Teftimonia
SACRAE S'CRIPTVRAE, tumuererum acrecennum
Dodorum,
Chriftum eflè noftram lu^ fticiam:
ITEM,
Q-VO'n foIusDeus per CHRIST VM quot;os iuftifiect : qui ideo è cocio defcendir, â^in miindü uenit,ur nos peccaro amp;nbsp;mor 'i obnoxios iuftifi'carcr,acfaU uos facerct:
®°lt-ECTA PBR LBONAR-dum Culmannum Crayls-heimenfem.
®ASlLEAE, PER lOAN-ücin O^orinum.
tE0lS[^:^2)VS CVl-Ritmus loanni Oporino
Alue plunmu Opo nne chan'Ãime. Ac cepi munera tua læ^ nfsimo animo, pro quibus tibi ingétes gratias ago. Et quia
iuxta comune prouerbium,manus Wanumfricatïideo munus pro mu ncribus tibi offero,ne firn ingratus» ^abes hïc teftimonia facræ fcriptu â^btum etiam ueterum atqj neoteric wrûTheologorûfenrêtias, chri, U T v M 1E s v M crucifixum cflc nofttam iufticia,de qua re turbulê^ 1 'ïiameftdifputatio. perpaucienim [unt,qui,utiuuenes Theologi,ucre 'ufticig definitionem norunt : neep iquiddeiuftificationis aiticulo dogt; fend urn fit, fciunt. Adco iuuenculi 'heologi iam cathedrasoccupant, ^w quod fill's lub et, dicût: nihil hic a a niCi
nificlamorcs, calumnias 8finuedi uas proferunt,fine ullo auditors re, fpeóu , ex magna animiaccrbitate odio QC inuidia : qui utnon g1oriam Dei,ita nctp ettam Ecdcfiçædifica-tionemqugrunt, fed uctrcm,fua in* ,quam quorum. Vnde etiam illa na^ fcitur uulgi fecuritas, pcrucrfaliO/ minumuita,contemptus uerbiDei Ãd e/ufdemminiftroru, 2lt; rede qui dem:quia,ut funt prophete,autfa/ cerdotes, itaplebseftiamp;itaoftcn' duntur Só corrumpuntur turn cnæs» turn rufiici .in fumma,omniaiam languent, omnia frigent, turn cha-rit3s,tum Hdes, ne dicam Chriftia' na, fed politica: nulla fides,pietas^ nulla eft. Ideoretinenda eft nobis la na dodîrina,prefcitim de iufticia iU' ftificante 6C faluante, qua conftare poflumus coram iudicio Dei. Papi fte illam plane nefciunt: noftri nout Schuuirmertj illam,Dei inquam iu/ fticiam(qupeft CHRiSTvs lESvS «crus Deus Qi homo, paflus, mop tuus»
tuuSjS^refufeitatus, fide apprehend fus J à Deo pâtre nobis fallus iuftû da)adimcrejobfufcare,ôôfalfareuo fe, qui nefeio quoi iufticias fingut, j homines inconftantifsimi. At no-' his folatio eft c H r i s t i prçceptoris j âîofth prgfagiû,qui hæc omnia prç^ i ^gt;xit futura. turn etiam uirilIeDct
! ^fuerendifs, D. Doctor Martinus ! h-utheruSjpia 2lt; perpétua memoria '^'§nifsimus,preuidit,admonuif,do ^^hatq? prefcripfit: addeetiamD. â¢loftru Philip-Melanthonêdiis tur^ huWs rebus atcptcmpoiib.pluri^ ®â*n affici mocrore.Sed quid fitfni ^'1 plané.tantuemendatur mudus, 4^antuludei têporib.Hieremie pro P^^f?» atq? etiâ omnium propheta^ ! â^uinJdeo nobis diu nodiu^oranx j ^}^ii,utDeus omnipotens nos in i hdeamp;uerboeius conferuet, nosqj j P^ChriftafiioSpiritufandlo con*
1 hrtnet,quo perfeueremusfortiterin
1 hnemufqj uite noftre, SC faluemur: ^nien, Norimberge, lyjy.
aquot; 3 TESTl4.
TESTIMONIA SA=
CRAE SCRIPTVRAE, QJO'D
Chriftus folus noftra falus»
^nef.3.ïpfuin fernen muUerii con-, terct caput ferpcntii.
Genef. i6.1nfemmetuoient'^i' centuromnesgentesteft^-^fa. 49. Dedi te in lucemgene tium, ut fisfalui mea ufij; ad extremunttttn. Matth. i.Et uocabis nomen eim lefmn. Iseniin faluum Ãeiet populum fuumipeccatis-Luc.a. EuangeUzo uobisgaudium magnum, ^uia natus eRuobia hodie feruator, quieà Chti iiua Dommuafm duitate Dauid.
lo.i. Ecce agnui Dehquitollitpeccatamudi. Ioan. 3-de enim Gent dilexitini(dum,utÃlium fuum umgemtum daret, ut omnis qui credit in eum,non pereat, fedhabeatuitam teternam.
loan.4. Pater inifitfiliufuu/aluatorèmundi.
Joan.14..Ego funt, uiaueritas zr uita-Hemoite nit ad patrem,nil} per me.
Rom.8.Etenim quad !cxpr£sdareno poterat, ea parte qua imbecillif erat per carné, hoc Dem propria
7
pr0(gt;xio filio miffo fiib /pede carnis pecedo ol^ noxiit prlt;eÃUit,itc de peccato condemnauitpec-utum per edmem, ut iullifieatio legis mplere' turmnobis.
j i.Corinth.t.lefm ChriÃusfrÃMfitUnobis 4 Deo {apientid,iuilicid,fdnilificatio et redèptio.
1 nbsp;nbsp;i.Cormth.3.A.liuiÃindamentum nemo poteü fancre,pr(derhoc quodpoÃtumeÃ:,quoded
â ic[ui ChriÃuf,
A{l.4..i^on eà in alio quoqua falui. Nfc enm
â ^bii nomen eà fub ccelo datum inter kommest
. IK guo oporteat nos faluos fieri.
cdoan.c.'E-tfanguis lefu chriÃifilij eiiM emun' iitnasib oinnipeccato.
^â¢\oin.i.Siquispeccaucrit,aiiuocatiihabemtis âpudNircmJfpim ChriÃum iuÃum. Ef ipfe eH ptopitiatiopro peccatii nofiris,non pro noÃris Mem tantum ,fed etiam pro totiui mundi.
i.Iodn.j.Et fdtis quid iüe apparuit,ut pecca.^ U noÃra toUeret, Oâ peccatum meononeH.
, 'iAoi.^.Adhoc apparwtplius Dei,ut dijfioluat apcraduboli.
, nbsp;nbsp;3.104.4.1« boe apparuit charitas Dei in noois,
tpAifiliumfiuum unigenitum miÃt Deus in mun
â iiim-,utuiuamMper eum.
sAoan.s. 'Ethocefi teâimonium, quod uitam tlernà dédit nobis Dew, et hiec uita in filio dus a 4 eft.
8
fff. CjKi hihctÃlium, habet uitam: ^ui non hi' betÃUum,uitam non habet.
i.Tintoth.i.ïefus ChriÃtu uenit in muniuni, UtpeccatoresfaluosÃceret,
Ex hii locis facra: fcriptura: certu eÃ, nos ^d mÃericordia,abfq; noUro merito atijj open,pen folü lefumChriflu Deifiliü,redimiïmalediüio neIegi5,rccociliari Deo,accipererentiÃionem peccalorü,tH^iosreputdri,illumi'nari,flt;in(lifici ri,feruari,uita sterna acÃlutc coÃeejui. Vlienit enim Deoycuitts para miÃericordia feruimuriptf unüacfolu lESVIA CHKISTVaf^ nos Ãcere.ln eo folopropofuitfalt(te,ciuicf!â^ lui eü nobus sterna uitte et falutis author, ^d^d eÃetia prêter ChriÃum,quodpoÃit coÃrreH' miÃionem peccatorumy iuÃitiainyUitam ueÃ^^à tem : e^ qui Ãalutc aliunde expeHatyquim exà lo teÃu ChriÃo, nunquam ÃaluusÃet.
Vnius lefu Chrifti obedietia,paÃâ® Sv mors, eft uidima ctpreenLquoä pcccati's emundamur credentes.
⢠EÃa.s^ApÃe uulneratus eÃproptermiquitidt^ noÃras,attritus eà propter Ãcelera noÃra.
Eom-t^-ChriÃustraditus Ãitpropterpeced' ta noÃra, zjâ excitatm eà propter iuÃiÃedtio' nein noÃri.
9
LHc.p.TiliiKhommif nonuenit adperden-^ ium animai hominum,fed adferuandum.
^oms.Cbnüui enimcumadhuc effemut infir wi iuxta tèporis rationè,pro impijs mortum eÃ.
Gal.3.ChriÃi{iredimit nos ab execrationele ?âsgt;(JMm pro nobis Ãflus eà execratio. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;*
G-iU. vbiuenit plénitude temporis, miÃt ^wÃliumÃtunt,Ã{lum ex mullere,fà ilum legi ââ^gt;^oxium,ut eos gut legi erant obnoxij,redime ^^^gt;utadoptione imfiltorum acciperemus.
^^'n.s.Sicutper uniusdeUdum propagatum ^^tmlumiii omnes homines,ad condemnatio'
^ p^runiui iuÃiÃeatione, propagatur ^^'^'^momnes homines,ad iuÃiÃeatione uitie, ^'^^^â '^â ^aluator lESVS CHRISTVS ^â'^Aipfuni pro nobii,ut redimeret nos ab om â' ^â'âguitate^^ purificaret Ãbijpà populum pe ^'*^^âââ^im,feti(i(Qygni bonorum operum.
^â¢Tiwotb.i.VniM Deus, unuietiacociliator ^^^lt;^â^oniinu,homo ChriÃusiES VS,quide^ quot;â¢* ftnetipfum preciu redèptionis ^p omnib. etc.
. 'â^^^-s-ChriÃus femel pro peccatis paffus Ãeit, \ *ni«s pro iniuÃii,ut nos adduceret Deo,s:yc.
: â^'^â¢9. ChriÃusfemel oblatus,ut multorüpee | ^Ã^tollerct,rurfui abfq; peccato eonlfidetur,'-fylt;iiillum expedantmfalutem.
\ 'âI««2',Sanguis lESV CHRISTi filij â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;el S tins.
/eiutiemunddlKosab omni peccitto.
. Rom.8.Dc»$ proprio Ãlio non pepercitjd ' pro nobisomnibui tmdidit ilium,^c.
ManifvÃum efl itag;, ea beneficia fub iuflifici üone comprehendi, c^Uie fua obediètia,pafiione, morte z^refurreéHonemeruit,f^y-que fueec-defle conflrt,lt;:yâ ecclefla perfldem in CbriflM confequitur, ïufticiaSdfalusnoftra Chnftus eftj qui in illum fidit, faluus fiefide» namc^ fn eo apprehendit luftitiam DcÃ
Efa.si.Seruus meut iuflus, iuflificabit vtK^l^â^ Koticia fui. ]pfe enim portât peccata ipforum-
E,fagt;4f.Deus iuflus et faluas no eà predffi'^^ Efa.se.Propè eflfalus mea ut ueniat,^ ii*S^^ dameaut reueUtur.
^^[a. fuPropè efl iuflus meut,egrejfltt eÃ[ââ^â^^ tormens.
Efla.s^.Hec efl hérédités [eruorum DOW} çr wflicia eorum d. me.
Efa.6i,Propter Sio no tacebo,et propter Hilt; rufalèno fllebo,donecegrediatur Ãcutl^itt*^^ iufticiaeius,et falus eiusfleut lüpasexdrdefldt.
Hier,23. Ecce diesuenient, dicitDomimffâ ^ [uflitabo DMidgerpië
fyflptens j
It
t^ [ipiés ent, ^Ãeid iudieiü et iuÃieia in tev n.in dieb.iUii fdluabiturludd, et ifrdel habitabit cöfHenter.Ethoc e^ nomë,quod uoeabut eum^ DOMINVS IVSTICIA NOSTRA.
Hwjj.Ec« dies uenient,dicit Dominus, c?â loÃitdbo uerbil bonum, quad locutus fum ad do 1 ^umlÃdel,^ad domumïuda.ïn diebus iUis, \ er in tipore iUojgerminnre Ãeiä Dauid gerne 1 ^itÃci£,zx freiet indicium et iuüiciain in terra. ' ^^iieb.illisÃluabiturluda,e^ HieruÃlehabita 5 ^i^eöHdenter.'E.t hoc eà nome c^uod uocahut eu, i tgt;0HINVS IVSTICIA NO ST RA.
Ditnid.cdp.p. Septuaginta hebdomadesab^ ^feuineÃntfuper populum tuum^e^quot; frper «r-^'m [âtnSitnj tuä,ut conÃmmeturpneuaricatio, ^^â^nuicdpiat peccatum,er deleatur iniqui» iiHtCr ndducatur iuüiciafempiterna. ^^eb.^.Zxulta fatisfilia Sio,iubild Ãlid aient plf.Eccf rex tuns uenit tibi iuÃM, er Ãluator.
1 ^ilacbia 4,Et orietur uobis,timentibus no-' 'ââ'Nneumgt;SoliuÃicie,erfrétas inpennis eiusz ^S'^üemini.er ÃUetis peut uituli de armento.
' ^Ãl.^.Deusiusiici£ meie.
^Ãl-s-Domine deduc me in iuÃieia tua.
1 ^Ã.ii,hnnunciabitur Domino generatio uen ' *âlt;''lt;«.cr annunciabuntcoeliiufliciameius,po-t«lo jw nlt;ifretHr,iuem fr di Dominus.
^frk
' rfal io.ïn iuÃieU tua libera me.
Pfxl.îî.luRicù tua peut montes Dei. KfWquot; lufliciam tuam bit qui re£îo funt corde.
Pfal. 3 9. Annunciaui iuPiciam tuam in ecclepa magna,ecce labia non prohibcbo,Dominetufci fti. iuÃieiam tuam nonabfeondiin cordtmtOâ ueritatem er falutare tuum dixi.
Pfal.70.ln iufliciatua libéra me,etcripe nu⢠Osmeumannunciabit iuPiciam tuaw,tota die falutare tuum.
, Domine memoraboriuflici£tutefoliar-Sedey lingua mea tota die meditabitur injH dam tuam.
Pfal.71.DeiM iudiciumtuum régi da,C'i'^^â' dam tuam filio regis.
Pfal.^s.Annunciauerunt coeli itiÃiciamfi»^-Pfal.^7. üotum fieit Dominas falutarefiium: tn conjpedugentium reuelauit iufliciam [nam'
Pfal.101. Et iufticia illius infitios filioriungt; bit qui feruant teÃamentum dus.
PjaLiiS. luÃicia tua, iu^icta in a ter num. Prouer. lo.luflicia libérât à morte.
Uiatth.r, î^ifiabundauerit iuÃieiaueÃrapht^ quà m feribarum er pharifeorum,ore-loan. le.Spiritus fand us arguetinundum^^ iuÃicia:quia ego uado ad patrem. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,
Rom. i. luÃicia Deiper Euangelium pateÃ^ ex fde
«à i n flic modern.
; Kom,3AuÃicict Dei per fidem lefu Chrifli/m omnes zy fuper omnes ros qui credunt.
Kom.^dufliÃcamur fola fide in Chrifiuin,e-xemplo AbrahiS, qui credidit Deopromittenti lemen benediüum, Cbrifium fcilicet, zy imputa \ tumtÃeiadiufliciam,
, Rom.io. Verfiüio legii Chrifiui,lt;(d iufiiciam ! owiii credenti.
^om.io.Corde creditur ad iuHiciant.
1 'âQorinth.i.Ex eodem autem ues eins in Chrè l^o Jff«5 qui fiiius eü nabis fupientia à Deo, iu» ^«Mà 0- fanäificatio,zy redemptio.
^â iiorinth.ö-Pit^; ^â^^^ât^iquidam:fed dblu ^i^^âi^fdlandificati eftis,fed iuHificati ems per ââ««i Doininj le fit, cy ffiritum Dei noftri.
^â Coriitth.s.'E.um enim quinonnouit pecca^ igt;ilt;u,pro nabis peccatu ficit, ut nas effieeremur indicia Dei in iüo,uel per iüum.
Row.8.DfjM eft qui iufiificat.
^-(iorinth.s. Deus crat in Chriflo, mundum ' ^nrecondlians.
Rom,;, sieut per unius deliHu prapagatum ^linulumin eimnes homines,ad condemnation ^^:ita(y per unius iuüificationem propaga' ^lt;tfbonum in omnes homines,ad iuftificatio' ^tnuita. item:
ddiemai^
â4
^(Mäclmodu enitn per inobedichtlà uniat homines peccatores conÃiiuti Ãtimus mulii-.iti per obedientiam untut iu^i conÃitueniur multù Galat. î. C^uoniarnfcimut non iuÃificarihomi nein ex operibut legis, niÃper fidé lefu ChriSii: er nos in Chrt^um lefum credimus, ut iuätÃce wur ex fide lefu Chriüi.
Gait. Vt promiÃione Spiritui acciperemas perfidem, item:
Vt promiÃio ex fide lefu Chrifii daretar cre dentibui.
Lexpiedagogui nofierfiit ad Chrifiuin,iittx fideiufitficaremur.
Philip. 3. vt reperiarin Chrifio nonbabens j meam iufiicia ex lege,fed earn ^u^ efi ChriHi iu Æ fliciamperfidè,lt;]uie efi ex Deo fuperfide. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;(
A dl. 12. No tu fit nabis uinfiatres, ^uèdp(r I hunc Chrifium,guem D eusfufdtauitd portui!, 1 annunciatur uobis reinifiiopeccatorum: crab / omnibus, à putbus non potuifitsper legem liei / fi iufilfieari, per hunt omuls ^ul credit iU' ; filficatur. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;;
a. Pet. t. Simeon Petrus feruus or apofiehu ! Jefu Chrefii,hls^uia:gutâ preciofam nobifcant fortitifuntfidem, per iufilciam Deinofirl, CT i â feruatoris lefu Chrifii. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;/ Hilociomtteselarefiimcafitrmat,fohitsCbri/li i lefu
Ifj« fiUj Df« iufticiam, in confjicdu Deiualere^ (imq;afjequi uni cum beatitudmc, credentes wi i Cbn/ium mortuum ^ re[ufcitdtum. Ciui enini ^ni jidecrédit,Chnftu uerum uiuiDci filiunt 1 piâo (e incarnatum, crueiÃxum, mortuum ,zf
â ^tt[titatum, Ãangume^i fuo ipfum Iduiffc dpec~
! 'âgt;is,er recöcilidjje Deo pdtri: hoc qui credit^ 1 *quot;fiifif(ifi« cÃ, er hübet intra fe uitam, ipfum ^Mif^iritum uiuÃeantem, iuÃieite cj redem Won« uirtutem:ddeoqifentitinfe uiuente Chri ^'^KicuiuitipfeinChriÃo.
ÃüÃerdScripturdtribuitin uniuerfum glo-^^^ifi^Ãeationii ChriÃo,^^-gratia Deimo ui-^^^^yopenbusaut meritis noÃrii. Quodenim '^Ãci'nw,uiuiÃcdmur er beamur, neneÃno âWâ»^«,ft4 fficxi benefidj ChriÃi. EateniK au ^â'ââiââ«iÃcnnur,quatenM Ãderedpimut Chri Wi ^uiÃnguine fuo nos abluit, patri reconci '^^â(noÃiritahnbuit, actotusinnobis uiuit, 2â° er nos uiuamus in co.
^Siergo iuÃieia, quacoram Deo ualet, c^ V^tapud Deä iuÃiiudicdmUr,ex ChriÃo : eaeà 1 'i^â^''lt;^Ãtnojlrdperfid0,qualt;3'offcrtur CT do-1 ^^tWuniuerfo mundo in Cbriüo,qui legi fatisà '*fgt;Cr Dfttm pldcauit,edqifide apprehenditur.
^tbae iuÃieia uocatur Dei iuÃieia,qua eà in â ^^fÃo'.quieum recipit, qw eiÃdeadharet: iUe iuÃieiim
iiS iuüicùmalfq^fuo mcrito,gratis,fold fideäcd pit in ChrièofCicut er promiffa Dciharcdittis fold fide accipitur.
Ab apofiolo Paulo nonnunquaiufiiciaDd « dicitur,no qua ipfe luftus fit,fed qua nosin Chri do per fide iu/los reddit:hoc efi,qua nos hberat 4 peccatis nodris, perfuam gratiam,bonitdUm er mifericordiam.
DEFINITIO IVSTICIAE, fcuiuftificationis.
ïufiieia Dei,cilbonit.is Dekpcccatisniortalut ignofcens,non puniens.
ïufiieia Deied,qua nos liberatà peccitisno ftris,per faarn gratià ,bonitatë er mifericordiä, tuftitianofiraefi, remiÃio [eu codonatio inw dicia nofirjOi
Chridiana iufiicia ed fiducia infiliu Dei, fin fiducia cordis per Chridum in Deum, quafida» da imputatur ad iufiidam propter Ãhrifium.
lufiificatioefi peccatorum remiÃio,pirtapet fanguinem Chridi.
lufiifieari efi,non iudicari,Ã peccatis abfoliti, aeproiufio haberi.
ludifieatio nodrigratufit,fide per mifericot diani Dei propter Chridum.
ïudi furnui, non quidè quia agmus,fed quit pattinur
pätimur operMem in nobis /^iritum Dei.
Vacatur ,ppriè iuliicia,probitds tllJ,quü Ger mantfrubluit dicimw.uocatur Ãngulans quicdi animi ,pbitas et bonitos. Vnde iuÃus uocatur uif bonus,equusj^pbus, humanus, cm gerechter Ãü mermântquaUs fuit t^oe,îliob,Daniel,Simeon.
tuRicia Dfi ejl ChriÃus, qui folus eü noÃnt . m^ieu corom Deo : extra enirn ChriÃum nuüa süiu^icia.
ChriÃianaiuÃiciaeÃ, ChriÃus Ãdeappre^ Benins, ç^ in corde habitons, propter que Deut â05 repeat iuÃos,cr donat uitam aternam,
'ufiicw ChriÃianaeÃea[cilicet,qua ChriÃut WâlobijMiHJf.
^âftùù ChriÃiana feu ÃirituaUs eH, qux in wlt;Ugt;AomiaZ fedé hibet,cuius eÃiHus eft pox.
1 Vera iuftiÃcotio eÃ, quondo certus furn per \ fiiem,feinen benedidu habitare in nie,per quod. ' »icfrf«edico. Nfc dubitandum eÃ, aut fentien^ â ^'*m,benedt{lionëtüam effe nihil, out ociofomt SfWfHffiiin Abrahx nouÃnitmeeÃe inutUemt Ã^^ plenum Ãudibus.
, nbsp;nbsp;^uunq; credit uerbü Dei,ut Abrahom,iu^
. (âmfftcoriimDfo.
lnjti fuwtM coram Deo, non naftra iufticia, 'i^aeftpoftutaifed iuÃieio ChriftiÃde accepta, ^â¢â¦Â«)iilt;« credit uoî eÃe iuÃos morte çx mérita amp;nbsp;Cbripi,
Chrifli, qui idea tiobii Ã^M (jlitifliciä,utwi rÃicercmur iuHicia Dci in tUc.
Sicut ChriÃui iullut rÃ, itd ChriHhniÃf ipfum iuÃificanturjd eil, infliÃunt,qMcÃdii' toriuÃieii er uita tctcmie.
luÃi fumuf non propterfidei digniMeinÃ, fed propter bonitatè Dei fide apprehenÃm.
Dauid uoedt iuüicid Dei nonnunejuaprobiti tem mam,quam G erm am fir um h at duintut-
tuÃieia Dei eà etiam ^ qua quod reâu a ^ Ãum eà definditur, er iniuüum ptmitur.
luÃieid Dei efl,qud innocent cuÃodiwgt;i^' bellis dilfierditur.
JuÃici£ ChriÃidn^ depnitio eÃ, cognoÃere Cbriliu.Sola enim ChriHi noticia iuÃificdtÃoc eÃ, libérât à peccato er morte, er bac notiM 'ChriÃi eà fides, qua apprehenditur ChriÃui in corde,
tuÃieid, qudiufliÃeamur er [aludmur,(Ãi Deo,qui eÃÃns uerie iuÃieix : imö ipfifimaiU' Ãieia, qua per Chnflum centingiteredennhut, SENTENTIOLAE DE IVSTl-dæ definitfone.
Solus ChriÃus eà noÃra leÃicid coram Deot auUdiuÃieidextra Chriflum,
Solus ChriÃus eÃpraco et dator iuÃieia. (uita, Soltis chriÃuseflnofir^lux,glorid,iuÃiiiäà Extri
txlrd CbriÃiinuUa lux nej^ tuflicid^ (catuf^ ChriÃm eà tuÃtu, et ChriÃlant^ ipfum iuÃià Solui ChriÃm cà rex iuÃicije,uif£ et pdeti dter Ãujlicid noÃra eà extra nos^n ChriÃo. (Uif. Gloria iuÃiÃeatiois eà feUta iniÃricordia: Deà luÃida in uerbo promiÃa eil leterna, (hint,' Gmnes errät,Ãui extra ChriÃu itiÃifiear; uo-luniamentutotiui ccdeÃa, ChriÃm iuÃiÃcäs htfUÃmm propter iuÃieia ChriÃi. (impioi. ChriÃm Dei ÃUm ex mera ^^atid csquot; miferi-toriianos wÃiÃcdt.
SolaÃde in ChriÃum iuÃiÃrdmur.
fite j« ChriÃum eÃnoÃra iuÃi(idgt;
ChriÃm eà Dem iuÃm amp;nbsp;fHudm. iuÃm^ â¢Juolajjrrtitt/iiciJ; Sdluatar,quodÃluiK _ I«|liciiDe(,(jHit iuÃiÃcdtnur ey faltidmur,n5 WteHigidfhf^ ^j qif^ includ'd in Deo manet, fei â¢Ãquot;^ à in boninef diÃundit : Ãeut Paulm dit di ^ont.ap.f, pr^etered bac iuÃieia Petrm 2.cdp.
I ââ¢rommam'efrDeo er ChriÃo dttribuit^qudex
, tgt;fo mdndt,per ChriÃum dutem dd nos uÃji \ ifÃtiit.nos hanc DudiigeUo pritdiedtam esâ obld i. iitnÃie decipimmyCSquot; poÃidemm, 1 nbsp;nbsp;tuÃieid primitiuddmifÃd per peecatu,redit Ã
\ ChriÃu. ChriÃm enim de ecelo ueniös, dtluUt «a ^itniuÃicidtnlapfu hominis dmiÃd, e^uieÃin^ pnid Dti, qurtijj Ãbi ÃoH non reÃruat, Ãdreni
AO
Municett alijs, h'oe eH in ipfum cŸedèùbut.Pdtcr enim deditfilio omne iudtetunt, ut s^ui credit in Chriftu,no ueniatin iudiciu,fed habeat uiüättf nS. Dedit pater quaq^ filio omne lufluia, ut ne^ । mo luRificctur mfi per filtu,modo in tllu credit, nbsp;nbsp;j
qui eHfinis legis ad iufiiciam omni credenti
Manet ergo (undamentu hoc firmii cr (obi«, ttiamcotramjfiroru portai, Chrillii jolufdei« Ãicià acfalutê noflrâ: cyCeu propter ChriSlu mediatorë,placatorë (^ pontificë noürü^noSi'i mi(ereri,zr nos diligere, exaudire, recipere CT faluaretquiiniüit iefum Chriüüfiditey âtti^^gt; ; ftlumfitfide.üaq^ in eo apprehèdit iuÃicUCtb
luftidaDcï cft duplex:
luücUria,^ faluatrix.
indicia Dei(aluatrix e^, qui nos mi(eros O' damnatos peccatores refiptfientes libérât à pet» catis nofiris per(uim gratiam, tide in Chrt^utitgt; Exêpla huiuifunt,Dauid,Petrui,Latro,itiilitgt;
VadclefasC hrifitts filius D ci,fi^us efliPteo patre nabis iuüicia,utfitaobedietia,paÃione,(fi fiifione fanguinis,morte et refurreâtoe Uberaret j dpeccatis,diabolo,morte,i)ifirno etdânatiene. J lu(licia tudiciaria eü, qua Deus, ulpote iU' I fias index,punit peccatores impios, cr contipto J ^ rcsgratiaDcifqutgratiain ebrifii rt^tauth 9»â mùitpK' â
'm mpieUte çr ^e^ 'n-ttd milieufîne omni rep' fifeentii peccdtis Undent.
^tUtdu^lex ejl iujlicii Dei.Vni.efUinuritii 1 I'tppluiiilumuurdereprobis: iluePiuPicubo j WittK et mifericordis, qui peccatis peenitentiZ \ ^ÿtofdtur. Prior dicitur iuüicù iudici4rti,puni ' quot;'gt; peccatores htiim (xeplifuntyPhiriOtSenit' ^^trib,Q!oprnes,'iaul, ludM.zxdUj.
Alia diuiiïo iuftieix.
^ftHiciialii e^iidn.ijuiuidelicet Chridime' ^^*ogt;lt;lMdpcrÃdem nobifeum comunicitur,iH' ^^^umucid e^l, remiÃionem pecatorum con -l'îwiBw, heredes^i ejficimnr uit£ æterne.
^^'iiviiciieù.ij'iæ ex fideemfcitur.ldî iu' â'ââ â Rie uiuit. Porrà iuÃM op er it ur iuHtciî, ^'^quot;^^^^nne^ait.
Aliadiuifioiufticix.
^tiii^id eji cexleilis, expde in ChriÃnm. .Mw enindeccelo uenit, cy'ittulit uennt 'victim er innocentiarn, ejue eà injlicia Dei, âl^^i^omointMpurM eÃ^yâ[andiiif,O' ex cor' \ '{^^P^itiirbonu'n.tiie domt Deus perÃlium 'quot;'â'»yZrl^tritumeitis.
^iten tnlhctd eà Ãti in exterm conuerfatio * Jfgt;crcor4(B hommibut uilet, in openbijt,qui' « Piem zr tuÃieiim nabis per ChriÃnm do-*lt;(lt;»1 exercemm.
b j Seriptwd
12
ScriptWd cnim oÃcdit,iuÃificcttioncÃi(i^'â^' pliceÃnchiibcrc.aUerucjJctUtfAluiÃiiintiffiâ^ wur^i atcrna uita ac bccttuuimalKrUjUt n^li'* pic, ^ fobnè in heu uita uinamui, ad glori^(lt;^' tionem nominis Deiner ad uiilitatem proxiâ''^â
Simili etiam oüaida,Clmiït'i duplicid( ^^^ fimortuuftt ej]e.Prmó,utnos rcdimcrct'^p^^^^ to,cr duipana :fccundo,ut in redcmplK^^^^* rem deprauatam natnram interïmeret,cxti^lt;^^ rd in cK malitiofam buiiK feeuh nattiram, reif' neraret easier nouam exatard.
Dem enim in ChriÃo nobii largitweà d^^^f^ beneficiü.Vnü e^,tii nobis gratis remitterf fff cataialterüefi, cuminnobis renouareuitereâ^ natnram, qua renouatione idonca reidiwH pr£ftandam obedientiarn dtuinis niandatit-
TESTIMONIA VETERVM DO
lt;fïorum ccclefiaCjChriftunicire noftram iufticiam.
Ãrenxus lib.4.cap.27'
a^idautem erat plMiPrmoquidêmfi trem,Ã'd ctx in filiü dus iain maniÃÃi-tum,credere.ïiic eà enim,qui in communion cili ZT unitatem Deo hominem Domina ducit.
Idem lib.^t-cap.ji'
iuÃieid Ãduat propter [Min pdrtidpdtionê:
Bâfilius Magnus.
Vent mmq; iuliici4 Chriüm eÃ,qui nohii ex Bfo ÃHui eà c^ fdpientia çy iuÃieiu, er ÃaniH' Ãcitiot^yredemptio.
Origcncs in ;. homclia in Efaiam.
Aitfirophetes, eÃe Chrtflii uiuentem iuÃieiS: V putAbdmm ab ApoÃolo folu diHü eÃe, quid ^bnÃuiÃtiuÃicia erfanfliÃcatio, z^â reden' ptio i2!- Ãpientia.Torte autein er ApoÃolm in-Ãnilufäprophetis, nouitanimale eÃe iuÃiciä, Zruiuentem. Ci^a: eÃiÃa iuÃidai Vnigenitm ^fi. i^ii autem non folum ab ApoÃolo ortutn ^iiyQbriÃum eÃeiuÃiciam,er uiuentem erÃb' Igt;li(utem iuüieiä : fed mueniet er 4 propheticis ftmoniti« hoc nobit myÃerium exhibitu, ^c.
Wem in cpift. Pauli Rom,3.
quot;^uieaiuut nuc qtne iuÃieia Ãne moraU lege md ^âÃÃetur, ïdè apoÃolm Paulus dicitde ChriÃo, ^^oÃduseHnobis, fapiètlaà Deo, er iuÃieia, HicergoiuÃieia Dei,qult;ieeà ChriÃus^ manià I^^fur,Ãne quidem lege naturaU, non tarnen Ãne ^^^efHoiÃer prophetarumidat enim ei teüi-tnoniunilex.
liar co iuÃieia Dei perÃdem iefu ChriÃi ai onnet perueniens, qui credant, fine liid£i, Ã-M GreeÃpurgatos cos à prioribus feeleribus in ^^Mt,ef capaeesÃcitglori£ Dei:erhoc non h 4. ex meri'
ex ineritis eorummec pro operibus Ãeit, fei S''* tifgloriamprtefiat.
Aiiguftinus lib.i.cap. v. de pcccatoruni m critis Sé rcmifsionc.
Ko tttmè,inquit.efl aliqua lujitctâjpnKrCbr^ ilum:ficut aliqud peccatajprieter Adam.
Idem in epift. Pauli i. Com.
E4 porro iuflicia qu£ uiuit in feipfa, rgt;eut ef, qui proculdubio atq; incomutabiliter uiuit. Si' cutautem cum Jit infcipfauita,etiumnobiirit uita, cum eiui effidmur utiunq; participest H^ (um infe(pfalitiiillicia,etiam nobU fit («^i' ' da,cumeicoha:rètes iuüèuiuimiu.'EttantoiM gés snmus'ue iullilumm, quanto lÃi ma^intti' nmq; cobicretnui,
Vnde fcriptu eft deunigenito filio Dei(fKM fit utiqi patrif fapientia a te.; iuilicid, erfemptr infeipfafit)quodfi{iuifitnobisi Deo fapten-tiacriullicid,eyc.
Eft plané iÃc fummue Dem uera iuüicia,uel itte uerut Deus fumma iuüicia, quasn profiSb efurire er fitire debesnm : ea noüra eft in hac peregrinatioe,iufticia:s:j qua poften faturarifpe ramus, ea noüra eft in eeternitateplena iufticia.
Idem j. Cor.j.
N^m ffeirent hommes huiufmodi, qui nolut effe nip homines,quemddmqdum Chriftus crud fixus
f x« (if nobisÃ^us fa^ientiäd Deo er iu^licid, erfundificatio er redemptio, ere.
Idem in epift.Pauli ad Rom. cap.r. diabolus*fuit fap/randus non potentia Dei, feituüicid. Qh£ eÃigituriuÃicin, qua uiéim eft dubolusi Qn£ eü, inquain, nip militia kfu ^briili,quinullum peccatum habuit, ejuieri , diabolo muÃiÃime oedfuseHipoÃea uiduseà ; iiabohu polètia C hriili, quia rcuixit mor tuns, fowefiMm poüea moriturus.
Idemin 2.Coiinrli.(ï. Eiim quinon noueratpeccafum.
Ãectil illâ i'-t^ieu Dei, non qudipfe iuHut ^'â¢Ãiqu4nosilgt;eoiH{HÃ,fti, ciuanosex eins 2âââ**i«i#ft( fumus,ut ipfa iuHicia eius nos pmus, ^'^'nva^èuiuimus.credentes in eumqui iuiltfi' ^âgt;d»âpitini: non lüa, quä ipfe iuRus eà aterm iââ er mcommutabili MÃitiit.
Ã'ecuaq;iuÃiciti, quitnosDeimunere iuHi fournisi fignipcatur in Pfalmo 3 j. ubi fcriptian f^iuÃieu tua fuut montes Dei. montes quip' pf i^eifandidusfunt,dcquibusPfalmo yi.di' titur. Sufdpiant montes pacein populo tuo.
Et iÃa ergo falusgratuita eÃ, de qua pfalmo i-iicitur.Domini eà falus, er Ãiper populum tu«w benedidio tua. Sicut ergo quad legitur, DominieÃfalus:non cafalus iKtelligitur,qui
b $ Dominus
id
Datfi/Mt« [dluiu t^l.' fed ([Ud hi film funt, ([UQt ipfe faluos ficit,
Siccum legiturlMcid Dei,non eüiÃnintd ligenda,qutt Deut iu^ud ed,fed qua iufli homi^ nes funt, quosgratid fud iuHilicdtAnde enitn (d' uiyundettificquonidm quad dit,no eft oputfi'i^ tnedico,fed mdlèbdbëà buf : expofuit conft^o^â^ ter dicens, no ucin uocdre iutlos,fed pecedtoreh li£c iuftieid Da,qud eita fideles iufti[unt,ii!te rim uiuentes ex fide,donec perfidd iu^iM p^^' ducanttir dd /fieciem,ficut fdlute perftäd, (Mit tld ip fini corporis iinmortdlitdtem.
Idemepift. adRom.t.cap.
H fc eft iufticia Dei, qu£ in teftdmento ueM ueldtd,i» noKo reuelatur : qm idea iufticia Dfl dicifur,qiiod impertiendo eam inftosfielt:fAd Dominieüfdlni,qudfaluosfreit, Et hdcefifi' des,ex qud,c^in qudin rcuefiitur, ex fidedunuit ciantium, ni fide obedientium:qud fide teft Chri {ii,id eft,qudmnobis content Chriftus,credunui ; ex DconobiselJe,pleiiiiisq;futiiriimejfe,quoi j tufte utuimus,ere. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.
Summd,iu{iificdmurin folo Christo,qui eft iuftieid uera perfidem, fine opcribus,gratis. Zft emm donum Dei, nes eÃe iuftos : Cf neftralufti fiedtio eft 4 folo Chrifto, qui Utpote Hcrus Deus cr homoÃuüificdt impios.
i nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;D.Ambrofius,
1 IhSjcmi» Dn uult earn elJit^ud nos Deus in | ^^âficif.qux luÃicid eim dicitur, f^uiu promiffi fuibic pr£^at.'ti£crcucliitur EuangeUo,dunt ioiuttur^des hom'mi,per quitmiUilificxtur.
j nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;D.Chryfoftomus,
' luüitiam Deimtelligityqu^m Deus nabis da f^ituum quia Deus hanc donut, er donut exgrlt;t iMubeneuolentiu,nuÃlis ea conjlut noftris Ubo-t^^uSiObtmetur Ãde.
Thcopliyladlus in Ioan.cap.|6.
^^iritusfundus urguit niundum,qui priuutut
! ^l^âitjiiciu,qui non credit in iuÃum lefum, eum
' Ãâ* pfopfer iu^itium uffumptus dl m ccclis.
j ^Wagdus in poftillafua,fupcr ca.Ioä.i^.
| nbsp;nbsp;nbsp;Mùi4(^^Æc(p«/or« Clmüus er at, qubd Domi
\ ^'fiâigt;qiiein uerun hominem cernebant, uemm
' i'^oc^btifiliumeffe credideruntterquemhbi ^^ffonliter ablutum nouer ant,cer to jempcr £â¢lt; flore colebunt. lulUciu c^tcrorumfidelium, id ^1^âtorumquiDominum in curne non uiderunt, ^^rilium,Deum er hominem uerum,corde ere iwtçr diligunt.
Stapulenfïs in loan.cap.i 6,
Spiritus fungus arguet mundum de iusUciui i q«4ni pfHiJit; quiu filius Dei, qui ejl iuilicia Dei, iu^idu fwiniad, iuÃieid eeterad, ab ipÃs ad plt;lt;(rfW
»3 pitrem lt;tfcendit, necuntjudm itmpïiitf priegelt' turn ciitf in mimdo, ut doce4t,Ãnt uijuri.
Idem in i.cap.cpift.adRom.
luÃicu Dei ChriÃut dominut eÃ,!juii»Eit4H geho reuelittur ex Ãde in fidem,ad falutem owni credentind ed. Ut ex cu4'igelij Ãde confe^itiit' tur uitantieterrtitm.
Occnmeniiis t.Corinth.t,
Deuf efficit nos filios (uos per lefum ChriÃum, qui ChriÃut(inquit)Ãiilus eÃnobisi Deofu-pientidjiuÃicidyfuniiificutio utq; tedemptio : id eÃ, qui fiat nos ftpientes, iuÃostfinäostjre' demptos.
Sebaftianns Munderus in commentarij» Bibliorum, pfaLno.
No« inuenimut hominem,etium prophetM, cuiut prophetitaÃt nutiuitM ante natiuitateni putris er matris fu£,nifi MefchiamduÃieiam no firam.
Idem in Matthäum hebraicum.
Apud Euangelifias fcnbitur abfolutè lefis, quad ipfiÃtfalus ipfa,ficut er fapientia ati^ m ilicia ipfi uocatur.Saluut enim nasi peecatts no firit, iuÃiÃeatnos, er fipientiampriedatpar' uulis.
rà laru: Solus ChriÃut eà ommunt fectdorum, er Ãunäorum ab exordia nundi ad Ãnem
*9
i^nem ufcjve,iu(licij z^ funiliÃcatio.
Sol'M Qlmüui ift iujliK,imó if^a if)Ãilia,(jUig peruenit per fidem irfu Qhriüi in emnes ere-itntes.
Gmntsfumttt pcccatores,txtra Chriflum'.in loliÃiepaÃi çy fuÃitati Chnüi,omnci iuüifi--amur.
Noïcerto Ãatuere debemus, noftram cdpitii' ^«n^rotundim z:r perÃ^am iuüiciam eÃt Chri ^um:qui in bunc credit, non pudeÃet.
^uhicia noÃrit ChriÃiK eà ejuem Ãde appre^ ^fniimus-.irreprthcnÃbilis eà i lege,idea à lege ââgt; potefl acculäri'.donec 'm lUo hteremus, j^iri t* âiMcimMri CT *lt; ^^èâ ^^^^^^fumus.
^â¢Martinus Luther, de nouiO film's uetbis Damdis.
^f^icatemitate regnh^eÃiif^peaUdsi' quot;W ^Ãiof m(minit,utcap. yi. Attenditeadme P^pftlc ntus,auditeme dues mei,c^uilt;t i me exi-W l«,e)â iudidum meum Ãabit in lucem popu-lor«« : propè eà iuÃida mea, er egreÃd eà fa-lusmet. Et paulo poÃtSalus mea in fempitcr-Wnw trit, er iuÃieia mea non deÃdet.
H« eÃÃilicet lüa £terna iuÃieia, de qua z^ ^mid cap.^. uatidnatur: Septuaginta hebdo-^iies praeÃa^unt Ãper populum tuum, ut ue^ »(4
wat iu^idt ptr^etiia,z3'Utigdtw fanUm fan^o rum. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â
Hz c iuHicd eà ipÃ_MeÃi.'.!,ut Hebni uetefd omnesinterpretanturCct ufitata uerpo in ZÃit di£lo,iuÃui mua or f^luator mta.^Stdcum£' ternaiudlidaorfalus nuüiiaÃt, nequehomi' nis duntaxat, nequeangdicie nature: neuÃc Cà hatte, cui hlt;£c appeUatio tribuitur, uerè eÃe er natura Deum: zr tarnen eundem Dauidii ue rèfilium.o'perfonam diÃindaab eo qui deâF^ fo loquitur,cum dit,i.\ea faliu,iuÃicid med.fe^' tiaperfona eÃÃiritui fan dut ,qudb£C verbs Uocali concionaturde utroq^ patre ey ÃUe.
Modern modo er noui teÃamenti {cripturd deChriÃoloquitur, e. Corwth.tAefui ChrÃ'-à Ãäut eà nobis à Deo fdpietttid,iuÃicid,fdu^iÃ' catio er redemptio tta pidchrè cum ^faia M' tus concinit, er uiaÃim cum Paulo pfaiat.
Itcm.luÃiu dominator inter hommes. tJids quitur Damd node politica indicia, feddeaUd altera mÃ.da-,quam adÃrt mundo MeÃios jÃ' Uns Dci,zy' ea nosltberatà peccato,mcirte, ff coram DeoiuÃosÃeit.
Idem D.ÃlartinusLutlicrus.
^Sicpius edimditttitam hominisChriÃidnicoit fixere in ân is duobustprimum, ut credantfijdbl Ãd peccata remitti ç^r condonari propter chri-Svvh
SX
Puitttquein Ãde dpprehcndunhde'njJg, non mo' rfo fAi rentifjd eue peceata, C7 fe eÃe iuflos, fed
I etiamfe fandiÃeari donate jpintu fanà o à reU-jdijs peecati,qu£adkucin carne neftra hierenK Chriüi enim iuÃieia noflra e^,qu£ nobii intquot; futatur, itautUmus fine peccato:(ed non noflra ««p, féd propter iullictam Chrifli. Cum igitur ttedo in CbriSlum-gt;ibï Chriftw coram patr^ coe ^ifitumbraculum meurn^ZTpotijixtneue, qui ffone intercedit.ïdeo debemui nobis adtó iuflt âââM ebri^ii Udeappliedre,çr afferereac fi ef-. \^^lt;ioflrapropria,cr iUa cöfidere er gloriaris 'â^^miltate per ilium nobis partit er donata.
Idem D.Martinus Lutlieruj,
®M«es bonimff funt peceatoret, folus Detit
1 [niullut,it,ii,flf;^r,fpeccatores:ideft, libérant , \ '^fmatoeos qui funt ex fide in Cbriftulefum: ^enimputanspeccataijs,quim Dei mifmeor-^ImeonUiunt.
Sâ/«»i peccator in me, in Christo no fum pee ^lt;dor,cjui nobis ftdus eft iufticiat fed fum iuflus» ^^l'gt;flifleatus,per iuftum ey iuüifleantem Cbri~ âââM: ^Kt idfo iuftifleans eft er dicitur, quod ad ^tecitores pertinet, er peccatoribas miffus eft^ i ^t- «t dgnofcentespeccata iu^iÃcet,er eorumi â f'preijfKr.
â si
Idem D.Martinus Liirherus.
Ad Gal. 1^05 uero certo Ãatuere debetnus.noÃriimci cïP'î pitaleiti,rotundim, er perfidem iuHiciM effe Cbndü.quieft ut caput C!' fins iuÃici£ttojtri: qui 'm hune creditinon pudefiet.
In cod. iuÃieidtnim noÃra ChriÃus, quem Ãdetip-«p. prehendimuS) irreprehenpbilfi cd : ideoîb^^ non potefl aceuÃtri.
Chridus Ãde apprehenfus, c^ in corde bM-(ans, cd iuÃieia ChriÃianu, propter quMDC' US nos reputat iuÃos,e^ donat uitam leterndin.^
IuÃieia Chridiana cd ea fdlicet, qi^^ dus 'm nobis uiuit:CbriÃus perfidem mn^tis â' uens er h(tbitt(ns,abolet legem, peeciituin däm' nat,mortemmortiÃeat, 'mnobisloquituri^P^' ratur z^ exercet omnes adiones.
Idem in nbsp;nbsp;chriÃusÃudiuÃieia nos ornat. Qvodà Cquot;ââ*
^^^^â¢i^â Ãunum intuearis,feclu(a ChridiiuÃuiaamp;Pâ^^^ täte,quads in feÃt, etiam cum cd fandÃiquot;quot;!^'^ tum inuegt;ües,non folum mundiciein nu^a»'â J diaboUcanh
In Gencf. nbsp;nbsp;Vf Fff iuÃiÃeatio eÃ, quando eertus jU«gt; Pâ^
fidem,[einen benedidu habitare in me, tue beneJieo.t^ecdubttandueÃ,attt[enuen « â benedidioiicm iüam eÃe ntbil,aut octofim â men emm Abrahlt;e nonÃnit nte eÃeinutdeo'gt;i
f^lcnum/rudibK!,
iuSiâ^*
iuüiâii Dei fff, ipfa mifcricordid ^ gratU t(iiuüificttns,nobK coUata in Chrijlo.
Idem D. Martinus Liitlierus de dtfto
Zacharix, cap.9.
Atquiuerbobociuüuf^nemointeUigntligni ^jj poftnia Ãwi iujliciiim,(iua DeiM iuÃe iudicat^quam fe-ccdcCafti-uenrnDeiiuÃieiam uocant.Uac enim fi ad nos ca. ^hriiiiüuenirettcjuii aduentum eins firreti ^KfuÃipere turn fuftineret,quido ne fandif' fimi quidem pojfunt coram co conÃÃere ? uerfa '(Tent illico omne gaudium, iucunditM,amorq; ^wusaduentus, m metum er terrorem m^xi-Wwn.
Qiidpropfff influm bic Chridum pricdicdri j fd45,ob iuÃieiam qua nos iuÃiÃeat, no iudicat: \ quot;' '^'tnpoUere mtelligas, quad gratia German 'â^^^l'ÿ'^canti^tmê diceretur, YrumbkeU, id ^WHi probit AS,quoi 'm [cripturis iuÃieia [0-^^^Pptniri.
ybrieem enim illam iuÃieiam^feriptura iudi ''â^ptÃaf.Std cum DeusdicituriuÃutÃd cd, PMe probw/jc accipcre conuenit,non quad 'm 1'pfobi« exiÃat,fcd quid probos nos effteiat.
â¢w g«« Dfo er Chrido feruatori nodro feri 1Intwât, omniaad nosreÃrendafunt,eo \ Vod non quidOcus m (t fit,fed quid nobis e^fe lââ¢fâ^^11^4 predicti.
c fropterc4
»4
Proptereii b^c prophétie uerbd Ãc äccipiett' da lutihkextutu uenit ubi tuflucid eit, uenitui te iuÃiÃcet fola ji{agratia,perfcip(um: non igno rans, ie neqvaquam Murn eÃe : uic^iuÃHicC' rii, id non eÃe opui tuum, fed fuam gntiiim, fuumqi donum, ut ita ex ipfo duntaxat iuÃicM cenfeejHarK.
Uoefenfu utiturhis McabuUs cr^dtihttiii ^om.3.ubiait,ChriftupropoÃthmpr(ipiliigt;tO' rium,ad osienÃenem iuÃiciie, crc. ut ipfeÃt iU' fins, e^ luQificans. Ciuo Ãiliett ÃguiÃeaiiit, ehri^um folum coram D eo iuüum, uniting tà fe Quinos iuÃiÃcet.
ita ey primo cap. iuÃieia Dei in Wiê^^io rcuelaturtid eà probité Dei,qua nosdommhoc eü,griitiacr inifericordiaDei, quanospnloi rÃicit,in Euangelio pricdicatur. _ id quod uides uel m hoc prophétie UtHicinio, quoChriÃm priedicatur, uenireiuÃtu nobh, nempe ut nos iuÃos er probos reddat: nesjiftf ip[um,Ãde iuüi er probi euadamuf.
Heec probe notes,ut ubicunq^ infcripturalc' geris Dei iuÃieia, itlud baudquaqud de fubÃM tiali er interna eiw iuÃieia intelhgas: quemad' wodum non Papiste tantum, fed multi etiamÃif Horum patru haÃueinati funt ( terrefieres entin tb ea)ledfcito,fcriptur£ i4ioti[in9 idÃ^âiÃââ'
K f^upin Dfi w nos grat tam ^tc mijerkorrmm per QbriÃum, qm cor am i^fo iufti de probi rd futamur.
Qax idea T)ei iu^icia auf probitas uocatur^ ^uod non nos,[cd ipfe tarn 'm nobts operatur^ex ]wcrganosÃtuore. quopaäo etiamopus D«, Id^ienUa'Dci,Ãrtitudo 'Dei,ucrbum Dei, os Bei dicitur: id quod ipfe 'm nobis turn agit, tum kquitur.
Qiioii admodu clarèteiïdtur Paulus 'P,ot»lt; ^â'Zuangclij,'mquit, me baud pudettuirtuseniin i ®fifà (nempcij«« m nobis efficaxrfl,zycpe' ââ'â«r ) adfalutem omni credenti. Nam iufticiit ^(iineoreuelatur'.qucmadmodMnfcriptu e^, ^'^^wnfidefud uitlef.
'^'cSides Apoüolum loqui de iuftida fidei, 1 ^ifam (andern iu^iieià Dei appellat, 'm Euange' \ ^^°'Snnunciatam. Siquidem Euangelion aliui \ quot;«idoeet,quam hoctQuicüqi crediderit,isgrèi
^iiW'Deieüalfecutus,tullus habetur cora Deo, fy [alute certo potietur,
Adhunc eundem modu accipere debes quoi ^[lt;dtno}e.dicitur,tniuliicia tua libéra memem' ff ut mteUigas, In iuÃieia tua, hoc eà ex gratis iiii,lt;iuaiuÃiÃcer,(y euadam plus,libéra me, ^ Idem D.Martinus Lutherus in quin-turn Pfalmum.
Yteditfe
. yocaturäutem iuHicM Deitch noÃrä,!}»^ ilHui grdtid nobii donatd fît: ft eut opuf Deigt; quod in nobis operaturfîcut nerbum Dei,^uo^ in nobis loquitur-.fîcut uirtutes Dci,^ud: in no' bis operdtur,^ mufta dlid,^c^
luüicidm Dei etiarn tropo Um diüo, ^ti»-ûieiam qua Detts iuftus eil,ut eudem iuÃicidVi tis GT nos iuüi ftmus. Sicut eodem uerbo, Detu fitcit ut nos fitnus quid ipfe eli, ut in ipfo fnniu, Cr fuum efje noürum effé fît.
Idem D. Mart. Lutlierus/n E/a. cap.â®' Quad qudnqudm omnia no^ra opera pollute (^ iniufiafîni, tarnen Deus nos fît feruaturns, propter alicnamiufticiam, qua in Chrifloeü. fit autem noftra,perfidem.
Cipâ^^' Iniuüiciaiudicabittenues. SicutmBuâgelio dicit: Sitientes iufticià faturabuntur. SiedeÃri' bit regnum Chrilli, quod habcat talem dodri' nam,quaaliendm iuüiciam docedt,quaiuftieid conferturde calo ijs qui tudiciam non baient, tenuibus,pduperibus, quiurgenturpeccatis CT mald confcientid,cr habent opus remiÃionepec catorum.
Cip.a4- luflicid Dei efî,quc)d nobis codonatafunt pec catd,quodnunduspnors, infimus et Sathan fine noftrisuiribus fînt conculcatd,cr eduiâoriano bis fine nofiro meritofit donaid- Q^ôd amp;nbsp;cW
^«iÃuiuünt, ^ ChriÃM per cum iuHiÃcen'
^'*''* nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â' ó'
f^luucüriieüiuRLcij,cluïmpt iuÃieitimun ^^^'^ * ii,(lU£ non ex uobis pendet:fed contulittaegra-
tK ettm uobis don^uit if,qui credit ilium durahi
lent call machmam. Sic proponunt nobis pro^ fbetiunicam iuÃieiarn ChriÃi, inq^a tutöÃ-iere poÃumut.
Tails etiarneÃindicia credentium, mÃnit£ ibii^cæ* ^gWudmis çr uirtutis : quia non eà noÃra, ^^iiiei.ChriÃus enimeÃiuÃieia noÃra,Ãcut
Diulus didt,
, Solus ChriÃus noÃra lux,gloria,iuÃieia er Cap-4 ^^ ^^ii^^alus ChriÃus eà prlt;eco er dator iuÃieu^
^^'feierhanciuÃiciamnulla coramDeo ua^ let,
^°^^ ChriÃus tua eà iuÃitia.qui igitur in hoc Ibââ*®'quot;* ChriüoÃlig no h£[crint,illi iniuÃi funt, er dam ''âgt;^i^ntur,etiitmà occidife patiantur, er fandif-i^'neinjpeciem uiuunt.Huic uni ClmÃo tribucn
i^ 0^ gloria,ut iuÃiÃcet credentes in ipfum.
ChriÃinni noinen hahent à ChriÃe, er uo- Cap-4gt; (Murnomine ChriÃi, nonfuo\ Qttare etiam ChriiliiuÃiciaaliquidÃunt, emonÃuis operi-ins,aut Ãudijs,
^MgeUum damnat omnia bumana Ãudia e^
oiera,zr prédicat unias ChriÃi iuÃieiam. -
c $ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;T o tus
Tohtf ChriÃtänifmuf extrd Wi t?i ^oÃtiti,ân iuÃieid Christ, er miÃmeordiä Hei.
Solus ebriÃm nosin iuüicia eü eora Deo.
H£c autem noÃra eà luÃicia, quod Chriji^ laborauit.
lAullu lu^icidcxtrd Chri^um.
Q,uicquid produxeris ad iuÃieu.....
lilicndam,pr£ter ChriBum,et Ãne CbriÃo,hoc damnitum,impium,etbUÃphetnun!cR.
^»â¢4?.
DeufiuÃui er faluitns.iuÃi(i,qu()daffertiuÃi damsfaluittorj quad filuans,donut renuÃioneoi peccatoru^er gratidm^quti iuüificemur, C^ 'â¢*' UtÃcati liberemur ab omnib.malis,eritlt;âÃ^**^' mur. a£c nullus allas Heus, nulla alia rcligilt;âgt;
miUui cultus,er opus nullum poteH.
Euangehum eà uerbum iuÃieid, quoiaffiri fuÃieiam er rem'Ãionem peccatorum.
in Domino habeo iuÃieiam, erÃetituHue. leides in CbriÃum,cÃnoÃraiuSicia, (^Ã\ Gloria lushÃcationisÃohus miÃneordia^'^^ ^»- it. nbsp;nbsp;luÃicia Dei non eà temporalis,aut corpora
lis,fed alterna. Sicut in Pfal. eüiluÃiciaeiuswd' netinfeculumfeculi.
luüicia in uerbo promiÃa,eà aterna.
Soli ChriÃiani funt iufli, non quia ipÃopt' rantur, fed quia alterius opera appreheniunt, lumpe paÃionem QbriÃt,
Q»alt;i
' 0mneserrdnt,quitxtritChri{lum iuilipcii' LCi-^ii fi uolunt. Fundimentum totius cccleã, Chri jliK iuHiÃcans impiof.
hRxu no^r^yCXtranos eà in ChriÃo.
ChriÃm i nobis hi(bct peccata.nos ab ipfo in amp;iciim habemm.
iuÃieia eü noticia Dei, ut cor tantum nita-^tirinnoticia ChriÃi cruciÃxi.
iaiicia nihil aliud eil,quam noticia ChriÃi, Iâot esl,Ãdes, qua apprehenditur ChriÃm in cor âIfgt;quid dederit Ãutedmam pro nobis er pec^ ffüsnoÃris.
^âI»«hocittiliÃeat,feireer noÃe ChriÃum,. ^^^iChriHusÃtferuus Hei, qui portât iniqui^ *â'âio(lr4;, iiomeCbri{lieÃ,quodÃtfalua Ef^-^?-^^^ââ{â'â iÿitis iuÃiÃcet et donct nobis opera fua. ^'^flifunt omnes qui funt in eccleÃathoc eii, ^ ^'^°' ^ximiunt in ChriÃum crueiÃxum.
iâgt;liuiacoram'D;ocü,nohocueUÃudÃcere ibidem, ^Mt^ati,Ãi iduminaripfrSpiritunt Ãn{ium,et i â^noÃere atq^ Ãire,quöd IcÃis ChriÃus fit falua j für «öfter, qui fua morte nos à morte et peccatis fiicmerit.
H« tuHicia in uerbo offerturjCt [olafide acci fitiir,qu£ Ãdes aÃentitur uerbo, et credit fi iu' fiitm eÃe morte et merito Chriili. Hec tuÃicia Ibidem, ^ifesinuifibilis,quà nonfintimus,fidcredimus.
e 4 A^uefi-
Ibid. AffheÃciendiit igitur animut t^,ut[cut fui iuiUcitm extra[e in Chtislo effs poptam. Qiio modo enim alias in indicia DeiconÃüerepote' rit,cum nunquam nonpeccemmiSipeccaïH igi tur,zr mordet te confcientiajncfirma debet efi [e fides,GT per Chriftum [uperare peccatum,^ dicere: Quanguamegopeccaut, tarnen [urn iU' aM,quii habeo luccm,ipfugt;n Dominu;quia b-beo Chriftum,nuUtuf peccati reum.
Qj^odaut iuslicia Chrifti tua fit,babes tefti-moniigrauifiima.primó ipfum uerbu üehfod dicit,Chriftum pro temortuum, Demde babes bapti[mum.[u:nus efiim baptizati m mortem e» ius, ijuam pro nobisfinbijt, Habes etiam fiera' mentit altaris, in quo claris uerbis er exierno [t gno confirmât, fuü corpus pro te traditum, pro tefiffiim fanguinemfuum cfje,fyc.
Efa.tfi. lufticiaeftremifiio peccatorumieriOamiU' fticiam,ficut er falutem attulit Chriftus, qui O' tandem[uos libérât à morte.
Ãioftra iufticia uerè eft polluta.Habetnusigi tur atiam extra nos in Chriüo, qua finfti er iX' ftifumus: Philip.3.
Idem D.Martinus Lutherus in fermo ncIoan.lt;S.
Siquidem cum in Chriftum credo,tü demum , ' Uerè carne eins uefeor, er fanguinem dus bibo, ill to i
w fo nitineo, c^ w unam pldcentam cum eo coa ^fco.QuidautemeÃm ChriÃo manere, er U' num Itbumcum eo eÃef nihil aliud,quam quoi omnia à ui bona habeo,qu£ ipfe poÃideitetut iu !liciam,fapientiam,uitam,er omnegenuf uirta lum-.hac meafunt, hiÃe ego uti poÃum, nonÃ^ euf aepriuatii bonis.
Idem D.Martinus Luther in fermonedi-uorum Petri amp;nbsp;Pauli.
Af quum ChriÃum arripio, er in cum me i^ pfum «difi(o,Ãmul etiam iuÃiciam eins er boni tatou erquicquidhabet apprehendo:hoc me wtam ipà commendat,nc pudori'pateam.Zt Ãtiii lit cauÃa eÃ^ ut non pudefiami quia in iuÃb ^'â'^Kquit Deus ipà eÃ,£diÃcatiu fum, quant âââlquot;ttnon poteÃ,alioqui ÃipÃm reijeeret. ^â Joannes Bugenhagius Pomera-nusjccclefiæ V itebergenfis Pa, lochusjin prophetam Hie, remiam.
Pfimd fïdej eÃ, quod baptizati in ChriÃum, ' ebriflum induerun t,credentes à iuÃiÃcari per Ijolum ChriÃum, iuÃiciam noÃram : à (aluari P^Ãlum ChriÃum, faluatorênofirum. Ab hac ^iicie^iciunt, tredentes à iuÃiÃcari ac faluari ' ^ot^pctÃlum ChriÃu,Ãd per Opera er mérita c s -Ãa.
fa.l,prr uotiijObferuitiitiMi^ fiéldf religiones.
Emngeliuin prédicat nobis fnlum Chriüunt filiü Dnipro nobis mortuu ad iuliiciâer f^lute: qui fold fide apprchenditur,adhocutfiimus fi' h^ Deifitberi d peccatis er morte aterna.
Tota fiacra fcriptura prédicat hoc Euangeliii de Deo, quad folaDei mifiericordia jaluamur. Kxe au tern mifiricordia Dei cd ChriHm, qui no iisefi pnedicatus fiatim i Lipfu hominis,perhoc Dei Eâaangelium: Semen mulicris conterct coput ferpctis. Ethic Chrillus,qt{ieH iuRicianodrd, fotafide apprehenditur,er fit nofier, nobis Mâ tus,nobis datus. Efa. 5.
Chriftianus e{i,qui credit in ChrisiuiihfUeâ^ frebenditerfufeipit Chrifiu. Chrifius outem fi de apprehenfnsyeft nobis iu{licia,er certa filus, luüicia Deicfi,qua Deus folus iuüus ejlcT iuslificat impium per fidem ChriRner hec Dei iufiicia^fiuegratuitaiuftificatio, nihil aliuded, quà mgratia er mifiericordia erga impiosG'ius tneritos peccatores,
lefus qui efi C bri^us,fiueMefiias itlein b^e CT prophetis promtjfius, non folum homo, fed etiam Deus,filiusDei uiui,eü mediatorDà er hominum, iufticia nodlra, er uita aterna. qui hoccredunt ,fiunt iu)lificati,fiunt iuüi,fili) ^ehlt;2âbabentuitantitterifaingt;
Pnedt'
Vredeiünatio quot;Dei apui Chriüilt;^tM, ^Ud fe ignofcunt prcedeilmdtos ad uitam letema, nihil aliud eil,quam Euangeliücrédita. C^uado credo in Chriftu,quod folia Chriiha eilmihi iuHi da coram Deo,z^ uita £tcrna,quemadmodu mi hi cuangehu prit dicat cr promittif.tuchabeo ui tarn aternam, fcio certo me pnediftinatum à l^eoinChrt{lo,aduitami£ternam.
Nos confitemurcr docemut fana dofirinam i-uangdii Domininoftri i^fu Chrtüi,qucgt;d folui 1 ^hrijhu Ãhuf Dei pro nobis in mortem tradi.. 1 lt;WjfS iujlicia noftrai id efl, rcmiÃio peccatoramp; ^ jaliu,^^ uita aterna omni iredenti.
ebnë^ filiM Dei,r(i unica falus,iujlicia no ! (^â'^lOâ uita leterna.
1 nbsp;nbsp;nbsp;^^\'^^lgt;YillM,fdeà nohis apprehenfuf,ell no-\ ^^â'^fliciazyuitaieterna.
j ^â^â ^fiie lujhficamur.
; ^ohtin QbriHum fideiuHificamur cora Deo.
^trfolum Chriftujquemfola fide apprehena ^^^^Mfiificamur coram Deo.
^^f jolum QhriHum habemm remiÃione peca '^^iorum,c!- fimus filij Dei-
id nihil aliud eji,quam joins Chrijlus, que jo 1 I« fide jujcipimus,ejl iujlicia nojlra coram Doo: j propter hunc nobis remittuntur peecata, Oquot; do iidur nobis uita aeterna.
44
Clg£deÃde dicmw,dicimM de Domino nO' firo ïefu ChrijloiiiuifideapprehenfM^ell infii* dnnoÃra.
'VcraÃdcs,(jU4in prlt;edicdteudttgelium Chri fiitdUides in ChrtÃum,Ãue fides quit Ãufiipit amp;nbsp;apprebendit Chrtfiumdufltciamnoflnni, (^ni tant aternam. Non enim potefi apprehendi Cbri ftt(s,nifi[olafide.
Soins ergo Chrifiiu filiusDefipro nobisuidi ma Ãilm, qui fola fide apprehenditur à natift efi iullicianofira,benediilio,faliis ?^ uitider' na,nobiiipatread hoc datus.
Soins lefus Chrifins, qui fotafide appreben' ditur,efi iufticia noftra.
Sola fide in Chrifiû nos iufiificari corî D«, nihil aliud dl, quà m folo Chxi^o, er perÃban t-hrifium fide apprehenfum, nos habere reinif' fionem peccatorum, noseffefiUosDeiad imagi nemDeiiiniuHiciaer fanditate ueritatis,nos habere uitam aternam.
Quibocnegant,negant Chriüum.
Q^i hoc damnant,damnât Chrifiü- ^(^^^ Sohu Chrifluseà iufticia uoftra.
Perfol um Chriftum, er propter folum Chn' {tum,qui eft iufticia noftra,quem fola fidefuftP pimns,ftueapprehendimui,nosdamnatipecca' tores accipim'ai remiÃione peccatorn,(f i*^^^ eeternam.
Chri^Uf mfidenoiirä, eü uitä Kternä.Ãdl j'itm omnipotentem, iuüificantem, Ãaluantem, I ixipetritntem 4 Deo omniä^omnid efjieientem e^ Ãiimmdximtt, etiammaiora quim ChnÃMÃ-(iiluperterr4m.ioan.t4. '
liies in Chriftum,qt(£ folum ChriÃum créât O' conÃdit eÃe iufticiamfua, eà Dei uirtiu^ «i«it er eÃeax ,qute per charitatem operatur iiom opera,ut Paulat ait Gal.$. Sicut artiÃx o-^natur per inÃrumentum, quad fine artifice fiortuares ejl,or inefficax.
idem dodor loannes Bugenha*
, gius Pomeranus in prophet
1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tam lonam.
5olm chrism eû iuSlicianoüra cora Dr», ®â quot;o^KutM itternafi modo credmm m ip[um.
^olafiieiujlificanwr.
^ok fide in ChriÃum iuRiÃeanwr cora D eo.
Q«od dicimut de fold fide, dicimut de filo ^i^fiÃo: quad filât ChriÃut eà iufticia noÃrd Warn Dfo,cr uita aterna.
(ihriÃutfilutfiolafideapprehenfut,eft nobit iamp;M coram Deo:hunc QhriÃüojÃrt nobis ^Hcr'm ruangcUo:quern non poÃumutfifiipc-re,Ht fiat naÃer,ni ft fila ftde. Tantum fila fide tiliprebenditur à nobit,z^fttnofter,ftliusDei ^wmuinofterlefw Chriftut.Hodus enimre-cipiendi
cipiendi ChriÃi eÃ, ejuum in turn creditur. fide ergoinÃtiin ChriÃo,iui adoptionis confequi-mur,ut ÃmM filij Dei.
lo.i.dicitmodii fuÃipiedi ChriÃi,Ãl^ Ãi(^ Ioitn.3.Sic Deta dilcxit ntunduin.
loun.y, Yide accipitur SpirituÃimihu. ioM.14. Si quis diligit nie. (ueM.
l.phe,3. ChriÃui perÃde inhihitätin cordib.
Vinculü.quofenobiiunit ChriHm, ^Ã^i donee in eum credamus,extra enfumât,et ab eo diuiÃ;nihilineà nobis reilitudinis Ãne ChriÃe.
Tota facraferipturapriedicat nobis,foluilt Chnsfum effe iuhiciam noÃramfi credimus in eum.
Kabes quid doceamus,cüdic'nnus,foldinCbri Ãum fide nos iuÃificari coram Deo: uidelicct »i hU aliud, quam quod docettota facra Spirituf fandi fcriptura, quod folus ChriÃusfiliutDci, pro nobis patri uidima Ãdus,eà iuÃieia noÃra coram Deo,amp;nobisuita £terna,Ãmodi'creii~ mus in ipfum.
ChriÃus fola fide, er no alia re à nobis appre henfus,eà iuÃieia noÃra.
Eà magna D ei gratis in ChriÃo, eftetemaü kdio erga nos,nobis in Euangelio ChriÃipatt' Ãda : uidelicet, quodfolus ChriÃus eà coratn Deo iuÃieia, er nobis propter peecata dam' »atis
47
Mis uitit atern^, ft credimui in eum.
Teta facra feriptura Spiritufflt;tn(îi tt^iÃc^t-turde Chri{to,(juèd[olM ChriilMcü iuüidâycrfalu^ neutra.
Non licetnobis aliterpradiare âEuâtigclift, qndtn Apojloii pr£dicauerunt,de Chrijlo DoiKà «o:lt;jK0d jcliu ChriÃm eü luüiâa noüracorasst Deo, nee eü in alio ^uoquaw falus. Nee f Him a^ liud nomen eftÃub calo datum inter homincsÃnt ^«0 oporteat nosfaluos fieri, ^il.4â
^erffiiritu[annum pndicauerunt Apefiolit eriibuc ueri dtq^pij prlt;edicatores nihil aliud pudicint,^«^ââ ^uangdiu Chrifti,de tufitdat ^«« eft per fidè lefiu ChriÃi,^ua fide apprehen-
' ^1« Cbrjônm iuÃieiam nonram.
^'â»iftiWj^wë effirt nohis pater in EuangeUo, ^^deniiiiitnione erganos ,nonpot{ü aliter â (âA'pU n ob«, ut fiat noiier ,nifi]olafide,per
^««m/idfni habitat Cbrifli« in rordib. nefiriSt tSâheefidcsQ.hrifiicperatw per diifiîioMrw;
ddes Euangelij ffl,quit credit,folie Qhmfium filùtinDei,fiinuwpropeccatis nofiris Melina^ e^e iufiiciam nodram corum Deo.
Tidesefl,epeaepuK firmiter credit, e^ eertb fid
, («it,,pptcrQhrifiufibiremiffaefifiepeceata,(r^j pofl'lTwKm MUd «Efernom propter Clirtflun, pi« t^îjqKrt firnjitcr (pfdimwsjcr ceno S^-tKiinW
tumuf nobis remix'd eÃe peccata, nosq^ pojÃÃu' ros uitaaternam propter Chri[lum.
Vides ChriHiann eü, ^ua credimus, ic certi flatuimiis 5 nos habere remtÃionem peccatoru, er uitam (eternam propter Chrisam.
Hmc notum euadit, quódfolus Chriliiueil iuHida noüra mÃindamento, er opera noüra funtfruilas iuüicia CbriSli.
Solos Deus nos iuHificat/ola illafide, ^lum fitndameiuo Chriüum poÃidet, er poSea per charitatem eÃieax eü.Htec enim fides nine, parit bona opera.
iufticia Dei imputatur à Deo nabis, ut kbret hit, per fidem in Chriüum filiH Dei,pro nabis utdima fidum. Ergo ChriHus crucifixus,eftiio firaiuRicia coram Deo,erfaluatoriioüer.
Sola fide in Chriftum nos coramDeo iuüifi-cari,tota facrafcriptura approbat,
Euangelium prédicat iuHidam Dei in folo Chriüopro nabis crudfixo,eiuatn itifliciam ne^ im poteh inteUigerc, nifi ex Euangelio perj^iri turn Christ. Math. u.â
Solus Chriflus filins Dei pro nobisuifiims fi{{as,cü iufiidanoRracorà Deo; Qui crédité : rit,er baptizatus fi(erit,faluuserit. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i
Sota'^ fide en chrifiitm lufiificamor à Deo,a' / itpnd Deom. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;1
Soins /
Soll« ChrifliKjUud benediâum fernen d Deo pfonuffum, efi iujiiciit noÃra coram Deo, per | ^«cm luÃiÃcauMr er faluatnur.
; S-uungelium eà doftrini de iuüicia DeijC^ue fft ChriÃw perfidem m nabis.
\uÃicid Dei dicitur non fold iÃd, efua ipfe iu-Siw edfed etidm illd,qudm dat homini, cum iu-^âiiclt;itmpium.\:t{liÃcdturdutemimpii{sperÃ~ iem,qu£per dileilionetn opentur,
Vides in Chrijitun eà iuÃiein Dei,propter ^^njlumÃde [ufeeptum.
Verd fides eà fiducia in C hriÃum ÃUum Dei (ââ 0 nabis pdÃdm.er hæc fides, cjuid in nobis 1 C^âfiflum poÃidetÃuÃieidm noÃram, ed iuÃiÃ^ 1 'imur coMm DfO pc»quot; Ifiiritum fandum, er pd ââ¢')ib(in«lt; ergd Deum,er ddortmus er mu» Mmiu putrem tn nomme ChriÃi.
' ^^Ins QhriÃus pro nobis crueiÃxus, cà i«-f^'ÃinoÃrdcordm Deo,noÃrdfdlM eruitd £-^^rnii,etnöoperdnoÃrd:ideÃ,quod Deus remit tit nobis preedtd noÃrd, er imputdt nobis fud iu itisum propter ChrtÃu,quem fide fufeepimus, Soll« QhriÃus pro nobis incurndtus er glori ^citus,ciuifedet dd dextrü Dei putris,er inters »iit pro nobis,eà iaÃieid noÃrd,noÃer medid' toter reconcihdtor tfdlus noÃru^fiue fdludtor 4pKii pdtrem.
liifni
Idc doftorlohan.Dugenhagius Pome-ranus in cpiftolam Pauli ad Roi ,
Verit iufticid entier [olamfidem in ChriÃn.
Dei iuflicin eii, qu^ per De urn in noi uenit, nbsp;nbsp;I
non qua Dem iuÃm eÃ.
Sola iuÃieu per ChriÃum. ChriÃm is (Ãgt;p^f ' quentà Deoinnosuenitomnisiuflicia. ,
Omnes patres[anUi iuÃiÃcati junt à conii nbsp;nbsp;I
fo mundo,quia[cilicct credebant in ChriÃum , yenturum, qui diledlm erat patri : quemadmo' dun hodie omnes iuÃiÃeantur, crédités in (ilâ^*' \ Ãum tam exhibitum mundo. . .
VndeeÃgratialA' Deo. Per queiPer ebn' Ãum. Q^ibm contmgiti Credentibus,Ãgt;ifp^ ( fonarumrej^eüu. PerquidiPerÃanÿiinemte fu ChriÃi. e^areiVtÃihcetÃc reuelareturiuÃt tia Dei, er noÃra iniuÃieiatfy noÃra omnia d^ , nentur,maneat^folui ChriÃm noÃra wÃieid- ;
Salut ChriÃuteà mediator inter eüve^^^^ mines, fine hoc C hriÃo non eris Deo aecepWi hiceÃreccnciliator,ÃatisÃ{ior amp;nbsp;redemptot, tjquidemnoÃer,Ãcredimus milium.
'Vtipfe fitiuflus.Eà enim ipfefins i^Ãietf uen, imà ipÃÃima iuÃieia : ip fi filw iu^us rat,cum omnes effemut damnati. Ex hoc Ã' quidem finie omnes haurimut iuÃieiam^ .
iJ ffi wfiw» qui ertiü luÃiÃcanti ^^'^'^
^^f^brgt;ÃJam,tluifilit homo pccaitor ut nos, ^ if^Hilicâtuf fft : non quU non peccauerit » aut . q«0J fituficerapro pccçaiis,ftii^uà i credit ! i^fitpromittcntiriro.
' Non ex nobiSyfed ex Deo iujUfumus.
Mfrdhi'niufiificitM eH pr-opterfiicinDei [tami^ionem.
^Uingehum aperit nobis uerM iufticUmi ^MnosDeusiulhficat,
iujlidiuent perfolum ChriÃum pecattori' IwiDro exhibe tur.
SpiritulÃmdtudut teÃimottium fÃirituino^^ ^fOi^uoti non Ãt nliitâiuüicia, quapteem habet
⢠âoufcicnfw ,lt;}u'dmÃdei, ubi fentimus er credit âquot;â '((ceatorum remiÃionem per Chriilum.\ '^'onfcjfiHM exultât, er in confpedu Dei, ^^âtÃc^Yif^le carmen triumphale canit, hoc ÃiUcet: ChriÃus eà mea iuÃieia, mea ÃrtitU' ^®i ideuit chirographu peccati, uicit [atanani t''lt;ncip(minftrorum,erCy luHifictti habent remiÃione peccatoru p Ãde,, SinechriÃo mcdi«tore,nihilnobis donaturi ®w nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;{iuÃiÃeat, ^SUcia Dei eà iuÃieia Ãdei,qua [olus Dew aoi i ^cordetreditfiuHiÃcatur.
1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Idtm 1. Corinth.».
^âquot;~'â'hriHiatninhicuitay^uihec i a tritt
F*
frid itäintclligunt^ut coran Deo cotrafalancm fe deÃnäerruerbo Dei dodi peÃintePrintitrn, humanoi iuÃieios eÃe nihil: Secundum, ChriÃum ejÃeiufUciam noilram, er fapienttam'-Tcruttm, quod non ignorant fe banc cogniticnê noniun fat is cognofecre, fed multa adhucnaiori reÃare.
PerÃUio ChriHianorum eil in poftäa logm tione ChriHiMetc autem eil,ut cognofcamus,0' mnem noUram iuHiciam eÃe Ãereora, lolafide
' autem in Chriüum nos iu^iÃcari. Bunc emmà ' Hum nobis à Deo,ut Ãt nefira iuHidttiÃpii^lâ» nbsp;nbsp;'
fanHiÃcatio,redemptio,crc,
Idem i. Corinth.i.
â ChriÃus fiduf eü nobis à Deo iuÃieiaji elf, ut qui in nobis peccatorcs fuinuf,in ipjo er per ipfum iulliÃmus, non imputato propter ipë( nobis peccato.
Qjiid quitfo libero arbitrio relinquiwut conatui noÃro er uiribus humaris, adÃtuicw: ubi omnia,er principiu er mediu er conÃmttia tio noÃra: falutis, ChriÃo,no nobis tribuunturt
Idem in epift. Pauli ad Calatas.
Nk«c lex Ãintus uit a:,id ell,ip[e ÃirituÃan-Hus me trahit,ut uelim qute lex exiÿt,ut iam /e-gi in me nihil Ãt negotq : poHquilegis fententii abÃulit mihi Chriflus,qui eà uitaet tuÃieia mes» nbsp;nbsp;^
iuÃtcia Dei eÃ,qua Deus uerè iuÃiÃcat cri'
ft
itntain Chrijlum, qui folui er gratis dimit-tu peccaca.
Veram iufticiam,ieternambenediilionë er Hitim,nt mo nift per fidè in Chriflu cofequitur, ebriflui fidus eft maledidum pro nabis, er P^ccdtum.utnosfiereinMiuIïicMer benedidio liet per Chriüum:alioqui manÃjjcinus in noÃra ndedidione er iniuÃieia per Adam, er nulla opera nosUberafJent. Non eà ergo iuÃieia ex operibusjed ex fide in ChriÃum.
t^osrelmqumus extemas iufiicias,agnofcen ^^^iiniuÃieiam Dei per Chrifium.
Vt/ij in Chrifio,requiritur una fides, qua o^ P^äiMrper dtledionem, hie fuam ofiendit ejfica ââquot;â â1 e^fiatri fine proximo feruit.
^'''f'detn ingredmurad Deum:per charita ^^quot;^'Hi Ãiesegreditur,er effunditfe in praxis ^â*'X- Et Hel heile uidc,qu£ fint bona opera,nent f^T'*^ ex fide per charitatem in proxmiiÃut.
^eceÃgloria mea,er indicia mea,quad ere ^'^ tr predico Chrifium cruefixum.
IdcmadEphef.2.
Eex,quia Dei erat,abrogari non potuit, nifi i u m eteritu fatisfieret: cui quia fatisfieri per nos quot;lt;â⢠potuit, necejje erat iüu legi fubdi, er legem Spiere,qui legi nihil debuit.
Hic eà ebrifim le fits, qui per fanguinem cru t d i eis
fH ficit phi unn corptu gciUef cr }ui3icos,nollri fanüiÃcatio, iuftidi er fälisjiCiio : cui quiftjitii fideadhicrctjcutn co unu cÃ, er hibet cuusi-il ipfc habet.
g SatUÃHio ergo Chrifli tr.ca cÃ, ita ut lex nu U non danarepoÃieet peccatS lt;j,mcarnemcardi quucÃ,mihi fpterfidè in Chripu no imputeW.
^ Uaq; iam fpintu^ CbriÃi in credettb.koe aÿt, ut ex eerde diligatur D cut et proxmnnid quoi lex rcquircbatlt;quidem,fed dare no potuit.l-uerit mini erat,no Ãgt;iritw.\n quib. eut no efi^irduf Chrifli, hi fluiteglcrtatur delegii abro^id^^^'
Idem ad Philip.
I« refalntis non poÃumm tneipere bonu,nià Deuf det.tpfe enim efl alpha er u^principuddâ finis omnium. Primum epusDei in nobis t^ ^-des.to.^. Deindeeharitas,qua:eflflddfitidiu-Confeientia in tentatione cord Deo confiée' renon poterie, pr^ehorrendo DeiiuUdo,quit ' peccatoresfumus.cr ipÃÃimupcccM,nflcre' damns ChriÃum Ãdü nobis à Deo flpientià , i» Ãieiam ,faniliflcationein er rcdemptionem.iâ Corinth. ». Hoc efl ChriPtanoru gaudiü,qui in fideflendentes,nihil inueniutnifl dawnatio' nem.î:iâqui pro nobis tradidit unigenitti,quo' me do non cum illo'nobis omnia donMitâttont.9.
Si qutfleris poperaiuflificari,idChriflustua
i«Sicû no fS.Hoc ergo eji ChriÃU ninegare» ^gnofcc ergo, folum Chridum effe ludiciAm iumyzy-mediatorem tuum,cr te ddedii in dile do Ãlio Hst. (Xui enim extemam iudiciS md' iniÃciunt,Chridum ignorant.
Idem ad CololT.
Nep«(« oput effe alia indicia extra ChridS: ^ttmchridum babes,uerè Deunt babes,corpora l«cr,ttfrè.Ifi Chrido babemus gratiam Det.
Q«K ergo nos liberabit ab bac wfalici cofcien ^MÃfolut ebridusiSicredis in Cbridu,iudi' di^dtridi tua ed'-Oquot; protinta peccatu tuunibil ^^gt;amp;euanefcit à prafentia buius fidei ut furnuft Sic aboletur confcientiie nodm Ãcriptura, âââââ'tedK ChriÃum effe tuant iudidanijCrc.
Idem ad Theffalonicen.
^'gt;draindicia uerè ed polluta, or damna' ^â^âHabemus igitur allant extra nos,in Cbrijio, i^^fandi ç;- iudifiintiK-
Ã^- Georgius Maior,tlieologixpro»
1 feflor in Academia Vitebergenfî.
, Wanet fùndanientunt jirmum er [olidum, In annota-''«w contra infirorum portas, Chridum fo» tiomb.epi-iudieiäm nofiram : er Deum propter
®w« mediatorem, placatorem er pontiÃcem ç^^^ amp;nbsp;PH* â''gt;^fum,nodrimifereri,ernos diligere,exaudi lippêfes, amp;nbsp;''f.gt;'fcipere e^ [aluare. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;in Pfal. 71.
i 4 Sclits
Salut ChriÃut di ucru iuiiicia ncÃn, e^uait j Uerfiu tram Dei CT tna'eJiiiuin legis tegimur. ] Vnaeft omniumprephetarum cquot; ApoHolo' rum uox, non (ffe aham iuHiciom, qtiimm jolo ChriÃo cruaÃxo er refufcitato.
Judicia qua in epnjÃtäu Dei iuÃificämur,tà iuüiciaDei,quiim pater dat fuoaiq^âDiUtidufit lio.er quant tuüiciam fibui lommunieat ereden tihut.Etcaufa huiM ioftictx cü,folagratuiidini | fertcordia Det propter filium prom^a, qui Ira-ditiueü propterpecata noür^jerrejutr^â^^^ propter luüieiam no^ram: Rom.4.
üuUa iuü'Cia dl m terris,quà m ea quaÃUM i pâtre acte pit, er qua: eft Det pa trut quam er filius ex calo à patreattulit interram: qui lui obedientia,hoc eÃ,paÃtone er mortepremeruit nobis^er mÃcredentibus comnutnicat.
Per Chndlum [einen benediclü überati[umM 4 peccato,ntorte aterna, er maledi{l:oitelegiilt; potenlia fattna : per ipium etiam donata e^ bencdidlio,(cilicet rcmiÃio peccatorum, reton-eiliatio, donatio SptritujÃndh, luüicia er uiH lOterna.
Credentes er dmpkdlentes ChriÃu,funi[iiii' äi er irreprehenÃbiles,non [ua,[ed aliéna, nein pe Chriüi fanihtate er lufticia, qua: propterÃ' bum eis imputatur, er' donatur à Deo patre.
FORMA
fr
FORMA DOCENDI ARTI-culum luftificationis.
Primo^óld eü redemptio, zr rcconcilUtio i pfffangumem fHij Dci,qu£ à Deo patre impe-tfotnabis remiÃioncm,zr condonAtioncmpec-^lt;itorum.
doemde per uocem quot;Euangelij ea réconciliai- » looper QhriüumÃüd,nobis MnHaatur, er pec tâtorKm rtmÃio offertur:
Credentes igitur Euangelio,eopuldnturrur j fotapitifuo Deoydccepta rcmiÃinne peccdto~ â^âW,pfrÃdem propter Chriüum, c Ã^nt Ãlij ^^biredesfeildeitaper ChnliumÃtreÃaurd *'®gt;'4qux anted corrupts zr amtÃ'i crant, rur^ fââ«ftit«4f!t«r Oquot; donentur. /
^^ftnmfert Paulus in fuo pcâore alia iuüi-^ââtââigt;(ltii nititur,ncnipe Chriilu:propter ciuem Ãbirenntti peccatti, à recipi à Deo crédit,Sien hoit.QhnÃM Ã.äuf eü nobis Ãpientia à Dro, UtiUcia/aniHiÃcatio zrredemptio,zrc.
Sic Danielprophetd,uirf.tnél^imiK,non hd \ bitfuam luüiciam, [cd aliam habet, nempe Dei iuhicià ân eonjpciluâ.propter c^uam fe acceptum ^to,zr [nas preces exaudiri ftatuit, nempe pro ptfr DommMm le [um Chnüum. nbsp;Con^gù ad
»iÃruordiam Dei,zr credit[enuUà aliam ha-x d f bert
tf« iuHiciäm quîm gratuitam miferuorütifU firopter Chriüum Dominum.
luilicia Dei non dl qui Deut iufim eSl:[ei rftremiÃio peceâtorum, mtlcricordiä, er lt;f' teptatiogrutwu, dontita propterfolum Cbn-ftum.
HteciuÃieu non eft in nobis, aut in no^tii ' ttiriias : fed extra not, ç^ in Deo : ^ banc De' *⦠ipfe gratis,pnealiqua nodromtritooffert nobis: in qua non nos Deo aliquid pra^antust fed quam ipfe nobis donat gratuito, cr txjbl^ miftcricordia propter filium mediatorem ry foât tiftcem no^rum, quod nos propterip^M iU' Hos reputat, donat Spiritum fanäum, ^«lt; «f-min er aternam uitam hie in hac uita in nobis inchoat, perfieiendam, ubi corpus peccatifte' rit abo!itum,cr in corpus incorruptibiletranft formatum, in altera uita.
îîlt;ec eft Deiiuüicia, er eft iufticiaex miftâ ricordia à Deo pronujfa,qu£ in Euangeliorettt latur, er nobis gratis offertur, er confiftit i» ^a de.
lufticia Dei^ eft miftcricordia Dei, quapec' eat a propter filium gratis remittuntur, erdonS tar uita aterna.
luflificari eft abftolui à peccatis, er pronutl-eiari tuftum v haredem Dei gratis, propter Chriftuai
Chrifium meHitorem: qu£ nbfolutio pie fi-^ipitur , quant poüea uita: nouitax [(qui de^
luÃi [urntts in confjxüu'Dti, o' apeccatii lt;A[oluti, non noüra luUicia, quant in hoc cor*^ fore peccati coram Deo nHÃrfi« habemiu : net^ ittfiida legi$, quic mhac uita femper fff imper-i^^a :[edaliena,nempeiu{iicia Det,nonim' f^tantis nabis peccata propter merilum Chri' Pâgt;ta^nobif donatur propter Chriüum, e^fi' ^tapprehendenda eft, cum hxc iuüicia fit pro -âquot;âja. Vbi enim promifiio eji, ibi fide opm efbâ, 'i^tfromifiionem appréhendât.
QiüdcftluftictaDei;'
, ^^i i fitte fideii feu Euangelij, fine codeflit ^â^^icia, quabomines coram Deo iujltficantur, ^^ ^pfamifiricordia Dei: quad Deu^ propter ^^filt;n Qhrifium filium fuum,pontificcm er m-^^teefiorem nofirum , Gr propter iüiiu obe-^^entiarn e^ meritum, uideUcet propter hunç dominum crudfixum er refufeitatum, nobis fi' j Steunt ampleiïentibiis,no imputâtpeccata, fid
^^putat iufticiam, donat Spiritum fanHum er , ^^^amlt;tternam,erhoc quidem gratis : tantum ftopter iUius, non nofirum aliquod meritum, fwoput .
iH^icU
6o
iuilicid iu^iHcMS conflit foU fldeidorehtn iente Chriüutn.
Qui creditfc redemptum [anguine filij Oei, ishacflde inüiftcatur er faluatur.
luUicii legis eA ex Ãdo er opere, lufltcia Dei eü ex flde et flducia m Chriflum, Chrifluna er carant Deo iuHiflcdns iuüb dieü ed,cjuafolum Chriflum flMddmentumamp; obiedum,er m quemfolum, ut^neumferpen-tem,oculos defixos bibet er hoe [oio nititur, in hocfolodcijuieflif.certiflimafidc-.boceH,^^»' ci i fl.Uueiis,qu6d propter hune C Imflum ti^i^â mittantur pecata tui, donetur milieu, spirtâ tufÃnilus er uititeterm.
laflicii Euingelij, [eu Dei, eil iuilieid.e^'ie eil donum Dei^gntuito domtum per fldem, äc cipientem Chriflum pro nobis crudflxumerrt [ufeititum.
Hane intern interiorem fldeiiuUiciam, qn't propter Chriflum cor urn Deoiuili [umtu fl^^ gratis, flne noflris meritis er operibus, [eqiunt' tur\demde frudusiuilitia interni erexternr-Galat.s.
D.Ioanncs Brentius.
1« kflt Chrifto fle efl iuflicia, ut non ipfl ^â*â^ turn fttuerè er perfide iuflus :[ed etium n in ip[um credit,confiquitur in eo neram amp;^
6i
Ãdjm iuftidam, ac participet earn.
In kfu Chriüofilio Deiefi uera iuflicid, utU Cr jdus^cjuienobisdantiirfidcin ipÃm,
(dhnüuf lefm eft pcrÃ^lä iuSUcù, er perpet tM Milt. Q«i ergo credit in Chrifltim,^ accipit ^hriüumperfidem,^^ in eo habitat Chri^ut. Vbi autem habitat Chriftus, ibietiant eftperfv-^aluüida,^ perpétua uita. Qnare qui credit â¢n ipfum,habet etia in ip[o perfidam iitüiciam, erperpetuam uitam:nö quidetn quod perciptat tam externo fenfuin hoc feculo, fed quod pro-^^tï Chnjluin reputetur coramDeo perfide tajiw-zr per fidem ita uiuat,ut etfi moriaiur, rs Ã'^titetur tarnen in nouiÃimis diebta adperpe-^'^^mfodicitatan.
^^^udanoRra uera,qua cenftaintK in iudicio ^^btUfcii^^ lefm ChriflutDominuinofter^per ^âtm habemuf remiÃionem peccatcrum, iuüi-tiam,uitam zf falutetn.
Elhac iufticia eH caleslc donum Dei,quoi eenfequimur ex mera tantum mifiricerdia Dei propter lefum Chridum perfidem,qua eR oput Ifiritui ex auditu uerbi Dei,
1 Ad hanc iuüiciam confequenda cput fd Spiri ' tufando-.quiutdatur nobisper Euagehon Chri ( Ãi,itamaximacura conferuandwe^l,quo zr ebrifim uera iuflicia conferuetur,
Cun
Cum interragdntur Clt;ttechumtttigt;Citÿi^t ueruf Dem noÃer,cr quadp,t nomeneùu ire-Hènl^ondent: Flomen eim ejieiefm Chridlu!, i^uie^tiuÃLcid »fanfUÃcitio 0-rcdetnptioho' Ãra.
Omnis pim iuÃiÃcdtur, etidm cordin Deo, non quidem tompuratione, indicia, aut pro' pria iu^icia, fed mifericordia, ChriÃa ,Ãde, u liena iuSicia. Eft enim unica Chrifti luüida, ^ux iudicium Dei fuftmere poteR. Hane ex mi' f ericordia nobu Dem donat:ejuamÃfidereci' perimm,reputiimur coram ipfo iuSitnon t^u!* nos iuÃi ex nobisÃmm, fed quod alienam wHi* eiamÃde poÃideamm.
FORMA DOCENDÃR !Æ' ftiÃeattonis hominis impij gratuite.
Dem pater conditor codi Gâ terrât igt;gt;^P Ãi... f,-z^mturn lefum Ckriftum,aitx; pianda peccata noftra , morte fua : er adiufti-fiddosac uiuiÃcandos nosrefurredionefuatUt donati ac fanüificati Spiritu fando fuo,in ope' tribus iufticix ambulemm , er ^temam uitatü poÃideamm. «.
QuifduKergo huit IMtigeUo^diit »^â'
to fUiin^it cf^.dltfr hac fide memirumCkrifttt (^rtcmplum eint, ut inhabitet in ipfo Cbnibits, i-Cor.ë.^n nelcitKjCtc.Eph.j. inhabitat Chria firn per fidem. kdzi.14 Si quis diltgit me, etc.
Itaque qui credit Euangelio Chrifii, is habet 9 hj^item Chrifium runi cum c«lefii patre, er Itndoj^iritu.
Vbiautcmhihubitantyibictiamuera iufiicia 4 ttfanäitai habitent neeeÃe eü.
(^ire qui credit in Chriüum,reputitur hac f ^teonmDeo lufius zrfanduf.
1« Iff» Qhrijlo fic efi iuSiicia,ut non ipfi tan- In loan. *w»pt uerè er perfide indm : fed etiam is qui 'â?â¢** wipfum credit,confequatur m eo ueram çr
I f^Rflam iuRidam, ac participer earn. Yilim j â»imOti ut natura iufiw eil,quia uerut Deutt â^ Pâ^^Mm hominem induit, fidt omnem iu-Pifiam Huina legis : cui fic fatisfidt, ut ne a^ pwm ^idem aut iota uiolauerit. Qgt pec-wuw non fidt, nec inuentM e^dolM in ore et ^^â»quKEfdw.
^iiuüiciae^obedientiatantum beicfi-fWiH I?on«m6i« lt;nbsp;Dfo pdf re fuo impetrauit, ut ^i«(^«ot in ipfum credunt, reputentur pro-ffff ipfumcoramDeo tam iufii zr fan(li,quant 1 ipforMm operib«« diuina legi fatisfidf-'1«.
Ãtp
^t/j dutem pij nondumfentiunf rapid hdnciujH cicim,cjHdm habent in Chriüo perfidan, tarnen cdCtcnoflrd proprid eil,utcr tplam iiidtao rgt;ei conüare guedmunac non folum in fuiurofe ealo m nobii rapfi reuelandd fit, fed etiSinhoe feculo excitet in nobif,autore jfiritu fdiido, obe dientidm,(jUd bonos frudltti iufiici£,qudtitum in boe cdrnepoÃibileefl,profirdmiM:cr mortified to affedlucarnis.in nouitate uit£ ambulemuf.
Inblio Detain kfu Chrifio Domino noüro, efi uitd,iusHdd,perpétua fxlicitdt, tjud perip' fumnobis dantur.
Chridius efi uitajux, iufiicid ZTfalus ⢠^tltrd Chrifium nuUd eü tatd,lux,iufiicid er filitf'
Chriflut recipitur tantum per(idem,fitut ZT eiat opera er beneficia.
In Euangelio Cbrifii.,er facramentiseiiu,ofi firtur er proponitur nobis thefaurut Cbrifii at cipiendus.Fidcautetn accipitur, guodper Euan gelium er fdcramentd oblatum atque prepofi' turn efi.
ChrifiiM attuUt nabis gratia Dei,remifiionent peccatoruin,iufiiciam eruitam dternainiqut donat ijs ejui credunt m ipfum.
Vera lufiicia efi caiefie donumDei, cjiiod ton feciuimurnon uiribus carnis, fed ex mcra tan' tuin mifcncordia Dei propter Itfutn Chrifiuf»
6»
ftrjidtm, qux eft opia(j^iritia.
Vera iujiicia, qua conjiamta in iudido Dei, t^ifolut iefia ChriÃia, Dominut noUer, cr re-mÃio peccatorum propter ipfum.
Ad banc iuflieiam confequendà opta eü Spin ritufando, quint dafür nobis per £uangelion ^brijdr.ita maxima cura conferuandua eft, quo V Chridiu uera iufticia conferuetur.
Chridus, thesaurus omniu codeftium bono-timi^inuenitur audiendo c^ credendo:conferu4 tur fidefideli gratitudinecquot; obedientia.
Vna eft uera ftala.una eft uera porta eali, te fm Qhridia Dominus nofttr: Ã quo qui erraue^ HUtotafuaftlute aberrat.
^briftia accipiturfideifides eü organon,quo *quot;'Vitur Chriftus.
Oportft in ieftm Chriüum credere,ut bene f^ioeiiuftuaris.
^briftus affert credentibus in ipfum remiÃio quot;fw peccatorum,Uberationem ex wftrno, uido Hain in afftidionibus ej morteftufticiam gt re jnwn ealefte.
Vna eft iufticia, qua homines faluantur: ftdet ^iieheet.
; '^numeftptccatum,quohominesdamnaturz \ ^^tedulilasuidelicet.
Fi4fj eft organon iUud,quo aedpimw Chri' ⢠nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;e dum»
ad
llum,crlt;iuo in[erimur Cim^o t4n(^tt4m mein' brt(.
Qui credit m Chri^um, fertutur non propter fidem.cfUieeAadmodum infirma,jei propter Chrijium fide acceptum.
. Solui Cbnüui eü ts, qui poÃidet omnia c«t Ãediia bona, lufiictam, uiéioriam moriis, uiunt Cr fxlicitatem jempitemam : buec ominabonil fiunc homiiiK, propter Cbriflum, quiefifide ac-ceptm. Qut uero non credit in Chrilium,ife' tiam caret Cbrillo. vbi autem non efi ChriÃm, ibi nee eü neuf, nee iuiiicia,necutta,neccce' lum:[ed Sathan,impiefaf,mor! (^ infirnui.
Vna tanium edliufiicia, qua feruamur ,leftif Chriftuf,ueruf cr foluf feruatornoSier.
J uslificamur non propter, fed perfidem.
Num fides meretur ho mini ere denti uitam aeternamf
Homo credens habet uitam ieternam,nonwe rito fidei,fed tantummerito Chridli,quiper(a-lam fidem accipitur. Soluf entm lefuf Chrifiui tUe maria filiuf perfidus ed, ac propter hunc folum,e^ mhocfolo accipitur ^ habetur a-terna uita. Ergo aterna utta no datur propter, fed per fidem nofir am , propter lefum Chri-ftum, Sohn cnim lefw Chrtfim habet uitam
ateriiii»
«7
tttrmmmfud n^antt er poteÃate: qui crédit 'm ^hriüum, iiaccipit ChriÃum Ãde fua^or fteac-cipitin Chriflo xternjm uitam.
Sola iüaiuÃieiaÃruatnos, quam nobis damt ChriÃâos, er quam ex EttangeUo dus perfidem accipimus.
Initium confequendç lufticie, fanctiraiis SC fabgt;
tis.
^Ãpanitentia.tuÃificaturus Deushonnnemi j fnmo ducit eum ad panitentiam : hoc eft, ada-initicnem er deleüationem peccati.
NrfW äd confequendà ueram iuÃüiam ac bea » *il«ii«fw, neceffaria eü remiÃio peccatorum^ -f'^ ⣻10 ardet defidtrio remiÃionis peccatca *'â'â' gt;nbsp;nip qui agnofiit peccatorum magnitudi-ficntr grauitatem ⢠idea ad confequendam iu-^^^un, neceffaria cà agnitio er panitentia,ie i^tcÃalio pecsati.
No»autem ex nobis ipÃs, originaU uitici ex- » (teati, intelligimus, quanta fit peccati magni-Mo ; Ãd potius amamus peccatum, er blandi-ttmrnobisineo.
' ideircoDeus'tnÃituitcondoneDecalogi,ut ^ txeo diÃamus peccatu agnofcere,et peccati px Mere,quam condone fi neglexerimiis,uel etiam t » fecufi
68
fecuri in peccatis ambulemtâi, fokt Onu aiit^ re uerhu uerbcra, er immittit uariM afflidicnet priutit4s er publiciu,pe{lil(ntian!,helium, tno-piam,cr rerum edrititem.
f nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Hutufmodi dutem affiiiliones feu cakmititK
immittit Deui^non ut his expiemut peccuta'. (ei ut admoneamur de pecedtit, er difcamin p((^lt;f' torum panitere, quo exeitemurdd qudrendum ueram peccatorum remiÃionem c^faluttm.
« 'VeriimnoneüfatiiddiuSiicidm corimDeo hdbenddm,agnouiffe,odiffe,cr deteÃariP^â^â^' tummià etidm confequdris peccati remiÃtonettit qua contingit per fidem propter chriHum.
,^ * Q«t ergo credunt m ChriHum, f|^«wlt;®' membra Chrifti,erddoptdntur m filios Ddp'to pter ChriÃum:qui foliu eü uera expiddo pecci torum,falut er uita lt;eterna:qui folits reconciliit' uit nos cum Deo,contriuit potentiM Satbane, abokuit mortem, recuperauit amifjam (ilutem propter peccatum.
Docemus hominem luflifi* can amp;nbsp;feruari fide in Chriftum.
Tides in ChriÃum neceffariaeà aiaccipitt^ da à ChriÃo(piritualia et «eterna bond,qu£(vd remiÃio peccatorum er uitadterna-lhectdnxâ fiieh
l^iiffCjuim nos hdbemiu, no Ãeit ChriRû omni fotemem ferudtorem : fed cü Chriftut reipfa fit onnipotem feruator^accipimtu ab eofalutèper iiitm,utfiiesno(lranon fit perfe autor falutit, fii organon.ejuo [alm à Chriüo accipUur.
Sohlt Chriflui efi perfona itla,propter qudni domines confequunturiufiieum coram Deo^oâ Wam teternam.
fidet in iefum Chriftum efi organon,quo dp-preben htur Chrilhutcr quo it qui credit,mfe-riturChriüoâ.ChriüiU ft nofier, et not Chrifii. SiChridut noder eü,O' nos Chrisii, tune om-tdibona Chrifii nofira funt: çr omniet mala no' ^(i,boni:ate Chrifii abforbentur. Chriüi perfi ftipcr^diJ iuüici(t,fan{iitdsc!'f«licitlt;is,no-
^hrdluf ^ceipitur ^^ mferitur nabis per fidé.
^atenus ergodicimur perfidem tufiificetri, ftonquodfides tn Chrifium perfe fit opus tdnt£ iignUitis,ut merito fuo lufiifieet nos corä Deo: ftiqnóddccipidt Ghriüum, propter què folum reputamur coram Deo iuüi, z?quot; dioptamur in filioidchetredesDei.
Sic pdtridrchlt;e,prophet£,zr omnes pij, fide l W Chrifium confecuti funt iuütcid er fdlutem, Credentes in Chrifiu confequuntur bond eoe
Itfiu tf perpétua,qu£fmt:Mti cctcrnd,remtÃio e t peccd'
peecdtoruin. dioptio in filiot ex hireäts Txi, iuÃieid coram Dco,ljiiritM[Maiii,libi:rdtio er (onferudtio m morte.
luüiÃcdmurfolo Chrido, er foldfide,lt;l«it Chriftum fafcipimtunmo potiM ab ip[o ÃÃipiâ tnur, er ipà incorporamur.
Quihabet Chriüum fide,habet inChri^o iuRiciam^uitam ueramyÃr feeheitatew.
Qui in Chrilium credit.peÃidettotdmia^i dam Chriüi^ijug eii longè omnium perÃüiÃi' ma er abfolutiÃima.
Solus Chrifitts eà nerd lux, eft noftnreton* ciliatio,eftnofird perftda iuilicia,
itfiti Chriüui donat omnibiu in iplitm ere' dentibustotam fuam Micidm, utpoÃint earn iudicioDeiconÃdere, aedeipfauerè gloriari: er gui donatus eü iudheii Chrifii,is habet ia Chrifto non folum fujficientiam.fed etiam aiw dantiam iufticis.
RemiÃio peccatorum er iuüicia coram Deo deguiruturperfidem, propPerfolum Chrifittm. Conferuantur autem per gratitudinem,per obe' dientidm,perÃuHut Ãdei, per opera charitatis. Qui enim liberale eft in pauperes, eos iuuat ex Ãdepropter Chriftum,is conferuat er rctinet feeum Chrilium. Vbi autem manet Cbriftus,ibi tnauet etiam remifito peccatorum amp;⢠iufiicia.
Contri
Contrà gui cruhlii ell m pduperes, necddia Udteos, itrepellit4feChriliunt,guein ante per jidem acceperat.
Chriflut non [olum fud perfend iu^M eH^fei etiam iuHiÃcat onnes m iplum credètes, adeó-gue confère m tos luU'ciam. Qjtotguot enm m Chri/lum credunt, reputinturcoram Deo tant iuÃi propter Chrii'ium,gudm ft totam lege per-fèHè impknfjent.
Qhrifiui ejl faluator^gui adfèrt credentibiK in ipfum,reconctlidtionenteyâ picificationen cun Ãieotliberationem à Sathana ZX morte,dc perpe IfUni uit dm o' Itxlicitatè,uidiorid Ãuper morté^ l^ctno poteÃhdbtreXieuin uerè propitium,
* quot;'Pfer ChriÃun,et propter Chnjiu. Nemo pa **ftlt;»ifertcorrfwD« uerècognofcere,oedue ^^fxtfUere, niÃper ChrtjiüyO propter ebri' ^^â ftidelicet à crediderit, guai folus ChriÃus Ãireconcilidtio,iullicid,0'redemptio noürd.
Qmnid ChriHi bond dd nos pertinent, o' ^tti wQbriÃo poÃidemusperpetudmiuilicidnt ll^Ãlutem.
Cum igitur dudii, guod ChriÃusÃt in nobéit InosinChriÃo, gudfo tecouÃdera, quid fit efcri^Mt, o guid nosÃmus: ut er cognoÃeas, ' quitnZi benefià d à Cbrifto dcciptamus.
Q8i4e«we/i Chriliusi PerÃtU iuÃieid eÃ, e 4 M(M
7*
uitdyfilui,^ falicitiif. Cittitre earn ChriÃm ril in nobis ,trunt profidi çy kite omiua ita in no bis, ut de ipÃs iniudicio Dei gleriäriiudet-mus, ere.
I»»n. ï6. C hiuÃus gui audit ud putrem, hoc eÃ, mon^ tur,refurgit,et fedet ad dextrain Dei, eÃiuÃidi noÃruinec eà aliu, qua poÃimus feruuri. If eiiilt;n inipctrauit nobis uerum coram Deo iuÃiciä,ut omnisqui credit in cum, er à adhuc peccatunt habet, tumen reputetur propter ChriÃum co-ram tribunali Dei iuSlut, er Ãut hlt;eres oinnium cocleüium bonorum. qui hac iuÃiciu caret,M Ãus eà coram Deo,erc.
Omnia qu^e pater habet,mea[unt. Puter habet aternum iuÃiciam:P.rgo et ChriÃuseumhübet.Si ChriÃus eum habet,habemus ey nos earn, quotquot m ChriÃum credimus, çr cohareies eiusÃtmus. Qtureà indicium peccati contur-but confeientium noÃram, conÃdendum eà iu-Ãieia Det eeterna, qu£ noÃra propter Chri-flum ÃdueÃ.
iuÃiciu uera eü,retniÃio iniuÃieia noÃra,per fidem in ChriÃum.
ludicia perÃda,tantum eSl in ChriÃo.
Vera iuÃiciu qua coram Deo tuÃiÃcat,eÃ, uudire Euan geh um ChriÃi,er credere quad propter ChnÃu conÃquumur remiÃione pecca
torum.
ton,er Uità aternS, Exe (îdrs, c^uid Chriüufa-^ fà pit,Ãufcipit did ueram er perfiâam iufiiciüt ^U£ eà ChriÃm, ut per ipfum conÃemui in iu^ dido Dei.
Duplex eà iuÃieU : Vnd cordm Deo, per fi-dem in CbriÃum : Altera coram homintbui, per boneÃitem uitte.
iuÃieid eü duplex:Altera eà legit,feu operii: : Aller« eÃÃdei, cju£ eü renüÃio er condonatio ^iuÃieit. Ad hanc parandam priecipuè duo feefuiruntur. Priai eÃ,agnitio peccatorum:poÃe tiuie{l,Ãdes in lefum Chriüum.
^uÃieii eà duplex,qu£ utraq^ à lege requiri-*âr, filters eà ciuilii, qu£ confiât inter amicosz *^[iil)gereamicum,benefrcere amico: qua iuüi â'ââ 'ImiIk per fe eximia uirtm eÃ, er necefjaria, Ã'^^ât Zbrillm non damnat. Altera iu^iieid edi t^^tUinlif zeitig eil mifericordia Dei erga nos.
Doctor Vrbanus Regius.
Nos eramui miuÃi omnes,tanqud omnis iuÃi i ^'^expertesnt neceffe Ãerit mitti nobis ah que i *lt;^otlt;iiuÃicid^pr£ditum,utdiuin£ iuÃieia pro ^°l'itlatisÃceret:nosq^ ueram iudliciamdocere, 1 O' cordibus noÃris mferibere er indere earn
Is eft ïefui ChriÃus iüe DeiÃlius, i« cuius O' 1 ft non eÃinuentui dolus,omnis iUeiuÃieia du~ e y thor,er
ihor,^ ticr£ iuHicu expreÃiÃimum exempldr, into ipÃÃimit er ueriÃima iuüteia.
lî nos jummo tare fui lüa luHicii 4 fdthdn£ tyrannicapotc^ate er omnib.iniurijf reiemit, eum^ Dem uocauit.ut er nos uerHuÃicHiO' cere:: iec doceret tantum^fed er doniret.ExM tnim eum nuüi ufijuam rÃ. iu^tdis.
Idem D. Vrbanus Regius.
Vox iufiiM,non intedigi debet in diao Zi-chirite prophète cap.^. de feuern exada^;'â' mein, qun milos er præfrndos iudiat cr pt nit. Summit hxciuman miferos peccatoresnos nalè Ãbi eonfeiosmiferè terret, mtxÃituünent er acerrimos angores adfirt, ad dejjientionent urget, ne^i quiequam minus quim gauHi»» gt;nbsp;f' xultationes nut iubila parit.
Sed fcriptunt folet ChriHum uoedre iu' üum.confoUndi gratia,tam mueteriqudmna uo TeRamento. liam folui inter eundos homines indus er innoeens eÃ: er tarn innoeens öquot; iudutMt per eum folum nos eoram Deo iuÃi (f innocentes reputemur.
Per nos ipfos,dut per nodra opera à peccatit nos liberari er iudiÃcari non pojfumus: fed tuÃi ficamur per folà gratiä ChnÃÃerÃdi ChriHit qua in feripturis facris uocatur Dei iudicia: hoc tö, qua eoram Deo iudi reputamur,quam Deus
w noOi optr4tur,cum nof iple perf^iritufttum iuHos c^ innocentes reddit.
Idem D. Vrbanus Regius, aie p-iter chariÃime animum erige:ut maxi-We peccator ps, non ed' quid ideo de/pondcM Mimum: fed confitere, z^ agnofie te coram ^hriPo peccatorem , Chrish mifcricordttiin implora , ueniarn pete,cr crede Christum u-tiicum effe feruatorem, Chriüum effe 'puiu:â iem zx iuPidam tuant, zr erit continuo tua, ifgef^ Z:r nbolebit omnia peccatatua ,ut nihil tibi metuendum fit inde ucl periculi, uel iiwni.
D. Vuolfgangus Mufculus.
t^nSiM t^ ipfifiima iufiicia z:r uita,c^ ^^ «oSc»â, Z!^ facerdos, filuu Dei unigeni-i^^^jUen ad falutem uia, unicum redemptor zóâ ^f(oncilutor ,mediatorinter Deum z^ homi-'â^^hunicut doüor z^ pa flor, per quemin co-imtioni diuin£ uolutatK uenitur,folui paterna ^^mfecretorücofci'M,unica nofira falies,una cü Ã5foplt;itre effentia 4 patre genitusitamé nunquä â^h(ofeparatws,feparaturà reliciuisfilijsDei,an iflica natur£ dignitatem excediti uerum pa-
' fiba,bonorum omnium thefauriu,Dominus zT lt;ilt;i(or calefiium donorum ac uirtutu : lux uera, illuminant
! décos mute:folic! cil lux mundijoi^ tld pitrein uia,uita, z^ fins uitat qui etfi ex utr' tute er effieaeii Uuingelij cognofettur, tiidtit fine [ide non recipitur.
Idem D. Vuolf. Mufculiis.
iuÃieid Dei nonaunquam ab ApoÃoloel di' à tur,non quiipfe iuÃus Ãt^fid qua nos in Chri' fio perfidem iuÃos reddit.Sicut filas Dei wei' tur,non qui Ole filuM Ãt,fed qua nos ab iüofcr' uamur. sicut er uocatio Dei, non qua tuet [^^ qua nos ab eo uocamur.
luÃieia Dei nihilaliudeÃ,quant H«!^ quedam bonitas^benignitas,gratia e^ miÃftcot dia Dei, qua nos libérât à peccatis noÃris p^i^ faam grattam.
liemoinfe ufqueadeo iuÃus eÃ,titptâ0f'^^d fia iuÃieia in iudicio Dei confrere poÃit.?roâ inde opus eÃ, ut ChriÃi iuÃieia conferuemw, ne in iudiciu inducamur, qui peccato primi Ada cecidimus.Sic ApoÃolus i. Corinth.t. ChriÃant nobis à Deo iuÃieiam fiÃum effe dicit.'E.t Row* g.Perunius obedientià iuÃi coflituenturnv/ltlgt; laÃt fumus non propter Ãdei dignitatè in û fed propter bonitatem Dei fide apprehenfinu
ReÃe dicitur,fidem fi habere correlatiue id bonitatem Dei, tanquamad obieÃum: at^ idm I quad fides iuflificare dicitur, nihil effe abid
77
^Ãmp bonitdtê D« lup'Ãcäre dicimui. Hani itf^j putandum ({i,quôdpropter fidet dignité-ion mfe iiÃi pmu^Ãed quad propter bonitatem
' Dfipde apprehertfam lufli reputemttr.
Et ob hic cau/am ApoÃolut Ãdei lufttpcatio tion eoram Deo tribuit, qult;e nihil eil ühud ^«4m pecentorum remiÃio, parta per Ãangui-nemChriÃi.
Vnde Uberamur diudicio DeilPcrfidem. Io. J-Ergo fideseÃ,qH£gratiieehrtÃi plt;iriicipei tiotreddU^zx diudicio libérât.
iuÃificat itne^Ãdes in ChriÃum, ob id quoi jrnd'am Dfi mundoi« ChriÃo oblatam,grata niwo apprehendit.
hdes autem ChriÃianorum non 'm hoc dun-^*'^iÃonÃÃit,ut credamus^hunc lejum eÃeÃh» ^^^â¢fiiutcertafalutKfiduda aejpe tanquam i^dco Ãruatore pendeamus-dpfutn cruci afÃ'xunt ^^I^'''f ^alutis gratia. Hat eil Ãdes eie ét er um, ^*^(fi queiuÃiÃcat tmpios, qucediudicio Dei ^tnerita condemnatione liberal, gratian Dei âPpffbendit , conÃientias pacatas reddit, o* finiras,Uttam eternam accipit, ztr corda noilra ^^fnrgat: zx per dilcélionem ad Ãcienda bona
1 «Pquot;«gt;per operationem Spintuffanili,^caun 1 ^4 reddit,
t^brahamfirmitercredidit Deo promütenti, ZSquot; dup
7*
er eiuÃmoii fides eà lUi toco iuÃieU iinputMâ, hocefl,ob earn fidem luÃi^ cH 4 DfO reputatitf, C^ ab omnibus dehclK abfolutus.
Vides iuÃiÃcdns csl, qua cYcdimus W Deuifigt; ejuiiuÃihâat mpium.
Abraham fide iuüiciam adeptus eà corM ÃeoÃdq; imputdtione.
D. ATarfinus Bucerus.
03 tl« nudas fit mundus ueraiufïiciii) ^lt;^'âf demum plané apparuit, quando uera iuSüii Dei per EuangeUon ubiqUe rcuelata Ãitgt;lt;f(' fiicia de qua lex teflata eü qt prophete,ni'quot;ti' cia qu£ per ftdè lefu ChriÃi peruenit in ownfS credentes: Rom.j.
ChriÃus inquit:1i£ceà iuüicia,qâii^âââ^^âgt; ad patrem. Vocatfeuiain adpatrem. Vidutiq} ad patrem eü, quia per eum folum ai patrein peruenire, hoeeÃ, iuÃidam er[alutem eonÃ' quipoÃumiu. Veritas eÃ,quia per ipÃm ueri* tas fiel a eslÃdcü,ucraiuÃicia omnibus contig git. vita eÃ, quia folia uiniÃeat, uttiemm Z^r beate uiuamus.
Idem Mart. Baccrus.
chriÃus ipfeagnofcetur lehouabelfeietiufi' cianoÃra,hoc eÃ,isperqueiuÃiapud Deû ceà Wurtzit folida iuÃiciadonamur.Vnde?aulusde ro feribitad Corinth. VaHM eÃnobufapHtiai
Deo,
^(OyUtliicia, fanflifieatio c^ redeptio: t, Cor.». ïujiida Dcf,cjult;t tuftifiatmur er flt;iluainur,(à ^^i opui er donum, qua[c Deta ip[e nabis iue ^um,id cA, bov.um.erfadignè,hoccü.beneÃ.-Atntem exhibef.potiÃimum quidam in co, quad ^ââ^gitur Spmtum,qui nas iuÃieufludio incen-^^â'â ^d ttiarn cum altà s fuis benigne adeÃ, çy ab ^oÃibiu uindicat.
Hec inquam luÃicia Dei, feu bonitas/iue he ^^Ãcentia Dei, qua nos iuAos er eenfet, pecca-*« condanando ; er efÃcit tatidem,jfiritH nos ue '^^iuÃieite adflando.
H« inquâ iuÃieia reuelatur in Euangelio, pa ^exhibetur,imóhanc DeiiuAicia EuangeUü ^''^spradicatâ.cumq- datur iÃifidem habere, e^ ^^^'â^^xhibet.Exhtbet aut eleüis per Chriflunt, ®' ')^gt; i^nat Deus infe credentibuf,dum er i-Pl^XiuÃici^ participes fiicit.
. ^^f ^uangehu ergo reuelatur er exhibetur 'fPlicia Dei,qua Deus iuÃus er iuAificà s,fe no-^^â*PutpraÃat,quanosornat,feruat, er beat. ^»ongcUum namq;cun^ renunciater effert ^f* b^Ãieiam ,hanc Dei bonitatem^qua nabis P^^sata remittere, erffintum iuAiciit largiri dignitur,n{htl quam fidem pofcit:quam ut habest ei diitur,iam iuAicia iAa Dei, noAri fcr~ Ottrix,nabis exhibita eA,uereqi ca fruimur.
Uaeà iiigt;
I
So
Vitq; iuÃieia DeicÃ,quänoi liberät i pneu tu nojlrU perfuamgratiimteüfumma Deiboni tM c^ mifmeorditt, qua peccatU noürii igno-feit, qua nos induit, qua nos[eruat, ac ita bonos er iuÃos reddit.
Et hitc eà iufticia ChriÃi, qu£ peccatores con feruat, er fide fit noilra iujlicia : er qua nabis ^ opus eü, ut conferuemur, nc in indicium indu^ camur, quipeccato primi Ad£cecidimm:fcdai confecutionem iuÃicix er gratis Dei opus eS uera pcenitentia.,er reÃpifeentia.
Eft alia Dei iuÃieia tudiciaria, peccatores pu niens, ad quant uenient impij:qua, deimpictate lüorum pana fumetur,fed ad bonitatem Deinen uenient:Pfal.6^. Appone tniquitatemfuper ini' quitatemeorum,er non ueniant adiufiiciâtuà .
D. Ottho Brunfelfius,
Quad autem Cbrifiiu dicit, lt;Duia uado ad pi trem ; figniÃcat,quiaegoregnareeoepi.perre-gnum ChriÃi reuelatur iniuÃieia noÃra. Solus emm ChriÃus iuÃus,imo ipfa iuÃieia eÃ.
D. Vdalriciis Zinglius.
In loin. Arguet SpirituffandiuSjtn prxdicatione Apo flolorunt,iuÃiciam:hoc eÃ,oÃendet iuÃieia ope rum er legis,qua fidebant, non eff^e iuÃieiam ueram, nee paÃe conÃare coram Deo ;erÃgt;nul ofiendet, ChriÃumfolum eÃe ueram iuÃieiant, que
8i
lt;iueapucl à eu Miet, ^ gut nos ad Deuducit, In hoc enim ad patrem Mdit,ut certum amp;nbsp;e-ttidenspricbeat argumentum, ac fe ojiendat effe iujliciam,qu£ credètibus uiam ad Deum aperit, Q31 ergo lujliciaoperum abnegata,ChrtÃum fuam iuüidam effe credit,is Spiritu [ando cà il Iv^ratus e^y do(lus.SpiritujJanilas docet, Chri Ihtm in hoc ueniffein mundum, rurfus^; afcen^ dijfe inccelum,ut fecum ad patrem ducat omnei infecredentes.SiciuüiciaDeipalim fit per E-^mgelium.Kom.x.
Cl^odfiquishuncl^irititm Christ non ha- j^Qæ.s. lgt;tt,quo certó agnofcat zx profiteatur feDeo fff Chrifium recondUatum: item quo credat,
I nbsp;nbsp;^briftuijj effefaam iuiHciam,fialutem ey uitam,
* â'on efi C hri^i. Is enim adhuc in fuam iuüicia, f^P'ntitm,opera Cf mérita confidit,
ideminepifiolamPauUad Corinthios: Qtti i Corj. fi^aseh nabis à Deo iufiicia. liam dum orn-
''« iniuüi eramus,nuUaq; ad iuüieiam nabis uia f^tret, faillis ed nodra iudicia coram Deo. ^ereum enim iudicia: Dei fatisfit, dumfeilicet Hc pro nobis patri offert hodiam, per hunt no ^K aditus edad Deum.
Ãocautemideo Ãdum eft, ne nos aut fapien fitnodr£,aut iudicueÃdamus unquamifedà di ^nafapientia difceremus, quid fiüo effet opus: f diuina
Ãl
iiuinlt;e iuÃieix inniteremur, quuln iu/licia ne-flrdpdnnomcnftrui/ttiinpurior.
Philipj. nbsp;nbsp;^^^^ ^^ epijlolam Pduli dd Philip. DupUcm
tffeiulîicidm , legis er quot;Dei, Paulus ubiq;docrt. Hei aut ChrifliiuÃieid eÃ,quod Christus iu^M pro nobis iniuflismortuuseà er fatiificit,C!â nos nocentes innoccntid fud dbfoluii,acpatri reconctUduit.
Atguehtec iuÃieid C hriÃi ç^r innocentii no' fird fùéid eà perfidem, gute fides exfolo /piritu Hei efl,dnull4recrcdta:qud iufticid ernosiuÃi coram Heo fumus,dc reputamur.
iuÃieid ergo Chriflidnorumeft, in CbriÃuitt fidereÃÃi^ infitum effe. Et nemo fiisoperibus, fud iuÃieid, fuis mer it is iuÃificdtur : fed omnes iuflificdniur gratis,per illius grdtidm,^uM (^' nbsp;nbsp;(
bibuit Heus, dumfiliumfuum in redemptionem noÃri dedit. Nam ida gratia er redemptiono bis manififtata efl per Chriflu,lt;]ui ex gratis oei nobis datus efl reconciliator er feruator, utfem cet effet noflra iuflicia, ut qui folus efl iuftus, CT luflificdtomnem eum quieifidit.
D. Heinrychus BuUingems.
, nbsp;nbsp;nbsp;. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Relinquiturergoindubitatum,Chrifluittlea :
fam effe uniuerfahs feu catholic te eccletid ue^ I ram er unlearn iufliciam, fanâifleationan,ptif' , gationem, falutem er uitam. in folo enim chri' nbsp;nbsp;/
pc c^ folM f^ iufliciii, er [äm^i^edtio er uï-â U xurnd.ïnififomet inquarn Chriftolefu ,ji-wt Pdulm inquit ; CmiÃäut tjl nobii iullicid.
Eft autem duplex lufticid. Alia quidem fi- 1quot; Matth. id,quauidelicet Chrilii meritoper fidernno'. ^ifcum communicatd,iufiificamur: id eü,remif~ iïonem peccatorum confequimur^haredesq- ef' ^dmuruifie aternæ» Ahauero, qui ex lïdee~ mfeitur, Ndm iujlui ex fide uiuit. Vorro iuilut operatur iuüiciam,peut ieiannes ait. At hac iulUcia omnK generis uirtutes compleélitur, itrnptrantiam, paticntiam,eharitatem,pue he^ ntjicentiam.
Duplex eü wüicia: A lia pharifaied ae ^pi', t)it oritur ex uitiato zradulterino (enfu legiSt
1 'i'wntmo coram Deo iujUpcatur. Alia eft luÃi â'âüiuinrfjHerrf er Chripiana : nempe Cbrifli« âl^'tilUcM ChnPianorum ,e:j' communient bic ^olgt;ipum iuÃieinm fuam perfidè.Vnde ApoÃo 11 'ifpellarunt etia fidem, iuHicia CbriPianoru.
^imulaZt perfide datur nobU Ipiritus Cbri-Pij^uc regenerdmur. Kegenerati uerb, eperan-to operd pliorum Dehambulätcs in charitate, EMindt Dem [ua lege, omnej homines pecea foobnoxioj^egcregrdtwDei, CT iufiificatione CbriÃ^uifolm ittöi«, impoIlKtt« ac purus eft,
' f«iiffl$ nobk iufiiciam per fidem tonmunieai, Æ a qwo
quo nomint ApoHoUfidtm äppeVärunt c W' Victim noÃram^c perfi^iioncm legit.
Rurfiuquiucrem Dominu irfum ChriSun creduntfideuiua, curant ac conantur Ut puriat faniii Ãnt /^iritu,anima cr corpore, luflificatnos lejm Chrifiut Dominât noÃerni eÃ,abfoluit (^ liberospronüciatipeccatojnor te lt;j dinatione,ac hafedes efficit uüf ceternt.
Nam idto morte condemnatus tÃ, ut pee-tatanoRraexpiaret,ne propter ipfu mortiai* iudicaremurt/ed hberati 4 morte er diabolo, participes efficertmur uitd ieternte,pcrgrilii»i* cr redemptionem iüiut,
Et fides quidem,qua in itlum crediviufflt;gt;PP^* cat nobis ifiam iuÃieiarn er redcmptionè- N^w qui credit in filium Dei, uit am habctinÃ'^^°' qui non credit,uitam non habet. Eà tnim Cfc»' {lut uera er unica uita ac luhicia fidthumtcuius iufiicia nobis appUcatur perfidem. £t nec^ iuÃi da, neq; fides tribuenda eü noüris uirtbus » Ãi inerte Ddgratilt;t,gratuitoq. Dn dono.
luÃtficamur gratuito,ex gratia patris ,ptfà lium nos beatificantis.
luüiÃcdmur,Ãuebeatificamur,creientei.gt^ tia caleÃi.Eides beat,er iufhficat.
luütÃcamurÃde in Chriüum traSitum. fides luüiÃcat et abfoluit 4 dänatione,et effic^ not hieredes uitte cetermt. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ivÃi'
8f
luÃificdtio eü ipfd redêptiOtdlJertia CT trÃÃ-^lt;10 i morte ad uitum.
luiheid eü abfolutio CT remi^io pecedtorum. lu!iifunt,quibut peccata remijjafunt: qui^i
Wo«f libérait,bxreies fiHifant uit£ deterthe, htlliÃcatioeilabfolutio 4 peccatis.cr libéra^ bo a'damnattone,redeinptio cy remiÃio peecd-lorum,ipfaq^ddeo peccatorii ingratiam Dei amp;nbsp;uitdhdreduatem adoption
Coram Deo no iulltÃcdtur uUdedro: iuftiÃcd durant perC.hriÃufide,fruÃducidin ChriÃum» Idem eà cum dicintui,nos Ãde,uel per Ãde iu (Itfif^n:item,ChriÃu perfideiufiificdre:ftgni~ ^(tntei,CbriÃum communicare nobis iuÃieiant \^^nüdeÃ,remitiere peccata no fir a, Uber are i ^'âoitnnxtionefConfortesc^ jacere uita æterniè, ^S^itia er merito proprio propter fidem.
Hemelicum dicimta, Gratia Dei iufiificd' WKââ.' Pfrlefwm ChriÃum,uelmerito ChrijUiu-^IÃtmunfideinDominülefitm iuÃificamur, Uem cum dicimut, Deum,grdtia Dei,Chri^ Ãum,er fidem iufiificare: Per gratiä, per Chri I^um, per fidem iuflificamur: Sola fide propter fibrijlum iullificamur:Solafideiufiificamur,fi' ies innititur mifericordix Dei per Chrifiu: Grd tw Det lajlificamur perfidem: tides apprehend iitgrdtidmiChriÃiM iufiifi.cdt,ó- item fides.
Æ i tides
8^
Tides in Chriüum purgdt, expiât,iuÃific^C uiuificat cy abÃoluif.id eft, participes not Ãcit ChriÃi,quieÃiuÃtciti,uitd çy^ redéptio noÃra^
Abfolutio, purificatio, iuÃiÃcatia, erp!â* noÃra eü ex mérita CbriÃi: adeaq^ Chrtüitt eà noÃrdiuÃicia,redemptio or uita.
K^c eüfolidaet ccrtadodirinaeccleÃi'deue ratuÃieid CbriÃianoru,quirccocilidntur Deo» dc iuÃiÃeätur gratis per abitu CbriÃi nd petâ^d:. iuÃiÃcdti uero, DeucoluntÃiiritu cruent'tfà luÃicid er uita obuenit nabis pergntid Df» i« ebriÃa iefu:hic eà redemptio,ii^lKilt;fâÃ^^^quot; ficdtio,fdlus,remiÃia peccdtaruin.
iuÃiÃeamur mera CbriÃiiuÃicid,p^P^â Hfc dutem eà uerd,uiud erfolida Ãdn gt;nbsp;ÃÃ*, indubitâter credimus, Geüpatrëproptà ^ â ^m nabis bene ueUe,er pldcatu eÃet^deot^ ^ ^â ftum fudin tuÃieid nabiÃum comunicdreiÃt^^r' itianein er uitam,utiüjidmÃnt noÃra- .
ltd per fidem appUcatur nabis meritu»^ ^* Ãi,erconcedituruitd£tern4:perfidetn wÃr . earner ipeccatis.
Summa; nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.
Hicuerd er CbriÃidnd iuÃifie^ ''^^ nan eü ab uüo bomine inuentd,fed db ipà n* ^^ ficante ChriÃa traditamempe quad noÃra mérita, dliena^ iuÃieiä, CbriÃi uidt Æ â
iulli^cemur per Ãiem.'Deut enim nos iuÃosre--puUt propter Chri{lum,ÃX fide id recipimus.
Chriflus efl noflrauUtt, iufticu e:x redèptiot {âttujidio ütqi fandiÃeatio: nos illud fide perci-pwut, er perfide Chrifto inferimur.fide no fier fit Chridns, cum bonis or gratijsfuis, ut uiudt âpfe in nabis, e;y nos in eo.
ïudificamtirgratis,pergratid z^ miferieor-Ham Deigratuitlt;tm,non propter ulla nofira uel priecedentiiuelfequcntia opera uel mérita, [ei lt;xmera Dei natiuaq^ bonitate.
Christus tefus uerus Deus zy homo efi unica ia^icia,hofiia erÃtisÃdio.
indicia orbis Chrifius,pcr fidem. QhrifiaseïiuiroTumiufiifiimus.
^a^ida que corä Deo Uilct,efi iufiicia fideiz â^lt;^cH^Cbrifiiagni immaculati,qui perfidem '^iâifeum omnia communicate
btllificare impium,[oliusDei opused,^ iufiificamurnon meritis no{iris,[eâi Dei itatu.
^ifericordia Dei, non mérita nofira iuftifi-'Wt. Efl enim indicia D ei gr af uita,
; nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DedidoEfaix:
[ ÃM cognitione [ui iudificabit iufius feruus 1 Wfi« multos, er iniquitates eoru ipfe portabit, \ Hipe nerbis exponitur,quii fit iufificari â¢, ni | nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;[ 4 mirwt«
FS
mimm i pecciUii abfolui. Nlt;lt;m ejuii aliui til portare peccata, quim explore peccatä^Chri' Ãat enim[ua corpore dépendit peccatomno-Ãrorü petnäf, id ejuod fide pereipimu^. liée re^ âè ingua Efaiai : In cognitione fui iufitficibii multos^ N^in cognitio Cbriflt, fides. At fide iu-flificamur.'eides ea donum Dei eH'ciuod in cor' dibits docet, quid nobis i Deo in Chri{io(eruti' tore datum fit: remifiio fciUeet peccaterum, con feientia tranquiHdtÃy certaffies uita ^ternie.
tufiificatio eft abjoluti»,peccatoriiremifiio, iranquiUa cofaentia, cr certa/fies uiteeaternf.
Chrtftui author gratiie ey iufiida.
Duplex iufticia: Vna efi legis,altera efifidei: Vna eü Dei,altera efipropria.
lufiicia Deiefi Chrifiua.
IufticiaDeifides efi in Chrifiumlefuin,ciui legem implcuit, ey nos patri reconcihauit : qui in hunc credit,iufiui efi.
Iufticia à foto Deo proficifcitur.folut enim Deus iuflus,fanout cr uerax /il:nos oinncs pec' catores, idea Deus iuftificat eos,qui oinnem fidu dam in ipfum per fihum coSocant.
Et cum diennus, fidem in Chriftum e/fe no-ftram iuftidam: nihilaliud dicimtis, quant ipfum Chriftum lefum Detfilium, cui/idimus, effeue' ram pi/ hominis iu/iiciam.
lifti'
8?
h{itÃcitio,it(j; ideó iuflicid,reÃrtur ta id De ^m,(iuîm id homines qui abloluuntur: eÃq- abfo lutio à pecatis, liberatio itè uel rede ptio à ludi no uel condemncttione,approbdtio dut receptto ingrdtidin,idopttó ue m numerum Ãltorü Dei: qui falicetDcM ipfe propter ChrtÃum peccd-tiremittit,dcondemndtioneredin:it,^ in Ãhet iioptat,ac pro iuhis agnofcit: om denique ho~ nünesperÃdei{ldrecipiunt,id eii,prmitercre' dunt, (e d pecatis ç;- condemnatione dbfolui, fi lios^ Dehcr participes omnium bonorum,pr^t tipuèautem iuflicite Chriüi,fieri.
lu{luse(i,quifquisdDco propter Qhrifium itefidem confecutm tH remiÃionem peccatO' ^^n^idoptit'Mq^ in filium, particeps eft bono-âf'ââquot;i4iifo^j iufiux dchdres Dei, coheres dutent ^^»^hnfii.
Midi efi remifiio pecatorum^reiemptio d
1 (tgt;niemnatione,ddoptio ey bedtificdtio,ddeoq;
1 cr Midi dc uiti,qud Cbnftu^ tn nobM «tuit, et i itos m ipfouiutmus.
| nbsp;nbsp;nbsp;laSiM eü,qui purgdtiM ipecatis, filiux Dei
1 chiées omniumbonorumDeiefi.
\ FORMA TRADET5DI 1V-
1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ftificationem.
l Alite omiiu Dei« eà con/ïdemdi«,quign- » 1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Æ 5 âW
90
tk [utt^homines iuüificat crfalutd.
» Deinde occurrit ChrifttK,fgt;er què nobugri tu Dei aperitur,uel qui nobis mifericordü Dei promeruUtzr propter quem iuftiftcamur Gquot; fdludinur.
? Tertio loco dccedit fides uerd,quiCf Deo innittimur, or Christum compleüimur, pdtH' cipesq^ Dei e^ Chrifti reddimur.
4 Poftremo exuberdt ChriiHund iUd fides in omnisgeneris bond operd, quibus [e idi exer.it atque decUrdt.
' ( nbsp;nbsp;Energo primdr id cdufdiuilificdtionisDeWi
qui nos iuUtficdt çy^ fdludt, totum^ iuHiÃcdlio' nis negocium perficit per filium, in uirtute SMt iliffiiritus.Deus emmgrutidÃud nos iuÃfiedt C^ fdludt, fed propter Chriüum redemptorem, quem fide dmplcäimur, fine recipimus : ex qui deineeps enafeuntur operd iuSiieiie,qu£dpp^^d mus operd bond.
Deus morbos nofiros fdndt ,fed per medi-cum Chrillum:cuius quidem phdrmdcum amp;nbsp;me dicindm nifi reeeperimus ,fdnitdti nunqudm re^ Hituemur.dtfdnitdtemfequuntur operd fund.
Deus nos iuftificdtpropter Chrifium,per fi'
Jem,qu£ mox exuberdt m bond operd. ^ ^^ nbsp;nbsp;;
S»
QVAE PATER. C0ELE-flis in Chrifto nobis dedent,
^icri feriptura ubique teHätur, Chrifluni Ãifum^uerum Geum zx hominem,unicarn effe to iworbiiiufiieiam:ilium eJJe thronum gratis, botHitm uel uidmiim, propitiationem uelfatis-^ ^^ionem,tiut redempt tone m finch fidtioneó^t tKonciliationem item ac pieem noüram,
Q«i uidelicet, quad lex prieüeirenon pote^ fil, ipfe nobh prceUitU : qui tradito corpore lwmmortem,nobKb0ni itla teftamento Dei I'2lt;tflt; pinuerit : qui item morte mortem, çy *âquot;* lt;l«i mortis habebat imperium,uicerit, abo
^fd zr fud refurredione uitam nobis reperd-^dâ^M denic^ effufo fingumefuo innoxio, pecâ 1 tlt;lt;f«»i expiauent, remiferitq;, ey iu^icium ZT Mim contulerit omnibus credentibus. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â
Hfo^ unus fit unica zy lt;eterna to tins cede-fid iu{licia,uita zy [ulus. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;''
Epilogus.
Dew propter ChriÃum iuÃiÃeat, id eÃ, ab-foluit 4 peccatis zy condemnatione legis, mÃ-rorumc^-.tÃieite^ iuüos et hecredes uit£ atcrnie, Qd^pniamenim diuimfatisftcitlegi, iuamp;ùùe^ pldCAtum
pläcitum um h-tbemm putrem, qui nobis peed turn no flrum non impuUti'fed lujlicum Christ nobis imputât,utea urn no fir a (tt,ipftqi in no^ bisumat ChriÃus,^ nos inipfo.
Liquida ergo apparet, omnes f^nflos pitret ub mitio mundi propter ChriÃum effe 4 Dfo iu-Ãificxtosiideo^CbriÃum uerum demumtyho^ tnitiem Ãiffe cy effe iuÃicuin,redemptioneitt, et funfliÃcationem omnium fidelium,
Confitemur ergo, Deunos lulliÃcire propter ChriÃUf et hune effe luflidù noflrd,qnip?â^ââ Ãtredeptio nofiri,quilegiftttisÃcit, etinqntm funt impolltii peccutu noÃra,qu£ ipà Ãngume fuo abluit, morte expiuuit, ac in umuerfum, ne noccantfuflulit:noÃerq}li.£liu,fuam nobis con^ Ãrt iuÃtcum,ut m ip^o iam Ãmus iuSifiath M-Ãicum uiUmcfi eius m nabis hubentes.
D.Ioannes Caluinut.
luÃicism hic nttellige,qu£ nobis per ChriÃi' grutumcoinmunicatur. esm ChriÃiu ãtuit m fuo ad putrem ufeenfu, nee immerito. Q^emiti' modum eniWyteÃe Puulo,re[urrexit propter iU' fUÃcutionem noflrumtiU nuneud dexteram pi tris fedet, ut quicquid tlli datum eÃpoteÃstis f-xerceat,(y Ãcmpleut omina.
Denique è gloria ccelefliiuflicu [u£ oiore munium pcrfitndit.Spiritus autem per Euange' lium
^gt;âgt;i»pronnncut,hiincunum e[fc mo dum, qua ^^f^â(cri[eamur.ldeo Ãconuidiione peccati jccua dut bic graim eÃ, ut conuincat Spiritui mua-^ti»t,qu£ nam ucra Ãt iuHicia: ïiempe Chri-^â^i^uifus m calum afcenfu uita regnum coa-IHtutt, or nunc fedet ad putris dexter urn » utue' tim iaÃiciam ÃabiUat.
lu^ifumas,e^uôdDeûnabis 'm Chriüopraâ fitium efÃe credimus,.
iuÃiÃcamarfola Dei mifericordia, perÃdem W Ãhriftam,
iuHiÃcumur 'mChriÃo,fola'Dei mifericordia. lu{lificaturfide,ciuigf.^fiiH^p(^ç^fQfHfffyg.
'ni^ione coram Geo purgatas eÃ.
indicia eÃremiÃio peccatoramySfUteeftgni »«gt;U.er fit neftra per Ãiem i^ chrilium.
^â¢â¢Â»iiw iufti in ChriÃo,non quiaopenbas pro Pâ'iÃÃtnÃciatn'M iadicio Gei,Ãd quoniam een S^nur iufti chrifti ia ftteia,quam fide mduimus, ^^noftrafiat.Cbriftienimiufticia accepta no' ^isfirturfide, cums participaiio eftfummu bo-
\ tuim,qua Chrifti iaftida nanquarn urftimur, mà proprio: iuÃieite confidentia exuti.
lufttcu offerturper LuangeUum, fide per eb pitur.
â, Sola Gei mifericordia ptr Ãde 'm ChriÃum i^tÃiÃcitmur,
riüidit Dri c/l, (fU£apudDei tribunal dp' probuturjCTflUteiDeonobu donatur,guiin Euin^eUo reuelatur,cr per Eumgelium offer' tur, er accipiturÃde, z:r optratur in credenti« but cfficdciter,cr t^u^ fold nos ab interitu betrat.
luüificdtio 'm ChriÃo reÃdet,perffdemucro apprehenditur.
Chriftut ut folus iuÃM eÃ, itafudin iulUciM in nos trans fir endo,iuÃos nos reddit,
iu^licia fidei, eà iukicia ChriÃi.
Vtergo ittdlificcmur,cdufaefficient eäniferi' cordiaDei, Chriüut matcrid^uerbumcit^Ã' de 'milrumentum. (^dre fides iuÃificare di' titur, quid mürumentum eà redpiendi ChriSli, in quo nobis communiedtur iuHuid.
Poüqudm fidi furnus Chrisli pdrticipes,non ipà folumiuüifumus,fed opera noUrd iufia re' putantur coram Deo : propterea [cilicet, quid quiequideüin illis imperfiHionis, oblitcratur Chriüifanguine.
BREVIS FORMVLA TRÃ-dcndi luftihcatiox nem.
* nbsp;nbsp;Quoniamhominibus'm fe nihil aliud reÃdt,
rtf fut tuflo Deiiudidoconfità pereant.
x idea
}i(ogrdfii fins mifaicoriidiuüificdfittdr. à S»ccMrn't cmin Chriüm huic milcrU,dcfefi s ielibiM comm«)MC4t.
Vtm^eipfo mumidnt omnid cjU£ iÃK ic^unt. 4 luflicw/jdetf/lj/icrcd»»«« Chri^iäc^emot tuum pro pfccatK noSirii'. Roin.io.
HonünesiuÃi [uni oh communiedtionem itt-pitiif. D«« ucro, quid fins iufiicite cA, ab tffci fl» wP»« Ko«tur.. Ex coininumcdtione wSi« ««falwcrHititEft.
Idem teftantur concionatores Num-bergâ:*'I^ss,in libello ad Rupertum sMofsham.
Sfd nihil cldriiu did pole ft, quint quoi Patt ^dtcif i.Cm'Wfbu.cbriflu^^^y^fftnot«fd Vâ'Mw d'Deo,C iuüicit,^^ fj^,âÃcbriftitï
1 Wuïiif|\jnoftrilt;,cr nos Qhrilium nuUo opcrr,
\ n'^fold ^ic dpprchcnd'imiK, mara/r뻫 eji-i,
1 ^gt;ioilo[ti^deiu?itficdmur,ncnopmhuf, \ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;D.Thomas Venatorius inlibel-
1 lo contra loannemHa-\ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nerum.
i Nos cum Apofloio ?dulo, ChriÃutn prxiied
I »11« iufiiciam noflram : neq- dlidm m oculii Da \ ponmui iujlicidm,qudm Chri^ü, qui frUui cjl uobis d Deo iuÃicid,pcr que fide apprehenfint â¢ont mgit « o bis Oquot; plw er Htïd dterud.
Ne»
9lt;
J^ontnim ftbiipà duntaxdt tuftuf cà Chri* ÃM:Ãi er uniuerfo: qui ipfum fide appréhende rint, iuflicu fu£ reddit participe!. per ChriÃu enim recipimui omnta qu£alioquitn Ailt;iin à » tnirimM,iu{liciam,mnocentiam,uitam: tm'o ftr fidem in ChriSio apprehcndimia reconcihatio» nem.
Uoioculot mentis noürlt;eab uniuerfi lege, prtrfus^ab unwerfarenouationeiüa,in unain erfolam promiÃionemDe^cy ChrijlumniÃi*' per nojirum,dcfigimus.ldeoqi confidiniiu,peo' pier unum Chrtüum reputari nos iuÃos^Cf 'â^' (eptos in ocutis Dei. Hoe eü quod didmiKii^^^ fide iufii (umusmonquia fides nouit'ts quidam in nobis eii,fed quia apprehendit Chriüutn,eU' ius beneficia er nos [ummaccepti.
Iterum dico : Non dileflio, non uHum aliui opus iuüificat in oculis Dei, fed fola fides : non quia efi perfidio qu^da in nobis, fed quid Chn ft urn poftidet.
Docemui, fola fide iuflificari nos apud Deunt, er nullis pr£tereaalijs operibus. ttaq; proptet unum Chrijium, quemfidesnoftra apprehèiit, iuftihabemur apud Deum.
Cteierum fieri pote ft, ut fideles baud infii' quenter nullas omnino fidei qualitates, nuUam tharitatem m card bus fuis [entire queant, »eqs tarnen
timen 06 earn üiUm cttufim de flennt ; fe^ pé^ tim loco umticrfirum ikarum fidei cjudlititunt, ipium reponuntcum bonis fuis Chriüum,dicen-tes cumfiducia-.Hic eà iuÃieia noüra,hice{l Quinos ertpit dmdlediâione legis, in hoc und bibemus uniuerfm promiÃiones Dei complétés, Ipfe enim eü uid no{lrd,ueritAS er uitd.
Ef h^c utique in nobis nullo modo effe quei iiit,ubiextrinos manferit Chriüus,quiin nobis debet eÃe, 'm nobis uiticre, loqui er manere : cui fttlim er gloria,'m omnia fecula, Amen.
Idem Thomas Ven a tonus in fuo commentario Pfalmo-
rum.
Tfalmo f. Dom'me deine me in iU' Ãida tua,ere.
Kac int eilige ieiuÃicia,qua nosiuÃi redit mur per fidem ex gratia. Ãeut dicitur: luÃns ex . fdeuiuet.vocaturautem Dei iuÃicia,quiagm till illivs donatur, Dei enim donum eÃ: ^ph.i.
Sic dicimus opus Dei eÃe,quod in nobis ope^
[ tiitur De«5. Sic uerbum Dei, quod per nos prit dicatur. Sic uirtutesDei, quits ipfe'mnebiso-,
l perrftHr.
1 Pplmosi. AnnKntMbKnfcocIituÃi-
l nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ciiini eiub ^c,
t nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;« No?!
Non iuüidam opcrum aut legis praHc^' iunt,fed faam luäictam ,Ãdci fcdicet.Efa.Sh In notidafua iufliÃcabit [cruiM meus niidtos.
idea ». Coritith.K ChrdiusÃdwtiobKÃ^^^ indicia.
Pfalmo}o.In iufUcia tualiberane.
floc quid ahud ea,niÃmifericordid Dd^ut iuà i reputamur,non propter mérita noÃra, fed propter unumChriÃum: quinontamiuÃustligt; qudmetiamiuüicianoSra.i.Corinth.^- ido de ca dicitur Efa. ft. in feientia fud. Et idea Kiere.if. Et hoc eft nomen,quo uocabutii cum, Dominus iuHuf nofter, fine tuflicia ncHra. Sine hac iuHicia nemo iuilut eft inocuUs Vei: P[al mo 141. ftoniuftificabiturin ccvlfedit^tto' mnisumens.
Ffalmo s^.lufticid tuapeut montes Dei.
Tides enim qut eft iufticia noUra, nuliis no-firis meritis datur, fed tantum mifericordia. Eph. i.Deidonum e{i,non ex operibiu, nequis glorietur. Et bac iufUcia eft feut montes altif pmi,immobilis zr conSans feilicet: Matth, 16, Portee inftri non praualebunt aduer^us earn, Pt peut alieno peecato perteramus, ita aliéna iufticia ut uiuamus ,egemlts, Vnde de ChriSo ». Cor.i. Out Ã^tts eü nobisa Deo iuÃieia,
Pfabno
â 59
Pfilmo » 9. ïulUcUm tudm non ab'-fcondi in corde meo.
hlUcii Dei dicitur fides nofira, quid e?k do -â ««WD«, Et quilt iuftut exfideuiuit. emia du-^fnereditur ddiu{liciam,oredutem confifito fit id (ilntè:ideo didtyluÃicii tua non dbfcondi W corde meo.iiofird enim iufiicidDeuf eü per ^brifium,modó hoe credamus. Et iufiicid Dei efi^qui nas Deus iufios Ãcit,qudndo nos iuftifi^ at db mpietdte er iniquitdte nofird, dato {firi tufdnUa. igitur Chri^im fold fide dnobisdp^ frehenfM^ eft nobie iu9:icid Dei corum Deo.Et jic propter C hriflun fidefttfeeptunttfumusiufii anm Deo, er filij Dei.
Pfdlmo 71. In iuSitcid tud Uberd me.
^onmined. Qÿireiquid exoperibuslegis '^ttufiificdbitur omnis euro m con/fedu Dei» ?^®'â'' 3. iufiicid uero Dei perfidem iefu Christ *« omnes, er fuper omnes cos qui credunt, ere.
iieoi.'Corinth.i. Chrifius Ãilus eft nobis i ë iufiicid. Et Efd. S}. In feientid fud, G'c. itdque dit, in tud iufiicid : quid ccclcfid tlefiorum credit in cum qui iuftifiedt impium. ideo fides eins deputdbitur ei dd iufticidin:E.0' nin.4. H£cdutemftdes,quiddonumefiDeh »terito er Dei er noftrd uocatur.
g 2. Ddodnnts
too
D. loannes Occolampadiiis.
7idcsinChriüum non eft octoid: fän^âÃlt;^ââi tniin^z^ iufto; nos reddit.
lu/Hcüprimitiud redit per ChrifttM.
Omniinoüraiudliad eR in Chrifto,ciui(olM iuüuf eli^inquo propitius nobii jiiluf eft iC plaedtui pater.
ChriHui ipfe iuRiu Gei geruits, ualensetiant alios reddert iuüos, eft nojlra iuüicia, CT â'^t^ tatetportauihpro eis fatisÃ,cicndo:lt;luifi^Kt fà peccatum,ut liberaret nos à peccato.
Siigitur fidem c^ ueram lüam feientid baie tis,quód ebriÃu«nojlraeft iujUciafthocdocet uos unüio, quoi ChriUws innocens (7 titf^n^ ^' tiarnpronobisintercedit apudpdtrcin,ftitotCt quid et uos iufti ejÃc debeatis, et fatagite ut jüis.
I ufticia D ei eft^qua gratis iuftiftcat iinpium, abjq- operum ref^e^u.
lufticia Gei eft etiam iudicium G ei,quo ani' inaduertit in noxios.
lufticia Gei eft etiam, qua ipjemet eft jui iufticia.
luslicia Gei eft,qua gratis iuftiftcat impium, abfq^ operum refpeélu.
Geus amicus eil credulis,iratus incredulis. lufliciaGeieftfdum gratis per Chriftum n^' kispeectta condonat.
Kirari
101
MirdripolJefiijuitre iuÃieiä Dei äicätur,cun pt indulgentiÃima miPmeordiai Caufa hlt;£c eü, , quin innititur protniÃionibut. iuüi autem eÃ, prx^iitrcprotniffa. Et guia Demprornipt falu-temper filiuin,^ non peroperanoéirn^reHèin Ãiein dicitur. Praeteren iu^iici£ eü, cofiigientem lt;tifefufcipere.tniullicilt;eautemfiret,criniqui~ tutu,non [ufcipere.
tuflieuDei, dicituriuÃieinDei,quilt Deut ptomtÃt fe remiffuru peccata per ChriÃum.
luÃicin Dei m prlt;efenti tempore, eà remiÃio tteentorum per chriÃum.
luÃiciu Dei 'm futuro tèpore poà hunc uitant ^M unicuiq- tribuut fecundum opent fua.
tuÃieia Dei putefit per 'Euungeliü,cum declu ''lt;^^^eumiuÃüejfe,dum prieÃutper ChriÃum ^tdentibm,qwcquid olim putribm er Prophet ⢠i^promifirut.
^^wie dum gratis iuÃificutimpiu, ideÃ,'per n^umfidemfincomnibm operibm, peccutu do* ^^^gt;cr iuÃieium confirt, no ut nitumur iuÃiei^ ^'gt;Ãtu,qu£ eà tunquÃpunnm mtiUeris meÃruo pollute, fed iÃt quum Deu^ per ChriÃu prufiut. ^Pidu Dei,quum Dem confirt,er qââ ^u iüe iu Ãmeut, ChriÃm eÃtper cuim unim fidem crevettes ex impijs Dem iuÃos fiicit, fineutto ope-Ww er meritorum udminiculo.
g t luÃidi
tot
hi^icid Dei eâ, fides in Chr'illti:cgt; lt;^ââ^ â^^' âimut promiÃioni, (judper Chnäuatfii^i^- do promijfd eüdudliÃcamur.
Ira Bugenhagius définit fîdcm:
Tidem ef[e,gudcredimM,Chriftum cord^(^ pitre effe iuÃieitm noRrdmrfdnätÃcdtione, Oâ reiemptionem, uitam xtemimto'^o^ '''^^ ^^' ret dlcge,peccito er morte^c^itudt^ Ã*^ Sââ^ tid-.erÃeidt ut dgnofcdmut,inuocemutcÃpigt;^^\
Item cum fer tbit (idem effefiducid,cjttâi^quot;'^ flum ipprehendimutm confcientid coriot Deo» erinChriHopdtrem.
luÃtÃcdmur corn Deo und Dei iuÃid^ ^ ^quot;â^* Ão,und ChriÃi nobis comuniedtd iu^i^t^^' »â^'^f' gnofcête nabis pecedtd no^rd Dei mi((f^lt;^°^'^^'f
Sold iuÃicid Chriüifreti,in ludicio Dtip^â primus.
Docemus ergo,nas iuÃiÃcdtione,^lt;t^â^f^' miÃio peccdtorum,et dffumptio in nwueruÃho^ rum Dei, nuUo noüro mérita, fed ex fol^ Dflt; grdtuitd mifericardid, fide in ebriÃant ' percipere ,edmgi fidem fdlutemM
ChriAo ipprehendere.
r i N Ã s*
OCM ^5^5-6 lt;fSo^
/2- 4^.1
|
sa ja |
-ï^â^j^'M*V^^ '' 'J^s^^ **|,^5*iâ4tw^-yv^^^ Uv^aco-n TonS^ |
|
»we | |
|
tes« ^â»Ww *» few?, ««OW;^« |
,2** '^ynu-fe ..^WM» â a*^y' i^*^ '^tr p ⢠nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â.Sita^u YA^ftom jM bal ^3 Uw^ua ^ ^}jiw^lt;.^i4')â aiajeS®^*^ââ^ jitj^iJvitmv^-^tâ^â* ^' â *«=»gt;â *âG^c^iâ ^^Ait^^-^^iSa^ âââ¢^'*V |
|
SmiI^w | |
|
W^6fclt; wmom |
â?S
F'
:^^â^»tfM4^^feÃ2ii?^^pJ .1^ â Æ.
â¢lil«»»
smîâ^^
jwi»i0^ ï^Wi»S '1
ftlt;9*?lt;|^
il
«SHv^'^^IU«
^gt;5ÿtt^4M*lt;*^^?â #â
j]gKHWi)'
s'-Ãî' »«ft
ÃK gt;m jwÃn