^ den / denn dw^uden heffen eo oor vief pre« ^a|m verborgen/vn aefehahe dao anßamp;d''
-ocr page 141-3oamp;owutóSïottfcuilfegt; tfßfSc^Kf ung/ba^ eebù ^cpfmn /Mena ptib» Sönb lagen audj ber minever ©e^di* c^er IJreu^ barbe^/vnb ba man incbt »u‘^/ welche bas redite (ireuy mae / baran ^Bri^ Onegeflorben mae/ ba legte man ernes nadj bent anbem anff einen tobten OJïenfdjen/ ’^‘ibtbctcnbie^wen^ïreuftfetn-seifben/aber abbalb bas redite Crem? ^^rtßi ben tobten be tût et; ba toarb er wiberumb lebenbtg.Sön barbeç erfannte bie Çetlige /;)elena / ba^ es bas reeljtc ware (freu$ waamp;l anbem @ot# tes 6on21efus gelitten bette /vnnb gefiert ben wae.^abepiß ein ©rubtn emer^au# »■en/bannnen bie vier Tldgel verborgen ma# *'^”- 3eb fpreebe vier î idgel/benn es waren ^meen bmclj bie^wo-^enbe / vit |ween biircb ^^'^ ’''’een §üfj gefcblagem 3Iber ber .Genfer ^e*tißanfinu6 / von welebem vorhin atieïj
, quot;quot;Ö getban;bieb jbm aubbervier?*7d# öel einem einen CRoft^aum mâchent SUnb J'^evauffeinc^eit mit ben ^epbcn freiten »entera gefieget er / burdj befTelbigen gault; wee tralft / vmtb ge wan bie ^ürcFep / ^eigt; Genien/ bie grojfen vnb bie flemen ébrienz
-ocr page 142-^aé(^v1ie^n^t
2(eruft(em mb Emilien / S9ïefopöW‘^jJ bar ^önigrete^ vb ^afape / ^gppte «(lt;*«” mb allee ^atib^u ^•f^topten / bt1?^f«3”S en/bie mtfiberett/vtib würben bie-U«bfrlt; €§r)|ïen.3((m/m bermttteam ^Çerbftr ben Âirc^en/fîeÇef etn ^ret^/tn bem^^t*^ von 2(ronwtl;m ruwet mit vnfere ^gt;^‘^^’ icibd ba er fn tobt genommen bette von ^J Creupe.SUnb anberfelben fluit wufeb ff gt;,
fep tm mittcf her OBeL^” l’fffff ^^ J^ï^é^ jinögewdHürfj ^ewf fett ©etpfie^eiXl^^i^' krrcn/öic hetffen 3vf e^cknSÖn trete öf‘’P^^ trwrc^lr^herpcrïxt/vttltattöer^tvottt^f’quot;
-Éank.^tctn/tticpt weit au^wenamp;tö
c^en gehetetn lt;IapeU7ï)lt;ifeitt’pfa^^^rJ fittget/er fepöenn ron^nïtid/ïtetttt fk MJ ,r OM’f: atibere/bentt ww ^ie^u iatt^^lt;’^ fernen fie Dae (Saeramentèrot/vn frfy Pas 'Paterne^er/fmî) gute (^nßett /rû P' geil iï^üt (ittbdc^figfte^en» ^oefj B^^^^Y« nt ertöte orPmiiiginPerîJîefi /ofertnR^quot; Jetten/he vite Pte S®4p|r gefept Çetl'en»
-ocr page 143-3o^ani#é S}7ö»tcuilk. Monter ^crftcinigung @up§rtM(/ ’’W^ ^ptircitun^ vnfere j?*o\O\:Q lt;£bnfn/ lt;*01 'Palmeag / »om ©prit af / batoon bu Xemfc^cn^emi jrcnJla?
3e|'e »orgefe^riebenc/onb |on|i vut «nbere bmg/»nb heiltge ©tdtt/fmb m ber Statt ^emfalem/vnnb nahe barbeel benn eoiftem groffe toette begriffen/ S'bife^en berfdbenStatt »nbber Äircbcnt » in
-ocr page 144-^aé^rfk^uef)/
in ber ba iß b^ ^eiiig^rab/mit berîOÎ^^^’J, bie barnmbgebautvef iß/ S8nb iß bie Silt;” amfelbenort nicht alefeße/abanberf«’^ ^tein/anfwenbigber Statt 3er upb^”’ iß ^olapbafetbal/rfi ßdff an ber ^w^lt; rnfalem wawren^Sönb iß an berfelbê (WJ eben geßalt ab ein breiter ©rab/vnb/enßP bem it bat iß S.Steffanö ^ireh/ba er »gt;^L ßemiget warb. Oîtcljt weit barvon in bieƒ ‘ bin ’Port / baonfer j;e?v?; 3efuô ^Ç*’}^
Grepen cnöcn/kfcfjciöcnficb/vnö t|î ^^^^î fclM^ wv^ »en harten @tcmw» 3«f^ J w^wcHW^ Oe^ hfiltßcn @raamp;C6 Âiif^^JJ wo( bip Bunbert flauem ferme / ôer grell Spittal / von îiember^oftanfer^^rhettl^j «enDîamen bat/öenn fie fe^rd^n ^’•^ ri îier be^ ^^rbene S» 3*^^^^”^^ Spitw^y ^erufalem. -^nô^abepligt aber ein SF talter Xentfe^ett Jperren X^rDen^/txir’J’J tie 2^euifc^en Jjemi auch /ren 5la»tenM ben/ben bie Xent fc^en /berm fe^reiben fw trüber be^ ^rbene »nfer Smutven sp^
-ocr page 145-jo^arthiéS^îottfeuKk.
^Ö^*‘^r'’^^*^«'^nbnac^ weC faren/aß Job«nnc6 -Orben wbbae ©ptttatgCi« ’»f çm ^ettm/^uB ftefj ber Xcut febe J^röttt ’’no bafjefbSpittal erp an. 3n bemfarals *waniaUii«c^ ber Geburt Cbn^t / tanfent/ fin hunbert unb nen^tg j ar.'^nb wie biffed bfn ^ween 4^rben/ vnb wam mb fie aufffom «KW finb / bureb ber Cbrijlenbeit gemeiner r u ^^.^^^*^/^lt;i^ fngen jbreSôàcber. Süon Jfp betogen ©rabe^tirében / ^nnbertvnnb tn^nung ^^tim gegen ber (gönnen ^nff^ Ö^‘’3/i(ï gar eine fc^óne Ätreije / genannt ^«mpiuryi Dei,|u latctn/ba5i)Uu S^eutfeb v50tfe$Xempe(/^er(e(bigi|l|ïnwel/»nnb »'Hi^lepgebecbct/ vnb fielet alleineauffeü Ji^W')gt;ian/ferrn von anbern .^dufern/boeb
Wan bie wol gefeben mag/ber iß wol bei“ rW Wit ^armelßemen / vnnbbie .^epben »nHentoeber (Ihrißennodj 2^iiben barepn/ '’iib fpreeben / ee fep onrein ^olcf / oubnit ''’^pig/bavepn^u kommen / ober ben S^em# P^inn^möeen/SönbbetteicbnitgntSSriefr wii bem golban gehabt / icb were auep nie ®^f^n fotKen, ^er^alben wen ic^ willens bette
-ocr page 146-benen er allen fernen Söntert^nnen ^ebo^/ ba^ 0e mtr êu trillen meren/vnbtmeb K^fP geben m alle betlige ©tdff/barinn üb dfij' were/vnb baf: 0 e mtr fageen vnb zeigten aBj OBunber vnb ©otteoOBertf / vnb nneb '’Bp meine ©efeUen geleiten/vnb fugemheb P0engenlt; ^nb was teb an 0e begerte / M befcbeibenlicbvnbnicbfwiber/ren^l^ïü^ wer/baü man 0cb be^ gewebren foire, ‘^tne folebe S^nclf gab er mir vmb vu btireb ’’’^
-ocr page 147-îo^antiiéSîîotttcuîlk.
ttev ^treuwen S^ieuß witten I vnb óibtöoc^ nicijt gern foU^cSSrieff. ^Öenn (o Jperm o^ ber anber fremUe -tentbafinb/ benen gibt er aucljQ5eleit)wbxgt;cr(aötba6nKtnanb) aber er ßiH mebt ^Sneffe / (onbern gibet (ein Hein ^nnfigel obn atte ©efebvifftibaetregt man an einem (Stabe. 9önb wobie .Herren baß ^nnfigel (eben! (oneigen fie fiebbarge^m
• vnnb f men niber lgleich aio wir ^u bem^ lt;^* eramerntbun. Olber baeiß ein Heine gegenber (Sbre I bie fic (einen '^bie^n mw gro^fem^nnfigel tbun ) ® enn co iß «mJo
, gro((er ^err oberOtmir al l ber onter 1 m |n?t ( wenn er (einer Sörieff einen fibet I « tun get fiebbargegeniebebenn er inempfebt.^ar? nachlegt er in auff (einJ^'mvt
(et er jnionb Ufitibmonb bieweil er Um( tmit er ben Worte (onberd^hb tmle(enjS)arnach empiebet er ben Rotten mit großem nbsp;nbsp;W
(amionbbegibtfvchwittig^nthnttlt^bih^ geiebnebenut Sönb mubbe^ Çôneffeb wV
1 lenlbenichbetteithetmanwaoichwweiaw weriebberbberilen einer f ^^arumbh^tch
-ocr page 148-©aäSrfleSttcp/
^011 Î^er ^rfcßnci^ung Xevfef ^^
faufften ^Möfn/öern (Reifen ÖJfenac^/ Jacobe ^raum/^efyawbfDf tin/vnnbanbcrcm
-ocr page 149-^o^AhttU StoutcuKU»
iatcin: canonici Reguläres. g« ten oVitW b^ lt;Jaïolûeîi)îû^n«ô I bAôilK ber aroS ‘^«ro# lusiber du ^éni^ fon ^rancfrdclj wâô i in %itßramamp; weife gefahren wae eUbemhei# «ge i^rab.SÖü ba er Sterfer warb ^u ^Kom f wb gar wel Surfen wb J?errn m^w W te auffber Sa^rtimb in benfelben Xempel fommen. ^üafamein (Sngelnon ©otteö
, wunberi vnb brachte be tu Äe^fer i£ ar oio bib
1 ïchueibung onfero Jp^TvOiïKbie^rbrt er » wit jmgenOiehin onfer grauwen Mirelen» \ ^ber feines Sono lubwigs @on ( ber ba t hiefbetfaie lt;£arolwsjfwhrtebaffeiigt;gt;:)eiiigï» 1 tbwnoon^eh genâljgt;otiers.iëmach war^ \ beergefûhretgenéehetereô.Oîrowmtenet^ i liebel ber Xenipet fep @alowono Xewpet \ gewefeniXber basiilnit ( benn @aiomonio i Xentpei pnube nicht tenger benn â »nb iwepbnnbertonnb einiar ( bae was hp i nn ^epfer Xptus geiten ( ber verbrach 3«* \ rufatemonb ben Xempet J benn er v^ermep* t netbamn^ott ^nrecbeni benbieoon ^eru* t fatemoneber^f^émer oriaub ertbbtet betten.
1 âvOnberfchingeber^ubenalèmil â^''^^^^
-ocr page 150-ben vmb etnen 'Pfenning gäbe, ^nb bflf^ nacb1ïunlgt;3er«fa(em(angwu|ïe.'gt;ünb^ââ .genfer 3« iwnus ^eitè/öer bte Onfr^n b^P fete / mb ben 3nben erf anbete wtber ^n ba«^ wen/9!}nb ba lieben $$^empe(wo(an|fM^ brute theUerbanweten / fametn (fârbbtbetti/ innb warif ee attee vmb. Ãa b(tebe eóab(lt;^ wdge peben/bib Au .^epfer^Cbrianue A«^^ berbanwet bie ©tatt vnb benX^nm wlt;M^
-ocr page 151-So^anhf^S^^ontcuinc* '
*^^ff form Zate er vor gcmcfen was/vnnÃ
( ^i^^'^t/lx*^femmtbanOrrobawo^netc/ lt;gt;io Lbriflcn / miftpof rr ein J)fpb wa$i war crbocijöni (flbrilhn bother benheu^wïâftt* ÿfrfdbigc Ãrrfir Ãtef; bef; Adligen ©rabe wdje in de (Statt sieben / mit duerSOîau# *»tv/öctm^uvortva6ffc aufhvenbig. 2(«c% ëb er her (Statt einen anhern ^ Ãamen / vnö 'holte ba^ pic j^if j^diana / aber her îâîame 'hebretniebtiang. ^n bemfdben Xempel 'minnofij bie Jgt;i;ben j^ren ^otteodenfï/ '''^d^jbrem glauben /mit groÃer anbaebt/ JÃoietenbembeihgen stempel greife t^^re» ^nhivenn fiebarepn wónen geben/ fisten h amp;nbsp;^â^ lt;Scbucb ab/vn geben barfuà anff oenxnienbareçn/^a ieb vnb meine^efe^ Un bac fabelt/ vn mol vrlanb fetten/ harepn în geben/tbeten wir auch affo/vnnb ineme^ ten/wirQZ^ngen erbnten bem heilig en^^em pel bdlicber (Sbre/benn bie J^epbetb ÃerfeU be Xeinpei tà gletcb finmel/ a(o vor gefe^n# bentÃ/»nnbià gar weit / vnnb^tvev mal als
, e^uÃwenbig iÃer vmbfebt mitC9^ar ,, mdfteinern 'Pfvilernt 'â ^nbÃe^etem efber
* nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;3 mitten
-ocr page 152-©40 (?rfïc®«f6/
«litten t)annn/wo( vierÃeben ^flt;îlff^ amp;^'^^** benn Oer Juf? ijl 4n Oem ^enipef.^er^b«â^ ijïand) vmbfe^tmitpfei(ern/vn0i|tâïd^â^ eifeob es ein Fleiner fonOerer Xentpel pF ^ic 3«oen beiffen Oen Cö^r:@anefa^^? ftoântn/vrt^ebefnietnanOOarepn/erFepöf*â ein avouer âprelat Oer ©otteeOienÃ/ Oarinn tb«n molle nad) )reni@lanbeti«quot;^5â »mhOenfelben Ebonit ntaneberlep (Mâ^^ (e wnO ^uj/Oarmn feOerman liebet /nach r nem @tan0e/5u feben Oe^ prelaten Wquot; vnOOae babld? and) ^efeben» ^i( 'po^J ober Oie iXbnren an bem Stempel fi«^ »on (fnprefienbolb/gar meillerlicb
(ieb gefebnitfen/ viiO gebt man an vier oi^^ââ, in Oen Stempel ©aillbepeinem(SvâiÃj*âJ ein phU f on iBaffer / vno fleuÃt boeb »Æ. QBalprOaranb oOcrOarenn» \0on0eiF bâ n Pfun fingt man: Vidi aqua egredi«»â'*'*' dn Oie anOern feiten Oefi ^cmpelo^i^W ^dp/'Oer beiflet 'Wonach ober 'lethei. 3^ Oemfetben jelfen flunOevnfero
(^ottco ^IribeOannnen Oer ^uOen .0^7, tbmnbrnaOtWba^l'epferXptUP^frâ;â^
-ocr page 153-^o^attniéSyiontatinc kmgewan/vnbbie jubelt vertnebe/öa fiih* teterbas J^jeiÃgtbumbgcnCXom. 3â'^^â'^ , fdben 2lrcb waren bie'Xafefn ber ie^en ©Cï« ', nbsp;nbsp;bott/ionb bic CRut / barmit Ã)ïofeebae 5)?ecr
ïert^ciUt/nnb vil Xöunbcr^cubcn tbct.lt;£-iit , S^rog voll J;)nnmclbrot. Sic Carfunef c(# ' nbsp;nbsp;flein vnb^ileiber/baebieprcl aten antbeten/
(o fie jr Qlmpt weiten begehen*
2^tew / 2(aroneïXabernaef ei / »nnb eine
' nbsp;nbsp;inererfete Xafcl/mit ^wótffeblen «Steinen/
â »nbeinSSneb^Z ven^^tfpiógemaebet/ bar# inn bie fieben Eguren punben/bic vnfere â ^?«£:a^yï^7anienbebcuteten. ^tem/ftben ' nbsp;nbsp;nbsp;gnlben â¢[lecbtftbcf / vier gulben 0\ du eb fa ff
' nbsp;nbsp;tin gnlben QUtar / vier gulben iéuwen / vier
â, gulben «Sberubin / jegUeber acht Spannen * lang/vnbber Sennenlauff^trcVcb vnbbic â nbsp;nbsp;funffgdrften â»rot/ vnb viel anbere Seilig^
* nbsp;nbsp;thumb mebr ! bae barinnen ver (£ b^dpi vn#
fers bt'x^Vv Geburt gelegen wae* 2(uff f bemfelben helfen »etbet ruhet 3neeb / vnb â nbsp;nbsp;febliejfzba er bic (^nget fab vorn Simei auff
vnb ab feigen/an einer^^itern/ba er fpracb: Sifc Statt ifl heilig/ vnbbaewupteich nit*
-ocr page 154-' ©aé^rfu^uc^i
3«m/auft öemcb cnen^^'fff« ^Midp?^ ;©autö einen (^ n^e(/ Der tröffe affe '^f if «^ coöf gefdjfagen b^iben/mit einem ^efjwff^i mb von 5)««tb6 @e6ef tvegen fïie^ berf^f** ^ef bao ©ebtverbf toiber in bte 0cf?etïâfââ* ^fem/aulfbf ttifefben Reffen tvoifen bie5quot;J ben vn fern ^-xovrî èoff verfïeinigff ^â^ ben/vnb ber ^ef^ ^erfpieft firb ba fo W^ ff dj @oft barinn verbarg/ vnb (enebfd/^'J etn^fern vorn ^imincf/ ber fam ^w Æ5 J^'
-ocr page 155-^o^attnf^S^onteninc»
iâvn5c(fen,ak'.{anÃcrt'avirtttgt;ö6.3Iuffbegt;u (etben Reifen verUr^@ott ^c^b^nnceSO^tt ten fnö bracljt ümbw ^öottfe^afft/ bai; Ã-. ^o^antKÃfolt gebotenwcröciu Qinfföent Reifen opffevte OJJelcbifebecb ^â^^t *â''^-'^(tn / ^u einem ^engnià bef? heiligen lt;dvV evamento / in Dem Qlmptbet ^e^* ^t^tp «uff Oem ^'elfen â^Set^el weite ;^onig Ã^w mb ben Xempet / genannt (Ãotte e XernpeU vonbem^UYorgefebvKben'wibevgebauwet ^abeipPavumbha^ ju ©ott etboret ^ett / ba er jn bähte 1 baf; ber èngel bao lt;o chwert mi# ber epnfne^, ^äber ©ott weit bao nicht von jmhaben / bammbbaf; er bie greffe verrà h^.
j terepbegangen hatte / an bemfrowmen 90^ ', , rial feinemStitter/ben erthetermorbê / aunt b af; j in bas ^db würbe» SUnbaUS^auib «ter^ete l bafj er hette ©otteo gom / befähle er feinemeon Salomon alle bercitfehaffti , nbsp;nbsp;hie er bett ^umbauwen georbnetlvnb befahl
, nbsp;nbsp;intibafjerbenfelbcnXcmpetbauwete» 2tn
i nbsp;nbsp;ber felben han bethel bat Ãauib ©ott|ba0
,t ^'llebie^uSóethelMmenlwaofiebegerten, i baobefeheibenlieh wer 'baf fu bef von ©ott 3 üj gewehrt
-ocr page 156-^Z5a£?^tâ(te^«(5^
ÿffUfÃrf fvuröen / wbbet bitte ^ewibraj^^ 0cf tl vnö aiiff amp;a5 bauwete ©afomo« WJ ^Ternpef tvióerunib/ »nö nennten ^« ^ot^' TemplumconfiJij amp;nbsp;oratorij Dei. ^vH5 Ã^J^ SCnitff^ ; .^Ãfr^^ewpfföe^ 3tlt;»§fe»«ïgt;w ^ctljuufee 0pttfe. ^tetn/auÃitxttbiÃw ïTempefe/ vor örr 'Porten / gegen öer 0lt;gt;âJ Men ÃÃnferlang / i|t öer OUtar 1 ixiranlfïââ 3uöen ^nnben opfferten / vnnö haben iâ'^' ine^epöen ^'rei^wnb ©trnf faraun^^^ «telc^t / an hem feben |te / vmb mek^c fllt;^â^^ om mg ip» gtoifc^en hem ^itav »«â^ । tempel warO ^acharme erfe^lagen. ^^ feef;»?? iSebneb vorn Xempel/ an entern e«^ her Ãtatt / mae vnfer ^retumen ^^^1 'â^'l lam hae 'iCaffer oom ztimmef 6e rab/vtji has rinnet noe6 ha/vnnh tjt noc6 fene^f ^â ;cit. ïïicfjt ferme von hem2^empe(/^i*^â ttnefenhanht/bat man ein anhere .^trc6lt;'^ gt;nbsp;lanwet/m vnfer lieben pauwen (56r^'^â^ allha warhe fie empfangen von ^â^i »nnh 3oac6im. SÃnh voroerfelbtgen M» ' efjen fielet ein '2gt;aum/her f eng an «n »^âJJ fen/ha vnferjmmr empfangen tvarh»quot;-^^,^
-ocr page 157-3of;anmÃ'5)7c{Ucin((c*
Ã^Bcbarbep würbe 3'^^^^â^'â*^ 2(tina Se^ graben / -Samael tbet fie 0«Helena ge» ifonftantinopei fuhren.
^en Cnn ^crgCltuctt/wW ven Vev .^immelfahrt^I^ripï / wie er in 0ie? meone Jgt;ut): a^/vnb ^aria SOïagöalenajnfat#
â^a^^rfîe^neÃz man aSamp;cm berget« allen ©aOen ^uÿ rufakm. SOnbanfföemfd^en ^ergcMââ vnfer j^eotoiiu J?iâ)nincl / vnnb jlebctnocft fern (inefer 5u|jgefrnlt;f t gav etgcntlub tnflt;^ netn@fetn/lgt;arauff er flunamp;c/öenn ï?aer on* rechten 5«^ auffgehaben Mettez wnö fic^ ««J amp;em ünefen ^«^««fFgcpeuwcrt/' Bliek W (tnefen 5«f?fïüpffennacB ihm Ãeben ni wgt;f Ãtein.^nö (leben viel ÃireBen vnoi^k^ len barbep. ??:cbt weit barvon ift bie @(^ ^et^fapba/ba 3efntâ bie^nnger bin feiâ^'' te nac^ bent (?fel / bcn erretten weite an kiw ^almtage. ^uefj ià naÃe barbepbae fltnj^ lt;Stdtf(ein Q^etbanta / ba ©imon ber 2lu^^ fe^ige wohnet / ben ©ott reiniget / barinnW baà er/in Uberberg geben batt^^nbin©»^^ ineone Jblt;*H^ würben 2S0arie3^agballt;«^ affe/§re@nnbe vergeben / baÃebemgt;?i£^^ oie?i^«nl5ilÃenÃele. ^erfelbe ^lemiiââ warb barnaeb getankt / vnnb warbe bel^â^; ^a0 ià (S.^nlianuö / ben man anrü/ft/ââ'â bittet vmb gute Verberg/ benn er ià ©ctte^Qöirtgewo
fen.
ç?«»â
-ocr page 159-So^attniéSKonfeuta^
I Sou bem ^fr^c O^atHea/vom 3^v^
I ^''n;^on0fmS5ch]/0arauff@ottxugt;m
» nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Xcujfel ver fucljt warbe / vnb
2(amp;rabüm6@4r?
ten»
^bnjlueerflanben wael vnö fa^f/«^/^ââ^ fie^cfumgepfien hett. ^wiff^en öeniWt^ lt;nbsp;n â55eracu/45Uucti vut) @ia(t(ee/ift 0»^* dje an ber Ilatt/öa ber(^n^(( SÃ^anc wf^ hgte / amp;a^ fic fterben foltc. ^t'ââ^/ von^^âquot; ÃrattJein S5amp;ft|a«ta h^ gen jenâe^o Pâ jeben menen.-^te Jrauw O^ïaria SW^ä^'â* lenaljr $tvo ^djwepern/OJïartba vu Oââ^ pbe/vnö ,br ^möcr ia^ame/finö vort w^^ tblt;^nia geboren/^nö wó ^erte^o rtwan (KJ greffe étatt / 2(bcr^dnig ^cfiuï ^er|ï^(â fie/ba^ ee fe^t em flenw -^orff ifl.^Ãcâ'â'âquot; 3encbo^u öem Rotban tpiï/berïfutè^w^ dn wnfien SSerg/baraMffiniemanb wmgt;§«^ 5)erfefbe â^Serg üge^wïfe^en bem Jâgt;â'^^ bem ïöaffer/inbcm Oott getauffiE w^rö» ^tno meüen von 3(n(^ ^â¦â¢^n fïfbt nn^*^ an bent weg / in @. 3o§anne6 (X'^re/an WJ patt ba er ^ott Uuffte/mvi fe^en^^*'â*^^'â'â? bemtobten OJïeer. Olabebarbepiftbcrgw fe höbe ÃSxrg/auff bem vnfer »je 57v X ^ (f bïi Ãu^ vierzig tag vu vierzig nafbt fap
ë tfe au eb bie @fatt/ba ber jXtofftUquot; pun verfnebt / vnnb erlebmete ob er @^^j
-ocr page 161-jö^iitwià 55îoiUvni((û
^on wcrc/^arumbM^ er vnfcr^r(df«n^ Ã^^inbert ^etfe/öa er auffbetn^erg fpraeÃ: ^i(îu ©otte @on/fo fpnc^ bah bïfe ^tetn ^rof werben/fo Wïl icb an bieb glaubt Sia. IPMcb ber ^j* xw@e| binweg^atbanas/ benneójtel^tgefe^nebetr. 5)u foUS^ottbeu Men ^JÃOvTvyi niebt verflieÃen* Sütiö an bem anfang bef: s^öerge wohnet ber heilige Sönt^ tfr 3(braham/vnb ià noeà ba ber^nrten 2(c brabame /ben beiffet man noeà 2(braÃama ©arten/^nbgwifeÃen bem SSerg vn bem# fefben ©arten Ãeu^t ein Fleiner quot;eJ^baeà / ber mae fo bitter / ba^ man ben meÃt braueÃen moeÃte* ^bergbelifetteberheilig 'propÃet fegneteben/ba^ er gut warb gu trinef en/vnb uuigieà ^u gebmueÃen.Söon bem vntertÃert be fp^ergc6 biegen ^erieÃo / ià meÃt meÃt) benn ein meile/ gegen ben forban gu* SÃnb vier meilen von ber Ãdtt / ba ©otf getauffet marb / Ugt ber Ovebaefer / ber ba heiÃet
©abeo/aulf bemfelbigen Kiefer â wncÃfietwaip'^aU fam*
-ocr page 162-^Ãa£^lt;^r|ïe^«camp;/ î9ott Ã5cin fohfciî SS?cci' / was estJer cm trunberbarfù^e '57af«r Ãat/wù Siv torna vnîgt; Gomorra vcrfuiv Wen/ vut ante« tm^»
-ocr page 163-^o^Aunié Syiontcuitk-
'tcrvnbvtt(u|l^» Sön^woeeauffottStt^^ fompt ( (o wiröt öae g-elöt »«fruchtbar vnnö â¢ougefcblacljt/vunO öarwwb ver^nïxtet fid) baó érbtne^ ctwan offt vnb ï!'^'.^'' Ã'â^^}^ uatwiwb wirt Mvt '^nö »ngifftis» ^?n^ tobte 0)ïccr wir^t vonibm alk tage nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'
(auber feuwn^e ïiXaterp ) iu bev avefk aio ein 3lo nbsp;nbsp;vnb heiffetbiefelbe SÃnfaubevVeU
Wlt;rttta» ;^aoelbcl'3afkv djetlet bas ilt;o'^ n^rcub'con Arabien 1 vubgi ^wep^unbert @tabienlaugtgt;on ^erufaicm I wbujimie acbUStabicn ein meiie, vnb b arumb ^eipt e o bas tobte ^eer I baf) eo nici^t lauffet aie i as anber kaffer 1 benn eei^nid^t ein restes 5)kcv. t^eift aie ein ^eperober eut0ee(
»nbinagweber 5)ïenfcbnocl) bae ba lebt (bavin nerberben l no eb 1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;e agt; tuv ( benn ee ift gar vil vevfuebt worben l v ap wan oemrtbeilete -lente barepn geworden ^atlbiewoelJtenboclinicl^terWen» ^nep
« w«gniewanbtbefflt;aen
â S^^nbberein^fenbarepnwirfftlbaefepwa
⢠nbsp;bet ewbor | onb wenn wan ein ^eber bar ^, wirfft 1 fofeUetfie 1« gnntbt» âgt;önbwnW
1
-ocr page 164-^lt;)ag?lt;^t|lequot;^«c5/
«Heewiamp;crbK^^aturtfT/ba wok ù^ c« «j^^ ^laubcn/bi^ ba^ i(ti (egt; (abc/^^^in mqjurtiij bf m Xanbe/ce fep ctiran ba nn tmchiU*â!â^ mit ©tuften mnb anberm @f benw/ ^(^ fçn.^tem/aUbam einer ^ir^cn waren 3â^ ac^fitt mb 2tnna begraben / ^bcr ©⢠â0t(â^j nabie Ã'epfertnfiefifiegen tfonfîannWquot; fnbren. 3n berfetben ©.Sinnen Ãtrebniâi cm (Tijlern / barinn haben etwanbie (f#* gebabef / mb ber erft 9Xcnfi^ / ber nach^â^â lt;f ngeln babet/warb gefunb/mb erldfet âââ'â* allen ©lechthumben. $0nb ben berfelW^ tfi (lern (ag ber ©ledj in benr^etb/ben H @ott auffiicben fem *iSefhe/ mb mtt/»nfâ^ weg tragen/ aie er ihn gefnnbt niarbctc voit ferner ÃrancF^etf/bcnn ber ©iccb bette mf^ manb/ber fin in bic ^filtern hnlffe.
3fem/nahe barbepwae dérobés .^w ? gélegen/berbiemfdjnlbigenjiinblemtó^ ten he^ / baruntb/ba^erforeljte / es were(tâ grd|fer/;)err geboren worben/benn er wen-
3ffm/ crift ^n wtlfcn / bu^brep .Ã)ero5(^ finb gewefen / 4)f rfefbigeber bte ^nibeldâ iiej;ertrbtfn/bi'e^Z)trobfiiStfer!miw.^ff
-ocr page 165-5oÃartiif^S57otifeuf({6
«^berÃû^ -^crobee 3(nfbipa6/bfrcrtóbfff ®-3ââ^lt;â»iHfw ben ^âulfer. 4)cr britt bief? lt;nbsp;-dérobes ^tjnppd/ber etubduptet 0*ja^ fob ben grôlîewA^nb fîcng è»âpfffnt* Ãié finbaUe brep Ãôiug in 3«bea ge wefen.
Ãcn bem ^cr^c @(ndî / vunD t'ât
^unbcttocicFcn vnb prebigtenviv
[ââ fi^jpÃxxri^îhrijii/ fb ergci; tbanvnbgewird'et
SSerg 0poit (tgf $« ^crufaRtH qK) ^â^ff bifer feiten ^er»2(utf bem 'Sergt; ôe Ã^pon^à t it^rifîno vil geprebi? $^/t»nnb viel greife lt;2ÃunbertPenf get^an^ **^nibbensber^ fielen vit lheitigef .Stirebeti Vnb ^apeUen/vù fo mdn barauff gelten wit/ pnbet man bie (gapetten / ba bef gro^ ©teirt ligt/ber anffbem @rabQ'bri)tt gelegen/vnö bie brep CJ^arieu berab getban. ^(n bef fidte verteugnet^.'petefvnfffaJbamp;TiTvO^iQtHbd «^ i£^f ifïu6 bas ^ac^tmat mit feinen ^ûn^ gern. Qtn ber pdtt entfeblteff®. 3iobanneé rnferm^ÃQ^T^^jn an ber 5amp;f uû
-ocr page 166-©^^(rrfte^ucO/ â
3tent / ein wenig furbaf; erfebein ®â(^ ^»fe-Tioî feinen 3nngern 511111 erjien/ö«^«** fn fprac^: lt;©er Briefe fep mit euch» J^^â'
dn wenK^fürbaf; erfc^nne er be tu 2^^®âââ*^ Ãen heO er tn fetne'^Bunöen dreifiFen«^^ fidtt empfren^^en öte junger ©otf öe« ^^â gen ©cifi/am bezigen p^ngÃng»
3f ent/ an enter andern |îdf t an öew^^ ^pon / öa tà ein ^re^/m vn fer UebenWg wen C^^re gebadet/Oafie gewöhnet bâ^t âJ
-ocr page 167-jo^attttisJS^öiUcuine.
«ibenXobt. ^^aUgtetn groÃer (Stew/bc» wäc^ten )rbic(i£*n8clvo»n^ci(t3en ©rabe/ wijlglcit^$lt;farM«Ub«#©r«6» 2(«ff tepouwarb ©afomon / vnnb viel j^dntge jw jtnifalem / begraben» âîîibcn an bent ^^föc gegen bem X^al ^of^P^t I^^ ^W ^*'tirtn/genannt'5?atatortum@v(oe/bar# »mi warbe ^bnftue gewdfeben/nac^ bem Æ Â«uff. ^a machet ^briÃueben ^Unben Renb. a 1 jgt çf faiae ber ^ropbet begra# bfn. 3(n ber fldtt Ãebet ein '^)i(b/ba$ bat ^b# («longanacbet»
3tem / titelt ferrn barvon tfl ber .Ãioiberf bannt/ bar an fitb ^ubas erbienge» ^t'^utz ju bcrfelbe patt wi auch berauben @cbul/ barest 3uba$lieff/ wnnbbiebreiffig «pfen# jung ben ^uben wiber barwarff/ barumb etc ^oUverfaufftbette/Dnbfprafbt'^ebe/teff Ãabverfaufft basvnfcbtttbigeSölnt Sünb «uff ber anbern feiten bep ^ergee/wot eined ^urffe ferrn/tigt ber 3leef / ben man peipt 4efje(bentacb/ba6ip/ba6t»(Mtig5e(bt/ vnb baffelb warb verf anfft vmb bie breiffigpfen ning/bie 3nbaamp; wiberumb bar warff» 93nb ^ finb
-ocr page 168-^Ãa^^ritc^ueÃz pub vid ^'bripfti ©ruber / dapdRH vrt«? '^febduferburutift/ bu mun Pic ^iigf^âquot; Ãin begrabt/ vit betten vief «nbdebtiiJtf ^ jrlöobnungPuruuff.
3tem/von ^erufuiem/fvoi bepêtvepf^'quot; tertdaffternferrn/iÃein^ircb/genunnf^d' -idtnen ^fU/Penn ^pijProe/Per ^ónig/^ff^^ ^agar viel -lónicn gefunilct/mit^otteev^â'^ ÃengnwjFc SünPvnterPerfelben ÃH^ Prâei|pg©tuitdïi tieff/ligt Per êwclIftatiP â¬9?drtercr ©ebem.
^tem/von ^entfakm ïwometk«/^^ Per ^Serg ^â^pf / ^w S^eutfeb genanf^^ grenPenberg/ Pu? ip gur ein fufnuc ©tijnf' ^Davauff ligt/©aniP Perâprophet in «rtfâ* fdjdnen ©/ureb/ vnnPPer ^ergbeOTet ^ grenPenberg/Purnmb Pu^terPie ^ifgtlt;âquot; erfreutvet / Pic^n Pent heiligen @r«bf«F ^enn fo fie auff Pen ©erg femmen / ff^ fiePie heilige@tutf ^crufulem- .ïDnïâ^ Pu?2^hul 3vfuphut auf wenPig Per ^â^' 3crufa{cm gelegen if/ vnP ein fleine^^f«' lein aie ein pfiU Parinn wae/nuurP ein flt;â^ eber '52gt;aunt/oPer ein langes fc^tvereÃW-
-ocr page 169-3oamp;4«tt(5 5^7önfcufffegt; fc^vüber Ãefc^t/fur ein^fcg/ba^ man bart^ hcr öKng.2(u^ öemfetben -^o(^ ober^Steg^ warb ju Ult;;t ge maeÃt ba$ Q.ârv«ç/baran \nv r(r^)ex?\3*^rwööcn2;obtvtrtbïr@ünbcr wilkncrtme. 3^^*^'â^ fefbeni^^ahÃnne Ãwc^/banim bic Rüttger vnfcr Sf^rauwen t^uÃen/ba fie ftaitc.^ujcibÃircb /ba vnfr Svauw ltgt/ià gar heffvnterber (Arbeit/vnö i^baevicUeicbtbarum/bafi bic hciligStatt JftMfakm fo bief ^erÃöret i(t worben /vnnb peb ber ©runb erhöbet bat vorn ierÃöreten ^lt;iw,2(ue^ mepnen etfidje/bie (Srbe wach^ {jf^â^^^ lt;in bemenbe / vnb leb noeb in einem ^unber/ba^ onfer ^a«» nac^ jremXob w getragen fep werben»
^itm / nit ferm von bemReifen'barauff ^0« bebtete/pebet ein ^apeU auffbem 5U# «fn/ba onfer ^(fi'xoi 3^ fw^^b^fï^â^ Ã^f^tt Ãf « warbf 93nb ba jn bie3ubcn von bannen pwren Weiten/bahielte fiel? onfer j^eotot ben helfen mit einer J^anb/vnb ^u einem ^bde^tnufjgneff erinben^ftfen/tttti fei«« ^«v J^anb/vnb fielet noch bic J^anb im $c (^ vb ëbrueft»7ïit ferm bavon ip bep groÃen
à ij mde^s
-ocr page 170-^aé (^rfie ^«c6/ mdrbngen Ãdntgeo^bptpf^tf^ ®â'â^^ à in bemfe(ben -£anb Ãdntg was / ber fo ÃâJJ lt;Scb(acbf entfef/^wifcben berprom«^ ^â^
(t(éa/3lamafavnb@opbtn» ^
Allein büpfeb fruebtbar^baf/barnwâ^'' ^taff / Ãerf f ^eapefe / von bannen Hl^ ^erufalerntfretn^agrenf. Sönbvon^J eben bif gen^erufafem oefen metfen/ge^^quot; ber Bonnen 2(ul^gang?^on @Kbe« f^.*â
^fti/afe^frupïf«t fâgf* ^«ïâ»1 öerfd^fâ '@w« ligt 0»2t«gt;f ünnc6Ãgt;fr ^tdufTer.^t^ 2gt;u(wnu6 / ber3tdmïfc^e Ãa fer / Ãtf^ fâ^â @f6«n i» dfebm verbrenn en/vnb warfff^ dfeben wben '^mb/bn^ba^ wirbige ^gt;'* Itgr humbler frühe. ;Ãer binder/ mît bet« jj ^efnmietgete / ba er fprar^ : ©eber/ baeiF ©of fee ^a mb/bac ber QUeft @ünbe auffbf* bet/mocbfem'fbtverbrennen/vnôif ;tt0â^ ba|îen m SiS^beelen^trebf «»^«b ba wo«
-ocr page 171-^o^annié S^Ãentatinc.
^â¢3o^lt;»ntK6/^aupt »erborge« in einer aü ten 5J?ainvren/ Wr Xheobofwe/befÃcp^ jÿ in Oiom/fanb co in einem (einen blutigen lt;biicb gewunben / onnO thet 00 alfo blutig. gm ^onflantmopel fuhren / »nb man mep^ mt/ber ^mber halbe tbeil be^ J^aupto fen ^u ^onjîanunopel/onb ber anber halbetheil î« ^om in^ .@9lucÃcr6 .Kir chen / vnb fep go «alt/aU tver er befenget/onb halber »erbren
^^â^ Seller / barauffboo. ^aupt o; bcrxifcb^etragen/ifl^u ©enuaWpli^ïm gro^fer ^irbigfeit. ^e^f^lben ^.^oh««^ -hee beten auch bie J^epben an / »nnbbie^u^ ^«ni Wb halten viel von feiner Jpeiligf eit/ jnb erbieten jm greife (fbr.^t'tlicbe mepnen KW -^aupt fep $u 2lmmo. ^Ãawiber fpriebt wan/bae ^aupt ^u^mnio fep eine beütgen ^Wffo .^aupt/ber aueb^obanneo biel;. ^«6 ^anb beiÃet auch ber Samaritaner/
' 0 '^ÃÃ^â ^â^ ^*'^^â ^b*ââÃâ^^ 1 Wlt; von ben i pwolflbottettbefebrtmurben/ vnbbie Soh 1 oanbe^ïvangèfiewiberiitben .^pbrnfeben ' . f Seâ(^*^â^ Ãonigefarolue^eiten.-^a 1 9ââfb^0nig0gieri«baoâ¬anb/»nbe5n)ang ⢠gt;nbsp;à ià swep
-ocr page 172-T)rt^(frfîc^ucamp;/
;wcv vnnamp;^wcnçig ÃdiuÃrcid?/ îgt;ftfii w*^^ amp;4f|f(b lattb dns/ôa würben fiewiM^âr lt;£çn(lc«/vnb finbnn aber ^cpben. -Ãw. btg Ãdmg ^gicr/alg fie b^ in fren^^/é^J finben / waöber^wófïfXJdeter mb ^»W einer inJramfn'jd).(fr ^edj burcb «Ãf be/vnb bedwang alle ^dnigreieb/vnb na«»â te 0fb ba ©ottes .^dmpffer/vnnb friW'' allen benen/bie ba nit (fbrifen waren/ wil ic^ gemach melbè/fà leb »d3ubea feb^ ben werbe/^enn in 3ubea hele man /amp;« r ben frdmbpen ber le gehören warb. ^lt;f r ben Samaritaner fihb weber reebe^^*'â^ nocb .^epbenSr Slauhif auf gelefen 4«? brepen@(auhen/Sie glauben baf ei» 0*^ feb/Scbdptferanerbing/vnbOïï'heervl'd alle OïOfethat. Sieglauben COÃefe^'^*'^ c^em/vnb bein p (alter/ alf^btepuben / v»^ fprec^en/baf bae â¬dnb jr eigen fep / vnb «K^ manb ver^eiffen fep/benn inen/vnb fie repelt alleine ©oeteefinber/bieliebefenbie Sâil eânff f/rben habe / vnbfie feilen ©ofte^ kfihen.
e^bafielbige ^«^
^tem/fo^afan
-ocr page 173-^oî^amné STIoiucuIüg
S5ot(î viel Wbetfefjeiöe ge^eu anberent SOol^'/an ©eberbenj vuö anÃUibern^beutt fiebewinbew i^re^dupter mitewem roten X^utl^lvnbbie (S^njlembic ba finb (bewind benjre Häupter mitMauwemX^uefc i »nb (mb bic S^bueber temen 1 aie bie |u lt;anbt ©ebeebtev ober ^taueben ( vuubficbwen aueb (onb viel anber vnterfebetbe vnter ein« anber, SÃnb bicmeil i eb mm viel vnb mangt;
' * ebertenoon bemianbe ^wbeugefagtvmtb gefebrieben babe ( fan ieb ^Iciebwol mebt ab Iceifo (ieb in biefemtanbe be geben vnb ^ugc ^ tragen bat) erlebten ( wil co al(o barbepblcv benlaffén.
^u Sotoma vut ^omotvü vcv^
- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;(uneben fmb.
g^Ols lanb ©alilea ftófU an6®elobtc Q^ianb ( vnb ligen viel beitigâ^'' ©tdtt bariniaU'yiaiml^auamaiml'ïamp;tt faiba) ^oro(aim) lt;5 eb er ( i^ana Halile a (vn viel anbre ©tätt.^^ emepnen lt;tlidilbcï3n« nebritl (ot in @ alite a ( in ber^tatt if or o(a^ wgeboren werben! vnb (ol iwbem erpc«?^'
-ocr page 174-^a^^rfîc^uc^/
CapÃartianm wgterc«»Wr anîâfr mi'niâfâ er fol gefroren werden ùt Oer grofpn ^''â'^ OSat^Com«* 2((fo/öa^ Der ^^atur fern «Ãjj ite Xeebter kfc^(aRt/»nb few îDîufter w Perben an /m / »nb wirejrber^ntec^rtfiji* ôetnletbau^gefebnmen/^tffo pellet t^^^* febnebeth jtem/ba (agen fnnp 0t*i#eJ; beiPen/^cbcma/^otncrra/^CfbanieX., boimvnbeSegor / Ãae waren funff Ãreir inâc^f^eôfdtt/bùpnnben/bajc^nnîâfîâf^ tobte OJîeer ip/S3nnb verfunct'en bie Ct*^ »nb bao 4anb barbep/mb warb êu etnem^J retnen lt;pfn(/von bep SUolefo proffer 6«â' ben wegen/ bte wiber @ott vft bie ?7atur^^^ filnbiget petten / wtewof bte fünfte lt;»w^quot; ©egor/bfieb (enger pe^en/benn pe punO ââ' etnem enbeain-éanbe/ al? eine uitlef /btâ'' ^ot^ bett gar febr gebetten fur btefe(b0w^'â Ãoeb ntt(angbarnafb/ verfanebe pe antj' abernicbtetlfottelf/afobte anbern 0tat j' Jöarnntb/foeoflarvnb (anter fo fibet man noch ber ©tatt @egor w^h^ ren etn wenig ob bem ^a|fer/»nbgefeçlt; eegor ntebt a(fo grop 3ïacb vnb 'Pem /^^âJ
-ocr page 175-3öamp;lt;^tt^^^^^ttt^w(lk.
ten anbem Statten / benn fie bette niebt fo órdblub gefnubtget 1 aUbie anbem. â^io
wolbak iotbà ^wo Xö ebter ) Ã5ïoab vub OI^ inironijven^attev-CotbcinswaUtruncten »nachten i baf? cv fiebepbe befebUeff / baf; fie twccn^ôtt^cwvmnc«» tSotbeten c$boctgt; bic Xbebtevin einer guten mepnuna (benn babae 4 anb von âÃS affer vntergiengf fór eb# tenbic Xéchtev 1 alle '^dt würbe vutevge« bcniWKbcp^7ocOïCitctv SOnbaUfiehoff» v tem
-ocr page 176-^aé ^rfïe ^n^l tcnific poften ^inamp;er afwinnen/ vü ^ââ^^ ^^,* nen nnbemÃSJÃann ralun/tâcnn fren^^'â'^'^ eacrbaf^tê fielen ftp mitöcr frun(ft«W tiafi (v fif ^f fc^(ie|f/«ufrïgt;a)5 We 20ïe«l^r rut ^cr^ien^c^fuc^ htenà öte ^w« ö^^ un nnem'^Jer^/Wrftte^ t^how/aWrerR ientZs^uma, quot;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,
^cp Wmfefben ^erg/^ur wW^*ââ^? bheb 4ctb5lt;iBcib/bu önoLmö »erfunu/'â ' warb fr 4ib verwanbeft m einen 0tenj/^j, noe^^eufigofageobape^et/afoeineü^*'' »nb ip ber ©tem ein@afe|ïetn/vnb ^lt;â^^J ten rechten faf^gefe^matf/benba^^Ã Æ hr bammb / bafâ pe htnberfieb fabe/ ^â ^â ©tutte aKe verfnnefen. ^erfefb ^Wl®^. 3f bra^aWO ^5rubero ©on/ vnnb bie ©lt;^ wao 2fbrabaw0QBeib / vnb waofap'^^^ fie fren ©on 3faae ^ebar.^üeif nun ^^^J ^am wepnte/fie wurb feine Ãmber weW beren/Wfebfielfer femeo ^eibeo SSWo^'®; gebar fbmem 25afïhart Hxt We^ ^fâ^^à Stuffew ?eif/a(o3fmaef ^wtJf^far aft t»^ vnb benneet vnbrfebntttennafb ber j«^â
-ocr page 177-ji'bannii^Sl^onfcuinc.
I Torn fdben 3ftnafhg ein grojj^efc^lfdjt
) fommen/We man tie 2^fgt;naehtcn nennet/vn
1 ^îbfvnnocfjbcutigôtagee/finôJ^eçben/vil I »âiftjt^uben/bodj laffen fie fieb befc^neiben ( ale Die ^uben/bammba^ ^f*''^^^^/'â'gt;â ^^â^ ( fneenvi-fprun^ haben/ befcbnittenmarbe/ Jtem,' man finbetanc^ an viel kSnben / umb I baerote îJîccr / gar (ebene »nb wolgeferbte ?'^^ ' ^â'â ^'â^^ââÃ^^'^^ ^^® ®^Ã*^ ÃMt i« ef# ( fen fmb/ aber (o man fie aufffeljneibt / ijl an# 1 beróniibubannnenbenndfcben/üurbebeu^ ( ^ââ^rïâ^röa6^anb(etiwrivjif/vnbinfemr# j M^em^aKcr»erfunden» ètlicbenenncn 1 baffelbige q^affer ben finef enben@ee / vnb 1 ^^debe'^fpalöes'pful.vönbfïeuf^tbcr^or/ i banbarepn/wnbbamacb wei^ niemanb
1 ' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;mehr von bem Rotban JU â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fagen.
f - . nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;5Ãbm
-ocr page 178-^a^^rfîc^uef)/
i^r^^ fent ©ehrge ivbano entfprin^t* he r 3c**âî'^« / âî^wwî^ Iï^«^t ^âwf^ ^â^^Ã^^'â ^^SSrunnen / ber eine (lei^f ^or/ber^ bergan / vnnbaffo father ^o^*^^ââ fââââ^ âîlanten / von ben zwepen SSrimnen / vnnf fleuÃt ber 3ovb^in affo von bent ^Serg^^ no hip in bao tobte 5ÃÃeer / vnb bar^wife^^ bur«
-ocr page 179-^o^anni^S^otttaülk*
burc^ viel guter Idnber /bieerin viel weife gutnùfruefjtbar macbt.^luel) ^euj^t erbar# iwifdwuburcb §wcn@ee/bcr ein helft 3}M re/ber anher ÃareXibchabiamp;.2(ueh fleuÃt er wer einem ©ebirge ^m/heiÃt ©elhâz ï'nnt'iheilethreD-lnuöer/©alüeen/^^'^^eii.
' 5)nb ^ehron.2(uch ÃeuÃt er ferm vnter ber Arbeit hm/bif er wiber auf bricht/im 2^^al Q:melf|ui / baeijl 511 /Xcutfeh/jammreh. ^ÃajfeSeXf alijl weitnub grof/vubij^ offt 5)^arebtbarinneu / von manchertep Ãauff* mannfe^afft. ^m fetben ^Xhai ià ber 2\orgt; bau an einer «Statt faà breit / ba ift S. Ã^a# (ob$©rab/benner(igtbabegraben» ^lieijt fei rn von bem forban ià bao Xhal ^am^ brehembber îôerg ipbauue/baoià ein lange @«bira Beucht (ich aubie ^^uÃen 'lgt;farcn/ »nb an hie lt;5Ãitb/bilt; bao^aub von^Jemche vm einanber thdlet.SÃnb in bemfetben ©e# birg Wachfen gar greffe ^dum/heiÃen iSe# bru6 / bie tragen atfo lange vnb groÃe
', -OepÃel/aU eines îjîenfehen
, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,^auptiû
' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fÃon
-ocr page 180-©4^^r(îc^«$/
l»ern in ©attira / fo an öae @c(o6((atti) lifr
((tlvem ^ngchfc^en (^5riif;/ vn^ «âââ
* »npr ^iCTvoi ©ott m Ou
. lt;Sfb«(aicna
Ão^ahtttóSKottecttföe.
Ix^/wnb^ffce Cawc^/iu XcutfcV^tfgt;« ^3ötgt;crg/^a bauwetc ^^mg filter vort ^ennemaref / ba er bae ianö gewan / öemt erbe^ Könige von J^mnrfrcicb machtig wa fe/barumb l^ù^ er fie Ãdnigoberg/vnö feoet â¬|n|len barepn/bern anefj noc^ viel barbed Jâobnen. 3tem/ th einem ©tattiem bartin^ w/ rein'd ^abne^ / finb iï griften ieut/ bic jmbbem^oibanvntertÃan/mit^Ãienpvrt ®fïjfï^nng. 'Xïoh bem^tóttlein fommec JH^hgen 'y^ajaret^ / bardon vnfer ^amp;lt;xlt;x ben^amen^at/ïefusNszarenus. SÃJnb finb von yja^aretb gen ^emfaiem breiffig ^ag WWâ3h ^äliiea fot ber^tmcd^rijl gar vil ^ jmbero / mit flottes verbengnu^Z burc^ ^^^-^euffel tviref en.2(n einem enbe in @a^
»Ãt bie ©fatt (Imbor / ober germon» '^^ ^gt;'fh}lug ^aw 3obet / bie ^Cbele^eib hâ^tô/ben^dnig i^efaree ^u tob»3tlt;*h/fünlt;f â?? Ãà 'â^ ^'W ligt @ arapm/ ober 3 frais ?,v*âi^4âftbc ©tatt. C^inmeiievonber^ *1; ^â ® ^^tt fr^fh bic ©ebirg ©elboe / aufr ^wig Sanl erfebtagen / wie ber 'p falter hât/bap Wfï){|.2^^^^ nueb^egebar fomt
ÃôhÃ
-ocr page 182-l^a^ i^rfîe ^nc^f
S3nb ab berfe (amp;ni béhe bcffdbiöf « ^^Ãj ©dboc / p^etman bit @w« 00fr ^^ajarct^.^Sae wae etwa« ein gute ®â »nb waren vtd Ãwe^en banniKn/^% ' alle abgebroefjen fmb / mb tà nu ein ^tiâJ' tarmn ià ein Hein ^Set^auf; / an «'«f*%/ aften Pfeifer / ber Da Ãe^etanbem 5^^^ i ba@abrief vnfer prauwen verfünbigi/^
-ocr page 183-3û^att«téSÃ2ottfcinnegt;
M^t ber â^runn ©abef / vmtb ge^ct Jw an ber |ïdtf / ba ber Ãro|fe ^(tar ftunbe/ ^^(bie Ãirc^ lerbroe^enwarb» Sönbwas wt'^runn in ber Ãirdjen / vnnb buten feut uoebbie^epben faà wet/beun fie Iahen fein â^v groÃen nunen / vonben (finten â®iü Stam/bie biefetbige Ãdtt mit anbat^t fuc^f n ^ttb ebren/aUUUtdj iÃ. (fin bathe meit von ^tajaretb Ȉ ou ©tau / bie beiÃet »nfere ^^?i'7\£y; 0otf eo Sprung/vnbba jhn bie Suben ah einem hoben SSerge motten werfâ h«/ g tenge er mitten burefj fie/ vnnb fprang: 'âOU einemsserg auÃben anbem/onb Ãeben We 5»fÃaÃen noch in hepben bergen/ate ^eren fiebareçn gebrüht morben/^u einem ett^igenoeieben »nnbgebdebtnuf / baf ©ott bahegienghepbem^Ãolbf.
3fem/nicht ferme von '^ïa^aretb ià ein ^erg/berbeiÃet Xbahor. SÃnbbawaoet«! , wan gctegen cinStatt/mitgar vit streben/ ba tebrete ©ottber 2(nmachtige bic J^im# wetifebe ©torp/vnberftdrete fiebba. ïla^ be barhemÃein 5teÃen / ber beiÃet ©otte^ ©ebute^^nferö »stTiTïïl ©otteo junger
4 bie
-ocr page 184-®4ffèrfîc^è»(Ã/
-ocr page 185-^o^atwi^S^nfeuffc i'tib-^cUifcîjcrgcifvaft erfe^reefen vnamp;crH« igt;(mcn.^arunî)er nnXbal 3ofapha⬠fenv
5jjn^ufamlt;n aUc/We je gebem wuramp;en/jred ^Jftbienpe ein SUrtbetf $u hóren/ vnnh ba$ fol gefeijehen anffein ^jîerta^. ^iem/hrep J^nj vó^ïa^aret^ ligt hie 5e^lt;Sujfra. @i^ wn meil ba von ijl ber ^erg^Sapn/baCapu / â¢^tâanieÃ^on/fangtobenb (iefjin eine /Xhic ffogfjiah/beniamec^/foblinötvao/vnge/ leçr anbemSöergeerlie^o^,
-ocr page 186-^ag^Jrfrc^acf;/
*33oii ^ctn 'ovaire r ^vbenaft^^ i^J^^^ lgt;cn ötiteen öarben/vnïâ wae'Ãëââ^
^T^Y^rc 2^pbfmöï6 / tà vin Qöa^cr ^J^f oil 1 dn ©ce/mebt^wn von@uf}iâlt;VvJ oQyFfïcu^tbfr 3cââ^un i?ai ï?tircb. ^Or felbi^ QBaÃer verUum oOt f«'nen5ïlt;im«i/ Don her 0t4tt wegen/ bic öaeauff U^tnl boi (e^fâlf etwanö«0 OJJeer wn ©afnea/cf^
-ocr page 187-^oamp;annf^S^ïotKeuHtei
Xpbena / wtib^ei^t eewan öa$ C5?cer, ^vncfar/vniliïvol^unbert^Stabknlang/ »nö vierzig Eubien/vnb thun ie aebt^ta^ ^n ein mcile/ vnb finö vief S'if«^ bannuen* ^nb ba bev Rotban in baffetbig quot;^eer ober ^lt;ïiret fïeu(5t / ijl gat ein greife ^rneb / ba man ober febret von bem ©elobten ianb/ in bep Könige von ©afan ianb /vnnbinbae ^ênigreieb ^en ©ernafen.SOnbbielanber ^igen alle vmb ben forban/ vnnb aneb vmb biefen ©cc X^beriabie.SVen bannen teeret man tool in brepen tagen gen iönmafeo/vn in bic ©egne Xraearbe, Siefeibe ©egne, , mebretvonbem Söerge J)ernton Æ vonmei^ ebemvorgefagtiÃ/biO anbenâ¬5ee©a(i(ee» lt;inff btefemâ^a|fcr Xpbembie gieng vn# fer lieber ^»eoioi 3efus mit trueben Seifen / »nb ^obe Retrum baraufi/benn er motte vn# tergebeni vnnb mae ver^meiffett / vnb als er aberbaranOfaw/ fpractj vnfer ^tmoi^e^ fuc ^u jbnt:© er bubift eine ebt einen ©tau;: bene/ marumbhaftugeomeilfelt/ vnb graff# te m (eines vngeborfams halben/ ben er bate jbmbrep mal gerufen/ e^ebenn erf ommen
-t «i molt/
-ocr page 188-â ïöaé^r/te^uep/
gem / na dj femer 'à r|ïf nbe / Bif|; fa ïâlt;â 5'^ fr^erÃam ennwerffen/ an am enbd lx» I»^*â^ gen fie^arvid ^cf^.^taniauffbcmfti^^^ ^arà ffa x'lt;nftâr.»?jtX7v ^efuó^/p^f*^â'.â^ »nh ©.^nöreae/öa er 5u,nen fprac^: venire poft me, faciam vos fieri pifcatores hominâ' ^Ãaetjï ^n ^^entfe^ : Ãompt mtr nac^ / w #nac^euc^5'tfc^erï)erSE)?enfe^en«3^â'^^^^? öemfe(kn @ee ligt We ©tatt 2^pbrie/ »iâ'^ Daó (faped/ bi ber jtepfer 2^pkrit(6gflââââ'' wet bat/ ba von bat ber @ee Xpbermbi^ bf^ karnen. 3« Wrfc(ben@tatt ^pWrlewIr «oeb ber ^^feb / baranif ^eOââ â^ââ^ 1^â^*^^ 93r|Ãenb äÃe / mit zwepen feinen^ungdââ^ ^neao vnb amp;(op^a»i bt e ba erfannten I b^Jp er (Botteo ©on 3efno d^riflno waamp;l lt;tlbd bao Q?rot brach mitben ^enben/al^tâ^^^ gefchnitten were initOJtelfern.^Otberbâl^''â ètatt warffem 0J?ann einen SSranbtitt P* «einiorn gegen vnferm ^)e9ioteW»«lgt;^ ÃSranbt bederft m ber^Jrben/vnwarbiU^'^ «fW groÃen ^anm/bernofh§f«fi«f^^.Ã;
-ocr page 189-^nbauff her anbern feiten Xpherw ift w^tatt/bannfer ^itTioibief predigte / b^i J^^^ut^.fftnff taufent ?9?enfc^en fpeifetnnt B^âift^^ajlcnbrot »nö zwepen 5'tfc^cn/vnb ca man »on öcm îX^ifefj au^Ãunb / hub man 1'cblff.^órbevotlauff/ mit »bertger ©pci# K» 3tem/an einemenbe/nahe bep ^ap^aw 'âäi'^tapm / ppb ein ©tatt/ heiÃet (©ophot] 4 nij parppu
-ocr page 190-Soo l^^^y iUiWqw^ J^^q^^i up ^jiuu ajoG''^^^^^^â^^^^^ â^ââ^^^i^ ââ¢â^â** öjv/jotu i J,)pj©lt;lMlt;»lt;lW^4Ja)PÃtt3^jpV5tQ U^illOl ' 1(0 W^Jt^uu^Vuvuiuu^ai/jojwj^^j)/
i iWlt;âlt;w/^â^2^^^^^ âP ^P^ Quua/il.i30v« 1 ifdOütJi^^ ^i «wq^vu/quij wSoj/^à nj qjv^ 1(4« Plt;W UnU ^P« aj/«?Fltp^jy3p^ 3ÃQ U^ âÿ^?tlt;lit»^^lt;î^lt;^/^f^^^Jttui:'U^)w^4)lt;jlt;j ffi^^âJ ^^I^^^J d^pa^jpaj qma/j^quv aui
Mjquïïï'quajuV^^ ,pqHtgt; quu^/vMviuvG) /V4qnj^/V3|ip0 /iiilbi»lt;t' ^Ã^ / ^P^© uö^ ?^P4^t W jq U,^ w/ u?öumo4lt;t* jM quij ^^nt*-»®?-*^ L ipiwïUJ^Crui/u^jpdg) »30 é(p/ujqv4)c
' âaa^uil^âÃ^ «?quoa/tgt;pd0 uoa^p^Ftn i ^jrwuf311P?^^^un».t34»/quvïU3^^oj3@ Su3Ppy3^-lt;3qUt)5^43j3tq )PÃW34§3«(43q .114 /4«v^^i?^«Pe6«lt;v «3}ua}0p /Iddi|l§lt;6 f3jrj3'^ -ï^qo / dvuipsi »jiofjoa ^3i^ quua
U^^pJ^^q U.IÃ0JJ ^J»)^âU44Op0/43J
/^jnasï/JSl^VQ;
-ocr page 191-3o5a«nffJSâlcntfuiÃc*
[«l)cr Statt/gehoren ober ^CoO^cn fep«/ ba#
1 çm man ftç febiefen mit / OJUn fcbicït auch I ^^mc an fein enö/fie hab penn ^uvor bafdbiï Ãemobnet / vnb junge Xauben aupgebrutet 'â«bge^ogen/atfo/ba^ fie grot: fdbnen unnb 1 »erlangen ^aben/ wiber bw èu liegen hgt;nnlgt; ( «u f ommen anbas enbefba fie vermennen j» ' jungen ^u Ãnben.^^nb wenn fie alfo font# Uien/batman aebtungaufffie/ ob fieSSoti# fe^nfft ober Scheff bringen^ -
' â^icmanvon3cvufakm«)i?5ermaa
: beunfommen / wo iSapn Bibeln erfebfuge/ i nbsp;nbsp;»on'^anluo^efebrung/vnb wie û
(i^eorgiuoben^raeben erftoeben, Cman^u^e^ufalemijt/vnnbbentt ' (^^miber beim ^u ^anbe fommen mib fo maginanburcb^aliteä/vnbburefj bic^tau^amafeumbinoieben» SÃnbià , Ãamafeen ein gute onb greffe ^auptÃattf »nbeoU^auffmannfcbajft/miemotfiebre9 Xagrenfen vonbem ^ar gelegen t(t / vnb (unffueben Xagre^p von ^erufalem»â2(bev 4 v man
-ocr page 192-^ùaé (îrfîc^ucamp;î man filieret auch WeÃaM|fmlt;*«tiflt;tlt;*l?^^ auff^amekn / Dio|fcn vnö -©romewfâ ; SUnöfempt tue.^auffmannfe^afft^^ L tgt;fm CV?ecr / auf; perfen / au^ ^a(ö^â / ter groÃen Armenta / »mit antern gw Pantern Joe(tfeu6^ama|ïu6/t3brlt;â|ââj Pfleger maeibawct tie@f att Ãamapi* J »ntgat/rten 57amenMmna(»onjtwlL 6er.änc^ crRfjlug i^apn fernen ®*'M^^ââi
(en »nt fruchtbare SS4um/tà mol erbflM »nt befchfoÃen mit Ãarefen 20?auren/^^âJ viel SUotefö »nt gute (Jr^te tarmnnâM'^^, ta hielte0»'^au(u6einir^etfeh«j/yyl hette gar »i( Schiller »nter j m/terc ü« ^ eae einer mao/tenn ©«â iueae war g«â'/â guter4r$t/»nntfuntf auch «â'^^ â*^R Sönnt a(fo hat ^au(ud / tajumal ge«lt;ââquot;' lt;Sau(uo/»erficge(te^rieffgeno»mncrtââââquot; ten ^berÃen ter ^tatt ;©amafcen / wj folt turchachten alle tie/tie an 3eÃquot;â Ãumg(aubetent bluffâ ein jeit reihtet tJ tie Q^htiÃenju turchachtcii/r^acrfch'^'
-ocr page 193-Säule , quid me perlequens f ^ÃUO l|t üUff 2^eutfc^fovi(gcfagt:^aulc/lt;öau(c/ïgt;urc4 Wa$ bwc^acljtefl Du mufj ^ SOnnö vottïiciï ^Stimmc^elcrvonïxtttâPfcröc / vnnbman wvuf^jn in öic lt;Statt-2gt;anïalVum tragen /amp;« tag er brep tag o^n elfen vnö trinken / vnnö Wao verknetet im @ei|ï / vnnb fa^e ©ottcó â¢^^eimUe^feit im Rimmel»
-ocr page 194-©aét^rfîc^uc^f
for/bas lp afbvieJ/abettt^iWben W^^' 2t(nM von ^auKipo Ãertverto fompt «âââ'J gen 5arbennc^ /$u vnfer lieben ^'Vüuwâ^ onb ligt an|f einem ^erge / aio ob eo ei» |'* pung mer/vnb ip ein (upig^-nbe/ein pÿâ'' Ãire Ij/vnb finb dbripen ^ûneb onbW nen barinn / vntvdeb^f guter Q^^emba.?^ ber Ãire^e« mae vnfer jaunie« ^i(b/lt;â'J ;
-ocr page 195-^n ^af(( gema^fa/baû warbt î5(«t mb y â^Tc^ / viibift in einer ?9îauren / eeift ater âluverbliec^en/ aberbieS^afet fcbwintnccb^ lt;âRe$eit J^ropffen. ^ie 2^rdpflïw gibt man ^âgt;'big(icfjen ben dürften vnb âpilgram/ vu Hnbalóóle2^rdpf^in/barnnberfinb5Ãïar!s
1 *Æ'fjïeinern^rngtin gefenet/barepn eetro^
1 p^-^apfclbjg4öc( ober 0fbweif bellet vil ^^'â¢ebtbunu/vnbbie fein hnten/geben ^eug
i âââ^f^/obicntanbbenfelben è^cfweifbcbitltc ^''^^^^âälic^nfibenfar/eewnrbejn'^lnt *«ïgt; 5l«fcb. â^on berfelben .Sueben fompt âiwtt tn ein ïXbal/bae bet ft âNectar/vnnb tf ^^webtbar S^bat/vnb finb barinn liefet/ ^JïattenvnbSöiebweibengnug» 5)arnacb f ompt man an bas anber enbe beft Söergee ^pbani/von bem vorgefagt/ vnb wehret ba p Klbe ©fbirg5900 öer groÃen Armenien btf:
; ^âttbie^tattQ^ejarea'pbilippü SXInbligt li ïw^ââ tebtenbanbbeft©elobtenlanbe. 3*^^ , felben Gebirge ligt manebe gnte^ta«/vnb 1 â ^^wlgnter^aumba.^ln einem enbbej , ^ftiW^wifcbeneincr^taft/beiftz^ari« ; ; wf/v'nbeiner anbern Statt/ Ovaffa genant/
-ocr page 196-©aéamp;fîc^ucÃ/
îfî eût OBaffer/bae man nimmer |îÃrt/^â am^ambfiaij/anbcn anbem tagen l'F^J nit babaven bet^t ee @abaf aria.^ue^ f**? bef mon m fetben ©ehrgen em anber W fer / ba^ alle nacht btiveh bae gançe /ar w (aulTff/ba^gefrenrefaffee/vnbtvirf^nCT xmbfoee tag wirtfihct inane? nte^fwj' 3ttd^ |ib^f man auffbemfe (ben ©ebird Pâ cm 6o^e@faff hgen/bie het^f Xnpbff/W*^ innen fini? vief flhripen/Son bannenfoj' met man gen â2öcmcfj /ba6tpbie0wf^/â*
-ocr page 197-3oJartnfóS�0tifüii((6
^â^w^^Jf^ï^c^Hf erlofct/fonDaH A ^^â^^^ lanb/vnamp; t^et ^vofTen @oâ¬sgt; f nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tocrfdjalft bamn/afé wan
iJ^ â'^â^«dwbW0( Ãnbct,@ccbHcbfn mà ^ « tton %enicb fïnbet man cm était/ Ãet^e ^pwma/boclj wer ba wil barff mt barfont âyn'ïâ^^'â â^^â f*^ â^ââ^ iw ^eme^» auffbad ht^ lt;nbsp;'â*^^^^^^âlt;^âégt;pccn» 'iöcraber s^â^3^lt;*ttfl^ïgt;(*»âïöd(|cn'p / benn auff Æ WÃJïecr/ber fc^rt gen Gure ober gen (f p^ 1 ^m^® ^flt;â*'/babin fompt er in furies wt^nb wer noch burner weg weit faÃten/ ferfante wolnie^tgen (JVPfftV fenberfn^# »â fSen ©rbfe^» SOnb von bannen mdebte *^ w fahren gen iTonpantinopel / nach bent benn ber â^inb iÃ. 9Ãnb ^erwarte fo fometmangen ©rieebentanb/ gen3ilt;â^^lt;^'âttb^anv
partent
-ocr page 198-^Ãaö^r|lc^u(f/
-ocr page 199-îchannisS^îcntciiiGc,
1 S^n^awparuu. Dnbdevoracrîâttft/I^ p^ct ntau duif6 ^ccr^w ÃUcuvôi^ oöfï @c nua/ ofcer «tberpwo in 3^^^^'^â SOnb wer ba M üujffujcn/ber nein fern weg im campât# ^iï^jen Gebirge / beim ehe bubâ man in bas Gebirge fompt / fo m«^ man m '2amp;«vgunb
' ^ïâcvXemfe^tanb $ween weg begreiffen/ber 1 finweg treget gen Söenebig / ber anber gen 1 Cenua. ^drudeb fompt man gen ©rdfe^ ; iwdem^bort/genOJ^troeb/ genSSabpfonia/
®der gen -^urdv. ^dUdeb febrt man etwa« T«vrn vber ianb/ben weg^u fitr^en/bifjma« Wiber dujf bas ?ÃJeer fmet/ »nb gen â¬ppern ubru^cbdrlfmebt gen Ovobis/, fonber ftd^t öm^ainagnga ober 4.1 miÃ'eih Sünbben« Kamp;vet man von 3ttRt« Ãlt;^« 3nfc(n / bi^ gen J^ffc/basiilbiegerecbteflâPort/bab^dJîeer ; lt;'mne^eftenijlgen3cr«ia(cm/»nbijl3aflrc 1 nii mebr benn feebueben meifen von 3erui ' Sâ* i^''*^ ^^^â'^^ â^^^ ^â anbertbatben tage. , nbsp;nbsp;.'^®â 2^5affc geuebt man vber ein («füg^anb
; nbsp;nbsp;in bie ©tatt^ama/bie ifl wo( gebanwt/vnb
1 ®oHâ¬cntc.90nbbcngen;i0iafpa(te/biebief; 1 «wdiUpp. ^aiÃbie^irebe/baeOorg i nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;$0^ ent^
-ocr page 200-/
^ae^rfîc^Uff)/ cMffiauptet Warthe. Sumach fompt »«âW i** dufm ^a(ïfn/\fniau5 genannt/ gegf» ï**** ^^iâ33orr/ïâlt;ifi6ff man gen ^erMf^Jf*â/ SUon Wannen gen Ãîamat^a/vnnhinîx^ââ Söerge OÃonöp / öa öte 0)?acbabci Us^nfi^ bi^4anb wiamp;ergemnnnen hakn/vitnb m^ti pj^et ba noch bie ©raber.^enn fompt wlt;âââ gen ^crufafem. 93nö weil viel ^euteM 5Vïeer mcl^t (eibcn bónnen / vnnb fieber »t^ «(anbfahren/öie mógen fahren gen ®r«J txamp;l babin fompt man mof vber ^anb Ww 9lom/ bureh Pulf/ (fafabre / ven ©rafb^ 6erffoffen gen ^on pantin ope( / bureb ®* borgen â¬0ïeer/bao tg nicht breit/ »nnb «wâ lp ficher ba raup'/ vnb fo man baruberfbiH' met auP bao ^anb/ fo fommet man ^« «ââ^J ® tatt/heipf Q?iipne(/ vnnb ^u einer ^w^'' helptpuptereaU/^on bannen hm óu enK*^ eSchfop 1 bashdpi©mop(e» '^nbfür^âââ gen efapaboelen / bae ip ein ianb / vniWb^ viel groper ^berg. /Darnach fompt manquot; îïnrefep / ^u einem 'port / helfet â¬anH Söiib ^u einer ©tatt/ heiffet '?7pch« ^^^f, bige eStatt mao eineoOÃómifchen ÃepPj*;
-ocr page 201-, îoÃanniéSîîoïKcirffk.
«ÆÂ« ? ^^lt;f⢠b'â^cn fit fit fit^ gt^wnti H^^PK^r ffÃevon X§dritlt;n wb ^auw^ Æ n/aufffitter feiten / vnö auffber anbern fci^ â5â'H3tfif auffeinem ^ec/baiuÃein ^tef« intocr@ee/wn^ei0t3vot(ei^. Ãa^m^euc^t Miait lober bie Gebirge von Tîeremot / vnnö ®urc^ ber â¬0îalebinel ^^baf/burdj enge C^ef wge vnb §etfcn / vnb anber @tdtt/ bie auff pem Oïotlep (tgen/mb bi n auff einOVaffer/ V^mt^e^an/vnb fomptbabin ju ber miiv yfen^ntioeljien / bic auefj anff bem 9ïottep «gt/baiji viel ©ebtrgee / auff bem vil ^Ci^ Vi'ft Rebet/vnb anber X^ier/ viï;cuc^t maii ^^furt / b)f man gen 3fv»Rïf*H fommet. ^wcb ifl fin anber weg ^n sieben bure^ 3ïo^ manfe/ bepbem^D^eer» ,©a pnbet man ein feb^ueu feÃen Xhum / genannt JÃIoranclje. ^Ubaf; gegen bcm ©ebirge pnbet man ein ©tatf/heift Xonfert/ vnnb ein ©tatt/^eift ^angradj, 53arnac^ ifl2(ffpria vnb 5war^ nifïa.lt;So man auÃbem ©ebirg fompt/ftnlt; bet man ^wo^tdtt/O^ïarcbavnXracfjefia/ ba tp ein grolt ©cbirg / auff ber 'ÃÃerne ober ©arfa/babià ein graufamlic^ô fehiffreicbö
S9î ii ^a^
-ocr page 202-ïöa^^rflc53«(^/
QBaffcn 3u^' tiemfompt manfitrab ,©amaff 0/vnnïgt;i|ï Pae 2Ba|fcr/î)âô W 4*^ ban ^lif / öaö von hem4?bano |ïf u^âtZ vamp;fj ba$ ^.(^n ^ad^itië ^icn^lba (t â^tb »âââ' ^wbverlort Ãapiâlbf ^aÃerb«^F^ââ'^^ ne ber Jarfa/vnb faufft burob bic i^bf«^/^*^ ba ^«^f ^areooeo/vn feUr ïn öao rote ^Jf' ^Ãamaeb fompt man m et ne @tatt /1^^ §(min(lba tà etn warmeröee/öer von ^('r j^nQ5runnenfompt/au^ber(^rben» -^^^^ nach fompt man m bte étatt ^(tnd »«quot;' finb vte( febdnc J-eföervnb ebene toege/««â^ fe^en jemine vnb ^Ãcme.^amacb feâfâP^ manm bic ^rdOem ^Inttocfjen/O^et^clcâ tneUen von ^erne. 3(ntiocfjia iÃ^ar ««^ fdgt; dn estate i woibefd^füÃen l mit |Ãarrf^â SSXawwren vnb S^bumen / mao etman ^teââ meiïen iansivin anöcrtbatbc breitiw fictile bao ^afferDer ne mïften burd bic ^tlt;ââ^^^^ vnbwaren ctwan vicrbiinbert S^^umbo^ «mb / vnd mao em Soräcf e vber bie '^emtl ba/ïunb auff/e^ftebem ^Pfeiler em^^nr«/ ià bic idteÃe amp;ait/fo in dem Ã^mgrew vomSpciIta fiÃt.^n derfdben tStatt^ntid
-ocr page 203-^ö^t^nniéS^oufaijne*
«nwongntto^ta ligt @» ©iemone port/ ^ftUtbie '^mtewbao 0)ïccr. ^Jn^ven '^«tiodjia futbap ^ ;w^en/f owpt man gcu «ampbe. ^Ãarnarfjgen^S^orntonfc/baià was â¬anb Hamiden /»nnb ein jlar^ lt;Ia|tclI/ ^â^Wf^ÃtemrtJtth. ^Ehm^^tonfe fern ^t man genSoruple/önw^ enge Jdfen vit ^Wg/gnbfman öie Cotatf^rbilet.^aviï nacfj fompt man gen ^ere. ^^on 3cre finö ^meenmegegen ^emfalem/einer ^urreeb^i ten^anbtgegè^amafeo/auffbem^orban/ aber ber anber ^ur (inehnbanbt gefret anif *â^.?^lt;*lt;f^w^m/b« b§^eer ligt/vnb burdj bie ©egne/bie ba Reiftet Stagna» 9önb bep bem Gebirge bin /biO$« ^app^ao^tatt/ bieman nennet i^aÃeibiigram. 9öon bam ncn'|ïnïr5rt)ö''2:agrepfe« bi^ gen 3â^ââi'r^^ lern. 3)ïan zeucht bur 4 Velaren Philippi/
bweb iaff/bureb Ovama/vnbbureb ^^ ma«$/vnb benn gen 3erufa?
-ocr page 204-^Cké Sinba ^ucjz
man über ^anb gen ^anfaUitl
fommen ma^i wie forgftc^ Dû Ãrgc
vnD StraÃen 0nD/auf^ von Ã^aturvnD^Sntfn
DerianD»
â^cfjifînn anDcr weggen ^(rwP^^ Ã^vber â¢lanD/Da^ man auff hm C9Ãlt;^ ommen DarIf/ aber ertà ferm vn^ forgheb ^u fahren/ vnD vnficber/ Dureb ^^ â éanD.^oeb bm iefj jn gefahren/wie wol jç« nümanDo von Liefen When flt;*bhn^quot;j
-ocr page 205-3^m)tôWttectU06
^Jöwrianöft hmbcn vmb / bi^ man oben wp w acn^^f« falfm b^ ^aupt fc^rct/ anS^av j5ââ90o|Ãenwt^ómgreif^/âpKu0en/3ïvup rn/lifam/ïïifiïatiD/^jraïèaw/Oiefrelen/vtt wt^^anb/fobem^órngvonSUn^crnviv tfnban fmb / man mag mt m Dû lanb f om# ^«/(o Rpbenn faU vil hart gehören.^wt# Imenbcnt vorgenannten .^Omgrcicbvnnb *lt;*har9fmï) jtvo^^agm^fen citc(5-Rof;/vn Ki}*wbet/ öa^ meber ïOïenfefj noc^ iXher
!®^^â *âlt;*3/ bammb pnbt man me# *â^lt;Cein vnb Ãom/ober anber ^i'Ufbtba/ '^ ff^ -^*^*^^öâ^^wtfl/jil^ret man^pet^ ^^*'über/baran fetnO^ab iÃ/vn **J?®^ïto?/Wc jeuc^t man auffbem (^i^ / ^lofommefman^maber/vnnbfonflmelït/ â ^* weil fa^rn bic (f brijen vber bic -pcçben Æ
5^ J^^i^â f'^^/'â^^fï ^iâ é^'ft/fr^^^/rf^w^i lt;voi(r / Xanarpià ein vnfru^tbar ianb/ 2Jï ni) ba
-ocr page 206-^aë ^vfte^udy
öa tv4cl^^t fan^fm noch j^orn/otâcr dtiN'f 5'füc^f I ï^arumbeflen fic fdwi anbcrsöfttâ ^tfeb/ber Ivibcn 0c gnug/rnmurf«« ®âf SOnö wen fie mebt ^laff^ habnnfo (0«« r OBofff? jtaÃen vnb OJïdufc/Jpuubc/viW'â*^ tafep wHbe Ãa?/wie fte bic haben mi^ ^u haben awb^dfI ^of^/barutrtmülhââ fiei're^pti^mttSOïtftfieben/benfcïben^^^â^J ren fie an ber lt;©onnen/»nb feer burre t»*^' traben fie etwa« ^Burdein auf* ber ^i^ geraufft/»nbnntben OBurdeln v«nb beÃt ^ifîe mache« fie em Hein JcuwerVbatb^ ^eir ©pcif fcchen/vnb i^ weber/^^rriw^ armer SiXann / ber bef tagee me^r benn lt;* ina( fff/vnb bennoeh wenig» 3« bem^dâ^^ i^ esetwan »nmeffigOch vnnbfehh^^^Ã^â^ graf SUnge witter / mit bonnern »nb bto^ baf vif ^eut verberben/ vnb fompt benn wh tevnbvnfruehtbarfeit/ benn bie! ba nicht greife fraift / bae ifî vnf er bew @â* i ptentrio» Sônb internal bae *^lt;ï«îâ^^^^S »W0nb auch bie ieute nicht gut/vnb |tW â¢btrm vnb bae gemeine $Boicf bemgrblf J3unbvnterthan. âïöonXartarieb^â^^^^^ ;
-ocr page 207-Soamp;antiféSyîôttteutüc»
5}«n gen sperficn/^Crmemen/wnb ^lalbe«/ '^nbherimöcrmötc 'ïBófienvon ber aften ^«bplonw/Ãaöip ^uinïXhum / gen (iâgp# pten^amacQ gen^ff^F^âl^^w»
^ic man ui kaffer vnntgt; ^anb gen 3ïfH(4em foin/viW von groÃen ^wv öern/fo fic^ aujf ter Ovepf?
Anträgen»
-ocr page 208-®4£5 ^rfîC^Uf^Z u(ra/3c^engt;;)ifpantfn$u/vtlïgt;c^ilt;»J^ââHj lufabrcn/m^xi} man ^u ïïarbon/ ^u ^ , * (ùn/ot)frgU\X)a(cntK/au|f6îS)îferp^ââ'â^ fompt man me^tfpantcr SÃÃfcr.^oâ^JJ auffs fixeer/fa Jperruf« Dû pon? ^S « exiger äff 4c^tnup gefegt ^at/jjeg^nf^ nfn '^ïihergang. ^nr ffrfdffn ^fwl W hm -£anf meBr/fenn ein ©cbirg/faöbfân
Sffdd^/v» ip ein wnamp;(r^lt;ârfiâ ê«^^^'^^
-ocr page 209-3oJa«nfé$5Qottfeufe
jj^t Wnfcfjen fmö Ibü beiden Patinen/
HW ein Wenig ffeiner öenn nnöere ieut/ ha^ ^« â^ómer auffbem ^mipt/vnb ijl leib vil ^w«$ Olîcnfcben gepaft/man fi^et fie feh
^ I aber man höret birf wunbertiefj gcfang Wn jnen/etwan fibet man fie erfeb^iw^/^^*^â^
^tbien bnreb bie lanb.5)a bebet bao J^ifpa^ Jmb^eer / ba j^ertufeséeuf gebt / big in ^äppten/gen t^tbiopien/ ber O^orenlanb» ~ae SÃieervon iibienigvitbbberbenba® ^tötricb/fibet af eob ev allzeit fiebe vnb tob/ wn groger bip/bie eo bat/fnb ig von fofeher
W Wegen fein ^ifeb im fefb? IÃalfer/^üer [yb in libien in OJîittag gegen ber@onnen â ^nffgangfebtt/ber fibet feinen frbatten Ãur
l?â ^â^ 'ââ^ *P* '^^^â^quot; Ãï^^^ fitt^an 2tffrtf a. ^0 fmb vit mächtiger Ãbnigreifb vnb'pro^ i*in$ im lanb/bem jebâ¬$ fernen Flamen bat» libia
-ocr page 210-'öaéCSrfte^uc^»/
Xibia i^ in ^wep iXbctl ^ctbeifet/in amp;â^ ober hohe ^ibien/onb in bie niber Ãben/;^^'^ ?n?e94ibicn be^reiffenbenbritten W^^.^ Qydt/^fnnbic^anncQIgt;c(ti)ïncttâ^âl^^'â ^0'am/3(flWf«m/(fwopam. ^««âÃ^ fwa onb ^ibia ein Xanb / S^û â i4nber i« p^ï obern iibien weren garland ^ner^ebl«ââ'â'â $u nennen/benn eo finb fr ^nr vit ^nXtamp;âY gijpt man an etiie^en 'porten bep SSKetr^ (emeebpgen Orgp^ten / a(o oor Mâ^â^'^^à ig» '©bmanaulfbaogrope C^eerfeWr bae X)feean«o beigef/ma^ man ite^^.®* meieboianb man wif/barnacb manber»)''' '^BafJer einem amnebepen ip / bie anp fj^ parabeippiegen^ Siefelbenvier ^^Iw fefjeiben bie^anb alle / aneb ba^Wer / gt;nbsp;ferm onb weit man feÃen mag».JS^i^îâ; ii-Hfrateöbeferpeupt ó^Cefopotannen'^ y beam/2(rabien/ ^iefefbigen brenXanbern^ gen $wifebcnben OBagern. 2(ber bie ÃOJ nigreieb/ ^amfe vnnb ^tgpria/ CÃïebiattw Perfia / (igen jmifeben bem SWeerïïVÃÃ'^ Ãamaeb (igtèçria/paiepin »n-^enw^
/ $wifcbm (2;«frafeo vnbbem $V?eer/ba5W
-ocr page 211-3o5lt;^»»lt;^^^o«fnnac
t nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'^â^rT^â^^ ^f c »* ^cBx art
w 5^arrocfj tn ^ifpania/ vit wehrt bij; /en# K« (lonfîaminopei/brep taufent vn vierçhj âi^âmpertifcher mcilen, 93ttb hemt hinab# j^cr^tviber ba$ ÃreÃe OJ^cr / -Ofcanwe/ âÃf ©ichienbefchfoften mit ©ebirgm / vnb bem griffen ©îcer. ^eÃer ^inabwerte/ wen bcm groÃen îSReer/ bao ba heiÃet sla# ff^â^f*'^^W bem'^aÃer/ baoba ^eip 5gt; à ^â^Ãgtbep^mafoniavnb2(lbonia» ^^'Wâbet man fo gro|fe ^nnbe / vnnb a(fo ^^^ Ãeidwen faÃten vn vberminben» ^fhn man anffbem groÃen^eer iÃ/mag *««« etman fehen gen ^emfafem/ vnbÃch bamaehrich«
ten mag.
Ãao
-ocr page 212-©af? sinket ^«(5/
©as? sentier ©neà S*^
5)7onrruH(6
-ocr page 213-5of)nttniÃ5}?enfcin'(ft\ ^^'üÃt^umb/'^cJc^cr aber tnXttcre ober â ^^^irfefjaffte wei^ liefen wil/fol fabren ine
: yt^erevon ^perfkn lt;£anb» ^SDarnac^iné Ã'âo|Tcn *^)unbe .[anb/mb prieÃer ^o^ane ^^b/ ^K pn^ jm ^j)f j. {5f â niciftcn f ^cil bet ^ett^emn/baben mehr ianbeebenn ade '^^'^'iâÃ/^cnb'r/Sofbd/patriarcbc/ â^Sapfl ^^'^âfâ^^flre/'^cr bi in feben beÃert/maà W Xauffmanne weife iu ©enna ober S3e^ ^^^tö^eljiff fudjen auffm^Oîeer/von Xar
^a^Kauffniannfcfja^t VLniPerfiGiiO)?aboit ^banbem -(anbenoujlö(;t/bicf; ettoanbte âport vö ^pcno.C5.^tbanafiu6 (iÃt jn Xra
i gt;va8 ein Mehrer Oer ©örtlich è @ c^rifft.Xra
i F^foRbtrao emeÃcpfere von (Tonpanfino#
? pfO her (lt;$t ein âPlïeger Ixir / öa berfefbe bas ^ottf^wingen moc^tc/maf^et er fidj ^um '^errn.^Kfo fnm bk était vn baoianb a«^ bc^Ãepffrovonlt;2^onflantinopet inbe^von , iXrapefonb^ ^anb/ic^t ^at co ber bolban» SUon
-ocr page 214-fat / »nnb^ciffctbtc^perbcrf'ur^/üWâ' (djm hen ^«»epen ©fatten/ ^neue vn?'Pâ' â fipecfj/hiefinhhefj^errn vonS^büf^p'r j em |Ti?minerÃöntlt;^ftgt;a6/^tJhfnÃ-(£gt;u5nââ5J tni.^n hemrefben^raffeH ^nhet ntan^i*'*â' tienfcfjdnen^wrber/vnhcnCunt^frati^^â' btefcmHfet/ ^^tthwerhem^perberfJ^, tag vuö nac^f tvaekt/ ob« R^f«IFlt;«/«^jt,
-ocr page 215-îo^rtttiÿWutetiîjHc*
^c feUf^uflhtytt'm ótfetto^Sw^fr^mt» was lt;w« fie feröert voiv Oleidjtfmm/w« ^erv^ ^ijlt;#/oticr»a»iuâ¬5hwlöienet. Other bic Bwlt;lt;frauwift «Kbt naturtic^ ale ein lt;^n; gt;cr.â¬Ã^(t^.^lt;g^ j|Ã4($ ein (^óttw/bie man 1 êu .'ïödfefe montt^aix* quot;^nï^ gt;?^^ ^à ^^ gt;nbsp;wrfudjt ronicrharn ^feuten /^ie te ^u thun
wefitiwbCTr* \£-in.*^ontkeven3(rmenien rfït^ïrbew^tben Sperber/ vü basip noc^ «it^t tang jeit/'»nb ba er bae get^t/bic fiben tag^nnb fiben nd^t/ ^Ãa (prad^bie ^unÃ? frauw : ^ae er ton jr bc^peretej bab ^eit (ic^ ^âre.bef fok er won fr lt;^cwebnffüin ^a be«* gert ber Ãèm^anbere nteft/benn ihren -feib «aeb feinem wittett/Sgt;eun er fpraebâ^âf've? gt;e ein groÃer J?err; vnb reidj an ©ut/ vnnö woUanberà nit / beun baà er fein witten ge# babenmdebtv 'Ãafpracfjbie3««8fra«w5 ^*r fottnicbtirrbifcbe lachen begeren/ beu fie were ©óttheb / fnnb ©dnliebe bing bic weren nietje nactj wunfeb in foteber maffen« Ãa fpmeb ber£t Angting:îîunwi( ieb fonjl niebts anbers. -^a fpracb bic Jungfraunn ©intemaióieb ba? auf enwerm finn niebt brim
-ocr page 216-' 'öaéSfnöcr î3u(Ã/ bringen mag/fo befd?wer id? etteft/,b4^jlâ**^ aneiiwer^enc^fommen/bi^inOaeneMiiÃ^^ â¬5fTd?(cc^t/ allere« furfttig »nö arm fdXâ' Ãricg/ahg|ivnö not^aben / »nnbemverfâ ^-ftnOen rntertban werben/ntminerfî^f^ gneben -mit,nÃaben» SOnb feather blt;â^^'^ bie Ãônig von Armenia abgenoinmen/ Ã*â^ ben 4anb wW teut verforen / vnnb-fmö^ @o(ban vnterthenig worben/rnnf mnlP ben J^epben bienen / vnb ifl f^nen bas ^lt;ââquot;â garnabegaimvnbgarabgewunnfn.^^J nacb bewachete ben Sperber emeo ariti^â 0)v\uiiie6 @on / onbbabt baf; crew r«'^ ^iiebftafftiger Rauffmann würbe / bo^^J fein 0?anma barmit gewönne/ mb ba5 tii'â gföef^aben weebte. Ãaegewebretejf^' 2itingfrauw / vnnb warb ber reicbefreHii'^^ bafttiape ^aiiffinann / ber^« ^Kalfer»»quot; vnbianb wa^y vnb beffen begeren waelt;ââ^ fer/benn be|^dnigóbitf. J^ammbnen^ febemian war/wie er ben Sperber mf er F bcçttbewad?fn/ben fcb (äffet er/foift er tew barutnb ià eefonjlieb^utbun vnbwvnbt* Ãehen» ^örbaftelbe ^aÃeUi« ôid^n/âP^'
-ocr page 217-îoÃattttfeSîimfflirtff.
®lt;fKc^ic »« g j(n ^vrften îufaÃKn Æ boe^ pre man gern barbure^/be^^unberafeai pfn/baô^apett^u beferen* .
'^on bd® egen ben'^mpefonb 6Ã^ âlt;^n2(rmenien/von'57oe$2(rc^/tt)obtegt;,., flt;lbe iÃ/vnb audj »on ^obo . x-.. / -tanbe.,
-ocr page 218-â^«^^^(iiöcr^ttc^/
Ãtrapefonî). âi^on binnen Aii ««ff^fââ^*' 6«^t ^vfnon ibüwas^^hpan ^^r ^ve^l-^^ hc S^ürrtïn BuMi 'Ãifaà ifrÃorft quot;i*^ vmb bic ^iatt '^mon tà feta ^««/»ââ^ wem^^fÃffet/ben«wtà Boeb»«ïâ ^^^^ , »aöfinö öorfe rif ^trtfr-S8nm»f«ïw/ bif ^V ter ber (irben bot Ãteffen / vanb (jofttf« lt;ââ; Oen viev Q35aÃern cwcmibic au^bcwy^^'\ 9(i^ fhe Ãen/bae ba fteiÃfCSafrafeÃ/be«« ^^' ^(be^aÃenà atebt mehr beaa «««^^^ wert von ^eenoa» Söa von berfdb^a^^i SUmoa fompt atoa ta cm ^Serg / ^fâ^^ raracb/2(bcr bie^uben beiÃen 1« waobte erÃe et att/ba Oloc Crbtricb K ab er tn ber streben tune / vanb ià bie 3a-noefe bafefbÃ/vnnb Ãbet man Ãc aiâf^^'^/y^ to feett better iÃ. $0nbiÃbcrf#(be'^fâ'^(,^ r atacbvici meifcn boefe. quot;^ab fpreffefâ* L (be/fiefepen barauÃ^etóefea/ feabe« ,)j ifef Mffefw/vaDMb ^offe/ba bie ï^^^^ y,,;^ Ãofee/ba'5ïoe fpracb : Benedicite. .3i^%^ giaab contebt für aJarybena ba iefeif« *J^,| tva^/baiveneb aern baraaÃgetvefe« 'â^jï iVb ^ae ba int^Ot^Ã/aioeobeà «âlt;^^^'â^ Ji
-ocr page 219-3^^ anntó $S^ ontcuidc.
^ï* ^erg 4(0 gd^c/vu «Sommer vul» '^âÃju^ w tott Schnees / Mf; weber â^lebe noch ^ienfe^ baraufffommen ma^Z eo ^efdjebe. oenn von ©otteoOBunber .2(1? enn^unefj ^Rücb auf? bem Sloper/bne vnben uw j®^*âdf ligt / berâ^mte begterbe von unbac^t Æ Â®**âw|Fltt fommen / vnnb vnterpunbe bat?/ job ebe beft er Pam ben bruten tbcü ^man|f/ ba wao er mftbe / ruÃet vnb emfcblteff/vnnb ba er erwachte / fanbeev fub abgefallen vn# ben amlt;25ergc / Zö a for ebt er. / er bette ©ott lt;ââgntn(t/vnbbat^ott.mttgrofferanbacbt/ âttâ^e^t e$ fepn/ba^ jm ©ott bas verbeugt / fo joofte er von feinen ©naben barauff gerne wen, ^a erfdjeinf m ein ©ngel/ ber bief; inwiberbinauff fleigen / vnbbalffjbmbar^ auff/ba^ er bie 2lrebe wol befaÃe/ vnb gieng barepn. Sönb ba er barvon feÃiebe /nom er ein %ort von ber streÃen / ^um war^eicben / ba^erbarinn gewefen wore /vnb trüge bao ^ort in öaejtl öfter/baifleenoeb b^migeo tageefnnen / vnbicb babbae ^ortgefeben, S)a 2?oe au^ ber streÃe Pam / bautvet er ein ' nbsp;nbsp;6 tatt vnben an ben Söerg / bie Ãeifu lauba?
21 iij rie.
-ocr page 220-I
©a£i2(nti«t55u£f/
rit: Ofuff bfratiöfm feitfnlt^t (io ^i^ Ãci^f farmen I bann« ware« taufent Ãtr^ cijfnC â^on Bannen fompt man i« nner ^in^ Of rn ^tatti^ci^t ^^auru^d Où
@an61 lp Oer ff pen ^tatt ein m Oer ^I» Oa am metpen jtauffmannp^aPt epn rf»'^ mef/aup aUftUanOcn/ira? man nur bewert »nO ip Of p^eppre von 'Perpa / 0)Ãan p^n er Ãaô mebr 0f lOf6 vnO ^otte6 ven Ofr nW gfn @ta«/0enn Oer reic^fp (S^ripen Ãöm^ von 4(1 funenianOen. ^uî^erfeiben^ù'* îîhaurufe vnOim ianOe wonnen viel 'ihn* pfn vnffr Ofr ^epOen geboet lt;®lt;* âP ^'^ @a(pbfrg/ nimpt pOfrman @a(n OarvoUf »nnOïp part/Oof^Upt fsficOftem poftetiâ ^eun 3^agrepfen von Xhaumfe fi^t eine 0!ta«/Oftpt ^anOania / öao ianO OarniF ipfiU/onOnif^^u^eip/^atgute^runneiv vnO frtji|frftc(jfïÃ?a|pr/vn woOnft Oer ^e^ ffr von perfw 0a;@o man von @an0a# w 3n0if n ^fucOtp) fompt man m mannw fefjön ^anO/bip i«tgt;er@tatt ^aflCat/von bee iuvor melOiutg affebfbfn / Oa Oie ^fi(i3^^ Orep MVmg infammen fommen/^on ^Jr
-ocr page 221-^o^hntóïïïontcuflte. f« fempt mon gen ©rat^/We ligtcinXag;
^W tJon bem fanbachtigen COïccr / vnnb ijl ^^n^I^f n (Statt eine/ fo ber Ãepfer won peri* H^Ãat/^ainianb nennet man Söapcre/ Jnb bas Steifen Xangebo. 2(ucb Fpreeben ®â^-^epben/baf;bie (^b*^'Ãen nicht (angle# ^â^ ntlt;^gfn/\)pn natur/ boe^ wijfen fie niebt/ ^»vonbasfommet. â^on ©racbc$eucbt â¢Â®lt;ttt bureb maneb ^anb / bif? man fompt i« ^,ï^ ®ilt;*# / bei^t ^amaa / bie was erwart
hlMiw§ bal Other fie tfl fehr v6e( gcMuivct/ 2â¢â®amp;« ^cut^ Söon (?ar«aafompt man m ^oWâUnb/basÃüjfctnoc^Xerra^ob/obcr
W -^u^. 5)a erwinbet bae Ãepfertbumb
*âgt;n 'lgt;crfia/vnb fie haben in perfia ein ' fonber @prac^/ ©tauben/ »nb
©ewo^nbät . nbsp;nbsp;nbsp;*
«ij 9Oon
-ocr page 222-^rt^^nte^h^^;
â00« 3^^^ ^e^(ti{i^«#flt;lt;«fSt^^^ bc/vnb^ebodJ^imindWirtba^-iv'â
^^ï è^^^^f^*^*^â^®^®**''öitt^l^â^^*^^??^. ! Cwr^dnigmc^ ven perftfn / lt;i«fflt;^«^'J ! fcîffM/vnî) atiffihflobent(cütii anâ¬lt;»(W' ? »nö cm wunnigfic^ -lanb/vnb ^(»t ^*â^Æ barlan allen bem/fo ber^enfef? gt;5 f (eben fol* kfthefî mepnen/baffdb ^anb Ãc t^' @cfjne^â'
-ocr page 223-3o^att«tó^'5ïonfe«ï((c.
$(.'^HP'^^^ ^ ^*^ Ãdnb'bn'fjfd^oman» *9 wl^ 'Zatter ^otiw^ 3«t cm biöcrbac 2^VW('fem 990«» bkotl'avcvon ©cfo/vü ^^8 efn ^ttr tm fcibVlt;ió»ö Æ boö §tc^ Cttudn g'^^âw^cl)\w3obfionti.^olgt;iVv'triyhm-fgt; ^ottteverhengun^^irm/ ^brr er bete gro^. K3Camp;uïfm6cv^fmtu/Oo^)n@o«Ãornad^ ^â^ÿ/M^tfibcn^fglor ^önt^ ^u-^btó Wm wak'^u öo er orm warb/was oâfiben ^^bfibcuftigfaraU»'â lt;
-ocr page 224-iC*»^ â^i*^^ ^^^Jââ5 w öK^^
4jy54«3uuuvqqu^ qud
*U3}JUnd U3Ã^J3Jm34| «ditJiâl^ ^ââ^ ï«3t«3)5) ine ïJöJj qua / n?qjj u3)(C^^âï-â^âââ^^ ^Mââââ^â-^P-â^ quaï.i^43il '3^^^^ââ^^ ^*^ ^^âà ^quot;â^ HP4)43« J«« Z^VlS â®M1« 4njqua/unniq Ãuqa 4nj
Jiià ââ-^-^^ ^-^ Qiâ^^-â^^^ê â¢^^lt;ïû iâ.tuo^r «ijPjlVJâ^-*^ ^â*â* ^*ââ* u^qjiijynv 3ij unu L/Jjldl wv^ OjJV 311 ^vq/31j )4n34j3à Oj /)3) L1^W0«âlt;1âgt;gt;^Mà 3iqojqu(ts ^llt^H Lfli^ivq/U4tij3@ unq uoa qua/jduioj qn %5^* ^ â^^â^ 43q/)^^3rai U3aiu^;j; 1135 ïiW6 upiq / 3j,i34^ ui311.193 ui:3q /1044 ?UUlrt(3â^t««-»âQ gt;W»I H^n-tg 36.iqpj3i(^ W'^^*** ï*â-â^)^^»'âCr 44quv uujq ijl SlâQ^^âà /jy^ââ'lt;ââQ Wgt;'UJ)31«l«,Uÿ l^^jpol
-ocr page 225-â ^^Hb / vnnö gehen bie Oîdnner gar fofKicfj liertie^ gcHeibet/ingiMbcttoberreibett ^buc^/mit Osbiengepeiu vnnb 'Serien fap ë iKrt/3(ber bic '^Beiher finb gar vnFeufdj/ 'ânbvngefc^affen / mit armen Ovoef lein / bic I*'fnbi^ anfiTbie .^nie geben/nad) bem leihe gfc^nitten/mitlangenC'rmeln/hi^aulfbic vrbe/vnb gehen bieSJeiber alle tgt;arfup/hagt;
-ocr page 226-©4^2(uba^«cjz
fern frfj Warften vnb vngefïrdlf C6^lt;âf l^^^ û a(6 witOc â5Beikr/o« andere 93rtirc»Wââ
loon Oer leb «tf^t [lt;»3^« wil» 3^ ianö (Tafbe tvobnetStbrahame SU« ttff' einer ^tatt/bie bet^t SUr^awarbberL fige'lateer 2(brabam geboren» '^^TL Stbrabam ge man auff eine «cU-^^â^K^ vnnb warb geboren $« ben geiten / ba^iâ'/ ^tnue gewakigwao ^u^abp{«ni«/â^|, gapten vnb ^n 2(rabien ' mnb in vief ««^^ Janhen» ^erfeibig itdnig voUbrafbY
feinem')lamen^inno» , 3tem/2^bobia$tigt$u7ïiniiiebeér®^,' X^obiae fubreau^ ber^fatf W«^^. mit feinem â^eib / onb mit feinee ®fW^J, ietb$0cnen. SUon bannen f am er in ^ ^anb »banaan/in bie @tatt Siebten« '^â bamacb gewan er von ©ottee ©««benâquot;,
SUerbengnn^ bieanbern Xanbe»
3tem/â¬a(bca bat ein gute verflens ©pracb/vnbifîbiebe^eé^praeb/bicin^^ ' feibigen ianben finb/ fo an «Xafbeen ^HJ|
-ocr page 227-3oÃ|rtiin(é iö^öttteuillc
ale^Sifaröp Sprach tn ^effcÃcm ^lt;*«îgt;ct«(îigcfîft/î)cnnî)tcanî)crnTôci|'cjj(n ^pradjen/ »nö welltet ««(^ bic obgebndjte ©pme^ knger beun bic anbem ^pradjciv ba^nianbe
âÃ^oniicm Nantie Slmafenicn/ ^ariiv
«fn gar feine 5)?dnncr/fonberu eitel Leiber finb/vnbjfiren
Bitten.
1
-ocr page 228-ïÃaÃ5 sinter ^uf^Z
çOîdntter / ber ^afur halbe« / wohnen ab bic q^d^ér/W bie ^Vfâ^ wollen bae 4anb fe(b^ haben viin0iT^iâ''âJ wollen von DenOJïannen vngemetfïei't|% vngenöuget vnb vnbe^wunge«/ nnb.p^âL fepn vnb bleiben» Sönbi|ïöip^anb^gt;^âJ^( ma au|f Der einen feiten mit hem W^ hefchlojfen/vnbipciner^nfelnöjei^'^â^ auff Der anbern feiten fahren bte nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.^
her etn QBaffer/benn jenfept bem^ï^^n^x wonnen bie W?dnner/vnb fo bK^9^5Lti mit ben OJ^annen vermifehenmbllê/ f# pt vber bao QGa|fer/ ^ber bie ^-^^â^/^ men nicht vber bie Unfein $u ben benn bie Qüeiber wbllen nicht/ baf ïhâ*â. nachfahren ober nachfolgen, ââ ^âtbiret fach / baf ein q^cib ein Ãinbelein tre würbe/vnb gebere ein ^nâblein / baé
⢠fiebern SX)attervbe:ba6qS5alfer/ob(rlt;â. 0'e ertóbten co / if ce aber ein ^bchterlnquot;'^ hehalten fie co / baf co bep îh^ttn bleibe ZJ' baf ber Ãöeiber OJîacht vnb Gewalt b(J. grb(fcr werbe. Sïlnb if eo (^bel / fo brtg^ fifj^m bie (inefe ^mf / baf ihm fein ^
-ocr page 229-^ï^tattttiéS'Jîônffuife ^lt;i«^.»a^fe«3|l eeaber ntcljt ebef/fo bfftt^ WfwfKfmbKrffbte^ruiï/vnbtbUnjïiüfic^ barumb / baf? bic (fbticntH^cbtribcfi Jewit ^^fm ©ebifbt ju ber (ihrfen fdt^tf? bert 6cbâ^ «uff wb ab ju tr erffen / tfcnu ré tret WlM preiten /Sönb baf? bic SÃrtrbeÃH^Mi» geb^ubert fepen ju bem rc^KfTen» S^Hb ïfl jit Ww / bab fuvan ^raüfprn vnb ÃÃ?annbà ^«nanber wohnen / gtriefj afo anber^tbéi ^ft^^® ^^^quot;^^^^ '^*^â^^ ^^â ^^nighir^ Ivxi jup amafon/ionb bcifït noch bK5tlt;*lt;*gt;^ÿ0 Ãl ⢠** ^lt;*«bce bic ^öm^th pon ^utafeiti »itt nut bemerken fevu/bic ju bent^rt JjQrtjl jtf 5cj, tijirt Æ ;^ic ÃontÃtn wirbt fftrt Twbigtbereit / onbanjhn ^(auben. SUnb nnenialeftrittcn bic SSRanner von 2(niafoit wif bem^ónig von iStc^ien 1 gendimt (fai »poene/ vnb verloren bic 2i)ï4ttnervon^^i wiop^cn Streit/ vnb tvut-ben alle é^fdjlèO ^n. ^nb bic .Königin vnb bie lt;'3ri'blt;r vèit ⢠SSf^*^ '*â^lt;».offcl«n/»«b trjurnfen vber jr 9J(wner/ba^ fie bie anbem aUc^ crFdjUi^
Ãanac^ ntaclgt;tè'fïe ein gro^ i^eer vort â^cibern/jogè fur^ie^ien/tobte vu watert
-ocr page 230-011(^,5^01 ^7 Ud^WiJttfw ww^rSnuJ new v^V^^^P^ Wlt;*^ quot;^^jSü
jc^fj^ i^r rr^iW amp;t ^awni ün^^ ^JÃ
Ã(ge« ^W(tmvKi«gt;»ej^-/ w«Q ^otf/êbbén fónght Ãb fciw m®
b^ fu ^(Hbfi: voll JHà bffomiwrt .^|ù i èer^tfr ,ëâttbi«(îWWûtt'5«^gt;'tâ^â^ÿA amp;â$?*à lt;^!ibi'rc Caitb^lhaclj^ofbâ-§âS ÿrn^loÃÃr^à fefeT^ wtt^Men vbawiliöcjvnóobc teÿ*^-i ;v«6 teivae feÃK^h'fîe ©6« ^i^Wâ⢠bvnn'tvo er m ei« ^aub f^m/ba er vorâ!^® wefen w^o / fo bayivä^ if nite ^f «if W' j, »ob nbsp;nbsp;nbsp;fa ^iqanl^itcii^sv^ii^ü^^^
. j. tr^wdfff g(baW(f/vnbtt'ÿ«/ Æ,;, äarfetrtt^bildà ' â ''âquot;â'
:5{ - nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'''53ü)l|
-ocr page 231-3oÃannfé5^onff«(nc.
^on ^t^iopia / ta^ ift ^WenlatiV/
â nbsp;nbsp;»nb ben halten/fo nur fût s«^
(c^J^^'â ^^uib (tâtbiopta «g( auff ber uni« ^^^bern feiten hep Q^atbea/vnub weeree bi^m QÃ-gppten/ vubiftut ^weptbcit $ctbei(et/ in bie obern vnb vnbem. ^i( »ber 69fRt Q5rpn / vnnb (igt ^egen ber jonnen 4nffgnng/ vnb bic niber gegen Mittag/ vu )nib bic iem in berbe ianben feptvarp / boc^ Rb fie fc^warper in ber îîibern / beun bic teonn batt u incbr frufl^z ediere nennen tic
-ocr page 232-SRtMtt W^ahianm / voit t'en ÃKowti Ne wohn en. ^ep oem inni? î|î fin tg tm tag a(o faU/ Dafi j^n ntemant w«» mag/vnî) nac^to afo^ei^/ Onf? ibn ââS rûren mag. 3â ^*tbmpten finO bi( ^lt; fo trüb/vnô gefat^en von bm/Oô ^(à ^^^if viel ficcb mm / vnô tnt (ang kben mlt;t3j v Ãaben aneb gar btef vnb viel bao0rnnfââ' bcmlfîb. gt;j)abfnaucb grauirf5gt;gt;trweii ; ' fi( geboren werben / vnnb je after fie fi^^'gt; fc^war^er bau /)ar wm. @tc elfen gn^^â ^' mg/ vnbwerben feiebtUeb trnnefen. -*^ââ »nter anbern ^nnbern tà bao em gW: OBunber/b^ an etlicben Gebirgen ^mfP^ he haben ntt mehr ben eut 5«f/vn fmb W mei fcbneHerbenanbcrXent/vnbilÃbfro^ ' mtbbaoSSein afogrof vnbbreit/ba^er)^^' enten (Schatten nibt vber affen feinen few fo er lieh an ben Ovuefen (egt/vn ben (ë^^J gen ber lt;Sonnen fe^rt/etliche nennen W'â ten (Ãthiopien (fnfio.^m ff(bè^anbÃ:t^gt;^ pien (tgtetn^tatt/hetlfetèiba/ â?ÃonM^ iten ber fertigen brep ^dmg enter wno/»â®â
dllamp;a Ãonig v«îgt; ^(rr ivae*
ÃJe»
3o§atttiiéSy?0ttfrtiine.
^^tt^mita/vnVöuten èUett^cfîd^ ^f / bic man ba findet/ von ben Leuten »ob jrer fnrb/vnX^roffen kaufen»
CW ^bien i^ ^ar ein gro)Tc6 ^nnb/vunb êwl ià in brei) ^bci( get^eüt/^n bic mnv btrn/mbic mittcl/vnin bic mebrem/ ^fttnifb fagc^ic vonber minbem ^nbien/ »ub wie manbamneb ^^ ^^â lt;iâbcrn o menen «O H font
-ocr page 234-'öa^2fnï)cr^«camp;/ fomtncn ma^ »on einer tn bte anöcr» â33^ MfoiÃ^arvtl er^ebietven mane^erfep^â'' fe(n »nb Janhen / Gebirgen/ ^affcfH/ ââ; «jitnï)er(tc^en(ortten/-(e«ten/vnïgt;m^tK^^''^ fep S^bteren /nuc^ fonfï vongar fef^^âââ^'â Creaturen / bic @otf tn öem 4a«kglt;W^ fenÃat Ãgt;ennber /^mmefvnötffffrt^J fc^affen Ãat / mit eine^i lüort / ôein t)î lt;ââ® mitgite^ / ôaO er bie munberben fer lt;?fflt;â®âJ ren machen md^e / knn bureb hew««^â 6arltc^e 07aturen ber (^efebopif er^nnfâ, wir bte ^tttmdebfifeit bef; èe^dplfere / W^ umb fol man an bicfen hingen garnît wJ feln /babe^nifbt war fep/ fintemafitt^ââquot;' biefen vnb aiïen^anben mercflîeben fîl^^âJ Ãdret/ba^ ©otte^ âÃBnnherwerif ntent^'â^ erlebten fan nodj mag/ an 4anbfn ^«â^^1 gormen/©eÃa(t vnb ^at nren»?V?an iââ'quot;ââ war alfee ©ewürme / aKer fftegenben «âââ!J IlteÃenben hingen/maà wunbere man banj erfennet â¬S)?an fomptvon ©t^iopiftiehe C97oran(anbm3nhïen/bnrcb maneb^ ©ebirge/vnb wnnherbareo ianh.^n' 'â'^, rer 3nhia ift fafl ^ct^/^te anher îfî fn^/^Jj â
-ocr page 235-. 3o|a««fÃ?aîoMfcÃ
I ^G« bet| / vnnb ^elt;et bee mutef3nbia/ ^Ã?â^ ^^^ff« We mwber3nbta/bîe qi at;
' ' bâf! quot;^^^^^^^(»Herjiefreuretaffobart/
â ftX^^^'^.®^^wtvtrr/gt;0nbfinbba6bteâfe ^^â^â^^^ w I)a64^anbb«nlt;if/vnb met^ benftlben (frifraUen wacb fe ^v / btc ba fauter vtinb *?^'^^?^^lt;*«öfiâ^w«tae/ finb etivae 9 F^btaUpf/vnbaUÃart/bafjmanfienïït »WemGelten rub arbert werden mu^ / ebe Heiauterwerbê.^nbenbrepen^nbien finb
; serviel fonber 3«fe(« vuub -fanber/ vnnb
, rembbe ©luen / ©ewon^etten »nb (^fau; Sr/S^r (efbame laturen / an SOïenfe^en/
j '-^bieren / logden / ©ewurmen / Xanben ^ttblt;25ergen. ,^iclanb2gt;nbiababcnbcn J^wn »onbern OKafTer^nbia/ vnnbbic ^tute/foauffbem'^aÃerwobueu/finbaHc
1 Heiebvnbgefb/aföob fiebte ^eelfucftlw j nbsp;nbsp;ben.^uef) finbet man in bem^affer 3nbi a
«inneren 4?)e(baum / ber bretfftg @cljuc^
, ^lt;»Mdâ0» 3tt3ttbtaÃ'nbmef-(anbvnb3n^ ' fein/ ba maneb funfftanfent mellen wen tÃ/ ; wb^atfe^fiebe jr fonber ^anb / gebiet vnb
-ocr page 236-iqpp^a «1 îJ^^ «P th ^-â^£ *«^^»p8;4J«lt; «4?QUV dl§ .PQ ww^pw 31143qo/3«o^ »? ^^ fliwà pa/U3^ll3j43ö43j|V£[t, »gt; «^ÃW ^^lt;i JJ^Ã^N ^J-M* âJtâ^ / ^P^ oj)v j.iJuà 3^iqj3j3.M éll»»G3 *««§W«^ U3U»VaÃjyü^3jUUVl« Snv^ / wa«v? iwJJïQ «ö« ^^»tgt; quua / mq ^ïr]- U43q«v )3W«oaqua/vnu3@ qua^iQ3W pfewpï^^^ï^â^' /ö^t«'ilt;rpilp§.5*gt;Q/lt;i«*gt;? JiPijiviqnC wâ Z^^^C *ujq43q.i3a ïn3^ qua jhltó Pâ^' ^â^âï /U54qvj n? 3quv}â uoq j^iw 0 /4332Ã31«3Qi|nV/3^4.H3@ 3^3.l)U»UjnV4à ^4V£Kgt; â¢*^P® â¢â^?^X ^ ^.Ult;ttw® U43quoJ /43q lt;ilÃÃö5â^P^â^â^ *â^nâ^Ã^jPN«y «303^43) ^ÃQ/^*^«lt; HJUIUKâ.^ «3 «lt; n? )3qa uvui ^ vq «4^1? pH^ ^Jp^-toJ qjuviu ^34nq ^m«43q ,I(ttlt3U( »?43aVï^.l (pvj4a 43quv 31(^ â111341 L M»JP W^âJW «j ujquy / U34^vj lilt) 311 (101 «WQ / ^PâââT ^'ââ¢â^ ^ttV431«ttl.lU U3UIUIO^ 3l|/ïlPïl-ââP^ *»^^lt;Ã|w63p5lt;blt;W?tt3^3ai i/nuâJ3qua ï|»J qmj uJiquC m quv^ 3.1(^ âpJlPJ^^ ^ââ*âÃâS) -lt;^^»0134 3^,ï)e3hv^ j«ïi MXlP^j^^ 43quvui3 uoa qmj / U31UV^
Aj)nçîgt;A34W)s^vlt;^
-ocr page 237-3o5lt;ïïiHt^5'5ÃötUcin(fcgt;
-^âjM/öafuibethcbe ïERdnner an ben ©f«* ^«ebten alfo^cbrocfjcn/ba^ ftef^n b^nget| W «uff bie Ãnie» 2(kr fù §aben vief guter Halben vnnö 2{r^nep/barmit fieee wiber ^Iftrucf en in ben Xeib. 3f ^»^ / ^^ ber feibeu ^tmee barff niemanbe fein (f ifen in ben ^Wen ^aben/benn in ber@egne pnb vief wlagneten/aueljfinbSteinwnbJetfen/bic ^ifen anfieb iw|w / ;©arumb/in »eU^cm ®W ^*ifen were /ba^iûgen bic 59ïagne^ ten an p'f^/bap bie â¬eut vnb^ut verburben. âi^on Ãrmee fompt man in ein ^nfet / bic Wet^aiux / biefelbigeiff gar fruchtbar an ^cin/ Ãom/ »nb an allen ^vuebten / vnnb Wae etwan eine greife Ãauffmannfebafft 'Porte. Other ba$ Wer bat fie faà gar ver# fllt;et»nb geminbert / i|î atteb vorzeiten ein Ãhnigreieb gewefen/^Ãnnb waeber Ãönig 1 atfomdebtig/ba^ er borgte preiten mit bem 1 Ãdnigvonälepnbriat
Otuebfinbin benfetben Unfein viel X6«^ wen/vnb anbere freebe Xhier/vitb ein nmn^ ber i bao man bie ^u ianb niebt mol glauben
«iag;vnlgt;ipïgt;o(t2war*
O «if Ãâ4
©Of? rinhâf ^«cÃZ 55a pnö lt;ïMf^ w öcnfrlben ianöftt grofpj SÃ?4«fc/ alö^K^u ianöcbu* ^«^^^
finb / SUnnbman muf: gar grope WenâJ öein-(anï)e^aben/ïnetnem,eg(tffjert/;)lt;âWiâ befonber / ba^ fie bie ^eufâ ermurgen/ o^er man mde^te fouft / met'ermbem ianïgt;o^^^ ^dufern/vorinennit^feihen» Ã5nîgt;|lt;*lâ^ ï)ie Jjepöen ie^nnöMjfeib-ianö innen/ïâettrt fiebaben eoöen QriÃenabgetvunnen^
-ocr page 239-3o^öunt^S7Iönfan((cgt; ^^^ÃVog 3n^i^ti / wo ber âPfeffer ''â^f^^t/ einem Jungbrunnen/Wieman ein ubenbig â^Beib mit jrem tobten 5SRann begrdbt/bie 'ÃBeiber mehr ââ Sartö
»nb QBein trinef en beim bieO)Jannegt;
CW'^â^*^ ^«îâ^^^ / ^^â^ 01âoÃen etatt / ^eu# 1^1 Bet man »onOna/oubfompt «über ®v!:^Ãtatt@arque/biccmebe(e»nbgutc ©tattifi/bärinncnfinbvKtd^riÃenivntc/ anc^ viel Ãirc^en/bfe Ogier bat laÃ'en bau# wen / ba er balfelbige 4^anb gewan» â^bn 0 v ©ar#
-ocr page 240-'^asTiiihiâ^ucB/
(Sartiue^eud^f man burt^ bae CWecf/v«»^ tanac^ fompt man Ãurc^ ^orme/baeià Wiâ^ ^anb ba ber 'Pfeffer wdebfn / »nö ba mauft^ bautt)cf/93nb t0^« wijpen/ba^ mer^^enbf i« ter ganzen 'ïöelt f cin Pfeffer tudeij ^t/ben^ attem öa/^ mddj^t wol ac^rjeBenîïagrfp^ ffn fang/ vnb tm ©emifb vnb ©rpreueb/b^ fr mdeb^f/banmete berfefb 4^gicr ômo grep fe 0fdff e/ba er bie geman/vnb §ei|fet bie lt;W ned? ^fanbrte/ beun er gäbe f Ãr ben hamert , ferner ©ro^franmen^ne^ren/btemaefeâ^^ S0a«erö ©otfnebö ?j?uncr / vnb bief 5^^^ bnmta / vnb maà bef -^Dohebue won CSKni? JÃ^odjtergernefen* ^ie anber ©tatt ^eiff^ ^(oranfe / nach ferner ^diteer/ biefelbeÃW ^icrentma/vnb bief fr CO^utter 93Krifa'rgt;J waà feme 2(ne ober ©roffraume / bef ^ mgeà SSettepomà wn Sängern ©beheb^^ QBeib / vnnb maà ^forentma @amfb«â^ ^teebter / ben man nennet ber tourne / v«â® maà Verebten (?ebwefter / bie ^dmg ^^^ rofum gebar. ^berbie^tatt^foranfeM nun ihren tarnen verdnbert / vnnb beifp
-ocr page 241-3ûÃattnî^S5?oiitetrtn^
Fen wter emanlnt/bcnn feià glt;»v ein ôult; ^anb/ aUcin DaO ee gar bet^ iÃ/vnnb wer öer â¢b«? nicht gewöhnet h^t/ber niüibte nicht ba Hoben,
Sie SSäumiin/barnn her ^Pfeifer waeh^ fet/fmb geftaU als will» Oveben/bte nebenöen gebawten (£tf ern wachfen / vnb fieh nnben Stauben an|f$iehn/ ö^fie mögen Wachfen» Ser Pfeifer wnchfit in örepertep weife / vn^ gibt Drep mal Srncht. Sie erfte Smeht^ien^
1 nbsp;nbsp;getanbenSÃdumUn/gldch aUlangJ^^el^
MÃfiblüt/ Serfelbe ho (fettâer lange ^weri »nöba ju ianb heiitet er @orbatin.Sunb fo man feie errett Fracht abliebt / fo fompt ein onber polp / vnnöbie anher Spricht hengee grün am StduhUn / vnö hoft ©nlgwlchf »nb fo mano ablteft / ifl e^ weif; vnHlcinev bennbcrerllivnbeiftt'^öanoÃ/anffXentfeh weiffer Pfeffer! feeffclbenfahvt man wenig auf bon lanbe( benn fie behalten ihn felber / bener hat ein beffer '57atnr bennbie aubernf iS^ià auch aller Pfeffer von errett weià / o? bergran aloXrcaMin)2lbcr fo man ihn ah^
i nbsp;nbsp;Ue^i fo borret man ihn baf; er fehwarh wirt f
-ocr page 242-^tW^hi^cv ^U(^/
âf^man 5'«^« »«ô S'rcubd borrctfc maij 1« crjîfû^ aamp;(t^t/t|l cr alegro^ afeS^reuhef^ becr/vttnböe^ bepen weiÃen ^feffer^i^ci^ weniÃpein 3« ^^â»i ©eÃrenefj/baöerâpfffâ^ fer waefjpt / i|î ^ar vief ©ewurme vnb bóR :X^bter/bie ben Pfeffer effen/ vnb fein çüff«/ benneripfröpeife^^cé^dbftwan/e^eieb in bie Xanb fam / gehöree / bap bie ^enfeblt;ilt;â ©epreneb anpoffen mit fenwer / bveb niefei fo grop/bap bie Steubini verbrennen/ beurt ; pe pnb f^r beper Jjon / fie machen moi»b« ! @.3'âamp;lt;^tt^^*âlt;âWt/ba6^ibi^bei|fet/v»vört anberm ^rant/ein 3van e^/ben bieX^i^'â''â** âTBurm flieÃen / barumb wirbt ber âpfeifet aneb beper pbwär«ervnnb gemmplfertet» QBenn fic in ben ©tauben $u febapen Pâ/ ; ben / fo ge^en fte barepn wof verwaret «rtf QBaffen / bap pe peper pnb vor benfeibi^fââ bdfen Spieren.
3« bem^anbe von ^omb/ nicht ferm b^j^ von /an einem enbebaber fpfefferwaepF ip ein pobee^ebirg/genanntâpaiumbe/j^^ ein ©tatt vnben baran/ bie peilet aueP âPlt;^ (umbe / ^a entfprin^et ein ^runn / berF
1
-ocr page 243-R^maef / vnb a(6 maniucfj flunk iwife^m *lt;*3 vnö tu eÃt ifl/af fo biet verwan^eft er fcigt; «^färbe unnbgefetjmaet OBer helfen örep wat nüchtern trinket/ ber genüfet an vieten ^tec^tbumb/eewere bennke Xobtfuebt/ ^ub mac^t fc^onc vnb junge ^eut/unnb tret öefarbet^öafc^einen bic lent alteren jung/ K jn fr in cf en / vnb pnb gefunbt / vnl^eip# ber
-ocr page 244-fcer ^UttÃ^fUttn/ »ntgt; J cb trau cf fein ^^^'^^^ mic^ kOaucf^te I ù^ were Lefler ^{ââ¦ââ^^g ÃJJan mepnete Iba^ er an^; bem âpanâïâ^âl ^tcire/vnferber (frben/wb breeze benn lt;*â*â gu'palwmbe»
^nbemfefben Xattöei(ïgewo6tt§«t/*p^ etn^ann (hrbt-fo begrübet man fem î^dp (ebcnbig mitjm. 3à ââberber OJïaun (ÃW gewefen/fo verbrennt man ben tobten SS)ïlt;â*
-ocr page 245-SôJahhté SyjötittwiÃe* ^ttîibaetebenbig ^Bcibnut nnanber/^m H^nicmicu^ic balise ièâbc fep fe fralftig/ b§ wiannvnb âMabweber tobtnocbtebenbi^ Himincr tJocinanberfoUc» gefebeibenwer^ îâcn/vnb ob bae ^Betb beu îXobt nicht Inbeit ^4 / mit Ihrem lt;£âhe(ichen OJîann.ber vbefô ®î^b Ãut$ mit f r habe gelitten/ btefelb befenu «wt nimmer fein lihre/vnb belt mart fie fur Jj*^ Wââ ^eib» J^nt fie aber Ãinber/ ma^ fie lebenbig bleiben / boep helt man 0e niche ^fr erbarcr. Sönb wil fie lieber mit bent ^anne gerben/ben mit ben jtinber n lebens big bleiben/fo helt man fie fur heilig.QBenn âberbaeQSeib e^e girbt bennber^Jïann/fo ntag eeber 2Dïann thun/ob er wil/wnb ig jm reinfehanb« 2(uch0nbbie l^tnnwenvnge^ fchaffen/vnb haben mehr ^arte benn bié Ã^dnner.k^öig auch gar gut ^Dem tm felbetUanb/vnbtrincFenbieQBet^
bervilmehr'Ãöeinebennbie
SVï4nnetf
$3bm
-ocr page 246-^aé2(n^a55uc^/
^om £ntib ^^abron/ ta^ man n^'^^
paluink / wa6 cm ^ôtugreKi? / quot;. crbauivct/hc J^aupfjlattÃctfrct ^a warb 0. Xbomae gemartert grabenjag allba acht fnmbert jar. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'
mgOgter bae^anb gewan / bauweteert , ^trc^cm @.X6omaó ^|rf/f«»â^^ â
-ocr page 247-3o^attnif?55ïonec«tnegt;
5«mb ergeben / ein 0arff mit ©o(bf tnnö ® über, ^ie won 2(|fçrien führten ihn gen wîefopoumien / ba Hieb er mehr benn feeh^ ^âSia^^arnaejjnamenfnbievon^nbien/ mhââtm in mit gemalt miber gen â¬a(amien/ âpnb legten in in ben (^hrenfehrem / ba er vor stegen mao/^ic haben fein J^anb wOrm/ lâlt;imiterin ©otteo iöitiiben greiff / auffer^
-ocr page 248-'^aÃ^fiih'V^^ncO/
öveffe ^unbcr^cufjcn ba. 93nb wewiR^ manbt ÃfagvnnbStnfpruffj an ben anberrt Ãat/fp fd^rnbetber Kläger pin 3nr(bf auff einen Sörieff / vnbber quot;ïÃibe rt^cü fein Oveb^ andj anffeinenSSrieff/vnb (egen benn berf^ tbeil jrâ^rieff in 0» ïXbemaxO^anbi' »«ââJ ben nicijt (ang bama^ fo lef;fbie ^«nW w ^bdlöbcr ba wreekt hat / baffe (big ^»^^ leinfa((en/vnbbeÃe(tba6^nefPeinbe^Ji^ bem X(Ki(e / ber ba recht hat/ aieben« âV^ ba$ ©eriebtebie ^X^rthtit bem/be^^SiwF (ein in ber f?anb b(ieben ifî / »nb fontpf aM^ 1 »ie( Xlcirb von fermen ianben bar ; re«Jâ^ ÃL?rthei( An erfahren. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,
2(nch febreibet @. ©regorinoinf®*â^^ ©oeeuo/ein groffeo 5üunber von ö^?^ ma. 3« ber bei(igen Carwechen Æ 9gt;a(mfag/vn^u Opern /fe^t manlt;Oâ*r roaeJ^ei(igt§Mmba«ffein 2((far/vnbgtââa fbmin feine ^anb parttefeien bef ÃfiJâF ^aeramenfo/ vnfero
«am/vnb weither efhnpen 07?enfcb vuR /?£?v?\gt;a?7 ©ottempfaben will bemgâ^â , ein Opien / ip fein anberober SÃfenpb Jâ^
-ocr page 249-3o§^ttttti^^'^ûttfcuin6
«à » â^cldjcv abcrbafcfbfî^uâcÃctvnwir^ Mkîj««; fo |cucbt cr ben 2(rm$u jm/vil bc^i fc^ku^tbie ^anb/vttnb fomptber CÃÃenfefî tenu mebt Mlb un ÃKeuw vnb^dc^/Ri vba dje benn cv aiiR ber Ãirc^cn fompt .^»u fclbcn ^anbiR nwe^ vil ^unbere voXBafi fernvbkSbUmgcReitu
â^ou bdu Santi Samort / in tem t'ic ^(Utnadenb geben/ batten ce fût (un:» be/baR man ben leib anbere f tei^ bc/bennjn©ottgefdjaf#
fenbat.
Ote Xanb Xamori iR bep^mepvnnb ^rojfûntfnig S^agrepfen vorn Xanbe ba @.Xbpma$innentigt / vnb^evubt man von «S.^^omao Xanbe gen Xamori buretj mandje milbe TBuRe / etman bureb ^cer/etwa^n Xanb,§n lamoriiR ©ctvoii beit/bj basSOotet i co fep '5)Ãann ober X'3eib Æ nadet geben / vnnb fatten baR eofûnbe fep/ wenn ein ^cnfe^ benleib anberb ^iere ben« in^ottgefebaffen^abe/vnnbmepnen/baR , Xlbamvnb lt;2ua ane^ fepen nacf et gangen»
^p ij Cic
-ocr page 250-îôu^ sinteer ^uc^Z ©û haben auch feine C^Ãe/wib nKT^mnlti^ /egiie^er 0J?ann muge mit einer jtbern 5r4^
wen ^uthun Ãaben/obn aUc^nnb/beeb M |ie mit feinem anbern S0?ann befötn«â J jep/bi^ ba^ fie ^ebieretöpree^en ««^Ã^ ein QBeib fe^r »nrec^t t^ete / wenn fît n» . ^annverfaÃte/bepfr^ufc^faffen/ober |r mfe^alfen habe. Seeb haben fü nun^ in ber ©ebur ,quot;. quot;nbsp;w(6 / ^^^ â
-ocr page 251-3ö6anniéS)7oiHcui((c.
Ãab ce auch gebotte/ /©a er fprac^ ;« 2(amp;aitt wö ^«a: â^ac^fet »nö mehret euch/nù er^ füllet haÃ^Töth ch / ^arumbfanniemanb in hemfetben ianh recht fagè/mer few Söat^ ter fep/onö erbet niemand hen andern/ vnnö tmehrtfieh einer hij; jur he ft @«te/»nhem unher be^ unsern ©me» ©oià auch tin tu« gentiich gut shield' / allein bj fie ein grolTcn ©ebreÃen haben/baoiÃ/baà fie mehr^îwv fehenÃetfeh elfen I benn anber ©peiÃ/ vnnb haben bofh^rot / ^ein vub^lciÃh gnug/ ^Ãarumb Ãnbet man ÃaufÃeute / bie 5vinb« lein in baÃelbe ^anb führ en/vnb ner fauffen fie/baà man fie eÃe. ® affeibige ianb ià ab ferrne /baà man bao@eÃirn an bemJ^imcl / baober Q.Ãagen heiÃt/ ober ^oluo/oberSe^ ptentrionalto/ober Sörfue / vnnb viel anber ©eÃirn /bie man hit fihet / vnb bort nicht ge« fehen mag.SÃnb ab fieh bie @chifÃtut hit in lanb nach bemfelben âïöagen / obérant berm@eÃirn/richten. 2((fo richten fie fich auchinbemfelben ^anbe nach anberm ©t« Ãirn / bie wir hit ^u ianbe auch i'ithi Ãhtn /
1 baoheiffet'^oluo2(ntartt(uo.90nbalfobe^ 1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nj Ãibt(
-ocr page 252-©4£î2(iiba®«cJ/
fïnbff man / baf; ^crufaJem mitten trt Ãâ^^ ^dtip» Ã)fnn ate ferme ^ff^f^f^^t'â*â^
*??iber(anben (t^t / abferm hgteea«^ vûit 3iibien/ba0fiet|fet4gt;berfanb/oberX?rKnf/ baetflber-Sonnen 3(n|fgang. ^af aM ^anfafem mitten in her ^eftfep/baebt*â weftret man bamit / Q.Benn man auff btn â¬9?ttta^ewâ¬5(fn aiiffricbtefoti^eimpietn' fc ^ibf pe fan ? Sef^atten auffbie feiten/ af^ j
-ocr page 253-â^ô^auniéSyîôtttcuKk.
e^t^utinhe^n lanbenjbaômactjt/wftt tag; »nDnaefjt «Web lang (mb- §u ^cvufaUni ip garem neff pfuÃ Æ wer Oarepn pcigt m ber Jett Ifo tag vnOnaebt gleich finù/ ob Dem pc# ^(t merthtebenbie toonn gitteb vtmö eben/ bap man tool nteref en mag/baft ^JcnifaUm tintten in be v Xöelt ip^SOnb haben öao aucb aupbemlt;Sprneb^anibó/tnbeinâp[alter/ Bt optratuseftinmedioterre. .©(16 tà auff SleutfcbiCbotthatonpfJ^evlgcwircfetim tnittelbept^rbtricb^.
âÃ^om Sanb ^^l'i^'^^^^ ^^''^â^^'^ / ^^ fiel} bie ieut jetc^nen an bet @tirnjnit beiden ©fenz onbiodc^ptoiet 'iöürBbarmn.
S^nua onb Simobar / bie jwep lanbe poffen an emanber / on erpltcb ^enebt .mangen'^tmobar oon Tamori jur reebtenhanbt Æ onnb ip @tmobar gar ein grop onb mdebtigb^tonigreiebtOtUba öeicb? nen peb bie -lente an ber ©timen mit glnen#
; b(nSÃrenneipn,?önnbbarmit meinen fie/ \ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^ Hij M
-ocr page 254-©aö2(n^/r^uc6/
Leuten von lamorii vnnh fmh m ôliw«^ vnh harbep viel 3nfe(n/von henen gar^ §u fa^en were, ^öarbep hat ein grof? ^ vnh jnfeO peifn 3ana/ hie hegreiffet ni codeer wol ^wep tanfent metfen/her Ãe Æ â ' fahren moite. Ser Ãdnig ha ^u Xanh tfl gj madjttg/^at mot ftben ^óntg vnter /m» ? hemfelben 4^anhemae^^f viel ^ür$c/'â StXgpix/^dgclin/ ^mter vnnh S9'î«râ^^Jâj
-ocr page 255-3o§attttféSy2ötttcuinc*
»nb wac^fcn bic ^^ufcatmif; vnnb ?Ã?aÃiy Æ Â»HcbG« -tanbbic ^afdnu^meinem roef wacljfcn/vnö fmb '5ïujfen ge fcHecljt. ^et ^ónignon ^mma^mgar emenWfllie^ew ^alUjl 1 barimt er wohnet / benn alle ©taf^ feien/baranfirmaninben^altaÃgebet/finö etliche gûtben/etliclje fitbern/ vnnbbie kiften hf^ finb y^cvicrtheiU von @olb vnb@über/ gegen einanber/UeCOïanwren fmbinnwcn^ bigatte mitgulben vnb fitbern SStattem v^ berjogcn/ 3« benâStauern finb viel 3\itt(;rlt; tietje X^aten gewirkt vnb gefcfjrieben. 3« bem obertten @aal fïebet 4gt;gier$4.eben vnö ©ctjlacfjten / gar wer^ticbâgebilbct vnb er^ grabeni '^ic er emp Seanetreictj in baÃetbc lanb temmenift Æ Wie er alle ianb gewan/ »on 3vombi^ gen 3nbien; wie jn bie ©óttin Srobiana atfo verzaubert/ baà er nit gerben moetjt/vnb baà er auch notlj vber zwephun# bert jaren auà 3nbienin ^ran^reic^fami baà ermeht anbero wuÃte / bennbaà er nietjc tengerbenneinjar auà gewefen wer. SOnö atöer in Sranefreictj fame/verwunbert er t fietj/baà fiebbie â¬eut atfo gar verdnbert het^
-ocr page 256-î^aé^^utidâ^uc^l
fett/t« ditem jan ben er fanme» 3ucf? pf^fti an ben ïOïauren viel groffer @(rdt/Wclt;^ wan gefebeben fmb vó bem groffen Jurfint i ^eewr/2((exanber/.^erfn(ee/^epfer(£aro* gt;nbsp;fo/vnnb von viel anbern Ãrenbarn ^ârfïett/ baoboeb »ngJeub iftbcn bingen / bic X)gKiâ get^an ^at/ benn wer ^« feinen geiten nif bf« lt;rbrifïen@(anben batt/ben bedwang er w» ^uffgang ber ©onnen bif? 311 5?tberga«)ï ber@onen.S0nb noeb bent be^ tago bahnte bic .berm von 3nbien fnnen/bie vo^gâ^ Linien ^erfonunen finb. 2lucb fwb ân bnâ -lanbe 3nna vil me^r (i briften @t4tt/ benâ in allen Ãönigfeieben finb/bie wir bi^bn genennet baben. £9ïan liefet aueb in ^ââ^nfeb ben @aal/ wie 4?»gier lang .^dnig Carols# Befangner wao. Sönb lag^n 0)ïeebcin^^ââ @tatt à labien / vnnb wie er lebig warbe/ bâ 5tdnig 3ofore in JraneFreub «og/ba üf^lâ Ãonig tfaroluo lebig/barutnb/ba^/rbnlt; ^dnig 3ofore befiritte / vnb ba ballt inâv gier/vnb ertobtet ben ^dnig 3ofore/vorbfr @fatt ^aon. Sönb ba er lebig warbe/^ w J WlW W^ «Ãfçben / benn er èdte in ^â^âj.^^J
-ocr page 257-^^fijlen4,eutburebde(gt;ten. SÃnbba^^gier onficng ;u ziehen wiber bie .^enben/mb wb 1 ^r bie ^?3ticljri|lett leut/ba f am er in^önig JoforeoC3at terelanb/beit er ertóbtet bette.
1 Ãerfelbe^oforeovöatterbieft Ãdm'ÃSSe# re%r?^nbbaber portez ba^ Ogier in fern ianb fommen waamp;i legte er ee an mit ben SOïnncljen/bie 2^empler beijfen/ba^ fie )bm Ogier »errie fgt;ten vnb gefangen geben.^bet b«$ gefefjabe nit/xmbOgier gewan bgianb/ vnb
-ocr page 258-'Qa^ sillier ^nc^z
»nb barnac^ all anber ^anb i bic «â^Z?^ pen tvaren l vnnö nannte ficb fdber jtumptfer. Ãcnn er fm'tte nù^fvmPlt;S »nb^eut/ober^errfc^alft^ngetvinneJJ/ attetn barumb / ba^ er mdebt bie ^â^J;?^( jum^bri|ïüc^en@Unbenbrtngen.S'»âJ fn ben fdbenXanbe mepnen/ 42)Ãur (c^ ^^J fep an enben ba ©ótt(tefj ^eut wol«^ââ^*^ fo( nof^ bermber femen/aUe lt;^anbeoWââ^ tcr Orbnuipq fepen. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lt;4 ,
3fem/ber ^ont^ von^ana t|Ãafp j ' fig/bo^ er bief bat y^efneget mtf be«t«9^L , bcrba beiKetber greffe ^nnb/ben tP^â'®a : webnfteb nennet ^an / a(fo wil teb i nennen / pur narb btefem ^ueb / 'ââ^Là »itten.® er (Ian ip ber dberp vnb »t^^^i 5îepfer/ben bte (Sonne eberfebeinet-(i'ââ^ ^^^ mepnet aneb/ee fep fein anber-^err bex^
' nbsp;nbsp;nbsp;(bottfep/xrrim J?immef/vnberâiC^
(Irbcn.^ocbbatinber.^tW nbsp;nbsp;'
^ana bisweilen »ber# nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;1
wunben»
-ocr page 259-3oÃannié55^ôtttcuinc.
^on ten bauten 'piicben ©nt ^^alt;â (amacfj/wu ba ïö^cet auffâRäumen wac^ p f«/b«6 auch J^onig /â^cin vnb ©ifft negt/baöfc^ebltc^erbennanbfr föifft/vnönm^runbt# (ofcnScc»
^^c^enobct ^a{amac^ ffïcm lanb/ 3^?^itt Jompt man ven^ana/ »nb tje 'S lt;tnm4(fe(i^^pnt3m(^ / moigeMu#
-ocr page 260-^ôas^SfnlJfr^ucamp;l
wet rnttgroffen Stutten. ^afnW'^â^wâ^â^ Oahnn gwt ÃJïcel tv4clj^f/a($ twr f6 von3*â tem '5Bf t^cn.-S^aö ©a^t von öcttSöó«^ horree man an ^er ©enen Oarauf; wlt;^J mtUk/bae ift gut S9ïed / fo ce ï^urr wirfâ ^y Itdjc ^aum geben gutcn^ucfcr/ctln'^^^â''â^ gen ^em/etftebe bae befefre amp;ifftl M®^J öer i^pnarfe oOeranber ^unp barfürÃ^f tfï.2((ete^ Da n\iefagtman,!)a]5bie3^^â'' beffelben ^tfftee vie( verfefjïeFet (xttfH, 0â vermepnetenben (Thnfien barmrt jnvO'ö' ben / vnnb füget fteff/ ba^ cm 3uï»e lgt;lt;«^â®quot; gefangen (ag / ber befannte / ba^ ee »lt;*ââââ1 re» Ãarnaefj mürben fie att gefangf«'â^' gemarfert/ba^ ce meetbar warb/vnnbtw'â'^ bae mebt gefebehen / fie betten greife « r^^ ben getban/ vnbergiengemebf vbn f*^^^ ^ barumb würben jbrviel verbrannt.
fp man bae OJ^eef ober .^ontg auf men selben wi( / fo bäumet man Ovmben btf atiff ben â'lattin / fo #ïf«fF^ , ^ auf ein ©afft / bas fieb ^u OJîeel fet/vnb mae fteb mcbt bdrren (ef'et /îwmn Win5u Jgt;m'g/'^eïn/ ober @lt;t/ «^J
-ocr page 261-3û5annt6 S5?önfft«â{l4 ^aumee art / vniib meinen ba|j ©oft von lonöcrcn ©naöen fotebe ^dumc ba habe â^^^fbfen(affen/habÃ^Krvnnbfün J^ctr ^^i'trung betten / beim fie waren in ©ottfö ^imp/vnb wao fn ?larnn^ gebroflen/^ a Wönbet jn ber kinkel ber Sö4«mfrafft oft Kucbt/ba6 wuft vor niemanb/barumb beifâ K« bie SSdum noch 4?» giere SSdum/vnb bic ö'tncbt^^igicröS'vnebt/vnbebret manfie» 'i'öiftaitcfgt;ein @ceon grnnbt/vnbwaö ^^vepn feilet/ wirt nimmer funben. 30t fei«â bfn0ee waebfenfo greffe (Xebr / baf man â Oduferbran^maebt / bicfinbleiebtvbnber rf^ttAutragen/finbboebfaref/vnbeifnbao ^obr^^abi. 9ömbbenfelbcn @ee wdebifet ^obr/ bibaf in ber @rben ^weper act er(dng ^Wl/3nben'^ur^elnijleinfdptiebet ( *3tcm/werbenbepjm^at/benmdgfeitt Åt^ ^n Upen; bas bat manim freiten bewebretl 1 Ãâabetlicbcmebt moebtenS^Upetwerben/bii folcbc ©teinbepfn betten/t'^bbeÃerfünet Waren^u breiten / wie wol fn fein J/jarmfefj betten. 2lber ba manben iifi befanb/verlieft manbie eifern^Caffen/vn prit mit frlt;«gj^^
-ocr page 262-Sgt;a tc^ bao §o«/b4 wolf tf^6 nte^f Ã^^^1\ 61^ icfjo felbp fa^e vnö befanî)/ vnO éf I*^?L mir mit ï)ifem ©tiW/ gfeiefj aio Oa ieb â', à glansen weite / ha^ fieb ber Söalpnn »âh, lief: bauwen ober befe^neiben mit ^^^L ober mit (fifen / beim allein mit ^^^ J^elO/bif iejjo felber fabe, ©eleÃe on lt;?« , OBunber mehr fmb im îanb'Pae^t«/^â ^ mb hlr$ willen bleiben (af\ ^^
-ocr page 263-Soamp;rtnrnâ^îôîûntcuinG
â¢Son tient ^rtnti $rt(oitafamp; / vnb beg 1 Ã^ntge viet â^Bcibcni/von îîaftiren ber (f# Upbanten/wn ber menpçe^ff^/fo bar lommen/vnb auch won ât*lt;gt;flf» ^cfjneden»
' ^^doiK^cf) baeXanb/ ift aneb ein grof; vu î^^cuÃeimaretcb/wb (ï^t hep bemXanb r '^fâ^'''â*â^'» berÃWavon^^afonad^ ^ Ãfmei6er aie ermü/tmb bet^t iw ter r U nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Amiben vnbÃ^tdtten /bù ati
' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;3«nâfranmen bringen/bie er
; ' â^^^ît/vnnbbiemanftnbenfan/vnbbeÿ
-ocr page 264-^Aé^IiWer ^«(Ã/ fcIjfafFeteïne fehen mehr kun nn mag dn itdnig von tfalonafb meb»'^*''; taufont (S^ewnter haben / vnö but vil »â^5 .5ïinï)(r benn alle Könige / vnö kItd gt;wfltt J ta ^M Xanbe gar fur dn grolde ^eh'gWt/^*' co auch ÃÃ/benn co tp hc^^anbo grofferâlt;^âj Ãgt;cr Xdnig von ^alonacb ip alfo m^tW wenn erin ^dOe^euc^t/ vnbanber^fMY fircucn wil / fo beliebt er wol mit viM^quot; Ãnnberf J^ciffantcm vnö btcfelben ^?(^^^'}^ ten meÃen vnb^ie^en fmbit ieme/ bi^fd?â ^um @trdt bebarlf/ XhnW ftnD h'efelH^^J J)flf|à ntfn foldjc Ãnrefe X^ter/M ââââà i^^i1rn auff fie machet von ^ol^wn ^l'â'â fit^itt Oarern gewapnete^eut/vn wen« joâ Ãrdten fol / fo^cuebt man mitten ^HIR ten mit gewalt wider die geïnde/ «lp/^ fnen niemand wtderÃandt getbnn ma3lt;âlâ^^ f«n.S0nd wenn fiein dao Jjeer fommm/P wchrcit fiel) denn bid die in den iXb^e''^*' verborgen find, (fo begäbe ficb ^u den ;f'* ten deb Ã^âoF^â^ ^de^andero/ daà er mltW® Könige von kfalonaeb Ãrdten/ vnd/n vM^ jiebenwolte/daforebtedergroÃe^lle/ratid^
-ocr page 265-^o^rtttttfé S^îoiUfUîÃG
ââ^($ mehr/knn be deliranten »nb be ^e^ ''â^âpneten d)?ann barauff / erbarmte einen
fonbeni hp wiber biedeflfanten/vnb fame^ let viel ©djwetnober ^örefen jufammen/ I'ehbcfcijvepenvnnb ruhelenmae^en / wie ban bas ^u wegen bringen moeste. Sünb ba ban na^e ^u ben delffanten fam/warb bas fiefefjrep »nb getbone al fo vnge^euwer/ba p eebie delffantennit mebrletben moebten/
-C 0 ^enn
-ocr page 266-^aé Sinter ^ud^Z
^(«tt ce ip etnee J^effiTantt« îîatur l «gt;^âJ frein ©efjtvem rübc(fnhdrt'fofïeiââ^f'^ , »nbmngtsntc^^kâi^enï^Jnöalfo^'ï'J 2((cx,nnöerï)a6 5'^(0/ vu vbcrtvatiï)£âk^^ r fanten mit bem ©efdjrep/® en ba bif MJ fanten ver^a^ten/ba warb bad SÃolff fe^^ tt^/vnb belieft ^Kcyanber ben ©kg» 'â ^â, ba man fb(e^eh|ï befanbvon 3(Iex^â^^^â''â »nb ee auch anber ^-ärÃen erfebmeten / â j bad wïber ^feranbern vnb wibër fenie ^gt;âr fanten treiben nwften.^ünb wenn fui .5^â' beaffo mit ben (Scbwetnen/vnnbniiföniJ groten gef^jrepfam/afdcraneb wiMPi^ »on (Jalonaefj getfian bette» «JDarwt^f^J baf^te er aber ein nenwen vnb fingen ^M^J wie bap Æ hm bic ©ebweine feinen fb^^'J moebten t|un/ vnb famiete vief ^nner/i^' (ief: bic alle bnreb ein ^turner fielen / bnp ci Rebern pinefenb wnrbcn/Xhib lief: bénin '
wnrben/ba fefun bie ©e^wein / vnb merfy ten benJ^ciffanten fein febaben bringen^'' fd ig ber ©ebwein^atnr/wenn fif em-^y
-ocr page 267-3oamp;iitt«(^5^0nfcu(ne»
fc^mccîfit/ bae mît bett Rebern gebranitttfî/ fofinbfif ntfmanbtwebfr fc^abeitocfjtuîÃÿ fu^ '^^^ ^^^âIKO bem ©cfcfjmacf ober bent ^eftaiuf nad) / wohin man mil / co fep wie Kh'n eo while?X)tib alfo mit benen (ipen ge# ^anonitb belieft ber greife 2((exanber bao '^«ö ^alonafb/onb behielt bte ^ellfantenZ ^â* amp;lt;il|fen jmfeine hà mehr ben fern mae^t»
Stem /w bemfelbenfanbe^u CTaloiiacb
-ocr page 268-©a^Sfiiba^ufJ/
ifî fluffs «« groffee Qüunbfr/îâftntalfcp*'^ uuff cm fonkridt/ feinen wc( J-tfe^ MJJ nn einem enk bc^ ÃJicere/vnö fmh kfuâl^ geir manc^erfep/won vief ferren -ianöc« »gt;!* Qönpern/feren wirf «le vief / Paf? fnb i^ ^âquot; (^efef)(ecfjt^itfainentbut/vnPficfjvbei'^âââ QBaffer an^wirfft/Paà fePerman M*^ ^^t tgt;ct/^(tamp; wehret Prep f a^ vnP Prep «defet/Jâ welfde (ebenP^keiben / vnPmPae'ïöafF fprm^en/Pie fltcOen (nnmeg.^ae wo(ffâ^ nicfjt ÃfauPen/bt tefj^ fefbf? fabe,0}?aii w*'â* net/Paf; eernae jurante oPer (^efïem^pP^** Cafonac^/PemPte Jifc^von yjafurtt«â^^^ preiefjen / aie (ne ^n XanPe Pte ©afmen ben ^thannen nae^ffrete^en. ^nPwirtfbrlââ^ fo vief/Paf; fie emanPer anfiftoffen / vn t(nrt gfeie^ alf ob fie QBnrpe(n fnef^en auff b^ C^rPen/Penn fiegraben gegen Per (frPen/^ Per etfiefjc anPer mepnen / ©ott habe ffâ QöunPerParmngefban/^)enn man fïnb(( m fren aften ^roniefbucfjern/PafZ^gier »â fern Süofcf ©ebreften petten / Pa er m P^ ianP fam/Parumb orPnet ©ott/Pà PteJ'iR ^ir famen / paf er vnnPPte ©einen 5« lt;!(â¢ââ Ãfttf«/
-ocr page 269-^ö^auméS^ÃontfutHc, ï'^fUn/ benn -Ogier was ©otteà ^ampffer. ^utij Ãnbet nun ^u (Xalonac^ @c^netf ett/
Ã*^ ^® ^â^°^^ 0««fiâr bic greife« ^fiJâiT/barcpn viel icutc fi^en/^f^ b^b ibr S!ï'^^^^â^r4^/vnîgt;ri«lgt;a«rttgt;«^* 3^^*^^ quot;öcmftlbcn ianbe verbrennet man baek? ^NWg '^Btibmit ihrem tobten SO^ann/nie» JJJÿâ ^foO^nöientH/ wkiuvergtmek
C «H SOeu
-ocr page 270-ï'.ipCliitâf 1'5311(6/
'23oii6crtifmi!)^ii|yii;Dntiticiiiamp;WÃ'
^raforöe/öa ^ar vul trunöcrbarfirfX^
^fiucin fmö/ mttfren fefBamm
©iftfnvnb^etvoÃni«
Jetten»
werte Ãîônt^reteb / vnö öa^w ó^i^^^ ''â ^â^man bure^ Oonac^» wHlâR auc^ twhe^ubn; ^ar vul fremböff^tt^â^'*
-ocr page 271-^o^antti^SJToiUeuHk»
^lt;ïm(r @f tvobnbcitcn vnnö Bitten / 2(uc^ hl^ame ©faubcn/ vnb mandj wunöcrbarc ScflaU vnnbformen Oer OJJnifcben/alo ber# â'^f^ gcffbricbcti fielet
C^tfidje in benfetben ianOen nemmen fre Sreunbe/fo fie fiec^ werben/vu fic(j Ãerbene «n fnen befor^en/benefen ober binnen fie an bie^dumauffbemj-etbe / vnb (affen fieba Refben / vnb fpredjen : ^e fep viel beffer/ bie ^bÃd effen ben iei^ttam/benn baà jbn bic '^Bürnieffen/^nbmepnen/bafbiei'bÃel ©ottee ^ngc( finb / vnb fuhren ben icib vü @ee( einomafe^u @otu
(£ât(icljc baben bie ©ewonbeu/ wenn jbre 3eeunbe tobtfiecb finb / fo (affen fie bic nuf proffen Oinben erwürgen / bie bar^u geweht nee vnb gezogen finb. 93nb meinen /es fene niet beffer vnb weger/baf fie ein furies cube nemmen/ benn baf fie (angba tigen f erben/ vnb wollen boebfre Jpenbe nicht anlegen in benScobt.
(Etliche haben auch ben gebrauch/ baf ei# nerben anbern er morbet / vnnb welcher am meif en -(em er morbet hat / ben ç4t man für X?. v ben#
-ocr page 272-^etfl uuf^ bmic^fidj bu/ wen fub s«â^^ mie (manner verfu^nen woHê / hic ewanWf fetubt fwbgewefen/ fotnnrfet einer bef^ bern Q5gt;(ut nu^ einem îîapff/ober 4U^ eitif*â 0ebû)ïe(n ba6 fol benn ein filter Jrieb vf^â ewiger ^«n^tfeçm
3tem / ^u ^raeorbe fmb bie «ferne wtîW/ »nnb haben Wilber 2-^ier fitten / ©ie Ão^? lt;we^ feine fünfer/ fonbern wonnen in -â¬gt;lt;â* jen/ vnb reben nic^t/ aber fu peulen vn pJ^â^J
-ocr page 273-^û^winuôS^îtînhuîHc
f «n/wenn iic wofgemut oöa ^orn^ n«tgt;/«« ^â3uwen wcörr ^cm noc^ Ãom. ^il effen
Savgerne ©c^fangen/vnnööeren haben fie ^«3. @ie begeren auch gar feinee andern ^f if ^tbumbe/beft ein @tein/weieber ba ^u ianb wdeb^t/ber ^ei^t ^raeorbia / berfefbe ifl ibr Oveiebtbumb vnb lt;Scba^/tt)tffen beeb «iebt wad fra|ft er bat/benn er hat feeb^iger tfp färben/vnb awe^ fv manege fraffe»
-ocr page 274-©«é^ttba ^uc^z
Xobt ficc^tt^cn /Sönb/Ifann â2)lt;»lt;^^L nen ^on / ba? löcib jbren 0)Ãann / »«â¢ââ^ 0)?ann fern â^cib / vnb /e ent fitter ^JJL j^'ct ben anbern / cm /cqltcb? feinen neevL ^rfunbf / Sönnb t^un ba? barumb / H,^ lt;?cc( befïerfnrnerâpem ferbe/betmO''''âj nen / baà bic ® eef grofle ^em fitte / bie ^ürmbab 5'fetfflj effen ïMïâfr^irf ^nb wen« ein ïVïenfe^ aUba ftceb tW m^Jf
-ocr page 275-^ehvAnnisS^^onteuiltc
ber ^fajf ben Abgott/ ob ber fleece ^enfeh furben foloöer «w^teSSnnb fo ber ^pfaffe fphebt/er habe ge^oret/baf; ber ^enfcb be^ i ^agevóoftbe^ ©ieebt^untbo^eitbeu Ã^'bett
'v loc / lt;00 beruffet watt bewt bie ^veunbeZ »tt tempt ber ^ faff wit bef 0iecbeti 57 euiv ben Æ leger bew ©ieebett ein â^rot für ben ö^ïunbt/ver^opffetj^wben Olt^ew/onber# fteebet imbarnach fc^neibet wan jw bie.uelc nb/vnb bae fot in be wfelbenianb gar ein gut feligenbe fern»
5)nb barnadj / fo fie ben fiedjen ^^ew (djen ertóbtet haben / nnnb bie ©eet / aie ue benn meinen/ |u ©ottgefebtdthaben / ©0 Verbauwen fie ben tobten ieidjnaw online efen / bodj alfo/ baf bao ©ebeine allee gan^ »nb nn^erhawoenbteibet/onbbegra^nben bae ©ebein aUeefawpt l nadj fbren ©itten gar herrlichen Æ vu anb^djugtidj wit einem i^efang. ^öarnadjfiebenfiebaeS'teifdjdö
1 fïe von ben Steinen geraumen haben/laben i bic 5rennbe bar^nz vnnb wachen eine gaW?e 'il3irtfcbafftbarauf;.'CÃnb welcher bef ©e# fdjledjteoberSrennbtfe^afltnUbarfontpd
-ocr page 276-Qaé^ttüa^iK^f . »nb öc^ Zoeten S'fcâ^ «^c^f ^U|fft ^«L Ãcn paften fu mefjt fur einen ï^e«nW / lt;â . ip im gar ein groffes inper/vnnö menif ^ab fein ©efcfjlee^e verleugnet, 5f^ ^J^ u; gleifefj ïgt;e^ tosten 0)Ãenfe^en mager/ P5 ten fie Darfur / Dayman grope funOegtiV' Ãabe/Dapmanben ^enfe^en «fW^v% tobtet/vnb Dap man DieÃetl fo lang^^'â^ j' fenperben/ inbenUetebnain vnnDtverP' traumrig, 3P aber Dae Ãleifefj feipf v» F' fo fpree^en fie / man babe Den à xenp^fâ â reenter ^eitabgetban/vnb babe Die feinen ^wang in Dein ^feifë^ gehabt nee^ fitten/fonDern man habe fte ju reepter«*''^â' (^ougcfebicft' vnD finD gar frôliez vn^Ã**^ ter Ding,
3tem / man pnbet auch Petite in Detnfn^ bigen ianDe / Die ba niebt mehr Denn ein â^*â groPee vngepaltee 2(uge haben / mitten «â Der Stirnen. ,©iefelbigen lt;beufe emebren
jn^peiÃ,
3ff nt/man findet auc^ gor wï anöff^â^
-ocr page 277-3d5atwfóSÃottfcu(((6
5)ïan fïnbet auc^ petite in benfefben 3«^ Rfn/inbe^.^öni^evon ^obin ^anb/tvcleb gar parère CXiefen finb/ vnb gar mannbafft 5u brauchen in ben Streiten /vnb haben gar greffe Ã'ofben/vnnb anber Gewehr/barmir ftfpreitetk
K ^^âââ^''an eim anbern^^nbe tn bifern ^atv Of ^obin/ ba fïnbet man noch vief fcfearner ^fute / bie haben gar feine Häupter / vnnö P^Ã'fO ihnen bie Uigenau jhren 2(ch(cfcn/
vnö
-ocr page 278-- ^öaé Sinket ^«c^f Dnö auff ber ^rufl^aBen fie einen 0)?««^^^
Certftgefïa(â¬a(öein3\o(f^eifiân. ..
stud? finöef martteufe ï^a/öte Ãaben wn ^dupter/vnb haben jre Lütgen imlgt;SJMâ Ãinben «uff Oen ©cfjnUeren an bem^vu^nâ
3fent / man findet anefj anbei* teilte Z^âJ weder Olafen oder Xeffi^en an dein 0X«gt;J^ Ãaben/vnd ià fiten dao^tngeÃeljt alctfb $âÆ nnd Ãaebz aie ein Sudler / wnd da die 3«^^ ÃeÃen foken/aiidem^rtfli^/baben Ãeflnâ^ â^^f^(fin/»nb haben darunder anö0?««^fâ
-ocr page 279-3o^attiif^SKo«tcuWe»
F^tt cincn.@paU vhcriwcrdje/ vnnb tac^cn Ãlt;'v^e(;Uct5?u«
^temi man Ãnbet ancblcut in bemfdbett W Æ ben i|i ber vnter 4cfe2 an item 59î«ngt; j ^lt;alôUng / baf? fiejren ganzen icibbamue ^â'^bect^n mftgen/wenn fie fc^taffen»
^Mmi man fnbet a,neb im vorgefeijrieb* «en Unb deine leut/ alebie gwergUn finbf bie baten feinen O^îunbt / vnb an be^ îJîun^ beó ftattbab? fie ein deine febibdeebte lócV , tein/bavenn poffenfie dufleine^örtdnjba# bureb fie jve ©peife faunen / anbefemugen fie mijt effen / SÃnbreben niebt / abeveinee winefet vnnb beutet bemanbern l wae feine mepnün^ ober witte ià / 2(1 fo mereïen vnnb terÃeben fieeinanber wol / gteieb ob fie tc^ benfimbten» nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.
3tem/man fmbt aneb ^enfeben tn bent , lanbe/bie feinSup haben / vnb fauffenboeb initben^tümpffenfcbnetterbenein^ferb/ i vuö fahen mit jbrem febnetten lauffen wube Xhier Æ bie fie epen/ beun fie haben feine atv befe @peife ben bae ©ewiibé/bae fahen fie/
rnbepene»
0Ã ^tem/
^aéStWóâ^ucf/ 1 ti 3ffttt/man (ïnbeiaucf)â(cufeinïâ^'^L tenianb/bte haben alle ©(über afö lt;ââ^. SÃÃen ff (^cn / finb g an h vil g ar Ãang «tcik/wie bte «nfben Schier / bic in ben â^
Ãen (auffe «/ ober ate bic wi (ben Ãa$f « Æâ ge^fn auff-)gt;nötâii vnnb hülfen / Ã^^â^L bic anbem wi(bcn ïXhter / SÃnb finb g^J^^ Ãenbe vnb fernen 5« (auffen/germg t^^JJ
-ocr page 281-3öamp;4ti«tóSÃÃ0H(«ui((lt;.
^fdjitft lu jleigen ; cötr Ju fhmmcu aiiff ^«umc ober OJJauwren / wohin ober wie Ãoeh fù wollen Æ vnh fmö gar behenhe wie hie Mafien»
^neb ftnhee man ha vief â¬e«te / ïne bephe v^emdcht Ãaben / '^eibüc^6 vnh 03?annli^ ^C6 ©ehb^edjfo / èiefelben ^eut^abeu hie lt;inelt;2)runggro^/»nhamp;ie anher gcring/ala ein ^Ãdb onh ein ^ann/vnh wenn fie wdl^ «n/fotragen fie Einher/a(ohie?« â¬anhe hie âLeiber t^nn/vn machen cinanher fcfjwan# ger/wenn fie wollen/ gleich aUbie J« ianhe bie OMnuer hen 'ÃÃeibern t^un/henn fie begt; febfaffen Ãeb mitbephen laturen»
2luch Ãnhet man leute in hemfelbigen lanhe / hie gehen a«|f hen ^nien / vnnh bc^ buneft anherequot;leut/wie haf' fie ^u einem f eg^ ticbenXrittaufffrStngeficbtfallenwdtlen/ lt;ie geben auch gar febneU/vnh haben an feg# liebem 3uf acht 5ehem
3iem/ in hem land/ »nnh in hem Ãomg^ feiefj von Ãiohin / ftnhet man auch gar viel 59?drher/mehr henn fouft in anhemlanhen/ »nh wunherbarliehe leut/vn anher felhame Oï ij hing/
-ocr page 282-�on t^cmlMuii S^camcriJ«/ babie^eute ^uiideefdp/f habend
S^feameron ifl ein'gro^ vnö Ã^t^â^ mgreicb/vü ligt m ben grofjen W ren» âXïiï zeucht man bahinvcti^â »orgefe^rteben ^anben/von lt;ïaffa vnb'®^
-ocr page 283-3oamp;arirtfÃ? 5}7onfeut((c.
h«/vnö0nö bagutevnnö ©ottefdrc^tige
icute / aUeme baà fü J;)un£5ee -^dupter fw
6cn / öoeb fint» fie anbde ^ti^ / »nb guter atti Iffm @(auben, â^ubfinb emeelKblKben ^b tugemitebeu ^anöefe/vunö flüchtiger ^eberöe/vnb fini) ihren J^erren vutertban/ ócwrfamnnö treuw/ vnö hnifen (Tenopba^ u*lt;lt;)ai|e((gt;ig'^o(^g(aubefauch/ïgt;af@ott üj eun
-ocr page 284-«m Oînibc grojfc frafft gewesen ^ââ^^^^L gabt einem ïOïenfe^e« fein ^amng/^â^Lj; ten eegieic^/afewere ee euwCOïenfeb^âââ''^. felL SÃnb beten lt;ibtt mein ee ^â^^^^^tl nn/vnb bat jegficböOJCcnfcb in ïgt;(wi««ââL gnibeober fdbern Ovinb ober X?cbfen lt;â^J^, èfim hangen/ Ȉ geben bamit ^uverpor'' ïgt;ap0ei^rem C^ottheibt vnbgetrennâft«^' 2(«cb ge§etöa}|e(b ^'efeV natfet/b^ip^âJ', mehr beim ein ^^neijfein vmb fiep bittWâquot; ©ie fmb parebâ pnb bn rfng ^n preiten/ »iâ^'J f,aben greffe ©cbilb/mb fange janhen,' t'gt;â fofieflren^emöen obgeftegen /effen Ãb*â* geinb/ barnm vergleichen fie fieh ben -^Mj^ ben.® er Ãonig von OJ^aeameren ifimw tig vnb reieb'anbdebtig/ vnnb h^t alMeit «J «patemoper an feinem ^a(p / bnran P«^ brep ^nnbert groffer^rientifefjer ^erle« baran betet er alle tag / narij feine ©iatiben/ ebeerfft/anbembenget ein greffer Wâ^ von Ãnent/cm o ©ebnebo (ang/vnnb eineï J^anb breit/ ®nbicb habe benfelben Oüibi« gefehen/ee ip in ber ganpen^eit Fein fo g«^ (er/fe^êner vnb aroffer/benn er ip fe ret »^
-ocr page 285-3o^nttiéSîîôh(euille^ ôf^tt^enb/balj man fn gar ferme O^et/nnnb ân î^eHanbea^rp^f erèeljan«@o bas iaiiô lt;ânÃôwg erme^û/fo geben fie jmben ©tem iw ^ier/fà ^ren fn bureb bie ^aupfliait be^ -tanbee/ionb fo ba$ SUoliî ben @tein hep jm Ã^et/fmb fie jm gehörfam / vu galten jn fur Ãdnig / onb er treget ben @tein in feiner liront 5)er greife ^an/ber vermeinet J^err Su fcpn vbcr aUe ^eU / hett gern ben @iein ôefanift/aber er mocht jm nicht merben/me# ber vmb branwung / vmb ©ut / noch vmb ^ittwilkn»
2(uch igin bemfetben ianb ein^urmb/ fcerheilfet t^roeebiaite/tbutben groftê fehai ben/ bas if ein groÃer ^rach / hat vier far^ eter ^eine/bte fmbfur# vnb leefc/vnnb bat grofe /klauwen an ben $tWn/ vnnb hat ei# ner (Xâbeyen form/boeh if er viel grólfer/beft ein gewachfener (frocobill berifwotfibc« flaueren lang Æ etlicher iwölff flaffteren lang/vnb if .jr färb geel vnb rot vnter einan* ber/vnb if grewwiicher gefalt/verfhlmbct leute vnnb Ethier / wo er fie nur bekommen
3⬠mj '^iW
-ocr page 286-©rt^SlnDa^ucÃ/
Ã9nb fo cm (TroroöiHburdj cm pnî»^^ ^anOt (auffetober Ãc^ct/ fo jeuc^ter f«^
00er ©rub ba wirf / gleich ate ob ein û^fF*J ?Saumba gebogen were* sXgt;nbwo A^^^J â¬rof obnUen willen/ ba mülïen^ï /n venf ben mit^ellfanten/ »nrnit greffer !^^2 fr afft/ vnb Der ieut groffett arbeit »n fojm« »erlagen m bieOBügen / ^enn ba ^lt;^
-ocr page 287-ïâWïö5Quaupöp(t;/U343i§2;
/«3)n33 Wttpj / tPITO 3QUv^ Uto^
*ÃP4^U))13m 3tujnvï QUV| upj iJl tlA/UUUVQ ttJj^3445^il jJtqua / un^j}^p34uaQUVttoiu4)ï^3) jq^,^ wpj UI 4 JÃ^JtJC 454^444 Up U044l«VJVJQ5 Oa ^tWP^«lt;4Q Ã.t qjtl£-i^llUV U4)UVj^pCr 43WVJ
-ocr page 288-^Ãrt^2f«bcv^uc6/
at^t Ãunberf metkn fcegnffen, 93nb ^euf^f titan pon SD^aramcron bar / aber frenibw icutc mäÃen nte^tmof burdj ba|fe(b( ^^ââ^ fommen /ohn bcr ^anblente ^^ufff / ben» baö â £anb tfl voller @f^(anÃen / kroten vnba»^ berer vergiffttger X^ter/ bafj gar viel Xe»« verberbet tverben.21 ber bt e â leute fo tn benfep ben-lanben er^ogen vnb geboren finbZ^aben co von ^atur / baf? jnen bic vergifftttng »â^ fc^aben magt Sönb fo temanb ^rembbeoJ bie lanb fame/ vnb gefc^abtget wurb biircfe ©ifft / @0 legen fie% bte lanbleute vber ^â^ nen / vnb belffen j^nen ba^ er fürbaà fg§f^ mag.
3tcm / ee 0nb auc^ gar mancherlei/ven giffter Xbter ba^u lanbe/ vnnb mere eobert Xanbtleufen nicht an gebom/mdehte« fie«« 1 lang ba leben, ^ueh von einem vergifn^ J grauwfamlicben Xbter/bef? ^7amen R' fet (froeobilluo / bao gar groÃen feh«J^J in bem lanbe thut / aio hernach gefch^^^^^
5tcm / in bemfelben lanbe ià ein gf^âP*^: ' hoher îSerg / vnb ià i« aller dberà ein ^i^J;
-ocr page 289-«lt;» «uff benfeWen ^era fommen /auffbtc punb/ ba fic vom C^ngel au ^ bem âParabete ngt;urben ^efepfagen» @iemcp«cnber@ec f^pvon ^bamvnbSua Xrapem crivaep^ hn» 3« bemfelben @ec finbet man viel f dÃ^ «cpee^befgepcince / vmib ffeuffet auep cm «nberer SSacp auf? bemfefbigen SSergez barinnen hget auep viel vnnb gar fdà liepen ^bele;
-ocr page 290-^*amp;(fe^eflemee. 3^^^/^^ F'^V« ââ«^ ^bew^ fdkn 0ee vut »ergiffter 33^1 / 'â«â^ ^â^^*^ ©cwtUm»
2^tem/mkmFe(Kg(n ianbe fïnbeftnart ©ünfc/vit anOer ^Jógd/Oie jwep^rtUFff*^ te».
-ocr page 291-jûftannt^S^îoutfuïnû
.. ^^tcnt/ceijîâucfjbafdbpôasOJi^cfranetsi ^enenben fohocb/bafj c^fc^ewt/aUÃûnjî ôffeinbcn^oJcfen/^nbverwunbmficf} ^fnntâhcJj/wù C6 pf^ a(fo boc^ ersahen ^^9$/îgt;lt;»^côm'c^taKe OBcltcrtrcncfft. ^s
Içt/ bas man moi fehlen vnb meref en ma^/fà Jw liegen fompt/balb fallen/mû ficb ba ber ^f^ftt ^ertbeüettn Hem ^roptTem. 2(ffu âft bef Ojecres Staben m ferner rotunben 6pere/vnb empfafietba alle anberelöaiïer in betreff»
^on bcm SanbWtc^vlitt welchem fern 2(rmut if / vnb Ãar febóne pramen barmnen bat/ auef gar fdç a? meSÃdgetvnb^^p
fern.
Sfncïjpif ein ^dnigreieb / vnnb (t^f ferme von'pfi){en/ ^ane^pifbao befe-fanb/fom ber âÃBe(f if / vit (iÃf in grof 3nbien,Ãaiji feinerlep^ebref en/ «n allen bingen / fo ben Wnfeben geldf en mag/
-ocr page 292-©4£? Sinket ^«cÃ/ tna^/vnbij öerhepen land eiüf/fo WJ dervnnd Ijgter gewunnen Ãahen/tp^â^^ mehr Söoïefööa/ denn anderswo/ da tp»âquot;' mandà arm / vnnd find gute ^dnpen / w^* von -Ogiern feiten der.
^ndemfefhen landend die al(erfit^'ââ pen Töeiher/die anff ^rden mengen fep««
-ocr page 293-â^o^aUhfétÿîotttfüiKc.
tie Ãa^cn lt;2gt;âvt habe«. ^« «fRlt; ®w« »« tem 5^ómömcb ®?lt;mc^9^lt;lt;^^/Wlt; «0lt; «in Xagrep^ vorn SKcer / aufFeitn^ebiff^ reichen *3B«n«r/lt;Ãgr6K«flKtttt1gt;«nÃ/ wîgt; nuff tem âïCa|ierfegtet man tamuO / nu^ ' tem 9)ïeer/von tannen bin in antere -tante in ^ebiffen» ^âôifr ane^fein ©taw in te# ^eU/tie mehr ©cbijf vnnt '5^cbiff3e^eu^ babe ( ato man in ter ^tatt fachen finten mag/ vn Ãnt tic beÃen @ cbüTmeiÃer in te# ®tatt/ticin allen lanten fafjren fonnem
', Otueà ià in temfdben -tant attet ©cvógci
1 îwep mal mebv abbic i» i ante. Sönt fint ta iu -tante viel weiÃer @4nà / mit roten
l J^dlfen 1 vnt mit einem Soppen anÃ/brem â¢tJanpt.
\ (iefint auch etliebertep ©ebtangen taf l tic manliebvnntwebrtbat ( tenn wenntie
teute f eÃUeb eÃen wóUenf (o maeben fic ein befonterQ5ericbtevonteniScblnngen(vnt mennenibetten Ãe ï,u)brem^'3oU.cben niebe ^ cblangenÃc moebten fic jre J^o ebbeit uit Wol auÃriebten/temi fic halten tie @cblmv ÃtnÃtreinbefonterguti^Ãen*
^tcmi
-ocr page 294-gcwan/vnö tvoÃnen ;iucb wet ^dÃ^trit^^ ba I vnö Bette jvoni^ Ogier baffelbe ^anf w* fpuBer^en (iet* (X'^tragen Ãa^u itmöc^â^ grauwen cm Bilriien 5?ïcbnt tin ïJer^oW da^ man fie fût bie anoem/fo nic^t3X4ntief ' Ãaben/erfennenfet SönbrntcitJofbie^n^ ber ba JU Xanb fa(1 pup)eb finb / fo haben f^ bocb nicht ^4r aie bic au ianb/?(ber jr^ft gfetebet fteb fdfUieber quot;^GoUen/ OJïan raup fd jnen bae auf / fo wUebfet jnen anber^wb
-ocr page 295-SoJatwfé^otttcMifle«.
îgt;cr/Wb man machet f ó|Ã(tdjc!X^üc^cr bar# ^'wfî/ gtcic^ wie man btt in â¢^anOe a«^ her ®cbafwoUcn machet.
3tf m / ce finb auch ba |u ianbe md 45t# fff / bas pnb X^fert etn / bic mobncn an bem ^agcr/wiirffcnwd^fc^/SÃÃanfa^aftc ba ^n ianbe mit ^unben / vmb bic ©egne bep bcr ©tatt 4a#
-ocr page 296-©as sinket ^u(6/
59ort fcem 2anï)c 5a ffav^a / t^ün J^ ^unamp;cm/bic ba finb/vnb wie bic wâ^ ben Xbifr bae 3(Um«fen vou emem .Sloper 1^0? kn^ i^^tesis^s
-ocr page 297-Ã^Httut^S^Ãcnfcuinc*
fil!? vul ^vutcöarmncn/biitoWdfjf smellier 'Porten/vub ip vor feglicfjer port dn ^boi-^ petit / ber )fà liebe örepetUT vier mci!cn (an^p tp/hÃtin einem @ee / m»t^lt;»|rlt;rt)m6fan^ gen aUS23enebtg/auc^ pnb vif '^rliefen ba/ bubefeblieffenbieOveebteiMllentbalben/vii nup' jeÃflidjer SSmefen pebet ein groffer S^^urn/bannnman albeit Ãrope J^ntbat^ benn bep i^ane lanb pdffet an baffeib ^anb/ SUnb bie »6 Ãajfaie haben biet gefnegt mit bem P'an. ^n bem Xanb wde^pt gut '^cin f ber beipet ® ion/vnb man bat allee gnug/ fo ber9)fcnfeb bebar|f/5)arümb moutten vif Ãanfpenk ba / vnb aueb bibwePenber Ão^ nigvenO^fancbpfelbp.
3n i^apaie/bepfeebp cber^ebenmeilenf pnbet man viel 5tireben ober i^loper / onnt, aneb viel heiliger â¬e«te»
âiÃnbfonberticbipein^loperba/baebac vielfcbönerQ3?etbenvnbâ®aumgärten/vit mitten in ben CSaumgärten pebet ein hoher Seberg / baraupallerlepXhierlein wohnen/ 5)?eerfapf/ SÃlurmdthter/lSinhorn/Ãnng lein/ mb viel anberXhier/in fofeber grope.
@ p ^ie^
-ocr page 298-^aé2(n^cr^iif(^/
Ãüfvfben Xbùr fommen alle f«^ für H itfepevà Qgt;ort/ fo fic Bören cm ©(oeffeut
' feuten/vu fretten Ãc^ fur hie ^porf/ncbeiiu»^ anher/ gar ^uebtu^iub / gfcicb afehie â¬9?nâ'' fc^en/hiehas^fttmufenfucben/fofvinptfâ^ ^Sruher mit einem 5\crb / vnh gibt fn ^fââ afdhen 0)ïenfcben/2(bhenn geben fnâ 'â^â^ auflfhen ^^ergb!nberheni5UoJIer.lt;S'tâgt;âââ'''^ «en etfic^e Xeutm hem ianhe / ee fepen ctb^v
-ocr page 299-3oamp;rtnnf5Syîohtâ¬ut(lc4
revécut @edcn / fombie XhicHew gefab^ ten fini) / uni) muffen f te Sunbe Garnit bùp (en / ba^ fie bae 2(am«fe« ben 2(rmen nic^t gegeben haben. ^^Ãâfwt 5lt;e:ù^reifbC}îatv tbp ligt ein ©tatt/bie helft Xbplemp^i / w tfiwolfeebf XagrepfenvonCnifap. ^nb iÃbiefefbe (Statt bep^wetwig nieilen in bic lengebegriffen.^iiberfelbenStattfinbbep feeb^igSSruef en tab grof vnb fcbbn/ale leb f e gefahe.^n berfetbigen Statt wohnet vor# «eiten bev^önig von ^anebp» nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;?
âSon bcm groffett 2ï5affct âÃaleu^/ bepbembie Deinen leut le in wohnend vnb wie biefetben fo f tug
femb.
attach ifl ein grof fïieffenbâ3Ba|fer/-ba$ gróf te fo auff^'rbtrieb if/vnnb if niergenb tutter vier meilê febmaU
3(nff bao'ïCaffer fompt man vonberStatt tiapfaic/auff einer feiten / 2lber auffber an^ bern feiten fóffetber '^igmeerianbanbap fetbe Xöafer / vnnb feuft burep (pigmeen/ S in vitter
-ocr page 300-®a^2(«ba^ucÃ/
imiter bcm grepen ^an» 2(bcrnn an^^Ã^*^ 1)46 lt;(anb ^u -£f ben von bem ^an / ba^ip wr
loof gefermef/vnnb gar gofc^t^^ach f|f^'J i greffe/finbgflrbupfeb enblnfîigflUp^^'^' i fmb f (ug vnb fubhl 5« arbeiten/vnb fe^r ë^ ter 5 ïatur, 2(ber fie werben nfe^t webr bf^âJ pben ober aeÃrfar aU/^umnUepen/ vnb*Æ* , c^e$ ae^t far a(t wirt / bao bat fein ^erf?P^â lifter. SÃnb fo fie Ãalbfârtg finb/ tumw^ fieewanberi« berhebe / barnaeb w^«â^ . ^eWfein ^wep f or aft wirti tregt eo tt» â^â ! neo^tnbfein. Ãtefefben hntfeinfinbg^ (iptg/ffug vnb weife. ©te wtrefen lt;»«^^â, fubtife vnbfmpfefje^frbeit/ von (helbr^ ^ ' fenvnbSeiben/vnbvon^emdljfebaebn ^eref/fo aufftîrben iff. 3ber fteba«»^ weberÃom / QBein / noeb anbere 5â¢,. wtewof bas ^anb gut ml fruchtbar *ML nabebepfneitwobnengroffehute/btff^'âf bauwen fnçn ban ^anb vmb fren lobit-wenn btefefbtgen hute fbnen werwf« â^ lt;nbsp;grbcïten/vnb ju fnni fontmen/fo fP^^^^ââ.^
-ocr page 301-hofieren fie ôte nemen â¬cut(e«t /gtetefj n(^ wirt^un / wenn greife Oviefen 5uen6 fom-
1 hien.SÃnb ip jr lanö her art/ba^ fern nnber â ieute barmn geboren werben/benn (o f (eine Centiem. Jèamae^nberetftefje Xagrepfen fompt man in eine @ta«/bie^ei|fet ^'-^'â^^ f ap / bae ift gar ein gute ©täte / non allerlei Ãaujfmannfdjafft/vnbip bem Könige bep felbigen ianbeo gar eine mUfie^e état^ 0 wij ;^enn
-ocr page 302-^a^2(ttDa^u(amp;/
J^cnncm ^dw^tmftfbt^cn {anïâ^H^^^ jat i von Der @tatt attem / kpfünff^Jà ^^^^ fern (^umao/bao fintâ ^d§(mt'fcéf^^®^* ^uml ein legheser Ãdntg beOelbcn^'ââ^â^^ l^at0ao^anbiu^ebcn/von0cmCan/^^tti(t er onterf boug/naci^ feinen (gehofft»-fatherȏanAtvolffà dnigonferjbtn- r? oneer ben ^mdlffen baf fegfieber aneb ef(t^^ onfer/bm/Wefbre wonen oon ben^iooln^^ empfabe n.9Un wed ber^ónig fo oil fi«!â'''^ wepnef Ãonig (fan / er fepe ^err obff^â^ Qöe(f/onb febebef atte biefe i^nberâ^^âJ?* (fr mepnef niebf anbero/benn ba^ biefe w^ bereffieben feinen ^dnigen fepenon^^'*''-nig/ weil bocb bao groffeonb weife fanöffi^ S^nr tarp onf er im iÃ/ on b eo bie ^ónig 'ââ^ââ feinet wegen innbaben /biein bie âXarfoâV gebóren«^(o ber Ãdnig oon f iff aw/o«l]^ Ãonig oon innern OveuÃen / onb anber ÃJ^ nigreifb/bie baran ÃoÃen/aueb bie ^^'â^^^v niebt ferme oon ono hgen/onb ihm «wd^à ren/ 31 fo webnef er/wir fepen /bm a«e^^^ onfertbenig/ wtewol er one ar m aebt-beroorgenanten ^antbapfowpfnwiâ^^'J
-ocr page 303-3pamp;anntó5yïo«teuine*
^«irlt;r Ãalacfe lu finer (Statt / §ei^ -^wo» ^4 Ãnbviel èe^iff/ Ãie finb nicht ^âflt;nïbrelt;Scljï|f/fonder weift aie her febne/ ®fnn haà ^ol^ öafetbfï bat hie art / je barrer JJb after ee ifî/je weijfere$ wirt'vnö fmö xnl ^ebenwvnb ©einachmöenftiben ^e^i^ nW/gteie^afeweren fie in einem ^anfe / ba ââieUenfinnenwohneiK^arnac^von3Jïe^ f(gt;iacht ^^agrepfen/ fo fompt man MtJfr estait ^achain / biefdbe Statt ligt auttei# nein groffen âkaffer / bae^eiÃet ^rpmora»
^aefïeu^tburcfjbaó Xanb^latbap/ '' babergreffe Däninnen
wohnet»
(^nîgt;e t)f 0 Sluüern ^uefj^.
-ocr page 304-®tó©if«cS8ii(5/
'S'iU' dritte ®ucà ^o^fliK iiisiJïontciuUc,
Sen tem fant Ãa(^ai,a/f»ieKi$ pnb mdefjft'ö bae tfï/vnb bd: grepen gt;;)«nbp ^^anb^enennet wirbt z
^dgepon / ÿrcMfer vutâ ^J^^J
-ocr page 305-3öamp;att«tóS57örttc«föc
^c(n/ f ó^(tc^ ©cmanö wb^arb^Sönö fom^ met man balein won Söencbig/von ^abnlo^ ma/3nbia/von SSrurfin St'^nbern/ober «on SOaUm^ gegen ^ifpanien / ober oott ^pbiUen/onboonanbernÃdnfgrcic^cn/fo bep one onbefannt finb«(f titele finb etn ) ar / etliche ein faites jar / onterwegen / e^e ba^ fie ba^in fommén / 2((óbenn taoen fie jbre Kauffman fe^ajft/ onbfinb viel ©ütte/bie mit .Stau jfmannfefj afft hanbein. (fine fteifjt ©pnago/ba mobneten vorzeiten Ãônig/bic ba funbten'^hgromantiam/bjià ff vit/ aie bie ® c^war^ef unà / bie nennet man öu^a^ tein®îagoo» ^inanber ^tattheiffetefaiv ba / vnnb ià ein alte reiche ©tatt/hat ^moiff Porten/ jcbe eine meiimego von bcr anbern/ »nnbiÃbie etatfbeviwemjigmeitenwegs weit»
© a wonetber greffe lt;nbsp;au /in eim munnig tieten pattaÃ/ ber ià wol dweper meilè lang »nb weit/vnb mitten inbemfelbigen ^pattaà ià ein groÃer SSaumgarten /barinnen ligt ein groÃer vnb oberauà hoher ^crg I onnb anff bem SSerge ltgt auch «n^attaà j bcr iÃ(o
-ocr page 306-^öo^^rtetc^uc?/
ç^crg vnnö paUafï fmb mit fonött« ^^^ ren vnö ^âOergmben befc^folïtn/
ber Baumgarten do ein B3alö / »«lâ *Æ a i^^ier.^tJnbau|fzwepen feiten îgt;e^P^âââ â 0nb 3 weenWeper/voller ^ikb/vuï* ^ââ^ ^ â^^gef vn^r^ierz (o fieb im Blaffer f*quot;^ ren magt^önb fo her ^an/furpweil |«âWâ
-ocr page 307-^o^auttf^Sîîotttnnne« '
U'ff/niageröaóan einer Rinnen phen/S^tib tpbo5bci^enmanf^er{ep/mit5fbcrfpKkn/ «nn .âpitnöcn/mit wilben Leuten/ Oie mit id^ ^ ⢠n hmplfen/vnb fonp in viel ii'cifc.^^tcm/ igt;cv PaHafi / darinnen er wohnet / ià gar ein febonervnbberriidjer ©aaL i^arinn finö »1er rill' ^wençig güiöe« Leuten / mb f nib bie Ol^dutvrenade lüberoOgenmit^Xhieree^ bauten/bief^eijfeiiâPac^ie. Sönöbic J^««c
finöaUgUt/Mp'e gli^en Donraste/mb
1 haben Die JoAute fotcijen ©efebmarf mnö
â Krafft 1 baà hin W otâWf »ngefunber ,1- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Q5c#
-ocr page 308-©efc^macf tn km @na( Haben »^^^/?' fmb ethe^e leute/ bte meinen/ baf; bnpiJ^ X^KT/wn benen bte -^dut fonunen/ H^ etwas ©étthebe Ãm^t / vnb bamnibM^ etüebeleutebtefelbtgen J^)dute an/3Jfâ^r ©ottbeit burinnen fep / »nb ftnb btefelH^ | ^aute barunib we^rter ben gnfbt^ ^y ' ter ober 0^1 debe. 3« bemfelbt gen ^^i^ » Ãet befâ Ãepfers ^ron/^oeb oben uu^ nbsp;nbsp;J
bte @tuffe(n / bte man bmanff gebet / itâ' , tauter ©Hbt / vnb an ben enben mit grolï⢠©belfietnen von Orient/vnb bte porte« «gt;â gr offer Ode'eij terfebaflt gemaebet Ãllnbbo ber xbron fe etn ©efdffe vberbem^nberâ/ affo «jlhcb vnnb berrfteb / baf es webt «ââ^ oU glauben t|Ã. SÃnb ber â¬an (wt dötïy brep ebehebe âBerber / bte fikn ««If ^^? । sterone / ^u feiner linemen ^anb/ f e eine 10 t^erbenn Ãie anber / barnueb fte lange beplâ* gewefen t|l« ,©tefelbtgen brep 'Selber W ben als vtelanbere J^epfertn /Königin J'ürftin / vnter fbnen / baf es memanbs «ââ glauben mag.SÃnb ^u feiner rec^ten^«â^' j Serabwarts/fipt fern erffgeborner 00«/^^*^ 'i
-ocr page 309-/y m3A^?J«V »0lt;«n» îtQ/Ull 400 45qp4^)^ ?5|« îP^W Qinj ^3n)t; âJ^Pjâ2: «J^tJ^d ; lt;uoj uwun qo 3^t)®)| up q^nv «43Quv mq Quuaaipni' ^pnv/3auw4^ 5ij3ï)pupj u3u?J M4)quv 4nà Qua/^Jog lt;âJ)vuuMpJi;j;u.UQu» wp qoupjp ipn v;uo 04311 O^ipupj ês^ , 5QUVqU33Ãp34 4n$ 1U( UOqMl / ^PJ^xC^à ' tlt3«PllVîpÃjnV)$ljwà ^04V4^\^
*Q«Pj
3u«vj3quaQuaqqftP4j
9ua 31Q /U3SutqU3^3p4ïjun^ 31ttl / 3410133tPtQ3^ ^JâUypJ ^J 4uq( quo
IP^IJ 34â1)2.â'««'â$' 31)04»«« 3)iÃ
nt3(pV0U33^3343guH #)Vut/ii3Jï3j«Ã3jutvj4oy3@nitq«o/ipjjng «?twv{^^ i)4( 433U0 31J ^VQ/«)^3pt UtltltJ 33^ / 3QPl^3@ lPqd30 QUO «3 J.U$3 / 43qjt^ ^?qo 3d50® }pilt; / «3i)V43 3dnvCf wjq jjnu /U333tU^3j3Sÿn*g9«UVJÃ3^3QÃpV«/U3)0Q U.l43qU)U13U30lrtV4.g «3^ptpq33iqf)VQ/ ^tj !'q3tp4qvqvq3v^ w.ul.tö-i) 'dï^wnüs^vu !â4vq / U43quv wjq (prit 43up ,Pup0 U4)quv ?1Q qiumvq quo / joj »3943 uil ^3Vll quvj 9vq
'3i))n3}ito^j;.s!HUv4o£
-ocr page 310-^aéâDritte quot;^»(^/
tie bet' (^an rebet / ee fep ^(etefj ©efjunpffo^ ber ^fî/beft alle feme^ort vnOveben fo(^
n«p fep/vnitb wasér geredet/ bae niiif? R^ ^enti erwtt / bafâ fern OSort vnnb 0f^â i burefjbrtnge alte @ebdre??Ãnbw«iti fnn^ ! lïnbgarwet O^Jepierviib 'P^rlTrnfiirï^'! i bte jm ÃurÃwetf maepen/mfe Ãtlpfc^ftt^r biditen vnb ^iporien/vttb mn futgeji/ÆâÆ â boftertman ïnïmnatterlep^ertenfptj*^â vnb maffen / baf efwan fur beit iXïfeb ^â^' men giltben vOe^e( vnb X[iï'ertew / bif Jâ '
-ocr page 311-3oamp;an«i^$^o«fe«f(kgt;
^cn beim cm gebönc / afe ob eo (^ngchfe^cv fang ttxre/b^ co ben ^aHaÃburc^ fc^af^
«t / vünbfmbbic OJïcifrer garfójïüc^/benit if/fï wenig anflrijrben/on lebinenbie^unfï niemanb/ben ein jeber feine @ón» ©ie fpre# ^fu ba^n 4.anbe / fie fefien mit Serben ^u# öm/bie â¬hripen mit cinem/onb anber 93 tv f^tipen fepen gar blinbt.Sünb aUeo SÃo(tf Æ bao'^nXifcb bienet / rebet nicht efu / bif ba^ bet ^an mitjn rebet/ on allein bic fabrenben ^eut/bie^^ebiebtmaeben/yjeuwemarbnn!« gen/ober nemve ©piel machen/vnb mao fie «on ©ott/oon heiliger -fent ^unber/alten â¢^iitorien/oberâ»on4gt;giero©treitè/ reben/ baobóretergem.5)enn er mepnt/er fep von ^^giero^effbleclït bommen/onb alle 4anö fepen 00114gt;gier aii in geerbet/onb bamae^ 0011 einem îXémife^en Ãepfer/benn er hat bief gefrieget mit .Sîepfern onbäU'nigen/ben enfîobgelegen / 2(lfo mepneter/erhabefeirt lanb nicht a«^ gemalt/ fonberoon tfrbeon Ovechto wegem SOnb mag im niemanbo als Woltoiberftanbtthun / alo'prieÃer^bh^tn/ onb ber Ãonig oon îS)?anchp» Su ben Zeiten/ i ⢠als
-ocr page 312-^ôaéSrieu^UfÃ/
«Uif^ inööoföanö vonSSab^fonte« lt;^®^ was/fambefj (fane Spotten enur vtrtOT^ @afben/mù groffer JOerrfebafji^u»«'^';^ öan/ba macht ic^ funötfcbttlh / vnö bcfRl^^ ^Ãotthaltfmir mt) memen ©efeUfn/ b®*^^ in öe^ lt;Ian @010 hamen/Denn öa^umaifrâ^ get Der â¬anmitöcm ^dnij^von SERantbïâ/ »a bicU ml ©oiOncr. ^tem/aUee ©eftb'â'â'^ darauf; man )jfet ober trmeft / tp»on ^ââ^^^ »nb ^b(emg(|idn7 onnb ferne von @tJ^â i Denn gehalten Silber fur niette / be«« WP fie Staffeln/ Stiegen mb Seb wenen e»MP Silber machen / vnnb groÃe Seule« iâ^'â^ Q3fulment/fo gar on wehrt t ÃSilber in W«? ^anb.2lucb tëu wiÃen/bj ber éfan fo 3gt;'ââr. fc ^irtfebafft bat/fo er ^oe^^ett ober ^^âJ fielt /baà ein wunbertÃ/beim er belt alle nâ^ , »ier^of/etnen aufffeinen Seburt^taanâ^' ' anbernanffbentag/alö er bie ^errfeb^nj cmp|tcng.4)enbritten/alober2lbgottinj^^^ stempel gefe«twarb, ^©en vierbten/nl^^â ' 2(bgotterÃlicb anÃeug/Ovebvnnb3(ni^^^ , $u geben, ^u ben ojofen hommen bepene^ ( tanfent5mrjten'jvepfer/Ãbn(g/.foerÃo^^^^^
-ocr page 313-^ûfiannîôS'^îcîKcuKrc.
^ttfcv tub Ãneebt/ vnb grauwen ofme ld» ^^^^ bar atte weife gelebt tf 5^u(ter/Pfaffen/bie tn fern â fanben fmb/ ww beren Cxahi ihut er viel binge. 2lucb atte 5Jïeiper/fo gauberlià tnb verborgenjtilnfï r^nnen/bieireibenvtel^unÃreicber^piel/ ^acljen mit ihren Ãûnfîen / baf ber X^ron 2'^tteeerfcbeinet vor ben sûr pen / vnbba^ ponn/OJîonb/vnb b| ©eÃim/fur beroert hb^âiftXifcb bommen/ bem groÃen lt;Ian^tt fbren. 3tem/ fie machen aiiëb ein grof @e^ |4gte/barï« bommen atterlepxbier/fo mart erbenefen ban.Q^tltcbeOÃeiÃer machen /baf Gütter vnb Unechte Stechen vnb X|«rnic^ wn. (^tlifbe/baf ee OMch ober .ponig reg^ wet. (Stttebe/baf ee ÃnÃer/vnb wiber liefet Wirt/vnbbefgletebenvie(.2((fo|erge# ben bie J^dfmit groÃem boÃen vnbwottwû
X if âiÃort
-ocr page 314-^as^Cntte^iK^/
C^ott beà ÿané 5?of^ ©ietett/fe âKV Ãammcr/fetnemQöa^cn/öaraulf (f vkr (ïât fe^ret/vnb funcot ©tawben*
zg^^ik (fr^Tan bebeftatterkp ©püöf^^^j ^^^ivon wannen flc lommen/vnP^Ã^ |ie alle an fefjretben/Pammbif* )^
cbn^al / and) fmööer Cbnlïen mc^t/ ^^â^. bie anbern ©fanben Ãaben /benn ert^ ^^, AbriÃen both / boef) tper ^olber benew/^t feinen ©fauben haben, ©ofmb au eb vïd^ j,
f
-ocr page 315-3o^An«iÃ?S?ÃoiKlt;u(ölt;.
net Wiener ftcimliclj (AbriÃe/ biebure^ Oîif# ^wfebafft öar f ommen fnW.^'e finb auch et# heb (^5eiphcbé 4^rbenole«t ba/baf; fie (£brigt; pen 05lrtnben(ebrnen,(£*b finb anefj allezeit nn (etm^ofbepmer bunbert Ofbriften (£rp# te/obne anbei ^*rnte/aup önbern ©lanben/ ber auch met ip/aber man glaubet ben (£bn# pen mehr benn jnen.iSr bat anep mebr bemt ocbentaufnu^amer JbelpantenvnbXbier/ »Jnb ^nnbe ebne ?at / anep viel Unechte vnb 5'ebcvfpd (barven viel *u fagcn wer.^tem/ in feinet stammer pebet ein gnlben «Seule/ batinn pe^et ein gropet'farfuncbelpem/bet ip eineSebuebà bteit vnb l ang/bet etleueb^ tetbie Dämmet / ale mete ein liecbt bann# nen / ip niebt fap tot / fonbetn bleubet vnnb liecbtetbenn ein Ovubin.Xöennbet^fanmil manbetn / fofebtet et auff einem fdplicben QBageiu^mSommetfcbttetetmaninbïc
1 nbsp;nbsp;Statt ^abub/ bie ligtin etm feniften-fanb/
Sönb int Eintet febtt et etman gen «lam a# lacb/bie ligt in einem matmen ianbe / vnnb bleibet etman vbet Eintet ba. ^tman febtt
1 nbsp;nbsp;nbsp;er in ein Jpeet/ fo et f rieget,(£tman (pö^ierct
X iij er
-ocr page 316-^Dacf^dtte^nc^/
ri'111 bic^fdtt/ ba rrbicf wolltet» ^^^^^^* nlfwc Ãm fur jhm vier ^dffÃutf n/ ââ/^â^la gro0irtt)et|fcr3io|B/mt|ietn@i^âgt;^ ^ j gen/barinn fleeter gar fdpftc^/^^M^V;/ (fb(cmgc|lrtn vtib @o(br/vnnbi|^0^^â'^â(i a(b nn hammer/bae-^0(1^ am âÃÃagW 10011 be m-Ãid^/wetcfeô^iguum a(bf^^*^%. bao rleufu auf? brm gSarabet^/onb fc^gt;«^JJ gar loof.^Cuffbrrfefbrn Marnmer fJ^^^à fernffm/an ben vier enbentSïînbbat aUM vier Juicer mit fm / Qjino ein Xagré^^ v^r QBagdi/ vnnb^wepauffben R^en/ft^^ fin halbe Xagrepf:/ bao vierbteemo^^^J ferm nach bem ^^agen.@einü(fefïff®^ mb feine Weiberibat f egfiebe fein kPâââ J .^fen^Onb ifl in allen Statten Ãofl vj ^ ' berbingorbentlicbbofleHet/^oerburcy^â ne@t4ttefehrt/macbenbie-leutgroffQâ^ wer in ©affen / merffen barren 'we9f^*2 mb gute ^reuter/ba^ eo trol febmeeft / fatten atte auff fbre Mme / baf? er fte ^i?^^â 2tber ber CThriften âpfafffteit/bie ^^â^^jr^ benfelbeiUanbengefttiftethat/gehen Pâ'ââ. entgegen mit bem J^eilt^untb/ vnnb 0^^
-ocr page 317-3o^rtnii^S5?0«ffufnegt;
^A$ ©efang von bcm ÃctUgcn ©nfîcL^oin pâ^Higcr ©cip/ vnb biften/ba^ ibm ©ott gc^ Iwnbt^nt vnb »ernnnfft gcb/©otf iu ebren/ ââ^â^bba^jnbfrbci(igc©cifïcr(cucljtc. â^nb JâKWoI cv ein ^cvbc iÃ/vnb bic ^fbgótter an pfift/fo neigt er Ãc^ beeb gegen bem i^rcun/ ââ^âb belt bie 'Pfaffbeit in ebren / vnb befebir^ âi^ficbcp ibrer Jfrep^eit / (fr nimmet bas lt;Beibwa|fcr von inen / vnb béret ibr ©ebet wit anbaebt. SX}nb wao man an )bn bege^ tet/fomaninaifoempfe^et/baogetvebreter wennigficben.^lïct vnb trinefet etwao/bao ^ âPfiffen gefegnet baben/vnb [prient : (^o (o( niemanb mit 1 drer ^anb von feinem 3(ngcficbtfommen/vnbniemanö ebne Xroft von jbm
X mj ^ie
-ocr page 318-©as drifte â5^«cÃ/
®âc peà Der §an fef^reiÃet üi f^^w^ ^ôneffen/wû fern ^nnfigcf t|l/»ottt'gt;*'^ fprung ferner /?errfe^«fj^/»«D w^ wa$hpeneri)a$4:anamp;an fufjbraefjtÃau
/i^2(tt ifî her gröÃte ^err/ber in Der
V tjl / (iöfepe Cifiin pne^îer 30^^» 'â'â! ^^ÿnôù/mtt öent frteget er nimmer/ f(gt;^ eines i'ebwekm iiinöbebarff îieli an^r^ââ' 2(iic^ belt ber Can allzeit ')gt;riefrer 2io^iiâ^ !Xöclgt;ier eine ^«m Q23eib»lt;èeröb(W*^ Æââ
-ocr page 319-3oÃatttti^5Q^ô«ffinnc*
^âWt^w / îâ^*â ^tepfet »ou pcrfien / öer ^égt; nig x)on ^andjp/vnnb andere 3wfîcn Æ M^ tscniehenüonamp;cm dan/ober 'prKj^cr3oi= Ãan / »nbtfl aller -Herren ©Ãae^twe^te/ gc^ genber ^we^er sperren 9Xacbt. Set (fan fc^reibet fidj alfo: Can films Oeî excels, vm-uerfam terram eolentium fummus Imperator,ac dominus omnium dominantium. (^aH ©ottC6lt;Son / bef: dbergen Herren/ ein @e^ Bieter aller ber en /bie aufpSrben wobnen/ ein .^err aller ^errfebenben» SUnbfein grofi Snnfigel batbife ^ortfoei fortitudo omni urnhominumlmperatorisfigillum. @Ctte6 ^terÃ/allerîiJîenfcbÃttÃeplcrô^nnfigef» Ser ^anmeçnet/ ergäbe fern -^(rrfebaift »on ©ott/ben tartan} was etwan bem 516 mg loon î^entexor / vnbbettOvdtnifeben^ev# ferntmertban. 3âiïâ^'^'^^â^*^â etwanfiben Ã^efcbleebtj tfinsbief; âXartran^baven bas -tanbbenbiainèbat^aeanber^angoeb. ^Ãa6britt(Smacb.iÃa6merbtâ^iltan.X)i funjft 'oemodsXas (eebfnïïjlangen.® as fibenb lt;£alecb?X^on bemerken ©efcblccbte was ï^agmsibtv einem als (cbUeft'ivnnöbcquot;/ X v baweblt;â
-ocr page 320-bauf^à im wi( dn wd^a quitta fût jn fâtüf g(waffndltgt;nnb fprac^ : (fan waef^uP^'^ fc^faffepn/ïJfr etvjg @off ^at tmeb ?» ^^^ ^^ fanö/vob türt/ön^j Ou öen fibat^f fd^(lt;lt;f ^ f4ge|à / baf; et wüüe IbaÃbu jbr ader J^^ââ^ ffpfg/vnb folf öiraiïfianï) »nterf^et»^ »»ââ^ fben.-Safrfrtrarbtf/vnbbfiiÃcfcblfffj^^â fatten Xraum fa^tc / Ã^Uen fit te fût dn(^ lt;^cî}impff. Qlittin btt anöern nacht f^^J ter Oïiucr ÿtt Ãen @c fc^kc^tfu/vnbp^Oâ' ^Ãer vntdM^c^c ©o» gebeut/ï^a^ /^f ^^ââ öwe^um ÃVpffrmac^enfoft» ,©f^»«ïâ^quot; fagö frwfMtfn fit jnlvnb fdj tnuren ,Â«Â»Æ wok er tvijfcn l ob fit jw tttuw tneren/vn 3^^ bof ]nen Ibaf fit von ganzem jÃ)f r^c « «« ^^J fwiÃen ©Off Ãfaubicn/mö/n tn allen nj^J anniffietn ,©arnaef)(te^ er fern SÃot»^ febretben/ordner Æcbeni feinen ^arniTf^/^*:J ben in etn 9Ãott/onb ober bunberf Ovofff« ^* ncnJ;)aupfnïann/vnbvberae§enfa«R»i^7 ^berfien/bem etn bonton vnferf§lt;wt iâ^*^^^ Ãamaeb wolf tribaf oberman Rin^^yâ ©uf ,ni tn fern ^anb erhebe/ vnb H ^^K gdn^hefj verstebe/^aot^efen fit. lt;©0t^J
-ocr page 321-5ö5attti(^S5?öttfcu(((c* j« er hie auffgegeben ©nter jegfic^cm noc^ I«ncm wehrt / W0 Ã^ftf f^ ë ichen/fment ^itiöfr/öem andern mebr/naefj kmf(e wir^ 1 ®idï»lt;»rcn. ^SÃarnac^ gebot er/amp;a^ dn Kghs» f^ff 3)ïann feinen aftegen ©on furbrec^t/ ^bjmbao^anptabfc^Jüg/ mit feimeigett ⢠pebweröt/4)a6 moUen fît auc^ getb^ân ba jen / aber er weite eeniebt getanen / benn er H^ ir ©eberfamfeit. .©arnicb lueft er fie «ieben / erftiwb t^bcr fre neeblïen ^îaebbam Æ ^^tt fie ^uver entertbenig waren gewefen. 4lfo bub er an lu Breiten / vnb bie lanbe an 0^ inbringen/ aie vorzeiten ber greffe 2((e^ Xanber/bw Widmer »n^^giertSÃnb orbnet bie ^eer mit ber^gl i^emon/ate bie SÃeJ?
mer mit ber |at legion / »nb mit guter orbnungfieget
(refft,
We
-ocr page 322-Sk Cfm (Tangfen^e esgarglüeHi^ n mit /Ãreïten/ (fine malö^obt mit f (einemS23o(cF/ba befâÃt (t
Söo(cf/vnb warb/bm ein grone^mïââ'ââL ge/ïettet / Sönb wie mannfielj er gebarft/l Æ ncmS23o(ef muÃten geben/^ai/fattee«â^ benn er warb halb von bem OÃefB 0lt;^I^âââ|,J
-ocr page 323-^oJatwiéSloMtaHtte.
i5ttb warö er wö all fern 9öot à fïûc^tig / »ft verbarg fiel? »nter bie ^dum / »n wu(h me# manDs wo er wasi bie ©eimgen ferchten ec were erfe^lagen / »nb erhübe ficb gco^ jam# wer »nnö not / ba würben bie ©einen in bie Statte gejagtgt;93nb ba fie wiber btnbcrficb flogenz vnnbfnben'ïBdlben fueljten/obfie^ jemanbe »erborgen bett/famen ftei« einem ^aum/baraufiF fap ein ÃdubUi« / ba fpra# tbfn fieii^e ligt jemanb bie »erborgen/benn beft Söogeleartifl/ wo jemanbo »erborgen ligt/(o febrepet er/»n »errdbt ben^enfeben anbernSÃogeln/mit fernem gefebren. 3llfo merefetber ilan auch an bem 9öogel / ba^ in feine §einbe fuebten/ »nnb »erbarg fieb je lengerjemebr. SÃnbbafie binwegfamenf
1 gienger berfur/ba warb alle fein SOolcf fré#
' lieb, ^arumb ebten fie bie (Stilen für alle S^Jögelz »nb wer einer (Suten^eber bat / ber ebretfiefiuJoeüibumb.AÃarnaeb flereft ec ficb/»nb oobe in bie ^anb gegen bem ©ebir# geSSelian. Darnach einonaebto/baer ent# fcblieif / fam ber weilfe Ovitter aber 5u pn / »n
, Jyraeb: (Lan/ber ewige So« witlbaji bubie ' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^anb|
-ocr page 324-»ber 040 ©cbirg mag/ fo ^eur^ au|f^ ^^ L f nie neun maf gegen övr èoiïen 3«ffeâââ^, bitt ©oti/ba^ er bir meg ^eige »bere©^^â*^ J Ãaer baetbet/mie^ b^ ÃÃîeer neun^^tâ^J Ãmberfîe^/vnb geman bae ianbfFatb^ârâ* an p reu (fen.-©te 'Pfaffen frage fep^eift hum entgegen/fo er bure^ bif®^â, febru 'Xöetf fn ber meiffe Ovueer Pan «ajâ^ vil er auch Part hief/heiffen feine ^ae^^ men aue^ ber greffe Pan» Pemepnen ââi'3
-ocr page 325-^o^artni^î^onfeüfüc.
Wel léut/ôa^ amp;a$ â^olcf von Spartanen off Von âSceben / die nlfo tvilö vnnö wufte finW fepen von (ffenro ©efcblcc^tc/öen^ott ver# lïne^t / öuf von öeO 5titeb6 wegen bao iunö téger tvüÃep vnb vntuenÃ'blieber feb/benti bae ianb tà fo wuÃe / bub niemanb ba wo^# nen mag / vnttb ià bao SÃolef (o wilb alsbté Xbierf^n vil enben beÃelben lanbo bat baa ⢠Söolef fein anber ^dufer / benbie von Jiib gemadjet finb / bie rieften fie mit Stangen «uff / wohnen bar unber / vnbfubfen fie mit jnen/ba man jr nottiirffttg 10/1« reifen ober in anbern faeben/gleiebaU man ^ie |n£anö mit ben ©ekelten t^ut. SÃnb wiewot / baà ber greffe t£an feinerÃen vrfprung gehabt bat vonbemlanb/vnb auch barinn geboren , iÃ/foiÃerboeb feiten ba/benneo ià ein boà ' Xanb. t£rwohnet gemeiniglichin l^atbapi baoià ein gntlanb/ vnb ià fein JperrfchaÃt nenwerbenn anber ^errfehafften. .?5eftÃie fügten mir / ba ich in benfelbigen ^anben war 1 ab man fehlet nach ber Geburt tihvb Ãi/ tanfent vnbbre^hunbert / vnnb noch «t^ wao mehr Æ ea wert ben brephnnbert laren gewe#
-ocr page 326-îDaf^Sriftc^uc^l gewefen /Ixi^fic^biicfefbe ^crrfcljafff^uüt erfîen erhaben bette / aie fie bas gefe^nebe« fûnben/in fren alten SSttebtm.
-ocr page 327-3o^nn^Wtueui(((lt; ' ^ brauch 9f Ãabf/ba^ er vif ^^ngc« in fei;
n ianamp;en erraffen hat/ hen man gue^t er; beut/ unh mehr J'tepbeit haben henn hie 3u; ben.(Xt l e i^t au ch Xem/bie eine anbern@(a« benefinh / in feinen ©tutten wonnen / vnnö ee^tjeberman giaubenwae erwii/barumb
| ^anebertep ©fanben in feinen Xanhen fun# hen werben» Sönb wiewol fie lt;X^riften heip âXâl'^bcti fie borfj ein vnter fc^teb gegen »ne ^IhUcn. 2(uci) finb vorzeiten etliche (fan Stiften ge we fen / bie auc^ baeheifig ©rab innen fatten / »nb bie Xanb gewonnen / »nb hen ©eiban »on SSabpfonia / »nb bie ^aü;
1 p »on Haibach ftengen»Sön mepnet man Æ hiefeiben weren fo gar ©ottes ^reiinbe/ fois? ten fie (enger gelebt baben/fie petten bie,^eigt;
1 bcnfcbalftalle^um Orifilicben ©(anbett wacbt/miti)gt;rie(ïer 3o^an6hü(ff/bennbte j ^an finb alle ©ottoforc^tige Xent. /©a ber : ^^pe(£anherbenfc(t/ bette er ^wólff©óne/ i hie bief; er für (n f ommen/banb ^wdlff'Pfeit part iufammen/mitbrepen ©cbnüren/»nb ÃWp einen nach hem anberen baran »erfu; tben/welcber fie ^erbreebe mbebte/ba moebt fie
-ocr page 328-pc faner óerbrccbfu. Ãa bù^ er ben pW jim ©on bic pfal miffbmbm/ vnb bùw (Schuur abtbnn/öarnach ein jeÃhebep^^' verbrechen/ auffè erft er möchte / 'â«b fP^^ J 5« jnen : Sieben Oón/afe fang jrVUpgt;n*^â gebunben fept/ mit ben breien ®«nben/^ be/S^reuwvnnb QÃJarbe«/ fbfanfnebnn manb vertrennen/2(ber wenn bü^nnbF fcijen euch auffgeÃen / fo brieft euiver Pt* J »nb^errfcbaflrt.^armif|ïarber/»nb«â^J fein «(teller ©on ^err / »nb hteften eiÃ^l^ Snottere^ebre / »nb getvan ibr KÃ^^^y/ fonber viel Ãdnigracb. SÃhb waà pH JJ j 4anb getvunnen / bnegaben fie bem WJ i â¬Ãrnber/vnb empltengen ee von (bm; « r er fie getvunnen ^ette^^Jnb weil fie nöe'i J Ãci|fen / ba nam ber ó(te|le (Tan ben 5llt;nj^ an lieb/ba^ er bie^ ber greife elan von tbap. Ãlacb bemfelbigen aftellen warb fein Kruber ©ins if am âïÃnbn^j bemfefben warb îOlango ffan/ber warb* guter if brift / vnb gäbe ben if briÃf n grolfe^repbeiten/bie (ie noch bafefbfl Kb^J quot;^nbfaner ïSSJrnber einer bief /Pâ^^ j^^ ।
-ocr page 329-3ó^attttfó552ö«fcuï(lc
ttScr^o^c ben bolban von â^abpfonta/
^oW befolgetÃette / btewetf er both fo vief ^wt8Ãette,5)a fprac^ bcr@o(ban/cr mep^ Jlt;^yein ^def wer fo fün/bap er ficher we# f«-^a fpradj^oHo (Jan/bir waobao ©olb w H^/bu ma^eà nit mit ©ott fepn / vnb b^v , ^9 ®o(t(ifb^aben. Sönbfobumeinefl/bii hpefîber ^epben ©ott/ vnnbnun ©ott fei^ J^r leiblichen ©peife bebarff / vnnb weil bm ^o(t vnnb (ïbelgepeine nlfo lieb ijl / baf; bit lt;® ^tf^rret ^aà an ben ^Solbenern/barmW bu mein Befangener biÃ/Sofdt bit nie^to mibero e^en benn Bolt vnnb Bbelgcpein/ vnb lief; fn in ber Befengnuf; Bungero per^
1 ben. fï)nbgab.f)oUo^anba6lanb/ba6ee bem bolban abgewan/ben iï^ri^en -leu^ ten/biefelbenempfï^ttö^i^ eoaUbavonj^m* SÃnnb vnter benfelbigen tagen fiarbe feut Gruber/ toelever ba bief ?9ïango lt;^an. 2((lt; fo/baà ^otlo (fan von ben ianben/bie er ge^ bunnen ^ett/ wiberumb beim ziehen mnÃt.
! nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Sà « ?3nb
-ocr page 330-©lt;tó©rterr®ttc^/
Sönb ba er bannen f am/lt;;etrunnen bie-0^ ben ba$ -lanb wiber. ^?acb OJïagiW y warb fein Kruber Cubilla Can ^(9F waô ein CbriÃ/vnb bau wet bie^wtU ^7 in Cat^ap/bte ig gruffer bennÃtoWâ-r^^. Æ be Cubilla Canlebete iwe^^nbfec^^^^rj ^amaefj warbeein anber Can W*â^^ warb etn C^rià / »nb wiberuntb ein «Ã)^? benn/enfept fmbfie ^epbengewefen/^^ J finb fie ben C^rt|ïen bdlber benn beu J^ ben. CeiÃaufbemvnterffbeib mtfi^â, ^epben/bennbie.O^'Pben (o vnterbem®*quot;' ban (ipen/§et|fen éaraeehi/vnb bie nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;j
Can Ãpen/^etffen «pagannû,
^on bet SJIûn^ tn ÿae^av/oon /â¢^^â^
»ielC^eweibern/viibberfefbeti â
©cApfe^afFt '
p^^oöer^tidgcÃctn/eefepönin/MP
£15 tn anöer ^anö fdji^è/oDer
bot Fällen fc^ettefen/^Sduwober'P*â^*â'; ^KKii wóUen / ober fre ©otöncr garnit HÃJJ (en / oöcr »mb Ãa«|fmannfc^a|ft » frtva^
-ocr page 331-3ö^anntó55Ãott(cui((c.
1 beleben mit jter©efebnift/bas febiegt man i auff^abtr/foaberbaehibertbemer/reb^föf mans anjf Snappier/ aie b^eauff^otb ober j @i(ber/vmbbie(lt;(biÃen geieb^« faufft man mae man bebarff SOnb fo biefefben (dberen oberbappteren «pfennig alt mb verblieben finb/bringtrnan fie Ã^ïnn^em / bie verbrenn ?3 nj nen
-ocr page 332-©aé'üntfe^uc^f
t^ifiir/
äaethnn Wc^erm ^ammb/Daf^tt ââ âV rj fauffetUgebrepe/ vnDDapDep ©elbf^«'^^ gu vief ober 5uwcm^ werbe.
2(uebfmD^M lt;^«lt;ê«9dtt«lt;«f^lt;*I^ fdrefjttge ^^ent. ÃOnb fo fie femanb pn Æ , ober brduwen / fo fpree^en fie Denn : @ott wetp eo mof. inch f?«^^^£rf mof em reichen Ã}?an/ber vierpig of ^â' â4â ^ig(J^eweiberfiat. 2(ber)r.^)err/lâerö^ Can/ÃatntcbtmeÃrDennDrep'^f^'â'^ i^ em e ^prieper 3oamp;ano iXoe^Kr-®? 1,^ men fte emanber ^u kr Åbe / tote «lt;*v^ ^^efipfefjafft Ãnb/obn alleine @efebâ'ââL( OKatter/Son/ 'datier vnb^^oebte^ Æ â aber ein 50?ann^wepâ5Betber/ mb et«^ ^ frep einer / onnb ein dochter bepber anf^ ^^ Die ^wep 5ttnber nemmen einanber M^^j^
einer
ber pirbet. 3« ïXartarp ifl ^ï«n vnïgt; ^^ gtcieJj $er(ciöct / öaà man eine vorm lt;Jâ^^^j^ mdjf erfennee/Penn Dap Die OBciDer et«^ e^en^uïxnauffDem/pan.^
-ocr page 333-5üamp;4UUf£5 SÃ0Hfcht((egt; J^w/^öftgttbWe Ãkibervon gutcmSc^âv^ âlt;âc^2l^uclj/aber fie finönie wot gcfdjwu t^tt/finb weit/ vnbin Den feiten elfen/ tragen ï^arunber bitfe^etiK / ^ann vnnb ^Ãcib öteietj/babe weher Etappen auff/oher^div t^an.lt;Sic haben aUertepSöie^egnug/obn ^c^wein, ^iewotfie Abgötter in'^itheo form anbeten/thun fie eo ©ott «u ehren/öen fie glauben an ben attmaehtigen @ott/ aber nicht bah tr ïö^enfeh werben ifl/vnb nennen îâen öberfien ©ott/ben ©ott vo 7^atnr/bem niacljen fie ein SÃitb/ppffern bie erfle OMch 5j®'^«b6/wb meinen / ©ott rebe auf bem ^i(be,^an reit baobn @porn/aber fie ha# ben ©eifet enb ©arteifen/bamit man^eb^ R treibet / mepnen e$ fen funbe / fo man ein yJïefferm geuwer ober Stetfebbafen (löft/ ^er anba$©arteifen Ãeuwert/vnbafman ^nber febrepen te^/ vnb CXRilcb ober anber Xranef auffbie ©rben fallen teft/aueb bah man^wepSScinan einanberfebtegt /bipfie Verbrechen, -©efgteicben objemanbe in ein ^anh feicbet/baebgUen fie fonbertieb für punbe/ weteber bae mntwittigticben tbete/
SÃ tii) mail
-ocr page 334-^né âDritte ^uefV
man fc^iftge ftt ^u tobe/vnb md^te et« ^R Ã^arnac^ öae /pau ^ tviber wethett^^d W ren auc^ ba Æ rem Pfaffen ,'r lt;Sd«ïâ/'â^^ ^â^^ man fnen ^urSSu^/ba^ (ü bure^ em Jc»^' ^eben» 'XJnbfobem^an OSotfen fom»»^ââ' We mdjfen auch burefj etn feutrer gfamp;£«J'â': fifb retni^en.^te erbieten niemanbô Ã:?â'*^ wie berrfieb et iÃ/bdi frern Herren» 3^^ââ Aanbid gut ^tieb/vnbreebt ©eriffet/^?;*; bervnb/öieb/vnbwervnreebtf^ut/Wrtfââ^' tetmanbafb. Qöeibvnb2S)ïannftnbett«lt;âquot; feiten bep einanber in einem-F)aufe / einj^J lieber ©Ãann fe^etfein Qöeibin ci« ^rquot;' ber ^au^/ancin^u wohnen.
^tem/bie âïBeibermaffen 0fb t« , rp/vnb reiten ^nm @f reit/baben lt;»rdcb lt;âquot; führen breite (Schwerter / bie an einer W febneiben/ vnnbthun atte 'ïöerrf/gleiebÆ'â bie ïOïanne/au^genommen/ baft A'^«â^^â mof tónnen opfeil vnb langen febdffen / » ' ben ju 2(cfer/banwen bas5'etbf/»nb w â Qöagen vnb^areb-^ic OJïanner vnx^ ber haben vief Ãneg/ vn 0nb ber artl bo^j fre ^einbemit fifTen vberminben '^7Ã
-ocr page 335-Sôamp;attttféSyîotttfutdc» jnen «t^t entnnnen mógen / ire Wk finbkbccfetmit gefottenem lâ^eri
tias^a«/vnbfûrfc^iefîcttgutift. 0tcfinb audj garbofeanber j'Iuc^t ^u lagen zbenn bic îJîdnner tonnen trefflich wot Innbcrficfj rtutfen-
©o fie jren 5nnben obtigen/vn fnen ver? ^ciffen Z fie lebenbig ju taffen Z baebatten fie nietjtZfonbern tobten fiez febneiben ihnen bie -Obren abzvnnb effen bie auf (^ffigz für eine 1 nbsp;fonbertiebe gute @peif .gt;3erboffen bie gan?
^elBeU^ubeÃreitenZabereofengeweiffagtz o baf
-ocr page 336-Oiif?âGriffe ^ucÃ/
fe«^ lie vor begriftcn werben / von eniem ^ââ^ bcm ''Doîçf / bas ntt free @{anbenoi|î/lt;â^^.â' 0 e wiffen nn/wer bie ^n^^^arufR (a)Tni P«: vH -leue/etttoanbern @(aubeno/bep|n $roÃ^ nen / ba^ pe erfahren mochten / was @(lt;âââ^ Beye bie weren/bie 0e vberwtnben /vnb w^«^ 0 e vutert^Kiug feçn wuÃten.
ÃBnéTîrtUtv bfe Ãeufe fn^eUMnïrt 0nb/wao pitten 0'e Ãaben / nue^ ven.
irem ^tauben vnbâ^egt; grdbnn^»
-ocr page 337-3o§4nntóS7ÃotttcuiÃ6
Sîl2^a«arp Babenöte Xeutatte Heine ^ugen/»abatte OJîdnner gar wenig .partez aber ee finö freeze »nnb harte â¢leut» ^enn einer in Xartarp perbenwtl/ fo legen fie einen greifen Sebtlöt; vnnö eine fti?lt;^rpffe ©lene/^u pn/vnö Ãie^en barnae^ alle von jm» SUnb wenn er benn alfe gefror; teniÃ/fenemmenfieibn/enb fe^enibn hin; anftanif baoJelbt/vmeretnCbejelt/fobar; in gemactp/auftâ «««lt; ©effel/ba leget man feinen ganzen J^amifeb ^u ihm/wb richten einen Xifefj für i^miu/barauff ^rot »nnb ^Ãem/onbanber ^0(1/ auc^ einTîapffnut OwjJfimilc^Z barju ein CKo|fi »nnb fein 3nt' len/bae noelj fauget/vnnb ein anber ^pferbtz gefattelt vnb gejaumet / »nnb Ãrauwetibttt gar fe^ône / »nnb leget viel Kolbes aujf bas 'pferbt/vnb bemfelben machen fiebenn et# ne ©rube in bie (£-rben/barinnen ber îOîann »nböaepferbt / bas ©e^elt »nnbber 2^ifc^ peben mögen / »nb »ergraben benn eins mit bem anbern barepn / »nnb meinen Æ baf ein ^ferbt mitbemS'ütten (oljhm^D^ilcb gnug geben/»nb fette jhm me^r ^ferb »nb füllen ma#
-ocr page 338-©a^Srttu^ucamp;l
«Kietelt; taf trwfght^ OSrtt^ättuä^'â^
heiler foi in ber ©ruhen wtber lebenN*}*^^'
nfe hie. COïepnen auc^/b^ ee^arein èlt;^
55egrdhnu^ fep/ vnb tfï niemanb fb f »W' *â bamae^ von fm reben/ober hep pwenjf^ ben feiner ^ebenef en barff.59ïac^en lt;*«^JL felben ©ruhen an heimliche enben anP^ I^elbe/vnb hebeefen bie mit'Ãöafen/aun ââ^P
-ocr page 339-^öamp;attntöSJ^ontcuiÃe»
Wc (ihn © cfdjfec^t ^ufammcn/viibemeB^ l^n fernen dlteÃen ©on înm^erren / wnb fpvecbcn:T5ir erweblcn vnnö orbenen eue^ ènm Ãvepfer vber vnó-@o fpriebf cn^intc^ tuai (h wollet/ bnp ic^ euwer J^err fep / @o 'hl ic^ba^ (h ntir gc^orfam fept/hp in ben 2^obt/ Z^en iep hi^ (Ãerben/ber (terb/ben i efj tici^lebcn/ber Iele/vnb wil bn^meincO/Ãort galten werben/ab ein fc^arpff ©c^wert. ^«6 geloben pc (m / vn tà er ein gewaltiger ^crr / 2(lle Jurgen vnb Statte fenben jbni ©efehnef e/wb werben (m geborfam. Sön ben ^amen/ben er vorbin bat/ben bedelt er/ eiber man feptbari« ^an von (Satrap / alfo hüÃen alle 2^artarife^e Ãepfer beiffen/^b ieb ba wae/bieà er (fbian ^an vón (£atbap/ vnb Ãatte iwhif Kruber/vnb brep Qöeiber. âïBenneinneuwer ^err wirbt / foopfferter feinem ©ott ^tem/fie tbun aueb ber @on# nen vnb 5)ïeer groffe i£*br. Ãnien niber ge« gen bem neuwen aRonb/vnb faben ba ernÃgt; Ãié^®^*^^â**'«/^^*â^^ 5Sgt;b«bnc«wi(h 3r ^eife vnb (Sitten finb mancberlep/vn(eggt; lieboâ¬anbbatbefonber©ewonbeit,
5«
-ocr page 340-©aé^defe^nd)!
3» Wekeer C^a^fut ÿat^av (Ãlt;/ von öenfelbctt ianöcn/rnf oem wo gegen 3n0fa,
z^2(t§ap / bas ianb / ügt fn brr ferre« ^^^ t) fien/mb gegen »ns (tgt grof ^nlt;»/v«^ ^^(föf t dat^ap em feite gegen ber Ben^^ «en ^uffgang/ an bas ^dnigretc^ îX^tP cn/bavon ber brep heiftgc Ãâöntg einer waeZ »nb finb noep mehr â¬|hf{en -(eut ba» ^^ ilfet man fein ^fetfeb/ontrineftfein ^«W Ha# »erbeut man hep ,'rem ©fauhen» 3(«eb
-ocr page 341-^ôJaHhféSyîmneutne»
B^ffvt ^atÃâpaulfeîiKf feiten auffö^e .^J^ »lyvetcfj von Xuref enÃem / vnh wehret hi^ on perfien/tpiöer öer éonen SUntergan^/ ÃfgcnSöife» ^u /;)auptÃattm Xnrtfeiv Rtn^ei^t -October/öafinö wenig lt;St4tte/ ^^^f^nviebX^tehwephen vnb^Ãieb/fernen Ã^â^^f«*3 ^w«/ wantrine^t ^ter ^^'ââ¢^löerperfien ligtöi ^ónigreieb^^l^ov pme/bae ip eins theib gut^ anb/vft qt anefj rein'ÃBeinï)^. 2(^ff (gift wol bunkert tnet? jen lang/eifel lüften vnOSee/âonO finb he^ henhe prenbap ^eut.©egen vite ligt bae^ó«« «igfeicb^amanie/bavon foimnenbie/per^ ren/bie 'sï'nmanöhciffen/ ïnem ©rieefjen viï *â ^Wen wonnen» 3*â ^^nnanie ift we* ?^ '^ââ^^ö/'^enn eoi{ï nuff einer feiten al? w ^ifi / vul) anif Der andern feiten fait / baft co wettig -Cent erleiben mógen, Ãaià wenig bauweno / haben fein Oänfer / vnbbrennen gebdrten S^iebmiÃ/ vnb machen fr ^euwer »nter bie ^e^elt,(£6 fmb ml ^^ikfen ba/vü ^^^^£fi^dlt;3f« 'Prenffen. ^e fïeuftein ätof'xÃanerbarburcb/baoheift^f'tbel/bao ä^'frewert bart; bi man etwan baranjf frété
wibeie
/
-ocr page 342-ïölt;tó©rtte«^tt(^/
wi'bcr bu J^fpbcti.^a (iÃt auch ïâ^iâ yââ|t0/ 55erÃeiner/fo in her ^üeU i(l/0^^^â^j^ cae/üÃf ^wifc^en Dem tobten ^^^ÃÃr iji# fpien/ba§in ^eÃet Der weg einer/bftt^lQ her jobe äi 3nbten/ Ãu @ ebidlTer 0â^1a cng/ià mubfam barbureb 511 fo«â*^^!.'Ll ba 2((exanberbiefefben ^cblöfferi^^^â' â¢, bauwt er ein ^fatt/bieba^ei^t^leyanîâ'â »nb ià ber iwölff ©tdtteine / bie2(UX^ââL gebau wet ^af / benn wo er ein -ianb gf*ââ^ ba bauweter ein ©tatt/onb^ic^ ^^^^^K bria / onnb§ei|jt nun bie eifern âport» '^ â ^auptgatt in ^amania ^ei^t^arat^/^J burrfj bie ià ber brep wege einer in^â^'^ i tnaginaberniemanbfa^rcn/cofepbetttââââ ^Ãüinter/ber âïBeg beifit ^oberfant.^er 0^ ber gen 2^ürcFenÃein bureb ^erfien*â^'^ bem Ãnbotei â^ÃnÃen.,^er brittge^f bw Ãamanien / mb bureb bao /^dnigreifbâââJ 2(bpao / auÃâ bent grölten C^eer. 3tlebm ^dnigreicb sieben fieb gegen 'prenten/ mb Ãnb bem groÃen (lan mgt; tertbenig»
93lt;*
-ocr page 343-3o^anntóWtttmlt;(le«.
âOcuDcnèanben âpcrftavnD^tntic^ wa/wö von cinent anörm pnfîerett ^anöe/nnnömatu^ertcp QCiinbcm»
OrV^'*quot;^'^^ ^'â^ ^''^^^ ^^ónt^vcKb / ponen öl^an (^atbapvnbS^nreÃenpein/ gegen ber tonnen Qtuffgang / gegen 0?tlt; cergang an bao^affer pbifon/^m finden |a^ aneCFafpicr^ecr.^a Ãnb ^wo nam# baftiEigelt;St4ttc/^^o(turavnnbéeor/ober ST ®ii^«ïgt;«â'Pcrnn^atbreve!tatte/ ïïef[abaï,eafan/5'oïmafon.2(rmenïabat
vier
-ocr page 344-©a5 0rf(fc^ucÃf
*gt;Kr ^óntgrneb/vnb vief ©tdu. ^lt;*frtM ijl SOïebon/ern Jtdnigrncfj/fang vit ((^«âlt;â' an (fafdcch vnnb 2(rtncnkn / da findgrclK ©ebirg vnd wenig land / und find die ^9*, aUe J^epden/o^n etn vOolcF/ Ãd^t (lerdiuw ton ^wo die beÃen 0tà tt in 9Jîcdoti/0^â'^^^ vndDvcnian. ÃamaebiÃdaeÃdiudf^ Georgien /dae gebet an ein groà ©ebir^^J beiÃt âbeà or/vn wobnen -lent da/von iJJ*â' ebedep Xanden.^'tliebe nennen daffel^^^^ 2((anio/das ÃdÃt mit einer feiten an *'.'*'^-efep/an der andern feitangroà 2(rnied^â^ die dritte feite an dae -(and ^btÃtà / vnd ëâ bepde ^dnige gute ^'hrijten / aber doeb ^fquot; groÃen (fan von (Jatbao vnfertbart* « 3m ^dnigreieb in 2(btÃtà ijl ein
-(andee/dadià moi vier Xagreià fang vni'^ breif/vn^eiÃt @arifo / da pià gann j^à .; on aHeoXagÃecbf/ vnd darffniemandd^* epn kommen/ denn wer hinepn fam/der we verforen/ vnd fnndte nit wider daranà ^â''ââ
î»( Mmne« fc^rcpciu'Sn^ fi( w/jf 0» ^^
-ocr page 345-3lt;^amp;a«tttó55Tonfcuükgt;
Rrbavauf:; bj hei^t Oxafpe/^utnftntx mon ^ihbcln vnb anber bing abfïùflen.^tttrf^ wifVuen/ce fep bcnfclben leisten ange^oren/ ^lt;»0 fie int Sinjkrn aie wol aie am liedjf gc^ K^en/btewetlman boe^vüXl^ierftnbet/bie be^ nacijtebeffer fe^en ïsemt ïsefi tagee. 2(heic ïgt;te ^hripen fprce^en/biefelbeéfgntb fep et^ ^an fc bester gewefen / aie a« ber ©egenb î'arbep.^ber eins mate/ als Ãdnig @aurea J^ü Verfielt Ãse (rb*'»Rfâi leut jaget / ba fïo^ Ãm bie '^Jriften bnreb baffetbe ©turf be^ lanbee» SÃnbbabie (Ibrifienatefermege^ nehen/ba^ fie uic^t furbaf mochten/bakste« fte @ott/baO er jnen ^u buifffam^Sa warb ïgt;frfetb Steef/ba Saures vit fern Söoiefwa^ ren/au|fbie|ïunbatfo (tn|Ãer/ba^fie«icbe moeiten bannen fernen / vnb verburben alk Sönb anfperbatben bef Sttâ^lt;^«/^â^ ïâi^'^^iâi^ Oen bin gehoben waren / bliebe es beU/ale eô «oeb if/vn blieb berSlecf ftnÃer/ba bteJ^ep^ ben waren» ^u wiffen/baf bie brep^'^ig^ reidj ven Seenen von 2(tla6 / vnb von ber flemen 2(rmenien/finb gute (Thtipen/ vnnb «mpfabenbao Satrament mebrbennwir« X ij Jpare
-ocr page 346-Saé^Dnïfe^uc^/
-^art^f^cn liefen Xanörn ItÃt^Xürcfi'P'^â^ pö|it an gro^ 2(rmentcn / öae §at »td 1»^' «w^cn / 21(6 ^apaöonnt / Mauren / W ôen/Oie|îfon/âptfapn/@fngacf?/îâfââl^âââJ füllte @t4ft bau 2^ürrffp fde^ef ^ur ©^^ öae^afa/aüfföern SOîver gegen @rir^^' »nb ÃdÃtan ©pnen / weifte«? etn gut nbsp;nbsp;.
i^l wie vor gemefbet. 2(kr nuff bit ^J^âè, feiten / von vne gegen 3nbien / fld(Td%u^ cfepan 3nbien. SÃnb^mifeben 3â^â*à Laiben i(i bas grolle SO^eer/^eeann^ *^ ^ ' tea iff ein gut eben ianb/ wenig ©ebirg ^« ^a)}cr.27cben halben (igt bao^dnig^ w SlÃefopotatnia^ ^as ^at gnffdner fnK» b^^affer iXigriê/ barauff bie^fada^^ feiaeb (igt / vnnb^enebf peb COÃefopbW^â^ wiber ber Wonnen ^ntergang/gegt^^ç ^XÃaUer (^ufrateo/barauff bie èwU ^ Ãeb ligt 5Unbbgt neben |bmvie( ^^^â*fLj bip gen^nbien/vnb ip gar ein gut -^^«^^ âi jween groffe ^erg/bie bepîen éintar rttquot; iifon/vnb bat wenig '^öalVerÃ/aleöUV^' bemer|leHbarvongefebrieben|lebd^ -£anb (Ethiopia pdpt aulfeiner feite« a« 5^^
-ocr page 347-^oamp;ontifóSÃoneeufde«.
fopotamte« / aufföcr anbern piten an btï OBupen von ^nbia / auff Oer bruten fetten anbie âïöupenvon ^nbia/üuffbcr werb? ten feiten / gegen ber Tonnen ÃSntergang/ wiber bas lanb '??«tgt;ien / mb ^u ber redeten ^anb am SÃ^orentanb / baà ba ^eiffet 0Jïa^ ritanien / vnnb ba miberumb bip an bas rote SKcer, SOnb îiXaritania paffet an^ nue** feiten an grof? Titien / onbieudjt ba? greffe SOieer auff in zwepen -fanben / ^iiï)?arita# nien viuib^u^Sthicpien/ipmancb groffee Königreich» Darnach ipbao Königreich von 'î^ubien/baoip ^f^^ ipen ©(aubenÃ/vn pöpetanbie'XÃSupen ton (kappten. 55ar:gt; innenfinb ^wep Königreich von -fibien/bas greffe mb bae Heine / vnb reichen herab bip auffbaÃJ}ifpamfcheO?^eer;2i(antKumge; nannt» nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;*
^nbcnfelbcn zwepen fibienfinbfdpant mb manchertep-fente / etliche gefchndbeUf mb etliche fonp / mb foin man cher lep mei# fe/tnit fdçamen C^ewenheitcn tnnb ©tan^ ben /finb mhepenbig m f rem ©tauben 1 mb perdnbern benfetben bi cb»^uch finb viel an«
X iff bep
-ocr page 348-Ber ^dntgrctrfj m ben zwepen Xt^tett/We^ gier affe Ãfwan/ afe bic Petite von Albien fei^ Ber faÃen, ^nn finb fie ben me|remf|eil bem proffen (San von (fat^ap vntert^lt;â«â 2tber ber Ãdnià von 'perfien / vnnb ber Ãd# nià @o(ban von ^abpfonia/haben efgt; Ãf^e ^anber in hbien in le^en vonbemgroffen
Can.
â¬iWe tJcj^ âdritten ^mÃ^*
^a^
-ocr page 349-îü^aunf^S^ôttfmiaG ^0^ K^icrbte ©oef? ^cbuiv inéS57ontnu(k/ Italian loon ÃatH)^â^ 3*^^â^Hiî ^rieper Robane lanö/gen (EabtUe fompt; von fren^rüc^ten vnb Räumen.
©aeJ'Ãf^rbfc^ucB/ !
SOon batmen Bin gen ^onpanttnepef / »«b i in bic ferren ©riechen / ©en XrapffouW â ^Dureij 2(rmcnicn 60? gen (fatban/m befâ groffen -^unbö lanb» 2((fo mihcb förblt;â^ fagen / wie man fommen (b( von (fat 5 a put ^rtefler^obano Xanbe/ von Robien 5« ilt;f* Ãen gen 55atnon / vnö bure^ bae ianb â¬Â«* WUr»
3« dabitte finb Sö4ume / bic trag^« 2
-ocr page 351-3o^anmâ^^ötifeuiöe, Snic^f/bic ijl grower benn Ãârbfc/ wö well ntanbic jrucijt auffff^nnbt/Ãnbet man ein îî^^K» fein öannn'baÃÃ-lcifcb vù^Slut hat/ ®nbià ^(palt als ein nein éamboBn lBd# len. ^arau^ macf^t man ^utc^pei^/wnb jffet^i'Ucljt vnö X^KV mit ematWen ^aa »trnjunbe« nneb / mb faÃten bie Icutawii wir bepv^Uieben aneb fetten / Sennin -^p* bermafmbâTMum/waebfenbepbem^af^
-ocr page 352-©ai^'Ãürt»ec®ucJf
fange ^iewn / vnö fo öle zeitig werîâf J/ gSfatten/wefc^e knn anff bic (fröen fauw i)ilt; verderben/ vunb wire ein vn^atïgt;araiiF/ welche aber in^^affcrfatlen/bie iverben?â (ebenfigen SUdgefnZ fftegen bnw^^Z »«^r gepaU ab ein ^ntvoge( / ffeiner be«« ^^â^^ crânez|at mehr brauner Rebern ben«^*ââ gemeiner ^nfvoget / vnnb wi( ë^ ^a0erfepn/ipfrd(tc^/foeeregnft/vn^f*r fe«25aumgan0. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,
^ubemfenugen^anbe (SabitteÃnb^w^^
C54ume/bte fo gro^ ^eglfef tragen/ lt;â(^^' J Oïolf^fop^/gnï, gutvnb (upig^neiFen /^ mach finir viel bepeinanber/an einem-31â' ber SSaum^at *25Mtfer / (enger be«ni*^^J ®c^uc^/Vnbeine0efjucl^eb:eit3ucljPâ^^ 5baum ba/bte ^ufeatnu^/ Ãf^dgelem vm'^ ^a^i^iwïi anber gut^ür$ tragem^^J Samp;dum / bte greffe ^û^ tragen/ ba ei« ^^*âJ fe^ a(wU ein guter /Xrunef ip. Sb 0'nb atf^J Sieben / baran 2Irauben wae^fen/ba^ Jt^ an eim $u tragen bau 3« Sabiffe (igen ^f' btrge/bteba beiÃend afpien/uon bem bi ^^ fpiet^eer feinen Xiamen Ãat/babf»^';
-ocr page 353-^o^atttttóSJÃonkuföe,
^ftgt;ivg/bahnn 2((cxlt;ittÃf *â ötf ic^c« 3«ïgt;lt;;tt ^fc^lecljt befcfjto^/îâtcÃûâKen @ogwnb *^^âgt;^â/®ff ttcttiuen ftc etwa« bic rotendw* efn.^nb {«ben {ctten/a(b2(fexanbcnn bic^ fclbcn â¬anb {odj / roiber bic SÃnc^nlten / ba petten jn bicfefben {eben ©efeblee^tfonber# wc^en er{«rnet/ wnb weite pc betritten ba^ gn/ba geben fie in bic engen Gebirge {« oup / b .«cnn Odexanber {« 3îog{/ vnnb mic |etnem?3o(ef/nicbtfommenmocbte/baba«! t^ï ^*^ ^^^ ^*â îâ â^^^ etwa^rüelje an bent Wn quot;^olcb/^on gunban fcboIR« ficb bie ^^â¢*3e bmber ihnen {ufammen / alfo fag/ Mge ntt mehr herauf mochten fomme«. -^nb finb bie lócher barinnen / gleich aio ob ? ^*!l?â^^^*â ^^^* fep.SiJnb au^einemtheib oeg ©ebirgee/ gegen ons h^f/ ba finb alg» yohe gdbe ^erge / gleich als bic OJUuren/ Wnbmag niemanbo^u ihnen hmen« fom^ men / ohne allein bie Ãontgin non 2(mafon* ^nb hinber bem â¬anb ligt ein groÃer éee / herig fo weit / bag etliche mennen/ co fep baa fccht CSgt;ïeer / vnb ig ber @ce mit Bergen ab j «nt 59^a«ren ombfehtogen / alfo mögen fie
-ocr page 354-mc^t tm^fommen/weber mttlt;Sc^J^ ââ^.^ fon|l/bcnn jn fmt) bie weg an allen ^%gt;3j fdj(agen/20?an mepnt/bap bag vce^«^^^^ vnter bem ©ebtrge epnfaHe / vnnb bc« , ba macfj.25tem/öiefcfben3wben |lt;»bc«^ / fern eigen Xanb mc6r beim öglÃâ^J^^^^^Stii) fmb fie liiert frep/fonber fie ^m fen oer j^
gm von 2(mafoiua. Scnnamp;a ^f«â^\(^ ba^umat Ãdingm ^u 2(mafon / öiV ^âââjj wan/gung kimocb barepn cm gäH'Vâ''^'a^ tpof vier mellen (ang.^anuub iff^â^^^in '
-ocr page 355-^oamp;atwi^SJîonfeiiiÃG
Wen/ baf? fie ju fneu fontmen moc^t / aber We^uben funbtenntebtju/^r. Sianucfj Würben fie ber Königin onb aller Æ fr â5 îaeb; fommen onterthaniSÃnb wer bafelbfa^err ifï/onb bas ^cblof inn f at / ber muf es wol âoerf «ten / baf bie 3uben meft herauf fonv men / anberf fic oerberben bie gan^e âXöelc. ^nb mennen bte3uben / foferauffen fmb/ Wb glauben fepiglidj/baf bie befcbfof'eit juben noch font« lt;tuf fommen / onb fie er# â¢Ã¿w nuf aller ©efengnuf/vnnb von ber ^eW^teV fo fie (eiben von (Jfrifenvunb â¢^epbem ^er 3uben ï9ïeif er fagen/fie ba^ benoin jren âïamp;üebern gefefrieben/ auch §nb wb öffdret von et(ic(jen gelehrten ^nbenj baf fie fprac^emi^o fol ein Xocblem werben bcpbeinXfurn/oberbepberportcn/btcQl^ le/ranber bauwet / bepbem epngang bef ©c? birges / barumb verhütet man bas / baf fie niebtaufbreeben. SÃnbbennfolein ^uepf in basldcblein fommeu'vub aUbgein^iHe graben/bureb bas ©ebirge fmepn/ats lang bif er ju jfnen fompt» SOnbwenrt fie bef 5âucbfjrmen werben / fofolleitfie jn jagen/
' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;bif
-ocr page 356-^a^â2}ürb(e^»cÃ/
fet^öa^ erwtkrw feine ^Ãnîfenfôinpt/'J«^ füllen fm knn fo lang nncfj langen / N^^p fie befinden / Oafi er ein ioefj bure^ M @*:^ 6ir^ gemacht ^at/baffelb ^och füllen fieëâ^ ter machen / baf' fie barburdj femme« w^ gen.^n bas fol gefcfjeÃen/ fe ber Slnnebnp anÃebt^n tvae^fenz benn fie teerben a«e^^® /n glauben/ale bic ^ebri^f fa^tiwic baf H^ noeb^u feiner ^nfunfftbolfnungbal'enâ^ij ber wie »nb wen bao gefebeben wirt/ ba^Ãââ icb ^elebrien Leuten befebten. ©«^iero«^ mne febreibibaein feinen ^Sucbcrib
^ic man von gaViOe in ö/c nilf^f
3nbia fenipt/ven ben ©reilfen/enb wie forgfieb ba^in in re»gt; fen i|f.
3efaria ifr ein ^anb/babin fe«««^^ J^ÃAman von ^abiHe/vnb finb freebe»«^ *^^^^menfcblirbe â¬f m. Sönb finb sSd««â ba/baraulfTrollen wnebff / vnb von berfel^ ben'^Vütten macht man ba ^u^anb vil beR Xb«eb/ben wir bic m ^anb auf wjer ^« len machen mnaen.
-ocr page 357-^vJatwfÃîS^enfcmâat
^(ââ t^nt Ãâ¬feb^ffen ab ein SÃogc( / ba$ fnngt; bfrtbnl als cm iów / öu finb gar fe^r flarcf / vnamp;finbWe jtfautven an ben forbern Söo^ getfnffen alfo grof; / afe .Oebfen /corner/ barauO machet man auch bnpfebe trinet^ gcfdjirr/vor greffe /verrem SÃwtótjletrt ©rcijf fo ein parler vu macijngef 93ogd/ baf et emgantj Oiinb in ^äfften megfahret Æ tnbbringetbinfein Ã^jl» ^eiite^eberti ^ic fp4U man naef^ bet (enge / barnacb auf
-ocr page 358-âdvijÃV_^U«3(I tó«lj5t«3§Ã't3IM«W(3iq/ïlt;pJu£43^t)^3pU« (j«a431|04Ã4Ã^iu ÃV^ via«£ QUVJ övq ÿi(^ â¢av§)v^ «0^ «^5) ^li^-*^ ''ââ3 ^)^/ilt;.â ^^^^ 4)jlG40 üj ^^P QMÃ/j|l U3ïQU ^MOà 43jâ^^ UP 4)Si/lt;l«»? öuvqoj^ 43ï|3.i4lt;t Miurui )dmoi Ãliv??3jllt;ï ^'ââ*lt;^ «vut }.nUÃQ/U30 #a®ttgt;iJ4*gt;J «P «^«^ â^lt;gt;»lt; ^Vil iuXpi)V3.(
/ÿnç^^)a43j(^^vQi
-ocr page 359-Joamp;aiWt^^y^oiiteufKc»
^wb lu SSaefarien gar freeze »nb frcubige Sabler/bie man nennet ^potÃamoe/vnfinb Halber ab ein OJ^en feb / vnb bae anber Ãalb# î^eü aie ein 3vc(B;wobnen in bem ^eer vü lt;ïnffbemâ¬anbe/bennfie mógen anbe^ben enben twt leben / tl^un ben, tenten grojfen febaben / vnnb wo fie ^eut faÃen fórtnen/bic â¢^flen fie^Sönb weil ^nbia aller in ^nfeltt ge tbeiUtijt/ Denn bieâlaffer/ foa«^bem^a^ ^^beif |ïie|fcn / treilen bao garnie ^anbmie einanber / bama^ ben bao ÃXeer ferm ober â¢J^^be gelegen ip/ ^nbbarutn fmb btcfelben lt;anb Wol befcblofpen mit Q33af(ern /baoifî êwifc^enbem Weronbanbern Waffemi ywb af fo ifi bao ^anb gu 3« feln worben.2((? le Unfein in 3nbïa haben einen'bîamen/ben man nennt fie gemeiniglich alle ^enthexor/ »n pnb auch all bef mdchttgenÿriefîer 250 Mno onterf ban / o6n etliche finb be^ groÃen ^ano/SÃiibbieaUergrbft^nfelhefftâPett thexor/onb heiffen bie anbern alle alfo. èie^ nib greffe 3nfel hat ein groffe/reiche onb fe# Re ^anpffiatt / bie heiÃet @wife* 3^^ni/ 'pneÃer ^oh^ân hat auch ntancherlep^anb/ 3? aber
-ocr page 360-©a^Ãwröaâ^ucamp;/
à bvr nit a(fo gut uni) jrucljtamp;ar aie îxf ^^*â^ öenii ce Fortunen nic^t fo viel ^auflïfft^^ 3rtôicn / «fegen (Tathap / hertn ^nöwâë'* ferrn/vnï» forgiie^ ^u fahren / Penn îgt;'^*^f^^ : finô cng/ët vief Gebirge mnö befe2^b'^f* SDnb burefj fdeb eng »nb forgticl?^ weg/*â* vngepufne ideber/barinn ée^ilf»«^ ^^â^. verderben / «ue^ b«^ kSathap neóffâ^*âââ bic ^«uf|ïcut c^c bar Fommenfo g^^^â^.^ t««nb nach pubien 5u fabren-^tem j'â^', ïft ein ^«nb / gfeie^ afe ein «nber ÃïJtJt'â'â biefer ^eft gefc^ciben / vnb febeinef ^lt;âJ' «febaf? Fein weg barepn fcp/«u^ biepn wj ben.^enn eetà renbiefen ^«nben ba^tn/i garmit ©ebirgen wnbfcb(onen / ^ââ^ *pâL «iebf wof bantber Fontmen mag / *âââ®'Lx biefeiben Gebirge eftvan aie M^â^.^S po/öiï^ ittâti^COîctiff^ wiöcr l^tnöf^*p^ be / fo cean bae Gebirge Fam / îâ^â^?!*â*^^ warb von tag iu tag fc bdfer / vnnb eben 2(bcr ftc haben mit Foften vnb ^âKj funben/ barbie weg gebeOerf |inb. ^^ 1 aneb fclcbegroO'e Qöaperbrnebegeph^;^., »Ort bent ^cer/ bic bae Gebirge g^^â'ââ^^â5
i
-ocr page 361-36amp;arttifé55?önecu(üc.
winb We weg gebeffert baben / baO man mm bepo baf; bar bommen mag / vnnb fub vul lt;5cbïf|ïeut magen/beren wenig glucf lieÃen burctj Fommen/^Unbureb bie weg/bie man jnbiefen geiten gen Robien tbut/ mag n^e^ manbo Foinen/obne be^ (fanoober prie^ec 3'âblt;mö@cleit / biefelben ween büttfebaH^ tenemanberbirfonbvîet^^tem/manfïnbet mbenfelbenlanbenSSerge/bie tube bep em^ e^nber ligen/wifdjen benen bas Oïccr laup fet/onb bie/ fo nabe ben einanber ligeny finb Æ ba^bie leute rebenauff bem einen SSergej ba^ es bie anbern boren / auff bem anbern *®erg/vnb vernemen/ fo fein^mb/vnb bas ^eer (Ãtllift/vnb fic mogen boeb nit oitfam^ men fommen/ benn bas '^BaÃer i(ï [o grew# (ich barwifeben/ba^ feme^ebiff bar hornig men/^(an mepnet/ baf; bie wep®ebirg ets Wan ein lt;2berg vnb (Sprach (epen gewefen Æ fo tang bi^ bas ÃiJïeer bas ©ebirg bureb bracb/vnb bas lanb enewep
â - ?â â ⢠detinue»
^ ij ?öott
-ocr page 362-îDlt;î^'î)Ktlgt;fc^iîc6/ ^on6c(fmm^ ücv forglic^ett ®0^ fo ^w ^nöKH ^ebett / von bcm @t^ («flcn/fnncr5'wtgt;vnö
Tibia ^ar ein gro^ ianö/
(nn^/vnnb ifl mehr 4anheo tjOJJ^ o^fbenn in öcrganzen ^e(fgt; ^^ââ^^ Ãoni^c von Söatplonw / von âperfi« «^^J^
-ocr page 363-3oJattttf^55?ö«eütfae.
^dexâttbna/vnb ôte Ovomer/^aben bic TÃc^ Ã^tnachet. ^(ber bâmaefj bic Könige »on Sfwtfrcidj/bic etwan^epfer gewefen finb/ xgt;nb4?)gter / bic ©enuefer / bic â^Ãenebiger/ âPheper 3oban/»nb bcr (lan/babfn bic »«^ torglicblien^cg funbe/in ^nbien 511 fom# *w(o» ^erfetbe ibeg ijt btirdj perfien/bn kommet man ^u einer ©tan / bie beitst ^cr^
woe/man mennet / baf? fie ber greffe p^i(o^ W«b Jjermeo gebauwetbabe. SOnbba^ ^m ïeneljt man »ber einen groffen Oirmbef? ^lt; ^Oâïecre/onnbfomptinein ^iatt/biebeiffet ©obaeb/ba pnbt man aUerlep^auffmann^ fcb^ïlTt.
â^nb ijt ein 'Ãönnber in bemfeiben Xanb/ benn man fibetSÃdgef barinn/ beiffenSiti^ euften / jn tatein pfuacne / bas ifr gar ein $arter9öogel/»n fan reben atecinSSJïenfeb/ gibet aneb Ovebe »nnb 2lntmort / mclebcrleigt; ©pracb er gelehrt mirt» Serfelbigc 93oge( febonet feiner ^ebem alfo mol /ba^ er mit ben juffen »nnb bem (Seb nabel mebr fhm^ met/benn baf? er finge von einem 21 fl ju bem anbern/ba^crbieS'ebernnicbtbrcd^c^^Srifl
2? «1
-ocr page 364-îôaé'^îfrbfe^ucÃ/
rtucîj vkr allen feinen ^eib^run» g'u^ vnbber^e^nabelfinbrot/ 'â^v^L â¢' langen 0clgt;wani?'»rtetnroten@tt'i^â^â^. amp;te^e(/etn^unga(6ein50îenfc^/t^^^â^^J fermai/ vnbnit viel grower ben ein ^P^^ ^046 lt;(anb tien ©abaefj baf nie^t viel^tâ^j^ nee/ noch Fein ©emufe/ aîô^rbefen / v««^ befigleieben/2(bere6i(î ^arreteb amM' ein OJîanbel/^onig vnb îOîtlcb/ 93ttîâîâ^Ã5 bm bt^ in pubien/ jînb bie weg beffer viib P^ ebcrer/bennbi^babin. 'Pneper 3obâîPÃ^^^ ^wep vnb fiben^tg ^dntgreicb vnier im/ W^ ren f eg(icbe$ alfo macbftg tfl / M ^^ â'â'â^â'''â .^sSnigvnterjmbat. 3^em/a«fetnentpââ!
breueblieb/bafijmalle^Jîonatfibeii iitafbquot;^ I ge .^omg / vnb fonfî anber5ûr(îen/ bKiPj' i mb fein warien/wnb fo ber ^Jonb aufi if^/r ' fommen fiben anber ^omg »nb^urfidt/^'^ feinaberwarten/vnnbalfobaófarvbfï/^^^ lt;r ab viel J^iener an fetnem ^of/ba^ «^fâââ wunberifl» 3tfm/ er wobnet^upencb^)^^ââ am met|len / af? ber (Jan f^nf 5« ^«t^*^â^ SÃnb batallwcgenbefi (Tan? XófljtereiP^ jnm '^db/vnnb wo^nd ba? mebvevtb«^â'â
-ocr page 365-3o§4tttttó SlTcttfcUile*
Jiuft Stau/bciÃet 6u|a/vnnb (uf iu aïkrt fernen ^Kticmiwóllf (^r^hâfe^oflTe / vuni) êwewng atWer ^ifd^offe/öie aUgroffc ^cr^ ten fi«b/»nb atte mdcljng nfe^onige. 93nö fwb / er vnb allee few SÃolcf »nb ^ofj^efitv be/vnnbvKlfeinerSüntertbanen/^I^njïen/ nUetn ba^ fie etliche ©cuef webt glauben/ wie wir fie glauben, ©le wiffcn webte von vnfer ^hnftenbettöti fagen/von vufer^rb^ wung / wte wir ee vnter ber 3idwifeben Ãtr^ (ben balten/noeb von viiferm'^apftbalten ^eb «lebt ©Jefi / aie wan fie $11 tanb tbut. ©ie glauben an bie belüge Sgt;repfa(ttgfen/ vu haben 'Patriareben ba/ aie wir ew^apfl b^ben/vpn benfelbcn vnnb anbern ©turfen f ree (glaubenelft viel gefcbriebenimfónfp ten '^ueb/vnnb fmb geborfam jbrew 'pne^ P^J^3®^^âââ 3ttgt;U / f» âpriefler ^ob^ïn Mi fretten auf fe^rt / fo fubretFr weber datier t^i^fb^eibtten / aber er fitbret brep^eben gü^ ben '^reun / bie gar grof vnb lang/vnb f d|b tieben gemacht finb/ von Silber vnb ©otb/ vnnb von ^'blemgeÃeine. Sünbman fûb* ret ein /egliebee (freun auff einem fonbern g? «if ^agenj^
-ocr page 366-^a^cn^pc^ auffgenefjtet/ba^ fe^en miJgen/Sönnb ^cbdren 5« jeGf (Treu^ Sebentaufene Dritter/vnnö §tiflp^ Mufent ander SSÃann/es fep $«?vp0ïp^^â'âr ^u^. 95nb wenn er fonfï vber i^nd fj|â^'' fdbree mam'mme^e mebr denn etn Cf^j vor/dae tfï bofpern/ das tbuf er von and w wegen/vnd nu^demungfeiL 3t^«^/^ââK ^bm affe^eù vertragen etn giKden lt;Stè*}0â; rott ^bcnl^u einer ^efannenu^ Pnnd t^ manung/daà er vpn Corden fep/ vil widetF ^rden m«^ werden/ vnndin der (^rdett»^â'^ ' faulen fp(/wieeingrefferJ^errerifï*
®c ttï4c^eföâprkfter3ïâamp;artifï/â^â; iand vnnd teuten/ven feinee ^efe amp;üi^^' feinen Töeibern / feinem âpattaÃ/aueb venfhnenlt;Streitenvnd anfunÃt,
gSQ @ufe ià ein paHaÃ/gar WÃKt^^] daà ce viel Xent nif glauben. 2(«ff böebÃenXburn/derandempallaf^P'
find ^ween greffe 5Tndffe ven Carfww^f^
-ocr page 367-he maf} fóftlïc^ vn^errlie^/ 2(berK^ moe^C hu ©dja^möern Xbron nit fo wol fehen/ «te if^ beà ^auó @c^a$ gefe^en Mb. *prie!« I^^â^ ^o^^tnhatmel^rC^befgejïetn / weberfe^ manb$ auff Q:rbe«.;©en« an etlifbcn enben in feinem ianbe / Ãie|fen fteme 'kaffer / bic fic^ Ãftftnlt baben ven ben âïGaflem/fo auf; bem âparabel^ flieffen/barinnen finbet man öarmciebter^tcin/fteinvnbgrol;. 5)ar« «mb fot niemanbemevnen, baj} fote^e$ viv 9 » mug«
-ocr page 368-^aff^fabfe^üd^f
mû^hc^ pV/bo^ er fö wel
k/benn kibtl^eÃctn wac^fen tn Pâ^^*^-^Ã' be/ba^â fic gut gemetn w wo(fn( lÃHïâ* /^^ «Itdjc gut fd^hf^eötctn tvac^ fen öaji/â' bem groÃen ©temen. quot;Dnb gUmon yin Xanb bte ©tem balliert / mnb mit ^ûâP^^ r emigt/baà fie f (ar werben /bue bebarif w^* ba mc^t / benn fie Ãnb von bef; -lanbe^ Æ , von im fe(ber gereiniget / Senn ba mait?^.^ ^ @o(b vnb Cfbelgeftem fïnbet / ba werlfâ'ââ^ â bie X§ier(etn a(fo (anter vnb f (ar auf / ^^£ man eo nie^t / mit boften vnb arbeit / bebam iita(en mb brennen / ober reinigen/a(ei^^ J ^te^u ^anb tbun muf.Sen aUem/fai wa» etma^ foÃenhamit / wie man bie Xl^^âJ »ertreiihe / bie bas @o(b ober ^betgffâ^âr auf werffen / baf bie ieute von ibuen vn3^^ febebtget vnbvngeirret bleiben/ben iri|i^ââ^^ vie(/vnnb an fo(eben bingen ià âprieÃfr J*^^ ban reuver benn ber (£an.2(ber m bef lt;Jlt;â^^ lanb Ãnbet man meÃr bleute vnnb frembW (^ut/benn man in indien Ãnbet. Sutâ gl^ man ^altnaeb ilbriÃi ©eburt/aclgbuitf^''^^ , »nb feebleÃenjari ba ^oeb aOgier von Snj^ ' - nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nematftâ
-ocr page 369-Ãü^auuféS^Ãonfeuföe^
«emavet tn btefclbigcn Xanbe / vittib^eman ^athap vnö 3nöicn / vnb alle Dû ^anblt;r an l berfelbiÃcn ©egenb inn etnanber/ vnö allee Wae er getvan/ öaffelbe gab er feinen ^renn# î^enz »nbbenen / bie jbm gelhorfame ^tenfee tbeten.93nbaHcbtefe(ben haben feniberöae lt;anb inn^ebabt / ^dfotftber Qiöel vnnb Ne ^p^âifFc^afft je non einem nuff ben nnbern
1 âommen»
' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;-^ie ijl in meref en / mie ber Tiatne ')gt;rlt;elt;
fïer 3obaner(Hieb auffiommenifl/^gier ber bett ein ^reunbt / ber bie^ jtdni^ @obe# bnefj von 5rie^(anb/ber ben einen èon/ber ^(â^ ^o^dnnee» ^erfelbige 3obanneo (a^ eittejeit in ber^ircb/vnb betet viel / »nb mae gar anbäebtig vnb heilig/»nbtbet auch vief guter')gt;riejlerfieber'lö^ercf.Sünbbarumb/ ba^er alfo ^eiflhcb vnb a(e viel in ber Ãir^ ebenmae/ba marb er anberLeuten ein fpott/ vn gab man jm berbalben ben^?amcn / prie Ã*^'' 3oban. _^«nfüget es ficb/baftberfetbc ^obanneaein manntiebS^b^^ begieng/bar^
, «mb imfemâ?5etter Ogier bolbrn geneigt ' nbsp;nbsp;marb/ vnnbjbm bie ianbe / bie er gemonnen
bettel
-ocr page 370-ïöa£Jl)krWc^ucamp;/
5efte/6cfab(/vnb fc^ieb ^gicr »ûii öcn / wb belieft Pnefter 3^ nbsp;nbsp;^^^'^ ^ ^tó
ianöyvnb bftebe fm awe^ Oer
ferne îîae^fommen ^euti^eetage^ nbsp;nbsp;nbsp;â^
ben / alfo warbeber 0potf^« einem ^â ^â ^46 bab ich ge(efen tn benfefben ^^JÃJL ihren Orontefen / bie ba (igen m ber üi quot;^1)^(1 invnferjraumen SSXÃttÃf** '' âââââ^L^o g(aiib nü^f anber$ / benn ba^ ber ^ââ^^ . fc(bà ber fommen fep. 3ber ethene P^^ÃJ,^ mere vorzeiten ein frommer Ãdmg »^â[ *L bien gerne fen / bem fiele m finn / ^â^^vù (Tbriffcnbeit beferen / |uben weiten/m^^\ greffe« (fano lanbnoe^ ber ^^â'â^^ià mb bte^ berfelbe i^dntg^o^anneo/viib gt;â ^ fieb ein OriÃhe^en Oîitferfnftrenm ^^^.^^ ptenlanb, â 93nb afo er nun viel m ber çç quot;nbsp;ftenbeit befabe/fügt eo fieb/ bafi er ^lt;â^^^,4 ne (^brigenÃireben/auffetn Sfo^f^^^u^r ein Söifeboff âpnefter mepbete / vnnb be^ bt'tligfn 21mpto4,ebr mb^ücri ââ^- L nam/vnb merefet femebebeutung/ ff^J^à ben Oîmer/mae bas mere^ ^a fpr^*^;^ piiuer; 1£ v meren -feute/fo bie frab^t/ba^ ?Æ
-ocr page 371-3o^attnff^557on(cu(rtc»
hgc «Sacrament óu fernen /noch nit betten lâon jnenfelbfl/aber ber ^Sifcboff gebejbnen ben gewdlt vnbbte Frajftbaf; 0 e ee wol thun mófbfetu^a (teffberfelbe Ãdnig auch bar/ Jânlic^ 0cb i«mprte0er wepben.5)arnacb fuhrerwiberbeim/vnbwaocmfcliijer'^bzb 0en ^ann / vnnb nannte fieb «pneÃer jo# ban/vnb feïneïïacbfommen feiten alle alfo ètnannt werben /beelj ölanbeicij/baeerÃer
* baÃ/benn ich hab eein ben S25à cbern gelefen» ^on tem fantdeÃten S^eer / wu«^ berbarheben SSdumen/vnbieuten bic niebtreben bénnen / vomjrrbi# febenJjimmet/enban?
bernbingen^
^tet prieÃer 3ââban finb wï fremb# ^J^berianb/ Sitten vnb'57aturen/von ^7 ieuten/Xb^eren vnb anbern bingen/ »nb fonberheb an einem enbebeà Xanbe / ià ein fanbig OJ^eer / bi mit eitelem ÃieÃenbem Sanb bebe^ef ià / «nb ià beÃelben Sanbes im Weralfoviel/baÃniemanbeweiÃ/ ob â¢^BaÃer bamnberià ober mebt*
^bclt;
-ocr page 372-©a£?'Ãlcrt»te^u(Ã/
2(ber un etlicben enben breeben munber mb bte Jifcb beruu^ / vnbbiw^
lgt;frm« ©cfjiffcn ober andern iipe«/^^â wae baVauff fompt öae »erfmef t/îâ^â^â' ^^â'. ^ar wert vnö ('rett / vnö wcij^ niemand » ein enbe Ãat / ober ivae fenfept tÃ/vnbjCW*^^ ficfj w bu ^ü|lf«/ba^ntfinanbba§i«â^ââJ inen md^» â^nbbrcpXaÃrepfenvoiip^*^'^ fefben fanbigen ÃJJeer / tnber bte Q^J^Pquot; l^tn/ügtein gro(j ^ebir^f/barà n^ ÃBaffer üwsi burinnen ule viel ^belW' fÃeineü'gf/ub^uwrgemelbetilt/^Ãâ^^^, feit bem Q35u|fcr ià ein greife feböne ^f^^^' bieiÃuncbfunbig» ,â¢
^a ià uuefj ein gro|fee QBtmbcrtn!^^^^ (Sonnen 2(u|fgung / bu wueQfengar Hoâ^ ^uumfetnuuÃbem Sunbe / »nbWj^^^ nuc^Wnug/uud) bem 2(u|fgung berü*^' nen / fo geben Ãe wiber in bue funbtge _^ trieb /bu^munÃe mebt mehr fiÃet/WP^^ morgene fru/ fo bie Sonn uuffgehef / «(fotvaebpnvnb entmuebfen fieadf^â^^âJ
-ocr page 373-2(«cb finbtnbcrfdben^ïöjiflcnbcffelbcrt lt;anbc6 vul wunöcrluber ^wV (^t (tc^e i eut fmb wi(ïgt; Æ vnnb haben ^drner autf ihren JOdupurn/ finbganç ^arig/ vnb frau^ jegt; Ãrenbt/vnhfönnen mdjt reDen/aber fic beu tenvüruhelen/alööje^inhervnöebweirt Ine^uianbïhun.
-ocr page 374-ïörtf^'^tetbte^ueft/
fmö wtfö/vnörebett öoefj von
mtt Ãen Leuten auff öcm^elöe/öoeb «â^â quot;nbsp;fo tvof/af^ hie tarnen gefeöi'ten/voïâ^â^*'? quot;nbsp;wgcra^fip.(I-ofinönüc^ethcfefü^ pen öafefbp/ öfe me^t fo breit gütigen gw a(o Wc anöern/vnö öie ^anç me^t f ^wn w^ «en / benn pe finöber gunden 5lt;*t^â^^
-ocr page 375-3o^nm^S57o«tanüc» fc^tcît ^u reöcn/w a(fo ^«t man wafc^oâö vnter Oen @.itKn^(tt/(ïl^ttâöïlt;^^6vnt£ram i Oem ^redturnuS^fl jenfeuOer ©tattspen# tbexor Kst ein jntef, Ou hci(;t53Mcborac^e/ barinn wa^em reicher ï^Jaiïgcwefcn/ f«r$ innpr/e^e tc^ bar ram» Ser batte ianO nul» leute/vnb sut ©ebirge/ nnb fonberhe^ ^att er gar ent öHte^eftuns au^ etnem^erge/ bk n?a$ ein au^bunbt aHer^'epung/bap gav 1 wc^tabdransebradj/ vnnb^ie^ber SERan» ©aeaUno^ee, 3« ^â^ ^'eftunge was em , K Baumgarten / vber bie'maften fendit / von aUerlep J-rftc^ten / vnb jpringenben Brünlt; nên/ vnnb von attertep gutem ©efcljmade. ^arinn map ein ©owerbuufj/ gm* f diBù^ mit^olb'nnb.ahbernbingen/barinncnallcic U'pSöolgegcfang/vnO atte fülle ©etMn/bic manerbeneten mag/baemaemit Munften gemac^t/ba^ manebort/vu fa^e ee nit/was woUnjl bringen mochte / bacwaôinbemfd# ben ©arten, Sönb in bie Burgf thet er met fcljdner âïBeiber/bie mot nnb f dÃtieb geziert marcn/vnbbar^u»it)unger©efetten,2(«c^ waren ba br ep Brunnen in ©betgepein ge#
-ocr page 376-â^Uf? Dierste ©«($/
louwen/ Dü bd ^dn / .^lyntg vnnb gaben wenn man wolf. quot;X^nberp^ff^ ^^ ttwebao'parabfifï/vnbbu'jun^cn-Icufttâ^quot; rmbte ^^d/vimb nam benn anbere /«ââ^J ©efdkn/btenï^ barren würfen /»ââ^^ faafâer weite ffdaffen baeX^tmmelrfâ^ â¢; ^n/ bnö wenn fie fbfe^en welltip fd^e« 'ââ^ hörten / fe gab er jn M verpefien / bR/««^^â^ lent weren (Jnged vnb weiten 0^^««/ ^^^ cv 0e bete/erwW/Bnen in bdffe^ .pnuâ^^'J i^tb ^elffen / aber em^e^te mcmdtitâ ü^^^ Wgbarepn fernmen/'vnb bte feçfbdt'titn wlt;^ ren/bie werenetn niai gtperben /vnb blKt*f ^ alfh/ung vnnb pijen / aie fte jepnnb weenV »nbp^en Lettin feiner ©lerp.Xlnb buf J boe bte fünfen ⬠ent ^1 dutten/vnb,'w gHJ^ ten iu tbnn/wae er 0 e bte0e/vnnb 0cb ^ «em witten vnb bienp erbeten/ mnb ber @f^ Ãorfambeit von /nett gewar warb / ba bepÃ^ le er fegltcbem einen feinen ^finb/ bte berfd^ CVîann hette/^ti er peel) en/ vnb fpraeb ? ^^^ vnb ber/quot;vnb nannte / vnb fagt bap fieweren vngdtfltcb/vnb @off ftd0ef 0e/vnb wil/bti^ fie perben / wollet jr nun bar fahren/ vnb bie
-ocr page 377-3ö^attni^SJ?0nfcuf((egt; crgedjcn/fo werter j^r ^cfatigen/vtib er (oôjj tet / wot) a(fo fahren öenn eu wer S eefent« t»a6^imme(reK^/vnt)iÃe«c^ ewigJicfj tvot/ fo jbr in ©ettee ,©Knfhn geporde« fenet» -ï^a treten fte tJae/SÃnnb Damit tag her fefbe tôîann atte« feinen ^einöen ob / onnb ^pbe ihr ianö ^u jm. 2(ber Da man feine ^o^beh tenbefanDe / DawarDer onnDfein J^^immef^ reich verbrennet ^ie Statt habe ich lt;'ticfe gefeben.
â300« önau^fprccÃUcBcti vnb stopfen ^unDem/foin einemftnflemXbai gefcheben / nie fcp eo Der ^et (enepngang.
g^ Finnen bin/etwan ferm vonCD^iieo^ ^Kjracb/ifl ein groà OBunDer/onnD ich Ã(anb / eo fep mehr von ^aubevtift/ Denn vonâ57at«r/Da fieuft Dao '5Ãa|fer 'pM fion Durch bao ^anD/ vnnDià ein Xhaf Æ Dao ifi wol bep vier ÃXeifenlang/^wifchen^wep# enhoben©ebirgen / nabebep Dem Gaffer/ Dao nennet man Dao verzauberte X^af / et^ liehe nennen co Dao fruÃer Xboi / etliche De^
§ 0 Xeuf#
-ocr page 378-Ã^artnttf n/^fukn vnö pfcrren/ vu watt t«cv^ «et ee fepöer petten epngang» SÃÃtfff« â'ââ Ã^baf itérer vitter cmcm^it pent ^lt;(flt;ttlt;lt;*â^ Oïenfefjett form St f awflr bteïSrup/ Saé b^ tue graufamUeSpe 2(it^f fiente / amp;ae/( ölt;F Ãen war^^f^ ölattS m'e^t/Sap etn CJ^âHp^ fo fuite fep/ fo erïgt;ao2(itge0c^f anfe^e / SaP er |tcS titcfjt baraS entfeot ^*0 wifpeUVâ^ SanOappertmit fetner ©ttm foareuwürf?/
-ocr page 379-3o5attiil^S5Ãon(c«ï((c.
t)nb verändert fan05efK^t in fo mancf^erfep weife/ ï)«^ ee fie^ wol bem ïXeuffd gleie^et/ einmal fiepet e65(lt;îânen/ Darnach »nnefetv Ãen 0(aue^/au^ öem 5}fun0c. (£*twan Aan^ net ($i Denn greinet e6 / öenn erfc^ntt ee fidj/ öa^ ee erbibmet / §at fo mancberlep boR ge# liait onDgeberbe/baf'eofdjwerlicb ^« glau^ beni(r. â^nnbnahebepöentS^^euffelifebfn ^ilbe lag »nauf fpreeljlic^ viel ^olb/ @iU her xmb (Sbelgcfiein. nbsp;nbsp;a wir in bie ® egenb
Farnen/ Porten wir fagen von biefen hingen/ »nb als wir ^n rabt wurben/ob wir in bauble be Xhal weiten ober mebt/vn vnfer ber mei# fie theil riekten/ baf wireovnterfnnben/vil nn Q6otte6bülffnicbtver;agten.2(lfobeicf)^ ten wir dwepen BarfüÃern / bic waren bep vne/ ^iewol we vorgefagt wurb/baf wir gar ein fotglieb bing vnterÃunbe/fo gebran# weten wir boeb / mit@otteohülff barburc^ ê« fommen/ vnnb ftengen eo mit groffer an^ bac^t an / vnb waren vn fer vienjehen / ^ber fnnff enfer ©efeUcn /jween ©riechen ennb btep J^ifpanter / wolten nit benfelben weg ge^en/ben wir giengen/ ^iefelben verloren 3 üi w
-ocr page 380-wtratte/ba^ wtrfic Darnach mtmeftr p^^*'^ vnb»«| ntc^f/ob fteOamwenHicben/^^'' wo[uuÃefoJttf«. Sünööa winnö^â» *H önnigen/ öa w^e ce erfifte^ etwas bepteeiv^^ j^üter QBcg / »mW a(e wtr bep einer I«^** ïneilgangen waren/ ba^ub firij ber weg 3*â' wntWerfie^ an frummenvnnbfreiOen/ÃW mb wiber/vmb Reifen »nb »mb ^üten/v«^ warb je (enger je |tn(icr / »nnb bep einer g^â'^ f^cnineUen als (tnÃer/baà einer benaiib^** «ie(jtfe^en mochte. 3n berfe(bigengre(p'J ^inÃernuà giengen wir wo( ein gan^e meilj wege/mmb bar^wifeben befamen »n^v^y fepwarper 2^btcr / »nnb als ferme wir wei'J eben ober fepen moeiten/ fo warn fiegeÃ^*^' als ob fie weren SSeern ober wi(b ©ep weW/ mb bic treten gleich/als ob fie »ns »erfebh*' gen wollen/ bocp treten (te »ns nic^w/ be«^ baà fic »ns ^wifchen bie SScin (ieffen / vWâ^ machten »ns ofrt»nb bief fallen?- âjÃnbaw wir mit angà »nnb not »on benfclben ^^^^'' ren famen / ba warbe csein wenig heptcr/lâ'^ hoffeten wires foltc belfer werben / ba warbe (^ noch viel böfer / benn ba wir fürbaà gtett^
-ocr page 381-3ö()anni£?Sy?on(cui(k.
gen/warî) ce wber ftnfïvr/onb Famen mtr ba «u einem groffen mtmelfigut^cfja^/bcnn es was ein greffer Lauffen ©otbesvnnbkf# befsgeÃems/vmb ben tagen viel tobeer ^eu t/ ate ob fie noetj frtfelj / vnnb F ur^tidj er fehl a# gen meren morben/vnb mir horten babep ein gernffonb gefcljrep von^enten/gleic^ afe ob fieviwnaeb tieten / onnbono auch ertóbten holten/ barnmb baft mtr bev bem Schal? waren/bennmirgebaehtentuchtanbers/ben baft fie ons auch ertóbten molten/ abbie mir ^^ faben ligen bep bemSfh^^e.93nb fo mir fiirba^ gKuÃen / bcFamen ons â¬(ute/ bie tbc# ten gleich/ ab ob fie ons molten anlauffcti/ »nb iogen boch ^biber binberfich I vnnb bar^ «mbmarbeesgar ftufter. Sönbbafunben mir basS^euffelifchâ®rulïbilb/vonbemich âefagtbab.2(uchbebuncft»nô/mirmûrben b« mit^legelen gefchlagen/vber ben^iûtfen »nb anber^mo / bap vns behauchte / mir me# ren lenbenlopvnnb lammorben/Sönnbiu le$t Fam ein fo grofferSchlag auffons/bap mir niber fielen / vnb mepneten/mir meren iu tobt gefthlagen / vnnb lagen lang in grower g inj obiv
-ocr page 382-©aé^icrHc^uc^Z
ö5nmac^t/'iUnl)ïnl)cmDa^wir4(foï^^^r' fa^en wtr vid OKunhere/wç UQe^ »n^ ââ^ râ Q5eicl^f»4teer verbotten 6abe«/haenicfef^J fanent SUnb ba mr tomber ^n vnamp; F^^^^^:*â^^ men / befanbe vnfer feghe^er fteb an fein^®J -(etb gefe^et / von ben ©ebfagen/ einer b^â^,^ cm éebaben vber bte J^anb/afo were erw« einer ©etfef^efebiagf/beranber ein 5t^«â'^ an ber ©tirn/ab ob co fm gebrannt wlt;rl^^^ bntt ein foffebwar^enjieefen an ber^rwP vnb einem wao bi^iïxm anbern bao/^t^rj ben geiebenwao iegüebeoetnerbanbtbrew ieb warb an ben ^a(^ gefebia^en/ vnb bl^ ein groeier febwarmer §(ecf ba / ben tm^ w (en^erbennaeb$ebeniar/biüeinonta(owlt;i^ iebfranef/famin ein anbaebt/vn babt@^^^ »mb@nab/vnbbanfFet/mmciner^efuflïâ^^ beit / bavergieng mirber Steifen / aber ba^ Reichen tm^ ieb mein (ebelanjjf^tifobeb«*â^ cf et mieb/eo fep nit ©otteo wiff/ baf: lemowb in bao^oeb gebe^^amarb 3ien^en *^â' arbeitfürba^ / vnnb famen auf bemXblt;ââ' ber vno bamaeb bie gat^e QBe(f ^eben §w wir weren niebf wiber binepn ^an^en.
-ocr page 383-SoJanntóSKottfeuine ^on etlichen ^anDen Æ ^uiirn ^rm* hebe »nb gargroge ^^eufc finb/wte fre ''Ãöei^ ber mit JBrem ©eÃebf bic Xe«t tobten/ von proffen ©djiffarten/vnnb vnorbnungówtfcben CIv
- l^deutem
dfSö^er^atb be^ Xbnb qï eme ^nfeh 1 bannngreuwOe^ X^clchp/ man ftn^ bet ^ente / bie ae^t v«nb ^iremn^ï â^â^^ g v breifpa
-ocr page 384-- nbsp;^öa^ ^fütfr^u(6^
breiffig ©c^nc^ (ang finbl bic ^^^^^ ^2 anber Ãleibbenn J^eut I bubinben fif^/benn fic faÃen S^Ãicr P^Ã/^Iamp;L Jif iffà roÃ/vnb trinken anerXhttr ?quot;*â A SÃnb wo iÃnient werben/ bie effen fi^,^â fo »ngiäcf ober^öngewitter ein ^eÃm 'âquot; wirffr/ab viel gefcÃi eÃt/fo (lt;*«fFlt;«J CeÃiffen/vnb ^eneÃt ein fegUeÃer f^T^JL, feeÃ^SO^enfeÃenmitfm. Ãa^ÃabnbJ^â ' ben / vnb ab ieÃefur einOÃunber Ãilt;n/'^quot;j tenmirbietScÃiffherrn/baf beffer^âhââ^,., tn einer '5ÃnÃen / noeà groper petite wer bep vierzig ober funffuig 0cÃucà ilt;â'3 ; â^ felbenieute aber / Ãabteà nicht â^f'^^SUt bern hören fagen.jm fefben ianb p«^ â^ her/bieÃabcn2ingen/g(eicà abeingww l
baa muf; flerku/ bötuW ^at»en fK Ãâ^f^^^^ 3ucf? fïnïxt man ba iu ^anï) ® ^^tó gruffer fmö bvB hu ^u^faitóc^R«/^â^ ^ ^^ lanÿ^aJoU/barau^ man gut $Ã-ëcfe «â JJ^J ^amac^ fvmpt man in ««5â^ï^,,?Jf
-ocr page 385-^o^attm^SJ^ontauaG
Ãncc^teba/fojîeerflUc^befc^talfcn/vnbi^r Ãen ^X'agôthumb nemen/ öarumb gibt man t'en Ãnccbtenjri'niohn/vnb betÃ'en'^aöibe^ î(6/2(bcr jo man bie von jnenreben wit/neiv net man fie ?0erferer/vnb ^Jabiberioifl auff Xemfefj ein-^erwegner/benfie vnter flehen forgiiebebing / burcb ftdwee @ut5 miUctu Ãenn meuter bie erfl nac^t einer 2f ungfra* tvenben '=5gt;Ãagbtbumtgt;ntt nimpt / ben mag ïxr C^^ema« anhagen / afo einen Körber» ^aro
-ocr page 386-^Ãa^'^^ierbfc^uc^/ ^ar^ut|l«i ïxmfefbfn Xanöe goâ^f^â^^^â^j cm ^unafrauf» ^u 6efc^(a|fc« / ^^*ââ ^^L keuc^hc^ / baà ben ^^c^tem tbre haubert/ vnnbmttbdfen ÃünÃfnverj?*â^ wirbt! btr^t^ait! ba^ be^balbcn |br aP ÃiJîannmbregen vnnbfrancfÃeit ^®ââ-rt/ mag/vnb wenn fie cm mal befc^lalffn w foilïe^barnacljme^tme^rforgfu^ ,, lt;, 2(uf^ lp ba m ethe^enlanben breMf?ââ^j wenn eine geboren wire / fo weinen A^^ ^Ãl fmb gar franwrig / barumb lbaÃ(^ ^^^ 1 c(enbe Qüeft fommen i^i benn hebet fi(^ âââ* onbarbettant
9Jnb fo em â¬9?enfcb fltfbf / röfWgt;'1^^PJj hc^/ba^ eoenfbnnben iftaUer net vnbaeb' auffSrben/vnbba^ eo^n-^imme( fotttitte» । fol/ bef; haben fie einen guten »ertrage« i« ©ott/benh ber C9?enfcb vberwinbet ein b*^*'' ten @f reit
3n bemfefben Xanbeià breuebfieb/tftiâJ ein (f hemann Ãirbt vor feinem ^eib/fâââ^ fet fich bae Xüeib iebenbig begraben / f^W ihr ein Ãmb naeb beb âlatine Xcbtl pnjââ[ brennet man eoau^z Sönnbinennen ee'P
-ocr page 387-. OCue^ ijt^itit t«t^f rt ÃÃnè icm © o
xjölcf Æ vnnöhabenÃut^crietjte / bcm^Iv^î y men als bcm ^cic^ett^- Ãte crwcblcn nuefj qUmcg cm alten erbarn 3JJann jum Ã^mô/ bev weber'ÃBeib noch ^wï» ^lt;*t* /^«^ ^«^c berfelbe ^ónigttic^trcc^t©cric^t/bbcrt^ec fonft vuree^t/ er mu^te als bart gejïraflxt yvcrbch/atéber^ermö|ïctmlt;^ünbe4 ,iÃocb tbwn fie jmbic lt;5§re/öa^ fKinmc^ttóbten/, Aber eebqrifniemanb^mit ibrnrebcnmocb
-ocr page 388-M3qUi;^3UJ3ttt
«JXSwjj / ^^^â ^^ 'â^ J3ll4Vf43 ^iun4vq / 40« Slf ^«â^j «WVttt3«p jJxpïjf nç^ : wl Citol4^J lt;1â* / îdlpûWJà «43QUV tMJQ 4311.13 3»Ã3ââ^^^^ »^wuiüii3pquinqjQHuj{5 SLlU^Wp^^à ' «^««WW^a «PB» U3^3S'43lt;3 Ultf 4.14 «'âV3(UBV 31) ^ VQ/U3U/ U V 113^1100136 ^S^i^^^^^^^^^^ W4qv5^ü(;^ *^t4»i^9va .U3Wlt;« gt;ÿ)â ^v ^P^ öj / Ml« 436«vai^3j Ã^3^MP^^âÃS â¢jl4U33q3j30U3_^pitJ3j3q nW4l«P 4»âX/«4«) Ã3q 43q,i3(K^ pa ii3qvy SSufVÃÃS ^»^«â«^ 43Q0 U3q3t Ijnecf 111311
;ui7n?»4ïy?1^J ^JW^*« wfewB» «ö« liiiö^â*^r*â* â^P®â'â q»a/vQ 6ini6 ^oq 4( X^v iW^wvCf ^ou U3jrCr 434301 luw 0ÃM9lt;l / »apJ»C MO«» 1113 ^30» al? q3n7^ ^ /3«)Q«2$ M^à ^^ ^vq/u3qv^ ^hm )i3^6.ij3jua «10 oj U44gt;? w^»PJ «» M ^»a/öM^H»^ wl JlttJ^v4jj«Plt;«4643QUVtt.WiÃp0tt/ttpQttV«|
-ocr page 389-^oamp;anntóWntruiOt itâumi/bïc bnffen ^orfiHcn/ fmbbeà n«c^w im ÃÃrtjVer/vnb ben n 4«|f bvm Täubin,««
-ocr page 390- -ocr page 391-pcinfwö greffe Blöcher / aber ^u dfcbeni vnö ierfeUt nicht ^^^^^^^[ü?titL eebleibetganujbifjbaeS'euwererlKlehet/p
^Memf eeivnchfcn auch öa ^ââ^ J^.â%Ã_ tc W^Z (obeffer fehmerfeu beun^tt;Ãu^ çe ( man machet au^ beu èchaltn ^t^^^ ócfchirnwnbefjebteuÃcfchmaefówegeiy.
â â ^uchfithrtmanbie èchateuinauberian be ( tmbifïeinhalbe @chal atfo gro^ alen« Ovoff^fepffjetUehe alb ein 35leufcht«Mff» ^ÃaifleinXhierlbereufïubetmanetU^ »n'^crficnibasheifit ©erfaulifï gï^Ãb ben cm ']gt;ferb|^nb fo eebeu Aal^ ^^^^îÃ^^s fo ià eebep ^wen^ig eten tauglvubift binbeu geÃalt aUcin ^^irfch i 'â^ââ¢un eevuter einem «berg hin gebet ( foÃredet es etwan feinen ^atà falfolang vnnb hoch I baà ee vber bic SSergehmmegfihet. ÿchhabe gcfehenibaf? cefew Joaupt iuemem hoben Sender htm
epnÃiefn , .
® aià auch ein ^hitt 1 bae gehet aUe^eit mit auffgethauem ^unbe i benneo gefebet nichts anberejbeftbeà inffwl onb man fihct
-ocr page 392-T^aê ^iVtbfe ^«c^f re ntmittcr effen ober fhneFen / vitf vri^^ öeft few fnrb offt vn bief im |ar/lt;^wlt;ââ 'Æ ,^ fcfjwai'$ / etwa« blauw/etwa« gelb/vnlâö ' winnet alle färben / ebn rot mb weif /1âlt;â^ l wol ein ^unbcrl weil wcniij (Treaturewo effen finb/aufaenowwen bieCC^aulwerlà ber (frben / (Janielion lm 4.ufftber ^4««» iin'ïöaffer/»nöer@afawanberint5'^*^'^^â
-ocr page 393-3oj4ttntèS5?ünff«ffffgt;
^ïven^ig^Sc^uf^ (an^/etfü^ neun Haffter«
^«nvnô5-u^/traâ?ï»aôJ^aupîembor/a(5 ^lu^nnb/ben ?0?unb offen z^arau^ melden Ãâ Ãroffe Xropffeu/bfe pnO vergtfft
ÃeÃM''â'â^quot;^''â^''ââ
WroDer lt;»nEgt;enfeo/ïgt;a6finïgt; garfreebe
-ocr page 394-febwar^ / Ãaben br ephemer / bic PV^^^ Æ Â»Â«b febarpff/ barmtt fic (etc^tlw^ vfJvJ% ben/nKes waef^n fur fompt/^nb «Uâ^ Pj'J^ »nb freeb /ba^ ee einen Joeljfanien *^^^*^ i bet/mitben J^dmertt /Onbfnfbvonf^r^quot;' »nb gaben ein @egtvanp aie ein ^w»
Cd /iniâ «weg jfnJâft'men^/fd Ãgt;âlt;â^ J^^
-ocr page 395-3of;aiintÃ5}7cnf eilige, lie Ju lanbe ein Ovapp. ^Ãc^g(eü|ctt aiicfj greffe ©dn^. 2(uclj ^mettfen aUgro^ wie öie ^unöe» CSefinb auc|atte X|terlgt;a^w ianöe greffe weöerMe.
^on einer 3nfe(iMHnn ©ottförd)# tige ieut finb/ »nb wie fie bep2((eya«?
bern frer^rembfeitgeneffen |aben.,
C^w^ ^rieÃer Robane ianb (igt ein^tt# Ã^ff i/ ge|eiffen ^aragma / barinn iff eu Ãgt;^te( gutfeiU(|⬠heilig SÃol^/baenit a nj weif;
-ocr page 396-©a^'Ãftrl^fc^wc^F
rreifj was hegen/ fncgctt/fc^wcren/f^^'â' tere funbthe^e ^Beref nnö / f«â^ AJJ . Jugent veH/gfau ben ati ©cttOff ^J^â^æ rnnö ba^ 3^ fw^ (£§nfïus ©dftfiefe^2 Ãak. Sönö a(s4gt;gKr von ^ennin^rÂ»Æ ianb gewan / vnb jr Songent Ãorf/ ö^ï w L fic tn /ren ^rciWen/ vnö gewan groÃe ^«* ju Hiiân/^ïiööa^fcranöfr wolf/ iJa^O^I^ vnterf^f mg weren/ ba fanbf en fie jr 'gotten $11 /m/vnb ppraeÃen: ^Bie nweÃte ben M^ gen / bematte Lettin f(e«u|Ã/bufïn£âT Jâ vns fern ©aeÃe / barumb bu vus mdgeÃ^ fnegen/ beim wir haben fein /rrbifeà 3em}^ thumb / vnb begeren fein ©ui / was wir b^^ ben/bas i|î vitter vus gemein/ wir eÃen nieb' naeÃfuÃ/fonbernaeà befi-Peibsnarung/F ben i^obf. 95nfer @eÃa^ ià nieÃw benrt greunbifcÃaf^/2^ugenivn-tieb/vitferÃieib ià arm von -^aar/barepn binben wirviw nieÃtbureà fcÃ0nÃeitoberg(aim / attein vn^ fcr^eÃainvnnb ieibsvnretmgfeùsUbebe^ rfâen.3(ucÃfinbvnferQüeibermcÃigeöierei mit .Kleibern ober färben / ab in etlichen ^nben/bemiwie/r^aiuriu^eufcÃbeitvil
-ocr page 397-3o^i^tttnÃSy^öUfeuf(k
Ãinber genetzt ift / ©efteà bu Ãc / bu Sc^cr* lt;fÃfrw(^t/obcrnoc^fi(blt;itt»^ifrâ^buä(e^ Xanbcr/ba^tüirfctn@utbfjjcrcn/bcnnb(oà tâf ^ -leibe notttirfft/ mb ein Ãnef ber (Arbenz lâarepn wir vne mögen begrabe/ Q.öir haben auch allwcgen Jnebe ge^abe/bià auffbiefen tag/và finb frep/aie vne bie ?gt;?atur gefe^af# Kn bat, '^Btr haben ein jtönig/ber ià berber Ãe »nter me / vnnb bat barumbbittiefj me^r
c« (Jr ià bc^ ianbee 3*^ / bebarffburc^ wn @acb Völlig fepn/ benbaà erbaeianb oWe/Ãiue5@cvicbtebebar|f ntemanb/ wir tbun/ale wirwöUen basman vnetbete/vnb »eben »nter emanber / atebie SSrnber vnnb 5rennbe/vnb fmb ben 5vembben afs get rem alsynÃm quot;pattern »n CO^üttern/ von redj^ ter hebe/bie t^ir j« ben öJJenÃben haben/ barumbhaffenmirbiebniebf, ^a^de# xanber befanbe jr Xreum vnb Jpei# hghit/lieÃerjnenjre
weiû
a ÃO SücH
-ocr page 398-^öiJ^'Ã(ctttc^uc6/
CÃö« einer andern 3»fe^/ ^^^^^^^^ auf^ ©ottfdre^ttge ieute ji«^ / vo*â^ n?aö2l(eranpfrtmt|n(n
/^^ t'fl ein anba^attb/^cnanttt W fop^/ öd O'«b dueb fp §0(ig(^^^^!^ a9^Pu (1110 / von Penen Juvor gefc^fi^^^.
1)1 / PiegehcnnacfenPy bePeefen Itf^ftt^X irem /;)dar.-©enfelben Leuten entbott^'^â ' yanPer: Futrell fteaffo gute vnnP ^f«â^ â ieute weren / Paf: fie etwas vonfbnen beÃ^*^ ten/PdowoUe er jnen geben» ^aantwerj^
-ocr page 399-3oamp;4nnfóSyZönfe«fn^
Hf ⢠3f ^^idjthumb were mt von frrhfd^m langen/ ^bfr modjte er fnen geben bas ewig were/ be^ woUen fiejn baneFen. ^a fprae^ lt;r: (£âr wcrefdbptobthe^ /barumbfâónbtcec Cbnie^tt^nn» ^n fprueben fie tOBarumb gebende jïu benn alle '^d t ^u zwingen/vnlgt; w fur^heb tobtheb ? SStinb red)t / aio bic ^dt/ vorbeinen geiten / anbemfdbilidjett Werebanwao/ at (o wirbt fie an dj gnberii viuatban/ nadj beinern 2^obte / ^Ifo mag/ w ©Mt/nüinanb .f^err fepn vber bie^df. «Yiefe^ebebort ^llcpanbergem. SOnbic^ glaube/bg^biefdben Xentebejfer finbbenn etiidje ièbriften/ vnb baf fie (eic^tlidj Ãu feu würben / petten pe femanbo / ber fie ben glauben lehrte/ benn ©ottee ©eburt warb jnen breptaufentjarluvor geweiffagt. @ic Ãlauben / baf ©ott ^Jïenfeblidje Olatuc empfangen hab / aber von feinem iepben vnb Xobt wiÃen fienic^to»
SUon
-ocr page 400-©4£f0ferbec®tt$/
^on Men Leuten / Die fvettfr f(^^ tioc^ fnn^en/betm vorn Wcfcbnt^rf^''^ -Oepffef (eben/atte^ Irufcn foitu â^alTcrfitW/tüoSöaf? famwjffj^f.
-ocr page 401-îûÃHmn'i^ S^îcnfcinlk.
jyùtÃen nic^u/fonbern leben allein be^ @e^ lfQniacB6vonben,Oepjfe(n/fobatt)ac^fcn/ 'âonbfc^nicd'en allien baran / wo fic gehen/ âââi WeiÃen weber von OBein noch von j^ern/ »H^abennidjt îOîenfcljlieh elften, eu 2^1nit fiefj etwas ben !Xhieren gleich.
â darnach lp einianb in priefîer^ohnno ««0/ ba fmb harige ieut am ganzen icibc/ ^\^^wli?/ vnnb wenig an ben J;)enbcn »w e^ en/bie leben imiBaffer/ vnb gehen Jâ^tt^nfie Wollen in bi ïO^eer / ahan^bem lt;anb/vnb elfen roh^ifeh *gt;à 5'leifeh--öurch
^^cn/funflr^e^enXagrepfeuwom'XBap Kh^a fielet cm SStwm/^ei^t ber ©onnen jno bc^ ^oneSSaum/ôar^u mai] ntemanô rommen / ^cn f^yj pric)lfr ^oÃ^in mit ^f^ffenverbutett/bù werben bepwer ober phff ftunbert jaren ait / benn bejj Maumee ^^îfft gibt (ang ieben/trege SSaffam/onub Jââeîjffee auefj in aller ^cU Bein â^alfam ocnnba/onb^u'^abplonja/alOflUvorjmer# Ilt;lt;n^uef23efa3tijî.
SJîan
-ocr page 402-^Sd^'X^iVrtâfe^ucO/
CÃÃan fagetm benfefben ^anamp;cH / M^ gier bcp ben fetben SSdumen wad iâââ^ ' fpetfete mû bemS»a(fam/öar«on ^^^5L bng/wnb meinen er lebe noebZ vnâ^ »âââJ «. wiber iu jwn fommen» QBü were« ^^â^ ben â^dumc Ãetvefen/ba fagt matt/ §«^L^ taufent SOîami mochten nûburcbîâ^^^-WH rme bringen/ fc m ber Mafien wad^^ anber@bültc^e-^ü(|f»
^0« dnem daubez ba rtOeMf ^^^^ ©emntervnb^ween Qïütnter )ïttïâ['ââ^â^ jwep maf ^mebt wdeb^t / ^^^^
wteman@o(bbafelb|l grabet
jvijuuö «wu/gegen vu ^â ^.f ^nffgang/figt ein ianb/baê WâJ
Xrauolon/ bae ifï gar etn frncbtbar^lt;^ 2 SiJnb ip baffelbe 4anb ber mdebtigf^^J'â L grdfiten^dmgreiefjetne/fo'priejlfUS^ hut. Sue ^dnigreic^ bat -OÃictuthpy, nmnnMi/vnbtg bae SS^eer ntebttü^f ^^'^m inan/ïBet bief ben ©rnnbt
-ocr page 403-^oÃattttfëîÃîôttecuirte,
^â^^ ^^^^â atteidt 'S (net/tmnb üuc far ^tp^p jii(j( (g^ijj^j.
wc )ar ^wep maf jum menigfïen ^«c^t öa/ ct*van mehr öenn ^wep maf / vnnb iÃaucfj ï^cp maf '^Bintcr öa/fm jar, SUnö fmb bc« l c?^ ^â^^^â^ â^^^^^ ^^ ëtc ^BriÃen/naefj wp -ianbe$ ©«ten, $Ãnp jenfeit bem ianbe
ligert omo Unfein/ etne^eijïet ^Krille/ bie au* bcastiftd ÃffFefHöc« ^nfefn/vnbOas â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ianb/
-ocr page 404-^öa^'^DifVtfc^ucf/⢠iartb/bae öd mmb U^ti fint* voUcr ^ct'^^âJ ©dó »nö (Silber l^ben / vnö fdjeibef fKv^ greffe C??eer vnb öae rote ïOïeer/öd ven ^âJ anöer.SUnö fmö öa ök ©ofoberg dUW^ inü groÃen ^meiÃen/öi'e öd ^lUanö fo3j^^ fmö als ben vno öie J;gt;nnöe/ ötc be^nt^*â^^ ©o(ö fo wo(/öd^ fern 03?eiifeb öar^u fiââ* tndg/öertmü(i|ïen.5)iefe(ben2(ttiei(Tcâ^v quot;nbsp;ben öie am wenn ein ÃÃenfe^ ^u f^n fetisj Ãen bdffen Ãe/fduffen infamen / vnö£»â«ââ gen öen CJ^nfeben.^fberöieieutneinfj^. ^ferö/ö, ein ^nUen hat'm öer ^eit fe lt;^5^ t iÃ/fegen öernPferö^meen werte öen Oînefen/onô fommen mit ôewpf'^L gilden an öde XBaffer/ödo vor ôeii0^â^^, / gen bin ffeu^t/treiben öenii ödOâprlt;f^5?ââfJ ödo Raffer an öte ^e^ö/vnö bleiben Ãf â , ödd f^iVIen bte fenfert öeà ^aÃero/vnb^f, bergen Ãef? / ödà öie ^^metpen fie nrt pF^ SUnö öenn fo fommen öie nbsp;SteiÃen/^
friec^en duÃFödO pferöt / vnö in öie MOy ' duff vnö dbe/alo öte 2(meiÃen ibim/ vnbtn fo tragen fi( öef ©olöeo viel an /bnen^d^ bleibetöenn an öen j^örben hangen. ^âJ
-ocr page 405-3ôÃartnf^S^0«fcuf((egt;
I feto-leute fe^en / bat; Func 4gt;met(fen au^ knjelHgen ^örbenmel^rfnecljen/aleamp;cnrt t^un fte bcm pulten etmas ^u (cpbc / b4f? ce 1 Wepotmu^. eoWeâ¬9ïtittlt;rf§r Rótten 1 p^öret frfjrepen/ fo (aufft fic burefj bae Qöap fev 5u bun jultch / )bm {u betijen / »nb bnn^ get bu -'^órbe/bnrinnen ftnben fie ©otb/be« bic Ãmeiffe« graven gar tieff in bm^cv^t ««cp iw art vnb natur. 3^ benfefben -lan^ s (ÿ*â^lt;*«niebtbenneuwen S9^onbonb v^efirn / a($ halb / aie mir ce bic mdgcit rçtn. Sîînb ià $u miffen/mer pneÃer ^o^ pane lanb gar bur eb fahren moite /berftlbc funbc fo groÃem'^unber/wb fo ein reu ebe'o lanb/baà man eo nicht mol glauben mag.
SÃon
-ocr page 406-^aé'Ãktbfc^ucÃ/
Ã9ôtt tern fittflcw ^ant'^vn ^ tvo t^t^ ^arabei^ hgf / wô zwepen ^wlf«/ fur öle nicmauö fonunen
fermer fommen mag/ rnî) Ãâiiöet â^J'ââ/ â5/ fe wunÃerWe^ê ©cbirge/»imô fiâ^l^^â^ ânÿ Da man weber tag tweà nacht geliert / ÃetffetDasianbmtbDae ©ebtrge îâ^^^j^J,
-ocr page 407-3oamp;4tt«(^5gt;5?ön(e«fc
^ennöas 'P^rnkiJj ip auff öcm ^éc^flm rs/^er in öcr âïBeft 10/ vnö mevnft man/
^10 ^iiwujfin öic ^immcl/an öf^ Scones iR.'^nb gc^ct nicht mehr î^mn ein wc^ m bag parabe^/ber i0 eitel ^euwr/ ba(à feilt tobtlieher Oïenfeh burch ben weg fommett «JJö/o^n©ötteehüllf. â»nbi0ber«er^ wbof^/ba^bieqBairerfWebentRoeic^ JJ nicht barauff mochten / wie wol C6fon0 JwWe gan^e ^Belt gienge» ^ic fagen iit ^mianb/ ba^baoâParabei^ oben au^bem S^ff âquot;^^^ ^allenthalben' mit Oîaumernbe^ sS®quot;*^â lt;»bcrniemanbwei^/welchtr(e9bic Æ faniüetn fe^n/ benn mein mag Ãe nicht felt; ^n/»orî9îo^vnnb^phlt;^uw/ba$barangc^ wachfeit 10 / vnnb ziehen fteh bic ïO^auwern «'cuhweifcaulf; SÃnb mitten in bemparas jet|i/ba 2(bam onnb ^ua ©ottee ©ebote F^5^ÿ ^'*1 ^anm/barau^ bie vier Q33ap Vâ^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;alle ianb treilen/ fo auff ^rb^
»rieh ünb,S)er hei(Ãet cinepbifoober ©an^ jee/^ganberheilfet ©ion ober 'ïïil/^ao
ft tf ^®l^^^ mrrhte (£ufrateo. Ãaa *r|te0eu^tb«reh3«hien/^Ãa$anberburch
-ocr page 408-©4^ 'Ãiabk^ucÃ/
^tHopùn/vnî) bureb (f^rpten / 55«^îâgt;^^^ bureb 2(0pricti/vnnö bureb Wc gf^^^ ^â'âââ? men/ ^U6 m erbte bureb ^Ãbon/ »ubburtb
lt;Per|if 11.9Dnb mevnet wan/ba^ aöc ïÃ^^^ oUe QBöfler/aUe â^nieb tvnb attep '1'^^^*^^ Q:rbfricb fg/,r 5ruebtbarfett viib Wquot;J von benfeibtgen vier âïBa|ter«§lt;»WH/^J, @ott blt;it fit infouberbeit bar^ Ã^^ââ ,û vnb in bie 1 anb ^etbalct âX)nb bie ïan^W tuebt emwaua gemtf^cf Onfimt W^l
-ocr page 409-So^^nni^S^â^onfeuid^ ^lt;*Klt;r ciiKm / bic fmb bcfîcv vnfruebtba^ rcr an Leuten / an ©ut/ »nö an aHen^chgsJ Kùen.2(uclj Catien bic IÃaP'cr jren '5^ameti y^to^nwfac^en, SaecrÃcbciffct 'Pbi? \âL?^^â^w !^««tfc^ ab wel gefproefjen/ üb4njfhaufl^ng/;©cnninbafï((bc'ïöaj'gt; hr fallen wdanber 'laffer /vnnbbauffen V^â^.^**âflt;t^(H» Ãaeanber OBaffer bnp KJ ©ion/baeip iul^nitfcb a(fo vid ge||?rolt;: W/atenn Ãrnme / Denn ce bat nil Mrùin^ â^««â¢^aebhttcQBaÃ'crbaebdfTftS^tgrte/ Jlt;*fbbetn Xtgertbier/baealfopbncHvnnb J«w Unfft/benn baffdb âlaffer iff febneUer y^ttnbtcanbcr'ïBalhr, ;öae vier bic -^B^p
IJnfratee/baffdbc bebeutet auch yjlovid / ab^mebtbare l bcnnceipgarcin pMtbtbarfè^aUcr. ^anfagetaueb/ba^ ®^ bem ^arabetfi gar ein gvoffee (f^tbb# 'if wnb vngebeuwerce ©cprcnbctcn fepe/ JJOH benfdbigen vier Gaffern / bie auf bent Parabei^biebobenSJamp;ergabiauffen/vnbiu ^â¢?«l fallen/ al fo vit bergeÃalt /bi niemanb ben anbern gebéten mag / vnb baf bic icut/ fp in bet bébe finb / ganb taub werben/
b ij vnb
-ocr page 410-^a^Diftbu^uc^/
»nb a(fo/ba|j fan 03?enfcfj mag «atôrhW® l)arcpn fommen l vor groÃem ^'^^uwer I i^^f vor mtlöcn 2^^ieren/»nnb vor ^nfîern^^O^* â¬0?an fagt ba 5« ^anbe / ba^ co viel ^fJ^eâ »nbvteffäner OÃanncr^u f^u« vn«r|llt;â!^ ben ^aben/akrco moc^tbteS'^*^^^^^*â^ / voUbnngen / benn ctU^t finb taub wor^(^gt; cf(ic^c blmbt wtber herab fommett Z^f^â^^f ^«ben jv @mn vnb ?öcrmmfl^ ^(^^^^^^^'^l co fmb auc^ et (tc^c gar au^bUcbeit/bif *^, wegen verboiben finkSönb barumb f «« â^ nic^to etgentUe^ fagen / benn alom«« âââ: ferm fehen mag» â^nb man me9«lt;tlt;*![^ ba^ bcr groÃe ^(eyanber a Ifo nahe iw^âj ^arabejà fommen fep / baà er bte ^lt;**âJjL gar wo! befchen Ãabe / aber er f am ^i^KL epn/m bao parabeiÃ. 5)ocb fak ff I^Xx c^en ba§w late ferm er fomen mao. ^^] alo -^efeufeo tbet 1 anffm J^ifpanter w*^ » gegen bcr Tonnen âUntergang» '^i^^J eben bao 2((eranber fante gegen bcr üfV ^tuÃgang/bep bem 'ParabetÃ/bao amp;nbsp;J^^Lj (cyanbers @abco/vnb bao anber Ãfâny^^ euleo @ abeo» 'jönb bao fmb öf^âIÃ^Ãâ^jdiZ
-ocr page 411-^o^atmtóSyïonKHfUc.
®lt;utlt;n;W(pt^etiigt;uff ^o^fquot; ^fW* 11â einer ewigen ' eicic^ungwbeöcutung / tap niemand fur biefelten^cwle« ^inaup r om^ menfot. Otberiowanberwiberiombtompt iutienSeuten i öic '^UranOer gefegt çatip mag man wol o^n gvoO'eforgnnOer bergen gen vno fomen I auffOae greffe CweerJm W' nnb man mag auch bar auff öae grom w^ te lanbi befnnaeljtigett J^erm^mfler jogt; â^an(iombfa^ren(ober neben abe. SVno mag bennwiberumb fernen in be^greffen ^ans ^anbgt; Otber ber felbe wegber i(l alfo ferr one lang ibaj; bie ^eit |u lang wirt Anfahren (bar« nmbfebret manben weg gar feiten ( ^^r^ benn ( ba^ femanbe benfelbigen «'eg Æ munbero willen ( âonb bur cl^ fur bweupçren weitet
^ektjenwegman üefjen wag/vow ^arabei^wiber inbef? greffeni^uwö ianb ( vnb wie manbie tobten ieutben^unbengibt» £:j(ffanifleinlanb (ba^in «b^V«^ je man amh von bew^wabet^ aw
-ocr page 412-^aê^i erbte ^uefZ bcm Wer fommef ^efafirenvmS pfâ^ ^oftaJw^anö / aufjtvenbrg^eÃcöe^Ã*'*âââ^â
(Sanôlt;(anîgt;fl«iteÃctt.^a|fanjgwûiï«fe^ Staj^repfentang / tgt;|iï) fihiffpt^ brdU f «pm ter bepen -tant ein^ fc in Oer lüelHjÃ/ »Jâ were ee ntt fo gar ferm / taf .^aurW tnócIjtenwan0e(n/e6werte|fertettlt;?lt;â^y^quot;2 ^enn ee ift voH Uutlvnt wol gebaWj/^J iw ^t^iïf an ter antem (igf, ^e^^^g ^^^
-ocr page 413-^oJiannf^S^öttfaifne.
^onw wö^«nööa/»n aUcrfcplBur^ vil Srüc^t/ fokrOJïenfdjbcöarif. ^udjifiem gt;ït«fbtiger^pnigï)a/ïgt;cr ^at ben bnt.tentbeif feinee ianbes von ^hefter 3oÃan / vnö ben ^'nbern t^eil vorn groÃen lt;£an. (f eià nuefj ber ^óntgreie^ einobao^ÃÃiergewan.^tuff ^Wfdben wc^e Ãnbet man ein Ãdnigreiefj/ ydfn Oviboc^z vnb K^t vnterm grojfen Ãan/ '^/»siR patent óvo^»nnbm4e^fu^ Ãdnt^# »â «clj/vnb bic @t4tt/bie barin ti^en/ fmb fc(l pb wolgebautvet / aber ee finb menig ^du^ I«r^nnn/benne6i|ïbreuciïticï5/b$manvm tff beletten mo§net/bie mit fc^war^en git^ ^en bebetf t fmb» 3(ber bie ^auptÃatt ijl mit ^fâIï^n vnb fefjwar^en Steinen gebest/vil fmbbie Q^affen alle mit foleijenSteinenge# J^^*'â^ï» 3nbemlt;£anbei^fein5!)ïenfc^ fo ^ober ge^er^et/ ba^comeber Sötebober ^enfc^ bluffte bintrieffig macijen/von bef; lt;lbgott$ wegen» ^n berfdben ^auptpatt fi^tfr^Sapp/benfiebaben/berfhre^ueljen mib fre pfriinben verleidet» ^^'^âH/eotfi ein óewonbeit ba/wenn einem Son berSOatter pirbet/vnb er wit jm gvojVe^'br t^un/fo fen^ b iiij bit
-ocr page 414-^Ãaef^krbfc^ucf/
ft« er «4c^ alle« feinen JreunOen / vnönfâf^ 9gt;ne|lern / »nö nemen kn tobten ieid}«lt;»â^ mit groffem ©efan^e. Ãn finö «kr^^V ©pieUeui/ vnbtragen kn tobten ieufjn^â^ auffetnen boben ^erg / lt;älnb wenn fie w Den ^erg f ommen / fo tfl kr dkrfîc ^refai bd/onb bauwetbem lobten bue Jo^jupt ^^1
(e^t babin ein guiben ober fükm ^eb^ jjj
-ocr page 415-SoJatttttóïöïötttcufHc»
iwb gibte^cm ©on. @o nimpt e$öef ©ott ^0 bk Srcunbe / »nö fpreeben wel @ebet$. po pauwen benn bic anbem Pfaffen ben ^«0 i« fkinen pûà en / wb werifen eins bin bae anber bev i^nb fommen bic SÃdgcl / vnb Ã^J?* J**®?ï^fc^ hinweg/ benn bic Süógcl fmbbeb Slcifcbco gewönnet / onb wenn bos ^I^if^t/fwgc« fic alle cinenÃefang/dfo: pebet wie bie fer frommer^Sibennann von j oen iingetn ©ottee/ vnfero^»^ xoî-ïî / wire I ÃWgciûbrt/(Scbet/wic wirbt er fo Ibbliebcn I vonbembeiligen^tlï in baoâparabete gc^ t*'lt;ïgen. @0 bebunefet benn ben ©on/er
lehr geebret / vnnb fe mehr ?Di5ge( bar ^mmen/je gruffer ^brc er b^t / SÃnb fo bic I ^ogelbae^ieifcbgcffenwbvcrtragenbenâ t ben / foführetber^pnbic^reunbemit)bm beim/on nimpt bag ^nupt feineg ^Ãatterg/ ®nâ»ht)cgUcbemSreunbccinwenigS(eifc^ bapon. Z^ag nemmen benn bic Sreunbe mie grop^r anbac^t / vnnb in ganger 5veunbt# fepantpnbbegierbe/ SÃnb(oficbao5tei(eïgt;
[ geffenbnben / fonimmetber 'S on bic ^irn^ ffQ alen/onb gibtbenSteunben attenbaran^
b v 1« â
-ocr page 416-5« fnurfen/tn Der ©eMcbtmiÃ' he^ Ã^âSà Ã}îanne^5. Sermon beleeftbennöff «vâL fefjafengarwof/vnbtnnefetaUan^,^â^ â5 vm feme ^Uatterö tvtUen.QBtf bertrarte auff öcnribcrfahrt ^kë* ^ èf^ (fans ianb/ba t p aar cm rd(§f^^;J^/ mfb vnnbetnreicherj^ent^^errïx^Tr.« SJÃnbvnterbüfem Ãöntgtjï gard» â'^â^ , â¬0îan/amp;crt|îwcamp;(rÃei?fcr/^ônt^/-Of''^ 1, noc^ 5»gt;âfî/îâfî'Ãûf vulââ Dofefö v»fâ^âââ5{ fo/b0^f r au^ bermaOen rne^fr iÃ/Â»ÆÆ-cm groten ^çf» lt;®fr retire 5V?a««^\^ fc^dncnjpaHa|l/barmn find fc^dne J** « garfcn/^tc^ammcm rubral ^â^â^Jh fmb alk gebed'f mit @ofö »nb@J^^ââ^ï^ mitten tn bem ©arten tg etn fidnt^ perfem/vonfe^dner^^^urn» t^^.fââXLr/ tn bent ©arten vief flanfcr frenbid^ Æ bte |ïnb n it ardifer ben etn wtlbee^tP*â^,.); btc^abenkffe^?^«^/vnnbanK^(ic^tmd jween ^^aaelbtf ftnb Kbarpffni reteb ïO?ann warb ^cpfer/nacb bef? Mb«A ^Tobt 5)afterfontpfe6/ba^itttre(ïgt;tââ 1 -Htgrete^/wer bte (engten ^agef an ben-v^^
-ocr page 417-^ob^nnfgSyïonfcuKU»
ten vnb pfiffen bat/ber wire erwe^tet ^u dm
1 Ãömg/ beftcöt^fonflfcincöcUrÃön^amp;a/
, von @ebu«/a($voif0cfagt^0cr©lt;tif^«f^ (flttoc^ vonbe^ reichen kantte jetten^ft/ intfetbenlanbc,
^t^m/eeifl ^cgen vue her vit anbev-^^nbZ »wb fd^amc^unber/barvon ietj vici 3«^ö^ tet hab lvnb weit ich es «ic^t ^f ^^^^ ^«bd P Wil icije auch nichtbefebteiben Æ fonbem am ieutenbefebten/fo eeburchoOgenbaben/ Senn man jinbet mot petite / bic es er fab ven ^lt;tben /nnnbienfeitbe^ ^^eersanbemenbe gewefen fmb, ^ennwasuhbie gefaÃt vnb gebbriebenbabej baÃbabich gefegt«/ vnbibbie warbeit fwie wol ich 0 nicht alle» befchveiben fan.
SOott
-ocr page 418-^/â Sff iwmfdbiäot 2^MC: ä«â!rf spaMOd^ Æ gtgtn egt;ii{ââquot;ââââ¢,[«( ^'^^eenuite^en I auÃwcnbis Pyne 3oBlt;in6 Xanö/fomptman wnpeij* j^ Ottboc^ tn etn^dntgretefe/bat(îentw â ^^^ ©efc^fee^t/erbar lt;e«te/bte retelj P^^^Ãoi weWen etn ^aupt vnfer fnen/ je öen lt;^â ÿe
-ocr page 419-Ão^artntéÃWontaHn^ ÿ^ t^ïwffm @ü(bc« ju (oön/o^nc anbei;
x nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;S'eûc^ten / beren ijl gnu^ w bem
' lt;anbGSïïnb ber erbar 20ïann mepnet/er fep
0ür ein proffer ^err / benh erÃataUejcitbep H^tg^wngfrauwen bep jm/fo à ar fc^óit pnb/atóob fie (^ngel fepen/ bie Heibeter gar WWe^z âgt;Ãnb bie bienen int ^u ï5et^ vnb ;« Jifc^ (fubfoefjenjbm allee /waefieerben# wen mógen/vnb befleiiren (ic^/ jf^m |i«^«n oUe6/ba8 jn gelüÃet âiÃae er an fie begeret/
-ocr page 420-©afiJ'Ãkrbfe^uf^/
binnen. @K fc^netDen Æ m duefj für/fein©etvon^ertt|î/öa^er^^â^Jâ^^i' . rurctmitten ^enben» Siet^u« 10?â* ttas vor i bar^u er fein ^enbe braneO^J ? ^ »nb baeià aUetn bnrumb/ baf' er f*^â?^ ^Ju à n ben J^enben bemalte. Ãenn all feiâ* ijijbman Kageln / bte (cf ter fo f^»«^ **â5 fen / bäf 0e f hm fetn -^enb bfOe fft«{ââ Ringer ^uthut/mb wefeber bie Cfttdfcâ4^ gef ^atH^ ber ebdeflfm ©efefjftrfj**^/ ^ 6en allzeit einen »nterfnen / ber ro^^^ flirrt / benntefj habe einen eçefeben /^^*-SI)Je(uoe^. ^on bannen maö f***
«nber fommen vnb it(§«t öenlt;Jat^av.
(SnDe Deà pleitten ^«(Ã^*
-ocr page 421-3oJrt«ni5^Ãönteuf((t iÃag Sûnffte 95wc^§o6aiv ntöS^lontnUOG
^fe maticfxHfn^OcDNüfcfxv ©lau^ ben finö/«Hcb vonder J?evamp;cn ^wc^/ ba$baÃcî((rt3(Ãre«/î«îgt;cm|ï ©tauben fîe^t
glaube« gememtgltfb «»
«Kweg getvefeutÃ/vnnb etutgOeb l^quot; Lgt; 2(bcr bte /;)f pöen/fonamp;cHüb iH ^^F^?L« tem Rotban won ÃSabçlehtenvnwfçe finb/aucb »tel ^e^beni« anberrt *«w .^ glauben an ÃKa^omet/vnb wae W*» febretbet unb gebeut / unb glaube« wjj^ ebomet ©ofteóSSottwere/unnïâïâ^âp , â5 »nb We (5nge( bief mit gt;bm gereWt |m)ren@laubenverfttnWgetblt;^bf«^'â5L befohlen / ba^ er benfelben glaube« «â _ä Den önnb offenbaren fol/vnb fP*'^â^*^^,''L^^ Ãbri^uô von ©ou mere/ onbaueb ^ââLp ter 'Prophet werd vnnb gute iefre ÃL^ wer '^aebomefô glauben mit ^^j^Kn botten halten molte/ber mochte tnol bfÃ*quot;-^ werben. 2(beran fernen S^übf/nw^/^jy/ ^Ãrepfaltlgfelt/ glauben fie nicht JâJLj »nb meinen nlt baf
baf er blc QBelt erIdfet hab/mlt flâ^ââ,'^pii ff .2fucb meinen fiel baf er nlf ^â^Ã^il fcr)i aber ein heiliger 0)?ann /vll ^^â^Lo^ 3ohane6 befS^duffer/ober ble ««îâ^Sd^ pheten. SOnb baf Ã^^acbomet ber f«â^ÿ^
-ocr page 423-3oamp;aiïtiff?5ïïonfeufnflt;
ffgflc were rnter atkn 'Propheten / vnnb bet roUfommeÃe* ©te fpree^en auefj / baf? bie ^wfen 3«0a0 ertobtet hüben / an ^^hflwe Ãate/von paffee wegen / vnb m^c^tenfie bas bcm ^Jîaeijomet get^an ^aben / |ïe petten C0 gern getban. ,Ãaruinb baffen fie bie ^«ben mebr benn bie dbtipen/wiewof fie vil g(au# ten ba$in ber S^ibef gebet / vnb halten auch tie juben viel longlaubiger benn vue. ©ie halten anebvon^bam/'îîoe/ben 'prophet temonbÃbnigcn.S^nbglaubenwol/ba^bic Propheten beiligeâ¬eutwaren/aber nicht aü (o heilig als ÃJîaehomef. 2(uch haben bie J^^epben ein SSneh / bao Ãö^achomet gema# chet hat/in groÃer 'Ãöirbe vnnb ^h**/ barine nenihr ©laut gehet / baffelbc 5amp;uch heiffe« Qlhron ober ^ÃJefebacb/bber ber .^anne/ tô bat bi fe brep'5?amen'baruntb/bag geh jb^e ©p^a^-h bieb -aer enter that/ nach bem netv nenfiebaesôneh» ^Jnbentf Iben ^«ch^W^ trou gehet gefcljrieben /baf? bie guten in bae Parabaf? foninten foUen/nach jrem Xobe/ vnb bte bofen foUen fommenin bie J^ette/ vu bao parabeig fep ein ©tatty barinnen ader c ive!^
-ocr page 424-©a^Sönffec^uff)/ wptlufîfep/vnb ba man atu Jr^c^t ^nbba^ ^ac^ebarmnen ffüfF«'â**â ^L 0Jïi(fb/-^om3 » nb gutem 'IÃem/vnb p ^ ^Oîaun m baeparabei^ Me/f» b^^^V^X fentOBetber/arfo fc^dn vnnb fewffb/ ^â'^â^ temen ^ungfraumen/mit benen er Pt^^^l mdge / wenn er mdiïe / mnb Sfeiben Q)?dgbe. 2(ucb fagt bae^uebZ ^^^TlÃÃf^ »ott ©oftee ©naben were / vnbfr fuónacb be^ ©ngeleSSottfebafft/^â«^â^ 'S ©ott fepe/vnb von fïunban/ fo balbes ^^^ ren worben/babe eo gerebt/vn fep gt;«»*à S«.. fönbe blteben.Zueb fagt b^ SSueb/ W.^* erteil« ïOïarten fotzen fep/vngefi^^tr^^' Aue Maria plena , concipies amp;nbsp;paries »HU , ^Ãa warein ^anbererinbemianb/ berà P 2^urcFmo / vnnbtbetfieb btef felber tti^ ©ngeloformverwanbeln / fam I« w^^^z 3«ngfra«wen/vnbbefcb(te|ffie* ^*ââ^1« rrfdjraef 0)?arta ab bem^nget/vnb PfPâ te es were ber gauberer/ mb wdltefit^j. gen / ^a befcbwur fie ben ©ngefZ bap erp, he warbelt fagete« S3nbba|ieeserfenâ5Jâ. forçait fp fub nw^t mebr. 2(ueb fâ^Ã^^^iJL
-ocr page 425-^o^fltthfe^^^^ohfcuifle.
(^^Hâ^^^^/îâlt;ï0^wlt;ïf^|î^ct*'û6tworamp;vtt/ plt;^ lt;bnftu6 geboren warbe / ba trdflet er ficf ^Nb fprady. ^«fter/nieljt bt^ vngebnlttg/ ÃO« bat inbir verborgen ber â^ett-^epk fagtbao SSueb / ba^bte ©uten vnnb 'oereebten folie» bebalten werben/bic Jeinb à ' 5Jâ^b bie sSofen in ber -pellen grnnbt ver^ S ?' ^â^'^â^3aâig(Ãfâitag. ©ofagtvott ^'jobanneo ^eihgfeit/ von feinen ©eiâ botten / vnb von feiner iebre/vnbbdfier nue wb »nb Sect in p^-m Rimmel fep/Sönb bic Wben ebren @, ^obannem vnb fetn©^ uangeliuin/in jrer «nbaebv onb f ü|fen feme Vuangelien/baetbnn fix aneb ^â¦i«f«ölt;5^ wangehe^ Olucfj faÃen fie alle far einen Sanpen ^onat/ baf fic niebt e'jfen / eo fep jenn bef naebto/vnnb baben aueb benfelben ^enat mit jren âTreibern niebt «n febaffen. jJeacbomet febreibet aueb in bem^neb 2l(lt; tron / baf ?9ïaria (Tbrifumvonniemanbei fingangen bab ben von ©ott/viib^brijluo lep ©ottes @on/vn bie gilben haben (Tbi'iiâ |tnni int ertóbtet/benn fie fpreeben/er mdebt niebt ferbeUtS^nb t^btiRtn^beib feinen ^eib e ij «»er#
-ocr page 426-. â ^a^Sönff^c^uc^Z - ⢠VfrwanMtnt 3«tâ(iö ^i^w/vn^ öiv^«^^*^ Ãâ^en ^«öam gemartm/ vnb affo öï»^^^^ââ fïc nü^^/öa^ ©otterÃunbe attbemamp;yâJ tage.îîoeb bafj er geporden fep a« bei# freptag, Stuefj füget baeSSueb^fftrcii^â;â ^brtpu6 kamp;enbtg fep gen j^immftdwJ tematfo fel er aueb (nWiefjen §ertvtber fertig men an bent 3nngÃentage/ »her wfH^M^ (ic^ ^u riekten, â^nb barumb mep««â ^'^ .^epben/tvir^eiben vnree^f/ba^ tvn^w/^. ben / ba^ OnfÃU6 nn bem (?r(«lt;^f I^^J^ Sünnb fpreefjen: ©ott were niebt ein reep^^J Oitebter/hette er gefînttet/ ba^ few ^onl^ we few vbekt§et/ fotebe 'Pewfoftf Ilt;Wâ* ©6 fep aneb vngWnMteb/ bn^ ©otte^®â» mnge flerben/vnb baf? er bte âïBfft ^â^ bere webt babe wägen er(ófe«/
beim «Kein mit fanent 2^obe.
-ocr page 427-^ofauniéS^ontfUinc*
CÃonctUcfjcn Q5{auben wb Q5e6ctlt;â ten / l)ie ber ^epben ©ott ^adjomet geben Bat / vnö wn vtd puefen be^^epbntfcBen©(a«# bene»
2(cbotnet gebote einem legflicben/ b«^ er brep ©B^Kc^tr Leiber Bette/ â¢^oeb Baben Ae tbr jc^unbt minbet/ aberwefeber noebbrep AuerneBrenBat/ber mag ftc Baben / »nnb bar^u ab vief vneBeb eber/ aberwiL 99nbbricbtetn QBeib ihre ébe/ fo magOebber SO^annwnfr febeiben/ e iij aber
-ocr page 428-^epben j^huben mefjt an ^)û^fevflt;â^^â^^ afe minden tm2t(tron (lebet nu^w »«gt;® ^^ ^repfa(tigfc«gefc^2iebê.feieg(aubcnfâlt;â^ (fbripu? ©otteö-^edfer fep/^hubenJfy. tuf tie (^otthett fep^fe em'^atter/vn ^S: puö ab eilt $^on/vu tteöeet (Tbn rtt lt;â^^ beifiger ©eif/rnt gfauben taf e0 trepvâ' fonen fcpen/vnttrenQüefeii/vnö^^fâ^â'',, bottée Q33prt.â^n fpreef è uueftuf ^^^Jj
-ocr page 429-3o5au«tóS57ötttcu(((G
|lt;gt;m fep Settee f^ove/vnb ©Ott« Ãrafft/ »nb 5^ac^omet fep ©ottee quot;®ott/»«b wter ®«t vieren fep ^efue Oer oberfle. 2(t fo haben Jic-^epben etliche 2(rfiefe( m ihrem ©(ault; penible aueh wir Ãlauben. 2(berfieg(auben wanbaeéaerament/inber^Jïefj/alötvir.
n^ b^ben aueh bie ©tiangeiien vunb ^PiÃeln/fobie^tüdtlfbouengefehrieben^a# ^/vnbanbreSSttfper/bie wir au eb haben., '^^b bie gelehrten -herben fpreefjen : Xhe^^ tenwir/waevne^efuóvnbiegwölffboten/ ^etanberJ^eilt^en/gelehrt haben/wir behiel «n guten ©lauben/vnb vnfer ©laut folter jjj fepn. Olneh wepnen bie J^epbf/ba^ fein jofer vnb febneber Söolcf fep / benn bie ^u# ö(«/ benn fie haben ©ottes verleugnet. SX)n öl6vn$geweiifagetillvon©hriÃo/b«efWoU ten fie nie glauben ober halten, ^ariu ha* bvn f ebbe ©efap nie gehalten Æ bie ®ïofeo von ©Oft empfreng/ vnb fie ihnen gebott jn halfen.3(ueh mepnenbie -^cpben/wir^hric ften fepen aueb bofe leute / barumb/baf? wir auch tgt;w ©efap / bie vne ©oft geben hat / nit halten / vnbbie ©efehrifftanberbverpehen
e nif nwUeni
-ocr page 430-3tcm/ |Ãe Ãfauben trof an ^efum f «^ âJâ QJjanam/,feine SSÃutter/ mnb an ber ^i^ gen Xe pre / vnb ba^ fie gerechten vnb bÿent ©iauben palten benn tvir(f pufte it- ^ââ^ ba^ fie an bem gangliën »nnb lepten Jage gUent bcpalun/ ver ben anbem 'iïJbleFerit/
-ocr page 431-3«gt;^a«nfé^on(gtiiÃe.
foltenwerben» ^öoc^ fottenfickfler (£6ri# penwerben/ïgt;ennwirgt;
à ?^'.'^^^â^3f9bengfanknaueJj/ba^Xa^ fwTOfljet^atftnbJgftttk/ bcnUeik vnnö fââ®^'^«^^«ötidj fepn/vÃnbmeinen/vniJ hr y nnOf n 'Pfaffen fepn^u peinig «ber bats WM Q^uvket mehrbennjr^fâ¬ifiren/i0nö Hc jclben ^r^fage baeaudj wol mit wars» kU / ba^ bie ,^epbrn weife vnb tu^enthafft/ ^^^ ^M«kn Ãnb. â^nb flatten ^erne bie ^^âf^tigCett vnb Auten^neben Æ vnbfütv ^tUÃarketfelpamer«Spracht» 4»^
e » 3tem/
-ocr page 432-^Drt^S^nffte^uc^/
©etvobnhcucn vnnö ©tuen / S^cutfdjlunbm beffer / benn twr ba^ i^^'\ fen/Xinb 0nbbtc J^cpbntfc^eti 4gt;^â'ÿ Uj Ucr^olbanfcfblï/ber^rüc^ïffb^/^iLd vn^eutfc^cn/auc^ fenp vil lt;ââ^^â'â^r^f(()t! d)fn/wo( erfahren/ ba ^ re mü^ j^^r gewunbert^at/ wie fie bieaUe ten ober fdnbiè. ^ie -^epbeii 9^Plt;â^^^%4ii bae/ob jemanb ba wer/ber etn lt;*«^5*â«^ ^ ben ^« jrem @( auben hat/ ben ewpflt;* Ã^^',^^
-ocr page 433-3o^aiwf^55?0tteaHne.
Pfaffen ^ti jrem @(aubcn.â^n fo Der 'Pfaff einen empftlÃet/fb fpric^ter biefe'^ort: -ia eHobella alla Oîarl'omet wife (alla djec^i Ãa^iftin jbrer (Sprach fo viel gefprod^eni (^6 ijî nicljt ineÃr benn ein@otf/^SXac^omet was fein sjotte»
-ocr page 434-.^Uf^Sünfftc^iK^/
vanötrkbe ihn bk jtanidtbin' nack 1*^ ^*â^ @wt viiö Ãauffmannfcbalft trug^» ^â^f5 bte4^nö/2(r beurt »nb crbolcf nd? lt;« ^^7^ ben .Sienfî »nnb bewerbe fo faÃ/ vnnb w« wae ejn armer .^nec^t (ei;ben fol / altâ W^J hà baÃer fefber ein reicher Ã/a«Ã^lt;ââ^^^p be.^n ben weiten waren (f^ppur ö«k W ' Ãen / vnbgtengeSSJfacbometabfaÃ^i^ ^ Oteie^f^umb / baà er ewee g'^rÃ^^ 'Pb^^ warb/tn beÃefben^nrÃen ianbe/ vubMv^ ^rà Ãarb / nam CJîacbcinet bie ^Ãjf *J«â ber Qsbe» 3t(fo/ vnb mebtanberb / ^^ââ^â!, ^err beÃefben ^anbes/vunb nant in lt;* J^^ walt/taà er »ie( «lanbeg gewan an berfelbf
?lt;'genb/ vnb gab menmg in verÃe^fâ^^^'
leerten woft / fo were ® ott fefber w»0.R onlf feiner feiten, ^nb fo ee fmew^f.
5tangt;^a|aüc^ m^c^fMl« vcW''! ' ^o^t glgt;funnt jWiWoà W(^#rp»V^^
-ocr page 435-^o^annff^ S57onmïi((i\
??^«t ^ ^^^^^^^ ^'^ erÃ(tc(j/amp;a er anfrengy mï f«r ©on/ünbivao etwas Oemiltig. SÃmb fde^er erbar fachen witten/ glaubet jhn bas ^^hef je (enger fe mehr / vnnö bef amquot; groÃe hebe vnb anbaebt ^u jm / vnnbgewan er atte -^anb /bieje^tber rotban von ^abp(onia Ãat / (^(ic^e mit betrogener J^ctligfett-/ bie «nbernmifgreitem Silnb betten auch O^a# ebemet vnb feine '07acbfommen biefdbigenj tanb innen bià auffbeà ©olbano «eit, ^tuh iÃ
-ocr page 436-f^aé Sutifftc ^ucO Æ
i^ oU wiffcn I ba^ SOîae^omec geborrtl ww^ Ãerfommen ijl «on ^fnubcie @f fc^f«^^^^ Der 2(bra^am6 kaftan wa^i vnö w« ^^^'' fdben 3fma^vI fitib vief proffer mib «t«^^ tijver Jperm fommen/*23ttb bufefben ^ââ^^^^ fommen ^nÃtnnocb heutige tage^fh^J^^ (tten.^^tftebeanher Jjjepben heiffen OJï^â^^â^ fen/Don iothe ©on her / her auch ^ââ^^ Ãïe^. lt;Ã*tfKhc2(mmomten/auchnacb^ââ^^ !' @on/hcr3(mmonÃïe^» SÃnnhafp/Pg J^ephiufch ©hwb/herin hem llt;mht)Ãlt;â^r fommen/ gemacht nu^ hem t£hrip(n^^^''quot;^ ^Ãhifchen ©(nuben. @ie Inhaber von b^ rechten hinten herfemmen / aie C^fgt;^^ ; ©afomon vnh,©amh.
âÃon ^^Ãtuboniff^ ^«1«^^«^^
Dnh wie ee erflhch har^u fcmnien fep/ha^ fie feinen ^em tnnefen«
dbergen kva^ti vü óu Ãontg (faroh jfJ^
-ocr page 437-liefet Wétten an ÃÃÃac^ómet ôtaufeen f wat? feenfeie j^epécn von feinem©efefetcefet/ vnfe anefe anfeer; vfeer feie il^tiÃen er#fnet / vnfe tutten feen ^fenften proffen fe^afeen / feif; ^ef iu feiefen ianfeen. ^öerfetfe «»Ãaefeomet wat ein erfear ?9^ann/ vunfe wao Zeitigen peutert feotfe. ^n fonfeerf^cit better einseitigen ©m fifeet gar tiefe/feer wohnet in feer^nÃen vort ^inap/auff feem wege/fea man von 2(rafeia
1 in*Ãfltfee4vnöiii3»ifeienfebrt^
1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;2«
-ocr page 438-^ôrtéSûnffte^üc^/
^uöernfefkn ^mfiM tefuc^te |n» ^tnemafe wolfc cr^u ^â^ à L ^du^kingcftcn / öaefc^em atgt;cr f$ warlgt; von jni fdber water vnïgt; v^ï 1)«^ er ongebogen bmepn gteng/ '^ââ^ i^S We J^Wn / bete wer fern erfleh ^eteben/ïâ cröafbef.
-ocr page 439-3o^att«(£?57^on(euf((c.
^Wfjle^cn'vnbanbcrXeufen:^cr(2Pn^cf ⢠©abncltvacbepjBmgewcfcn/ in fogrojfcK Ãlarbcu/ ba^ er in nit möchte mif Icibbcbcn ^ngen anfe^en/barumb verlur berXetb fun J^nriidje strafft / bnf; er mû^t niberfaUen/ lt;'nb Gabriel bette mit jbtn gerebet/tn bent 'ö^tfn^töbenn mepnete ^in^eib/ ee were w/waé Ju frieben/vnnb (ie^ j^n fatten/aU m er Weite.S^nb einemab weite OJïnebo^ ï?à x Fâ^â^ ^^ Rinem ©efeUen / bem ©nft^ « ®n/oep Wben feme ^embe gewar / vnb leg^
^otbt an mit ^aebomet6 beimli^ ^lt;m Mnec^t/ba^ er fn verratten feit. S8nb S? â2â^^^^ââ^ ^^â^^ ^'âó^tt bt^ in beft (^m^ f? rs / ^^f^â^^r« I'n tigenin be^ J^infibclöScljeà / vnnb was barmnen ven ^runwen^cit emfdjlaffenZ vnb ba fie jn aU 2 , ^â^Jw^ben/ttunb fern wet machtig wa^ «n/juctteiuerO)ïacbomete@e^werbt/vnb «Wâ ^â'^bta^en haben / ba warftW? ber ^wfibel in fc^lag/wb welt SiJïae^emet be^ Kbirmetbaben/aberer warb fetb^ erfe^ta# ^k*''^F ^^^^^^^ ber^mfibet farb/ba erwagt; ^Q^t quot;^«t^emettpöa fprac^en bie ^einbe ju
-ocr page 440-©aéSûuffre^ucÃ/ ç)îac^omft/tvarumfgt;Ãa|î« öcn ëtf«®ââ2 î)cr erfe^tagenz vn legten ôte '3)îi||etM^â^quot; SOîacfjomet/vitô legten ôae Muttg^fè®^ An feme-Ccib/z©« fpmeb fr:(îr wiMnemW Ãarvoib^n fprac^en 0'e:@«n ©ebtvtf^, geô^eugml »kr fw»^« ôa er fem^f^'^J?. WMttgtefanô/ erfe^rnefer/ »nô«gt;«^^^ââà emôer^/ôetm bal^ er/n felbererfeb^^jJ^'^^. tent feiner Xrunefen^ett/ Dämmt/^^ fern @c^ wert bfutig fafte bep jbm ^â^ïSz fprac^ Diefe 'ïGert : 45 we^e mir myr' gtgen armen ©unber / mae grolfe» 9JÃ^â\^ labtet petite begangen an Wefem ffO^JJ*., »nfebutöigen SDïenfeben / 2leb4?n'r Derselbe mire / Denn ee tà mc^t »lt;gt;â â v'L Dern vom OBein gefefjeben. SÃerfïwffe^J Der ^em/vnnô alle bid fo fn trtnef en. ^ ^epben / Die SS^ac^ometo ©(anten b^ trintfen fernen Qüeiti / vnnD g(lt;»tlt;tettmâ3' (t eb/wao er reDete Dao were war/pnD etn^ 6ott.SÃnD fpreeben/ Da^ Der quot;Xüein / ®^^ Dte jn trinéen/foiïen verlïiicbtfepn.^W wéllen wenig g(auben/Da^ anff c^âjj^â.^ iemfïuebenvnnD (obenwentg5WÃlt;ââ^2 l
-ocr page 441-3e^»nHtóS%nttul(k.
ffl!*.** Ww «««oi 90«« I «iet
MÃÃ?^*!??^^*^^ââ^«^^«^^^â^« / f^W^^MC^
-^^^P^^'â' macije« jr ^c^ wwa von guten ^efunben Kreutern/ vnnö lt;nbsp;wen free ÃJJac^ometo ©ebott»
^ic vut wo ,5ti^e^cnS5?a(amp;omcr tt«e^ feinem Xobe begraben warbe»
-ocr page 442-^Dlt;i^Sûttfftc^u(amp;/
@o(amp; / lt;Siib(rl «erUn/wb (^bkm^egfj«/ ^e^wai ^nnb^unbetxv @arf^tfW^^| Sunbmvnb fec^^^prin etner ^wft/W Barbara, JÃamac^ warb er getragen â^^ rabil gen SS^ee^a tn btc ^eatf/he vor ifJJJJ öie Ãxiften jerbroc^en betten/ baruntbe^P ^gier barmn gefangenîag/afb benn^w^ tm anbern ^ueb gefebnehen Ãebet.9Lgt;nbP btefefbe (Statt wtberumb gebauwet «âlt;^ . warb berOXac^omet aUererà bar gtJJ^J^^ mb ligt noch tn bemfefben Sareb* .j fo ià bet ^ei^ben ^luubibie »nter betrt ^ ban mb »nter ^tieftet^aban w^^^Ã^JLi nabebafber^bn'IleH/mnbbarber^w'
, aber |Ie fmbvon 'ïöanbelbilpf'^/ ^^^
bengute ©ewonOetten vnb ©ttten»
OM*
-ocr page 443-3o5(ttih(é$)5Ãöttee«(nG
îDottctltc^nt vntcrfcÃicblk^cn 2(vtp ^4n/vnur ben J^epkn vnb jrem
-^^'â®''^^ *â^â^^I^Ã^^'^Ãf »onbern k ^^âââ«ïgt; @tttcn / fobü^epben ï^w«/fowcrbem©o(ba«»«bw O'â^lt;ân f^Kn / vnnb in ^nbini. »â 1« wil icfj fagen von ber/pc^bcn^iauhn/
b «j bic
-ocr page 444-^Da^Sönfftc^ucJ/
bie v liter bem groÃen ^unbe von i?at|«9 gefeÃen finb.^r etlie^e beten bie@onne vnb bend)?onban/oberba6@cÃirn.©hf^*^^^^ erpe 2^bier, bao fie fru nüchtern feben^^'i»^ e^e lt;1 bgdtter. .©tlicbe glauben/baÃ-O^*'^*^^ leovnnb Jupiter etwa« SOïenfebenfinf^^^ wefen/vnb fepeunun ©dttlidj worben/vnâ bie beten fie an. ^iteni/ etliche glauben/ff? ber ©Otter von 07aturen me^r fepenbenn einer/ aU^npitev fep ©ott im'^.^iwel/r^J toauÃrtX*rben/^5?epti6inQ33aÃervnbW' SÃuleanuo in Reumer / SSac^uo in ^J' SÃenue vber alle ©eburt/ vn vt( anber©^ baboî. 2(bf r alle lt;in£gt;cr ^cpbfn / o» ^â^ ^ââ^ frfep-^epöen/üi^tiöia/in^ratÃdp/vtW^âââ ^»a^Ãowa/glauben«« einen von '^^^' beÃefben ©ottee Ãrafftficb in allen tf^^ turen erzeigt/vnb glauben/ baà ber fe(^^ââ? ©oit einer feglicben Seelen verÃanbtvn wciÃbett gebe vom Rimmel / vnnb von öt vier Elementen beà Suffis / S'^uwer / W^
fcrvtib^^TOfn»
2««»
3üf;4nnié®ön(cuiKegt; ^«inkhtcn/vom (^fgt;riftWfamp;cii @(a«bcn/vnb beffen mter fcbciöt.
^^Jâ^^viften iente haben audj viel vitters 15 fdjeiö an jrem élauhn.StltefjegUn*
hnanbaeleiUgc^aerantent.Stliefj: haben einen befonbern gebrauch ^f ^ «« Uâ# fen/ 'vOnnbhalten fonfl viel aubère Ãtiiefe mehr / weber bie ^hrifîen / aUbte ©riechen thun/wieman iuwr inbern erfeen «uchl an feinem orbemliehen ert/befchriben pnbf.
b nij l^tlw
-ocr page 446-^öa^Sönfffe^iK^/K*
C$f(icbc ghw6c« «tc^t an bû ^ei(i^( -^^^^ * fafn^Feu/ etliche nt^t an ba? 5(dflt;w*â?21 J noc^anbie^cttc/ctUdjeglauben I an öw ^«hge Qr^c / cfhebe ntc^t an 0ââ^? ^filtgen/ ben fie baben ber ^eiligen 4(^^Jquot; vn anber ^^rtÃhclje4gt;rbnung/nte^t3^^â^ geff^nben in /ren Söftebern.^^th'efj glaubet lt;nbsp;auefj wc^tan ben '^ap(r / ober an fetnen^^^ 1 wait / 2((fo glaubet einer biÃ/ ber anber baÃ/ â »nbbeiÃenbof^alle(rbriiTen/bennfiegflt;âââ^ â ben än ben bepen ©ott / ^efuin lt;£^ri|in*i^^ ! bitten vnb begeren alle ferner ©nabeti viuib iujmw fem heilige? eivtgeo Oïeteb^nfââââ^ men» Sünb baffelbe bit aneb t^/^blnnnf^ von ïSJïonteutUa/^oetor tn ber ^rnnep/vi»
Ovitter/geboren aufâ (^ngellanb/von ber eStatt^dban/berbifi'ïïiucberfÃ# nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;î
liebbefcbrieben» nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;1
^ntgt;cïgt;c(;Sónfften^«$^.
t
-ocr page 447-»lt;|i$Itt^.
____jSvaufjfetttem^SrtC« tctlanlgt;cn4$tfomnwiii(J, â.âiiievnctBitIcicbtlfcülCauD
Uv tué bfÃc, âX)ntgt; tvictrol bocb viel j^^ute atfo erlogen werVen/Da^ fte in tremböe vnbcfaimtc^aiW nid^t fom iîîcn finb.'Bnö was fremboe^ ^^b^^ Jâ^f Wirt / ba^ift in bebnef) $n bereu/ *'âJw bitten fie eé Itebcv gefebf n.^^a^ â«/Wer bebe bina $» crfabrni fieb lt;gt;«* ^qtcbcnwil/bcubarff nfebt behû-ÃJ^ncinsSrtubé^unbtfebafft Oar^ umb buvebfebret einer viel 2anbeg tod) Wrfebafniber anber bureÃ
ïniWer fönjft vmb £ieb wiüenà bfr Urtier allen Sanbfabrern lifet marf^ b V von
-ocr page 448-Don f««cm aïM(Mét)0tt ^dU K/lt; ter/ ter t'a^ ^ucb mc^t ertüÃt/ flt;^»* ï)ern perfdnrte^ erfahren vnO befand ; Den {jrtt'^nD wemteà be^iinrff'^V*ââ rer warrelt öteieÃÃeürg fe^ /wiUf^ amp;enen/fo üte£anamp; dfa^ren/uneb ï*^* nen/ïiteöott 0mïb fà n ï^un^âd Weref erfennen ftJönen/vnb kne»Jigt; âparï^/^u ©rurf/tn (fn^dJutir/ d'^^ anent^aïben/ bic 2Beg vn 2a«tgt; J«â? befien vatcutfi^t ^abcm^ic (éba^ Don $Xt(tern vnb MaMfl^ewten 1 nuf^ önbdeÃtigen Ingram /für wur^^* ÃaUett Senn ein^mal^ tarnen rdi r vkl Xêrn^reiebeu «aw^ewte ^trt â ^mef / bie öi|? ^«cb gehört getreu» ^Ãtircbberen^ittwinen/Jabieb^â^' genannter Otto von ^emerm^e»/ ^bunibberr/anÃ^atetnifcÃer rniitgt; gran^öfifeÃer Sprach verteutfe^t
e
-ocr page 449-^^â^ Ju^vantffurfam
lt;'V«/bmâc^20^^tij,g,j, 0pjç^Æ Â»ertc^uog ^««mannt
-ocr page 450-?' 4^ ''nïïnïiO'
-ocr page 451- -ocr page 452- -ocr page 453- -ocr page 454-0 0 0^ ^^Z^