De fok fiele lU
STIFÃCANTE, SEV IV^ ftificationc hominis, quid de ea fit pure feutiendû atq; docendum,alp quotformulæ,colleô:æper le o n-
HARDVM C V L M A N* num Craylfshci^ , menfem. lt;
In ufum corum qui fîmplicircr riiri uerbum Deiprædicanr,amp; Chriftiim unicam noftram effe iuftiriam docent.
AVGVSTIN. EPIS T. VII.
Egofx forum numéro me eÃeprofiteor,quifcrU hunt froficiendo,ç^fcrilendo profieirnt.
JB A S I L E AE,
CL^2 /s s /MO ^r^ (jueprudent^, uirolt;ic7)o»itnif ,ff!E^ ^ONTMO SCf/E-J^^Sr^ £!0,âPa-â tficio ät^He Senaton âNi/renberg^en-fiyfiopatrono chariÃmo, s^ r^ D^
BON eftambi'tîojautfuper bia,mi Hieronyme, uir cia rifsime,donumà DeoaCx ceptum utcûlt;5^ exiguum, ex bono atquc fincero cordc fratrie bus communicare. Sunt enim 8^ eC fc debent omnia fratrum ÃC amico* »um communia:necp eft etiam ullus refpedus occultçmuficcs,necpulla tbefauriabfeonditi utilitas . Etfi donum oblatum amp;^ communicatu non uftjadeo omnibus eftplaufibilc:fi^ quidê etiam apud hoc feculum plus equomorofum8CcÃtentiofum3que luntpræftantifsima,rarô omnibusi grata funt amp;nbsp;placet, imo a plcrifque nxofis QC irrequietis contumeliofè a 2 infcx
infe(fî-anttir,uituperantur atlt;à daiW nantunquales hoc fecurum amp;nbsp;fupô bum feculum multos habet, quini' hilah'ud quà m muchcrc,calSmaft reprehendere, £Cqui'duis pcrfrift frète,adunco nafo, ut dicitur, fufp^' derenoruntatcp audêt:quî confeit' dam autprorfus nullam3aut perpü' fiHam admodum habent; qulbust' tiam ob cæci'tatcm SC philautiani,fi' militudo aut difsimihtudo rerà at* que perfonarum par um, aut non ob oculos obuerfatur. SufttaIq,quHb' iuftam reh'gioms fcntêtiam,ab ipfc fine teftimoniofacrg fcnpturseeffi' ctam, mordicus SC uiolêria quadam ÃC fumma atq; crudeli tyranidetudâ tur,approbant atep retinent, etiamfi in confeienttjsde uen tare conui^ fint. quorS mens quà m intranquib la SCirrequieta fuerir,reuclata ueb^ tate,ipfi expert entur.Atramen coH-tempto furoris illorü metu, donm^ noneft ïntermittendum,aut negb' gendunâ,
It 11'
^ P b p 15 P 11 o'
gendum/cd potius ofFcrêdum atq^ * communicandum,ut profit à ccipiô -ti:amp;hocquodprodeft,gratûfit arcp delédetj 06 habeat fiios tutores aït^ â defenfores cotra nafutos derifores. â Ita.ó^egofperOjinehuius mei dont te habiturum protcclorê, qui Ãà au-toritatejprudentia,fcientia atqjgra uitate uitx ac morum uales pluri gt;nbsp;mum. Qui me ex corde tun amicum amicifsimum ede femper fenfifti, fi-cutóCegotc mei amantifsimum in multisefle perfpexi: me^ intus 2^ incutenofti qualisfim,cui etiamme totum aperui.Infuper à te atlt;p uxox tetuacaftifsima atqjptjfsima fæpiC finie epulis rcfocillatus fum, confox latus atep rccreatus. Ideo etiarn hoc literariumamp;5 theologies munufcux hm,pro natalitio munere tibi dedix careuolubquóme pro acceptis bc^ nefidjs memorem06 gratS exhibe^' rem. EgofancDeumteftorcumbo naconfeientiaj qui nouitfingulorS a 5 cor*
corda: turn ctia teftor ccclcfia meatn» me nunquaalicuius fanatici honâ*' nis errores dcfendi(re,ne(^ alicun*â nouç doctrine autorê fuilie: fed n*^ gna diligêtia Slt; afsidua Icdione^ facra fcriptura, turn ena ueterö at^ neotericorfl fcriptis, de iuftificatio^ noÃriquid fcntiendüatcpdocenlt;l^ fit quçfiuifle,quô bono amp;nbsp;tranquil' lo animojmeo officio fatisfacerew quod tuaeprudêtiaeatqp humaniW' ti fempcr eófeflus fum. Itaq? te otogt; darifsimeuir^pro folita atJ^inna*â humanitate tua,oblatödonü quoâ habuijgquo animo accipercjatqpn*** inalboamicorütuorüretinereueli^' Qjiod potui pro uirib.prçftitûncml ni,mcliorafi det,inuidco. GrahaD-noftri lefu Chrifti iuftificatons atfp faluatoris noftrijte.tuâ cêiiigcrn, à * hos atep filias euftodiat corporeel; anima:quib.aufpicatû,nou5ô^fÅl* cemannu ex toto animo precor.
Bcneualc.
ttonb^rdm Culm4n ex itnimo tum'
DESOLA EIDE
lt;1 vs T I F 1 c A N T E, S E V I V-flificitione hotKniiyVormuU. Status iuftificationis noftræ.
Cripturd conduit omnitt fub peccatum, ut promiÃio ex fide kfu Chriüi darctur credctibM.
Item, ConduÃt Deui omnes fub mcredulitlitem, ut omnium
Vnie fequitur, not omnes eÃe pecedtores, in ptudto coneoeptos et natos, prieuaricatores legist â¢mSi« noÃrum efi iuflus,ne unux quidemtnuUuf efit qui mttlïigdtrfi/f exquirat Deum: omnes deflexie nusfimul inutiles fiditnon cd qui exerceat boni-titem,non efi ufq^ ad unum .Omnesfutnus à natU' ti menddees, non habitat in came noftra bonum. ^ogitatio noftri cordis mala cÃ, natura in nobis (mrupta ^ uitiata edtfidi iumentis fimiles, ani-ttuh bomines,male arbores.
Et quid facimus corrupri 8C dcprauati?
Conuerfamur in concupifcentijs carnis nofirit, Ãcimuf qu£ carni çx menti hbent tfidmus opC' ti carnis, quic funt, adulterium, fcortatio , im' nundicia,lafciuid,pmulacrorum cultus,ucncficHé, igt;iiinicitit,lis,icmuldtiones,irit,concertationes,fe' - a. 4 ditionès.
« De luftifîcatione ditiones,feâif,Muidiie,(i£des,tbrietates,ccWt^i' tiones. Tales fitmiti omnes, et/j non manu gt;nbsp;infâ' perf: attamcnuel orCiUcrbis,alJvilit,cogitlt;tlM iOtt concupifeentia cordii.
Quid fuimus,quid amifimus,8^ quid fumus.
VuimuSi(juodamifimuiper lapfum cr p(((^' turn Adtemempe imaginem Dei,originil(ntiigt;^â tià m, liberum arbitrium, poÃibilitatem} cluo^' centiam. »
Hoc efl: Non fumus fapientes,iufli,boni, ueH' ces,fan£li, integri, innocentes: non ucrè jUM^ Igt;eo,Deum non uerè diligimus, non uerètivU' mM'Dcum.fumusflifilpeccatoreso'ferai peed' ti,corrupti, deprauati,uitiati,mali: régnai o' ^ minatur m noflro corporemortalipeccatum, elt;»' cupifeentia: turn etiam interni affiUm prauijunt, itnpuri,ad malu melinati er proni omni temport.
Qiiid inde feqnitur^
Sequitur,quod fumus natura fllij ir^, tM^ âi, rei mortis er ætemie damnationis. Pxna tmii peccati z^ tranfgreÃionis efl, perditio, mors cof' poralis er aternadnfirnus er danatio.Sicutfn' ptum eft:Per peccatu introijtmors. item,Stipt«' dium peccati mors efl. item: Sifecundum catntlt;« uiKeritis,moriemini. item: Si taliaÃcitis, regnut« Hei non poÃidebitis, item: ite malcdifli in i^«tiii
setenxf
Hominisȉ
ttirnuiit. Tumetiarn peccatummeretur pecca^ tum,pecclt;itumpunitur pfccato: pecatum fequi' iwimluconfcicntiâ,ignominie, opprobrium, in' firtunium er mdediUio: peccatumÃeit peccatO' fes ignobiles or ignomiaiofos. Pofiremo fequuii iwfecedtum Udrid genera morborum, peflit, cala nitiu, bellum, rerum omnium penurie, fecuritm, eentempttu ziT negleüut uerbi Dei, er charitatii fgiproximum. EtÃc eà miferrimm hominis Ãa *'gt;fgt;edpiiuitds,ercdrenti4 uitie i£tcrn£, ploratus üÃridordentium.
Vndeergo cftfalus Siredemptio?
à foto Deo,per ChriÃum,ex immenfa. eimgra tid,bonitite, charitate er miÃricordia. Sic enim Dd« dikxit mundum, ut Ãlium [uum unigenitum i^fet. Iton: maiorem hac dileÃionem nemo hlt;t' ^eiM quit AnimamÃuim ponut pro amicis fuis. I-ftw.âAnimilt;m mfijmponopro ouibus. Item: Corn f^endit dutem faam chdritdtem ergd nos Deus, ëod c«rn adhuc eÃemus peccdtores,ChriÃus pro lofe mortuusÃat.Ue-.At poftquarn bonitos er er-^^quot;onünesdnurappdruitferudtoris noÃri Dei, 1 ^em: in hoc appuruit charitos Dei in nobis, quoi ^^'fnÃum unigenitum nüÃt Deus in mundum,ut '^^'tinuspereum.
â^(^^âP^^^â^ â^â^ cosnmenddt Dei boni' ^Sfitidmimifericordum erdementidm, il'
to Dciuftificatioflc
Hj; cdufitm flilutis noÃrtc in foUdum tribuent, 0 non opcribui no^m, negue iuSicie noRrt. amp;nbsp;h^ecimmenft Dei mifericorditt, bonito amp;nbsp;dih' dioerganos, innotuit mundo, cum exhibituf ^d ChriÃM, unigenitui Deifilim in came: imb huK ingentem Dei patra erga nos dileâionemt Chti' Ãta reuelauituerb à er operibut.
Caufxincarnarionis Chrifti.
Vtfaluumficeret populum fuum in eumerC' à entè,à peccatà fuif.ut feruetur mundui per euKt qui dédit feipfum pro peccatis nodris, ut nos crû peret ex prafenti fecuto malo:ut nos redimeretii execratione legis, ut uiueremus per ipfum: ut not Deo patri recoctliaret,quieÃpropitiatio profil catis noRriicijui dedit femetipfum preciuin rt* demptionis pro omnibus nabis, ut nos redimcrct ab omni iniquicate: qui er idea apparuit, utpiC' aUanoÃra toBeret,ut diÃolueret opera diabotu peccatum er mortem, deürueret regnum diuboH Qui er in mundum uenit,non ut mundum iudictti fed utferuet:uenit quarere oues perditas^peccatO' res faluos Ã,cere;quieü agnus Dei,uel ui(lmlt;iprgt; nobis ÃäM,portant, auÃrens at que delens peed tanoÃra: cuius fanguis emundat nos ab omni pee cato.Q^iuulneratus efl er occifus proptertran^' grefliones noSlrastqui traditus efl propter peed' tanoflra, er excitatus cü propter iuflifleatione^ noSiti'
Hominis. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;M
M^i: [cnthm iram Dei er mortem ^(ernam, ut 'limitnos ab iraDei, à maledi{lionelegü,Ã,-^iK pro nobis malediâio,à morte peterna, er ab WiM miquitate.
Meo non eÃpaÃui Deut nos miferos pecca-tof« iaterire, ut per traditionem filij fui m mor^-^ilt;^,ejUiÃeritnosfaluareä peccatoerd morte, ^ti^exité^ nonadmenta uel dignitates noürat, ^liiiÃlim mi(ericordiam faam,feu benignitatem ^bumanitatem: er in ilUs efflcax erga nos fint, 'itiuÃrret à nobis peccata noÃra, er mortem xa ^imimper Chriüum lefum,qui eÃnoüer iuÃiÃ-^iior,propitiator er redemptor, per quem Deo 'HetnciHiti furnuttin quem nos intueri oportet,ut '^predumer fatisfädionem pro peccatis noÃra ^^ pro ttirna morte,tum demq; ut in ipÃÃimant ''^^icumcruitamnodra. Qj^ia extra ChriÃum, nnHimneque iudidam, neq; falutem habemut.
Hæc Chrifti beneficia funtne tacendaï
i^inimègentium: fed funt ChriÃilefu iuÃu^y ttuniito diuulganda, annundanda, pr£dican-ilt;i er offerenda omnibut hominibus. Sicut di^ rittitem mundum uniuerfum, er pradicateE* nmgeUum omni creatura. Item : Profidi pradi» tite. dicentes, Appropinquamt regnum coclo-fitm, Item : Q^od dieo nobis in tenebris, dicite in luce:
12 De luftificationc
lucetcr c{uod in aurem Miùi^,pr£dicdte «î ti^^' luliitetprsedicarcm nomine^uo pceniteotidnff remiÃionem peccatorum.Ua Paulus iahet,(nfiui^' tes corpui erfanguinem Chrifti,annücittre mot' tem D omini,donee uenerit.Sicut ^^ Petrusdit^^ pr£dicetiszy annuncietis uirtutesiÃius,!}^^^' nebris uos uoeduit in admirabilem [aam luceW-^^ ChriÃus ait ad uirum ilium, è quo dimonid eid' rant:P.edi m domum tuam,(y narra Miectua^^^' bificeritlieus. Sicetiam paterÃmilMsentiÃti^' uos[uoshora cÅn£, ut dicerent inuitatis,hoct^lt; pr£dicarent or annunciarent: Venite,lt;^uididto^' mnia paratafunt,
Eà quidem falutis noÃrie [dits autor amp;nbsp;cdi^^ efficient, Deus pater,Ãlius er ffiiritus [andtii'r media perqu£nobis offirtur falus, funt,uerbli!i uocale,pr£dicatio Euangelij e;- [acrantentd. PerEuangdium manifeftamr, annüdatur,^ offertur nobis totus Chriftus.
Qj^odÃt creator coeli eg' terr£, per ipptm^ mnia Ãda er eSdita effie, uerus er naturalis Ptdh Unigenitus Dei uiuentisplias,Deipalrisueridtti expreffia er aiua imago [ubÃantia patris, utt^ Dei ffiecies,Ãcies Dei placati,[eruus Dei,^r^' tia er miÃricordia Dei , uerus er pro»ti[lt;i^ HeÃids, innocent er parus, Deus er homo.
Sit que noÃra recondUatio cumDeo,itiP^' riti
Hominfs, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;15
iMpïûpeccatisnoSiris, iegii iwpletioynoÃra ùi-amp;icu vflt;»ltif,ui(t,ucritM,uitvier refurredio, i^ium feu unuti ad (alunit uitii itéra, lux çr / iloria.
Sit (einen mulieris,z;- benedu^um fernen Alras Iticontritor capitis fer()entii,benedi£iio omnium funiliarum terrte,Emanuel, adniirAbilis,(on(ïlia-fiiK,dux, gigas, perpetuiK pater, princepe, fnemobifnatui CJquot; datui,dominue nojier, iuÃm, Sitetiamnoüer iuÃiÃcator, fandificator, res iempior,mediator,fatisÃ.{tor, propitiator, pon-^Ãx, (at er dos, intereeÃor, faluator, liberator,ui-liorpotensSathanie,lt;etern£niortii ata^ inÃmit igBiM Dei uel uidima,purgator,
^itnoÃerÃionfies, exauditor, tutor er auxilia for 'm neaÃititibuf, noftermedicui omnium mor lorum, datoruita atterna, er omnium bonorum ^eiÃt dominât or er regnatorregnifui jÃiritua-^uer (aleflii, domina fuper omnia,rex iuftiu er (ilttans-.rexjpraco er dator luftilia, uitlt;e er pa-tntterne.
Quomodo borum Chrifü operum, bene« fidorum feu officiorum,amp; fie falutis reddimurparticipesï
Per fidem. Oblata enirn faluf, mérita, eperd, Imeficiaatq^offidaChriflià Deo pâtre nobis in ^nÃo donata, paÃione, morte er r((Hrredione ebriÃi
»4 De fuftificationc i Chrilii nabis prommta er impetratä, iira per fidem in Chrilium, (eu propter Cbf^ â Ãde fufeeptum. In quemficredimus,G' bäpi^ fumiii,(iq; fideinferti amp;â Ãlij Dei ãli,eri«il^f. ticipes Chrilti, amp;nbsp;omnium eins beneficioritni^â meritorumifcUicet gratia Dei, remiÃionis(â^ . torum,iuÃicilt;t e^ uitaaterna^qua omnià pt^i catum m Adam amiÃmu^idonamur Spiritu(^ii^ gut régénérât nos, ey Ãcit nouât creaturas- .,
Tumetiarn perfidem teÃs Chrifti, Ãue t^^ Chrifti, iuÃificamur er liberamur ab exetti^^, ne legis, à morte aterna er regno diaboli: f^\ dem m Chrtüum accipimtu promiÃionem,^Ã^ tus benediUionem Abraha fii£lam,remiÃio^^ . peccatorum. Siquidem accipiunt remiÃionettir catorum per nomen Cbrifit,quotcjuotin ttnnâ^ dunt : er qui credunt tn Chriftum tejum Dei unigenitum: non peribunt, fed babebur.:^' tamatemam, non pudefient, feruabunturptlt;^, pfum:noncondemnabuntur,tranfibuntiinottt^ uitam: non morientur in aternum, fedttht^ perpétua cum ChriÃo: In tenebris er fepttl^ non manebunt, fed excitabuntur à Chri^o, ftf^ gent er iUuminabuntur. sicutinejuit Chrifim-^' men amen dico nobis, gui confidit mihi, b^, uitamatemam.item: Bae cfiuoluntas duft^ itiifitme,utomnis qui uidet filium,ercrt^â^â^
Hominis, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;»y
11191,haifttt uitam «ctermm, çy ego fufcitabo cunt ^nouiÃimo die.
E.ipc perfidem in Chriftum appUcatur nobic totw Chriilui,lt;]uctntui quantui eP^nuritum Chri Knmittuntur nobis peccat^t, communicatur no-â ^xuipicU Dei ey faluatoris nofiri iefu Christ» tonceditur uiti peterna.
nihil etiamefi prater ChriPum,quod poÃU «mprre remipionem peccatorum, iufiiciam,uiâ iiunttt^ ftilutem.ChrtPtu efiAUthorcr datoriu' keMta et filutistefi nofira iuPicia,uita,redent fdofindiipciitio etfatisfitdio: nos iüa fide m Chri ^ftntperdpimtKiCy per fidem Chrifto inferimur V wcorporamurfide noPer pt C hrifiut, cum o~ ^«üus bonis ergratijs fuis, ut uiuat ipfe m nobir» fffnosmipfo.
Idea redèdicimtis, fidem fe habere correlation iibonitatem Deidanijuam ad obiedumt atque Pto,t^U()d fides iufiifieare dicitur, nihil effe allude ÃMm p bonitatem Dei iuPipcare dicamus. HjbJ itaque putandum efl, quad propter fidei di-IdtiUmmfi iuPt fimiK,fed quod propter bo-oititan Dei fide apprehenfam, iufii repu» ffWHr.
Lumina,fidesin ChriPurn, apprehendit o* â¢Â«ipK in Chrifto,rcmiÃioncm peccatoru,iuPi-'^)^piritumptnaum,[alutcm er uitam aternamz
M Deiuftificatione
^u/e omnidi Deo in Chriüo e^ per cM^ dantur, donantur, applieantur c^ communici^ tur: z^ à credentibut in Chriüum mortuumlt;} refufcitdtum apprehenduntWipoÃidentw ff bentur.
Non enim eR aliM modui recipiendi Chri^' dusqi opera,mérita er bénéficia, qMmfil^^â^ Chrijliu neminetn iuftificat fine fide, neque jüâ^ ^ fiificat fine Chrifio,ergo fblta ChrifiiK folip d nobü apprehenfui, efl nabis iuftitia coram ^â'â'. cr Deus pater afiirt nabis filium fuum tefunlt;^!ââ Hum in Euangelio: quem non poÃumiu f^^ ut fiat no{(cr,nifi fola fidc.
Qiiid fcquirur fidemlt;
Credentes in Chrijlum,er baptizati, it^^^ ChriftumJuntfilij erhiredes Deiper ChriÃn^', in quorum corda emittit er effundit Deus j^ tumfilijfui, quiefl fidritus'gratia: c^ aruWt^ certificans de gratia De^er damans Abbapdtl' per quem Spiritum fandum,qui datus efi noM' fitfa efl diledio D ei in cordibus nosiris.
Et ita in credentibus nihil efi damnationisitf^, infiti funt chrifia kfii: in quibus iam uiuit ffâ^ Chriftus,cffïcax efi in iUis,operaturuirtut(Sgt;if^' lis,loquitur in illis,qui utfilij Dei per fidè dwo^, ffiiritu Dei:qui funt templum Dei uiuentis,ff^' ritus Deihabitatinipfis, effidens cmniiiiâ'^â''^',
; nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Hominis» nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;17
Wjw ^uibiK inhabitat uirtui ChriÃt, (jui patent â^inipÃf, agit 'm ip fis nbsp;nbsp;nbsp;ut uelint çr ut perfid
^^itipro botto animi propofito:qui omnia poffunt 'i^''^hrifium,qui eos corroborât : quibus non eà fj^intus timiditatis,fed potêtiiie,dtleaionis et P^matis^qui cü zj I^iritus confolationis, uerita ^^gt;iiicens'momnemueritatcm.
Quæfunt age officiaSpiritufTanó^i, habitantis in cordibus fideliumï
^mtusfianiltiSjtiuiefi aternui 'Deuf,d pdtrê ^fibo procédons, h^ec habet officia,in cordibut ââ^rK accendere ueram cognitionem Dei, fidem, 'â^°tem,âmuocationem ,ucram obedientiam,red-^(fo traces 'm agnitione Dei et inuocatione. Item bünrideChriÃoiGr de eins perfona atq^ officiât ïtód/ït Detw O' homo,redemptor humani gene-â'^â ^promifitK MefiiM^impetlere corda Ut afientiS' ^«f Zuangelio,confolari,creare m nabis nouas et findos motus,gubernare nos zyâ deÃndere contra bodes diabolos, zi^ alios omnes turn corporales ^^oij^irituales.
, ^Ãzr officium Spiritui fanéi,docere z^ HlU' brireye^ua m ^uangelio per ChriÃum funt tradi-ii^iderebusneceÃarijs aduità letemamtinnobis ^Knia recreare zir mnouare:hoc e^,motus nouas ir cogruenteslegi Dei 'm cordibus noÃris exufici' ^^fe,ut Deum uerè agnoÃamus,z:ir ei obediamus-t b ditii
lt;8 Dciufiificationc
Quid turn fru flus fequinir,Chnftoiiitl fuo fpirituperfidem habitante in nobis^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,
luRiÃcatiiam Ãde, pacem habtmufer^^^^* ptr kjum Chrièum , induti iammuo hom*â ^ui (ondituteà luxta Deum ,per iujlidM^ fanditatem ucritatis , deponimut ueterM ^' tninem , morimur peccato ; uiuimm pom * fttci£, non fintmui peccatum in nobb domin' n ud re^ere ; tnortificamut er craeÃ^nn camem, er eitu concupifcentiiti : non oMinn Ctirni per cupiditates , fed obedimut iuf^i^ feu Deoâ.fumututpopului Dei, purifcdilX^ fedatorei bonorum operitm : abnegamiu in^' taten er mundanafconcupifcentiiu,uiuimigt;^ prafenti feculo fobrièjuflè er piè.
Et Ãc iudiÃcati , regerurati ac reniait gratia Dei per Ãefum ChriÃum , er tin»^ tu, expedamw beatam illam ffern er i^n^^' tionem gloria magni DeherferuatorU noilri^â fu Chriüi:er Ãc tandem in fide perfcuerdnn^ eÃieiemur haredes uitaatern£,iuxta ffemii^i^ reddet nobis Ãudum tranquiUum iufiicia, lt;ligt;iâ\ tiam per tUu fiumuf exercitatt,cfui et propterigt;^ dam per(ecutionem pafiifumM^erimMtücbt^ accipiemM coronamuita er indicia, repolir Umut immareeÃtbilegloria (oronam , quâoo^ perfeuerant^'^
. Hominis* nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i^ {^l(U(rdntihtM 'mfidereddet Dominut noÃer Ic-gt;^^hrillut in iUo die, cum ap^arutrU qui cà iu'^ ' ** ^udextlaudandui in fecula feculorum,Ameni.
Ad Hebræos cap. 5.
.^riflipirticipesfà iîifumui, Ãfane initiunt Wmiitc uÃj; ad finem Ãrmum tenuerimut.
Alia forma docendi de iuftifîca.-rione.
. ''^olumiif banc formam iuÃiÃeationii noüri ^â^ioirc d primü parcntibM, qui ad imaginent ^â ciTiiIt Ãtefunt : hoc eü, in luHicia, fapien-^^^gt;^onit!tte , ueritate, zx fanilitate, qui Deo ' ââ^eÃiere potuerunt, ilium uere diligere, ue^ ^^Unwe, ornati pudicitia , compoÃti tempe--ââ â'''t«. circundati charitate, ueÃiti immortd-^^tf, boni,reili, e^Ãne pecedto creati, ue-^^^^t gt;nbsp;fandi, iuüi , cum libero arbitrio : quo Potwrunt,fiueÃent, bumili ZJquot; bond uoluntate fmire Q- obedire ; quo arbitrio etiam poljcnt,fi client,propria uoluntate peccare.
Et h£cedprima iuÃicid,qu£ uocatur origi-tidis iudicia, qua hominct primi Adam e^ E-W gerant iuRi, ueraces,redi-,non folum corpore, fed magis animo : qui agnouerunt Deum, Dfo eufumma uoluptate obcdiuerut,intellexerut opera Dei,etiam nb admoniti,inÃgni et puriÃimo ^.quot;..-'..' Deum,uixerunt inter creaturat nbsp;b i Dd
20 Deiuftificatione
D« in pace, line timore moftis, fine oinni WfW morborum.habucruntq; eotpuf obedientiÃi^»^'^â repugnans malts affliiibus.
Lapfus primorum parenrum.
Sei kite omnia lapfu [uo ami[erunt,c!' gt;fOâ^ ^^ turn pro fe ,uerùm c^ pro omnibus hominibuf f^' cundum naturam propagatis, quinunc nafiungt;gt;^ cum peccato cr concuptfientia,hoc e{l,quoi^' pliui natura non funtfapientes, lufii, boni,fi^â non poffiunt Deo à natura uerè fidere, nee iü^^^ uerè diligere,efjèHifiltj irlt;e,damnationis £7 »â^'^' tis ; qua mala etiarn manent cos, quamdiu non t^' nafcuntur per baptifmum er Spiritum fandm^' per qua media propago originalis uitij[oluitn!^â non ut non fitinnobis,fedneimputetur,Gââ^ damnet.
ua lapfu hominis, tota natura humana ^ ta efijinteUedus obfcurattu,uoluntasdeprault;t^^â amiffa eü iufticia originalis , ut homo amp^i'^ Deunt nonagnofcat, c^uoluntatemdusmon^' mmaduertat, quafunt Dei : er non fidit tnifi^â' cordia Dei,non metuit Deum, non agitgrlt;tl^^ Deo ubiq; er fempcr i dus non folum aniiK^â fed etiarn corpus concUpifeentia defadatum f/jâ furore fceda libidinis,feu impetu camis, ntalit q' fè(libus,ere.
in anima,amilJa eft fides c^ cognitio Dei t^
Hominis» nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;21
«fie in locum incredulitdf,ignoriintilt;i DriJeÃ^e ïido,odium,bUfjihemiit, cj alu animie uitin, wi-Ifm^uiUu ccnfcicntia.
torpm defoediitu efl miferd cr focid Ubidine ft« concupifcentid, nwrbif,iegritudine,corruptio w. Summit,totd humaiid nuturu dntedintegrdt nepenitut depruuntd eR.
Ef Ctc conÃt£mur,omnes homines ( priufqudin ilt;t^iÃcentur,hoc eA,r£miÃioncm pecentorum pec fem Cbriflum Dominumdecipunt,dcj^triâ igt;iÃiiorum DeidondU fuerint or ugdutur ) effe ictclt;ttores,impios,in peccato concexptos cf gc-^itoiypeccdto mortuos,fub ird o' mdkdido Dtk [me Deo,fine Chnllo; eoó^ non poÃe niÃpecarct ^pieÃccre, irdm Dei contrd feà prauocdre.
Et à quis bonus motus,mouens ad peenitentiamt mbominibusexiÃit, cum dicimuseffeopus, non I if[orumbominum,(iuiadhucdDeo,ciui[olus bo» 1 miseÃ,dU£rp funt:ÃdDeimi[erenHs,z}âad poeni j tcniimuocantiSfdgentisqi.
| yude negare non poÃumus, nee debemus, not 1 oMnfSfx uitioÃd ndtun Ad£conccepiÃeh£rcdi-â iiridpropdgdtionefCorruptionem, deÃHumtey ,1 concupiÃentidm,pugndntcin cumlege Dei: hoc â | t^,nos omnes naÃi d natura corrupta er uitiata, I ptccitüres,incredulos,crinimicosDeimonnoÃe ⢠ixuin, napeins legem e^uoluntdtem requirere,
li Deiuflifîcatione fedäppetcrecragere eu tantum, quacamisi^' Ãäut ac C£C£ rations libido nobif fuggerit, iH^ iamferuipcccati.
( t i 1 i
Et pc amiÃmui Ãmul imdginem Dei, M' mertaUtatem, poÃibditatcm, innocentiamgrt' tiarn, er liberum arbitrium. Contraximut tut' tem malitiamdgnorantiam, di^cultatcm, utK' cundiam er erubeÃentiam , camatem natMi' tem peccato er morti obnoxiam , nm^ationef ttoSlræ natur£in deterimiimpeditionem,utM^ frciamtult;ju£ uolumus.
Vilde et in nos omnes,utpofe peceatores^^rtH^ regnum er dominiumobtinuit: obnoxij Ã^^^' r£ Dei, tyrannidi diaboli, damnationi amp;nbsp;^' ledidioni. ïnfuper morbis, damnis ,peftigt;fâ' riculis, erroribus,doloribiM££dibiu,er omngt;^ calamitatibus , quibus humana natura fubh^ cd propter peccatum,
Rcftimtioamiffæfaluris.
Et ^uia fie Ãitemur er fentimus, etiam lï'* omneseffe peccatores propter tranfgreÃionc» lapfum:cogimur^dicere, Adam peccato ÃoH^^ perdidiffe, Ãciffenos holles Dei,obnoxiosiri(^ iudieio Dei, er reos £tern£ mortis.
Attamen fcimus, credimus er conÃtemttr,^^' furn ebrilium ÃUum Dei, ex mera miferico'^' dia er ddeHione, ideo in hunc munduinu(âgt;^'
Hominis. - nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;25
^ ^(âlit iulimt,(blueret z^ aboleret operi (^ um^ j tiiiiiiiboli,(leÃrueret acdeuaÃaret eiu! regnumj ^ptrium cr tyrttnnidem,peccdtuni lciUcet.,nur'
, itWdiÿ mÃmum, iuxtd promiÃionem t Semen
, ^ulierisconteretcaputferpentis.
, lij perÃeiffi tedamur, per faam paÃionem, , tVirtem ey refurreHionem : qui e:;r m Ctgnum ui' , (inrit rediuiuM è tumulo furrexit , ac poüet 1 Wuwpbiftj in calum afcendit, captiuam duxit , fiptiuitlt;ttem,tefliÃclt;tnsfe uiciffepecattum^mor' bm,Sithdnam cxinÃrnum'.tuin etiamipfum effe
j CUfrHm DeiÃlium,zr potentent Dominumate^
, fd^orem omnium fuorum atque nodrorum ho-, Ã'Kw, 4i$ credentibut in ipfum reftituiffe uitan , ttermm.
Il Hco rede confitemurjefum ChriÃum Ãlium j D« banc ob cauÃm in hunc mundum ueniffe.
W totum geniK bumanum redimeret ç^x Ubera-tetimdledidione er damnationelegis,ab ira Dei ^ irmiÃimi,e^tyrannide,dontinioet iure peccati: ^ VlieiidbaU,mortisaternt, ermÃrorum.
li a' quibits ho(libus,et iUorum captiuitate,nul' ^ lm Angelus,nedum homo potuit genus humanum teiinere etliberarc, niÃfolus DeiÃlius'.qui idea » lt;âppsruit,ut diÃblueret opera diaboli, ut peccatt ., nojlratoüeret,atq; nos liberaret. Sicutait: Siuot t' jUiusliberauerititserè liberi eritis.
c nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;b 4 Deinde
24 Dciufttficadonc
Deinde etium fitemur, Chriüum lefum fUinl^ 'Dei ucmlje^utfaufliceret legiet uolStati Dei,âlt;^ nuUw hominum fatif/icere potuil,et legi prsjiii^ perftdam tmpletionem,quam lex ab omiubuUi^ git,ob m^rmiratem CT corruptionem nalunh^â feu ob peccatum originale,ftue natura corrupt^;
Verum erat implenda lexiaUà s coram iu^^^'^ Dei nullus nofirum confiÃere potuiÃet,nuüu5^ gratiam Dei recipi,4ciuaexciiimuspropterfH' catum contraiium.Sed folut lefus Chriflusfinoit dientia çr impletione fatifficitiuüicia: Dei,l(' gern perfeüèimpleuit:quia Deum putrem C^i^i^ hominei perftéiè dUexittCr hancfaam fatis/idi^ nem er tmpletionem eredentibtes in ipfum doMl'
Dtitacertó a(}ertmut,hanc rcdrmptionemii'i liberatione,Ãcut et fatiifr{lionem,neceffariüfidl' fe, Ãne quibiu nullus hominum [aluari,et in gratis redire,feu Deo reconciliari potuil proprijs uiri' bus,opertbui, mentis er iuÃieijs. iiimiuHid^ Da Ãne fe ip fa neminem admittit tn regnum cedo rum,in commercium Deiz^fanâorumudeà ffi' Ãa eil.
Ob peccatum enim omnes homines excluÃamp; expulft funt è paradtfomeq- redpiuntur aut diunturet faluantur,nià ueüiti iuflicia origindi) qua: eà ChnÃus,quiÃdus eà nobis à Deo iud'' fia : quicÃuiuiÃcator,auxiliatorerconfolat!» omniui^
Hominis. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ij
^nniumeredentium:^^ refurreilio tUid, ueritiu ^i^^iii.quiyfi egemus eiusuerbo,con[olatione,iM idio^ uitit,datnobK.Si furnus iniujïi, pecca~ 'âgt;â « Oquot; mortui,dat nabis faam iuiliciam, remif* f^onem peccatorum cr uitam , ima per fidem in 'f^â^Chnfium omma noüra funt, qult;e Chriüus â^?(crpoÃtdct.
Hec igitur duo,jciïtcet fatifÃtilionem cf re^ ^'^ptionem fcu iujlificationem,peregit ChriÃm ^tfiit,uerus Deus er homo,[uisoperibut: fciUeet R peptone,er effitjione fanguinis, morte,refur-^'^ioneej-afceigt;jlone,c]uibtis nos reconciliauit ^f^dittijjicitlegi er iuüicu Dei, deleuit pecca' ttimn^at mortem, dejiruxit mftmum er totunt ^^^tttm Sathanicuin,iletit in noilrum locum,paf-(âS ^lt;gt;cjU£ nos propter trunfgreHionempatide-^wwi« :çj-ftcà poteUdte inimicorum nos liberd l^bMpoteDeus uerus er homo.
Qiiid fit Chriftus.
Oiriflus tefus eü Dei et MaruflUus,tiuiex me t^miericordiaer dileüione tradidit er obtulit Itnetipfum Deo facriÃcium,pro nobis miferispec t'gt;toribusredimèdis,ut nos fanüificaret ineterntiz fiHirgitor gratie, iuftificator, faluator, mife-fitor er amatoreorum qui funt in MguUia, pec-uto er morteert^hs amator,qui tradidit feipfu pro nabis,notier pontifex feu facer dos er media-b s tor
2*5 Defuftificationc
tor inter Deü et nos miferos peccatores'.el in futile ma,nihil nifi ment et mfinita mifericordiitioniti et damns.
Chrifti officia.
Officii Chriüi funt, placare Deum,interet* derete^orarepro peccatonbits, offeree feip[iM hoftiam f^ro peceitiseorum,redimcre,docereamp; confolari peccatorcs : ejuorum mifertut elï,Mieiü iüos impios,erritntcs, auerfos à Deo, cr [emftf hngius ab eo recedenteSjZX pugnantes contri Deum,captos, rcHos zj- ueflos à diaboloiciuosti men ex mffricordu prlt;euenientepc dilexit,upt' metipfum traderet pro eis, zj-ffeà lege, pecatti, diabolo er morte liberaret.
Noj igitur perditi er damnati peccatorti, non potuimus alio quodam precio redimi,necf0â tuit placari Deus, nifihoc immenfo CT infinito precio , fcilicet morte er fanguine filij fui, ?« tradidit feipfum pro nabis, er ^dit pro nabis fit guinem fuum:crfic liberauit nos à terroribuslt' gis,4peccato er morte : ac tranüulitnos m libctâ tatem,iufiiciam Deper uitam aternam.
Applicatio operum,officiorum Sibelt; ncficiorum Chrifti.
Vcrùm horum operum er officiarum, feu it' iteficiorum Chrifti, huiiis ciiu fatilffdioniserti' demptionis participes punt, quoi^uot in (ibri'
_ Hominis J . nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;s?
lbw Itfum credunt : imà credentibus,^^ ip[um jüe uerit redpientib'^.h^c fun opera, hot fuoi' ^iboreszrlanguores, ut (IntiUif propria ct fa^ ^tiria,donat.
f^deo magna res elides ueraetuiuidam Chri ^^ttfua dantur et donantur graluUôdmô accipiun tiifhacopera cr bénéficia ChriHi: cr Iicut Chri^ Pi [unt, ita fiant omnium credintium propria, ^gr!ttia,charitate er mifericordia Dei patrii.
lU er noshac omnia Chrifli officia acope^ « certa fide concipcre debemus, er applicare â'obc certoji fiatuere, quod fimus ex eorum numéro quos Chridiis dilexit,er feipfum pro no-tw tradidit in mortem, hac omnia ad nos perti-^ezruenire,
Fidcs iuftificansj K fal* uans.
C«m autem foli fidei in Chrilium iuflifica-iimem ac falutem tribuimus Cfiquidem falusfeu Ma aterna contingit ex ipfa gratia Dei,quant ^ie apprehendimus ) non loquimur defide fie-fdi,«utmorlua, aut hifloricafide tfed deea fi-itgt; qua efl firma animifiducia in Chrifluindan-quam unicum Seruitorcm,a pâtre miffiim : uel Weimifericordia propter Chriflü, qua fide aÃö timur uerbo Dei, er promiÃioni Ãuangelij : qua. appreb'endimui
18 Deiunificationc apprehendimut rnifericordiam Dei,(iud conp' mut nobis gratii elfe remisa peccaU^ij nos w^^ pronunciaricoram Deo propter Chriflunii «^f** te eum gui iuÃificat iinpium,Ãne quo nemo rec»^' ethatur Deo: guiuenit guxrere e^ feruare gus^ perierat.unde çr iuÃificator,reconciliator » i^f' diiitor er faluator dicitur.
Hcec inguum Ãdes no eà Ãigida gutda opigt;i^^gt; /tut UagU humani animi eogitatio-.fedeÃuiudX Ã--dS er (ndubitataopinio,ÃduciaconÃans,etMiifgt; fit,mtfcricordt£ Deierga nosigua certi ftimufi*' pra omnem certitudinein,nçgt;s placereDeo, «lt;gt;^ habere propitium er ignofcentem Deum in o«^' nibus gu£Ãeimuf aut gerimus, propitiumin igt;0' nis, er ignofcentemm malis, guaproijcimust»^ totosin Deunt, er permittimus nos Deo.
Into kite fides eà efficax,uiua, fuiras O' poU^ energia in corde, er uera fiducia in D eum o fâ**, promiÃiones de Chriüo:ipfumfcilicet iefumCH Ãü filiu D ei, to turn nofir u effe, nobis 4 Deo pi^ miffum,nobis natum er donatum, pro peccatuâ-^ firismortuum, er refurrexijje propter iufüÃt^' tionem noÃri:per ip[um,pdtrem eÃe plenum u âreconciliatum, gui pro nobis inipfum credenti' bus fua paÃione,morte er refurrefiionç ,iuÃidi Dei fatifÃcit,nos à lege er peccato Uberauit.
Btt dim corde credimus,er ore conÃtemiiti (ÃHiid
Hominis» nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;27
y«(icef leÃumChriflû nolirum effe iuÃiÃedtorem, l^(iiÃcatorcm,fdtifli(loretn,red(mptorcm er fai Wem, nobis feruijÃefuttdoürina, tnirdculis,0' ^tribut, et totufun uita:nobisntitum,fgt;aÃum,mor ^iiumfcpultum, refurrexiÃeiOquot; («los afeendiffe, Hneaddexteram Dei patris^iUic noiÃrumeÃe cantorem, propitiatorem, oratoremfeu inters 'füorem unicum ) iuÃiÃeamur, erfdluamur.hoc f^,ibfoluimurä.peccatis,gratis:donamur iuRicu ^^^i, reddimur Ãlij er hueredes Gei : non pe-^ ritmus,no coÃtndemur,fed certo habebimus(per ffuerimtej 'm finem ufi^ 'm hac fide ) uitlt;tm «e^ tErwm.
Verum huie {idei uiult;e zr uer£ in C hrijiumquot;, »on pote/i abeÃe ffies ercharitMtcretlia bona ^fendmo certo aiq^neccfarià confequUtur. ipfa fniw/ïdes «erd er uiua,per (e plena eil operibus 'bonk'.imoipfa fides 'mGeum^erGei filium,fci' i üwt Christum, totam uitam Gei er Chrifti con-! liiftt. er üiflt;im bonam ab eafide mfeparabilemz Iiwofiipfa fideseilbonauita. Adde etiam, hanc (iJem Hiudm did genitricem bona uoluntatis, o* wfte er pu adionis, ac totum chorum uirtutum,
' tWU/^jMltiC.
Mortui ergo fides eÃ, que uitam mam Der *gt;on«d/èrt ; er bonis operibus,ideü,noua uita» ehadtate.
30 Deiuftificätione (harihlle J einendationc,cr alijs frudHusd' ret : guæ fiHa fides d Paula uocatur, e^ 4 Chrft^ temporuriti.
Ptiam fides uadUans ,fiudubitans,ncni'iâ flificat coram Deo: unde er Clmüus UftiH' creput uadÃantes cr dub liantes ApoÃolos t» fide . Er^o certa eSquot; indubia fidês problt;tt«llt; quaid jùU Abrahlt;e fides, qui non irifirmatuip^^â non hjefitabat ad promiÃionem.
tianc fidem uiuam , uocamuis fidem mr^^â fidem gratae , fidem Puangdieam, fidemU^^ ficantem e:r faluantem , qua fiUj Dei reiufi' mur, z^in Chrifia uiuimus, mouemur o' i'** mus, d^i ut uiti fi-ugifiri infiti palmues,nottp4* mus nonfi-udum firre.
Teftantur de bac fide utua c^ uera ,ptiiigt;^ conftÃio fidei er fincerie dodrinæ m cruce ö perfecutione ; fdlicet, ChrifiumeÃefilium CJ* wuentis.qute fides nein efi mortua, [ed uiult;t,ud^ habet, e^uiuit in Chrifto,qutuita efi.
Deinde etiom de bac fide utua er uerdli' fiantur Sacramèta. abluimur enim finguli baf tij' mateapeccatisnoüris,et Chrifia infirimur,tigt;i* to beatam et ittcrnam uiia uiuamus. Sieut Paul^ ait : Quotquot baptifati efiis, Chriliumindi^' fits. Sumus enim m nomine Domini baptifith
Hominis? nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;31
^t 'um non nos, fed Deus uiudt 'm nolis : (x nomen impiorum pereat, quifolum Danonen innobisfu.
foUea quo^; 'm DuchariUia pnguU pafci-W corpore er fangume Chnüi, ut tn Chri-flo mmeamus, er lÃum habeamus manentent w nabis , Cumenim in Cotnit porrigat nobis corpus er [nngutnem fuutn Chrijlus^quidahud ftciat,(^uim quad offèr^t fefe totum hcl^itio no-^oexcipiendumi
ita panitentes finguli pecedt'ts abfoluimur w nomine, uerbo,promtfionr er mandato Chri ^i, eiwq; ordinaiione er müitutione : tui fi animus, kac fide ipfum habemus inhabitantent in tardibus noÃris : erâ pef ipfum , feu pro^ fieripfum , habemus remifionem peccatorum» taöiciam, er uitam teternam.
Sacramenta emm ideo exhibentur , ut Ãa-inmusnos certó fide,per ChriÃum habere iuÃi-^cationem : hoc cà , à peccatis remiÃiomem, ttconciliationem cum Deo, ci ttit£ £ttrn£ h£re idatem,
Vndcueniatfides.
Ef h£cÃdesucra,ut eà opus Dei ifi nobis,ita ut quot;^fVâ^'^^^^biDei. Eà enim dasÃdeicauffa ^ff ties,Spiritus fanilus, et uerbü Dei mouis ani' niinoSiri, quo afjetimur uerbo Dei.quienim uer bun
32 Deiuftificationc
bum Dei audtunt e:^ apprehendunt ,ei^iolt(t' perant : hos baud dubiè mouet Spiritus finduh ' crgubernat : gui e^ largitur I^irituinoüro, â^ certum zr indubitatum pnebeamus aÃenl'um E' uangelio, er Ãrmiter credamus , Deum ncilt;^ peccata condonitre-, er baberenos ÃliorumlotOâ propter Chriüum Ãlium fuum : itu ut fine btÃ*' tione inuocemus patrem, er Ãeittmus quoi ^gt;â^ ab eo 'm nomine filij fui petimus » daturi^à nobis.
Et buieÃdei utree ej uiu£ cognatäeà jfdi gut expédiât Ãturum remiÃionem peccätonilt;^gt; feu Iiber4tionem i guum Ãdes in pr^fenM ^^' tipit.
Efficacia fidei.
theeÃdes reddit nos capaces gratia,remuai' nis peccatorum,ac uita aterna : mentes nodt^ credentium fcilicet,Deo coniungit, iuHiÃest^ pacat,corda purificat, et uargs uirtutibus omdj uidelicet timore Dei,]fie,patientia,diledlioneM militate mentis.
Exhac fide flaunt opera bona, gua 'm fe non i* iliÃcantoperantem,fed teflanturde cordis ins'' ficatione, gueefl perfidem: er propter baneà dem in Chridura.Deo placent bona opera,at^ââ ipfo pro fuaeonitateremuncraiitur.
Hominis. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;jj
Atlamen nondebemiu'proj^terea ipforu bono' ^^operu gratia, uitam leurMm poUiceri, cum R imperÃüa: fed uita aterna contingit ex ipfet ^otia Dei, quam fide apprehendimM: z^ fides in ^ficans ^ faluans eü,ex fola gratia Deigratuita, Ãecetiam fides, qu^e eâ tam animofa fiducie ^imeordiæ Dei, ualet or fibpRit coram Deo, ^oium hominem transfinnat i^ nottat,z^ talem fis %M reddat iuxta uulgatam iÃam iuüicu definis ^^item,unieuiqi quod fuum ell,eor exhilarat, eri^ ?if 27 excitât,rapitq; dulcifiimis quibufdam affè^ ^^b. erga D eum z^ hominem, exerit fe omnibus tittaiK^iuüidie officijs, mouetatque impeÃit fifpetuo credentes ad opera bona, non eü ociofa, finit proximo percharitatem.
Summa,uera fides nunquam eeÃat uetè pia ue^ 'tiqi Chrikiana opera operarf/fiontefirturad o-pirandum,femper erumpit in opera, muocat ZT ilorificat Deum, ei^ grattas agit, oditpeccatum, non deledatur peccato, neque propofitum habet pteandi.
lufticia ante legem,Si fub lege.
Patres ante legem,et ante natum Chrillum,nuU Umaliam iufticiam kabuerunt,quam iufticiam fi-* dei in promijfum fernen. Sic Adam er Euapofi U-Pfum audiunt ; Semen nMlieris conteret caput firpentis,
Siè
34 Deiuftificatiohc
sic Abraham .in fomne tua bentdicenlür^' tnne{ Rentes, ex fide m pronuffinn fernen, iit^gt; ChriÃuin,iuflificatM eft. iuxta tllud: Credtid ^' braham Deo, e^y imputatum eR ei ad iu^icud-id eftiCredidit Airaha m fehabetepi r fernen Cdf/gt;' ftu)n,reimÃionem pcceatornm, Ubcrationem ^1^ lediHioncftra Dei,^terna morte^çr fe habitnddi biereditatem eeternam.
Vitde uidemut,gt;iec ante legem, nee in kgi^ Uamfuiffè ueram iufticiam,(iudm earn tjnat^'^^ Chriftoperftdem, qux ftde$ certo e:yâ Muidid credit z^ fidit Dco,totaà Deo pendet,mtd^ foli ew bonitati z^ mifericordiae : peut fAii' ham, ejui pronunciatur iuftue ex ftde,antt d' gern, ante circunciftonem. zr omnes credentad Chriftum pronuftum fernen,funt ueri fttijbiti' h£,z^ pc uerè iufti, ^ui Chriüum agnofeunf-obi ttiam propter Chriftum per pdem confequwtd remiÃionem peccatorum,zr uitam aeternun.^^ iuHi propteriuüiciam Chri{li,peut funt'ptct*' tores propter tranfgreÃionem A.d^e,z^ foia ^^ Chriftum iuftiftcantur.
tft ergo iuSlicia diuina, Chriftus, aut pies ilt; Chriftum.Smeenim Chriilo,aut pde in Cbri^Hi neme iudtticatur m confpeUu Dft Duiautemed ütm Chriftum» li acctpit Chriftum pdefaa,câd Chfipi
(I 1' f il rlt; il il
Hominis. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^y
ttriÃo ttceipUctiiim rciniÃionem peccatorum, tu fiicwm (^j- uitam aternam. EH enim fola Ãdeo-pw, ut AccipiamtK ChriHum : ^ b£c fola fides organon, quo Chrifiui accipitur. Ergo opor-litnoscredere in lefum Chriüum,utbeneficio e~ ^wfuitmur,
Credere autem in lefum Chriflum, eü crede^ fft er omnem fiduciam faam in lefu Chrifto po^ '^Oj^uod K fit ucrm Méfias, uerus Deus SC. ^^âno: fa folus expiatio er redemptio c^ falus no ^fa,exlt;iltatusincruce,ut noftra peccata expia-^emos fecumper mortem ad aternam uitam Waceret.
Qtti ita per fidem Chriüum recipit, is ac' «plm efoeo, er adoptatur in filium Dei, ac ^t bares quidem Dei, coheres autem Chriüi, ^itjuiiem folus Chrifiusinfuamanu er potefia-tibabetuitam£ternam,qu£ nodatumobispro-fternodlram fidem, fed daturpcr nofiram fidem ptopterChrijlum,
lieoetiam eatenus dicimur per fidem iu^Hfi» wi, non quad fides in Chriflum per fe fît o-pw tanta dignitatis, ut merito fuo iuüificet nos notant Deo: fed quod accipiat Chriflum, pro-^terquemfolum reputamur coramDeoiuflher lt;lt;iop«m«r mfilios er haredes Dei,
c 1 Et ideo
5lt;gt; De tuftificationc
EtideojidesmChrijiumiefum, eft nidxi^^ opm,^ pfii^iantiÃimut Dei ailtiK'.quia (ji oif non, quo apprehenditur ChriÃm:^ quoi^f (redit,inferttur Chrtilo,habet rcmiÃiontwft''* torum,adoptatur in fiHum Dei,reputaturiv^^*^ ram Deo, donatar Spiritu fanilo, qui dued^ in omnia genera uirtutum CT adionum, iwD^^ fidemdat Spiritui fanélt» perâEuangeUonèc'^^
Solui ergo Chriiïui,benediüum fernen,jUT Iduangelion accepts, ii eü,propter quem er perpetuum benedidionem er falutein ('^ fequimur. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,
Quatrecum ChriÃtu accipiatur er iof^ nobis per fidem, maniÃÃum eft, quad non fV mm praftantim er melim facrum ft.cerc,qigt;dfi derem ChriÃum Icfum.nempe credere,qult;gt;i'^^ fm ebriÃm, Deifilim unigenitm,et i^drifl^quot;^ fit uerm M.eftiai,quiftdm fit pro peccawn«^ uidima er expiatio, quiq^ fetdut fit nobis ppâ* tia à Deo, iuÃieiaq^ et fandificatio er reJfWp^^ quad fit mortum propter peceata noÃrdtamp;J furrexit propter iuftificationein n oÃri'.boc derepeccata nobisefferemiÃfaaDeoproptà fern ChriÃi,er noscorS Deo iudos reputaf^^ pter refurredionem Chrifti, acin filios CT ^^.^^ des Dei adoptatos proprer Chridum'. erâ^^ t (redimm, hac ftde recipimm Chridunt)^^
Hominis,
37
fiemur membrum Christ.
) i i
f l
i i i t f ( f H
1 lt;nbsp;II
Hembrumautcm participai naturam à uf, eu» bit eâ membrum:^ gui recipit ChriÃum, recipit ^^iciam c^pnilitatem, reputatur iuÃut, ctiam fi ^ÃÃieritiniuüuf.nouit et poÃidet ChriÃum: ^ 'ilt;iit nouit i^ poÃidet ChriÃü,ideo nouit (yâ poC-pJet omnia.
De mfticia Chriftiana/cu Euangdica, Confitemur çy nos etiarn, iuÃiciam Dei feu ^briÃi, elfenoäram iuÃiciam, guafola omms iu-^^ifclitio nabis contingit Z7â perficttur.h£c una Ie» amp;nbsp;^eiÃtitÃcityCr mitium fuum habet ab aterna ^ti erga nos charitate,^^ i charitate ChriÃi,ckm ^^i'ipiitrem, cui uoluit m mortem ufgue obedire: ittnitrga no5,pro guib, mori fuÃinuit,ut pereunt
Ef hac iuÃieia ChriÃiana uoedtur iuÃieia Chri ^bgratu etÃdei,tum etiarn uocatur indicia Dei. ^^miemno{lra,gu(gt;d nobis impetrata fit Chria ^^^tÃÃruatorisnoÃribcneficio, CT iüius gratia ^obisjit donata.
Et huiw iuÃieia caufa cÃ, gratia Dei, or fides appréhenda gratiam ad iuÃiciam, çr Chrt-Pâit propter guem iuÃieia contingit,redemptio ey â¢wiâifHin Chriüi.meruit enim nobis ChriÃus ue' ââÆÂ« iuÃiciam, gua uocatur iuÃieia Deigratuita, ^i^ifieiuitur remiÃio peccatorum, reconcUiatio
C J CHlt»
33 De luftificationc cum rieo/imputiitiodMind, feu accepMio,^)^ Veut confidentes fult;e mifericordite projeter Cfcri' sium iuüos pronuncidt.
Hitc iuÃieia iuÃiÃeuns er Ãludns, non eH igt;^ Ãieid legis, operuniexternorumjhypocriW«^ aut hominum ciuiliter iuÃorum : fed eà Mlt;â^. ireiuel Chrilli,Ãdei, EudUgeHj, grdtu amp;nbsp;«»' fericordu,(}U£ eà m ChriÃa, qudmÃdem ebti Hum dccipimui, er nobis fide propridtn ^ti' mus,qu£ nititur fold mifericordid Da'tamp;iP* Udlet cordm Deo, er qui fold nos fcrudt.
Et hifc uerd iuÃieid non contingit nofin Ot' ritojed eà coeieÃe ^ diuinum beneficium, tjit^ nobis donat ChriÃus ,er ijudm ex Euangelio^' iusperfidem dccipimus: er ejui aceipit CMf^ (dccipit dutem cum, cjui credit EudngeUoeif^^ is dccipit Deum,anted pecedto dmiÃum,Vâtt' putatur coram Deo Ãiritudhs, propter ebn' Ãum, qui totus eà Ãgt;iritudlis, er donut in i' pfum credentibus fe und cum omnibus fuis donit
Sicut enim pdter habet in femetipfo i»^*' dam, quid efl ipfd iufiicid,itd dediterfiHobi' bere m femetipfo iuÃieiam. Ndi» quod di mut' ramdiuinamfilij Deidttinet, ita hdbet iufiidit) in femetipfo, ut fit etiarn ipfd iuÃieia. 03* dUtem attinet ad hurndnam eius naturam, ftt-oei».
Hominis. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;32
Mium non fielt, nee efl muentut dotut in o-feeiitt,
Qaarf etflhomo ndturafud miuÃM efl, ta^ Mf« p audit uocem filij Dfi, gu^ eH uox E -*^»g(lij, v accipu e^m fide: is fit z;â fier fidem nembium élus, er reputabitur coram Deo iu' ^M propter filium, ejuia filiw eü uera z:^ per- -/tftj iufiuia. J^ifi enw filhu Dei haberet tn-^tMm,f redens m ipjum non iufiificaretur.
N«Mc autem habet m feipfo lufticiam , a-ito't^ut efl ipfa iuflicia, cfuia uerus eh Deus: ty impleuit homine aÃumpto, omîtes partes perfide iufiidie, S mttipfum emm dédit preeium fn nobis, mortem fubiens pro nobis, eripuit «0! à peccato er condemnatione ceteme more-tii'-^r per fidem hulas benefieij h putatur nobis das iufticia, epua (ola graft ey accepti fu-nus Deo,tanquam fitij zyheredes efifiiheter-Ue aite.
iufiificamur ergo coram Deo non propria iu-dida, fed aliéna, efue efl Qhridi iuflicia, cjue filaiudicium Deifuflinere poteflizy hanc Chri-fii iufliciam ex mifericordia nobis Dew donatz ^aam fl fide receperimus,repuiainur coramDect iuflinon tarnen quia nos iufli ex nobis funt.u ,fei 5«o4 aUenam iufliciam fide pofiideamus : pro-c 4 pria
4â De ludifieatione
priel iu^icictfumiK peccatores,aliéna iuHuii w/ii' qua fola iuüificamur in Deo,per Ãdemproii^^ Chnüum.
Vilde feiiu!tur,iufticiam Chriflianorumeffi'f* Hiciam aliénant,z^ ab extra infiifam:hoce^,illt;^ CnriRiK inüm e^. Item effegratiam, ejuaper ^' dem m Deum iujhficamur. liam Domimurep^' tat iuHum,^ faluat, ejuia promiCu remiÃ^x^iquot;* peccatorum per ChriRum: quifquis earn proin^' fionemacdpit,^ credit Chriltum fatuficiff^f'^ peccatis, c^ propter ChriHum dart jjiirttum^i^' ^wn,illum Dem reputat iuHum,^ feruat.
Hacautem iulluia datur hominibm mbitpV im),z^ omni tempore itéra pÅnitentia, ita ut ^'gt;' mo cumfiduciapoÃitglonari in Chrilïo,cr ^^ââ' re: ^eum eÃ,quod Cbriüus uixit,egit,dixit,pâtl' fm e(l,mortum e^, nonfeem quà m ft ego iUi W' xil[ein,egiffcm,dixijjem, paÃm çr mortum e(ëti ficut/ponfa habet omnia, qua funt jpotifi. ornnii enirnjunt communia utrifq^ifunt emm una aro.
Ita Chrifim er Ecclefta funt unm ffiritut- S' tul D. Petrm inquit: M.axima çrpeedofa doni' uttnobii Dem CT pater mifericordiarum in CdP fio. lat D. Paulm: Qin benedixit nos omni beM' di{lionefpirituali,incceleflibm er Chriflo.
Hac gratia zx benedidio ineffabUis olim ptti' ^Utebatur Abraha, Gen. n. ïnfemitte tuo,id eS â»
' Chri^oi
Hominis.
4t
Chrillotbenedicentur omnes tribut terr^.^tEfmic up.^. Paruulut natut eftnobts^cr filmt datut eji tiobif. 'I^obii,m(}uit. Sie Luctei. Hatus ejiuobis boiiefirutttor,qui eil Clmfiut.
Otnnibut enim Chrifius uenit, omnibut nätut tti^ommhiK homimbut apparuitfaluttfira gratia, Wneshomines uultfaluos fiercer ad agmttonent turilitis uenire: nubiut mortem cupit, fid uitam: nwhut fua bona,mérita, bénéficia er opera of-firt,pro omnibut fida. Verum oblata bona per ^briflum fide percipiuntur, fide imfirimur Chri-hveffiemur membra corpora eiufdcm.
Salutergaiefut Chriflutfiliut nei,elluidimlt;i pro nabis,ç;- mediator,propter hunc folum reci-pimur apatre fiducia ipfitit,folut Inc dat er donat ammafm dona credentibut,Spiritum fandum, li-berattonem i morte, definfionem,refulcitatioiien (x morte, e- uitam aternam. Igiturfoh falui fiunt, ^lifilium Dc( lefum Chriflum,utpotc lAefUamCT fdiMtorem[uumaccipiunt,catenpereunt. Acci-Pwnt autem h^ui EuangeUumaudiunt,recipiiit, amp;buiccredunt,
iâflautem E.uangelion,predicatio de paeniten-lf^amp; renuÃione peccatorum,iubens omnesbc~ Wf«« agnofeere fie effie peccatores,reos, filioi ira, ^^^^uradamnatos. deinde iubenscertocredere ex' 'bittere, Deum ueUe ipfos redpere in grattant, c s propter
4a Dcfuiïifi'cattonc frotter filium mediatorem gratis,hitcf^(^â^ fiuntiujUcijm CbriÃi,remiÃionem {xccdlof^^' recondUittioncttKum Dâ¬o,noudlitcein iy wi'^ dtcrnim,utpotc dona DeigratK datä, crifinâ'^ imorteieterni,irlt;t Dei^r dimihttionc-p^^^â illKnonimputjntur,fedtegunturrt(ondoniigt;gt;*^ repulantur luüi, accept a er guiià mdutiH^^^ nuptitUÃuHida Chrifti, qu£[oli cor^m Dtd^^ letter pc fiant filij Dei.
Deuteniml' futn Chriftum,cjui non Müff^ peecattini,imè qui tuüiciit ipfa trut, pro nobler' cit ipfum non pecci!itorem,fed peccittum,tie^â'^^' fiirni ty bofham ptetutt nofiri expiotricem' !^^ nobif ficit illum obire mortem, dc fi peccdtor^gt; fet is,tymaleficuf:uoluit ipfie Chnliux pitfinfr fium,ac fi peccofiet omgt;ud,cum foins nihilpd^. fet,ut effemM iuÃÃetti dDeo per iplum, qW '^ foins uera iufticid,quie Deo accepta eÃ, quM ^^ fide mduimu^tUt noÃra fiat.
Sicutcrdtum Paulus ait t.Corinth.i.Chri^ nobisÃäutfitit fapientud Deo, tuÃieid^Cti^ itiÃcatioy^y redemptio.
Et fie D. Paulus ChriÃo qua'Hor elogiid^i^ bit,qii£totdm eins u rtutem, gr quiequidabiff bonorum recipim ts,comple(luntur.
Eadus edl nobis d Deo ex gratia, non ntefH^ Sdpientid,ut per ipfum dgnofecremus Deiii»gt;(^
Hominis. ' 4; ^iifW er Koamp;w innoteÃcit uoluntdt Pet. Mémo enm ^ouit putrcm.mft filM^yZT cui uolucrit filiui reue 'â»â c.E/l enimfa(gt;ieiitia,cogaitiQ Dd,quant in no» ^Knon muenimut,{edin Chrifto,z^ per Chri~ Ãnw hiberna.
^Me^ditt eà iujiicidjUinos fieremui îu-Picilt;tDeimeo,ide/l,utii(dicilt;(Dei nofïra fieret pfr Qhrifium, impetrata nobn eim fiacrificio ey Worte. Et fit nodra per fidem in ipfium. Ãdm er^ go eft nebii Chridui iiifiicia 4 Deo, ut qui m no~ ^K peecatoresfuniuf, in ipfo z^ per ipfium iufii f!wi«, «5 imputato nobif peccato propter ipfum.
i Tortio fiduiednobisfandificatio, quid iufii-j^atis reliant peccatorum reltquu, çr indigent wtfemper eisaugeatur fidei,ut fiAndifieentur.Ãiui emm^undui efi^andifiectur lidhuc.Sandijicdt au j tfw tos,q«i in ipfium credunt.
ij Qswtà ^fliM eff rr(ientpt[o.SicMt inquit Paul. I Rom ,8. Expeflantej 4doptionrm, redemptionem J torporKtWi'trt. Rom. 7. InfÅlix ego Ijorao,q«M ⢠J wcliberabit 4 corpore mortw bui'«?
l Ecee primo lüuminamur à Cbrislo cognitio-n ««Dfi. Demie iufiificamur. Tertio fiandified' U mur. Po|îremô uerb rediniemur.quæ redemptio 4 I pfccato, S«ta«a, çy omnieitw oppugnatione pie 4 ne quidem/îct per mortem, qt fiituram rc[ur -(1 nSioitcm,
S«mm4:
44 Dciuftificationc
Suntma: Soli« ChriÃM iuüi«,(jlomniunl(' culorum er fdnUorum ab cxordio mudiai(i«^^ uf(ji, ipja iifÃtcid,^»^ peruenit per fidem Ãe(u Ãl'* fit in omnes credentes.
âeide enim Christ« apprebenfus^er in corieii^ bitans,eü lujhcia Chrifliana, propter quam D«K not reputat iuÃos, er donat uitam ieternam-0 hicc luBicia coram Deo efi, qua à lege, peedtdi morte eronmibui mal« libcramur,er pärtidfâ^ gratiie,iulitci£,er uit£ efficimur,ac deniq^ionid» cÅli,terr£ er omnium creaturarum conjiitidmiti'' er fie nos gloriamur, nos fide accepiÃepro naf^^ iniuÃicia,wÃuiam Chriür.er pro noÃrodclidHi Christ mnocctiam, nos^; per uerbu mundaW if* faitüifieatos aliéna indicia,nempe iuÃieia Ckift'
ideo afjerimus uerijiimam efie [ententiam ioiiligt; j. Credentes m Chriftum faluari, nonenientt^ condemnari. Quare? duia non credunt mnolt;iilt;^ unigeniti filij Dei. £cquodqu£fo lüudeà nomid' Hempe nomen Christ, Deus,iu^as,rex,bonui,f lus,uita,lux, zx redemptio. dui igitur credit â¢â¢ nomine Christi, per fidem acetpit Dcum, 1'4'' dam, regnum, bonitatem, falutem, lucem G'tt' demptionem.
Loquimiir autem hic de indicia Dei, qua (lt;â' ram Deo iuüireddimunno de Urido Dei luduio^ quodenoxijs fumitfupplicium: neq^etiamded
Hominis* nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;4^
furjiâtone-, qua üeM ipfe natura iuÃta eft.
Sed de ea iujlicia,qua Euangeliü prédicat,qut W ^uangclio reuelatur,qu£ corà Deo ualet.nem-fete^um Chriflum,quinoliraeü iufiicia-,ft uerè in tmn credimui, qu£ perfanam fidem nabis commu nicatur.
Si ergoquirimM falutem, hoceH uitam apud ^eum,qu£renda primum eji iufticia,per quam ib . à feconciltati,uitain in dus beneuolentia obtinea~ Ww.NitB ut à Deo amemur, prins iuÃos eÃe ne-1 (tjie eji,quum iniufticiam odio habeat.
ïl£cautem iuftidunon eÃalia, quam iu^icin : ^eiduliida Chriilidujiicia fidei, qu£ à Deo nobis donatur, reuclatur er ejjvrtur per Euange-bumyey fide perdpitur: qua [o!a apud tribunal ^ei approbatur^ey qu^e fola nos ab mteritu libe-fit,v cuius communicationem dominus in Euan
I ielio nobis confirt.
J Vnde zy Euangelium uocatur propria falu-1 tis doilrina,quia iUic ofiirtur Chriftus iefiis,uerus Df«j çj- homo,morluus cy refit[citatus,qui fid us tjinobis à Deo patreiufiicia,ut nos fide efficere-nur iujlicia Dei per lUum: cuius etiam proprium nanus efi,feruare quod perierat: per hunc omnis qui credit,iu^ificatur. Ado. i ?.
Ham extra chridum omnes homines funt dam tiiti t in ipfo autem [olo repentur gratia D d, re-mifiio
4lt;5 De îuQificationc
nuÃio peccutorum, indicia er ftltt^- Vt fgt;'^* iulUficemur , cauja efficiens eà , mfericofi^^ T)ei: Chrifliu, mater ia :uerbum cum Ãieigt;lt;gt;* flrumeittum.
De iufticia ualcntc coram iudi* cio Dei.
luüicu, qua coram Deo iniu(licioeiu!Clt;i^' itamiK er ab(oluimur,tft iUa, quam accipimut flt;^ fidem propter ChriÃum. Solo autcmCbri^oflt;' fidem accepta, quifoliK e^tperÃila iufticia,fgt;i fumusmiudido Dei conÃare.
in iudicio enim Dei nihil prorfut ualdi^^^ iuÃiftcat,pr£terquamfides : hoceü,Chriftaf 1^' fus, qui per fidem accipitur. AbÃque enim ft^^â er abfque Chrifto, nihil ualet in iudicio Dei-
^rgo uocatus ad iudicium Dei, con{labitamp;^ tromittetur incalum ,qui creditin Chriftant'' lium.er affirt cumfecum per fidem.
Et qui uenit ad iudicium Dei,er adfirt fiâlt;'* ChriÃum,cui m baptifmo eà incorporatie,crâ^ lus corpus er fangumem in cana Dominiadeof^' firmandam fidem accepit, is pronunciaturiuft^' erfitfahtus.
in fumma, qui uocatur ad iudicium Dei,Gâ^lt;' cufatur peccatorum, is non poteà conÃare,tgt;^f adduxerit fecum ChriÃum, feu Chrifto, ftueW^^' da Chrifii fideindutie fiserit, utpote uefti'^f pti^i
Hominis.' 47 ftUliJru nouo hominetqui eü ChriÃm, qui folut fmltliniuiicioDei.
Dem enim nufericors eà folm ijs, qui huient ^nUumÃbi donatum .Habent autem Chriflum, 'i^quot in ipfum credunt. Q^i ueró bubent Cbri ^iin,bitbetit etidm in ChrtÃo benedtäionem, Ãi' ^ttt Ãuorem ^ grattant Dei: mmè in ChrtÃo ^tumhabent,^ Spiritum (anfluni,remtÃioneta ftteatorum, iuÃietamÃdei,quie eà iuÃiciaChri-^i'-habent hberationein ab omnibiM aÃÃtäioni-^w, conferuationem in morte , ui{ioriam juper lottern,reÃrrefHonem i morte,er fempitemata hbeitatern in ccelis.
Kontra,ubicunqi abeà CbriÃm, ibi abeii efiam ^Ãricordia Dei. ideoDem nan eà mifericors ^ââ¢âw, tudxis, zSâ impijs, qUia non habent Chri-^^tn, Ogi autem Christi habent, er qutbui Chri i'^ Ãuet,his Dem pater Ãuet ,adoptat eosin Ãa bot, reputat eos iuÃos,feruat eos in morte,dat eit ^tan eternam.
^^nnntr.iuÃiciauera,quiconÃamm in iudicio ^ti,^qu£ apud Dei trtbunal approbatur, er ^ixtaDeonobis donatur,qua; inEuangelto reue^ ^tw,erper £uangeltum offertur, er accipitur nie, er operatur in credentibm efficaciter,
Gquot; quteÃla nos ab interitu libérât:
Eft
4* De luftifîcationc Eftfoluslcfus Chriftus dominus nO* ftcr,amp; rcmifsio peccatorum pro» pteripfum.
Irt CbriHo enim Icfu promijjc(e{liuÃilt;:ilt;tâl^^ ficatio) redemption falu^j ç^ Mta atemätbicfâ' fidem in Chriflum accipimuf. Ergo nutti nos liberare pot^nprgterejuim iujliciadoW«^^ ftnlefu ebriftitÃtarnen taperfidem noÃf^r âa fùerit.
Eft ergo definitio hæc ucra:
ChriSius fide apprehenfut, er m corde i^^\ tanSi eH iuÃieia Chrifliana, propter quM ^^ nos reputat iuüos,er donat uitam lt;eternani.
Eft Si liæc definitio Chriftiana: iufti' dar uera:
IuÃieia ebriÃiana eü ea, qua ChriÃuf 'otâ'^'^ uiuit: erquia uiuitm nabis Chri{lus,necejle^ cumeoadej]e gratiam Dei, remiÃionem p**^ torum,iuliicum,uitam erfalutem aterna«!-
Eft amp;nbsp;hare definitio liera,rede inteHei^â' ïuüicia efi remiÃio peccatorum,parta per j^ guinem Chriüiter iÃam iuüicü,ficut er^'quot;'^ attulit Chriflus, eamej^fidehbus communuet^ (ommunicatione enim tufilcianlalus cruKi^r'
EftSihocuerum: nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.
lefus, qui efi Chriftus,fiue SieÃios lüe af
Hominis» nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;49
©â prophetic promiÃu6, non folum homo, fed otii ^tWtÃUui Deiuiui,eft nudiatorDä er homi-quot;«« ,iullicia noüra er Mt^f itterna. qui hoc cre-j ^nt^funtiuftificatiiluntiulli filij Dei,er bubent Wmncternam. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.
j nbsp;nbsp;nbsp;igitur kû Chrijlu^,uerui Deut et homo,paf-
lKt,nortuiu,errefufcitatuf,fideinobitapprehë' j Kffl nobii iuüida er uita £ternii.
Eftamp;hoeucrum:
Sofm kfuf Christos filitis Dei pro nabis uidi-^ ^i^^m, qui fola Ãde apprehenditur à nabis, efl iit^uiiinoiira,benedi{lio,falus ZT uita lt;eterna,no ^i^a patreadhoedatust
Æ ^rgofolusChriftus pro nabis crucifixus , efl ^i^ln iuHicia coram Deo, er fduator nafier.
D}dbocnegant,negantChri{ium.
1 Duihoc damnant, damnant Chriflum.
Nempe; Solus Chrijlus kfus uerus Deus et ho-( iKfijlraditui in mortem propter peccata noftra,et Keitatus propter iuiHficattoncm noüri,e{l luüi' siitnojira,p credimus in eum.
, Et ratio efltQuia tota facra fcriptura Spiritus n lin(li,tejiificatur de Chriüo, quod folus Chriflut ( tjiiujiiciaerjalusnoftra.
hem: Vnaeji omniü Prophetarum er Apofta lorum uox, non effe aliam iuüiciam, quà m in fola 1 (dirijio cruciÃxo, er refufdtato,
t nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;d kemt
50 Dcfudificatiönc
Utm: Toti fiicra fcriptura priedicat hoe BO^lf liü deDeOjCiuód fola Deimifericordia lahn^â*quot; Hicc autem mifericordia Dei eü Chriüuf, cj^f ââ lis eft prlt;edicatui faam à lapfu hominis ptr^ Dei Euangetuumi Semen mullens tonterei (^i'^ ferpentis.
Er bic ebri^ui, c(ui eH iuüicia naürii,fol^r apprehenditur Z7 ft noÃer^nobis nains, nobii^ tw.Efa.çf. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,
Item: Evangelium preedicat nobis folu Cbri^'â' filium Dei, pro nobis mortuum adiuÃieiam ffi^' lutemicjui fola Ãde apprehenditur ad hoe, id^ mui filij Dei, liberi à peccatis ey morte itern^
Item: Euangelium eü uerbuin iuÃicit, ff affirt iuÃiciam,zyrcmiÃioncm peccatoritni,ffr lutem.
Item: Euangelium damnat omnia humana^lt;â'_ dia er opera, er prédicat unius ChriRi inÃ^^'^' Item: Hon licet nobis aliter pr^dicare EuanÃ' liu,quà m ApoÃoli prædicauerût, deChriû ®â minotquod folui ChriÃus eà tuüicia nodra cot^ Deo,neceil inalio quogua failli. HeceninnH^*^ eà nomen fub cab datum inter homines, ini^ oporteatnos fabosferi.Aólor.^.
item: Per SpiritS fangum preedicauerunt ^f Ãoli,eradbuc ueri et pij prtedicatores nihila^ predicant ^uim Euangelium ebriÃi, de mÃ^â^
Hominis. y» ?lilt; tfl ptr fidem lefu Chrim, ÃM4 fide apprehend ^m ChriÃum, iujUciam noftram.
Jton: Euangeliu prédicat tuRiciam Tiei in [olo ^bnHopfo nobis crucifixo, quam iu^idd nemo fdeH mtelligcre^nià ex Euangeho per Spiritum ^bridi.
ytni: Tides Euangelij eft^quæ credit, folu Chri ^»ÃUum Tieiffidit pro peccatis noSris uidimd» ^StiulUcumnoÃram coram Geo.
btm: Perfolum ChriÃ!i,crpropter folu Chri PktluieS luSicin noÃra, que folafidefufeipimu« fgt;otipprehendimus,nosddnati peccatores accipi ^'â¢^remiÃtonem peccatorum, e^ uitam lt;eternam, item: Tides in ChriSu, qu£[alü Chrifiti credit à confidit effe iuSiciam fuam, eS Gei uirtus uiâ *â1 amp;nbsp;effieax, qu£ per charitate operatur bonao-tâflt;t,ut Paulus ait Gala.s.Sicutartifix operatur fitinÃrumcntum,quod pne artifice mortua res ^^iZrineffieax.
item: Tota (acra fcriptura prédicat nobisfiolit ^brijlueffeiudieiam noÃra,fi credmus meunt.
item: Habes quid doceamut,cum dicimus,fold tti ChriÃum fide nos iuÃificari coram Geo: uide^ licetnibil aliud quam quod docet tota facra fcriâ ftma Spiritus fandi, quod folusChriSus filius Dfi, pro nobis patri uidima fidus, ed iudi-dd noÃra coram Geo , ey nobis uita aterna.
ja De luftificationc
finudocredimiKinipfuin. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^ , .'.^
Uem: Chrilïm eHfol lusliciæ^^apicut^^â '*^' l dMefumHio, qt uita noSira, qu^ H(flt;( F^ apprehendimuiinChrijlo.
ïtcm: Chriflut non aliam Ecclept iuPi(iââ^'â' {ièdit,quim femctipfum,ipl'um tn(juâ Deiamp;^' ri£ plium, ertjutdem folum.C£terHm iuiüM uitd manens in ChriÃo, er ideirco exträ noi flt;^ pituta,nos nee iu^üficat nee uiuipcat, nià Mi^ communiccturtautnoftritfiat.
Communicatur autem nabis Chri^n^,zr ^^ fli iuÃieia. atq^ uitd noilrapf,per nuUunutHi^i^ diu, quim perfolamfidem^pcut ipfemet Chn^^ doeetiönn.i.Sicut I^ofesexaltauitferpenië,G^â' itâcredèdo nailer fit ChriÃus,id ell,Ãdeperci'^' mus ChriÃum.Ergo perfident fit,ut iuHicU (i''^' fli nabis imputetur pro noüra iuÃicid.
Dum dutem per fidem admittititur äutredp' tur ChriRus,non eil in animisfidelium odoû
Principio enim communiedt fudm nobis in^' cidm,noÃrd iniuüicidin diluendo, ne ed inilgt;iâ^^' tur nabis, er pro ipfd fudm nobis iuÃiddin do^ do,quo ipfd nabis pro noHrd imputetur. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,
Deinde efficit,utudriosiuÃittie frudtts, «'f^ inqusm bann opera proÃramus. Sunt dUten«ff* bona Opera,qua fecundum uoluntatem Dei,exii' de Chrifli proÃrimus,adgloriam Dei-liom ^Ã
Illi
Hominis. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;$3
fint uitis eflyfiddes palmites funt:p hæ in uite mi-forint, multam bonifrudus preÃrunt. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;t
ConcluÃo: timet ergo ^ndimentum firmunt t3âfolidum,etiam contre mÃrorum portas,Chri^i finmfolumelfetudùiam noÃram: er Geum pro^ ptn ilium mediatorem,placatorem er pontiÃccm ^°flrum,noÃri mifereri,et nos diUgere,exiudire, tttipereer faluare.
^ummafummArum : EuigeliumeÃdodrinade ^fiidi Dei, qua eà ChriÃus per fidem in nobis.
Anathema fit. Si quis negauent nos iuÃoi effè iuÃituchriÃi.
E* ratio eÃ: Qtii4 omnes Prophète er ApoÃo iioihil aliud docent er teÃiÃeantur, quim quoi ^iiri^us fit iuÃieia noÃra.
^tremiasuaticinaturde ChriÃocap.ijerst* ^od uocabitur Deus iuÃieia noÃra.
Dwi« Paulus ÃrihitÃuÃieiam Ãdei teÃiÃea-^^^rffeinlegeer Propbetis.P.oma.1.
*âCor.t,lt;^rmat ChriÃum nobis aDeo Ãdum ^fl^iitfliciam.
Alia forma iuftificationis.
* HowoeÃfub lege damnatus propter peccatum, 'âibilbonieà meo, tantumpeccatumterrens,er ^^Ã'erarefeiens periram Dei.
^tnehomo deÃjeret er pereat,utCain, Saul, â^nos, audit Euangelium, ex cuius auditu uenit Ã.
d i des
H Dciuflificationc
dcsinhominem,pcrSpiritumfdfi0lumâ
* EtÃc homo fide apprebendit Chri^um Ã^gt;^ 'DehpropeccatisnolirismortUHm.
4 Chriftiu fola fide upprebenfu^, ideû, Ãi^^ 'i* Chrtfium^eü iüi hommi refurrcélio,fipientA i^ conciliât io,iuüicid, remiÃto peccatorum, findig ct(tio,co[oldtio,fallu,rcdemptio,ex uitaitttroÃ, g Qgu Chrtfitu filnu Det ad hoc nobis periü^gt; non certè bene meritis,i pâtre datas eft,utfit^^ Ãra iuüicia, er mediator imter Deum erquot; t^^â 6 Omnes ergo homines funt propter pecatUl^ damnati ad mortem, no poftfant redire adpdirdfi nifi tantum per folumChriüum. * nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.
y Per hune f tilum liberamur ab ira Dei ,i^âr iufta fentëtia irati iudicicejuem nemoyntdlaé^ (l^^ tura placare poteft,nifi folus Chriftus.
« Neepoteüanobis ChriAus iufticia noÃra j*^ fcipi alla re,ullis operibus, nifi fide, ut fit iud^'^ noftra,
P At hoe elï,^uod dicimusiidos coram no gt;^â ficari [ola in Chnfiumfidetid eft,per Chriftun tf propter Chriftum folum, quem non alia re,iiit O' pere, fed [ola fide fu[cipimus,nos accipere refflÃ^ nem peccatorum,er uitam aternam.
Alia forma iuftificationis. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.
1 Initia neus omniaper filiumfuum creauib^ Ut hotudnter qua creauit er hominem adfi^'''^'
Homîm's» nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;$$
liiilt;ginfi« er pmHitult;iincnt,lt;tc omMÃt tu pukher Unni,ii(oq- diumis donis'-jicitcum iu^um^japic imtimnwrtitldn,^^ perpétua faUcem.
i Sdf«f,(j«em Deui tanta maieflate excoluitt turn paulo pôù Satan ita -eduxit, ut primà in e^ui-iètiieâo Spiritu CanHo Gei-,pltu fideiadhiberet ^èiieijsSathan^, quimuentati Dei:deinde uio J^w midatu Cei ac coijeeretur per inobedientii iiecnditionè mortif, cr perpétué damnationii. ) Nfc td Hnt Adamo tantZ accidit-,fed omnibus e^ iià paderiteiustqui ablata per peecatû Spinf« p ^o.^di funt manapia S athame,O' fiHj gehenn^^ 4 OttiNqui autè Deut patuiffet aptimo iure bo-Wm m(ua intemeciane relinquere,miferatus U mètantucilum,tdntà qi calamitatem eiiKicùm ante ^''li^fetomnia perÃhum juubana,ualuit etià ho-nittemii à bomtate Dei er falutefua lapfum,per fondem Ãhum fuum recrean^atey à peccato ZSquot; ^fteredimeretO iuÃteuacuité reÃituere.
J Poft(jM4 fmm homo Ãfltueà Deo mobedtrne, er deceit per peceatu à bono fuo creatore. noneH abomine aliud quam mon et internecio.CiUaiun que die,mquit,eomederif ex eo,morte moricris.
^ Homo deflitutui Spiritu ÃanHo » ebnoxim fÃlÃieitv Sathanje : qui cum totum hominem occupet, o m feruitutem fuam abdueat,ex-(itat in ip[o ignorationem r)ei,eontemptum Dei, tucreduhtaternjO omnia genera uitiorum.unde fe d 4 ^uuttr
^amp; Deiuftificationc quitur mors corporatif,Cfuie tenet omnes lioWlt;flt;^ captiuosiJcinde mors f^iritualis, poüremó wââ^i fterna ZT internecio.
7 tta^i homo liiluf Dfo inobediens, nihil w® ab ineuntetetatefecum circunfirt prêter pec(â^^ nwrtemz^ intenta : obrutus eà triphcinuirtv ritutli uidelicct,corporali ac perpétua. Etiant^'^' fiins iim recens natus,natura fua peccatt onÿ'^* lu macula fordiduf,non eà innocens coram^â'â' egens eà uer^e falutis, er etiarn obrutus, fit^l^' dulttt{,tripUcimorte , f^trituaU, corponh (} perpétua.
s Qua cogitationesidcirco fufcipièdalunbfH tim ut agnofcamus naturalem nodraimpietati^â CreompeÃamus carnalem no{lrà arrogantià ,^'ââ homo nunefuam nonaÃiilat Deus ipfeejfe,amp;^ fe habereÃalutemiparttm ut impcllamurad iii^lt;â'' rendain ueram uitam, qua ex omni genere nuJi^ feruemur.
9 Vbi autè mueniemus uera uitamtln ipfo (^' flo ïefu.Nam in hominenon cü nih mers. I« io.utfilto Dei,in k[uChriüo Domino nollroA uita,iullicia,lux, qua uita er iuÃieta ettam m lf^ eü : fed nullus unquam hominum potuitbanc «1' tam,quam nunc luUiciam uocamus,ex legeconflt;^. qui.Omnes enim peccauerunt, ey non potiierigt;'^.
pr^epccciito legi Dei perfiiïèfutif^cere.
toi«
Hominis. â 57 jo I« Chriüo auiè }e[u Ãc eà iuflidä,ut non ipfe iintumfituerè ^perfrdéiuüiM'.fedetiarn ùqui i« ipfum credtt,confequatur in co ucram er ^er/è Sim iuÃicinn, de panidpet earn. â » ïiUm enim Dei,ut ndurd iuilm efl,quid uerus Dei«:ï(4 po^quam hominem induit, ficit omnem ViSuiam diuin£ legis,cui pc fdtisfècitM ne apicc ^miern aut iora uiolauerit. qm iuÃifider obe' iintia tantum benepciumbominibusd Deo pd-be(uo impetrduit, ut quotquot in ipfum credunt, feputentur propter ipfum coram Deo tam iuüt et lindiyquimpfuisipjorMn operibus diumt legi ^itispciÃent.
â Df autem noniumfentimut re ipfd hanc iu-^iâü,lt;iuam bubemus in Chrifto per pdem ( ^piri tu enim ex Ãde/fern iuütche expediamutntc nunc f'SjDeifumwtyCr nondum apparuit quid pituri p Ww^ tarnen ea pc noÃra propria eÃ,uter ipfd nt tuiicio Dei conpare queamus.
*1 kc non folum mpituro feculo m nobis reipfd ttuelanda fit,fed etiam 'm hoc feculo excitet in no ^bautoreSpiritu fando,obedientiam, qua bonot ' f'lt;idusiuÃicie,quatHm mhaccarnepofiibileed, f'fopramuitzr mortipcatoaffèdu camn, m noui pteuit£ ambulemus.
Al ia form a i u ftifica tio n is.
* S.'««i« omnes ob peccatum natura plij irlt;e,hoe d f ed.
$3 De/uftificatjene
rft, filij Sathanitromnes fumas peeratore! «gt;f^, T)co,?y- danmati, obnoxij perpetuit dämMti^ ntc Deus in (juoquam hominum quiequinx^^*'^ titilit, quod Ãuore fuo dignum fit. , i ^dij autem Dn fiunt,quos ücm ex nun ivâ ricordii [digit, quos^idoptat in filiosfuoSif^lt;f^, ficit h^redes emniu caleftium botiorü.Sic f*^ Cuius uult mifirétur loS. i lio ex[angdniJilti' s Cü Deut flatuijfetex nufericordid [ufdperc^,, nes in fihos [uos adoptiuos,promifit initio,lt;i^f\ fuo tèpore mifit quoq- filiu [uS unigenitum w '^! /frciÃ, ut omnu qui crederet in ipju,no milité* lius Snthint.fed fielet propter ChriftS fhn*^^^ 4 Itaq- Unigenitus filius Dei/ndus eÃÃH»^ 'ââ nis, ut homo propter ip[um fieret filius ^^''^â. enim nS adoptât homines in filios [uos^nuii f fus re interredete: fed tradtdit omnem poteSi^^ tinigenito filio fuo, ac propofuit eum interCo, rem.utex Euangelio dus cognofcatur,C(â^^ dem condpiatur. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;riu
f Quare Deus adoptaturus ex hoimniid P^ fuos,reffiidt in uniuerfam hominumti*^^'*''^'^ in quocunq; homine inuenit ChriÃum ^''^gt;ij per [idem ex Duagelio acceptu,rü fufdpit ixf^ fuum udoptdtum,cr agnofcit ipfum frätret« Pi,atey eoheredem dusa.Pet. uKentti noU^^' mine.toan. Kirton ex uoluntateuiri. ^j, « in quocunq^ dutem homine non inuenit ^^
Homtnîs» nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^9
^iM per fîjfm dcccpfS.cMm it4 pror[w neiUgüt f w wceÃehibeiit,nifiChriÃu Hfldenuà agnoiatt pffpftwo intfrirc.
7 It«çÃlij rxiM^cunturè fold Dà mifericor-f ^Wiqiiii Chrijlm ÃliM Del nobii ionatur, er por ^ tilt;i«gfli«m reutldtur,ut in ipfum credumuif zs^ ^ in fihoj Dn propter ipfum ado^temur.
* NuHaigitur rationcpermititurnabis utode' 'Nur,er ignauci uitimfcilcmur.fed omni quo pof-'i l'Anus ( po)?Hi«Hj dutem per Spiritu fdnUum) ÃU' ij ^io tonteniendum efi, ut Eunngtlium Chrifii di^ f [clumsier tx EuMgeho Chri^um perÃdem con ^\ tipwnii«,quo gr ius Ãliorum Dei confequdnwr, ^ Cr confecHtHm honefidte uitx ornemus, utq^ reti'^ i ntnrni« percbn/lumïefuin,kmeft.
i nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Alia forma.
fl 1 Prtiicittio'Euangelij efl clduis^qudcalu äperi f t»ercUuditursefl difÃcnfdtio Chriüi, a benefl i' tior«mCbrifti,
» Acceptio ell,ciui crediderit et bdptizdtus fke» f fit,film« erit.Ifi Euingefio enim Chridi et Saerd' Æ WffltH eiiu offirtur et proponitur nabis thefdurui i (^hrijUdccipicndus.
i } Fide dutè dccipiturâquod per EudgeUü üquot; S-t' (i criwèti oHuum atq^ propafitum efl.A^i. PduluS '1 ii cuSodê cdrcerif.Crcde in Domimnn Ufuin,zf filuM eris tu er domus tud.
' 4 Q^tre ubicunq^ EudiigcUum ebri^i dneeri t , nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;prtdicitur.
«0 Dciuftificationc pr£diciitur,çr Sacramenta diHribuSturtunh^o^ dântttionem ^ m^litiitionrm ChrtÃi,ibt tbe^^ rut ChriÃt dlt;Ãgt;enfatur. Et quicunq; adkiiet f.ilt;^ Euangelto, et accipit Sacramenta dut per ^^^ is reputaluriudiuf coram Deo,et Ãthard otnH^ cccltüium bonorum propter Christum.
Æ Credent fielt bona opera, qua Deus prictf^ non ut otereatur bénéficia ChriSi,fed ui fi^t ^' ceptaneabijeiat. Qjiienimpeccatiifiruit, ^^ Hum abijcit,quern fide acerpit.
Alia forma iuftificatiorasi , » DeiuüiÃcationenemo meliut^hreuiusÃit^^ eantlUf er certiw docuit ttos,Chrifio er ^r . Its eiu^AÃc no alia Ecdefia tu^iciam er lt;ilâflt;â'â'â në, reconciliationcm^ oÃcndit,qudm Ãmefipl^^, ipfum in qua Dei cr Maria filium,et qutdemio'^' » Id quod in Euangeho Ioannis tlariÃimt ff/iciturXaterum iuÃieia er uita manens in ^quot; flo, er iddreo extra nos confiituta nos nee WF (at,nee uiuiÃcat,nià nobifeum communieeWr noÃrafiat.
j QuontedoautemcomuniceturnobisCbriP er per quodmcdiunoÃra fiat ChriilduÃi^^â^, uita,docet ChriÃm loan, ?. Sicut Mofes'^^^^â^u ferpentem in deferto,fic exaltari oportetÃbi^^.^ minKM omnis qui credit in turn, non pereatgt;1 habeatuitamaternam. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.
Hominis»
öt \
4 Ergo peut extra ferpentem non erat uita ( no ^juduita effet m are,fed quia ferpens effet typM ^Mi)ita nullauitauehuüiciaeff extra Chri-Sw».
I Eïpeut uït£ nemo participabat per preces, aut pmpcia,aut per uUa alia opera, fed perfolum c5 Iw(«w uelajfedum ferpentii â⢠pc communicatur »otw uita er iufticia per Chriüi fólam ffdem. Nd Ãomint«, pro afficere ferpentem,repofuit nobiSt ^fdereinChriftum.
^ Ergo perfidem fit,ut iufficia Chrifti nabis im' futetwr pro lutiicia noffra.Hanc dodrinam habe ^^ li Chriffo, d quo omnem habemus plenitudi' »tw .â^«i etiâ dicit ioan.é.Egofum panis uit£:qui ^enit ai n^^ ^gn ^Ãtiriet: er qui credit in me, non f'^'^tunquam.
7 '^wfut infemetipfo Domintu uitam plena offe ^^^dumfepanem uiutpcum ffett. quemadmodunt *^^^punis corpus fuilentat, itaanimam Chri-Hw.Porro quemadmodum cibus edendo dunta-non cbtemplando,aut contre£{ado,aut opera â° in corpt« traijeitur: ita crededo nofter fit Chri ^«sdd eff, pde percipimus Chriffum.
â Num^PauloloquèsDonunus Ador.i£.Mit ^ââ^fâidgentes,utapcriasoculos eoru, aedpiate^ ^^ââipionempeccatorum,er fortein inter eos qui gt;'â'^ificttiiuntperfidemqu£cffmme,
9 idem
ft Dciuftificatione .
^ idem ergo mculcat in omnibut propèfpR' liiluis,grMa,no Iege,iniputtitione,n5'wnW de,nanopertbiii,iuüificari credentest i^^âlt;'j PetriuiChriftoomne! i'rophet£ t(Sïimoniiiligt;r runt,inquit Aäor.ic.qaöd remiÃionem P^^f**'« rum iccepturuiÃt per nomen dus, quifquti (T^ dent in eum,
lo Dum autem perfidem admittitur nut tur Chriiiuf, non eü 'm ^nimis fidelium od^^ Principle) enim comuniedt nabisfunm iujH^*^ noÃram iniuUiciam diluendo, ne en impidd^ Rübis,zrpro tp)lt;ifuamnobisiuüiciam donnit^'^ qua ipfd nabis pro noÃm imputetur, 11 Deinde efÃeit, ut uarios iuüid£ ÃuSilf^ rè inquambond opera proÃramus-Sunteutâ''^ rè bona opera, quiefecundum uoluntatem D^* . ÃdeChrilUproÃnmus, adglonam Dei.'üï^^ flus uit I'S eh, fideles palmites funtifi hdinuitfr ferint, multum bonifrudus profirent,
Alia forma iuftiffea*
tionis. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;1
i Prittcipiumiudtficdtionisnofirieà miÃio^^ mini, qui miÃt filium Chnslum le firn,c^ Af^r los teihficantesdeChriSlo,
* lAifiioncm fequiturpnedicatio uerbiVi^lt;^ Puangelij le[u Chrifli. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;j
j Prtedicationemfiquilur fides, quiec^r^
Hominis? nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lt;5
IM certlt;t,((ttä ÃatuK, tr propterChriftu,^^»» Da torUntipcccata tua, te luHificari'.hoe eü-.à pee* (ths tbfolui, te filium er h^redem t)ei effe. 4 Tèiiecapitur ChriÃM : er bona Christ, etui ^iu,opera, er benefieia : ert]U£ m Chrifia Ãtnt,fola Ãde gratis accipiuntur:gratia Dei, dontt fo Spiritus fand i, remiÃtopeccmorum,iuflicia, ^ffditaf ttihe lt;eternr,
â Qbi habet er poÃidet ChriÃum per Ãdem, ^thetpatrem er fÃintum fandum.
^ ^nie [equitur pax er eharitas, iudiÃeati quot;iw 4 Deo perÃdem in ChriÃum, pacem habent, ^ idigunt proximum.
^lt;ttngtlium ergo ChridumÃdei noÃrg donat. ^fiÃwÃde acceptus ,Ãcit ex nobis Ãlios Dei,co ^âKt déliai, expurgat carnis reliquiae,er dde*-, flbew frg^ Ã-atres in nobis proÃrt.
Exemplum iuftificationis noftri.ab eo ho mine qui incidit in larron es,diftum à Chrifto,8f feriptum à Luca Capx.
' Hoftioincident mlatrones,^quibuser jÃolu-I â¢* amp;nbsp;uuln'ratus, typus feu imago efi humani ge* 1 quot;f« UpCi per Adam,er redaurati per ChriÃum. P quot;^otapoderitasAdie.hoceà onneshonunes ab l Witino primo parète cocapti et progeniti, per in Kdientirt, (tfwk/lt gratia feu Pantdifo prolapÃ
lt;4 Deiuftifîcatîônè
funt in peccntitm,morttm ^ tyrannident S^rfii^' W£,4 quoçy uulnentthf^oliati et prtuatilunte«* nibiK donis f^irttuahbM er corporaltbuiiloitt« ti multipliater ey corpore ey animd.
j Priuatt fciUcet imagine Dei,qult;e rÃgrttM DU' originalis iuÃicid,innocentia,fanäitM,eyuitt(quot; terna:hoc eü, uera noticia Dri timor, fiducii.0quot; diledio DeitCr aliadonaDei,qutbus homti'^^ lapfum ornatiu fùit,cr m eo omnes dus pojlethr permanÃÃet talK,ey retinuilÃt hicc Dd dond-4 Sed htic omnia primus homo , (uo bpS^^ peccato amiÃt,cr in eo tota eim pofleriids- iji^ namëtK [ÃoliatiK er faudalM^er è caleÃi ff^ dedus,opprej[iu iam omnibM calamitatibiK ^ arumnis corporalibus et IÃirituahhtu: deeeÃdi^ luper infirmités er corruptio totius humane ââ*' tarte,feu omnium uirium bumanarum,aniidiv torporis. item mors corporalis e^ ttterndidif^ omnes morbi er calamitates huius uttr.
$ Et quad pr^dpuum eü, h omo faucius ^f^^' dus er contemptus ah omnibus, neminenihdif qui fanet er iuuet,qui dus mi(ereatur,etqÃerldd atq; bénéficiât : totus derdidus,non habetfiâ'^ vanté fe,non eflhic medicus, neq-uUamedicin^'^* fuper lex ip[a, dusq;facrifida,opera er eub^'â''^ poffunthunc hominem uulneratum fanare. blt;^ quidemojienditpcccata, nature corrupttod^
i Æ f
/ / f ?
V !( |( gt;/
l *
1)
Hominis, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;6^
'quot;^^gnituimem peccat^hierentis in carne,crgra~ â¢â¢toon ira quot;Dei, fed non medetur,non iuuat, non ^lt;^ificat,non filuat,fed pronunciat hominem pro Piirpecctitum reum elfe te ternit ddmnationii, J zeeluid qutfotaUhominemiferiui et calamito. w^quilenUt in fe Sathant iutjegis uim,o' iudi-'Wm Dei, 4 efttibtis eiiu confcientiduulneratur, büitur integritate naturt^z^ etteris orndmen^ '^' Inluper Sdthdn feuit in natura hominis, er po ^^iirregnatfemimortuus relinc{uitur,priuatus co i^ione Deiyfiducidjtimore,ere.contenus in ui^ ^^i,uexitus maid conf ien tu,lapfus in tternH exi ^ium, adus ad defferationem.
^ T^ihil 'neprorfus j^ei reUólum ef homini iUi ImcioiSiquidem ex hac perdiiione, neq^ lex ipfa, Optra, autiufticiahumana,ne^ homines uteum^ fanéii,hominem hunemiferum er cafamitofum /j-igt;trarepolfunt.t^ullusenim hominu poteülegent implere,neii; pro fe,neq; pro alijs,nec etiam iuÃi^ titdiuin£fatifÃicere,uincereer expettere Sa th a nim,iramDei fedare,peccdtumdelere,aut aHâ Hm,
8 Solos lÃc Samaritdnus,reie£lus CT contempfus iluitislelus Chri{lus,mifericordia motus,déclarât loom affidum erga hunc hominem miferum er Mlaeratumdlatronibus:huius miferetur, in hunc omnia humanitatis t^charitatis officia conjirt, e aceedit
éfi Dciuftificatföne acceditihunc curat er fanai, cim uulnerd tenit amp;nbsp;mitigat, conüringit er purgat, hoc cd, remitli^ ei peccata,er conjirt et Sptritum fangum,ut n^f neretur,renouetur,illuminetur,erÃc coferuetiifgt; accendaturin cocharitax crga Dcum, oMitn^^ ergalcgem eiuf, dileüioproximi,noua er^^'â^' Ãianauita, ^uacüfobria,pid,iuda,caftaiJttii' déda uita,mtfcricordid,iciunium, oratio, deeiitoll na,er alia uirtûtes er operationes Spirits C.^^ difide accepti.
9 nbsp;nbsp;nbsp;Ad hoe etiam Chridua inflituit atlt;^ orUndi^ in EcdeÃa, ^ua eft Sandorum congregatie^ communio,mntfterium uerbi, fcilicet, lcgiigt;^'gt;â^. gelii,at(j^ Sacramentorum ,guibus feruit hoatlf perdito, ut reüauretur, ut amiÃa donaj^inttt^' lia,iuÃieiamoriginalem zr uitam aternamp accipiat.
10 nbsp;nbsp;Et pc homo,qui ex origine depcit ad ^tect' turn,perSathanam er peccatum uulneratUi(^ perditut corpore er anima, per folum Sawarit^' num,hoc efl,ChriÃum iefitm,ftlium Debitff^^ promiffum MeÃtam,rePauratur,liberatur,reKâgt;' natur, iulliftcatur,erfaudlipcatur gratia Ddâ^ Spiritu fanilo: recipit rurfum amifta bond, r fcilicet,tupiciam er uitam aterndm. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;, ' 11 Verum gratiafeu/piritutnonpefandet' j mel totum purificet, quia talP punfiedtio ne .â¢
Hominis? nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;67
Mp per mortem : fed ficut hie femiuiuM tradi-^^ePaitponi, oblig4tKuulneribuf,z!rinpifo o~ ^Oicuino fubinde curdndut,dum prorfia reud-wPet:
â^ It4 qui caepit iuilipC4ri,trdditur Ecclefilt;efeu ^^(entibiK,qui infufo uino, id efl,uerbo legis : er â¢Ifo,id eUtUerbo Eutingelij,Hulnera ohligät,id eâ ^^pluunt à peccatii,?^ fubinde medentur j dunt tâorfuf conualefcdt.
*â Et Hf miniürifeu docentes perent in fuo ofp^ â¢^ amp;nbsp;miniperio pertlt;efi aut molefti laboris, peri er nerumnie (uÃined^, promittit illis Chnflict f^ipiturum,ia perprri poÃint, e^ fulutures fnt ^clclite,(^ promittit miniÃrii primin corpon^. ^^lt;yp^iritudli4, ' Cf inde iuüiÃcdti er ftnati debent er proxU '^f*^gt;!}oceü,hominem miferum,indigentem auxi '^^duuure-.in tulcm omniahumanitatis er (hariti ^'^°pieiticon^rre-,excmplo Sumurituni: dtligere ^'onopereerueritate, ei^iferuire e^ bene^eere, Aliaforma iuftificationis.
â ^onsercdufiiuütpcdtionisnoflri, eümiferi-^^fHdDei, er ipfius chdritM : quaipfe nos,dfe ^^imdginem fudm conditos, e^ idm per pecedtum amp;nbsp;didbolumdeÃrmdtoSfdilexit propter Ãlium» â
' i^quemernosiuÃiÃcdt.
' * [ito DemiuÃiÃcdturusnos, primo ducitnos
De iuflificatfone
68
tld pcenitètUm,hoc £jl,adagnitioncm pecedforVt no[lrorutn.idâCjuod fit expUcatione legis,increfi' tionibut cr minis fitppliciorum, qute nobis peed' toribusex deertto diuini iudicij mminèt-Dend' nim dedit legen,ut difcamus ex ea pecatunt i^f'â fcere,ZT pecedti panitere.
? Additetiam Deus nobis uerberit,cr bna^quot;' Udrias affitiliones,maxime cum ofiifanterinoi'f txcipiuntur uerbd legis,cr in peccatis fecu^èâ^'' bulamus. Qu,idenim[unt aliud ip[a corponH^ fu^pUcia, qute uel diuinitus nobis contingunt,«^ humano iudicio infliguntur » quam commeis^' ( firumenta^quibus ad cognitionempeccatorunlt;^_ firorum perducimur,cr exeitamur ad quarto^ ueram peccatorum remiÃionem zx faluteml 4 Agnito autempeccato,cr territa confeientih proponitur nobis lege humiliatis, ^ cordecet^ tiStTduangeUum defimine benedido Abrahift^' miffotboc eft,de Domino nofiro lefuChfijlo,qolt;^, per iUum peccata gratis remittantur, quippt lt;^ (uapaÃione nodra peccata expiauerit, orO^ tiobis propitium pattern reddiderit.
f Hoe cumuerècredimus,nempe quad per Ur CbriftumpaÃum,mortuum er refufiitatuni,pd^* tanoÃraremiÃa fint, er propitium Pâ^^^â^ , calishobearnttSj tunefumuspij » iufih [anll^ G )
Hominis»
lt; CinU enim aliud prédicat EUMgelium ,quà n ^hrijiumkfumfilium Deiunigenitumtdeo ue-^^CyUthohia fieret pro peccatii totiui mundi: ^^oiq- remittantur nobu peccata,^ donetur ui^ ^ietma propter ipfum, no propter opera legis, ^ftttioüramiufiiciam.
7 HiticEuangeUocrdiuinehuicpromiRioni de ^^nfio cum firmiter credmus,credimiK o' ^hri ^ogt; er bac fide Chrifiu, O' fie in Chrifio omnia ea â¢w beneficia apprehendimus O' pofiidemuifin il» ^o[timut per fidein,O'tpfi in nabis.
* ^brifiiuefinofirareconciliatiotiufiicid, uita, ldm,remifiio peccatorum,gratia O' mifericordia ^ââfidwDei,uiâormortis,Sathan£ o' infimi, ââ¢^pletipkg^,liberatio4malediilione Ie gis. CuM CbriSu« fidehabemus,hec omnia habemus quoi lt;iMtin Chrifium credimus,o' coheredes dusfu-â¢quot;w. CbrifiiK enim fifi bonacredentibus com-gt; ^unicat.
9 ^oéleaquimficper fidemin ChriRum gratis, ^gratuitaquidem mifericordia Dei iufiificati, âlt;gt;âeâiuliifii,(liÃumus,o' donati Spirit» fiando: â'ecelfario feauitur mnobisobedientia erga pre-etpUDeietfiea non ufquequaq; perfida O' abfo ^^^tefi:attamentalis,lt;juam Deuspropter fiden r^propter Cbridum fide apprehenfum,nonaâ âomiaatur.
e 3
e9Cunt
7© Dci'uftificatiortc .
10 Cum enint perfidem in Chriüum iufiiW* mui.quomodo non prlt;eberemus mêbrd npfinr' Ud iufticid : cjquot; cum per fidem in C/jn/ÃHWp^' frclifumu^yijuomodo non ficeremui oper^fin^ Honenimpoteü arborbond , fruilut mdlofj^
cere,
ii Ethi bonifrufiui nihilaliudfutlt,(iu^^^^ ha opera à Chriho ,fuo Spiritu fando in noii^^ perata, quibui teftamur gratitudinem nojlr^^^â' gd Chrillum pro acceptii benefieijs, cr^â''^ neamus Chrifium beneÃäorem ç^ (aludtorif^ qui alias obfequèdo cupiditatibui abijcitur â ^â'* içnim peccdtisferuimuf,dbijcimui ChriüuWti'^ fide accepimas.
it Ambulandum eli igitur m bonis operib«igt;^ ingrati firnut in beneÃdorem Chrifium,ejâlt;*^ â, neÃ,{lorem er dus bénéficia conferuemuf- Dfiâ 'dedattddopera,utm nouitate uifte ambnlcio^â feruiamus proximo operibus charititiserix^r
c:ordi£,iuxtaprlt;eceptumChrifli, loan. U-
*^ nbsp;nbsp;Qÿfinquam autem bona opéra ad coi^ randam tufiieiameoram Deo,cr adimp(â^'â^ dam remiÃionem peccatorum nihil udledd^c^ lusenim kfiisChrifias ed iufticianofird,amp;r tisfidio pro peccatis) tarnen ubi efi uen r in Chriflum,ibinecefiarià fequunturopenâ Ui » ai exhibendum diuinlt;e uocationi obfif^â
Hominis, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;71*
?Klt; opM bond fi fiunt fine Chnfio,feu fide in ^brijlum-,Deo non funt accepta. Accepta autetn htDtOtÃperfona,^!^ operaÃeUÃdemChri-^Km,Geo accepta eft.
â4 Pcomde hoc primu omnium curemiis,ut pec^ (itanofiraagnofcamui'.deinde Puangelio de lefu CbriSo credamM, ut per Chriftum iuftificati eT
â lm(iificati,inbonKopenbut , qua Gem nobis 1 pftc(pit,ambulemui, ac tandem perpetuam fa-, ^cititem adfequamur per Chriftum kÃm Do-, Wininn noftrum,qui ft it,eft e^ erit, omnium cre^ ) ^eniiMm aterna iufiicia.m quo çy promiffa eft iu j ^icia,ftn(itficatio, redemptio, falus cruitaa^ iema, qua or noftra funt per fidem in ipfum.
i Perbunc enimomnisquicunc^ credit, iufti-4 ficitw.
f EtiamexemplumfurdiKmiitiindicar, j, ordinemiuftificationisno«
i» - nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^*â*â
» Ptimoificut hie homo per peccatum ita [urdut V mututÃdus eft : ftc fumtti omnet ex lapfu A*
^ ie,ftu ex peccato originii per impofturam Sitha ), «« totideprauati,ftrdi ^mutiinnegotio ftlutis J, tio3r(e,«onaudimuA,non inteüigimus,neqi confié ^ tmurGeum zr eM uerbum , eiq-non fiHmiKt
Dfum(ionc#r4mtt5,non inuocamus,nelt;^câ¬lebri-
/ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;- - nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;c 4 iDew
72 De luftifîcatione
i Detu quidcm creauit nos redos (^ inltl^^^ fed per lapfum Ad^:d quo omnes progeniti^K^^ w peccato,tol(( noUra natures adeo deprauats, i*^ nihil prorfus pof^it de Deo audire, loqui, «lt;â $ ^' gnofcere,neq; confiteri Deum,
3 Si igiturJanari (^ curari uolumm^opuf e^'^^ bis ChriÃo:nec poÃuntut curari nifiper (obu»^^ jum ChriÃum, cuiut officium eà tollere non iolif^ morbos corporis,fed etiam horum cauflt;iin,Ã^^^ peccatum,crtyrttttnidemdiaboli. f 4 lïfaneprompeiÃime etbenigniÃimenosier uenientes fufapit, z:r curioÃÃime cormptos i tniegritatem originis noÃr£ reüituit. E/i eniv^r Urn Dei potens, quiideoapparuit,ut diffolmt^ opera feu uincula diaboli: qui er naturam cotii' ptam fanat, er beUigeratur cum ferpente, ^âP diabolo,feruat er defindit petentes abipfo tuii^' hum contra diabolutn,eiutqi regnum, pec«W®' mortem er tyrannidem eiut dcuaÃat er «bold-y Sic Chridut afficitur nodris ^rumnis- ^[ quomodo id ÃtiPrimö per digitum legis o5enii^ nobit peccatum er defidum, feu per leget» ^w digito commonÃrat nobis nodram ÃagiliMf'âgt; deprauatamnodramnaturam. tiarn erlernt' to ex Ãiiritu D eiferiptura eÃ.Et tarnen no higt;liââ mut indemehut. Lex enimnoneÃdata,q»ef0i' fet tuÃiÃcare-.hoc eÃ,fanarc,iuuare er f^i.
Hominis. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;7? nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;⢠\
« Heinie per omnifiocentiitm uerbiEuängelid »pent aures ZT Unguarn ad audiendum,ample(le» iitm,'mtelligendum, credendum atq; confitendtan ^Krbum Dei,Chriütm,^ dui Huangcliuin.Hà r« â¢â¢*« Euangelium, feu uerbum Chrifti, potentie 0« aijilutem omni credenti,per quad datur iio !â«iiuinit'uf Spiritui fandm, fidet, er ueranoti^ ^^iHei,utfaluemur.
7 Itii nos homines miferi ?^ perditi,^^ omnihus *»lt;iiis[auciati er deÃrmati à diabolo,cr deüitu~ *i cognitioneerfiducia DekejUiC per audUum co ^^â'ÿ^nt^namur er reHituimurthoc eÃduftiÃeu' ^i(r erÃluimur per ChriÃum^feu per potentiant 'â»ht CbriÃi, cju£ dl potentia diuina.
8 nbsp;nbsp;Qgicl inde fei^uuur: Gratitudo pro dcceptit ^^^^Ãijs,conÃÃio er eelebratio benefieij, quoi fer GiriÃZ fumas liberati er foluti à potentia er Hrà nidediaboU, à maledidionelegis,à peccato, ^rte er inÃrno,Ãdi Ãlij Dei, er hceredes Dei, erfic coharedes ChriÃi. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i 9 Idcmer^uotidicnobifcum agit Chri^lat Ãgt;iri tinliter per faam iiuinam gratiam er potentiam, ejuodegit cumfurdo et muto corporalitemperit t'obis dures, er linguam (oluit, ut Euangelium li' leuteraudiamui er difcam'M,Deumci- notitia er ^dudamidiatorK inuocemus er eelebremus. Si' fut HMid ait, Pfal, SC. Domine labia mea ape' e f ries.
74 Deiuftificatfonc ritt, er osrnrum annunciabit hudem tuäni^ â
Paralyticus eft typus iuftifica-tionis.
i Omnts furnut mtura paralytici, id tfl, incf^' duli, ingrati, [umwq; correpti maxitnif Ãigt;ffgt;gt;jb fumui fneruati er incurabUes, homines refol»tigt;' ne neruorum üu^idi. er fenfuac motudeflitidi-» Vf autem fanitatem er remiÃionein'p((â^' torum confequimur, neccÃceH utportemuhS' adducamurad Cbrtüum.
j GeruU autem noÃri, funt diuini uerbi pri^i' catores,quiuerbo Dei er doólrtna £uan^elij(f falutaribus nunitis nos peccatores ducut ai (^fgt;f^' flum.tiifi eitimad ChriHumadduUifucrimintf^ ribimM'-qui tubet nos ad fe uenireAmo trahit fi' ternosad ChriÃum.
4 ebri^iui imago Dd^ueriu KeÃiai,rieH!amp; homo,ge»eris humant faluator,benignè red^ittH' firmes peccatores,wbct confidere,offert remiÃio' nem,tollit caufarn morbi. Eà enim ChrÃi pred' puum officium, propter quod in mundum niÃii^ eÃ, peccata remitiere.
y Verum ChriÃus requirit er excitât Ãdem i* nobif proprium,ex-uerbo Deiconaeptairnffi««' dó [anari in corpore er anima, hoc efi faluarht^ eiuf uerbiatq; beneÃeioru participes fieri tiolir enmus-Vtra autem er indubitata fides nonainbr
Hominis. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;7?
gitjfd etrti credit er ÃterattChriflum Cei fikunt ft» ope diuina implordnUbin auxilio futurum, 4 ^foexdudiriperfolum Chriüum.
® fides quidem aUend ddducit nos dd Chriüum^ (3â iwpetrdt dUjs bona ffiiritudUd e^ corporalid: f^i ddfdlutem «eternä cofeouendam proprid cuilt;^ ^'iâopusesl:. Sicut inquitAbdcuc'.iukutexÃde l^i wdurus eil.
7 Vndecertö fequitur,quad fides crédit,er ffgt;es j^erdt,fcilicet famtM uel curdtio uel remiÃio pec^ ⢠wior«w per miniilerium uerbi er fderdmentorüt que cum fide fufeipimtu, reflituimur,er noui ho-^lgt;icifimut,dccipimus remiÃionem pecedtorum, ^fuiusfUij^quibâ.is h£c uox Euangelij dulcis efi, ^^^^efili,remittuntur tibi peccatd tud.
* ^^lic fiudlus fequuntur,noud uitd,chdritds er^ 2â^pfoximum,(ufcipere curà er neeeÃitdtem pro ^inifgrititudo ,grdtidslieoagere pro beneficijs W «01 colldtis,glorificdre Dtum,optK t)ti dgno~ l^ereMrdri er predicare.
lt;gt; fUergo purelyticM uettts homo,peccdto euer Uitut,id omneopuibonum reprobi!i,inutilis,er dicorruptionem fui proldpfus er incurdbiHsxu- -lufmodieÃtote nature humenepecceto corrupte.
gt;0 Curetur entern per ChriÃum,er fit nouns ho nopirelyticus,tn fue origine reüitutus per Ãde er remiÃionem peccetoru,^iritu fanilo lUuHnt ius,xenoudtiii erfiugelis. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;\d
76 De luftificatfonc
Adhancrenouitam uita ChrilÃMi[Mlt;f^ adnoui hominii integritatem hortantur, W Chriflut, turn dut Apoüoli, turn dodrio^ turn exemple.
,» Si ergo beatitudinem feu uitum aternS, ^u^ ipeccato amiCimut,confequiuolumw, propos**' tur nabis dux uit. Vna efl legis,altera JHnn^^^ fruChridi.
* Primo,ex lege cognofdmut pecedta noddle peccatorum p«nam,mortem fciUcet,trant Tid0 mdledtdionem.Sicut Paulus inquit, PerU^dH? cognitto peccati.
j Secundo,cognitis peccatis er maledidiooi^f^ perlegem,adigimurad quarendum Cbn^^ enim lex p£dagogtts ad ChrtRum.
4 Tertio,Euangeliu annundat nabis Chnliii^ in quo folo, ueracr uiuafide accepta, ex fiiK^, gratia er dementia Dd,confequimurgraMPâ'â renüÃionem peccatorum,iuÃieiam e7 ddW i**^ nam. ipfe dl uia ad patrem. Hema uenit adp^^â ntÃperChrifium. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.
y Quartoadmonemur,utexÃdebons op(f^ Deotnuerbofnopracepta Ãdamut.Süteni«', Wd opera ueri frudiu er teÃtmonia fidci in {lü,è qutbut arbor bona feu fides in corde^^â^ cognofeitur.TeÃamur enimfidem bonis operii^â
CrDeofumuigrlt;tth
Hominis, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;77
* Summa,quia non poffumM per warn legis ai ^iirnamuitamperuenire propter nature noRr£ fWuptionemtideoChrtHum lefuintota fide feile ^w,ut perhunc iufiificati, ueram falutem confie-'i^imur'm Chrifio.
ALIA FORMA.
Deus perficit forum negotium iuftifica« bonis per filium,in uirtute Spi« ritus fandli.
Ante omnia Dem confiderandui eH, qui fuit ^idi,fiuore,mifcricordianos mifieros cr damna ^°^ptccatorcs iuilificat er faluat: hoc eft, exno-impij$pioslicit,abfoluitnasi peccatis,iiu-^^^ioçrcondemnationelegis,recipit in gratiam, âJ'loptutrtoj in numerum hhorum eim, efficit nos 'âftos cr (j^j-cjf 5 ttit£ aterna.
^»nieotjcurrit Chri{lus,per que nobis gratia ^^^^peritur,Helqui nobis mifiericordia Dei pro ââ^^Wfuaobedtentiathoc ell,fiua paÃione, morte ^^ffurredione: legem Dei pro nobis pleniÃime âquot;â¢plciiitjer luüicia diuina fiatisficit,propter que ''âlin iu^ificamur er faluamur.hoc ejl, habemus **quot;1 pIitMtHm patrem, quinobis peccata nofira no 'â^pMityfediufiiciam Cbrifii nobis imputât,ut ea â¢iw nofira fit,ip[eqi Chriflus m nobis uiuat,et nos ^ipfo.
Tertio loco accent fides uera er wua, qua er
Deo
78 De fuftià ca rione DcOienKq^ uerloç^ promiÃione iff Chriüum compleâimur,parUcipe5c^ Deiet^^ Ui reddimur, cum fcilicet uerè ZTÃrmitcr ertii' muf, ChriÃum ieÃum uerum Deum zr hominfK^ unicam e([e totiia orbis iufticiain, iüum eÃe tbrO'^ num gratia,hoüiam uel uidimam, propitUtiotf nel ÃatifÃ,dtoncm,aut redeniptionm ,Ãn^^^^^' tionent, rtconciliationem item, ac picem 'â^ firam,
Qni uidelicet,lt;]uod lex praÃare non poMi^^' p[e nabis praÃitit, t^ui tradito corpore fuo mfi^ tem, nabis bona iüa teÃamento Dei kgatit flt;^^â uerif.qui item morte inortè,zr eum quimorii^^ bebat imperium,uicerit,dholeuerit^.fed er ftr redionefuauitetm nabis reparauiitquidenit^n Ã[o fanguine fuo itinoxio peccatu expiauerit gt;rf' miferitci;,zr iuüiciumzruitam contuM o^^*â bm credrntibus. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,
ïdeoq; unusÃtuniedzristerMtotiusictltf iuüicia, uita er falustquafalus età in uniittfr^ gratuitaeÃ,attamen ardinata,utperÃdtmt^' piatur. de hdc ergo Ãde,qui£ eà donum foUiciti, ut in ChriÃum credamus, erÃ^r fiittnus.
PoÃremo exuberat ChriÃiand mäÃdesut^^^^ uiud , in omnis generis band operd.â iittô eperd fud fronte profluunt ex fide gt;nbsp;Ã^'^^^
Hominis. ' 79 îi(«t ÃnobisÃdclibus necefsitäte coiHä. Spon^ tineos eUm,promptes , cz hilares reddit fida Ms ad bona opera , cjuibm fe tUa exerit atejue iiclarat. Uonenim eji odofa autmortua, pue ntfiieax ,feduiua, operofa or frugifira: peut filmes 'm uite, ç^ arbor bona, (jU£ proprt bor, los pullus : nouarn, luPam, piam zy fobriant 'gt;l(im,obedieHtiam uacationis^zitrcharitatem cr-Siproximwm.
^Ãta txuerbo Deicertum eÃ,at(ji exemplis 'Ktultorum approbatum, omnes [andos patres, pa Ifiwhas zr prophetof, ab initio mundt propter ^briPumefpi DeoiuPipcatos,adeoqi ChriÃunt Mrun Df«tn zy hominem, fuifje Z3' effe iuÃi^ ^^^^Mdemptionem,z^ fanHipcationem ornniti W»h5,t^ui per pdem apprehendunt ChriÃS: atqi Pt ^bnllofideapprehenfo,mox uita Chrifli,fa-^l(gt;Z!âQmnibiu benepcijs ChriPiyqu^ m ChriSa i^^igt;participantpdelesuiuitéi^ ChriÃt» 'nippis pâ¢i ipfi 'm ChriÃo uiuunt.
Ufm Uuangelium ChriÃi docet, idem Ã}â Pro pMle er ApoÃoli, idem ZT ChriÃiani dodo-femper docuerunt : nempe Deum nos iuÃi-r^are ex mer a gratia , bonitate ,charitate, zy^ ^Jwcordia,gratis per pdem propter ChriÃumz amp;nbsp;hunt effe iuÃieiam noÃramipcMldü ieremiam fitdum,
Quippe
s» Dciuftificationc
Qjtippe qui çr Ãt redemptio noÃrdiqvi ^â^ fatii fielt, et in quem Ãunt impopta peceati ne^ffâ qua ipfefanguine [uo abluit, morte expÃBifj^^ â¢*! uniuerfum ne noceant fuüulit : noÃerqi Ãüdf^!^^, nobis iuÃieiarn confirt.ut in ipfo mm firnut ii^ cati, iu^iciam uitamq; eim in nobis hdbentes-
kanos credimus, fubÃÃimiK coram tribun^^ Dei, idq; perkfum Chriüum,quemfideconipfâ' bendimut, er propter quem placatiu nobis fdtH ccekfOs eÃ,peccata noÃra nobis non impuidb^â^f putat autem ChriÃi iuüidam pro noÃra. U^ enim Chrifii nobit imputata, noÃra eÃ.
iuÃieia quidem ChriÃi naturaliter in nobis (Kâ* tÃ. nam natura fumus filij ira : fed ChriÃus iquot;' natnobisfuäiuÃieiarn, utea qua: reuera feumi^' turaliter ChriÃi eÃ, er idea extra nos alibi cjUS' renda, propria tarnen nobis ex gratia per fi^ fiat,utpote qult;e in nobis perfidem rccipitiir,{cO' titur er agit,
Credentes enim,Dominum noÃrü Sefunt Cbn Ãuminduimus, er ilium in nobis habitantembr bernas,adoptaitfilijDei,fratresq} ChriÃi faâquot;i^', omniac^ illius falutaria nobis bona utffatres CbK pi er coharedes Dei ceu peculium poÃtdemnâ-
Summa: Solus Deus ipfeefl iuÃus,er tu3âÃâ^^ turn qui eà ex fide Ãefu:ac gratis quidem UbiiiP^ immenfa dus bonitate er mifericordia- ^^â''
Hominis. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;st
^fwcertaeiîiomnibuiqi Ucckparum paftori-^'âiÃodoribm t(c mini^lriffufcipienda, ^:^r obuiji âfnu ampkdendtt.Sdltcet,
Grutid Dei nos iuflificari, propter Chrijbum, P^fidemfolam,iibfqi operibus bonis, fide ÃihilO' ^'''usotiofiffidexuberantein opera bona , quæ ^W in uerbo (no pracepit: o- qu£ fiuntopera-^^'^ne Spiritus[andi ad laudem ^ gloriam Dei, ^â¢iiutiUtatem proximi.
Exemplum rotins negorij iuftificatio-nisKfalutisnoftrx.
^ingamus omnium iudieem Deumiu^iÃimun pro tribunals Ante iudicem aüare omnes domines, er hos'grauiter aceufiri impietatis, ^»jiiie, zr omnis confcelerationissadde er con--*â'â'igt;O' ideo damnationis popular i [ententiam^ Homnes autem nihil habere quod pro fe dicant, ^â^^ »budnunc reÃare, nifiut und omnes rapian ^'^''lt;id^upplicium, mortemq; aternam-
^iiterkm in hoc periculo extremo magnum iüu ^âS^alamitoÃÃimo generimortalium fpern , i--Pfâ« inquarn sternum Dei ftlium, qui ut medium VMerDeum cy homines ingereret fequefirem, amp;nbsp;norti coiidemnatos ab interitu liberaret:
incarnatiK ey homo fii,{lus csi,nimirum ut ue^ ^^^^Ihgi aemori poÃfit, in fife peccaia noÃra ^^^'f(tet,[uiqimortemdebita, commeritam no f bis
sa Deiadifîcatione tw mortem aboleret,çr f4nguintfuo 4 peccilii * Mret, et h^reda conflitueret uiu leterMâ Hoc paradigmutearhitrorfatis dilucUè exp tam intereelforis rationem,cr iuflijiciitioniilt;j^^' litatem. Arbitrer neminem non inteüigere,^bn' fluminterceÃorem: ac incamationem amp;nbsp;Domini iefu iÃud ipfum effe, propter quoi fW (emur.
Breuifsimæ quidam expofitiones iuftificationisi , , Deui gritUfutt nos tuHifi'at Z7 frf/«4f,ffâ^P''^' pter ChriÃum redemptorem noÃrum, quen r amplc{limur,Ãue recipimus:ex quideincefl^^ feuntur opéra iuÃieU , qua appcllMiHf of'^^ bona.
Alia.
Deuf noÃros morbos fanat, fed per ne^^, ChriÃnm, cuitu quidem pharmarum ey nicigt;â^ nip receperimus, fanitati nunquS rciUtuttnat'* fanitatem fequuntur opera fana.
Dem nosâiu^iÃeat propter Chri^Mf^t^f dem, qua mox exuberat in bona opera.
Omnesfummpeccatores,iniuÃi,reimoÃ^^ ettemadamnationK.
Solm Dem efl iuUm,bonus z^fanÃtUf ^
Hominis.
«î
'''ânnon pojfumufifuludmur iuÃieia ChriÃi, per I'M!« inconÃieiiu Dei iuüiÃeamur creientes.
C«m e«iin ChriSim Ãt uera iuüicu or heatit» ^âi^uifguM perfidem ChriÃum agnoÃit (Sâ aeà -Pit) «etinn in Chriüo accipit iuüiciam e:r ben-â¢'(«dinern.
Alia.
CbriÃi« è ccelo uenihaâfun iuÃieid nos induit, füiw mnocentià nobis communicauit: hde iuÃieU 1 fftijcoritm Deo paire appurere dMdebimKe.ProA ( hww iuÃieiam ««Cam habemutt.
(1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Alia.
jl '«ÃifuntÃdelfSjtjut diÃidunt defiutiiuÃiciit,amp;^ â^nofeuut feperfiolam Deigrattam zj- mifencer-diam Ãde in ebriSum faiwari.
lt; nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Alia.
,i PerEMangelium diÃimv/i iuÃiciumDei: hoc «ft, quo TO do homo reddafur iufius apud Demn.
1 'â(twautem eà omnisÃdelM j qui credit Cbriflo:
1 nbsp;nbsp;nbsp;O' K non aliunde uiuit nifi per Ãdem,M lege impie H âit.is peccatis caret. Omni« enim ^«i eft Ãde in 1 tiânfto.tà in perÃdlione legis,er per boc falKiM, 1 'n ebrifto ejje,eà et fidere, erÃrma Ãde bmre. 4 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Alia.
1 '«Ãi funttM,à Cbriftum per Ãdem reccpenmi«, itit immacHiatos ab boc Ãculo nos euÃodieri' 1*1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;f * tuns.
«4 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Deiuftificatione
mM.Chriütuenimiufluteü » into iudicii noSti' Summ ergo iuUiiuütcia Hei,que eftÃlM eiilfâ
Alia.
ïulîicid operum c^ legis,non eà uerä iuflià ii neepoteü conÃare coram Deo:fedfoltM ChnHf^ eÃueraiu{licid,lt;ju ad H earn ducit,ey
eapud Deum ualet,et quttn» qu£ nobis credentibus uùm^^
Heum apent. OJii ergo iuRicia operum abne^^â ChrtÃum fuam lufiiciam effe credit, is SpirituÃ^' Ho efl lUuÃratm çr dodm. Spiritus enm Ãn^^ docet,Chriliumm hoeuenifje in munium,fgt;^' fme^ afcendiÃe in cÅlum , ut fecum ad pitit^* ducat omnes in fe credentes.
Alia.
Per 'Euangelium uera tuslicia difcitur,cltist''' ram Heo ualet: CT dicitur iuüicia Dei, i}«te Vf^ iudicante fubfiHit, que Deo probatur,acffdgt; efl.hanc in hominibus non inueniri,Ãdes ipà Hat, GT facra Uterte teÃanturtChriÃum autea lt;^â tem iuÃieiam eÃe, Paulm docett.Cor.i.crlt;gt;â^^'^. manostat Ãc, ut noflra quoq^ Ãt,donata nobii^ Deo,
Aha.
Chriflm eÃÃdelibmiudicia,quHuxtaSÃfâ turn, non iuxta carnem ambulant. ChriÃm fâ*** his dûtaxat ludicia çr legis fatisfidio eÃ,iiid«* etfixo iamueterehomine. Spiritui obtemper^
Hominis. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;8ç
âOttUtfoUsfidelibtis. aaiergo credit Chriftum ^^efuim iujiiditinMutent et uit(im,K eà ChriÃi, amp;nbsp;Spiritum Chriüi habet.
, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Alia.
â Dtt4«l ChriÃi iuÃieu cÃ,ciuod ChriÃui iuÃiu ffonobw miuÃis mortuuf eÃ,ey (atUÃcit, er nos quot;ocenffs mnocentia fua abfolnit^ac patri reconci-^uit.Atg- h£c Christi iuÃieia er innocentia-,no â . hÃdaeÃper fidem : ejua Ãdes ex folo Spirttu ^deÃ, 4 nuda re creata: qua iuÃieia ey nos iudi fON Deo fumui'.ae reputamur. iuÃieia ergo Chri hornm eÃÃn Chridumfidere,iüiq^ infitü effe.
Alia.
indicia eà duplex: una iuÃieia D«, ideÃ, lt;{Mm Df«« approbat^er qnit coramOeo conÃÃe tepoteÃytiu^fjQffjff i^iidf purus eà er fandus, er trcorde operatur bontint.hanc donat Deus per j^Ãiim[number per Spiritum eins.
ybi Spiritus ey lux Bei 'm corde eà ,erÃ' f'^ 'm Opera erumpit ,erut ignis emicatac rclu-^tiinonquidemutperhuit^modi opera gloriant ippetamus, aut hominibus uideamuraut plaeea^ «Itu,fed utÃdem er iuÃieiam nobis per ChriÃim imatam exerceamus.
Altera iuÃieia eÃ, qu£ 'm externa conuerfatione fti eÃ, er coram hontintbus ualct in operibus er ittemonijs,quam Paulus ad Heb. camis mortiÃea f j tionem
«« Deiuftificationc tionem uoat, quirn innocenter er honeHè «iM lt;nbsp;do coram bominibu« nobis uiniicarnuf.
Alia forma iuftificationis. i # VollguSlum Ada;fcilifumusomncsjilijif^lt; ex peccatore [cilicet, peccatores nati : omîtes eri' , mus preuaricatores ZT hoftes D eiXaufa autei^^' nimicitiis inter Deum CJâ nos,peccatumerit-j. iam nenio erat, qui nos cum Deo recondite potuit, eo quod omnes eramus peccatores, d^ eulpse omnes obnoxij.
) MifertusnoÃriDeus,Ã.liu)n(uumunifft^ in mudum gt;niÃt,ut fragiU came circumdatus,ti'gt;^ te fui nos Itberaret, cr gratie Dei refiitueret-4 nbsp;nbsp;Qui concoeptus de Spiritu fanäo, ex tdrÿ'^
naÃitur: et tandem fefe pro nobis patri uoÃnsÃ^ mortem ofjirt,noÃrapeccataexpians.
f Huiustam immenÃbeneÃdj à DeoperChri^i exhibai annunciatio, ac predicatio, Euangebuti dicitur.
é Quodnihilaliudannunciatztrprédicat,iit^ quad Deus dedit nabisÃlium fuum,utnoÃer^lt;^ tetus. is neiira iuÃieia er innocetdia ellcorilt;^ D eo:huic uni Ãdamus,huic firma fide hiraxt^^â er ÃduliiÃcamurcrfaluamur.
T Hanegratiam er miÃricordiä Deiper ebn' Hum exhibits, tarn immenfam ,ÃÃdeli pedorett ceperiinus, turn Deum uercagnoÃemas : 9tigt;^^
Hominis» #7 ^aptpiiter nobler pientiÃimuf.
« In hunc cor noürum rapictur, ut in ea irdatt ^«ic uni pikiere, er coram eo innocenter ambul:t ftHudebmus.ne hunc tun henignum putrem un~ ?iMi» olÃndjmMjummopere cauebimuftpittiett^ tienterer lequo inimoÃrentes^efuicejuidnobis i *4 » inuntepatreÃue litum Ãue aduerÃm obue^ «frit
9 H« eüiuÃieiuÃdei,quam Deusapprobut: tr quieoramocuUsDei conliÃerepoterit, qu« ^^jHeicquiritur fine operibM:l'ei ex eu Ãquitur ^^Wioperum, qu£ opera funtÃu^ui iuÃieia ^ifi. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,
Ãlia forma Si confefsio iiiftifi« canonis.
^ EgoÃne, iudicet de me mundut quiequid ue' ^fgt;itonÃntio in carne mea iuÃicii, fed peccatumt ^^npeccaio [um mortutet : er uideo in pecato 'ââââ i. pcccatisq^ captumrfÃtotumgenus huma-^'^^e.Ãntio in mea carne me foUicitari, captiuari ^tapiitd auaritiam,fuperbiamMbidinem adut-^^^»märam, odium er inuidiam:breuiter, nihil ni '^^^ecatumfentio, fum peccator berdUus er dam «lt;11«,
* ^nfupermeeucogitOt quomodo toHatur pee-'ââit^ unde fit iuHicia etfalm per peccatu amif-Kwpfr leget at lex peccatu äuget, iram et mar-f 4 teilt
88 De luftifîcationc
tem peccdti, patten exafperat, conuindt tm (^ peccatorem,reum ^ternie damnationtitpertem^ citcor meum.aagetpeceatumt ^occidittne.mm inuenio tn eicjuicquäfoldtijiConÃUjIÃd,ren(' dij,out reÃeiUdtiodis.
3 nbsp;nbsp;nbsp;Qt^td igitur hicfÃd^quidbicremedij !N»f-gudm quiccitum, mà m [oio ChriÃo le[u, (^d n* ddexit,tnsi mifertm cü,cr[emetipfum pro nu ^^^ didit,Ãäui pro me mulcdidlu er pecaturndi (^ l'oÃid pro mnlcdiâo et pecc4to,ut me à mddido cy-peccdto redimercf.ÃajÃMcrucifixta, morning pro pecceitis, er rrÃuÃitntm propter mSiÃt^ nein nui.
4 nbsp;nbsp;nbsp;Hoc uno me [iifientor,hoc me confolor, lt;l^âgt;^ hicefi Dominus or rex mem, babens nomen t^ titulunthunc,c}uodÃtrex iuÃieiezx puds utef nt,qui mihi iuüicidm er pacent attuUt,mortis er peccatum aboteuit: qui pro me tulit dumM^^^ nein, quem in utemùin debebim Ãrre.
f Vidit me impiuin,errantem, auerfum i Dfââ; er [emper longius recedentem ab eo,er p»ÿ^ atq; nwriniirantem contra Dcumxaptuin, redH' uedum à diabclo'.me ut euern perditain atqs d^â mam queÃuit accenfa lucerna, me utÃbum pf^' digumatq^perditum ingratiain recepit-Sient^ Kattheum intelonio, Zacheum in arbore,amp;r trolum magone uidihagnouit, atq recept-
6H^
Homints» nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;g^
« fîuÃK me 'Eu4ngeliuin,kfu ChriHidoólrtna, certificat, lt;juod proponit mihi hunc kfum Chrism a^numDeiunmaculatum pro me paffumter mnunciat,nie eim paS^ionecy morte hberatumî ^oric,peccato, lege,diabola e^ infiristme Deo pitri reconuliatumper eiuifangumein,ac tranfa ^'»um in regnüuite, luftideacpacis per ChriHu: ^c effe filium Dei: Deum el]e patrem meum, Chn h-nfratrem, ç^ me cobieredcm Cbriüi.
quot;^ E/ï enim tnibi Chrijïus ueriu Deuf lt;^ homo, «lt;((1«, iattts,^- donatus:lotus met» eü,e:;r ego e-^^fw.perhsme Deiis,t)wvs eftDeus,pater nifc' ^^cors. Hi'c Qhrtjltts mihifua paÃione, morte er ^cfwredicmcpepcrit cy promeruit iuÃieiam zT P^cmeternä, regnumq; aternurntfatisfecit legt, ^^hiekttit ^ amouit i me peccatum, iram Dei ^ Sortent.
â Q»« omnia fide, feu per fidem,fiuc in ipfunt Cedent, mipfo Chriflo ïefu fide apprehendo, CP ^cnco.Qhrilhts enim fide apprekenfus er in rtw ba âââtMf.fftlMiïtCWmea,meéiÿ iudiificans: propter âl'ctniusiiciam, feu Chriéum fi.deapprehenfut,t, Pw me reputat iudunt, erdonat uitam eternam. s Et c^uii Chriüi» fanguine fuo me ab omnibtu feccatu mundauit, fua gloriafifiima uidoria mor ^cn(uperauit,legem cruciaffixit: certo nunc ÃU' i^gt;iramD:i placatameffe , z^meei réconcilia-f f lunt
yo DemÃificat/one
tumperfiliuWjUt nihil ampUus iuriigt;tyrMiiA dominijz^ aceufitionis m mc hlt;}beant,lex,Si' than, peccatumcxtnonicertMq-iam fum,inti ciiptiuïtdte in Itbertatem, de morte in uitinh^^ feccatoin iuSUciS effe translntütZj- me polHnnf uitarn in (umma gloria,pace er gaudio uidurU' to 'Edergo Chrflu! fide âme apprehenluf,»' vicum feutum er rcmedium mcum contrauim CZ terrores hoflium, legem,peccatum er mortiUâ^ tut in hme nullum ius accufandi,d.amnandi er W' terÃeiendi habeHt,quia ueritaf,iuÃicia et uiti t^â it a m meejuoq; eiM uerito^duÃieia et uita meit^' omniaqu£ehrten Ã(nt,cr qutcunefi habet,mil» communicata er denata funt,per fideminipû*' huntfîhabeo,habeo mecu, uiiloremlegif.fttd ti,mortis er diabolnqui tills omnibus impent gt;nbsp;«* nocerepeÃint.
»1 Is confolatur me,er bene me Ãierare iuidt inquiens,er me aUoquês dukiÃima hac uotet Co» fide fili, remittuntur tibi peccata tua. confii(ââ' go uid mundum : uenitprinceps huwmunH^f^ inmenon habetquicquain : hodie mecumerist» Faradifo.ego [urn agnus nd,tollens peccdtamn»' di.qui credit nt me, etiam fi mortuus Ãierit,ui»dâ tteinte ad me omnes, ere.
tl I« hunt Chriftü lefum nd filiu eu credo,lt;»^^ (5 denata fuut pcccataier quæreliqua [nattig
Hominis* nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;pt
««me meMa mihi non imputantur,propter fi^ iem inipfum , er t^uiamihi peccatum remijjutn f^c credo, 'Ergo in me nihil iurii habet lex, mors, Vpeccatum , qua perhunc Chriftum abforpta (ant: neep me deuorare poÃunt ,quia [um in C hri flo.
« EHautem officium Chrifti,melaborantem in ÿwitu peccaticr mortis,in agone iuuare contra igt;ec,ut etiam in me uincantur,non aliqua me a uir tute,fed uirtute Chrifli, triumphantisin me per uerbumfuum,utdominetur Chrifluspeccato CT Woftij nonfolum in[e, fed in me quoq^.
* Hfc eft mea [umma l^ticia, et maximum meu gaudium,per Chriftu [ciUcet fraglos er uiilos ef[e ^oH(s atq- tyrannos meos,eorumq; potentiam,^quot; tudnipfum credentemab eorum oppreÃione Ube ^utum,perhuncpoenam peccatimei [ublatum: ut iumfummacumfiducia hiÃehoHibusmeis infulta tepoÃim, zy dicere,
V 'Vbi efl quit[o uidoria ue^ratagite ubi e^ Ãi' nuim ue^ertliic eà te[us Chrifim filius Dei,[al-gt;iatormeiu,inqueego credo,quie{l mihi natus, flt;tf[iu,cruci[xuf,mortuiu,cr refufeitatus: qui ut Ueruf Deus et homo potens, difÃoluit opera ueÃra, (otriuit caput tuu[erpes, te legë abrogauit,te pee titumdSnauit, temortem aboleuit,te inÃrnum ddlruxittis te Sathan captiuauit et umxit,cr om~ nia
5X Demftificatione
nia mala conculcauit,captiua duxit,(^ tYiuwf^^ uit de uobii in femettpfo.uos uicit,^^ ue(iram pO' tentiam, dominium er tyrannidem ita cojreffti^ nihil ampliiK iuris in me habeatis, ut mihi c o^' lus ircdcntibus in ChriÃum non poÃiM amçli'^ nocere^
16 Idea pc ÃatuoÃici t pm peccator mdxinufi peut lexme aceufdtytamè ideo nö depiero.iiitoti^^ nwriaTyCiuiA Chriüus uiuit, quieü luüiMO'^^ ta mea £ternii er cceleÃis : in lUa iuÃieia C «'*'* nuUu habeo pneatum, confeientia er mortem-»7 mhil etià me mouèt minæ er terrores tiejitt-^tp htee iuÃieia perfidem mea fifia nondu efi fd ft(la ,neq^ penpbilis,ideo tamè no deÃteroÃei ^i^® monÃratmihiChriÃum, quo conpdo.hoepir^'! prehenfo ludlor cuin ignitis telis diaboli, amp;nbsp;â*'â'ï mor per figt;em contra fenfumpeccati,Ãatuenspffr dam iuÃiciam mihi^paratam in caloSum quUd'* bic iudus, iu^iicia mcipiente ,er meaÃe eriiâ^ contra peccatu,er expedo cofummationem (lt;f' fidaiuÃiciteincalo.
18 Sumquidem peccator fecundum preiPeni^ uitam,er eins iuÃiciam,ut filius Ada: ubi aa»!^ me lex, régnât mors,er tandem deuorabit me-lp Sed(upra hancuitam,habeoaliamuitamgt;^', liam iudteiä, quie eà lefus ChriÃus Dei plius t ^^^ nepit peccatum er mortem,fed eà iuÃieii er ââ'^ etern^â
Hominis. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;9j
*^(^ni:propter cjuem etiam hoc corpta mcu mor ^lt;â'i'm,j'epultum,cr in dncrcm rcdaHum, refufcita ^*(«r 4 feniitute legK z^ peccatifÃmulq^ cum jÃi-^^^Ãnäi^ietbitur^
â° Sut» mim baptifätut, ^3â per r.uangelium no ^^iiKaicommunionem iuHidie er uitte te^crn£, *i ffgMum ChriÃi, m ejuo mea confeientia ueejuie leihubinuUi lex eft,fed mera remiftio peccatoru, P^^^tluitfdttticittftitlut, er uita itemti.
*â Nofo »rfç uos tyrannos,duras er crudelcs '*4flor«,irt confeientid mcu regnure-.ftquidem ca ^^{titszytemplumChriüifilijDei,qui cA rex ^^!lici£er pdcif,ctc dulciftimiMfaluator er medii *âgt;^tmiu.isconferuttbit meiim confeientiam Itetam '* P^cdfiin fond et purd dodrina Eudngelij, et co ï^ttione «ew iu{licite,qu£ eftChriftus cruciftxuSt i^'i^opprehenfui.
** h te ergo lefu Chrillc,ftli Dei, rejficio et co-fioiqui propter me ftdas es homo,pro me paft ut, ^^Mcrucenwrtuusjfepultui etrefufeitdtus : inte hiuminquimoculosercor meum ftgo,quifedes «fi totemm Dei pdpris : cui omnia funt jubieda. ïâif! medidtor et propitidtor meus, interceÃor,re euncdiitordmpletor legis,et fdtisfiHdtor, tuftifi-eHorzr fdludtor.
*5 T« duleiftime ChriAe, es iuAicid med,me iufti ^MsibentdiAio med,mebenedicens:uitd mea,me uiuiftcdtis:
94 Dciuftificatione uiuiÃcdm'.grtiliit Dei, Deunt mihi recondUtinà ecelum meum.ddns mihi uiUm aternü.ln tetnnà Ãro peccatii mea, mortem, maledidioncm ; v lt;gt;âlt; nia mala (jux me premunt : c uieiÃm iufticiavi tult;im,uitam cr benedidioncm, a -ein metnnl^â ro . Omnia tua,mca[unt : zx omnia mea,M funt.
14 Etquiacer.to fcio,crcredo,ChriSlume[^ feiuüiciam meam ,ideo eiiam Chriilut j^mUi fua in me uiuit : operatur in me, potenter efficti eH, Ãeitme ex animo er cum gaudio obedient tern,, obfequenum, promptum, paratum erno' luntarium ad opera uocationis meie,cr chariut^ erga proximum.
2f Pofiquam enim ChriÃum fide apprebenii, penpfim lufim fum:boc cfldufliftcatut à pecclt;tiogt; liberate à morte, diabolo er inÃmo : tunc bi» tipio bene operari,feu bona operaÃcere. dUigC' re Deum er proximum, inuocare, gratiteiagt-re, pradicaretlaudare Deum,beneÃcere c^'à Hire proximo ,Ãcio rneum officium fedulo er ligenter.
xG Kac uerè funt bona opera , qua ex fût fiuunt :fed non infirmant meam fidem,ncc ornant , fed fides mea infirmât er ornât bac bona opera, feu charitatem. nulla enim opera botta funt fatisfidoria , neq^ merentur iuHifci' tioneV)
florhi'm'so nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;9^
tienen, imè ejft} feiiuuntur.
»7 Eft ergo Cbrifttani uititprtM fiducie m ^tum per Chri^lum.e^ innouatio uitje in Chri~ ^o,(iirniiq^ mortiÃcitio.Chriflianum enim effe, t^nouum hominem effe, gut uerum Geum agno-^w,huic uni fidit : in huneI^erat.hunc fuper om^ t^iamat, cui Deus eà ornnta, guiiuxfa Dei uo* ^niiMem duee Sptntu uiuit- Turn etiam Chriili41 tuuneffe^ejl ÃruumeÃe ChriÃi, iüi fidelder fir' ^ire, mori peccato : non figui afièdlus carniJf Ãfiubnegure, innocenter inChriÃo uiuere, »8 Si enim ChriÃiÃumus, uoluntati eins Ãu' iebimui. Voluntäf etus cH, ut lüifidunnes, di' ligimui proximum, pure ztr innocenter uiudtnui. ^ecet enim nos, gui ChriAuni fumits, ui Ãmut Mùhomines,noua cre^tura in Chrifio, utno-^âitnuiuiimusuttiim : camidebemui mortuieffe, vinonami poÃhue, fid Deo uiuamui, per Chri' Hum.
19 infiperper Chriüumliberutifumusilegt,i tlt;iileii(iione z^ diimndtione legis,dum ipfifieHui ffl pro nobis mulediUo , emei fiilicet affixus, Mnutlegemnon fieumus, fid ut nos dltenus fi-»uis,nempe iUius gui 4 mortuis rcfiirrexit,ut fiu~ HficemusDeo : ut omnu que legis retenu fint, ^iritu zreharitstte dueente fiehimus fiionte zT biUriter.
Triplex
5«
De juftificationc
TRIPLEX ESTIVSTICIA.' Cluilif, Phari(aicit,Chrt{iiMi.
Ciuilis iufticia.
Ex Deoeüconjiituta,aci pacem c^honefld' tem inter homines conferuandanr.qua legibus,M' rizj'mägiÃrdtuifatisÃcimus. non faluat corntil Deo.no eSi data ut iuüificet,fed hübet hic[uit(f' renumeritd.
Iufticia Pbarifaica, feu exremaf
E/ï iuüieid legis,Ãeu operum, ex obÃruätiott mdnddtorum Dci,(ecundu Uteram inDealo^O' quic etiarn non iuftificdt,nec dutd eà qult;epoÃtiii' flificare.
Lex enim duid eÃ, ut decldret hominip(Ct'â' td.imm De^horrendum iudiciuin, z:r itd »^â^^^^'^ (dt dd ChriÃum, ç^c.
Iufticia Chriftiana,quæ coram Deo ualet»' LÃipà ChriÃus.Ãcut in quit,Hià dbundduin^ iuÃieid ueÃrd plus qudm Scrtbdruin zy PhdriÃo' rum,ere.
Hempe, fe eÃie uerdm noÃrum iuÃicidnt'.q^'r diuseil nobis d DeoÃdpientid,iuÃieid, fdnâipt^' tio er redemptio:qui pecedtd noÃrdpertuÃhff dolores noÃros portduit, cuius UuoreomnesÃi^^ ti fumas.
Lum iuÃicidm,qu£ eà in chriÃo,nDncoPÃ^ quimur nià per fidem in ChriÃum : quu (^^
Hominis, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;57
nut tfuutjuicl eÃet habit ChriÃiu, iuÃici4nt,uiU tttrnam,c htriditatem regni eoelorum.Sic etii ut(unlt;^ pater habet, Chr{iifunt,z^noÃrain (^briÃotquoniam qua ebriÃM habet,no{lrlt;tfunt, C lofi« iUe ChriÃiu naÃer eÃ.
Sahtamurergo iuÃieia Ãdei, quteeà ChrtÃut, i4e apprehmftu. ChriÃut enim eà iuilw,iu{liÃ-(minos à peccato.EÃÃluator,quia in [olaÃde poÃi^-fufeitati ChriÃi ommsfaluamur,
GRADVS I V ST 1 F I-eatianit.
Omneshomines efle peccatores.
Totumgenw mortaUum piccata eà obnoxiu, ^w«o bominfs funt piccatons. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;/
in homine nuüa eà iuÃieia.
^^oniahominüfidla funt corrupta, at^ piccata^ Wtnj er uoluntoi noÃra prorfut cà impura, Null« noÃrum Deu requirit, fed afÃÃut noÃros Ãqumuri
OwnejopwsDfi uilprorfMnt^igimut,nelne-i^igtnterUcimw.
^fUM noüium quiequam boniÃuÃi er ueritxtr' ett,
^®t«ö nihil nifi peccatum iÃ.
^ono nihil nifiearoeÃ.
g Homa
DeiuftificationÃ
Konto Mi^ deditut eü peccatK.
Konto propenfu^ eüad maleÃciendunt. Konto nihil nuditatur, guim (juod mulutn c^-
â Vndefumus pcccaroresSâ
Ex Adam omnesÃäi jumu^ peccatores,lt;lllo^' ^uotex eo nafcintur,peccatuper Adainmu«^'*'^ ucnit,et hocpeccatum originalemorbufeU- ®« pecc4tu,ciuodperAda in mundu introijt,in M' nes introijt, ita nt ontnes peccatoresioflituef(lt;gt;^' 1« Adam tamjuam in radicednÃili (^r norH' diÃdifuntiu onnes.
Malum nond natura Dei, fed à noflra mtwt profidfettur.
âBontint condiderat Deus hotninem t Ãd hont^l^^ inobedientia,malaq- cupiditate fuperaW)«^^ nitatenonperüitit, fed fuapte culpa exd^^^â unde mine omnis maUfetnina.
quot;Peccatu Ada in ontnes hommes cffluxitG'f^'ii Adam omnes homines in peccatum coniedt' _ Bil igitur peccatum ^nonfolumÃatuttl^S^ tranfgreÃto, fed ettam ipfa innata malicia Cf fâ cUuttasad peccandum ex Adam,originale Cfquot;* redttarium.
Quid fcqiiitur peccatum?
Ab homme eil peccatum er mors.
Ab Adam peccatum proÃdum eütGT nors. Situe lUe petcauit^çy ob peccatum morte nd'â
Hominis. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;»y,
ftc nos quoc^ peccantes in Wörtern incidiwut. ftccuum etrnors ab homine, non 4 Deo,ceu auto re primano, projicifeuntur.
Morimur nonUeiboni culpa,[ed noHro walo Ki-tio,
^ceceatipoenaellwort.
VWwoKfft, ibiefi Gquot; peccatum^ ^iemortiomnesobnoxij fumm, ^sceatummorsanimifeé:.
Per Mam omnes homines peeedtortf, ^ morte di gni df^j iamnationeÃili funt, ^(ceatum ejl edufa malorum.
Ex pecMto nihü erit nobKftipendijii^udm aternd mars.
Ptccdtttm ^ ifiors per Adamum in orlem in^ treijt,
Own« homines funt pecedtoresi er ex pecedto mortiles.
^ ergo exordium pecedti non ex Deo ,fed ex ho ninexo^ uno,fcHicet Addmo,ex quo uelut in^ ftda raiice malu progreffum eil in omnes bo^ mines.
Vp de eft peccati agnitic? Ex legt.
Etx cfl cognitio,aut iudex peccati.
Eex cognirum reddit peccatum. {edtum^ Efx oflendit peccatum, et nos nihil effe quam pet Eexirgin operatwr.
g » Aceufat
DciuÃificatione
too
AccuftttrttnfgreÃores,adeocii damnat, OÃenditomnem concupifetntiam humaMm^tt' catum effe.
tumpt,
Pcrlegemproiiturprteuiricatio, qu£^tMilt;^ legen Dei.
Per legem traducitur immundicid camif.
Per legè cognofcimus^omnes a^èélm noÃrofft^' cita eÃe,
item omnia conÃlU ç^Ãudia noÃra, amp;opeti' Ex lege cognoÃimuff quam pnui, ejuam comif^ fumM, quantis peccatesobnoxij. planei^oi^^ boni in nobii eÃet^r fic per legem ddmM0b Zrreifimutt
Homo non poteà iuÃiÃeari lege, Uemofit legeiujius.
In lege omnei fumui mortui, VexnoniuÃiÃeat,
Ex Ãdis legii nemo iudiÃeatur, Vnde ergo falusï
A' Deo,nonänobifJgt;onumfalutis.
Ex gratia iudiÃeamur, non ex meritis noÃtiS-Merita noüra damnatio,iudiÃcatio gratid. 'Vitalt;eternd datur ex gratia,non ex mérita. lieritanoÃra,mi[eratio Domini. , .
Hominis. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;wi
^^ÿ^itttio^lt;tti£,mlt;tior multitudine deU^orum, womnü inChrifta.
^^ per fidem in ChriSum. nbsp;nbsp;-luÃiÃcatur nifi per fidem ChriÃi. '*'«iiÃgt;ofttio fitlutii nüÃr£ à Deo quidem, fei Po' Chridium.
, Gur ergo dam cft. Lexf
Worb« oüendtt,ut ad medicum conÃiginnu^.
'ât iituM gratia qu^reretur. ''^*i»mnmdQ,mittit ad Deum iuÃiÃeantem. ^latied ad impedienda peccata, ad cobercen ^MtranfgreÃiona.
**'* eUftdagogia quidam ad iuÃieiam.
^« «on (olum oüenditpeccatum.fed etiam cetm--f(^dadchrtflum.
^â»X« ad quarendumauxiUumjerfolatiutnt opudehriÃum.
^^x data eil, ut declarethomini peccalum, irlt;lt;»« Dri. horrendum iudicium, er ita manuducat ^Chriiium.
Lfx cohercet et concludit tanquam in carcere in^ ionüof,lt;trguit,bumiliat,perterrefkcit: erpe bwnili'ijio5 er contritot, cogit af^irare ad fe^ ^eniUudbenedidum,
^xhabetfuumprafcriptummodum,temptK, ZT f^n(n,u(lt;^adchriÃum.
g ? - âEuan
(ox DeiuftiÃcadone Euangelio rurfus crigun tiir mentes lege perterritr.
pM^ngefiHW iÃumiiut,uiuiliclt;it, confolatuï ^^' rigitpauidiismentn.
ruangcUum eà reneiatio Ãl^ Dekor cogniùo^^'
iuitngeltum docet nos per Chriüum iu faluari,
l^MngeUj doUrim docet remiÃionem f(^^^^^ rum gratuitam per Chriüum.
PerBuangelij dodrinam conculcaturdidbohifr flruilur eiiu regnum,eripitur ei lex,^«^^'''^^ ^ymors.
EuiingelM fetalisdoürinitt eju^ dMMt lt;âquot;''^ iuÃieiam^or folam Chriüi prédicat : (J 'i^^^ cum ampleHunturi aÃirtpacemconÃit^^â 07 omnia bona. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,
Euangeliu eà doélrina gratiie or falutis, ^i^^ firt omnia bona Ãintualu et corportbit '''** pe remijHonem peccatorum, ueram lujH^'*^' pacern cordis, ox uitam atemam.
/offert lucem or iudicium certum de omnAvi Ãrinis, or uita: genenbuf.
Confirmât politiam or Åconomiam. Extirpât doÃrinof erroris, or feditionif.
Hominis» , toj ^f^îHtncficiitT)ei,0-amorêerglt;(nos in Chri-amp;0,
Qijidquxfodifcriminis eft inter Legern amp;nbsp;Euangelium^
Lfx a^jvrt ptccaltt^EuMgcltum aujirt.
Lex reuelat (^ auget peccata, BuageUuw promit tit remiÃionem peccatorum.
LtXafÃrtira Dei,Euangeliu aÃvrtgratidm TieK lex aÃirt peccatd,E.uangelium aÃtrt iuiHdam, LfX furbdt confcientiam,Euangelium confolatur^ LfX occidit,^ult;tngelium uiuiÃcdt.
I« «Ãirt inÃrnum, Euangdium afÃrt regmtm cakjle.
Qliibus autem continguntî Solis ^ieUbuij^ut ChriHum acapiunt. Cbrifti« cum beneficijs er Ãluu faa dccipitun Sola fiele opus efl,ut accipiaf Chriüum. Sola fides eü organum^que aedpitur Chrifiiul Oportet in Chriftii credcre^ut bénéficia einsÃua-^ ris,
ride in Chrillutn,eontingit nobis iuüicia er falot'. Quiebri/}« perfidem hiebet Js etum habet DeS, er fie perpefjam uitam er falutem.
^brifius aedpitur er inférieur nobis per fidem. Fide wer« ChriÃus in cor redpitur.
Vera fides ex Deo eü, per Spiritum fanHum in torde credentium excitata.
8 4 E4
lt;04 Demftifîcaüonc
Ea fides iuflificat, quit apprehendit amp;nbsp;Pâî Chrifium. Qgi fide apprehendit Chriäum ; i iuStticS coram Deo.
Quidfocit Mes! tides in Chri[ïum,figat legu terrorts. tide ueniente,non (umm fut padagogot tide prit finie,lex non habet locum, tide in Chriftummorimurtegi.
tides efficitfiUos Dei
tides fola.Chrtdi bénéficia apprehendit^ tides unit noscum Chrifto.
tides iuHificat fine lege.
tides adharet e:y- nnaur promifiione.
Sine fide omnia nwrcifira.
Sine fide Deus crû hnfius nihil profiunt.
In ipfa fide Cbnflus adeft.
tide fola fallt* mtir.
tides nanfolam iufiificat, fed Cf filndt. ' tides impetrat fiiritum, legis impletorem.
Sola fide Chrifti iuftificamur. Impius per filamfidem iufiificaturapud Datt-New iufiificatur,nifi que iufiificauerit Chrifhif' Non ptteceptis,fed fide iufitficamur, gratis-' lion meritis,fed gratuita gratia iuHifieanwr. luHificamurgratia Dei, per Chrifium. (t^â tidegratif iufiificamur. Sola fides Cbriüi iti^v â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;luÃifieaiidt^
ââ^i/îradoNK «Wiicit.
Hominis. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;107
prindpium er Ãncm,griitufibi
,mediutn er finis.
^ioloChnÃo iuftificatur impius.
â^fih Qhrijlo iusitfictstio.
Æ Â«Iw perfidem in ChriHum.
^âIwornnKinCbriffo.
^«Ãit fitliK fine Chriüo.
^âIw Chriftusfufficitadfilutem.
^'w Cbriflo apud Deum nuüafalM eü.
^^lt;i^iiüeifiliMmur-,per fidem.
lurticia à folo Chrifto.
Wid Dfj Chrijius eji fidehbui.
^®I« Cbrifli« efl iufiicid nofira,er uittl.
^Iââiili«f/1 perfide er eeterm iitdicia nofirä.
^o^ieii no^ra cd CbriHm fide apprehenfus.
^i^iHuf efi iufUcu er uita mea, lt;edrnlt;t er c«fe» ë.
f tristuj m corde per fidem apprehenfut, indicia nodrit efi.
Wfs foh,folum lefum Chrifium ipprebendens, in flilicit.
^flitii^umgei^ efl cceledner pitÃitu, diuim er eterm'.quim non hibemus, fed è cÅlo itcci I pintut ; non ficirnm, fed fide apprehendimus.
g f H£c
lt;0(5 Deniftifîcatione n^ciuùicMeü ChriftiK^quifoins e^ BO^H^ Dfo iullicia.
C hriüus cjl ncamp;rd reconciliatio,iuÃiciit}plt;ix,i»gt;i er faills.
iuÃieid ChriÃi noÃraeÃ.
'Vitci^iuÃieider falw, funtinfolo ChriÃo^ifu^^ tnino noÃro.
Solus Chriflus eà uerdnoÃrdiu?iicid,perÃi(^â CkriÃus eà medidtor,fdtisliflor z^ iuÃiMW^^^ perfidem.
Verd iuüicid eÃperfolamfidem in ChriÃum-iuüicid er Uitd eà in ChriÃo abfeonditd. OmnesperChriflum iuÃificdti fumus. JpÃti^ efliuliicidnoÃrd.
luÃieia Chri^idnj,qu(CcordmDeo Hdlct,(ÃÃ^^ Chriflus.
luftiqm?
iuüus cÃ,ciui in gratid eÃ.qui fidem habet', luÃi fumus non noÃrd,fed D« lu^licid. luüus eoram Deo eü,quicutiq;credit uerio Df^-iuÃifumus in ChriÃo.
iuHus dicitur, qui propter ChriÃum npi^^ iuflus,er dmbuldt in pm Deiuoeatione.
liiÃi hdbemur corum Deo, perfidem lefts (^^^' fii^
luüas eÃ,(jui credit iuÃificanti Deo. luÃifumus coram Deo, per Chriäuntgt;
laÃt»
Hominis» nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;107
I«^«J ell,cjui fiddii eÃ-.^j is no diu ndc duit, nifi per^dtm.
Itói [umusiuÃicia. Dei, qu£ eà filins dus. luftifïcati faduntbona 0^
Offrit bonu [uni teÃes Ãdei, non edufu [du-tis.
quot;^om Optra non [uni prohiber, da, fed fiducia in opera.
^peranoniiiÃiÃcant.
^'bUiuÃiei^ eonfequimur noÃris operibus.
^penbonalunt, qua: ex Ãde per charitatem in proximum Ãunt.
Eon,j Optra ad mortifications noÃri pertinct, er lt;^^itruitutcmproximi.
^foximus mdiget noÃris bonu.
^pen bonafuntÃudus fpiritm.
Siwif dua teÃimonia uiuentis intus fidei. ^pefdnuüa fatisÃdoriafunt.
^perabonanon merentur iuÃificationem, imo oamÃquuntur.
Offrit fine Ãde quiecunq; ,peccdtd funt.
^traqh£ exÃdefüllt,placent Deo.
^perafunt figna iuÃieia: er fdutis.
Operibus redditurfuamerees, non quidem meri^ ta, fed ex gratia er diledione promiÃa.
Credent
108 Dciuftificatfonchom/niS'
Crtdcm Ãdt bond operd,(}U£ Deut pr£c^Pââ''^^^ ut mercatur bénéficia Chrilli,fed utfi^f ^^^^' pta ne abijciat. Qui enim peccatis (eruit»^^quot; Ãum abijcit, cjuem fide accepit.
in fumma: iullificatiperfidcni,Ãciuntinttgt;igt;f^^, fuo multi boni operi,ï pitre ipfis mini^^^â ^* des enim iuüifiationis Dei,non efires nof^ in nobis,fed operatur per dileHionem, Ã(^^^â pen diledioniit ijult;e diledio habet rMSHtif^ tionem,propter DeipromiÃionem.
' Solas Deus nos iuüificat : fola iUa fide, ^ut in liâ^ damento Chrifium poÃidet,zr pofiea per du* â ritatentefiefficax. lilt;ec enimfides uiult;t,pidt bom opera.
lafiicia affertores, hofies habent. Promittit Ago Chrifius a/fertoribusiufiicu, regnum («in' runner uocateosbeatos,s]uos mundusntni' bulones cr fceleratos execratur.
FINIS.
OCM ÃOO^Mtdlî