IN EPIS TOLAS DOMINI- -CALES

Explicationes

ricrORINl STRIGELIL

^unc priwitm m lucem edit A

opera Ç^ ßi^dio

M, D. L X X X l 1 i i.

INCLYTO AC GENEROSO COMI-TI ET DOMINO, D. F R I-derico, Comitiin Diffholtamp;Brunckhorft,

Domino i n Borckela amp;c, Domino fuo de me nu. S. P. D.

■Vemadmodum in populi Ifraëlitici fyna-gogis, integri Propheta-irum libri ordine prælc-gebantur,dequibusiuira ^iusjquifynagogæpræerat, duo vel rres lt;x dodoribus fcnioribus ad captum 'ulgiquædaminterpretabantur ; Sic primis Ecclcfix Chriftianx temporibus appsrctlibrosfcripturxfaerx ordine ac mtegtè in coetibus publicis prxledos, amp;nbsp;de locis obfcurioribus fententias di-^25 effe à fcnioribus, ccu intcrpreti-bus, de quibus iudicium penes fedentes «at. Fiüteniraordodicentiumin publicis congreflibus honeftiflimus, cum m Synagoga veteri, turn in Ecclefia, quam Apoftoli admorem vcrcrcniini*. tioconftitucrunt. Noncranr promi-^cuidamores vulgL qualcs tuer uni Ro«

P R AE F A T I o.

i ro« in fuifragationibusTribunitiJs, neC * Tyranniserat ; fed fenioresfuo loco di-cebantfententias, amp;iudicium erat penes Ecclcfiani de fingulorum fententijs, quae cum probabat alicuius interpreta-tionem, alius non obftrepebat, nee mo-uebatcertamen. Si quismodeftèadde-rc aliquid vellet, fuit ei conceffum, iux-ta regulam : Nolite extinguere Spiritus: omnia probate,quodbonumefttenete.

Inde non dubium eft fluxifle nomen i T^i'ójttjA/wi'feu homiliarum,quod origine vocisfuæ ad familiärem conuerfati-oncmamp; colloquia mutua alludit, ctfi poftea ad condones Ecclcfiafticas,qua5 fcquentibus temporibus tantum à mi-niftris Ecclefire habebantur, translatum eft.Cùm enim varia illa dona cefsaflent, quibus prima Ecclcfia ornataerat,mu- i ta tus fuit mos vctus, quo dicendi in pu-blico poteftas data fuerat etiam his,qui non crant vocati ad minifterium.

Materia tarnen fermonum feu con-cionum Ecclefiafticarum longo tempore fuit cnarratio librorum Propheti-corum amp;nbsp;Apoftoiieorum, qui non mu-tilatim,fcd intégré ad populum cxplica bantur', vtexveterum doótorum inEc-clefiamonumcntisconfiât. In '

P R AE F A T I O.

lnfcftisautcmpræcipuis,qu®diftin-ftisintcruallistcmporum etiam in an-tiquiffimaEcdefia quotannis cclebrata funt,textuspcculiares exhiftoriaEuan-

| gelicaChrifti traâ:atosfuifle,Bafilij,Na-

j zianzeni, Augurtini amp;nbsp;aliorum exempla oftendunt. NamvthiftoriæChrifti

1 partes certa quadam fene fè inuicem confequuntur in fcriprisEuangeliftarû amp;lymbolo.- SicEccleGam noui Tefta-®enti, confentaneum eft,iam olim fta-bsac folennibus feftis cclebrâflc mémo dam natiuitatis, paflioiiis, mortis, te-lltrreftionis,afcenfionis Chrifti in cœ-lum , amp;nbsp;manifeftæ efFufionis Spiritus landi,qua: teftimonium fuit vifibile, arque adeoinitium noui regni Chrifti, ptopagandi minifterio Euangelij in to-tum orbem terrarum,

Nec inutilis pædagogia eft, nunc quoque in repurgatis Ecclefijs feruari ordincm feftorum, remota fuperftitio-nc,quæfubPapatufuitaddita,

Sunt enim fefta eiufmodi ceu Calendaria Ecclefiaftica, feu faflorum iu-ftar,quibusmonemur,quo temporcta- f^ fta fint fingula, quæ hiftoria Euangelica deChrifto commémorât. Deinde vc-

« 3

f R AE r A T I o.

lutteflaræquædammilitarcs amp;nbsp;vexillâ feu infignia Chriftianorum funt,quibus non vocefolùm,fedgeftu etiam ipfofo-risedunt confeflîonë fuam, de perfona amp;nbsp;beneficijsChrifti,amp; hac fe ab omnib. fedisalienisà focietate vera: Ecclefiæ fc iunguntacfcparant.Deniq; vttubæcla-gore fuo milites in caftris cçmmorantes officij fui admoncnt : fie feftorum folen nitates animos piorum exufeitant ad gratiarum aftionem erga Deum, eiuf-démq; inuocationem,quæ tùm fitardé-tior,cùm amp;nbsp;temporis ratio, amp;fcftiuita-tû folcnnis celebratio,beneficiadiuina, tum externis fenfib.tum etiam mentib. ipfisfortiùs arque altiùs imprimunt.

Inhisigiturfcftisanniuerfarijs,eriâan feinitiumPapatus,certæ partes textuû Euangellcorüm propofitæ fuerunt pu-blicè, vt rude vulgus hiftoriâ Chrifti fm-gulis annisrepetitam amp;nbsp;difeeret exadi*, amp;animoretineretfirmiùs.Sedleâiones Eu3ngeliorumamp; Epiftolarum Domini calium non,vtaliqui putant, Hierony-mus, qui Auguftino (rvy;^;^oi'oçfuit, fed Paul usDiaconus circa téporaCaroHMa gni, (vbiamp;MilTæ abufusmagismagiïq; creueruntjin eumordiné digeflit, quo adbuc

F R Aï r A T, I 0.’

adhuc hodiè dieb.Dominicis confucto Worein Ecclcfijs plærïfqj proponuntur ^cxplicantur.Et cxtat liber Homeliarij fitulo infcriptus,in quo poft prefatione Pauli Diaconi,ad textusledionü Euan-gelicarö DominicaJium additæ funt •zre f'ÄOTflKcxplicationum, tanq particulæ dcccrptæ ex voluminibus commentari-orö Chryfoftomi, Ambrofij, Auguftini, Hieronymi,GregorijMagni Scfimilium fcriptorum veterü, qui Jibros integros Pctipturæenarrationib.fuisilluftrarunt.

HasPoftilIasvfitatènominant,amp;ini-tiumillaruminannum Domini odin-genrefimumfextum collocatur.Necdc nihilo cft, quod iampridem viri dodi conquefti funt, nó leue incommodum EccJefiæPoftillasiftas attulifle. Hac e-nimoccafione fub Papatu fadum eft,vt fcriptura magna ex parte mutilata, vili-ùshaberi cœpcrit:Miniftri etiam Ecclc-Earumnegligentitisinlcgendisfacrisli-tcrisverfatifint: Denique eó tandem rcsredicrit,vt multi non alias fcript uras extareputarent,quàm Dominicales illas, quas folas prælegi audic bant.

Narratalicubi Princcps optimus Georgius Anhaltinus, euf memoria apud

a 4

P R AE F A T I O. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;1

omnespioseftinbcnedidionc, fibi iu- ' ueni notes fuifle quofdam ccleberii-mos amp;' dodiffimos viros, imo presbyte-ros.paftores,doâ;oresamp;Epifcopos,quo rum plurimi ignorabant, an alia feri-ptura facta effet,amp; an plura effentEuan-geliaamp;Epiftolæ, quàm lediones in li-brisMiffalibusamp;breuiatijs- Multaet-iamfuperioriaîtate templa amp;nbsp;parochi-asfuiffeait,vbiBiblia ne quidem con-fpeâ;a vnquam fuerint.

Hæcvtiuftiffimamp;zelotaxantur^âcre- ' prehenduntur : fic ècontrario félicitas noftrifeculiiureac merito ptatdicatur, qua Biblia integra in omnibus linguis Ecclefiæ iterum innotuerunt, vt non folùmàdodiSjfed etiam àpuctis amp;nbsp;pn-ellislegi amp;nbsp;cognofei poffint.

Etfi autem in multis Eeelefijs repur-gatisper Germaniam, in ijs concioni-bus, quæ diebusprofeftis habentur,cer-ti libri feripturæ ordinc enarranrur:Ali-cubietiam lediones capitum Biblico-rum ita in coctu populi recitahtur,vtin-trapaucorumannorumfpaciumferèv-niuerfa Biblia audite homines poffint: . Retineturtarnen paffim adhuc côfue- ' tudo, diebus Dominicis proponendi populo -

P R AE F A T I O.

populo ledioncs vfitatas EuangeJiorû amp;Epiftolarum, idqjhoc confilio: Quia eorundemtextuum rcpetitio anniuer-fana,eosipfostcxtusfamiliariores red-ditrudioribuSjclCque occafionem præ-bet,vtredeuntibus quotannis ijfdem temporum vicibus,accuratiùs cogitent devfuillorum textuum, quiveladdo-ftnnam,velad confolationcmgt; vei ad exhortadonem pertinent.

Hifuntenimfines,adquostumà cô-cionatoribus,tum à populo referendæ funt, tum ledioncs textuum Biblico-tum quorumeunque, tum eorundem explicationeseruditæ,vt Paulus difertè monet,cùm iriquit : Prophetantem ,id eftjnterpretantem verbum Dei, idque applicantem Ecclcfiæ, loqui hominib» ®dificationem, amp;nbsp;exhortationem, amp;nbsp;confolationem,

Nominat ædificationerndodrinam de articulis fidei,amp;de diftindione'Legis amp;Euangelij,amp;alijsmembrisChriftianc ,religionisprincipalibus. Exhortatione vocatadhortationemad pœnitentiam amp;nbsp;bona opera, amp;nbsp;feueram reprehenfio-nem vitiorum, Confolationem veró addit, quia non eft finis dodrinx in Ec-

« 5

P R AE F ATI O;

défia tantùm fcicntia, nec tantùma-ôioncsnoftrç,fedDeusfcideôpatefccit amp;Euangclium tradidit, vtlibcrctnosà peccato amp;nbsp;morte. Erigenda eft igitur fides, ideû,fiducia mifcricordiæ, quani cùm acquiefcimus inDeo, fequiturpax amp;gaudiû,amp;accenditurinuocario,fpcs amp;gratiarumaâio.Scimuseniminuoca tionem nequaquam irritam effe. Leni-untur igitur dolores fpemitigationisca lamitatum aut liberationis,quam peti-musamp;expedamus. Et gratiarumadio accenditur,cùm ordine bcneficiaDci vt cunq; agnofcimus, primû remiffioneni peccatorum, deinde auxiliû, amp;nbsp;prafen-nâFilij Deinosfuftentantis,poftea miti gationem calamitatum vclliberationë.

Nec vero ant liberratem Chriftianam r^obis ipfisadimi velimus, probabilira-tionsinterdum difccdendià fcrie ledi-onum Dominicalium : Neque Ecclcfijs quibufdamEuangelicisapudexterosea felicitatem inuidendamputamus, qua mox ab initio reiedi Papatus,vctuftifli-mum fandorum Patrü morem in vfum reuocarunt, libris fcripturasintegris ad populuminterpretandis, diebus ctiani Dominicis, Sedqqia vulgusplerifqj in locis,

ï R Àè ï A T i o:

löds, vfitatistextibus Dominicaliu Ic-Ûionumafliieuitjfinefuperftitioneeas, ludioru caufa,retincri poffe iudico mo-doconcionatores,qui prodeffe volunt populo,opcram dcntjVtauditorcsafluc flt;‘ciant, vt fummam quandam doôtrinç ^hriftianæcomprehendereftudeant,amp; Quafio'iii^taroirsf«!'; Et in fingulismate-^‘J^dirigant orationem ad certos eins corporis locos, idqj ex veris funda men-tisextruant amp;nbsp;illuftrent, amp;nbsp;fimul in ani-^'isaculeum relinquant timoris Dei, amp;nbsp;fideifeuconfolationis.

Hæcquantum curæ,diligcntiç,erudi-tionis, prudentiæ, copia: requirant,mc-lt;Jiocris interpres experiundo cogno-^•^ctjamp;poffunt tarnen intelligentes iu-“an confideratis aliorum cxemplis.

Etü igitur magno numero extent Po. ^*llælatina:amp;germanica:,fcriptæàdiuet fisauthorib. noftra setate, poftquam lux 1 ^oangclijrurfuspcrGermaniamaccen. ! f®cft,amp;:aliainalijseminent:Tamë hanc 9noq;VicloriniançPoftille partem,quç EpiftolarumDominicaliumexpIicatio 1 iifm breuem amp;nbsp;expedita continet,eden dameffe duxi,quia methodum amp;nbsp;formî ®*^a{ionisPhilippicam,queaddoccndü

P R AE F A T I O. maxime accommodata eft, imitatur, imoex diuerfis Melanchthonis fcriptis I plcraqjfic colligit, vtdifperfa varijs in Îocis,ad propofitos faltem textus aecô-modarcvoluiffe authorvidealur. Nec f dubito,iuuentutihunclaboremaliqua ex parte profuturum efle, cùm vera ,re-fta amp;nbsp;vtiliacomplcâ:atur,amp;inconcio-nibus Apoftolicis cxplicandis, præter Grammaticam enarrationem fermo-nis, figurarum amp;nbsp;phrafeos, amp;nbsp;Dialedicâ j membrorüdiftindionem,paffim locos doôtrinæ,exhortationis amp;nbsp;confolatio-nis mifecat, amp;nbsp;eos quidem feleftiflimos amp;advulgicaptummaximèidoneos, Tux autem generofîtatijnclyte amp;generofè Cornes,has pagellasdedicandaseffeibtui,vt obièruantiam meam oftenderem erga G.T. cuius nomen propter pietatéamp; virtuté bonis amp;doâ:is omnibus meritócariïsimumeft.Hoc ergo qualecunq; ftudium meum vtG.T.boni confulat, amp;meinhacvicinia Reipublicxno-ftrxamp;Comitatustiii intereoshabeat,quiT. G. fincerè colunt amp;nbsp;aman t, obnixè oro. Benè valeat Gencrolîtas tua,cui me ea,qua par elite iierentiacommendo.DatumFabiranxSaxo-num,MenlèSeptembri, Anno ^^4-

TuamgencfofitatemReuerentercolens Chn/lophorus Pez(liu5S,Th(0‘

logia Doctor,

EP I s T o LA PHILIPPI MELA N-EHTHONIS AD MARTI-’^'iniSidemannuin,de optima rationc inftituendi facras con-cioncs.

^^fiufff omfJt»o Jecw e^/ hic ora~ s ^ori^EccfeJîa,quire^iè,dtJftff^ïè, iußo online, perJJgt;tcuè do^rinam quot;nbsp;deleßem ex^Ucaf: nec aliudopm in ^f’'gt;'âmaiitseH. Nam bac hominum naeura ^iilgt;n»c fummum al^ exlremum^nem con-iHtadi, vt Deum celebref. Nec veropuiesil-^flt;iigt; oratorem/ubito najci. Sta/im ah adole-ße»iii inchoanda/ùm exercitia. Dieet infgt;o-fi^io, paulatimß^ animaduertet, quid maxi-f^iè i» dicendo profit (^ deceat ; audiet ali. fi)Cofiferetßtum eo»filium,/ûdm^formant ^diorumformat.Ma^aa enim funtdifcri-mina.

Primum indoHinecdocere explicate pof fut, nec adh there mot ut conuenientes, (^ peccant multit in rebits. Dicunt interdum ptrùm vtilia, coffi^une eonuicia exjêrmoni-biuconuiuiorum.

Deinde alq fiintdolliores, 'vera dicentet, ßä nimit verbose, aeßne neruû,nihil inters

^fetitn(tir,»thil cifant in/î^miam di^omr^! ^ua prude^tium audi/orum aniwoi wbi' j»e»terexcitareJik»f, nihil récitant exem-plorant. Deni^ no mu/tnm ah indohld hidb ßant, ntjl^ued vincunt copia,et ^uod minKt /ordida ^ eóy^oiKctdicunt^Acmultiiamfinf ! ^ut hmc wu reijïudent, 'vt hac luxurie era^ tionit auditoret teneant, Neminatim aÜ* ^uos refirrepo^m,/èd id car am reâiùsßh Nam tui manendi cauja hac Jcriho, no» 'Vt cui^uam inuram natam.

Tertio loco /unt, ^ui hoe conjilium dcnii ) adfirunt, vt res utiles ac necej/arias dt- ‘ ) cant, (^ haa arte, lelt à, propres dr ß^^‘f‘ eantihuii^erhudtj^inlleexponant. Dißd-huunt materiof ,proponunt, admonent aa-ditorem ^uid ex quolihet loco vtilttatü ex-eerpendum ßt, in/erunt mj^^nes fineentiat, ^uaferiuntantmos,addunt exempla, cox-cluduntita, vtpopulmßiat quid meminiß ß deheat,quodßeum domumaußeratt Ad-dunt di'motue: Excitant timorem comme-moratione horrihilium minarum : Accen-duntßduciam ,propoßtü ßn/entß aut hi-ßorß de ^de. DiJèrtè al/âs de L ege, allât de Euangeltodicunt, drprudenter retinentdi-ßrimen: Alias ßnt in ßhola i^tjytiTcdßie interprètes, alias inßammatores motuuin animi, chquot; hiac non tantum quadamredun* dantd

f ^ifittaJêrinonü,Jê^i/gt;otiut ^rü^rto dr ^raM f^fmofje ef^dunt, Takm memini f»e o^if» *'f^iye Lutherum»

^^ Gütern adformam Ecckfi^ vtile/» fea/^ firfiti:iaf^ffrofit.7o /»redefi ßadm i»d/gt;ere^ ^itüit eairn tuit errata monitus d/Jces. E^o ^futiesiam ea/dem materias retexui ( quos ffum habemta /cri/gt;tores, quos imitari/gt;o~ ^(rim? ^ paulaHm animaduertttquogenere PO'borum, quo ordine hat res diet frodejffêt, ^i'ima firipta huiut atatit multa referunt ^“^ußini: Poßeriora ßtnt dexteriora (^ ß^püctora»

Cuni igitur ßruire Ecckßa confit uerit, ^(tm eU con^iium, tibt'^fum hortatory vt ^o^donando exercerete quam/gt;rimum ind-^^ ' ^^^ ^^^° depones hac com munia ßudia ^drarum et Philq/óphia.Hac cu/tura muit» ’^dlttade ad/èrt. Nam eruditi magit intedt^ ^'*”dquiddeceat etproßt.Dißionere materi. ^fitcilita poßunt, deligunt verba iudido ^f'Miori. Deni^ vt àpi^loris arteßulptor ‘^äiuuatur ;ßc tile interpretßu Orator in Ec~ ^^ßeadiuuaturadocirina philoßphica, (^ de^itntia literarum. Necpûtes hacßudia ^‘'itiftfigtffon poße. Imo collatioplurimiim luck étriqué adßert, (^vtrumque coHado' ^(fit duldus. An tu non put as prodeße bi-ßoriagracaet latinacognitione inEccleßa ?

nen

9/0» PhUo/ôp^oram ^ßipfe»fißt»orufnho‘ fni»umJen/e»f^'stavoju,igt;M iäußrari ? Sed rtbide hac co»tunóï(fo»e ilo^ri»arum meur» con^üu»/»o/um eP/.

£^udt h^nc E/rtydodam/ulgt;tto,cti»i qaidem aduerja va/etudene co»^téïarer. Namcon-te»tio»e vocü ia hac aßedu/iaee fchola/é' (a tn^^ntter me /tedifentio, pm/êrtim pod-^uam vires corf/oris iam a»tea curie ^ lelfZ' rièusjrali^t/unf. Sed ^oc vif^e currictduf^t ^uid eß»iß Sru»^fult;f admeUerem vitamft’' hasarumnas? i» ^uibseedem/uofreram, vt aü^ua ex /gt;arfe noßrt iabores ßruiaut Eccle-fa, dr tüufire»f doiiri»am de Deo et de bomt rebtts Taies imfgt;e»de»t rerum mutatioaes, gut bus Pri»ci/gt;um /iuita cupiditates ocaße-»emprabent, vtdtßedereex hie tumultibut übeat. Sedß co»ti»geret vita io»gior,libeSi)S iuue»rutis cauß ßrtptos ederem aHç/uante magie expolitos. Etßoccupationibueiditers-fiehacconßliaetiam mult tim impediuutur. Sed Deurn ater »um, PatremDomi»i»oßr( Jeß Chrißioro,vt Eccleßamßam coußruet, fegat, (^ me ^»og^ guber»et. Salutem opß meo co»terra»eo, (ß caterie amicie. Bette

vale. Die p Nouemb.

I.

DOMINICA PRIMA

A D V E N T V S.

Epiftola Roman. B»

1 jR^^rtim cùm fctamus tempui,lt;juoisl tem peßfuumfil,nos tam à fom»o experg/Jèt. ^nc enimpropius adesï »oßra/à/(ti,^uàm ^'*m,cùm credebamM.NoxprogrejJâeJi,(iies outem apprepinquatt ^b/jciamta i^itur o-pCi tenebrarum, t^ induamurarmalHcis» TMquamin diecompofiiè ambulemuf, non (ommeffàtionibfti ac ebrietatibttt, non cnbi-bbmacia/ciuiûfnoncontentione^^ ttm»la^ lio/ießdtnolt/am/ni Dominum /efim Ch^i--ß»m:(^c4rnü cur am ne a^atuad cencupi-feentioi,

gVanqua m breuïs eft oritio Pauli.vt omnium(apiencum;tarnen indru-da ed rebus his omnibus, quibus abundant hi, qui eloquentes amp;nbsp;ha-bentur amp;c nominantur. Nam Paulus,qui fuit venus, quam Pericles, orator tonans amp;nbsp;fulgurans,amp;in mentibus aculeos relinquens, non tantum iudicio quodam,atquc momen-to fuas cogitationes difpoluit, fed verbiseti -amilluftrauit, quxdeledationcaliqualedo-remallicerepoflunf. Qiiod cum ex aliis fcri. pcisintelligipoteft, turn ex hac Epiftola vcl

A

2 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DOMINICA I.

maxime, qux optimo ordinedilpofitaatquf difpeniataelK

Ordiiur enim à propoHcionc concionem gt;att^!iivi]tKlj!jü,i n qua hortator eft püs omnibus, vc ieriö expauelcan t cognanone de ira amp;iud'' cioDei,amp;abiiciant propofitum peccandi.^ adDeum redeant. Hjecfèncentiaefthoruni verborum:Tempüseft,nosdcfbmnofurg«f*

Nam fomni appeilanone deicribitur ingens amp;nbsp;prophana lècuritas mentis humane» quæ non fèncicjèalegeaccufari: non expaue-Itit: nonfentit iram Dei aduerfuspeccatum: jmó neleuiterquidem cogi tat, quanta resfib peccatum aurira Dei. Denique malum hoc profundius eft amp;nbsp;maius, quam vtexphcari pofsit.

Securifsimè indulgent fuis fnroribiisNero, Caligula, amp;nbsp;infiirita multitudu hominum, donee veniunrpcsn^,amp;mcntcs opprimuntur leniuirs Dei.

Anteninm net leges,nee ftnatusautorites, nee fcederaftnnftilsimarecinercpoterant, quo minus bella ciuilia moueret. ItaqueviÄus tandem,nonimpetiata veniaa vidore, cuni miferè vidiftet reginam Cleopatram hbi mortem conicifcenté, ingenncumdoloreamp; ipfèlèleiugular. Non haeccafu fieriexiftime-mus, fedordinationeDei rnecabutamurim-menfami(èrioordia Dei.concedentisfpaciuni generi humano, vtad Deum redirepoftit.

Non igiturnobisipfts bIandiamur,neceX-tenuemus Japfus noftros : led agnofcamus DeuW'

ADVENTVS, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;î

Dcum verè irafci peccato,amp; accu/èmusnos gemkibVtDauid inquit: Peccaui Domino. Ecintueamur Filium Dei Mediacorem, amp;nbsp;fiduciaMediatorisredeamus ad Deum:peta-mas nobis ignofci, nos recipi amp;nbsp;fanari ; cogi-temusillam ddcißimam vocem: Gaudium eftincœlofuper vno peccatore conuerfb. luf-iurandumilludnobisinmécemveniac: Viuo ego,nolo mortem peccatoris; fedveconuer-'taturamp;viuat.

Deinde temporis appellatio monet, nc quisdifferat infuam commilTa piaculamor-tera, vc poëtx vtar verbis.

Nemo enim tam dinos haiait fauentet^ Craflinum vt poßitfibipoHiceri. RisDensnoßraicelericitataf

Turbineverfat,

Deplorcmus igituringentem imbccillita-tem humanx naturx,amp; limus vigilantiores sduerkis illecebras amp;nbsp;infidias diaboli. Me-^inerimus fingula peccata mereri fubitain ’’lottern, ficutadultcri amp;nbsp;homicidx in ipfo fafto fxpe interficiunturjamp;tamen immenfa •nifericordia Dei vobis concedi (pacium , vt ’dOeum redire poßimus,vtdicitur E(âix 30. Pfopterea expedat Dominus, vt mifèreatur Hoftri.EtinLuca idem fignificat parabola de ^«•Nonabutamurhac tâtabonitatcDei,fed nunc verèdoleamus, Deum à nobis ofFenfum ’•Teiamp;cum Propheta clamemus.-Tibi Domi-«eiidUtia, nobis confufio facici.

DOMINICA t

Nunctnim /froptur efifaltn.)

Prima ratioducituraboccafione, qusiio* bis in prxlèntia oflertur. Neque enim ima-ginandum dt, Cbrilhim procul abelfcjàin tœlo ocioluin Iédere, fuaiapientiaamp;virtute I gandcre. Deponancurexanimishxiiifiilfe 1 amp;pvoplianxcogitationcs, quxChrillumrc- nbsp;I

mouentarerum humanarnm procuratione. Iraque veexciremus nos ad inuocationeniSi fidem .diligenter om nia diéla nobis inculce* mns.qtix tellarur.adefle EcclflïxfuxFilium, gt;nbsp;amp;;vellcnobis ofculum prçbere,modônonde- ' fugiamus i pillis am plexü,necafpernemurin- j l gentia beneficia, qux nobis fua Iponte polli- ' cetnr arque defert. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'

Sicenim dulcilsimè ait ApocalypC ?• Age * peenitenriam ; Ecce fto ad olbum, amp;nbsp;pullo’ ’ liquisaudieritvoccm meam.acaperueritmi- ' hl ianuam, intraboad illum,amp;cunieocœ- ' nabo.

Sed dolendum ac deplorandumeft, tan- ' turn effe Ihiporem mentium humanarnm» tantamque ingratitudinem , vt Chriftum 1 volenrem noscomplcdiamantilsimoacfua- ( ' uilsimo ofculo, automninó, autmagnaex parre negligant amp;nbsp;contemnant. Eli enim ' verilsima vox Tecmellx apud Sophodem: ' Hominesftulti bonum in manibuscùm ha- • bent, non Ièntiunt,priult;quam amiferunc.Etfi * igitur homines prophani Chriftum negli- ' gunt, necmagnopeie in rebus Iccundis deh- ’ derant,tainé ablèntem aliquando lugebunti ' ciim ■

A D V E N T V ft

dim in nos magno impetu omnes cerrores Periculaqueirruent omnia. Quamobrein noc trifte malumexammis eiiciamiisjócdi-fcainusgratopeéloreampledi bénéficia Filij Üei)amp; verè oremus, vc Spin eus fauctusin noa bisfïdemamp;graticudinctn accendar.

Noxprttce/^itiil/ts afgt;fgt;rofgt;/n^uauii.)

Alceraratiofumptaeft à collatione tempo-rum,qnenos meritöimpelleredebebat,vt poe uitentiamageremus. Nam vt nihil dicam de ftätumundij qualem inuenerunt Apoftoli, «juisignorat ,qua'isvbiquecaligofiierit,an. rtquam hxccaulaa Luthero mota ell?Huma-uisceremoniis monaftena,tépla,imófamili« omnesitafuerunt op prefer, vtCerfon amp;nbsp;alij multi hanc carnificina deplorariut. Ethnico moreinuocati (unt mortui, ad Hatuas concur fttiones fadx funt, doArina pœnitentiæ fuit obruta fpinis difputationum inextricabili-um.deconfefsionejde latisfadione,de indul-gentiis. Silentiumfuiedefide,quaaccipien-dïfuitremilsio peccatorum,

Hjc ignoratio fidei etiarn inuocationem torrumpebat. Nemorededifcernebat legem diuinam,amp;h um anas traditiones. De lege diuinaquàmablûrdçfueruntopiniones cùm ftnplèruntjhominespolîelegi Dei latisface-fe?Cœna Domini magna ex parte ad morru. os translata eft muleis lèculis , amp;horribi!i i-dolomania contaminata ; de vero vfii (acra-mentorum ßUntium fuit: conciones publie«

A ?

6 DOMINICAL

multis locis rarifsimx fiierunt. Alibi con-fumptx funt infabulis deGeorgio,Chrifto-phorojCatharinaamp;fimilibus. autinaugen-doquxQu Monachorutn:iacebat dodrinade vera «nuccatione, de fidei exercitiis in quoti-dianavita,dedigniratevit* politics.

si quis negat fiiifle talem Ecclefiarumfta-tum, non fblùm teftimoniis optimorum vi-rorum refutari poteft, (edeciamlibrisMona-chorum,qul adhucextant.

Eeontrapij agnofcant.emendationenidi-ni ni n'is fadam eire, cum Deus excitauit men-tem Reuerendi Domini Dodoris Martini Lutheri,irritatiimpudentia nuncij Pontifi-cij,quiindulgentiasvehalescircumtulerat,vt veram , puram amp;nbsp;Qlutarem dedrinam de pœnitentia, de iuftitia fidei, dedifetimine Legis amp;nbsp;Euangelij, de difcrimineverorum ciikuum, qui mandato Dei pr«cipiuntur,amp; humanarum tradinonum,de verovfu Sacra-mentorum,initio monfiraret. Dehismaxi-rnis rebus primacertamina fuerunt.

PoReamultorum articulorum explicatie falutaris lt;êcutae(l,Deoadiungenteplurescol Jegas Luthero,Philippum Mclanchthoneni amp;alios. Illuftrata eft igimr dodrinade pec-cato originis amp;nbsp;malo reliquo in renatis: ta-xata vanifsima arrogantia Pelagiana,quani cofirmat dodrina Monachorum,quanega^ diibi tationem de prouidentia, de réconcilia* tinne amp;nbsp;alias prauas inclinationes, amp;nbsp;flam' mas multarum pefsimarum cupiditatum p^^ cat

ADVENTVS. 7 cauefTe. Often Cum eft, veram Ecclcftam non eflèregiuim Ponrificiiim.fcd cæcumample-âentem EuangeHum Chrifti, nee affingente cotruptelas:poteftarcclauium non elle imperia mundirapere, léd Euangelium docere,amp; Sacraméra riceadminiftrare, amp;nbsp;reóïèexercere iudicia Eccleliaftica rdamnata eft multiplex prophanatiocœnxDomini.amp;vluspiusmon-Hratus eft,vt feiat Ecclefie.quomodo ad eófir -mandam ridem lâcraméco veendum fit: diótü elldevnofacerdotioin Ecclefia jdedifenmi-neveterisamp;noui Teftamenti, de difcrimine magiftratuum ciuiliumamp; miniftrorum Eu-aiigelij, de dignitate operum vocationis in Ecclefia,cóiiigio,amp;vita ciuili.deimpiaauda-tiafingendi nouos cultus,qiialisfiiitamp;eft eo-riim,quihumanas traditiones mordicùs re-tinent. Reieftus eft i mpius amp;nbsp;Ethnicus error iniiocationis hominum mortuorum, amp;nbsp;mon ftrataeft vera inuocatio xtemi Dei,facienda infideFilijDei: deniqueomnes articuli do-ftrinx Ecclefiafticx decerfis (drdibus priorum temporum, magisfulgerecœperunt

Aganius igitur gracias Deo xterno Patri Domini noftri lefu Chrifti, quód amp;nbsp;antea fï-pc,amp;in hac trifti lèneéta mundi Euangelij lu-cem Ecclefix minifterio D. Lutheri amp;nbsp;alio-rum piorum Doftoru reddidit. amp;nbsp;hocranto beneficiograti fruamur, amp;oreini’s, vt peAo-ranoftraSpiritu fimifto accendat fregat, Vt eiim verafideamp;veris ofilciis cobmi s, neefi-natexcinguihanelucé,Ed vcobfign.t Icgem

A 4

« nbsp;nbsp;nbsp;DOMINICA!,

indilcîpulis fuis, qucmadmodum Elâiasm* quit,id eft,vc feruet in aliquorum mentibus amp;nbsp;pedonbus tanquam obiignatam dodri-nani,ne deleatur amp;donet Ecclef« dodoreS/ quihanepuritatempropagarepofsint.

ythf^ciamM er^o o/xra tenths arum.)

Antea dixit de prima parte conuerfionis, quç fècuritatemcorrigitamp;emçdatjamp;affîcitut aliquo fenfu iratDei aduerfuspeccatiim.Nunc ? addirconcionem dereliquispartibusjdefid« 1 amp;nbsp;iuÜitia bons conkientix, amp;nbsp;réfutât erro-rem eorum,qui cum audiflent, fide homines J iuftos efie,poftea fingebant, (èiuftosefle, etf amfi perfeuerarent in fcortationegt;adultetiis, amp;nbsp;aliis iceSeribus. Hic clarè affirmât ,oportete lequi fruétus amp;nbsp;iuftitiam bonsconfeientis.

Abiiciamus,inquit, opera tenebrarumiamp; indnamus armalucis,ideil, confcientiaeli-gatopera Deo placentia, hoceft, prxcepple* ge Dei,amp;vitctDeodifplicentia. Poftubter-go iuftitiam bonxeonftientix, de quaaliâs , jnquit;Summamandati eftdiledioexcorde ( puro, amp;nbsp;confeientia bona amp;nbsp;fide non fida. i Eftque teftimonium huius loei adiungem 1 dum cxterisfimilibus.quxextant i Corinth, j 6 amp;Galat.5,qux3dfirmant,perfèuerantesin delidis contra conlcienciam, nonelTe hxre- j des vitxxrernx.

Non igitur ampledamur hunc errorem gt;nbsp;contumeliofum in Deum, blandientesnobis ipfis,qiiafifideiufti Cmus, etiamfi poftea per-feuere- j

ADVENTVS. nbsp;nbsp;nbsp;9

ftueremus in delidis contra confcientiam: fedintelligamus amp;iuflitiam fidei, èc iulUn-ambonxconfcientiac,amp;fuum cuiquelocum tribuamus , amp;nbsp;(ciainus vtramq; oportere in ûluandisexiftere, luHitia fidei accipitremif-fionem peccatorum amp;nbsp;reconciiiationem, amp;nbsp;hxreditatcmvitçxternç propter Chriftum, Sc fide placet perfona propter Chriftum. Deinde neceireeftctiam adefieiuftitiambonaeconlci-enti2.quiaDeiis poftulattalemobedientiam, amp;contriftatur Spiritus fanftus delidis contra Confcientiam. Etfiquisperlèuerat in bis fine pœnitentia,deeo venlsimum çft,quod lohan nes inquit : Qui facit peccatu, ex diabolo eft, Qualisautem fithsc inchoataobedientia, amp;quomodo placeat Deo in credentibuS)ali-âs prolixiùs didum eft. Nunc tantum com-monefacio ledorem, vt hunc locum memi-nerit ad refutandum perniciofum errorem prophanorum hominum amp;nbsp;Antinomorum, qui putant,fide accepta iuftitia, poftcaconce-di nobis imizlt^r, amp;nbsp;indilTercntiam omnium operum.autnegligentiam. Manet enim di-fetimen opcrum,amp; vult nos Deus ipfa fide ac-cenfosjamnon ociofoselTe, léd habere dele-dum operum, amp;aliquid agerequod ipfi placeat. Sitque coniunda fidei diligentia noftra, imbin tatanoftraimbecillitate,amp;intantisdi abohinfidiisopus eft magna vigiiantia,ficut Petrus ait: Vigilatc, quonia aduerfarius vefter circumit, quxrens quem deuoret.

Finit Epi ft oh,die 14 Decemb. if46.

A 5

IO nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DOMINICA IL

DOMINICA SECVN-

DA ADVENTVS.

Epiftola Roman. 15.

FRafns: ^^ecu»que pr^ißriptaßfitj’^ nojlram Jocîrina pr^fjertpia fünt vt flf patienftiim (jr confo^attonemjcr/ptunrutit ^em /jabeamiij. D(u.t autempatieatiii, ê^ conjo/atfofrü a/fZ vobis ilt;Jem matao i^t(^ Vosjeattre fecundum bjï/m ChrtJJefn, vf •vniMtmi/ey v»o oregl

Paf rem Domini no^rt lefu Chrißi. ^f^quot; propter a//iimite vosinuicern, ^uemadmo-dum (^ Chn/iui a^umpßt lt;vos ingloriaw Dei. Idudantem duo, kjurn Chrißam wt-ntjirum fifffê {ireumet/toni pro verdate Dei,ad con^rmandas promiji’ioites patru^t, vt pentes pro me/èricordia glorr^cegt;it De-um,ftcutfiript(imejl : Propter boe copfitebor tibiingentihiea, (^ttomtnt tuo canam. Et rurjamdteie : Gaudetegentes cumpepulo e-JMt Et rurjum: Laudate Dorntnum omnes gentes, ^ coffaudate eum om nes populi. Et rurjum E/iiasd.fcit : Eritradix/cjp,(^^ui ex urget adimperandumgentibits, in eo gen-tesjperabunt. DensaiftemJpeiimp/eat vos emnigtudio ^pace/ncredendadtf boe, vt exubere-^

ADVENTVS. txuberetis w J^e per poîentiam Spiritus /ahóH.

LOCL

L DevfulibertatisinrebmneceJiariif.

IL Q^t cau/a fît, cur Deiu vocem fuatn referri in ht erm per Prophetas ó'Apo/lolos valuer it. HI. Devocationegentium.

DeprimoLoco.

«Niriè mosconiïderetur,quem acce-ptum apatribus.Ethnicienam po-ftea omifla vera doftrina retinue-

' runt. Gum indiebus feftisfacrifici-um fiebat,pars vidimx incendebatur .• pars e-rat propria facerdotum : pars communis pa-tnfamilias,amp;cstcrisqui viAimas dederant: Gerantmulta peculiariacertarum familia-rumfacnficia, in quibus cognati frequentes conueniebant,amp; ex loco facro vidimx partes in fuas domos afferebant, vtfénex apud Atillophanem in Pluto vidfimae partem do-mum affert. Aliqui etiam ad ftcellavnàcum facerdotibusconuiuabantur.

Credibileertautem aliquos ,quiiamabie-cerant cultum idolorum , tarnen à cognatis adconuiuia vocatos elfe, amp;nbsp;vix fieri potuit, quinmaritiEthniciconuiuio intereffet vxor pia.

Intalibus cafibus videmus Paulum aliqua ^uK^ii vfum elle j ac permififfe,vt proximi intereflentnonfacrificiis, fedconuiuiis. Ali-q”.i.

,B D O M I N I C A II.

qui autem, vt fit, illam permißionem nimi-ùm laxabant, amp;nbsp;vidimarum carne vefceban-tur,inalo exempio, ici eft, inuitabant alios im bctiHos, vtipfiquoqueveicerentur,quorum confeienrixportea turbabantur. Damnabant enim fèfe.quafi confuetudinem impiam con-firmarenc. Quandocunque autem confeien-tia(è(èdamnat,amp;iiidicat)c contra Deum fa-cere,fides languefit, amp;impedituriBuocatio.

Nunc igitur Paulus illam permißionem aftringit, amp;nbsp;bic rantùm de fcandalo cóciona-tunpoftea rurs’ in genere aft tingit, quia quo-quo modo exeufetur,tarnen aliquid m exempio mali eft.Nam conriietudocolentium ido-laconfirmatur. Sed hienominarim fitmen-tio huius (candali, quód erudici mouebanC imbecilliores.vtvefcerentur, amp;horumpoftea lauciabantur confeienti«, vt varij cafus no-ftro tempore acciderunt, vbi imitationeli-bercacis etiam in rede fadis, imbecilliores conftientix valdè turbatx funt.

Obiurgat igitur Paulus dodos fibi placen-tes, amp;nbsp;audaces in rebus non necelTariis, propter oftentationem fus eruditionis ßdapien-tix,acdocet,neceftaria faciendaefte. In non «ecciiariis veró.qux adiaphoradidafunt,e-am modcrationem feruandam efle.ne exempla noftra Izdantaiiorum confeientias, aut labefadent communem concordiam , feut régula lurisconfultorumreéfè doect: Qiiod tibi non nocet,amp;alteriprodcft,id prxftan-dumeft.

luftum

ADVENTVS. nbsp;nbsp;nbsp;»

Îuftum eft igitur , aftringere libertatem propteraliorum (alutem, vcin innere facien-do robuftus minus properatpropterimbecil-liorcscomires. Hacrégula,quxmonec,fer-uandum efle difcrimen inter neceflaria amp;nbsp;non necciraria, magnum vftim habet in vniuer-ravita,amp;cohercet multavitia, 'athv'nç^-yp.o^ fti'b.arrogannam ,amp; alia. Hxc eft fumma primilocbquamrecenfui.

Deficundo Loco.

Laudo Phocylidem : Aflentior legesRoma-nashoneftèlcnptasefle.-Probofinceram Phi-lofophiam, videlicet dodrinam, qiix conftac demonftrationibus ; non corruptelas admix-tasabaliquibus. Eftenim vnaqua:dam vera Plulofophiajquifuasmetas habet. Hxcipfa conlhtuichanclêntentiam,efleDeum,neco- ' ciofiim elFe. fed curare humana, qiiod moiiec fanosipa terra fcecunditas,amp;ad hanc vtilita-temdiftributx vices témporum. Deinde cùm amp;hocconftet,àDeo ortumeftein mentibus noftris difcrimen virtutum amp;nbsp;viciornm , a-^nofcit vera Philofophia Deo placere iuftos, econtra, pollutes crudelitatc aut hbidinibus difplicere.

Sedcüm videat in hac vita non lêmper prxmia vlrtuti, amp;nbsp;fceleribus pcenas reddi, hïc queritur, ocuios mcntemquedenlißimiste-nebris amp;nbsp;(ubita node oppri mi, amp;nbsp;flagitat aliud dodrina genus, in quo de im mortalitate, deque futuroiudiciocerta tradantur.

Praterea

Prxterea, cum agnoicat genus humahuni conditum efle ad inuocandum amp;nbsp;celebran-dumDeum,amp; tarnen indicée non exaudirià Deoindignos amp;nbsp;contaminates vitüs.magis etiam dubitat de voluntateDei, cumdepre-hendat in vniuerlüm omnes vitiofos effe. Quosigiturexaudic Deus? Qiiomodoplaci-tureiusira?an totum genus humanum adex-itium «ternum nafcitur?

PoftremojVndefunt hæc in genere huma-nomala? vnde exiftit hxc non leuisfarcina vitiorum? vnde tam fœdx cupiditates répugnantes iudicio mentis? vnde tantumcalu-mitacum in hacvita .'' Cur, cum citersres, ccclum,terrx,plantx, animantiafuisqus^us legibus obtemperent,(olushomo à icipfodif-fideat? fblusoppreirus eft tantis xrumnis,Vt eas n ullx T ragœdix fatis deplorare pofsint.

Cernit Philoibphia hanc labé humani generis , fed nee vnde fint, nee qux fint remédia oftédit. Eftautem vna Ecclefix doârinatra-dirainde vfque ab initio,amp;propagatacertiî tertimoniis amp;nbsp;certa ferie omnium tempo-turn , mandata literis per Prophetas amp;Apo-ftolosjquxamp;caufeshorum malorum patefa-cit, amp;nbsp;monftrat remedia ; docetcertó devo-luntate Dei, piacatam efle iram per vnicuni Filium,quem mifit in terras; propterhunc Poncifleem exaudiri inuocantes , iuuari8C donari inenarrabili Ixtitia in vita perpétua.

Hxc arcana fepientia, longé pofita extra eonlt;pedum humanx rationis, difcernenda eAà

ADVENTS s, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;„

tRalegibus ciuiliiim officiorum, amp;àPhilo-fophia-IdcoqucAportoli (nan) dodnnamEu-*ngeliumvocanint,vtnominis nouitasdedi. ferimineauditores admoneat.

Quarc cum Philofophia fateatur fuas teneM bras.amp;tamen agno(car,aliqua cerra doóhina opuselTe.de imorcalitare hominü,de Deo pla-cando,deinuocatione Deideprefentia Dei in omnibus scrumnis.devica arternajhanedoftri namProphcticaamp; Apoftolica ampledamur, quxfolarestantas tfaditamp;paiefacir: Solaö-Rendit caufashumanxinfirinicatis: Sola ad -firmatviram reliquaerte,poftqnam hinc diC cefleritnus: Soladefucuro iudicio totiiis gene rishumanicertó concionatiir.accertos certes nominac.quifpeCtacorcsfueruncmuIrorum, quimortui reuixerunt. Sola adfirmac,iram Dei placaram effe , amp;nbsp;docec qnomodoDens inuocandusfit. Solaproponicconlblacionem firmam in srumnis,amp; caufas i ndicac, cur boni amp;Eccleüainhacvica ingenribusarumnis conflidentur. Harum remm cognirionem neceiïariam ede facendnm ert, pcxlèrcim cum philofophiacoties déplorer humanamcaligi-nem.amp;aliud genus dodrina; dedderer.

Haftenusex dodrinarum generibus gra-uilsinièortenrtim ert , nccelTar'am, vcrain èc ülucaremerteEcclertidocrtrinainamp; confola-tionem : fod mulcoeciam magis niirandani elf,quod Paulusinquic; Nos fpem habere ex confolacioneforipnirarum. An (pcs nicitur h-teris,amp;hisfcripcismonumentis?Anabaptirtx qui dein

16 DOMINICA II.

quidem abfurdißimam efTehanc vocem dï-cereut, fed magnocófilioiïc loquiturPaulus.

Spcs nititur ipfb xtemo Deo , fed alligat nos Paulus ad hiinc Dcum, qui fein voce pa-tefecic, quam referri in licerasparProphetas amp;nbsp;Apoftolos voluit, vttcflimonia femperex-tareiit. In hiscognofei arcanam voluntatem de reconciliatione voluit, qux non deprehen di potuit humani ingenij fagacitate.Deniqiis multx caufx funt, cut Deus ad hzc teftimonia nos alligarit. Quoties igiturprecationeni mens inchoat, amp;nbsp;quxrît Deum, non modo cfslum amp;hoc opificiumMundi cogiter,led lîmul etiam didta Euangelij fibi proponatdii-tueamur Filium Dei, qui fe nobis patefetir, qui edidit promilsiones de reconciliatione, acdicat.

Texterne,omnipotens, amp;nbsp;vereDeus,x-terne Pater Domini noftri Icfu Chrifti, inuo-co,qui te patcfecifti immenfe bonitate.amp;cla-matti de filio tuo Domino noftro lefuChri-fto, amp;nbsp;Spiritu Qndlo , mlferere mei propter lefum Chriftum Filium tuum, quem voluifti pronobiseflevidimam ,rege, iiiua,renoua me Spiritu fando tuo,rege amp;nbsp;ferua Ecclelïani tuam,amp;politias,qu« prxbent holpitiaatu-mnoßsEcdeßis.

Talis forma difeernit precationem Chri-ftianamab Ethnica, ludaica acTurcica,ac necefleefthocdiferimenintelligi,proponi,amp; afsiduè inculcari.

Poftremö.diferimen traditur inter patien-tiam

A D V E N T V s. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;gt;7

tiîmPhiIo{bphicamamp; Chriftianam. Philo-fophica eft qualifcunque moderatio doloris, qus prœftatobedientiam rationi, ne illicitis modisliberarenos conemur,vtCatofibi in. iiiftè mortem conicinit, amp;nbsp;üpeomni fpe au-Xilijdeftitutacft.

AtChriftiana patientia eft moderatio doloris, quaeprxftat Deo obedientiam,cogitatis caufîs adflidionum, nec irafcitur Deo, nec il-licitam liberationem quirit:amp; Temper ad bâc obedientiam accedere necelTceftfidern , qus ftattiat, nos non abieftos elle à Deo propter îdfliéliones, fèd recipi nos propter Chriftum.: Inuocat item Deum,amp; fperat auxilium.

Sidatroin crucein fummaanimi æq ni täte tolérât fupplicium j agnofcitdelidum fu-um.amp;caufam pœnx, amp;(citDcum poftiilare banc obedientiam, amp;nbsp;expedat noniim MeC fis regn um i n parady (b. Longé igi tur fu perat fiapientia amp;nbsp;virtutibus non folùm Pharifacos amp;Philo{bphos, fèd etiam ApoÜoIos.Speroex his,quxdixi,nonefreobfcuram Panlilènten-tiatn,ciimait:Qu3ecunque(criptafunt,ad no-ftram dodrinam amp;nbsp;confolationem (cripta fiintjVtperpatientiam fcripturarum fpemha beamus.

De tertio Loco.

Sivllaresprodeft ad confolandasmentes, nefrangantbrdefperatione, earn vim maxime habetdodrina devocationegentium, in qua proponitur euidens arque illuftre tefti-B

moniiim immcnü arque inenarrabdis nib (cricordix Dei recipieiitisidolatrasjamp;aliiste-tenimisflagitiiscontaminatos.

ƒ Semper magna parshominum prorfuseft impiajed eotempore,quo Apoftoliin mundo fpargebant Euangelium, palam multi do-ccbant.iiuUâelleproLiidenciam.reliquamuI-titudo horribiliter colebat idola, amp;nbsp;alij alia quocidièexcogitabant. Deinde contra fecun-dam’tabulam non (blum vlïtatx , fèd etiara concellx cranc vagx libidines multiplices. | Concubitns lèn mariti, ièu cxlibis cum ea qux pudicitiam Inam proftituerat, proritS non reprehendebatur. Imó in PlautiComff-düspatres amp;hli) caldem amant,plurimipa-Jamimpuneetiam (exu abutebantur. De qua tarpitudine eciamfivetnftashabueratjfeuetas leges, tarnen ills iam in Grxcia, Aiïa,amp;Italia niultisfeculisconticuerant. Contraquintum priceptum receptaerat gladiatorum confus-tudo. Contra (epcimiim prxceptumconceit palameranrvfurx. Sedillifurorescontrapti- gt;nbsp;mum amp;fèxtum prxceptum.multö latins graf /abantur.óc magiscetri fimt.

Talis cùm eilet mundus , tarnen Déusrf illaturpilsimacollunic, immenfa milêricoP dia Ecclefiam colligit, quodexemplumcon-t net amplilsimamconlo1ationem, quain ^ hrc Paulus proponit,ciim ait: lïiilla dieihbit radix lelie.vtht^eKUluin popuïis.ineogei'' 1 fes (perabunt. Qjix verba meminifle valds prodell amp;nbsp;propter conlblationem amp;proptd 1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;dodrinani)

A D y £ N T V s. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lÿ

doftnnam,quiade iuftificationecrudité lo-quiintur.amp;adfirmant nos receptoselfe propter Chrillum.amp;donatosSpiritu fando.Hacc amplitudo bonitatis Dei omnium primùm confideretur in concionibus Propheticis amp;nbsp;Aportolicis,quxloquuntur de gentium vo-catione.

Secundo, haccipfa colleclio Ecclefiæ tefta-tur,promi(sionemEuangelijamp; vniuerfalem elle, amp;gratuitam. Quia non tantum ludxî eonlèquuntur bénéficia Chtifti, (èd omîtes hominesqui audiunt,difcuntamp;ampleâungt; tur vocem Euangelij, fiunt haredes vita xter-tiæ,amp;donanturSpiritu fànfto. Sic Ioëlcap.2 darè inquit; Effundam de Spiritu meo fuper tmnem carnem , amp;nbsp;omnis qui inuocauetic nomen Domini, faluusörit.

Deinde cum genres vocentur ad agnitio-nem Dei,amp; focietatem vitxcœleftis.perfpi-cuumeft,exclufam effeconditionem merito-rum,amp; gratis donari credentibusremifsione peccatorü, amp;nbsp;alia bona propter folum Filium Dei, qui faólus eft pro nobis viftima,Mediator,amp; deprecator.Qu« enim mérita,quam dignitatem homines Ethniciad Deum afFcrut? Imo flint turpifsimi idoloriim cultores,ho-mkids ,adulteti, amp;aliis nefariislibidinibiis coutaminati. Quarein hisconcionibusfem-per compleélamur prxcipuam dodrinam Euangelij de gratuita reconciliatione,cuius infigneexemplumacteftimonium eft gentium vocatio.

20 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DOMINICA IIÎ.

Poftremó dida de vocatione gentium rede fignificant Icgis abrogationem, amp;nbsp;fimul réfutant falfas perfuafiones deregno politico Melsi«.Nam fi omnes gétes facerdotio fungc rentur,vtIoël.2amp;Zachar.i4fcribitur,ptolt;ul-dubioceffaturum eft minilteriü I.euiticumgt; quod alligabat homiïles ad certum locum-Deinde manifeftumeft, politiamIfraëlnihil profuifleexterisgentibus. Quare benedidio toti generi humano promilTa propter Chri-ftum,non eftinftauratio politic Molaicx, Vt falsóludxi (bmniant, fèd eftcœleftisacfpiri-tualisbenedidio,ideft,remifsiopeccatoriim» donatio Spiritus fandi amp;nbsp;vitxxtern«. Hsc trialèmpernobisin mentemveniant,quoti- , es legimus vel audimus dida Prophetarum amp;nbsp;Apoftolorum de vniuerlali gentium Vod-done.

Finit FpißeU die to Deeemb. Anno if ^6.

DOMINICA TERTIA

ADVENTVS.

Epiftola i Corinth. 4.

T^ÂzrZrfï; StcaosaJlimet hofno, vt mini-rßros ehrtet, (^ dij^enjatores myßerio-rum Dei. ^^oei^pereßnutem, täntlretjui-rieur in ti/ffgt;ettfaeorihut, vfßtitui ahqutt re-feriaeur. Mehi veropgt;ro menemoe^f vt a vo

ADVENTVS. 21 bh (l^uclker,aul ab httwatio iuiiicto:tmo nee ^eipfum d^t(i//co. Nuüitts (fiiw rei mihi (o» fhiisfim,fèiJno»per boe i^i^caifn/üm. C^~ ftfum/^ttimeitfeiieat, Do»/t»»ie^. Proiae^e fte ante temput quie (faam iue/tcetis’ ebonec quot;venerit Dominuf , ^m (^ t/Zu/iraturue e^ occulta tenebrarum,^ patefaciet eonjilta for(iiu/»,actu}teZa/(s er it vmeu/quea Deo^

quot; ' , L 0 C I,

^gt; De 9ffic'io minißrorum Euatt^elif.

^!gt; Dodrina de lufiifieatione.

^ih De vniuerfaU ludtcio omnium hominum»

^ephmoLoco»

■ Ortquam anteaomnes in genere ob iurgauit humanam Qpientiam fc-quentes, acdifcedentes à metaEu-- angelij:nuncnominatim miniftris Concionatur,amp;eos,quodad miniftenum at-tinet, facit squales potedate amp;nbsp;efficacia, amp;nbsp;d-•ïiuldocec, qualesefleoporteat. Aebreuiter Iticfignificat , miniftenum ede efficax per Chriftum.non humanis viribus,fed minifter ^ïtfidelisjdeft.redèintelligat amp;nbsp;doceat do-ftrinaiT), non habeac afFedatam ignoranti-sm.neefit negligens,vt muleislèculis Epifco-pifuêre in toto orbe terrarum, nee intellexe-tunt dodrinam, nee doceri tedè curauerunt.

B 3

2* nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DOMINICA III.

Ex qua negligentia prxcipuè nunc exiftit hæc horrendapercurbatio orbis terrarum.

Proponitur autem hïc régula neceflaria ad gubernandas omnium confcientias in vita priuata,amp;quacunqueadminiftrat!one.Q,uït-riceniiti conicienria, quomodo latitfaciam officio meo, cùm difficultas fit maxima, amp;nbsp;multa qux erant facienda,profpitinonpof-Ent.amp;lipè bonis confiliis non refpondeant euentus ? Sicut errat lofias mouens bellum infelix.

Conïbl.atio hïc dulcifslma proponitur, fans eft,eflèfidelem,id eft, bona confeientiare-lt;ftedoccreamp;facere,quxvcraefle iudicas. Accédât autem fides, qua fumus iufti, id eft, qua perfonaplacet, amp;petamus, vtDeus nosgu-bernet. Hxc régulaprxluceat omnibus vit« aftionibus. Veautemhxcars vitx intelliga-tur amp;exerceatur, vtrâque virtute opus eft. Timorobediat, amp;nbsp;fides intuensDeum ftatu-at nos i uuari amp;nbsp;regi à Deo,amp;petat acexpedet bonos euentus,quos quidem Pauluspromit-tit i Corinth. jj.Laborvefternoneritinanis in Domino. Ac in talibus exercidis luxfidei in om ni vi ta creftere debet.

Etfi autem in omnibus fandis manent multa ignorantix amp;omifsionispeccata, vtin Apoftotis ante Pentecoften multa erant,tarnen firin vocatione voluntas feu ftudiurn re-dèfacipndi.amp;pIeraquercótèfaciamus.Hunc gradum conftituit Paulus. Primum fatetut 2 Corinth.j,humanas vires non elfe pares mi-niftetio

ADVENTVS. nbsp;nbsp;nbsp;aj

niftetioEuangelij. Nonfumus,inquit, ido-nei, per nos ipfos cogitarealiquidjcilicetdc explicationedodrinx,autconßlion.imfelici-utn in gubernatione, aut fentennarum in di-iudicandiscontrouerfiis. Erfi omnes nemos sdhibeantprudenrix Sicircumf'eAionis et-iamlapiennßimiinqnalibec veiexigua fou-dione.-tarnen fxpehalîucinari expenuntur. Paterfamiliäs fxpè malècauet liberis prxter opinionem. Sedi Corinth, ^inquit, hoc fia-gitaturki miniftrisgt;vt fint fideles,id eft, habe-snt voluntatem fidelem recia faciendi »non ^dulgeantignauixj fed diicant.laborent me-diocriter,8lt; faciant non aliéna, fed foi niune-fisopera.Nam fednlitas fugit vtrunqueviti-uni,ignauiam amp;‘iiroXvaTt9t)/fgt;toa-0pfxu. Deimant ’giturindoâi quidam amp;nbsp;■!ro^v®e5t5//zo»jiwj al-terumpedem in curia , amp;nbsp;alternm incaftris liabere,vc de Cleone dicebatur,id eft, non mo lisanttumultus in ciuitatibusdenegociisci-nilibiiS;a!ienis a minifterio Euangehco.

Hxc de officio mini ftrorum in Ecdefia etfi b'e.liter hoc loco didafimt, tarnen fiepe font tspetenda: Qiiia multi fungentes officio amp;nbsp;•nunere docendi Euangehum, cranquillita-tem Ecdefix, ambitionejToAvjaç« ^juaa-órit Stalijs vitiofis affedibustorbant, adducuntisa-l«cilles indubitadonctn.

Defecundo Loco.

Multi à nobis quxrercfblent» an probanda fitfiduda bonx confeientix? Fadlis espUca-B 4

i

x4- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DOMINICA 1II.

tio eft fèntentiam Paulinam confideranti »Corinth.4..Nihil mihi conlcius fumjlèdin hoe n on lullificatus fum. Alia eft iuftitia per-fonas.qiiahomocoram Deo reputatiiriuftus. Hxcimputatiotantiim fideaccipitiir,necop-ponuncurnoftrxvirtutesaut benefadaiudi« cio Dei. Nam amp;nbsp;in renatis m ulta reliqua funt peccata ignorantix amp;omiftionis,amp; multi vi-tiolialïedus,qui malacondonantur creden-ti propter Mediatorem. RedeigituraMoyfe didum eftExod. 34. Nemocoramteeftin-nocens.EtPfalmus inquit:Nonintresin indicium cum lèruotuojquianoniuftificabitur in conlpedu tuo omnls viuens'.

Cum autem hac iuftitia pérfon® donati fu-mus, necefte eft adefle amp;nbsp;alteram iuftitiam, bonxconlcientixlèu operum. Nonindulge-amus vlli cupiditati contra conlcientiam. Et hxciuftitia bons confeienti« placet Deo in reconciliatis, ficut Paulus inquit.Gloriano-ftraeft teftimonium confeientix noftrx. Et Roman. 14. Quiin his (eruitChrifto, placet Deo,amp;probatusefthominibus.

De ferf ^0 Loco. nbsp;'

Etfi conftituit Phllo(bphia hanc (èntentiagt; àDeo ortumelTe in mentibus noftris difcri-men honeftorum amp;nbsp;turpium,amp; fimul agno-(cit,Deoplacereiuftos;amp;côtràjpollutosperiii nis,crudelitate,autlibidinibusdi(plicere:Ta-men tùm videatinhacvita,nólèmpervirtuti premia

25

ADVENTVS.

Pf^mia, amp;nbsp;fceleribus pœnas reddi, q iieritur, ^J^ulosmentcmquedefilsimis tcnebris amp;fu-'tanodeopprimi , amp;flagitataliud genus ®0ctrins,inquodeimmorcalitate,déquefu-ufoiudiciocertatradantur. Quarecùm Phi-°*ophia fateatur Ilias tenebras, amp;nbsp;tarnen a-Slofcat,aliqua certa dodrina opus effe, de im *’’ottalitatehominum,amp;de vita xterna; toto Psóore ampledenda eft Eedefix dodrina ^f^dita inde vique ab initio, amp;propagata cere's teftimoniis, amp;cetta(crieomnium tempo-mandata literis per Prophetas amp;Apofto-*05» qusibla adfirmat,vitam reliquam efle Poftquam hinc difcefTerimus, fola de futuro 'udicio totius generis humani concionatur, 'f^m primaconcione ad Cain: Peccatum quirltet donee reuelabitur.

Cùm autem hxc concio ad omneshomi-”58pertincat,amp; aliqua Icelera in hac vita non puniantor, necefTe eft aliud indicium reftare, ’nquoretegenturomnium impiorum mentes, omnia mala confilia amp;nbsp;fada proferentur, amp;damnati in xternos cruciatus abiicientur. Wmalum, quiainfinitueft, neclcue, necex-•guumducatur.

In exordio Mundi Enoch, deinde Helias sdhucinduti corporibus viuidiieefterunt ad Deurn, vt teftarentur hunc vnum Deum, de quopopulos docebaot, autorem efle vitx im-mortalis,amp;hominumfadaiudicaturum.Po-flea multi à Prophetis, Chrifto amp;nbsp;Apoftolii mortuiin vitarareuocatifiint, vteadem do-

cerent.

16 DOMINICA HIT. '

Acprofcdo mirum eft, cum haec/ententia diuinitùs muleis dilt;ftisamp;cxemplisconfirma-u lit, tarnen ftuporem elfe tantum inanimis hominum,vtnon fatis ad(entianrur,nonpr« parent fè ad indicium futurum, non expaue-icantcogitationexternarum pœnarum.Qua-reboiix mentes fe(écxultitent,intuentes in iUa perfpicua teftimonia Enoch,Heli«, Chri-fti,amp;comitumeius, quivnâ reuixerunt,amp; itavitain inftituant,netanquam bofteSDei poft hanc vitam abiicianturin Iceleratorutn fedematqueregionem.

Finis Epißoltc.Annoa natals Chrißs ij/7t sise Stephani,

DOMINICA QVARTA

ADVENTVS.

Epiftola Philip. 4, p Rat res: Gaudete in Domino/êmper, (^f-•*- tetumdsco^atsde/e. Madelia veßrano-taßt ommbsti Itominibsest Dominta propt fff. De nuda re/odettißtü ,ßd in omni prêtât ione c^ oißeratione, etsen ^ratiarssm a-ffione ypetittones -treßra innoteßant apitii Deum. £tp/txDei,^ititßtpera/omnemin-te/kffttm^etfßodiatcorda -veßraf (^ßn/uf Veßrosper Chrißssm leßen-

L 0 C h

J. De Gaudio piorum'i

n. Df'

A D V E N T V s.

H. Dei-s^mn^^,

HL Duplex eU foUcitado,alia exquot;

^beunda vecationü diligentia.

1111. Daclnna de virtutum omnium regina, hoc eH, delnuecatfone Dei.

F« De pace amp;nbsp;tranquiUitati animorum.

Réprima Loco.

f^sôqf) Vcmadmodiim angeli nato Chii-^^°'^^”'^”^ ’ ^'°'''^ '” excelfisDeo, (lt;^y$ in terra pax, amp;nbsp;hominibus lætitia-

Ita Paulus hoc in loco delcribit gau lt;lium piorum, quod oritur ex agnitione mife ricordix, beneheiorum amp;prx(entixDeicu-rantisamp;recipientisnos propter Filium.Nam hdes acquieicens in promilsione , amp;expe-âansauxilium amp;mitigationem, fèntit Ixti-tiam inenarrabilcm. Deinde cùm euentus oftendunt.mitigari mala, magis Ixtatur cor, amp;Hatintprecesexaudiri, Deum adefleamp;re-Ipiccrenos. Itacrefcirgaudium.de quohlc Paulusconcionatur, in corde. Verùmex An-tithefiresmeliùsintelligitur.

Saul humanis confolationibus le fußeta,-tatjvidetadhuc le viribus anteccllere, amp;elTc in poiTefsione regni, amp;nbsp;habera filium benè nieritum.Ratiocinaturigitur Dauidemfaci-lèexcludi polie. Sedhxhumanæ conlblatio-nestandemeum deßieuunt. AtDauidpuJ-fusinexilium Jaedeßitutus omnibushuma-nisprafidiis, rctincthancfirm^mconfolatio-

pep

28 DOMINICA IIII.

nem, feit fe habere remifsi on em peccatorurt* feiefêhabereDeum propitium, Sein Deoac-quiefcit, feit (e non periturum efle. Hxc con-fblatio in luda ingenti firma eft, amp;nbsp;parit Ixti-tiarn inenarrabilem.

Addam dedarandx Antithefis caufa verfi-culum Vergilij: Namque vt/epremamfalfainter gaudianoitem Egertmus, noßi. Hic verficulusi-maginem Continet totius vitx impiorura, amp;nbsp;omnium (blaciorum,qu«expetunt.Tota vita noxeft plena tenebrarum.id eft, ignoratio-nis Veri Dei « amp;nbsp;permanentium bonorum» Quxruncautem falfagandia, id eft, folatia» quxin magnis amp;nbsp;veris doloribus no poffunt recreate ani m os. Pompeio vido nonleniunt dolorem vllx voluptâtes, autvllx Ipes auxili-orum, amp;fiquas habetfpes,cicóeuanefcunt: Econtra cùm vrbs Hierofolyma ab ingenti exercitu circundata eft, qui antea decem tribus vicerat amp;nbsp;difsipauerat, tarnen Ezechias retinet firmam confolationem : feit Deum af-futurum elTc Eedefix fux, amp;nbsp;in hacconfolati-one acquie(cit,non habet falfà amp;nbsp;fugacia gau-dia. Piisjqui fidei exercitia in inuocatione in-tdligunt, hzc Antithefis non eft obftura.

DeficundoLoco.

Multi funtviri grauesamp;eruditi, praftan-tes virtu te,qui cùm legunt Pauli didum .• ^• fJ»H*veftrafitnotaomnibus,oftendunturab-furditatc,amp;hancYoccmexecranturtanqiiam

cortu-

A D V E N T V s. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lt;9

tomiptelam bonorum morum, amp;nbsp;difciplinx lîxationem.ltaenimccnftnt.itâqjdiflenint, fitoleranda crt infirmitas , fitegendafunt errata, curimperiismandatumeft.vtptniiant ^elida: cur (euere prxcipitur Ecclelîx, vtfua ■unsdidione contumaces ex Ecclefia eiieiatî tleniquecurfingulis mandatum cft,vt virent peccatores tan quant EthnicosAtChriftus ait: Sittibivelut Ethnicus?

Refpondeo: Differunt politica gubernatio ^Eedefiaftica, amp;tamen vtraquecertumor-dinemobferuare debet, amp;nbsp;gradus delidorum difeernere. Politica non eft falutis actern« ininifterium, (èd pars legis : ideo punit deli-â3manifefta,etiamfi nulla prxcedit admo-nitio. SçdEcclefîaftica iuri(didio,quia pars «dEuangelij , primùm cos qui delinquunt Vocatadpoenitcntiam.amp;offertreconciliatio-tiem re(ïpi(centibus. Itaeft minifterium ülu-tisxternx.Sedlïdelidumeft manifeftum,8c poft admonicionem (equitur contumacia, Jumdemiim prxcipit Euangelium depcena inchoanda, videlicet de excommunicatione. Hicordo in manifeftisdelicftis » quxlcxOei iubet puniri,(êruandus eft.

Idem (èntiendum eft de caftigatione fra-terna, nee cócio Pauli de ^hk«* pugnat cum iureMagiftratuum,aut Eccledaftica iurisdi-ftione, aut frater na admonitione. Habet fu-umlocum iuftiti« (èueritas, vt iam didurn eft,amp; hxcexerccturà piis,non violata diledi-one.Sed vicinavirtuseft Aeqitas (èu ^HXHÄgt; qu#

30 D O'ft' I Ït I C A ÎIIÎ. qux habet locum in tribus gradibus,in tofe* randa infirmitate, quam leges non puniunt, । in arcanisdeliâis tegendis,amp;in (inandisma-nifeftisantecontumaciam. Hi trèsgradusin vita late patent, amp;nunquam dileâioni de- ■ funtoccalionesinhis declarandxlenitatisamp; i æquitans.

Primus graduseft.tolerare morofos/urpt' ! caces,iracundos,fegnes, inuidos,auidosglo-rix,xgrèferentes. iifenegligi pntant.oow «jBçjt'jz^zowjattentiores ad rem, quam opuseft-Hxc pariunttumultus,fi défit 67hHXflt;*colle-gis. SicDauid tnlitxmulationcm inSaule.

Secundus gradus.' Ambiguafiada non ca- j lumniosèindeteriorem partem fledere, nee I leuia fada odiosè am pli ficare, nee atcanatra-duccre, fèdtegereamp; firn are. Hisoccafionrbul homines maleuoli fepe atroces amp;tragicos tui mulcusexcitant. SiePharifiei acculant Apollolos, in übbatho vellentes iÇoicas.SicinEc-cJefiaingentes motus orti funt proptercere- । lïionias. Media fadamulti deprauarunta-cerbisinterpretationibus.

Epiltopus Romanus excommunicauka-liquosinoriente,quódnollcntPafchaeodein dieleruarc,quofèruabacoccidens. Etnunc magnx firn elites de ceremoniis- Aliqui damnant latinè canentes in templis.' prxtexi-turaliquaratio,lcdanimi certancambitione, afmulatione.cupiditate vindidx,amp;aliispra-uis afiedibus,amp;exleui orationeimjidusar-«pit occafionem premendi eum cuiinuidet. ;

ADVENTVS. u Vtniinc noftras Ecclehas propter aligna le-uiavicia virulentiGimè traducunthypocrite, fellucaminalienooculo culpantes,cùmtra-bem in fuo negligant.

Tertius gradus: Ante contumaciam candide amp;amanter admonere errantem amp;nbsp;pec-cantem, amp;nbsp;hoc officio reuocareeum in viarn; VtPetrum reuocatPaulus in viarn,amp;Chri-ftus blandiisimè recipit agentes pœnitenti-5iTgt;,vt multerem peccatricem, Zacchxum, amp;nbsp;alios.

In his tribus gradibus regnat squitas lêu amp;«jt«lt;4 : (êd feueritas feu tuftirix rigor, Vt votant , aduerfus contumaces in delU clismaniftfiis leruandus eft,tdque indicium non eft hominis,fed Dei. Qiiaremagiftratus feu index Ecdefiafticus, quia non fux cupidU tati/edmandato Dei obtem perat, tarnen re-tinet diledionem, cum reâè officium facit. Hjccgeneralis diÛinâ:ioteneaturde(euerita-teamp;taquitate , quoties ilia prxcepta occur-tunt, qux videncur difsidere aliquo modo, quorum aliqua iubent ignofcere: Vt, remitti-te amp;nbsp;remittetur vobis. Item, ^dwa veftra fitnota omnibus. Aha de poena concionanr tur, vt j Corinth. 5. Auferte malum de medio Veftri,amp;c.

tertius Locuz.

Duplexeft folicitudo, vnaquseft diligen-tiaobcunds vocationis, feu deUberatio de h-neamp;t

52 DOMINICA ini;

neamp;demediis, amp;nbsp;quidam voluntatiscon-tentioamp;c0(lantiainfugiendisvitiis,quae op-pofitafunt fidelitati, ignaLiiaamp;Tj-cXLst«?“’' lt;rv»'«,ortaex variis caufisj çxnatiira inquiera, ex percinacia,exambinone,exauaritia,excu-piditatc dominandi, ex smulatione, amp;nbsp;fimi* jibus morbis.

Paulo meta propolira eft, vt doftrina pura propageturproptergloriamDebamp;vtipfefal-uusfiat. Adhuncfinem digit media,fuftinet laboresdocendi, inuitat bonis exemplis au-ditores, cofirmat dociles.tolérât rudiores,fte-nat omnes cupiditates, ne aut dodrinamdéforment,aut turbentEcclefiam,autDeumof fendant. Hæc folicitudo, qui eft prudentiaiu profpiciendofine amp;nbsp;mediis ad fincm,amp;inten tioanimiin mediis illis parandisauttuendis, necdTariaeft,necprohibeturàPaulo,cumait; Nelîtisloliciti.

Alla autem folicitudo, de qua hic Paulus concionatur,eftanimi trepidatio,vanacond-lia regularia amp;nbsp;irregularia quirentis, ficut RegesIudaabÆgyptiis.ab Aflyriis.àSyriacis regibus auxilia petebant. Et hoc tempore multiplicia fœderafiunt.-alij Turcos,alij alios fibi adiungere conantur. Hx trepidationes o-riuntur à diffidentia animorumj qui, quia noncernuntDeipra:fèntiam , quærunthu-mana præfidia feu concefla feu inconcefla.

Etfiautem homines ignari dodrinx fidei indicant h.anc diligentiam magnamlàpien-tiameiTe: (Quia vtredum eft in via comités contra

A D V E N T V s. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;b

fcontra Jatrocinia haberc:itacogïtatratioiu-ftumefTe , quâmpliirimos amp;nbsp;firmifsimosfo-cios ad pcricula propulfahda deuinftos habere,vtdicic Euripides:///««- j2 ^«folt; lt;camp;tp«j- « iJi.ô.~ X«) tarnen dodrina fidei aliter iudicat, pri-tnùmvidet, quam caufàm ftiftineat, vt hoc tempore Principes harum regionum pro-pter Euangelij confeßionem lune in peri-culo.

Hi caufàm redè intelligereftudeant, amp;fci-înt,veram, necefTariam amp;nbsp;fàlutaremdodri-neninoncfleabiiciendam. Hanc igiturfide-literretineant,amp;non mutent : poRea fi qua visaduerfusnosfufeipitur, ptimùm pétant amp;nbsp;expedent à Deo confilia amp;nbsp;defenfioncm, deinde cogitent, quibus humanis præfidiisvti redumfit,quorum coniundiofugienda fit. Vtantur mediocribus copiis homin um de vota dodrinaconfèntientium , amp;nbsp;Deum cum ipfîs redèinuocantiuln , non mißeantblaß phemos, nô attrahant Turcos aut fimiles: fëd feiant, adeffe Deum in acie,ac prxcipuum du-cemac propugnatoréelTc. Haefide dimicent cùmopuseft,fretiauxilioDei, amp;nbsp;non fint i-gnaui aut fègnes, faciant neceflaria, amp;nbsp;non moueant no neceflaria inani multas iniurias ferantac dißimulent,qux fine impietatedißimulari poflunt. Dehaefide amp;arcanafàpientiapiorum concionatur Paulus,quæ in quotidianis periculis difcenda eft, amp;ipfafideicxercitia monftrabunt difcrimen humanxToAv®€5t5'//o9'w«r,8i huius fidei.

C

»♦ DOMINICA hit;

Q^artw Locus.

Laudanda eft Philofophorum diligentia, quidefingulis virtutibiistamaccuratèjquan-tiim in Philofophia fieri potuic, fcripfcnint. Dolen Jum eft autem in Ecclefia,de vittuteo-mnium maxima,deinuocationeDei noncol leélam eflefimiii diligentia dodrinamaDeo traditam in priceptisamp; promilsionibus,qu« exrant in (cnptisProphetarûamp;Apoftolorum.

Laudaturtemperantia, amp;nbsp;eft virtusdigna laudedandaturdementia ingubernatoribus, quxiipclakitaris eftin magnis Imperiis.De his amp;aliis vulgaribus virtutibusextatdodti-naPhilolôphorû luculentè fcripta. Atdevir-tuteomniumregina.deagnitione amp;inuoca-tioneDei,quam pauca,leiiia amp;frig!dafcripta inueniuntur/ pauciintelligunteflevirtntem.

Alij purant doótrinam tacilem elle amp;nbsp;nota m omnibus, quia naturaliter omnesdclH-ruti ope, amp;nbsp;am^io-hoc vifibili auxiüo. qn^n-mus, an fit Deus qui veJit opitulan houiim« bus, amp;nbsp;in hac dilputatione plurimi qiioquo modo inuocant j nó cogitantes quis fit Deus» quomodo fèpatefecerit,quid mandaucritde inuocatione, quid promiferit, quomodolït piacatus, quis fit Mediator, an amp;cur velicex-audire , quas res nominatim promiferit,m quibus rebus requirat obedientiam noflram, amp;tamen mitigationem promiferit.

Apud Euripidem Hecuba dubirans qnilt;i fit Deus ,ficinwocat •• O Iupirer,quifquises, diffi-

ADVENTVS. »

d!fficiIiscognitLi,qui terram regis.ßue neceC. ticate naturae , Hue confilio. Hxc dubitatio communis eft omnium qui ignorant Euan-gelium, Aut Stoica imaginatione tenenriir, ■Üeuni line libero conliliolic agereneceltario, Vtmouentcaulac(ècundx:autliliberèagitjcu-Jfste quidam magna , non curare particula-w^ vtidem Euripides ait. Podremóvt maxi-■mècuret parcicularia tarnen none-xaudire in-‘iigiios.

Hx opiniones obUrepunt animis omni-U’nin inuocatione. neceludantur ex li;ser. ronbus Ethnici, Mahometilix, ludxi, amp;a)i j Ignorantes Euangelium. Sed fides. aginro tiiangelio, eludatur, amp;nbsp;tiatuit certó, quis Et C«ns,nempeis ,quife patcfecitveibofiio, amp;nbsp;milÏoFilio, amp;additis mirandis teftimoniis: Et quódlitagcns liberrimum, quèddederit mandata amp;nbsp;promißiones, amp;propofueric Fi-lium Mediatorem, propter quem certö velit exaudire , amp;nbsp;quód exprelserit nominatim quasres certö datums fit, amp;nbsp;in quibusrequi-ratobeoientiam, quas tarnen mitigaturus fit.

Vt igitur nos ad inuocationem incitemus, amp;rede inuocemus,amp; dilcernamusnoftram precationem ab Ethoica, Turcica , ludaica, breuitercolligam , qux hoe lococogitanda funt. Aedefingulis parcibus confiderandum eft verbum Dei, quia taniùm cogitatione verbi Deiad Deum acceditur, iiixta illud Rom. ■o.Nedixerisin corde tuo, quis afiendet in

C a

30 DOMINICA IKI.

ccelum, fed prope ell verbum in ore tuo, amp;nbsp;In corde tuo.

Primum igiturinuocanti verbum queren dum efl,oftendens q uis fit Deus. Non inuo-ces,vt Hecuba apud Euripidemignara quis fit Deus, an fit ordo nature alligatusadcau* faslècundas,an verôagensliberum; Nortîn-iioces vt Turci amp;nbsp;ludœi, contumelia afficien-tesFilium,amp; nelcientes Mediatorem:fed verbum Dei tibi proponas, quod certo tefiatur, hune dît verèDeum,omnipotentem, condi-torem omnium creaturarum, amp;conferuato-remjqui le paeefecit hoc verbo, amp;nbsp;additis tefti-mômisà principio mundi, amp;nbsp;milToFiliocru-cifixopro nobis,amp;refufcitato.Etcùm cogita-mus, quomedofe patefcceric,incôpellatîo-nefiat mçntio perfonarum, vt patefadalunt, Vtpofteadicam.

Secundô,poftquàm,quîs fit Deus, cogitâ-tum eft, amp;nbsp;feiunxilli te abEthnicis,Turcisamp; ludçis,mandatum eius de inuocatione confi-dera. Magna res elt, accederead Deum, acpe-tere ab eo non Iblùm ea,quæ dat communi curfu naturae j fèdetiam alia, vt praeter com-munemeurfumin nollris erratisamp; arumnis nos liberet. Deterret autem nos indignitas nollra.pr«(êrtim cùm Iciamus, Deum iuftum dhc, Séirafti peccatis. Sciamus autem nos multispeccatis pollutes efle. Hîcigituropu$ eft verbo Dei, teftificante de voluntate eius, quodiubeatfe inuocari, amp;velitexaudire,re-ciperc, iuuareinuocantes, quanquamindi*

S7 gnos'amp; pollutes peccatis. Qiiarc diligenter colligamusamp;mandata amp;nbsp;promißioncs. Vc Match. 7, Petite amp;nbsp;dabitur vobis. i. Theflal. 5. Sempergaudete, inceflanter orate, in on)ni-busgratias agite. Hxcenim eft voluntas Dei ïnChriftoIeluergavos. Philip. 4. Non fitis folidti, fed in omni precatione ac petitione '“m gratiarum actione petitiones veftrx ad Deum notx fiant.

Adiungantur amp;nbsp;promißiones , quarum ptscipua eft amp;nbsp;fundamentum inuocationis dequacunquere,promifsio remißionis pec-tatorum. Nam etiam cum mandata cogita-•nus, tarnen hxc voxnos abfterret:Peccatores Deus non exaudit. Hîc igitur ante cxteras ptomißiones nobis proponamus doftrinam deremißione. Sciamusomnibusagentibus pœnitentiam certó remitti peccata propter Chriftum Mediatorem,non propter noftram dignitatem, accipi verè remißionem pecca-torumfide , vtclarißime traditurinmultis Euangclij locis.Et ad Rom.j fummaeius (èn-tentix ponitur;Teftificamur gratis gratia i-pliusperredemtionem in Chrifto lefu .quem pofuit Deus propiciatorem per fidem in Qn-guineipfius.

Hancfidemïnomniinuocationeprxlucs-re oportet,quódpropter Filium Mediatorem recipiamur,exaudiamuramp;iuucmur. Clinique hac fide remißionem peccacorum nos accipere ftatuimus, hîc primhin dulcefcmit mandataamp;cxterx promißiones de particu-

c 5

a» DOMINICA 1111.

laribusheneficiis; lohann, tj. QuiHquidpe-tieritis Patrem in nominemeo, dabitvobis. lubet peti in nomine luo,id eitje nominato, ie inuocato tanquam Mediatore , propret quemcertó recipimur8iexaudimiir,vtHsb. 4dicitur:Habcntes Pontificem le(iim,acce-damus ciïm fiducia ad thrónum gratix. Sic igituropponamus indignitati noltrx mandata amp;protniibiones.£ciamiïfumusindigni, tarnen mandanti Deo obremperandum elb Etquanquamfumus rei, tarnen donatus eft nobis popiciatorjamp; promittenti Deocreden-dumelt, nccaccufanduseftDeosmendaci).

Accedamus igitur ad eum,amp;petamusre-milsionem peccatorum, Spiritum lànâum, neceflariaEcclelix,politica: gubemationijói nobisprinatim. DeSpiriculando nomina, tim didtum eft Luc. n. Dabit Spirirum fan-lt;tlum petentibus. Dealiisliberationibuseti-am perfpicux amp;nbsp;multæ promilsiones iraditz l'une: Pfalm.33. Propè cRDominushis.qui tribulato funt corde, amp;nbsp;humiles fpiritu fakia-bit. Et eodem Pfalmo: Non eftinopia timen-tibuseum.EtChriftusinquit .Primiimqux-riteregnum Dei,amp; estera adiicienturvobis. Et » l imoth. 4.. Pietas promilsiones habet prsièntisamp; futurs vits. -

Taliadidamultain conlpedu lïnt,amp;fx. pecogitentur animo,vt nos ad inuocationem exufeirent : Aliquaetiam inter precandum quotidie attentionem amp;nbsp;fidem excitent in nobis. Certèlcmper, quotics precationem inchoa-

ADVENTVS. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;),

( *nchoamiis,cogitandum eft,quern Dcum in-' ''o«s, an ifteindignum exaudiat, amp;nbsp;indigni-fitiopponenda funt mandata amp;nbsp;promiisio-'iss.Sç przcipuc amplcdenda eft promiftio femifsionis peccatorum.

peniqueetiam res petenda cogitetur.Non •nun fit oratio inanis TavTOAojz/zxJed res (piri-tuales amp;nbsp;corporales, necclfan« communi amp;nbsp;pfiuatxfaknipetantur. Ideoenim pierunque “'g«toratio, quia non expelt;ftamus ills benc-“C'2aDeo,necardetin corde hxdux amp;ftdes, ’luod Deus verè aliquid nobifeum agat, dec Spintum (andum,regat,iuuet,defendat nos, det nobis vidum, led mentes funt opprelT« dubitationg.neepoftuntfeerigere, vtres ilia» VereftatuantaDeodari.

Cumhacnoftra dubitatione prxeipuepu-gnandumeft. Nitimur noftris conlilns amp;nbsp;tommodisvifibilibus, amp;prxlidiis humanis. Hxccimiluntin confpedu, nihiladmodum ieriopetituraDeo. Ciimhxceripiuntut.in-lt;ipimusangi,amp;dubitare,anDcocurzfimus, *nre(piciamuramp;iuucmur.

Qjiaredifcamusagnofcereimbecillitatem noftram,quod nobis opus lit gubernatione Spintuslandi, amp;nbsp;quodDeu»verè veliteum brgiri inuocantibus: dilcamusamp; commoda corporis, vidumamp;dcfenfionem.fucceniis in Vocatione, cum adlun^efte Dei dona. amp;nbsp;peta-mus, vc Deus ea nobis non cripi finat, amp;nbsp;cùm eripiuntur, petamus aDco.vt fua mirabili bo-nitate uobis aliter prolpiciat.

C 4

• e nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DOMINICA IIII.

Q^nr^ Ç^poßremus:

Pâx hoc loco fignificat, vt fiepe aliâs, tran» quillitatemamp;gaudium mentis ortumadua-bus caufis : Quia videlicet mens intelligit, Deo in illis xrumnis obediendum effe , amp;nbsp;profpicitexitiim,ideft,fcitDeum nobis ad-eflc,iam nunc opem ferre j mitigate calanii-tates^amp;tandem daturum placidesexitus. Ea clariiisintelligétur ex collatione. Demofthe-nes,Cicero,amp; fimiles magna periculafufti-nentin (uagubernatione,amp; cum videntfua conlilia efleinfelicia, acculant focioruropet-fidiam, dolentflloslaboresel^eirritosamp;ina' nes , amp;nbsp;indicant fè à Deo negligi. Irafcuntut ergo Deo, amp;opprimutiirdelperatione amp;do-lore. In his non eft pax, de qua Paulusloqw* tur.ideft ,tranquillitas feu gaudium cordis, amp;nbsp;expedatio boni exitus.

At contra in leremiaicin Baptifta eft pax, tametfi ambo fiiftinent ingentes «rumnas, ingentiapericula, amp;nbsp;tandem mterficiuntur, Ynde autem hxc pax in corde oritur ? qui caufieconfolanturamp;Iuftentantcos?H«caufit funt. Norunt exdoólrina cœlefti, curEccle-hafitfubieda cruci, amp;quódDeushancobe-diétiam poftulet. Imó(ciuntFiliumDei,q^* eft caputEccIefix, futurum effe viftimam.S-toleraturum acerbifsimos cruciatus. Interuil tarnen fciunt, fe amp;Ecclefiam iuuari amp;nbsp;Tuften-

, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ADVENTVS» nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;4,

tm à Deo,amp; tandem exitusfore Ixtosamp;glo-riofos, neclabores fuosinanes amp;nbsp;irritos elfe.

Hxccollacio didum Pauli reddit illuftri-us:Pax Dei, qua iuperat omnem fenfum, cu-flodiatcorda veftra, amp;nbsp;iênCus veibosin Chri-fto lelu. Eft autem hzc collatio fumptaex dul cifsimispromißionibus, quasfidescumam-pleditur.ftitOeüm nobisadefle,Ccutinquit, fihabitarecum contrito, amp;expedatauxili-uinamp;mitigationempericulorum, amp;nbsp;Ïaluta-resexitus, denique confirmât animos, ne ab-*iciantprofeßioncm,ftudia,Iaborcs docendi amp;gubernandi Ecdefiam.etiamfimagna impedimenta obiiciantur.

Finit EpifioUjAnno à natali Chrißi ij-f^. Die Iohannis Euangehßa.

DOMINICA POST

NATIVITATIS.

EpiftolaGalat.4.

pRat res: Dico autem, ^uandiu bares puer ■*■ eÜ, mhil differ t aßruo, cumßt Dominus otnnittm:/edjitb tutortbus (^curatoribus eU ißue ad tempus quod pater praßripßrit. Sic (^ »es, cum effmus pueri, ffb ekmentis muudi eramus,inßruttutem adac/t. At 'vbi 'venitp/enitudotemporis, emißtDeus FiU. ttfgt;ißtum,natum ex muiiere,fa^ufn kgi ob-

c 5

4i DOMINICA POST noxi(tm,vteo!ij»i kgi er4nt obtiox^‘,reiit-mere/ , v/ adop/ioae itu^üorum acctf)ere‘ /»te^- ^o»ùm att/em ej/üƒ/ƒ, emißt Deut ßfiri/um Ffi^ßiii» corda noßra elamantem, ^l/ba Pa/er, f/aque tam non eßßruut ,ßii^• ^/•/f' ^^o/^ßß^/^t amp;nbsp;bares Dei perChn-ßum.

r'^ß^^i ^'’^^^ posmataPindanintatoho V^^^S *^°^®^P'^^ Cr«cosfuiflc,¥taliqu« *P^“® “‘^^ aurcis literis in templo Dclphicodcfcriptxfint. Lando exemplum , quad déclarât. primam antiquita-tem amantem fuiffe dodrime amp;nbsp;literarum. Multóautem iuftiüshxc (èntentia:Dcusmi-ficFiliumfuumnatum ex muliere, non tantum aurcis charadcribus in omnibus templis amp;parietibus exculpenda crat, fèdin-timis pedoribus tanquam figillum impri-menda,vtdeprimo capite IohannisBafilius inqiiit.Continetenim fummam vninerfiEu-angeüj, qnx omnibus piis femper anteocu-los verfari debet. Hanc igitur duleifsimam lêntenti.im fern per in inuocatione exercea-mus,qux,vcliterxad verbum Icribcndunijlïc illa ad crigendas conlcicntias ftatim occurrar.

Cum autem breuitas huius didi nonita lubeatammos rudes, led inftarteli auresptx-teruolcc,nos qui in Icholis verGmur, ac dehis rebus atteutius cogitate debemus, lingulas

V'ükcsdiligcuciiiialeexpcndatnus.

HATIVITATIS. 43

Acprimùm quidem mifsioFilijDsiconfî-rieretur. MagnumfuitDei beneficium,quód Molen mifit, dodorem legis: fed in Mofe tantum erat Humana natura, obnoxiapeccatoamp; morti, Achoc beneficium quanti faciendum tft, quód Deus acternus Filium coxternum, imaginem fuam mittit ad nos .aflumentem uaturam humanam, in qua tota lucet Deus Filiusimmutabilifœdere? NeeputemusIn-lt;lereDeum,autrem tantam fruftrafadamef. Ic.Etlïenim noshumi ftrati non penituscom prehendere polTumus hanc Dei dcliberatio-i'em: tarnen hoe certè fatendumeft,necte-nierèjiiecfruftrahanc focietatem diuinx nature fadam elïe. earn que euidens tcRimoni-iimeffcmagnierganosamoris. Quo enim pignore dato Deus magis declarare potuit, quód verè nos curct.refpiciat amp;nbsp;diligat,quam tniffoFiliojCuiverè communicauit fuameC. fentiam?

Magnum omninó teftimonium eft , efle Deurn mentem xternam ,immen(i fapien-tis, bonitatis ac potentie , hæcipfa mundi machina,amp;noftra: naturx totumopificium: fedomnium euidcntilsimè oftendit, nes Deo eurxefle.hxc mißioFilij Dei. Edioc fedus turn humana natura mirari, hoe celebrare o-mnium mentes amp;: lingua deberent. Qiiod etddiaboliexecrantur, amp;impi) homines con temnunt: nos tarnen in Ecclelia grata voce prxdicemus, fient ipfe Chriftus huncamorem prxdicatloh. 3. Sic Deusdilexitniunduin, vt Filnimfuumdarct. De-

44 DOMINICA POST

Deinde cogitetur magnitudo beneficio-rum,qux à Filio Dei in nos profeda funt. Ait nos redemptos elle, vt lÏgnificct,non effe fa-dam liberationem fine compenfatione, fed Mediatorem pro nobis pœnam tanquara au-Tforperfbluifle. Etfi antem dehismagnisre-bus olim in vita xterna philofophabimur V-berius, nunc tarnen vt pueri elementa difca-mus. Credamus Deumverèfuccenfuifleho- j minum generi propter peccatum, necfutili-tec abiecilTe iram , led ardenti deprecations FilijpiacatumelTe.

Cxterum quam triftis adpellatio fit;dici maledidum à Deo,id non poteft verbisex-plicari, (èddilcamuspiameditatione, cum querelas inPfalmis amp;alibi legimus,item cum aliquo modonoftrapeccataafpicimus,amp;ex. j paue(cimus,mecuentesnos à Deo abiiciins-ternam damnationem. Ac vt aliquo modo intelligatur atrocitas huius de(cripcionis,ciim dicituri Chriftuseiremaledidum.cogitemus Dauidem horribili dolore opprclTum , ciitn agnofcit Ie caufam prxbuilTe his tantis pecca* 1 tis amp;nbsp;fcandalis, quxlapfiim ipfius fecutafunt. ( Proptermeum peccatum, inqiiit,Deusper- j mifit moueri (èditionem , amp;quidema meo Filio. Seditionem (ecuta eft coniugummea-ru m con ta mi natio. amp;nbsp;m ul tx cxdes in toto re-gno,Sca!ia multa (cel era, qux comitanturin-tcftinas difcordias, amp;innumerabiles3pims oppreftx funt xterna ira Dei propre!' lediüo-nem,multi (andipropter(candjiummortni

NATIVITATIS. 4« funt, nnilti etiam contagiofeditionis oppreC fifuntxterna ira Dei. Non dubium eftetiam inter Dauidis coniuges mcerore aliquas ex-tindasefle.

Hanc tantam malorum molem intuens Dauid, cogitat ft peftem effe Eedefix Dei, amp;nbsp;vasirs,amp;forta(sisabielt;3:um à Deo.In tali do-lorealiquaimagoeftdolorumChrifti. Nam Chriftusfüftinet cerrores propter noftrapec-Wa.quafï ipft ftfe totnoftris fteleribuspol. luiflet.Deriuatenimin ftftiramDei, quxa-lioqui nos opprefliira erat. Eflquefignificata i'ictantaresniultisdidis.Eftiasinquit; Per-euffufnefleaDeo.qua defcriptione fignificar, nö tantum Humana liuitia, ftd à Deo ipfo 1a-CeratuefleChriftum. Vritur Laurentius, nee «cruciaturin cordetaquamaDeo abiedus, AliaresmultótriftiorertJudicareftaDeotan quam vasir« abieftum eiïc.ltaludans fecum Chriftus.fudatófóf^CKf in horto,id eft, gut tas fpißiamp;concreti ftnguinis, amp;nbsp;poftea in cruce edit hanc triftißimam vocem; Deus meus quare dereliquifti me ? Ipft enim ftntit non tantum lacerationem corporis,amp; illam naturalem mortis fugam, ftd ftntit peculiares dolores, quibus oftendit ipft Deus iram aducr-ft5peccatanoftra,ficut aliquando in veracon tritioneftntiunt pij horribilespauores , ftu £onfufiones,ftu confternationes, de quibus pauoribus inquitEzechias: Sicutlcocontri-nitomniaolTamea. EtDauidinquit:Quo-niartt

4« DOMINICA POST

niam Ggittæ tux infix« fimt mihi, amp;nbsp;confit- ( mafti fuperme manum tuam*

, Etfi autem no poteft magnitudo dölornm Chrifti amp;nbsp;huius atrocifsim« defcripcionis, ; cùmait.ChnHnmfaélüeflefublegeJeu ma-Jedidum à lege.aut verbis exponi,autcogita-tionecomprehendk tarnen necefle ell piosa-Jiquomodohas tanras resconfidcràre,vcdi-fcamusiram Dei aduerliispeccata, amp;aliquo ! modo celebremus magnitudinem oiieris, quod pro nobis Chrillus fuftinuit. Agamus igiturFilioDei gratias,qui ^ppternos ica feab- j iecit,vt noftras turpitudines,Scpanas noftro- 1 rumfceleruminlederiiiarit, amp;nbsp;fuam impie- ■ tionemnobisdonarit, vc nos efficeremuriu- j ftidaDei perillum, 2Corinth.5. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;j

Secundum beneficium , quod Chrillus i m perti t generi h u m ano, efl tf«9e «•/«.id ell.co-optatio in filios Dei, amp;nbsp;cum filios nominat, complcditur omnia beneficia Euangelij. iNam filij fignificanteos^quibusplacataeftira lDci,quiiuftificati funt, amp;nbsp;fadi hxredcs vi« astern«. Hoc tantum beneficium mirari, hoc celebrate omnium mentesamp; linguxdebe-rent. Sed tantus ell Ilupor, amp;nbsp;tanta duricies in hominumanimis,vcpleriqueleuitcradfi- ' jcianrar memoria amp;nbsp;recordatione maxims-rm?’ beseficiorum Chrifti. Quare deplore-mns noHfamcaliginemamp;frigusnollrum,amp; i à Deo petatnus, vtin nobis fidem amp;nbsp;gratitu- | dinemactendat. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.

IVnimn beneficium efi,donatio Spiritus ! J

Candi,

NATIVITATIS. 47 I finAi, quo velue arrlwbone amp;nbsp;pignore dato , nosDeusobfignatad diem integra: liberatio-tionis, vt Paulus loquitur. O incredibilern bonicatem Dei, qubd efFundit in corda noftra Spiritum fandum,cuius eft eflenria diuina, ■ amp;efficitnos,vt Petrus inquit, fociosdininx naturx.

Poftremb promittitur nobis ex hac vita di-: feedentibus xterna vita, in qua refulcitati fru-'mutluce, fapientiaamp;confuetudinc Dei, amp;nbsp;Pjtrem vnacumFilioamp; Spiritufando ado-mem xternitatem , quam nulla circumferi-ptio tempons metitur, cclebrabi m us.Cratias JgicuragamusDeo xterno,Patri Domini no-mi lefuChtifti, quod Filium placatorcm con-ftituit,amp;tantofœdere,videlicet vnione diui-Hïamp;humanxnaturx padus eft, fe nobis vel-lepropitium elTe,nórquein hac vita regere, amp;nbsp;FolHuncvitam ornate xternis bonis.

1 finit Epißolit,die Cir(umcifttnü,Anno à nata-, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Itfil^ ifi^.^,

DOMINICA POST

CIRCVMC I S 10 N I S.

Epiftola Roman. 12.

1 Ç\S^crofgitur vos fratresßer niißraffo-' »esDeijVtprahead» corpora quot;ve/^raho^ 1 ßii^i viucnier» jCi/jHam^ccepram Deo, raft it na/tra

4* DOMINICA POST tionakm cuitum ve^rum. Etne ticcomms^ Jet ft 'vosaj^guram /ecftUhuiffi ,Jcei trätet-forffteminiperrenoftattotjem mefüts veßt^gt; vt^robeeisvost^ttitfit vo/uvtos Deh j^^^ bonum ei?, acceptum^ue (b'perfebium. Dico e^Jtw per^ratiam,qut data eßmibi, cuiw^^ 'verjanfiiffter vos, »equa arro^afititatf feniiat,J^/gt;ra t^uam oportet Jeß/entirt gt;ß‘*^ tta fentiat, vt modeßfefßt (^/obrita, 'Vt culotte Deut partitus eU ngt;e»ßuraf» ß^^^' ^^emad»fodumenim i/t vno corpore tnul^ ta membra habem/tf,membra wro noti o-mma eundem babent aiiumßc multi v/iunt corptfifimtetm Cbrißo. Siugulatimitutefu alßaltorttm membra in Cbr/ßo Jeß Domi' nonoßre.

LOCI.

I. De Sacrißda.

JI, De humilitate.

Deßrimo Locû.

Ç^^i^ Aleucusjà quoeftRefp.Locrenfiun' ^^^*^* legibus,reliquit fententian’ lt;lîgnam memoria, quam ideö reo-jgjjQ ^ vtdilcrimcnappareatintet Pauli doÄrinam amp;nbsp;Philofcphiam omnium fapientum3q ui vel leges, vel prxcepta de mo' ribus tradiderunt; Deus, inquit, non eolith iumptu,aut Tragœdiis captiuorum,Vcma'

CI RC VM CI SI ONIS; . 4ÿ Jushomo: (cd propofito honeftorum amp;iufto-tumoperum. Ideôvnumquemlibet oportcc oonum efle amp;adionc, amp;nbsp;propofito j qui vult placere. Qyanquam autem hoc dicium îdeo crudité amp;nbsp;(apienter propofirumeft, vt difficile fit indicate parùm exercitatis, quid ®sl’t: tarnen fine luceamp; agnitioneEuangeüj Himinos errores,amp; quafi nodem quandam *gt;oininibus ofFundit»

Nam curn difciplina prxclarum ac pul-chrumdecus fit, homines ita admirancuramp; ’’’^gnifaciunt hartt qüalemcunque (eu virtuels fell iuftiti« vmbrarh,Vt earn diuino iudicio 3cteftimonio,perinde ac fi legi (àtisfaccret, toniprobari exiftiment. Sed hæc (èntérialon-gediftatabreipfa atquea veritate. Vtenim «remoni® nihil profunt ad remifsionem pee wtonim, fi non fiant prxlucente fide, amp;nbsp;agni-tioneMediatorisata nee di(ciplina,nec vllum opus morale earn vim atque dignitatem habet, vtfine Chriftohomines liberate polsità ' peccacoamp;morte,amp; reddereiußitiam amp;nbsp;vi-Um®tcrnam.

Quare prudenter fegregand® func Pauli conciones de bonis operibus a philofbpho-rumamp;legumlatorum (entendis. NamPhi-lofophi amp;nbsp;alij (apientes gubematores, qui iura amp;nbsp;neruos human® (ocietatis ac imperio-tumciuibuseijtponunt, nihil docent de fide, (luafola accipiendaeft remilsiopeccatorum. Econtra Paulus in hune locum incumbit, docetquomodo Deus inuocanduslit fiducia

D

JO DOMINICA POST Mcdiatoris, docetinchoandam efle obedicn-tiam,amp; quomodo placeat, monftratcertain amp;nbsp;firmam côfolationem piis, quae eft inchoa-tiovit« xtern«.

Hçc ideo prxfatus fum,vtrefutarem vel in-fcitiani vel impietatem eorumjqui putant ar-tem vulgärem Apcrtolos circunituhfie,prs-ccptade moribus,amp; com parant eos cum Pho cylide,Theocrito,Hefiodo,aut certecum Phi-lofbphis, Epideto amp;aliis Hxcineruditafo-mniaabiiciendalunt.amp;difcemenduseft Eu-angelij Dodor à Icgumlatoribus amp;Philofo-phis. Nunc igitur ad id.quodinfticui, accede.

Offerte, inquit, hoftiam Deo non eiufmo-di,qualem Artaxerxes lunoniobtulit pro la-lute Atofix, complens auro aliquot ftadia ab arcevfqjad tcmplum ,(ed offerte corpora ve-ftra. HÎC admonet,nouamobedientiam ne-ceffariam effe, amp;loquitur de leria cupidita-turn reprelsione, amp;nbsp;vera tolerantia in afflidi-one.nondeceremoniisamp;fimulatione. Mo-nachus non ideo reprimitambitionem, quia gent fordidam veil em,nec ideoreprimit flaffl mas amoris . quia non comedic carnem die (exta. A tiolephfugiensillecebras dominai innnoiat Deo fuumcorpus. Sic Polycarpus cum iam pofitus effet in rogoardenti, amp;in-iiocaret FiliumDei, obtulit Deo hoffiamvi-nentem,fandam, placentem, amp;nbsp;^ayiKlùi m-rfHtt.v. Sed curaddit viuentem,cum hoftixo-mnes morti deftinatxffnt? Qiiiainteripfas xrumnaspij fentiuncuouam conlblationeni, ktiti-

ClRCVMCISIONI^i Ji teiâm 8cvicam xternam,qus fùftentat eosi ne frangantur magnicudine fuppliciorum» autmolealiarum calarniracumoppriniantur. Tüiiehxlîcabis,dubitatis j nullomodocredes Stephanum viuere , cùm inter faxafruatur eonlpectu fibj Dei fedends ad dexteram Pains?

_ Tertiôjfinisfîgnificatusefl.ad quemrefer-ndebempiorum opera amp;nbsp;adflióbiones, cùm ïit.ofFerendameflehoftiam fàndam.Vocare-nim fanditatem onines virtutes veto cordé diredas ad hune finem. vt Deo obedientià pfxltecur, vt Deus agnofeatur amp;nbsp;celebretur.

Alexandri forcitudo verèeraidonum Deij amp;excell2ns virtus,amp;res quas gerit, adiuuan-ttiràDeo:(èd Alexander ipfènon habet hune finem propofitum, vcDeolèruiat, amp;ruagu-bematione propagetur vera de Deo noriria. Heoresgeftx Alexandri non funthortix Qn-âxjd eh, ornâtes amp;illuHrantesgloriam Deit EcontràDauidbeHa gerebat,non vtin vrbeni triumphans inueheretur, (èd vt pueri amp;nbsp;puel-Udomijn templo,in (cholis dilcerentlirerasj legerent Moy(èn,audirent interprètes legis amp;nbsp;promifsionum,in quibus fè Deus patefeccrat. Deniq; armis Dauidis amp;aliorum virorû forti-iim.cœtusiili in remplis amp;.lcholistegebantur, nenotitiaDei inter homines penitùsextingua retur.Ac pauci quidem gubernatoresad hane nietam tendunt. Iulius dimicat,ne ab inuidis dignitatefpolietur: Antonius mouetbella, vt de aliéna heluari pofsit. Sed in Ecclefia o-

52 DOMINICA POST mnes prudentes ilium optimum finem rcfpi-ceredecet.vtconllituantur, iuuentur, acte-ganturpolitix , vtineis notitia Dei propa-getur.

Quarto difcernitvirtutesEthnicas aChri-ftianis. Multi (apientesdilputant, quidfen-tiendum fitde Ariftide,dePomponio,de Sci-pionc.aut fimilibus. An non placuerunt Deo tales viri , cùm pukherrim« corum virtutes verè dona Dei fuerin t ? Nobis ex verbo Dei de ipfisiudicandumeft.Peccatumeft,nonagno-kere Filium Dei Mediatorem, nee credere, qubd proptcreumDeus nosrecipiat amp;exaii-diat: amp;nbsp;in quibus hxret hoc peccatum, in his manent alia multahorrendamala,quia non polTunt ftatuere de remißione peccatorum, fugiunt Deum.non inuocant,nunquam verc ab ipfo expedantauxilium , fremuntaduer-fus cum, quart crudeliter hanc naturamonc-ret. Hxcconfufio mukorum vitiorum ftqui-tur.vbi non eftagnitioChrifti, amp;illaverafi-des apprehendens remiisionem peccatorum propter Chriftum.

Pon ovt noua obediennaplaceat Deo, hac triaconcurrereoportet. Primùm ftatuendum eft, perlónam pL.ccrc propter Mediatoren! gratis, non propter proprias virtutes. Secundo agnokenda amp;nbsp;deploranda ellinfirmitas, quöd adhuc hxreat in nobis peccatum, amp;nbsp;quód procula legis impletioncabrtrpus.Tet-tió Ratuendum ek, quód Deusvclitinchcari obcdicncia,amp;hancinrec5ciliatisplacerepro' pterChrilbim. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Quotie*

CIRCVMCISIONIS. 5J

Qijoties igitur de bonis operibus dicitur, loties innientem veniat faiutaris amp;nbsp;necefla-f’ïdodrinaede iufliciafidei, qux vereelt,vt Borgiasapud PJatonem ait, 4‘^x«'^óas®-, id 'lUitalèu anima bonorum operum. Cogita ’'Jtéquam grata amp;nbsp;duIcisiïthxcPauIi oratio quot;“Kti Chriltiano.verlànti in acie:Offertc Deo Corpora veftra holtiam viuentein , (andam, Pcoplacentem.Qiianquam enim corpus bel '‘’obiicic.pulchramquepecitperviilncramor ^5'’i: tarnen in ipfii morte experitur veram amp;nbsp;'^iuinam confblationem , qua Spiritus lan-^Uscordafuftentatjamp;vitam eis probet. Quid ’•item glorioli us cogi tari poteft, q uam di m i-Wrepro gloria Dei,amp; Ecclelïx.ac verx dodri. ■læconlèruatione? Hxc quilquis facit, Deo gfïtilsimum cultum prxftat,amp; de genere hu-*Bïno prxclarè meretur.

Epaminondam ducem Thebanum, eum ^uipatriam oppreffam feruitute in veterem dignitatem vindicauit , dicere Iblitumlegi-'’gt;us,nullam lè ex omnibus rebusgeftis vo-iuptatem maiorem, vberiorémque frudum ’■^P^fc , quamquód parentes habuiflet non Hiodó fpedatores,fèd etiam telles reftitutx li-igt;6rtatis. Magnifica fanè vox, amp;nbsp;magno viro ïcfapicntedigna,quxdcciarat,illum prxci-puè deledatum clTe parentum iudicio acte-Itimonio. Quo igitur animo nos decet fer-tedifficultates adionum amp;nbsp;confiliorum, dépiqué amp;nbsp;mortis noltrx, qux ad gloriam Dei illultrandamamp;communem hominumlalu-

D 3

J DOMINICA POST tern refertur? Sic enim ciarc in Pfalmo dici-tur: Prcciofa mors fanftorum ineonfpedu Domini.Etin Apocalyplîamplifsimufnprx-conium extat de piis, qui mortem pro Ecck-fiaoppetunt: Hi funtviri (ànéti^qui protefta-mentoDeianimos tradiderunc, amp;fanguinc agni (tolas fuaslauerunt.

Hane tantam gloriam ammo repetentes, nulla pericula defugiamus, fed forti ter pro pa triaamp;dodrina,qu3Eaditum patefacitadater-nam Dei confuetndinem dimicemuscùmo' pus eft,amp; h*c bona amp;nbsp;gloriam Dei, amp;propa-gationem cœledis dodrinx omnibus rebus humanisanteferamus.

Poftremó additur inßgnis amp;nbsp;memotabi- ( lisparticula^qua:réfutâtopinionem deopere ' opcrato ,(èu de merito amp;nbsp;dignitate operum. \ offerte, inquit, Deo cultum rationalem feu intelligentem. Non vult obedientiamno-ftram limilem effeapum mellificio. Quan-quam enirn apes naturx inftindu miranda opera efficiimt: tarnen opera fuanequeintel-ligunt,neque indicant, atque,vtPhy/Ïcorunt Vtar verbis,non habent adum reflexum. Ta-liscultus non poftulatur à Deo, (edmensin-telligatdodrinam de Dei naturadcvolunta-te,amp;ride obtempérer Deo,amp;dirigat aâioiies omnes prxcipuèadhunc finem,vtDeusrede agnofcatur,amp;multi inuitenturadconfefsio- ; nempur« dodrinxEuangdij. Hunccultuffl venuHißime appellat Paulus As j.uUu AstrfHif, id eft, rationalem (eu intelligentem cuitun’«

Delècundn

CIRCVMCISIONIS. ^

Defecunelo Loco.

Generalis fèntentia eft, qua monet,vt mo-dum noftri doni agnofcamus, ncc magnas fesfine vocatione lulcipiamus, denique ne Wandiamuripfi nobis,quafianteccllamuso-•nnibushoininibiisfapiencia. Hxcniodeftia Vtilisert concordix publics, ac prxcipiium decus ed in gübernatione. Ecfi autem Paulus de Ecclefia propriè loquitur, tarnen hxc lêntentia;Nolitenimium(apere.ctiam poli-ticum prxceptum eft; Si politica exempla fa-dliiisintelliguntur 5 quorum plenx (unt 0-mnes states amp;nbsp;omnes hiftorix.

Lentulus inuidet gjorix Scipionis,5ccu-pitadletransferrelaudem finiti belli Punici, fed non videt inepcus,fè nequaquam fimilem elTeScipionijSó debebat agnofcere (uam me-diocritatcm,non (è conferre fupcriori. Qiiid eftvftatius, quamquód multi conanturle-gesferre, amp;nbsp;fuas ciuitates reformarc, vt vo-cantjfed nihil(alutare amp;nbsp;durabilc conftitu-unt, ni(ï Deo adiuuante, vt Solonis, Augufti amp;fimilium quorundam leges fucrunt vtilcs ciuitatbus amp;durauerunt.Interim quam mul-torum futiles emendationes tantum turba-nmt Atticam ciuitatem,amp; Romanam ? In ta-talibus vitsnegoeiiscogitemus hanc lènren-tum Nolitenimiumlapere, (cd vnusquilque agnofcatmodumfuidonj. •v

Finu EpißtUj dte^I^nu, Anno Chrifli

D '4

56 DOMINICA I. POST

DOMINICA PRIMA

POST EPIPHANIAS.

Epiftola Roman, 12.

T T Abe» f es dona iuxta ^ratiam eisiam fill -* ^hû varia ,ßue pro^beiiam tux ta porti-o»emfeiet,Jive miaijierium i» adminißra-fio»e,ßuequidocet i» doliri»a,fuei^uiex~ hortatur i» exhorfatione, qui impertitift ßmpiicitate,lt;pui praeßin diitge»tia, ^ui mi-Jèreturi» biiari/ate.Diie^io »o»ßt fimuU-ta, fris odio perß^usntes quod maium eß, adhérentes et quad bon um eßperfratemu^ çbaritatem, ad mutuovos diUgendos pro-penß,honoreaHM ahumpraue»ientes,ßif-dio non pigri,ßirituferuentes, temport fer-uientes,ßegaudentes,in aßßiHionepatientes,precattoni inßantes,neceßitatibtesßan-Üorum communicantes , hoßitaiitatemß-ifantes. Beneioquaminideß,qui vosinß-Hantur: bene ioquamini inquam, e^tnems-ieprecemini, Gaudetecumgaudentibuo, é“ ßete cumßentibus: eodem animo aiq tnaHos aße^ii, non arrogantes de vobisipßsßntien-tes,ßdhumtitbus vos accommodantes.

LOCI.

I. Derationeinterpretandi firipta Prophetical ApoßtUca, amp;nbsp;iudicandiomnes Sjnodos, o-mtiéf^at

EPIPHANIAS. * nbsp;nbsp;nbsp;57 tnneft]ue opiniones, qua uterus memoria pofieritatü traditafunt.

•*’ Catalo^m virtutum vtriufque tabula, quarunt defertptienes ex alqs Iods petenda /unt. Supra enim dillum eil de fiheitudine, item de Saudiopiorum, acde inuccatione: Infra att-tem aliquot tes depatientiaidileäione, amp;nbsp;a-liù virtuttbut dicemtu.

^ephmoLoco.

F3Zlt;^ Vemadmodum naut® femper in confpedu habent ftellam , qux à Grxcis Cynofura diélaeft , amp;nbsp;hac fidunt dueeïteftuma Phœnices in ’'fodtaomnis enarrario fcripturx Propheti-j’amp;Apoftolicxadcertamnormam dingen-®* *ftj neaberremus in interperarione,amp; cor-’üptelasimpiè actetrè fingamus. Id ne acci-’’MradituraPauio régula, quxgubemacu-effe debet om nis iudici j noftri de dogma-*'^usrparlïsinEcclefïa,de Synodis acomni-**iifcriptis, qui noftram religioncm ornare ®ï ill uftrare con ati fù n t.

Sicenimait: Si quis habet Prophetiam, id 'Hjdonumexcellens amp;nbsp;diuinum cnarrandi Qoftrinam, isregulam fequaturcertam, fcri. ptïProphetarum amp;nbsp;Apoftolorum,Symbola, ApoftoIorum.Nicenum, Athanafij,amp; fimilia putioris Eccleiïx vetuftx teftimonia.

Huncconlcnfum CatholicxEcclcfixChri-‘uvocatwaAo^/ttt' fidei,quam amp;nostuemur, D 5

Î* DOMINICA I. POST

amp; Deo iuuante Temperfidelicer tuebimur ad-uerfusomnisgeneris furores, Epicureos,lu-daicos, Ethnicos,Mahometicos,hxreticos, amp;nbsp;quicunqueidoladefendunc. Sentimusenim Luangelium non efTe com menritium, fed ve-ram Dei «terni vocem;diflentimus ab Epicu-reis,quiputant, confuus elle omnes religio-nes,vcinitióad pacemamp; ciuilia officiapala-bunda mukitudocogi polTct, amp;lemperpr«-fèneemformam, qualilcünqueell,tuendain effie, ne harmonia politici ftatus conturbetur.

Quarcanimi lententiam dereligionenon fledfamusad Principum voluntates,vtRhetorquidam Ezebolus tempofeConftantijfe-cit, nee nouum doftrinx genus cóminifca-mur, vt hzretlcis amp;nbsp;idolorum eukoribus vü-tatumeft, fèdexploratum habeamus,vnatn elTeperpetuam Ecclefiamjin qua FiliusDei per Patres, Propetas amp;nbsp;Apoftolos veratn Dei notitiamtradidit, amp;nbsp;taxatperfualïoiiescon-tumeiiolas aduerfusDeum, quas Iparfit Diabolus odio Dei.

Ad illam veram Chrifti EcclelÏam nunc quoquebelligerantem cum Diaboloj amp;dit fèn tientem à Pontificibus, qui idolomaniam defendunt,amp; trucidant membraChrifti, Vt omnes pij adiungere fs debent- ita mequo-que tota mente amp;nbsp;toto péroré adiungo. ac precor ex animo Filium Dei Dominum no-lirumlefum Chriftum, vt minifterium no-llrum gubemet, ac pernoslïtefficax,Vtad-fuitPatribus.ProphetisSi Apoftolis.

EPIPHANIAS. nbsp;nbsp;nbsp;)9

Nonigitur valet Argumentum .• HxcEpi-Icopidecreuerunt. Quare pro certis,veris, ne-cedariis recipienda funt. in (ynodo Aniioche-nuduerlabatur Paulo Samofateno prxcipuc Diaconus Melchior,amp; redè priferebatur (èn-ttntiaMelchioris,quia retinebatlohannis A-po(loli(criptum,quod Samofatenuscorrum-pebat. Hæcde autoritäre ordinaria breuitet admonerefatiseft , videlicet quod oporteat anteferri verbum.

Secundó monet didumPauli.oportere fin gulo« in fuaconfcientia indices ede doétrinx. htfividetur hoc arroganter amp;abfurdè drei,no fitisefle.léquiSynodoruip ac dodorum iu-lt;'icia.fèd debere accedere proprium cuidlquc indicium : tarnen fides in fingulis nitatur non iutoritatehumana,fedDei verboamp; teftimo-niis. CredisCynodo Nicenxnon propter hu-iusmukitudinis iudicium,qux ibi conuenit, fid quia intelligis congruere decretum cum certisteftimoniis verbi Dei.

Huncordinem inuertunt humanaamp; politica iudicia, non volunt in difputationcm Vocari ea, qux femel i udicata funt, vt non de-çetrurftisvocarein difputationemea.quï in gt;nbsp;aliquo regno deliberaca à Rege 5c Principibus décréta funt. Sed nosfciamus,fidemnonpen dereab vlla Humana aucoritate. Non poflet confeientia inuocare Filium Dei,fi nullum haberetteftimonium, nifi fynodi. Sed quia Verba ipfa Chrirti amp;nbsp;ApoHolorum hoc docent, accenditur fides, amp;nbsp;verè inuocat.

Sed

«o DOMINICAL POST

Sed qu«res, an non fans eft audire mini-firos Euangelij ? Refponfio. Satis eft, ficut lohan. t7 dicitur ; Rogo non pro iis tantum, fèd etiam pro omnibus credituris per verbum eorum in me. Sed cùm audimus minifttos, fciredebemus,vndeacceperintdodrinam,id eft, an afférantdoftrinam Filij Dei.Quiacum Epifcopus Romanus, vel alij fiunt hoftes Euangelij, diflèntireabcisnecelTeeft, ficut date hxc voxdocet: Si quis aliudEuangeliuin do-cet,anathema fit.

Nec leue conuicium eft, vocari anathema, quod omnium malorum extrcmumamp;fiim-mumeft. Sciamus reiedos efleaDeodefen-fores idoJorum amp;nbsp;impiorum dogmatum, nec propter opinionem autoritatiseorumample-lt;ftendos elfeerrores. Hane igitur fententiam nobis ipfi inculcemus, hac voce Pauli nos mu niamus contra illas vituperationes diftidio-rum,amp; refpondeamus ; Si quis aliudEuange-lium docet, anathema fit.

Finis Epiflohtjdie so Januarij,à nataU Chrißi s}4/.

DOMINICA SECON

DA POST EPIPHA-NIAS.

EpiftoU Roman, ij.

\y Emfniquicquam debeat/i , nißhoi:,vt ^jgt;isncef»diir^a/is, NamqufdiHgd alt(-

rufngt;.

EPIPHANIAS. «i

^»m, legem impleuit. St ^uidem iäa : Non ^ech/tberû,non occides, nonfur/tberü, non ftlfum ießimonium dices, non concu^ißes, 6'ß quod aliudpræce/ftum in hoc/ermone fummatim comprebenditurmempe', Diltges ffoximumtuumßcut teipJûmtDileâHopro-gt;(if»omalum non operatur, Con/ummatio bloque legis ell dile^io»

^^^A Emper i n confpeftu fit hoc Pauli di âum ; Oportet Epilcopum èf8oTo-^^^ 1^^^ ■’’’'' ^^j'firTBf «Awflwetf.Ciitneniin dux partes in vniuerlà Scriptura tontineântiir,Lexamp;promirsio gratix, qux Propriè vocatur Euangelium, fum mo Rudio ^utàquecauendumeft.netemcrè interlèmi-'ceanturautconfundantur. Nam multumo-'quot;ninorefert,veras metas, amp;nbsp;vera difcrirnina ''arum dodrinarum intelligere, Lcgis diuu '’æ)Philo(ôphix,amp; Euangelij. Hoc dilcrimen tonfundere triftius eft,quàm Solem è mundo tollere. Sequuntur enim horrendx tenebrx, pbliuio Chrifti, interitus Ecclefiæ.Quid enim 'quot;Kreft inter Ethnicos amp;nbsp;inter Ecclefiam a-quot;'IHa hac luce , qua ftatuit Ecclefia, le certo placereDeo, fè recipi, exaudiri, feruari pro-pKrFilium Mediatorem. ‘

Retinuerunt Grxci amp;nbsp;aliæ multx genres oftnnam de honeftis moribus, amp;dedilci-P'ina. Quàm multi làpientia Ô^irtuteprx-Rantes

* DOMINICA lI ^ÖST ftantesnorunrencDeum mencem xrcmarri, vnicam,immen(i potende jomnia profpici-entem,iuHam,beneficam , omnium reruin conditricem, amp;nbsp;vt grauifsimèdixitPlato,« «j-rtflï ^uö-4alt; MTiAv. Qilidigitur interfuitin-ter nodros amp;nbsp;Ethnicos,inter Platonem amp;Pau Ium?Euangelium facit di(crimen,quoddo-cet , quomodo Deus inuocandus fitfiducia Mcdiatoris,docet inchoandam cfle obedien-tiam, amp;quomodo placeat, monftratcertain amp;nbsp;firmam confolationem piisjqu« eft incho-atio viexattemaf.

Quarecum femperfcripta Propheticaamp;A-poftolica in manibus habendafint, illudin-primis ledor conlt;ïderet,quam ad partem do-Arinscoeleftis iïngula dicla,omnélquecon-cionesreferridebeant.Sciamiisigituramp;hanc concionem,quxprxcipit de diledione,non efTepropnam amp;arcanam (àpientiâEuangelijj (èdmadatum sternum amp;immutabile,quod mens diuina ftatim ab initio reuelauit, amp;nbsp;im-preßithumanx natur® , amp;vocaiiverbotra-didit.

Sed nemo ignarusEuangeIij,amp; non halt; bens agnitionem Dei amp;nbsp;fidem in Chriftuffl» prxftat hanc legem de dileiflione. Inuidec Saul crelcenti Dauidi, amp;nbsp;feobfcurari dokt. Non poteft ferre Pompeius lulij potentiam. Afsiduèrixanrurinterlè Ariftidesamp; Themi-ftocles. Hxc fiunt inter illos, quorum animi funt fine ti more Dei amp;nbsp;nne fide kd vnulquif quekplurimi fieri vult, amp;nbsp;oceafiones captat pre-

ÊPÎPIÎANÎAS- « fremendi alios, non amantcr admonet, non fanatalterius incom moda.

Atcontra diledio, quae proficifciturexcor-^spuro, confcientia bona amp;nbsp;fide non fida ,vc Paulivtar verbis, primùm gloriae Deileruir, liane vult conlpici amp;nbsp;celcbrari.deinde (efe ab-I'cit.amp;libenter cedicdeprincipatu, non ftu-^«tlsdere aut premere alios,errata aliorum ft iiarecupit,ideö placidé amp;nbsp;amanter admonet.

Hxefatisfitbreniter de hoc prxeeptomo-nuilTejquod quam fitnecelTarium ,quàm ft-lutare,qiiànri difficile, experientiadeelarabit. Nain vt redè moracos , benéque infUtutos Uondicimus, qui qualjs,quidue fit virtus,no-ueruiit,verùmqui (ecundum earn viuunt :Ita multomagisbeatoscenfebimuseos,qui non folùm præditi fiant intelligentia amp;nbsp;nocione huius pneepti .fèd habet legem,cùm opus eft, advfumconferunr.

Pollremö diluenda eft obiedio , quam j Cochleus amp;nbsp;alij quidam leues amp;nbsp;inconfide-ratiexPaulifententiaextruunt. Sicenimra. tiocinancur:

ltnp!etio legif iußificaf.

Dtlacho eSi impletto U^is, Ergo, Dile(tio luftificat.

Reipon.

Concedototum argumentum, fidilediö-ncnideideaintelligasnondeea virtute,qux infingulas perfonascadit. Mam omneslani experiuutur,noftram diledionem elïc molle quiddam, demiftum «humikicneruacam amp;nbsp;langui-

« DOMINICA III. POST

knguidum. Aliud eft igiturde idealoqub aliudde perfonali (vtvocant)diledione.id divide ea,qu« in ftngulis noftrum confpicitur.

Finu Epißaht, die 16 Januar^\ Annoanauli Chrtßt ij4-^.

DOMINICA TERTIA

POST EPIPHANIAS.

Epiftola Roman. 13.

70 £ fi/û arrogantes apuä/vo/wetipßtjtie-^ue caiquam ma/um pro malo reeidatif. Proine/e opérantes honeßa tn conßeHu e-mnium bo»iinut»,ßßertpoteÜ,quantum i» •vohiseff, cum omnibut hotnimlfus in pace ‘viuentes, non vosmetipjos v/ciße»tes,dik-iit,quinpotius date docum ira. Scriptum eil enim: AP/ht vitio, e^orependam,dicitDo’ Minus. Sü^iture/urtt tnimicus tuut »paße iUurn :ßßttt, da tßipotum^ Hac enimßfece-ns,carbones i^nd coaceruabisin caput tdiut. Ne wnearisd MaboßMo vincebono maluui-

LdCL

• I. nbsp;nbsp;nbsp;Devindi^a.

• II. nbsp;nbsp;nbsp;De Man/uetudinet

Horum locoru explicatio petatufexfum-m a doftrinac Chn ftian«, videlicet ex titulo de prxceptis amp;confilüs.

DOMI'

EPIPHANIAS* nbsp;nbsp;nbsp;«î Dominica qvarta

POST EPIPHANIAS.

Epiftola ColoIT.j.

^^f» igitur i»dMti tanq/ta/n ek^i Dei^ fi»^t ac diké/i, vißera mf/èratiofiumi '^'‘”gt;itatefn,modefiiamf faa^/ftefadinef» ^ le-quot;^^^lenj^Jitj^erentes vos intticem, (^ co»do-'^^»tes voi/is f»(ttuo :ß quis at^uer^s aU-!*» habuerit t^uerelam, ^uemaalmodtff» ^^''ißus comiofsauit vobis, (^ if a vos. Stt-omuia anfem hac, ebarifatem, quit eß '^‘^‘-ulum perfi^fionis jdl'^ax Dei palmam J^gt;'^t in core/ibus veßris, in quam nbsp;nbsp;vocati ^ßi^tn Uff g corpore c^ ^rafi ßtist nbsp;nbsp;Sermo ^^’'ißf inhabifet in vobis opuienter cum o. ^‘'^^ fipienfia. Docete (!r commonetevos '^ificent cantionibus (^ iaueUbits, (^ canti^ ^^ds ßiritualibns, cum gr af ia canenfes iff ^^''äeveßro Domino^

LOCI PRAECIPVI. • '' nbsp;nbsp;Qui eau fa nos impeUere debeat,vtpièamp;hone.. fleviuamus,

• inumeratio virtutum, in quibus exercendis fides noßra i^fanélitas potißimum confitci-untur.

^^h Prtceptuntdefiudijsdo^rina ca!efiis, c^aUa-

*S DOMINIC A lin, POST rum artiuin, quibiu Eedefia nullv thodoc*-rerepoted.

HIJ. Mà^mfica (^falutarisreculavitt.

De primo Loco.

Atpenumero admirari foleo ma-?’^?P”’ï'shominuminlcitiam,qiii admodnm puerilirerdifputant: Si iiirtitiaa Deo ad hominum vitam permanat,eaqueaccipitur amp;nbsp;comprehendi-tur foia hde,quid e(l quod vllosdiuino numi-iii cultus.honores,pieces adhibeamus? Huic quaiboni occurrir EcclcHa, amp;maximascau-lasobendit, cur vita no lira pure amp;nbsp;cafte degenda Jît.

Prima eft mandatum Dei, quod meritö nosimpelIcredebebatad benebeatéq; viuen-dnm. Vteniin rationem nullam Deusaffe-ratjipPa autoritäre nos frangir. Atquehîeve-hementiùs probo id , quod de Pythagoricis accepimiis,quosferunt,fiquidaffirniarentit) dilputandojciim ex cis quxrerctur, curitaef-fer, relponderclolitos: Ipfe dixit. Ipfe autem erat Pythagoras. Tantum opinio prxiudica-ta potcrat. Vcerim line ratione valetautori-tas: Ita nos multó magis acquiefeereoporte-batin voluntatediuina.quarn conftatefleta-lem , vt nullo fcelcie delcdetur, iiixta illud Plalmi.-Non Deus volens iniquitatem tues. Porró quanta visfitdiuinz ordmationis, id czterz res declarant, coelum, terra, plants, a-nimantia,

Epiphanias è? h'imantiâ.cùni fuis quçque legibus obtempèrent. Hxc cùm ira le ha béant, profeâo dolen-dumeft, folùm hominem à leipfô dilfentirc, ac kuitermandato Dei commoueri.

Secunda caufà eft memoria amp;nbsp;recordatio illiüsfinis, propter quem amp;nbsp;à principiohu-B’ananaturaconditaelhamp;deinceps per Fili-tniDeiredempta. Nam folis hominibus in-ter creacuras corporeas Deus rationem attri-buitjideôquelùamimaginemimpreftir.vtea kgitimè vtentes ipfi parerent. lam cogita JJuanta res fit fingi formariquead viuam Dei iniaginem,amp;afsiduècircumferrequafi notas Wldam cômonefacientes deopifice amp;con-ditoreomniumrcruni«

llludquoque in mentem veniat, non (b- . km Dei imaginem efiehominem , fèdillud •piiini opus,in quo Deus volueritacquiefcere, hu quo voluerit verè deledari,ficut in Genefi oictum de Sabbatho monet, quod narrat,ho-’»inem vitimum opus führe, (cilicet, vt in eo ’•^quiefceret Deus, amp;nbsp;ad quod appetitio con-°5uds nature principaliterdireda fait.

Addehuefinem redemptionis. FiliusDci kdemit nos inenarrabili precio , videlicet korte(ua, non vtfimusfoluti tanquam libe-kvag.intes pecudes, ied vtvindicati invete-•'^.‘‘^’'quot;^^temieruiamus illiin fandiieate amp;nbsp;kilitia coram ipfo omnibus diebus nollris. k’wtenim verbis iifdemmihivti, quxfan-^fisimu* vir Zacharias de filio recens natö

E e

68 D O M I NI C A UIL POST

vfurpauit. Cdmquetanrafitmagnitudome-ritoriiin erga nos ChrilH , non dubium eft» quinomnes pijadmiranone illonimattoniti exclamenGvtDauidin P(almo:Qiiid referam Domino pro omnibus qux retribuit ndhi? Sacridcabo holtiamlaudis, amp;nbsp;nomen Domi« ni inuocabo.

Denique amp;nbsp;hxccogi ratio animum fubear, quodin pedoranoftraefFundaturcceleftis il-leamp;diuinus Spiritus ,qui, vt Petrusait.facit nos participes diuinx nature. Nam Deuslar-giruseft nobishuneSpiritum.non folum vt hoc monitorc beneficiorum iliius memores e(remus,fèdctiamvteodemadiuroretiimve-limus.tiimctiampofsimus fandèviuere.

Siint amp;nbsp;alix cau(x complûtes,qnx fi dngu. lx fortaffe nos non moucnt,vniuerfiEcertc tarnen inter fê connexx arque coniunftx mo-uere debebunt, videlicet necefsitas rennend« fidei; Item confideratio irx Dei, amp;ingentiiim pcenarum, qux lapfus humanos comitantut: deindedignitas bonorum operum.poftremó magnitudo prxmiorum, quibus cùm in bac vita turn inxternaDei confuetudinepiorum officia cumulatffsime penlantur. Veriimde his alio loco copiofiùs dilTeretur. Hxc enim ideorecenfui, vt pondera verborum in textu conffderentur, cùm ait Paulus : Induite ergo vos, ffcuteledi Dei,fandi,amp;dileóli,vilccra mifèricordix

Defeeun-

69

EPIPHANIAS.

| nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Deßcundo Loco.

Septem virtu tes ordine rcccn (ênturjde qui-busnominatim dicendum eft.

Primaefl Mz/mw^/Mjquxafficituricnfua-i'enæcalamitatis,pr«fèrnminiuflx,amp; opitu-iMuriniuftèopprcfsiï pro vocatioedtem pro-i ^ïSili rations mitigatiuUacalamitaté. Con-I ftantinusopituIaturEccleiïxopreflxa tyran-nis.Dauid poft viâoriam parcit ciuibus, qui Sucrant (êditiofi,Ô£ tarnen iam redibantad officium. Dehacvirtutccum(xpe alias, mm *’'aximèaccuratèScripturaconcionatur,P(al. 4''Beatus qui mifèretur fupcregenum 5ipau , Perem,indiemalaliberabiteum Dominus.

Traditur enim dolt;ftrinaamp; promiftio, videlicet, oppreffamEcclefiam ab impiis fouen-damamp;tuendaefle,amp;promittütiir premia iis SuiEcclefixin xrumnisbenefaciüt.vtExo. t obftetrices contra edidum regis (cruant infantes Hebrxos. 3 Reg. t8 Abdias abdidit Prophetas in fpeluncas, ne raperentur adne-ceniabimpiaamp; tyrannica Regina. Et nunc äliquipij Principes nolunt adiuuarc furores Pontificum amp;nbsp;Regum,amp;eorum qui exercent fæuitiam in homines innocentes, veram amp;nbsp;putam Euangelij dodrinam pio ftudioam-piexosj amp;fouent Ecclefias amp;pia ftudiama-gnofuoamp;fuarum ditionum periculo. Tali-bushicPfalmusdulcifsimam confblationem proponit,ac adfirmat,Dcum defenfurum elfe nos ipfos,qui piorum grumnis adficiuntur,8c

eis opem ferunt, amp;nbsp;ficut Deus texit Abdiarn tegentem Propheras,dequibns prins dictum ç It, ira reget: Pri ncipes ,ci ui tares amp;nbsp;fingulos, qui benefaciuntpiis.

Secunda virtus eft ;^?M?-ÓT»f, qu« filioDet tribuitur ad Tit. 3.Apparuitj^furórnf 19 ip/Xiti'. igaTinTSdiSt^viVfi^iliZr. Quid autemligni-ficet vocabulum, inteiligi poreltcx verficulis Menandri: j^Hroiai'»f ir'i ntgt;!f»igt;iyn^iv: Bonus vireftcommunebonum. lrem,«f «îù tuvitH ■^nriluf iiiii^a.p.ij.ïti» ; Quàm dulcis resell boni-tas tern pçrata prudétia. V ocatur cm m x?»‘’‘^gt; qui nonlblet amicisjprxlèrtimiufiapetenti-bus, odiosè repugnare, fèd aliis quacunqj ra-tionepoteft,prodcflc amp;gtatificari Üudet.éft-que comis, placabilis, beneficus,alienus ab o-mni afpcricate amp;nbsp;morofitate.

Talem fuifleconfiât FiliumDei,cùm inter homines induta carne familiariter vetfa-retur.Etcnimmultis hominibus neminero-gantcaut hortate opem tulit.flcutfilinvidux refufcitauit. Rogatiis verb omné inpetentes libcralitatcm paterna cum charitate elFudit. * Etfiautem magnaiauscftjelTc^ij^tifb.ideft» beneficum, amp;h«c virtus praccipuè lucetinFi-lio Dei,vt rota Euangelij hiftoria teftatur . tarnen maior Emphans ell in voce ifMctFAf»®!-Äf. Eft enim oppofica •arxtui'i^ict 19 ^iMrinift Multi enim non ad illius commodumrerpi-ciuntquemdiligunt, neefunt veriamici/ed mercatores quidam vtilitatum fuarum, vnde Iiquet,raröcopulataseflcambasvirtutes.xf»-

rlnxçA

ÏPIPHANIAS. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;7,

Uw« tfiKAv^fetTiAf, id eft, ftudium ben« merendidealiis, non fuxvcilitatiscauGjfèc tantümamoreiiliusjinquem beneficia con feruntur.

AtinChriftoetiam ip/Alt;K'9fAnr(«lucet amp;con fpicitur.Non enim diligimur à Chrifto.vt pra Uamp;aruaamp;pecudumgregcsdiliguncnr.quöd ftuftiisexeiscapiantunfed Chnln chantas amp;nbsp;ïinidtia gratuitaeft.

Hxc de vocabulis ob earn caufam rccenfui, vtcogitemus, fuanißimos titulos Filio Dei tributosefle, cùm nominaturaPai)lo;)^fi)s-9r yiAwOfta^®-. Et nos easdem virtutesexpri-nierealiquomododifcamiis. Suniiis cnini condinadiocietatem amp;nbsp;officiorum conimu-nicationem , in quibus luccre debent fides, confefsio,j^f«s-ólgt;)f, ?zA«p9f®'Wic(,. Quare non lî-fflus 9rAton»Tlt;)tolt; aut ütrói'i^ii, (èd honeftifsi-* mamhanc lèntentiamièmperin oreatquein inimo habeamus.a/^vi'9«Hi'«i',fgt; ^ctvrim’ ua»,ii» ^SmU^uy infijJ-a^T»^ó^nf.hrüf niiK«lt;e-ajtifi-eif,id elkpuderet rae, fi viderer vehemenciusangi, magis (blicitus efte de ptiuata opinione, quamdecommuni (alute.

Tertia virtus eft Humilttiu, Eft autem hu-militas verètimere Deum, amp;nbsp;agnolcere pro-priam infirmitatem, amp;nbsp;tarnen in fide obedire vocationi Dei,amp; expedare abipfb auxilium amp;nbsp;gubernationem , nee appetere ea ad quas Deus non vocat, nee fieri audaciorem, quafi noftra fapientia, noftris viribus res magnas amp;falutarcsgeramus,(cd verè ftatnere,quód

E. 4

72 DOMINICA IIII. TOST Deoadiuuanteresvtiles gcramus, agnofeere amp;modum noftri donijnec defpiccrealia mem bra,per qux Deus eft efficax,(ed potius petere, yr Deus ceteros etiam adiuuct,amp; illos honore adficere, tanquam Dei organa,amp;exirtimate, quod etiam vtiliora pereos gerere pofsit. _

Tales funt Moles,Dauid.amp;fimilcs,quiî-gnolcebanc luam infirmitatem.intelligebant fe nequaquam pares ede oneri gubernationis, amp;nbsp;tarnen propter yocationem non recufabant fubire tan tarn molem, amp;nbsp;hanc fide fuftinent, expectant auxilium à Deo, non indicant fe fuis confiliis amp;nbsp;yiribus res tarn periculofas gerere pofl'e,nec delpiciunt alia organa Dei.Mo-fesnon delpicit lofuam ; Dauid non defpidt lonatham , imb yenerantur cos quos vident focios efie tanti oneris.

Humiliscft amp;nbsp;lonathas , non appetitre-gnusijcum videt le non efle vocaturo, nec in-uidetDauidi, quern videtantecellerc, amp;ad regnum vocatum efle,fc quanquam regis filio exclufo.Hxc fuit magna amp;exccllens virtusin Ïonatha,obfèqui voluntati Dei, amp;nbsp;volentem dehxreditateregni, quxfibiipfi deberi vide-batur,altcricedere.Hancveram humilitatem ignorât mundus, qux non,'appétit alia extra yocationem, amp;nbsp;yoeacioni obrem perat fide.

Eft igltur media inter hxc extrema, inter i-gnauiam amp;arrogantiam feu fijperbiam.Igna uia eft delèrtio vocationis, aut ex fimulatione amp;nbsp;fuperftitione appetere Ibrdes, vt Monachi faciunt.E contra arrogant! a eft, maiorem vogt;

, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;catio*

71

EPIPHANIAS.

^tionenifibifumere,amp;cofidere fuis viribus, organa Dei defpicere,veleisinuidere, ^t CairijSaul, Antonius, amp;nbsp;maxima pars ho-Oiinum faciunt.

Quarta virtus eft Manfuetudo, qux frenat i-^'U,vt fit moderata, neruatcontra iuftitiam Galias virtutes propter Deum.

^umautem mens non poftitiram autcx-^^fosaffeétus herili imperioregere, fèdcordi ^utmn politico moreimperet, colligam bre-^*^srrationes aliquot, quibus pis mentes in-ufuftsardentesirarum flammasfaciliusex-f*”guantatque opprimant.

Prima caufà eft mandatum Dei: Extant ^uiminnumerabiles fêntentix,qux hanc vir-tutem prxcipiunt,vt Ephef 4:Sol non occidat ‘uperitacundiam veftram.

Secunda caufà , quia vindida eft bonos ftgt;li Deo competens, iuxta illud : Mihi vindi-ftam,amp; ego retribuam. V uk igitur Deus, nos oinitterepriuatam vindiétam.

Tertia eft agnitio proprix imbccillitatis. Sciam’ nos quoq; habere pcccata,qux fi Deus ’ute coherceret, nófque ex iure manu confer-turn vocaret,nos caufà cadere. Si longé ante-perirenecefTeeflec. Quapropter finguiinof-Wetipfos vero gemitu accufèmus,nec bladia-Jniirnoftris vitiis, fèd aliis libenterignofca-Wus,ficut Sinobisignofci volumus.

Quarta caufà : Cùm inuocatio Dei nulla re magisimpediatur, quam ira, odio amp;nbsp;cupidi-tate vindidx, fanè vel ob hanccaufàm pris o-E 5

7 EPIPHANIAS»

mnibuf dandâ eft opera, vt cos morbos, qui iùnt impedimenta innocationis, quampri-mùmexanimiseiiciantatqsextirpent. Nam hi motus extreme inter ft pugnant, petereà Deo remitsionem peccatorum, amp;fratri,qui tantum leuitcr nos olïendit, non veile exigu-um erratum condonare.

Quinta cau(aeft,quia vult nos Deus parce-re com m uni tranq uilli tati Ecclcfi«, qu» tur-batur,cum aluntur certamina.

Sexta amp;poftrema caufafttis perfpicuaed, quodtalibuscontentionibusimpediuntura-lia négocia magisneceiraria,dodrin« expli-catio, delibcratio de reftituendis fcholis, e-mendatio Ecclenarum^amp;Ïimiles cauft, qui* bus ftlus cotius generis humani continetur. Hxcigitur,qu« hadenus cxpolïcafunt,diligenter meditemur, vt nos ad hanc vircueem, videlicet ad manfuetudinem ftu condonacio-nem iniuriarum aftiiefaciamus, necindulge-amus odiis amp;nbsp;cupiditati vindidx.

Quinta vi reus eftP4r/e«rw.Hïcdi(cerncndi eftdodrina Ecdelix amp;nbsp;Philolbphixdemife-nis humanis. Alias caulas impulduas amp;fina-Jes Ecclefia proponit,aliasPlnlo(bphia.EtEc-defia proponic auxilium , Philoiophia non proponit- Hinc cciani diuerlx dedniciones patientix fuut.

PatienciaPhilolbphica eft obedire rationi inmiftriis,ita vtmoderemur dolorem, nee fa-ciamus contra iuftitiam,auc alias virtutes: Vc Caco fradus dolore contra iuftitiam facit.

Patien-

EPIPHANIAS. nbsp;nbsp;nbsp;y,

PâtientiaChriftianaeftobedireDeo infu-»mendis ærumnis, ita ne vel irafcamur Deo, Vel contra alia prxcepta Dei faciamus.lcd mo-deremurdolorem, amp;auxiliiim amp;nbsp;mitigatio-nem expertemus. Daiiid pullus in exilium Pfiftatvolensobedientiam Deo, amp;lïmulex-pedatauxilium. At Socrates ferons ItippÜci-um,etfi vtcunquerationi obtempérât, tarnen ”011 cernit Dei prx(entiam,nec expeólat au-^ilium,Hxcalibi prolixiùsdida liint. Nam omninb necclTe cit recineri integrum difcri-menciodrin«Euangelicxamp; Philolbphix de *mmnis.

Sexta virtus eü Pax cir Concordia, Perfpicun *ßmandatum, amp;nbsp;nota omnibus fententia.-Concordia parus res crelcunt, difcordia maxims dilabuntur.Etnemo ignorât Pfalmum: ^ocequàm bonum amp;quam incundum habi-Vïtefratres in vnum. Qui Plalmus peculli.ari-terdedodrinsconcordia concionatur; Quia ^om fitmentio Ballami, quo Aaron vnftu* '11) doftrina fignificatur. Vt dellillat Balfa-mum è Venice Aaronis i n barbam, amp;nbsp;oras ve-mmentiJta veradoélrinaabvno lummo fa-quot;fdote amp;nbsp;vertice Chrillo fparla doceatur à Votoccetulaccrdotum. Non fingantfibibo. mines nouasopiniones deDeo.lcdagnolcant *0111 ficut felè patefecit, amp;nbsp;colant eum iuxta Verbum,quodiplêtradidir. Hsc fatislïtbre-mterdehoc prscepto monuilTe, quodquam litneceflarium,quàrnlàlutare , experientia ’ledarabit.

Scpti-

7lt; DOMINICA IIII. POST

SeptimavirtuscftDi/eiïï». Eft autemveri non hmulatabeneuolétia, qu® alias vircutes compleditur, obligans nos ad mukaiuftid«, officia,ad communem defenfionem, adtri-buendum fuum cuiquehonorem,adiuuan-dosegenos in necelsitate, ad docendosalios deDeo.ad commonefaciendos. Sed curno-minat diledionem vinculum perfedionis? Aduerlarij hunc locum contra nos citant, amp;nbsp;hi ne ratiocinantur, quod diledio iuftificet: quiaperfedosefficit. Quanquam hïc multi« modis de perfedione refponderi pollet, tams fimpliciter (èntentiam Pauli recitabo.

Cortu m eft,Paulum de diledione proximi loqui. Neque verb exiftimandumelbquód Paulus aut i uftificationem, aut perfedionem coram Deo tribuerit operibus Idundxtabu-Ix potius quam prim®.

Prxccreafidiledioeftperfedalegis impl*-tio,amp; legi latisfacit,nihil eritopus propicia-toreChnfto. Paulus autemdocet, nosrece-ptos elle propter Chriftum, non propter legis iniplccioncm,quialegisimpletiononeftper. fedaltaquccùm manifeftè alibi detrahat nobis perfedionem.non eft lèntiendiim,quèd hïc loquatur de perfónali fingulorum perfedione,led ioquitur de incegritate commun! Ecclefi®. Idcö enim ait, dilcdionemelTe vinculum ftu colligationem , vt lïgnificet fe loqui de colligandis amp;nbsp;copulandis pluribus membris Ecclefi® inter le.

Sicut

EPIPHANIAS. 77

Sicut enim in omnibus familijs, in om-libusRcbuip. concordia mutuis officiis alen-^icft j nee rennen tranquillitas poteft, nifi 'iwdanimaladißimulent inter ie homines, ^condonenultaiubet Paulus diledionem in tedeßaexiftere , quæ retineat concordiam, ‘i us tolérée ficubi opus eft, afperiores mores frätrumjqiixdißimulet quidam leuiacrra-'Msdifsiliat Ecclefia in varia fchifinata,amp;ex •chifmatibus oriantur odia.faéliones.amp;hxrc-fes.

NecelTeefl: enim dißilire cocordiam,quangt; ^0 aut Epifcopi imponunt populo duriora “ncra.nechabent rationem imbeeiiliratisin populo. Etoriuntur difsidia, quandopopu-™s nimis acerbe iudicat de moribus dodo-funijautfaftidit dodores propter quxdam le-“'aincommoda. Q.uxrunturenim deinde amp;nbsp;aliuddoftrinxgenuSjamp;alij dodores. Econ-'raperfeftio, id eft, integritas Ecclefîç confer-'*’tur, quando firmi tolerant infirmos; quan-*^0 popellus boniconfulit quxdam incom-'’ioda in moribus doftorum: quando Epi-*^pi quxdam condonantimbecillitati po* puli.

l^shisprxceptisxquitatis plenifunc libri omnium fapientum, vt in hac vitxconfus-fudinemultacondonemus internos propter winmunctn tranquillitatem , amp;deeacum mc.tum aliâs Ixpeprxcipit Paulus. Quare ad-oerfarij imprudentcr ratiocinanturex nomi-neperfe(ftionis,quod diledio iuftificec,cum

Paulus

yt DOMINICA IIII. POSt

Paulus de tranquillitate amp;nbsp;integritatè corn-* rauniloquatur.

De tertio Loco.

Valdèerrancilli, qui paftores ex quolibet ligno fculpi, define li tens, fine longa inftitu-tionereligionis dodrinam lubitó percipipof ft lom niant. Primùm genus ftrmonis Prophétie! amp;nbsp;Apoftolici cognoftendu eft. Difcen dx funt igitur linguae veteres,Se tota ratio for-mandx orationiscognoftenda elLQuamad rem bonis dodoribusveterum monumento-rum Icdione,literatis excrcitiis, deniqueeu-am tempore opus eft.

Pofteamaior laborfuccedit. HabetEceSe-fia fuam quandam fapientiam fupra Humana indicia pofitam:habet hoftem Diabolum,qui obruere veritatem conatur,Si multafuntpra-iiaingenia,quxvel petuUncia, velambitio-ne, vel lt;fiKlt;gt;niie^A veras fententias corrumpunt. Fuenint igitur omnibus xtacibusacerrimsin Ecclefiacontentiones.

Opuseftautem ad expücationem contre* uerfiarum maxima non loliimingenijdextc-ritatc,amp;mediocri cognitione Qcrorum libro-rum,ledetiamdilputandi arte,copia oratio-nij,notitiahiftorixanciquitatis, amp;veterum iudiciorum. Etfienimnofle omnes pueros amp;nbsp;ftnes fummam cceleftis dodrinx necelT« eft. amp;nbsp;breuitercomprehendirespoteft-tamen non de nihilo cft,quodlegimus apud Diony* fiiim

EPIPHANIAS 19 Juin ab Apoftolo BartholomatodidumclTc, tuangelium effe longum amp;nbsp;breue.

Summa breuirer tradi poteft, fed paulatim tollatione Prophcticarum amp;nbsp;Apoftolicarum foncionum in omnibus piis,Huenorint litC-'« . fiue non norint, illuftriorfieri cogni-''orerum dininarum debet, id fine ledione ^interpretatione fieri non poteft. Et ad in-'«pretationem copiofa amp;nbsp;varia dodrina,vt fcpradixi,opus eft.

Chriftus iiibet dodum Scribam proferre •loua ^vetera. Vult igitur Scribam,id eft, do-torera noncfterudcmautinexcrcitatumjfèd ’''teain Ecclefia cruditum amp;nbsp;excultum , ac *lt;« amp;nbsp;falutari dodrina imbutum.

. Deinde Paulus fxpe hoc prxceptom repc-ptdubet non omittere ledionem, iubet eligi Idoneum non (blum ad docendum,fcd etiani ’^doärinxpropagationem. Vtrümque mu-’quot;isquammultacompleditur? Nam perfpi-f''èdocerc eft euoluere inuoluta, obfcuris lu-'6m addere, attemperare rationem docendi ’tlimperitorum amp;nbsp;peritorum captum,pro-•*dre,vtinquit Paulus, (apientibusamp;infipien ^bus. Qiiantam hsec eriiditionem,induftri. ’'quot;jprudentiam, moderationem, quantum tonfilijrequirunt? nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;gt;

, Deinde multb difficilior eft propugnatio, ’n qua necefie eft genera dodri nam m confer-n.omnium ætatum certamina confiderari, pJtefieri infidias, refutari fophifmata, detraht fucrs

Jo DOMINICA nil, POST fucos fal/ïsperruafionibus, veras (ententiasil-luftrare amp;nbsp;munire. Hxcfine magna varietate arcium, amp;nbsp;fine liceris prxftare nemo poteft. I-deöPaulusinquit: VerbumDeiabundetin-ter voscum om ni (apientia.

Cxterùm vc Dauidante arcamfidibus célébrât Deum,itaPaulus Muficum exercitium probatjaepiis hortator eft, vc fiiaui harmonia tanquam(ale quodam dodrinx commone-faélionemafpergant. Non enimdubiumeftj Muficam generi hu mano prxcipuè datam ef-Iè, facrorum caufa. Primvim vc cantu tan-quarn literis confèruarentur amp;nbsp;propagaren-turoracula diuinicùs tradita. Durabilioreft enim numerorum amp;nbsp;carminum memoria. Deinde vc vers (èntentix magis penetrarent in animos, amp;nbsp;ferirent ac mouerenthominum pedoravehemcntifis. Eftenimquxdam ani-mxcumnumeris amp;nbsp;harmonia mirabilis co. gnatio, qua fit, vt auidè arripiant animi har-monias,amp; earum varietati refpondcant varij motusinnobis.

Veriim vthanedifputationem de caufis o-mittamus.illud minimè dubium eft, Muficam in iacrisritibusièmper adhibitamefle,vc vel tranquilliores redderet animos, amp;nbsp;ad cogi tationem rerum diuinarum aptiores,vel alios exci tarer motus, iis (enten tiis, qux propone-bantur congruentes,eamque ad rem veterum confiietudo maxime profuit,quia ad fides ad-i angebant verba, vt fimui perferrentur ad au-res atque animos hominum (èntenti« fonis con-

EPIPHANIAS. nbsp;nbsp;nbsp;«f fonuenientes. H«c harmonia ciet ardentes ; motus.

Laudanda eft îgitur Ariftotdis fententia, qui in 8 Politicorum ficinquit deMufica;Mu- » ÜMpropter très caulas vcendum eft .• primum J propter difciplinam , qus fledit hominum Î^entesad comitatem amp;nbsp;moderationem ; de-'nde propter fedandos amp;nbsp;purgandos animi niotus.- tertio voliiptatisamp;recreationis cau-[’gt;vtpoft magnosamp;difficiles iaboresaliquid rwamentihabeamus.

jQj^ayf^us Locus.

. Fueruntomnibusfeculis.amp;funt inter Eth-p'ros/cuignaros verxreligionis multi excel-hntesingemis,dodrina,iuftitia,fortitudine, ^sliisvirtutibus.qualesfuifle accepimus A-riftidem, Socratem , Fabium , Scipionem. ^uia enim Deus politiasamp; artes vitx vtiles ronferuatjinterdurnaddit turn gubernatori-°us,tiim artificibusheroicos motus. Nec inu-matum eft, tales viroscertis virtutibus ante-^fllerepiis.

Sedillud dolendum eft,tantaviingemo-’rrm prxditos, non agnolcere, non inuocare, ^oncelebrare Deum autorem. Summa eft '’’iferia.viuere hominem fine Deo,non inuo-

^’reDeum, non habere cuftodem aduerfus “•äbolum.non iuuari àFilio Dei, manere ho-*m Dei,amp;abeoabiici. Redihoc Sroici ; Ó-

F

l* DOMINICA IIII. POST

Deiim célèbrent. Fuerunt magni viriamp;vn-lespatris. Fabius amp;nbsp;Scipio. Sedquanrófuit lent prxftantioresjfiomnia feciflent in nomine Domini , vt hic Paulus graubsimè pr«ci-pit,hoceft,fiin illis tantis rebus gerendisDe-um inuocafTent, amp;C (enfilient dueem amp;nbsp;guber-natorem tantorum certaminum, ac victorias contuliflenc ad propagandam doCtrinam de Deo , de Dei inuocacione amp;nbsp;vita sterna. Qiiidattinetvincere,fipacem taniùm luxus, libidines, auaritia, Riperbiacomitantur?

Meritó igitur anteferimus bis bcllatoribus noftros,Dauidem, Macchab^um, amp;nbsp;limiles, qui in iplîs prsliis Deum inuocabant,amp;ver« religionistuendscaufa dimicaban t.

Hscfummaelt verborum Pauli : Omnia facitein nomine lefu, Ôchanc regulamlingu* li ad fuam vitam amp;nbsp;vocationem accommodent. Ideóad (bcietatem conditi funt homines, vt in hac frequentia luceat notitia Dei, amp;nbsp;Deuscelcbrecuratque inuocetur, amp;alijaba-liis eadodrina imbuantur,qus aditum patc-facit ad sternam Ixtitiam amp;nbsp;Dei confuetu. dinem.

Similem igitur hanefbeietatemhominum Scholseiïeintelligimus.inquadeDeo.amp;ds virtuteprscipuècommentari homines oportet. Huius cœtus domicilia funrpolitis, amp;nbsp;liuicfummooperi,lcilicet dodrins propaga-troni lêruireduces, exercitus, agricolas, opifi-ces,deniqueomnes vitxgradusexiftimemus.

Finit Eft/l,dte j^Un. anno anataUChrißi if47’

DOldh

EPIPHANIAS.' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Sj

DOMINICA SEPTVA-

G E S I M Æ.

Epiftola iCorinth. 9amp;io.

\Nneßiiü,quoJ ^ui inßaiHo currunfi *'of»aes ^uidem currunt ,/eJ -vaus acci-f'^pr^mium? Sic cur rite, vt comprehenäa-^‘^gt; 0m»is au fern ^ui cer(at,per omnia (emlt; f(gt;^am eU. läi quidem igifur vfferituram ^'^fofiam accipiant, nos autem vt^t/emami ^^t itatjucßc curro, non in incertum : fiepu~ piem ago, non veiuf aërem firiens : vertint Mitcio corpus meum, (^ infiruitutem redezo) ne^Komado fiat, vicum alUsprtedica^ ''‘’^, ipfi reprobus efi^ciar, Nolo autem vos ^Ifurare firatres, ^uodpatres nofiri omnes fib nube erant, (^ omnes per mare tranfie-’''*^t, (^ omnes in Mo/en bapti^tifimtin ”fbe (^ in mari, d^ omnes eandem efcarn/pi~ ritualem comedebant, ^ omnes eundem po~ ^»m Jpiritualem bibebant. Stbebant enint ^il/gt;irituaii,^ua idos comiiabaturpetra,pès ff'» verofuit Cbrtfius.

L 0 C L

^' Reoula vite.

‘ f. Qualit cat as fit Ecelefia Dei emnihus atatibut. ^ ^* Q“^^ Flt;liquot;lt; Oei amp;nbsp;à pnneipio femper adfuerii F 3

*♦ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;»OMl-NÎOL

iEalfߣ,amp;deitueps aJfututUi fitvfpini yponremum mundtdiem.

^ eprimo L OW.

i-^^zJ^'. Ollquam antca multa dixit de*-quitate, attemperante ahatfofitai '^^^*'*'^*’^*^^ eorum,interquesviw-mus : nunc^eneralem rcgulam ifl lOmni vicaiieeeibriam addir,.quæ continetd» lórinam^dc diligentia, qux efi prudentiain pro(piciendofine,amp; mediis ad finem ducen-xgt;bus,amp;inreiitioanimi m mediisillisparan-«dis amp;: cuendis. Ellque hac régula; Sicrurras wt mexam profpi cias,amp; media eligas teda,-ai «am metamducentia.

HxccommonefadioctiamrnlLrlïicispr»-jpauteur,qux cùm in totavita neteflariafit^ta-anen (xpe ftultitia aut prauis cupidiratibus cantcaeam facimus, amp;quafi extra viameur-ximus. Hos errores intelligi necefle eft, vtca-lueritpofsint. Sit igitur in nobishxcrircus, di-jigentia,vt dixi, delibetansde fine amp;(degt;me-medtis, amp;nbsp;quxdam voluntatis contentio, amp;nbsp;«conUancia intuendis mediis.

Vinaoppoßta funt, ignauiaamp;: '»i,Au?»©t^ /^•»:vv)),ortaexvariiscau(ts,ex!nacurainquie-tta(expernnacia,ex3mbitione,'exauaritiajeK (cupidirate,dominandi,ex;xmulationc,amp;fi-imilibusmorbis.

Scipio infiiocurfiihuncfinemincuetHr.vt pattiaiit beatayeUgir media, laborcs militiæ, ^icgicimaimpeti*, amp;nbsp;no concupiftitpoten-tian

s F P T TA G E s I M AB;. rs ten» contra leges , aut vlla extraordinana «wnmoda:imoneturbec patriam,cedit tur^ bulentrtciüibusjamp;iniurias-accipit. Habere-Móem finem propodcum Pericleb,vc beata üt P»ttia,.amp;antecel|at rdiquacCrafci« ; lt;ed me-«üanonredeeligir,amp;peccac iniulta percina. ®a,ciim durioraedióïa propotiit aduerlùsÆ-8jiitusjamp; irritât Laceddcmonios.

Alcy bi ades, Pompeuis, amp;nbsp;m ul ti al i j define amp;demediis errant. Sevolunt lümmos efregt; ®onbeatam pattiam.amp;multtscontrariiscott-^üs ipfi fibi exirinm accerfunr. Alcybiades *unccuni ciuibus, none cum Lacedzmoniis fcntit,nunc Tiflapheniijuunc Phacuabazo a-Oicusdh

hmconferamusexempla in Ecefefia. fere-*n».Baptifiz,PauIo meta propofita eft,vt do-fttinapiirèpropagetur proptergloriam Dei» amp;nbsp;vtiph faiui fianr. Ad hunefinem eligimt •nedia, fufti nétlabores docendi » vbi polTunr, Inuitant bonis exemplis auditores , confir-«wncdociles-, tolerant rudiores » fi;enaixc o-BUKs cupidnaces. » ne aut do^rinam' defbr-Bieo t»aar tut bene Eccielïam.»au.t Deum o£. fendant.

1 Econtra imperni arque rmprudjentes do^ Stores , e tfi fin e r n pro po fitu m habent » vt do-itrinaEiiangebj pure propagetuslt;ramende BcdiisfepeerranCjiumukuianxuirdeaccioaÄs Boninecefi»B^f^peobfêx^ascaacu£fi.;is cupidó tatiamp;tis»tract«îdïz,an« bitÄMarj^sarrär^Ä: aä-tïaatasadiriïrïiStiii'jirttditïaïOeaRi. Bös JjjU

F 5

8« nbsp;nbsp;nbsp;DOMINICA

tut ftuditim habent, amp;nbsp;zelumprs fè fçrunt, tarnen ad metam non perueniunt.

Plus peccant, qui nee finem iuftiim intu-entar,necmediarelt;Scqu«runr,vtMonerari-us, item Anabaptift»,Pontifices, qui non hoc quxrunt,vtdodrinaredè propagetur,autvt Êcclefia beatafit: fedvt ipfipotentiamautopas fibi patentant defendant, autvtvolupta-tibustutó fruantur,amp; admultacontrariaamp; jmpia confilia decurrunt.

lam facile eil intelligere textum:0mnc$ currunt, fed vnus accipit premium,tcilicet quidirexitmenté.confiliajvoluntatemadiu-ftum finé, quem infra nominat ; Omniafaci-te ad gloria Dei. amp;nbsp;non fitis Icandalo Ecclefîç, id eft,qui prçcipuè hoc vult, vc Deus verè i nuoi cetur, amp;nbsp;vt Ecclefia beatafit, amp;nbsp;mediaredèe-ligitjredèdocctnecelTaria, frenatcupiditates priuatas.Sic currit Paulus, ®rùxàJ'«Â«r,n5 cs-coimpetu,fine cogitationefinis,nófinepru-dentiaeligére media neceflaria, nó incÓfulto ftudio,vtcurrerehisannis multos vidim’,nee malos homines, lèd media nó rede eligentes:

o UT« ƒ TUZTJU«, æf ivK ii^A i'i^nv,

Vtpriorfimilitudoa vagocurfu fumtaeft, ita hsc fumitura pugilc, qui nó feritAntago-niftam.lèdaberransincutitvicinoaëriidum, Sedlêntentia eadéeft. Significatamp;hatefimi-Iitudo,cos quiautnullo fine ,ppofito tumul-tuantur,vt multi phanatici amp;nbsp;alijleues homines, autetiamfi verum finem intuentur, famen vel media negligun t, vd non rede ad-hibeft,

s E P T V A G E s J M AS. «7 liibent. Talescùm fruftra laborent,dicuncur ^ipfiaërem verberare. Vtin publicagubcr-'’itione aërem verberanc doétores, qui de no '’sceflariisamp;incertis dimicant, cùm interea f^linquant necelTaria. Sic Monachi quære-^intmultos inutiles ritus. Nam abftinentia Chirthufiana à carne,prorfus ell aërem verbe-fire. RiirfusJaxarefrenum ambition! aut ma ^’uolentix, amp;nbsp;tarnen pr® le ferre ft udiui» reli-S'oiiis^eftetiam aërem verberare.

Hx imagines curfus amp;nbsp;pugilum pingunt ’illigentiam.prolpicientem finem amp;nbsp;media: Qyiaçurlbrem oportet intueri metam : pugil fwatantagoniftam,amp; vtérque videatmedia luocertamini necelTaria. lam igiturde mediis ^iiitur. Dicitlcfrcnare vitiofascupiditates, ’mbitionem ,cupiditatcmvindilt;ftxjauariti-*ni,incendialibidinum. Vlus eft autem infî-gnibus verbis.MuItô plus eft vTO'w/a^eiKquàfn ‘Senate. Nam C%ô-iir/*lîgnificâttumoresortôs 'ïplagis. Inde eft ûsT6T/lt;i^(a,adeôduriter tun-docorpusjVt partesquaftat® tumelcant, amp;fi-îiitliuid®. Quorum vtrunquc eo fit, quia per-eufiione languis ex propriis vafis excutitur,amp; drea locum idum concurrit, vbi deftitutus lijocalorefitpus. Etfiautem dilcrimen tradi-turinterh®cduoJ û/roTZo:/macula ) amp;nbsp;û%ô%uai» piirulentum,tamen vicinafunc, ficutefFcAus coniun^i funt,id eft,putrefalt;ftio fanguinis amp;nbsp;cutis,pallor leu liuor. SignificatigitutPaulus duras tcprelsion es affeófuumjVt tolerantiain dilsimulanda obîrelt;ftationc,amp;in ferendis in-

F 4

st nbsp;nbsp;nbsp;DOMINICA

iunis,QU«reprimitvindid:«aotglori« cupi-« ditatem,qui nonpotell prxllanljneacnfcn-füdoloris,vtinquitluuenalis; Acvindidabo num vicaiucundiusipfa.

Reprehenditaliquisvalensautoritate fen-tentiam à terede traditam, amp;nbsp;vidcturaliquid de tua autoritäre detrahere. Hane iniuriam (xpe prodeft difsimulare. Sed line dolore id fieri non potelLltacxteri affedus ardentiores no fine dolore reprimutur; ira, amor amp;c. Si es jncenfusiniufioamore.vitandaeftconruetu-do,regendi oculi, aucrtenda mens efilabors aliquo feu ftudio, quod afiiduitatemautin-tentionem flagitat. Hxcomniavocatduriter tundere corpus,amp;in ftruitute rcdigerc,id^eftgt; cogere vtmentis iudicio facile obtempèrent cor,lingua,oculi,amp;cxrcramembra. Hoclê facere inquit, ne dum alios docet,ip(c fiat reprobus.

Hk rurfiis admonet,obedïentïam necelTa-rïamefl'e,nccelTequiddain àî/Â^ofoy. Cùm autem quidam hunc locum citarintadeófir-manda Monachorum cxercitia, pauca ctiani de ea accommodatione dicenda funr.

Paulus in genere loquitur de necefl'ariaamp; feriacupiditatum reprefsione, non loquitur de teremoniis amp;nbsp;defimulatione. Vt,non ideó reprimitambitionemCarthufianus,quiafor-didam veftem Monachorum gerit: Ideonon reprimitflammasamoris, quia noncomedit camemdiefèxta. Veraamp; feriadiligentiaco-hercendi vitiotas eupiditates eft neceflatia, vt,tem-

s E P T V A G E 3 I M AE. fÿ Vt,temperantia(cmpcrcftneceflânaj înedia certorum dierum non eft neceflaria, fèdfuo cuiulque iudido relinquatur. Loquitur au-t^nide virtutihus ncceirariis.amp;ferns carum «ercitiis.dc reprimenda ambitione.ç/Àow-‘‘»‘‘gt;iracundia,xmularione,auaritia,deextin guendisincendiis libidinutn, amp;aliis malislt;

Secunilf/^ ioct/jf de Eccle-ßa.

Mquàm ingreflus eft in banccommone-fidionem de diligentia benè operandi, iam ättexit longam concionem , in qua confère Eedefixtempora, lapfus amp;nbsp;pœnas, vr iwscx-dtetad ftudium retinendxiuftitiæ.amp;adea-“îndos lapfus. Eftque hxc fententia: vt patres P«ieruntruentes contra conlcientiam, itaamp; Vosperibitis, fi fimilcs lapfus admittetis. Ita-lt;luemâgnacuraamp;vigilantia retinete iuftiti-»mvobis datam.Hxceft argumenti fumma.

Primum igiturdocet.in rcconciliatisne-edrariamdrenouam obedientiam , vtfspe diftum eft. Secundb monet, omnibus tem-poribus Ecclefiam Dei fimilem, efle (chois* ideftjcœtum in quo fonat minifteriumEuan-gdij de Mediatore, amp;nbsp;perquod multi recon-tiliati fiun t hsredes vits sterns.

Et quanquam vox minifterijeadem eft, ta men externa fignadiffcrunt,vtcircumcifioamp; haptifmus. Mutantur enïm,vt nouitas figno-tum fit commonefadiodeinftauratione do-

F 5

5» nbsp;nbsp;DOMINICA

iftrinse. Suntetiam dißimiles policixdiuerfî»

temporibus, fèdxrumnx funt fimiles, amp;nbsp;gra-

dushominum ali)per(èu«rantinfide,alijla-

buntur, amp;inhisaliqui lapfirurfuscóusrcun-

tun vc Aaron, Dauid, Sic: alij lapfi pereuntjVt

Saul, Chore, Dathan,amp;alij. Hancimaginem

Eedefix veteris vult nos intueri.

Hinc tertio difcimus, verè réconciliâtes

polTelabi. Quiahïcclarèdicit,omnes bapci-

zatos ede,id eft,receptos externis teftimonüs,

nube tegente populum, amp;vndisftantibusiii mari. Hxc miracula fuerunt lacramenta tefti-

ficantiahficpopulumrecipi,amp;Paulusvtrun- j j que facit typumbaptifini.

Quod autem inqyit : In Molen baptizatos

ede, intelligatur minifterio Mofibapti?ato$ elTe. quia necedeert in Ecclcda fcire verbiim, quodampledlimur, diuina autoritäre tradi-turn ede. fdcó nominatur Mo(ês,quiailludti-busteftimonusvocatuseli:,

De tertio Loco.

Om nes eitniiem cibum J^tritualemmst!. ducanerunf, (^eune/em pofumJ/fifituAkm btbentne.

Hicclarèadfirmat, credentesinillaEcde-fia Mofi verè réconciliâtes ede , amp;nbsp;à Spiritu fandto renatos. Interpretatur enim potum: ; Biberunc ex Ipirituali comitante eos petra; lt;nbsp;petraautemeratChriftds- Hicaffirmât, Fili- i urn Dei adfuidcpopulo, amp;nbsp;dedidèpotum nd , modè ■

s E P T V A G E S I M AE. 9, quot;’odocorporibus fluentem cxrupe,fcdctiam Jentibus fpiritualem, id eft, Spiritum ûn-^m. Expreße enim inquir,petram eundem , ''■■ffeChriftum. Hocteftimoniumnecefteeft I J’«niinifle,vt(ciamus,Ecclefix(èmper inter-1 ^iffejnterefle, amp;nbsp;interfuturumefleFilium i ^''ificutipft dicit: Pater meusvfquemodb i “Psratur, amp;nbsp;ego operor : Item, Manco vo-”*«» vfqueadconfiimmationem mundi. dominâtautem petram , alludens ad iuga '’’°ntium,perqu«iterfecerunt,exqinbusftii Ï”” aquxerupit, ipfo Meftia fundente eo» 1 quot;’mes,qui aderat. Èft autem Chriftus rupes endens fonces, quibus rçdditur nobis vita «-'etna.

f inis Epißola, die it Fehr, Anno Chrißt

DOMINICA SEXA-

G E S I M Æ.

Epiftola 2 Corinth, n amp;i2t

pÄ^r^fj . Lil)(fffer /ujfertis trißpie/tfes^ ^»m ßtis ßp!e»ies. nbsp;Sufferfù e»tm ß

^im vos in ßruitutem aiH^tt ,ß quit exce-'^^h/tquis Accipitjßquü atioßitßßjß^uis '^‘gt;^ i»fadem Citäif, luxfa contumeltam h-1^, lgt;erinile quaß nost^ß^'mifuerimui^

sa D'O'M^rNTCÂ

^oift ^uocuN^ue audetidiafii^ (peri^ßpi^ MitAnj lo^uor)auelèo (^ ego^ tùbr^iß»t„ J^mc^^ e^o.. ijrœüta fitxt f. fum (^ e^s^. Semen AbrabaJi/at, ßm ^ e«o.. Ji^nf^ ßn ehrtet Jitat, ( äe/ipiens^ lo^/ier ): excels àxt!^ /um e^^o , i» iaboribitamp; cof/oß»s;, iw •serberibus/ù/ra moeiùm , in carceribuat-iuneünttus/ifmorttbtü/re^uëier^Iuel/iif ^uinqures^ ^uadra^ntU' piagas vna minm’ a£ce/gt;i: (irzfirgu cajus/ui :ßmelfui bpäa~ gnerfernau/ra^tumfeci : nol/em ac eitern in frefuneio egi: in itineribtee/tpe,, in fgt;ericttin _^minÜ.^erKte/ü fatron», /feritttlüexgene-ne,/erie»ia: exffenfibiei,/ericuïügt; in coûtâtes IfertculiitineiefertaiperttuiêeinmAri/ericu^ buingeif/ai/üs/raeres,t»,labegt;rec^njoießi^r. invigiiiü^peßn/ame(^ßti,inieiunaißpei. ^ fiquot;^^^^amp;n»j^nte^rxtexeai^ugtxtxinß iB^Miàiiimt, tneiiimben^ mtbt^uotieilanai» Tü omnium Ecdeßaru- ^^^iir^rmjtturfßp tgo nomj/i'mori /^és off’eneat»r,(^e.^onon vrotr!iStgamp;riarfgt;oporteat^,deJiisqnni«ßr‘ 9nitatrs:me^n/unf^/oriabor^ Deus^(^Paief tfominfnoßri/e/uCbj'^h^iiiieS^laueiitneiin »tßettba, nouit j^ubeinonmenerar^ EnDg-sne/cb ciluiaeegcneuprAfcclus, nemineAre-Sn recti', excubras poßieratin Dumaßene^ ifxnas vx be, cuttens, ose cezv^rrZ’^amp;äis^/f ^p

1

SSXAiGTSTM ÄS.

^^^ßgt;'iimtn^ort.d.i^emrffult;5fui permarm2H3 ^f'lt;§tlt;fue m^nuseim. /jlortarf /anenontx-f^ mihi; veniam emm 4^1 ^riJiejies '^ r^ *(^i)ttes Diomini. Nofti hominemin Chri^ ^i^fgt;iettnnos^/ffitoriiecif»'(anififorpor'e^ ^^fiio-t amexrfa eor^fts^ft^Jtio fDeM nouitj ^*lgt;^um:h«iußnodiiot£rttuma/fHe.ea'luw^ ^ßio:huiujmat;iihomine^(an tmorpore^aïf ^’^‘f'‘tcorp(ti,ne/cio,Deuf:nouif)rapt»mfit^ f '^/ar.a t/jJitm , ^^ auäijß .artcoMa zvtr.l^^ ''l’**faS'aon^(lt;htwfntai.la^. 'Swper huiff^ ^^|•h9m^ne'^lo:riabor, ^ie metp/o vero no» 'i^Wabor, ntjij/tper in^rmitatthus :meb~, ^imß volacro gior.tart, gt;no!a.eroirrß//enitt ^Waiemieniw ts/tcaffit 'Seä/arco vobtt^ /,x '^'^‘! äeme fcogtiet/u/ra.i£l, i^uoel iviäere/ß j ^'1) tut quad audit exme, £t neexc^eamp;mix ‘^melationitmßif/tit madurn rfferner., datM 1 fw nrihißinfuittf i/ercar/ntw inundusSa. 'f*»a, nirmeiccda/'h/iictedtrtet., nefi/ra ma^ '^^ tffti’tei'- Si^/cr hge/er Dtnnauw roga-%vt^^ederetame.^^,dixit.miht::Suf/i/it '^^I’igi'atiameaii^am virtue meaifÿfrmitit-^‘/t^ßeitur. Lihentßtme tgUurglon^ibar fottm ßt/er iußr-mitafibuf mets, vtinhabt-^(tiame vinusChrißi.

. LOCl SEPTEI^l.

^ ‘DfSlttia^anßtappetenda,

•Jl.®f

i*

I h De mirtinda Ecclefiugubern/itione', 111. An liceat Cbrißianü iurare.

1111. Q^td defu^n Paßorum in perficutiom exßli mandum fit.

• V . De mintfierij Euangelici excellent ta amp;di^ni-tate.

• V I. Caufitfinales affliHionum.

• V U. ExpUcattoqueßienum deparadjrfiifamp;defib mulocarnts.

Depn^oLoco.

■ Rincipió difcamus, quid fît gloria amp;nbsp;quomodo fit fugienda aut appe-téda. Gloria eft vera approbatio no-ftr« confcientix, amp;nbsp;tehimonium a-liorum iudicantium redè de honeftè fadis. Multa autem compleditur vera approbatio confcientix noftrx. Tune enim confeientia reétèiudicac, cùm agnofcit fuam infirmita-tem, ti met Deu m,amp;tamen vocationi obtempérât fide, amp;nbsp;gerit ea, qiixpoftulat vocatio, non appétit aliéna , amp;nbsp;agnofcit fe iiiuari à Deo.

Sicgloriantur Samuel, Dauid, Paulus, M öft, vera teftimon ia habentes confcientix, fci-untfenonrapuifTedomirtationem, fêd vocationi obediuifTe, amp;nbsp;non mifcuifrepnuatascu-piditates,amp;qux féliciter gefTerunt, à Deogu-bernata efle.

Hxcgloria, ideft, teftimoniumconfeien-tix,cftappctenda. Quia Deus vult nos viuere bont

s K X A G E S I M AE. ÿj lgt;onaconfcicntiâ : imo polluta confcientia flonpoteft Deum inuocare. Sed tarnen non wnfidamus, nos habere reconciliationema-Pud Deum propter hocteftimoniumconfci-tntise.

Rurfugglonaj id eft.glorioß: fundiones fî-'''vocatione non funtappetend«,necimagi-*’«murnos nollris viribus res fälucaresgere-‘■«jfedlciamiis verum efle, quod ait Chrilkisj Sineme nihil poteftisfacere. Eft igiturSu-ptrbia appetere fundiones fine vocatione, i-^w confiderepropriis viribus.

Hinciudicari poteft, cognatas virtutesefla liiiniilitatem amp;nbsp;glorix appetitionem , fient cognât« funt parfimoniâamp; liberalitas, amp;nbsp;v-‘rinque inter fisc extrema verfari, i nter igna-niamöc fuperbiam. Dicitur autem humilù 'asgt;quatenus non appétit fundiones fine vo-wtione,amp;agno(cit fuam infirmitatem.amp;non fonfiditluis viribus. Gloria verb dicitur,qua-ttnus obtempérât vocation!.

Ergo Paulus redè amp;nbsp;fine arrogantiadeft prïdicat: Exiftimo me non inferiorem elfe a.-*115 Apoholis , quia oportuiteum declarare juamvocationem , amp;hancopponereiudiciis ‘'Urtianis.Rurfùs redèamp;fine fimulationcde Ispradicat, cùm ait; Ego fum eât^ô/xæ , id eft, f^disamp;deformis malla»abortu édita, imma-quot;ira, polluta. H«c fatis fit breui ter attigi fle,vc v«ascauGs cogitemus,curPaulustam glori-®sedcfua vocatione loquatur, nee arbitremur glonainóchumilitatenuncerfepugnare.

DOMINICA

Defècu^do Loco.

Quanquarn vult Deus aliquos tanquai» milites ex acieablbmi, ramen hosfemat prius curriculum fuumablbluant. Sapee»* 1 lèruatus Paulus , cùm propior morci ft® | quam cùm Neroiußiceuminterfici , psp^f’ tcriiiitei bedixin circo. AtaNerone bel“.’ multodereriorequamvlixferxerant, per®? ßt eu m tandem i nterfici, vt teftimonium i®*'' gne oRenderet futuri iudicij. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.

ORenderat Deus ante muleis miracubSi''' bi placerc Paulum, amp;nbsp;conRabar, Nero®“.'’' ) poRutum ede fcelenbus omniti turpifs*®'^. Cùm igitur interficeretur Deo placenür’' porten co,euidens argumentum eR, referez' hud iudicium, in quo Deus oRendet, ftno® oblitum elTePauli.quem anteaprobauewt;* à Ie Paulum diligi, Neronem verö in hotte»' daspœnas abiiei.

V tautem Paulus antea fipe fêruatusetJi’ /iclciamustotam Ecclefiam fèruari, nonb»' manis conhliis Principum, fed à Deo miM®' liter, licutOlcx » dicitur: Saluabo eosinP“' minoDeoRio, ^nonlaluaboinarcu Äff’*

Ac nunc maxime proponamus nobis»?' ïufmodi di(Raamp;exempla congruentia-Ql'L’ manifeRè videmus Ecclcfiis pafslm ^e“ “ prxiïdia Humana, amp;alibïTureas,alibi»*quot;’ zeges exercere fziiitiam in Ecclcfiis. In bn*' zumni» hac nos confolatione fuRentem®’

Deu®

s E X A G E S 1 M AÉ. 9/ peumtarnen fèruaturum efTereliquias.Hcut ^Daniele de hoc iplb tempore promittitur: lune habit Michaël dux magnus pro filii« i populifui,

I De tertio Loco.

, Prxceptiim Chrifli: Noliteiurareomninhj intelligitur de omnibus iuramentis, quæ pri-»«imfine mandato poteftatis,item non co-g«ntevocationeerumpunt. Vt enim £uan-gclium non abolet legem de vira politica: Ita I *'onaboletiuiïurandum, quodehvinculum Ouilis obedientix amp;nbsp;iudiclorum.Hxc cft vera amp;nbsp;firma refponho , fed propter breuitatem P»ulólatiiiscuolucnda atque explicandaefti Qubdenim dandum ht magiftratibusiu* 'amentum ivAitlor, id Paulus teftatur Rom« 'Lcùmait, Magiftratibus obtemperandum 'ffe.non folùm propter pœnara * fedmuhö •Biagis propter confeientiam. Peccantigituc Anabaptifts amp;alij fanatici,qui detredant iu-tamentum àMagiftratibus impofitum, prx-feimeùm Deuspoftulet hunc cultum,vti-pfiotehenoftras affeuerationes de rebus veris ^nsceflariis confirmemus. Sic eniminquic 'ap.10 Deuter.Dominum Deum tuum time-^is.amp;iHi foli feruies, amp;nbsp;pernomen eius iu-lt; tabis.

Potrbexempla Chrlfti amp;nbsp;Pauli quid aliud ^tdarant, quam cogéré vocatione licitum cC *«)Vteuin,quieft«4iviÏ)rgt; teftem inuocemusî

ÿ» D O MI N IC A

Vcriim enim amp;nbsp;necefiatium iuramenttim, quod nonerumpirpriuata leuitate.nihüdif. fertabinuocatione,qii»eft fummus amp;nbsp;pr^ci-piiuscultus Dei. Matth. 5 Chriftus additfot'* mulam iurandi iuxorationijnquaaßlrmat, legcm eflextemam amp;immutabileni. Etlo-hann. id inuitat nos iuramento ad precan-dum .• Amen amen dicovobis,quiequidpe-tieritisPattern in nomine meo.dabit vobis. Hoc iuramentum non eft obiter aipicien-dum.

Etfienim Dei promifla fine iuramento rata amp;nbsp;firma hint,tarnen addit iufiurandum,vt infirmitatiamp;dubitationinoftrxopponamus non folùm promifsionem,fèd etiam xrernum îiiramentum Dei, amp;nbsp;non finamusnobisex-cuti fidem vlHs fcandaiis.

Sxpe amp;nbsp;Paulus hanc formam iuramenti repetit: Deus eft mihi teftis,quódnon menti-ar. Ac maxime in cault;ado(ftrinx,afleueratió iuramento confirmata neceflaria eft , quöd res veras amp;nbsp;(alutares bona confeientia docea-mus.

Denique amp;nbsp;illud iuramentum ad vocatio* hémreferridebet, quód ipß necefsitas dile-äionis prxcipithomini Chriftiano, vtproxi-mum calumniosèaccufatum amp;periclitatum defamaaut vitaeripiat, eümque vindicetin Veterem locum ac dignitatem. Scriptumeft enim: Diliges proxim u m ficut teipfu m.

Dequaf-

s E X A G E s I M AE. »9

De (quarto Loco.

Hxc quxftio fixpe agitari fcletj An liceat paftoribus Eccleiïarnm fugere, ac deferere lu-Unicoetuniinperfècutione. Etfiautem (üm-fna tùrn dodri na,tùm (änftitate vir Augufti-*’us prolixe earn rradat Epiliola 180, amp;nbsp;Po-Jiieranus in 2 cap. Matchxi: nos ramen breui ^uirimam refponfionis comprehendcmusi J’tæclarum eftdlud lurisconfultorumun gra-'^ilsimis deliberationibusnon rantiim exempla adhibendaefle, led régulas certas , qux ‘ionfinuntnoslabi,errare, decipi. Laudatuf ^DemoHhenis oratio, quiinquit,nonipe-^andum effe, quid fiat, led iure nean iniuria factum fit. Quxrenda eft igitur régula, quam ‘lexplicationc huius grauilsimxquxftionis tütófequipolsimus.

Traditurautem à Chrifto Matth. to.Si vos perfecutifuerintin vnaciuitate.fugiteinalte-fam.Hxcregulaintelligi debet deeafenten-tia.dequa principaliter Joquitur. Cùnienim Êcclefia paftorem non hortatur foliim, led er-*ïm impeilit,vt cedat aliquanrifperinfidiis amp;nbsp;furotityrannorum.vt hoftibus Euangeli j aut *’inninóextindisatqueoppreftis,autingra-t*am receptis,redeatad priftinum munus : In ^»licaCurcdè facit paftor dilcedens è confpe.

tyran norum.

Chriftus aliquoties dilcefsit in loca deftr-t’jfabiePontificumamp;aliorum impiorum a; *tiinaducrfaacnotata. Sienim Paulus extini

gt;00 nbsp;nbsp;nbsp;DOMINICA

élus fuiffet prima imprefsione hoftili, nequa-quam gerere potuiffet res tantas dm que fa-lucares vniuer(x Ecclcfi«, quas gefsitannos^if plusminusjà tempore conuerhonis vfquead vlrimum annum Neronis.

Ita hoc tempore Iohannes Bren riuSjrogârt-te ac hortanteEcclefia.qux collega dl in Sa-linis Sueuicis , eeßit infidiis Hifpanorum. Quanquam enim acerba fuit hac fecefsio tùm ipfiBrentio,tum verömaxime piisaud-toribus:tarnen cum hi mallen t carere aliquan rifper illius vfura,quam huic dodori vi vitara eripi, piè amp;nbsp;grauiter Ecclefïx votisobtempe-rauiv. SinautemEcclefiaardentifsimècupit paftoremfiium retinere,amp; ipfbablênteperi-culumeft, neautimpia fraude, autanilifu-perftitioneobligetur:anteferatpaftorconfef-fionem amp;nbsp;publicam fallitem vit« ac fortunis omnibus,quaspriuatimpofiidef. Hincfacilè iudicari poteft, quid interfit inter bonumpa-ftorem , qui non dubitat mortem oppetere proEcclefia, amp;inter mercenarium.qinfugit amp;nbsp;defcric oues, cumlupiineas impetumfa-dunt.

DequinfoLocügt;

Diligenter difcenda eft dodrina, amp;nbsp;f^penü merórepetenda de efficaciaminifierij Éuan-gelici:primùm nequzramus Deum finefuo verbo. Deinde vt (ciamusetiam, inipfoEu-gelio acquiefcendüclTe,amp;Deühoc modoper fidé acquiefcenté in Euangclio, dare h«c ipfi bona.

SEXAGESIMAE.

bona,qus promiiïr, fciliccc remifsionépecca-torum,amp; SpirTandum^qui incendit in corde fideli nouam 'ucern amp;nbsp;vitam xternam. Hanc dodrinam deefficacia miniften'i Euangelict non intelligunt mentes prophanx, fèdexpe-rientiain vera confblatione oftendic neceffa-liamamp;falutarem efle. Anabaptiftxamp; phana-ticitotamdelent, qui fuis imaginationibus, relicto Euangelio , nouas iliuminationcs quirunt.

Tales furores execrandi (unt, amp;nbsp;opponen-da funt teftimonia de efficacia minifterij Euangelici. Efa. 8 expreße recitatur prxce-ptuni, quod alligat nos ad verbum pofitum à Deo in ore Prophetarum, Apoftolorum amp;nbsp;a-üorumredèdocentium .-Adlegem amp;nbsp;ad te-^imonium, inquit, id verbum qui nonam-pleduntur, non eriteislux matutina. Rom. ’o-Non dicas in corde tuo, quisafcendet in '®lum,propè eft verbum in ore tuo, amp;nbsp;in cot-detiiojcui fi crediderisjGluus eris.

Etfi igitur Paulus excellenti amp;nbsp;Hngulari lu-'®illuftratus fuit in Parady fo, tarnen propter, 'anondclèrtorfuitautcontemptor minifte. plyocalisjlêdAnaniam (acerdotem longè in-®fiorem, obtempcrans mandato diuino, amp;nbsp;^^•dem fummaanimireuerentiaaudiuit dif-'fentem de regno Chrifti,atque eiufdem mi-ßnft ° *’*™“ natus eft ex aqua amp;nbsp;Spiritu

Nequeveróconcionesfuasconfirmat men '’ncreueladonum » aut vifonum diuina-

5 ’

À

lOï nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DOMINICA

rum, fed doélrinxjquam circumtulit, teftimo nia repetit ex antiquißimo Ecclefix fcripto, videlicet ex Gened,vt Rom. 4. amp;nbsp;alibi inquit.-Nunc patefalt;ftaeftiu(litiaDei,dequateftih-cantur Lex amp;nbsp;Prophets. Denique regulam tradit,qusnosfèuerifsimè ad hsc teflimonia aHigat ; Siquisaliud Euangelium docuerit, anathemadt.

Hsc dióta amp;nbsp;exempla diligenter memine-rimusad refutandos omnes opiniones, qus conueUere amp;nbsp;labefalt;!l'are conantur dignita-tem amp;efficaciam minideri) à Deo inÜituti. Sciamus vbi qusrenda fit veritas, videlicet non in aliis fpeculationibus amp;nbsp;reuelationi-bus extra verbum, fed in fMo verbo, quod A-poftoliin orbe terrarum fparferunt,

DeßxtoLoco.

Etfi doftrina de caufis calamitatum alibi intégré traditur,tarnen iam breuiterrecitabo, curnecclTe fit Ecclefiam amp;piosfingulos mi-rando confilio Dei ingentibus srumnispre-mi arqueexcrceri. Prioreft, vtfinguliadmo-nitifuisamp;alienis srumnis agnofcant propri-am infirmitatem , deponant fiduciam fui, minus fintaudaces ad mouendumaliquid fine vocatione. Sicut Pompeius dementatus fuperioribus fiiccefsibus moult bellum ciuile: Sic Salomon in rebus lecundisfadus eftne- 1 eligentior. Sic amp;nbsp;alibi dicitur 2 Corinth.): Kcfponfum mortis in nobis habuimus. « pon ;

s E X A G E S I M AE. loj •'onfimus confidentes in nobis, fed in Deo.

Akeracaußert , vt conipiciaturpotentia ^eiinnoftrainfirmitate. Soleo mihi fepean-tcoculos proponere mirandum fpedtaculum, •Juod Plin. lib. 8 cap. id narrat de leone amp;nbsp;S^llo. Etfi enim leo omnibus animantibus änteceliit, tarnen hoc, tale, tarnque fsuum a-gt;iinial, vt Plinij vtar verbis, gallinaceorurn tnfta cantuique terrent,adeo quidem, vt gal-^ivoceaudita mox in fugamicovertatur.

Nonfruftra Deus hanc mirandam imagi* ”«01 pugnantis galli cum leone propofuit. Voluitenim noshauddubiècùm de imbecil-Ikatenoftra, tùm de visoria aduerfus diabo. lum commonefacere. Vrigitur gallus galli-naceus nulla re plus confidir,quàm cantu mi-ftro quidem illo,amp; peneridiculo : Ita nos mi-ktiamp;imbecilles nullum prxfidium fans fir-mum habemus opponendum diabolo hofti« litergrallann, nifiinuocationem, Sc huic co-guatam vel potius femper adiundam verbi diuini meditationem.Ideb Petrus inquit.Re-fiftiteei fortes in fide. Et Paulus Eph. 6 pr«-cipuè nobis commendat gladium Spiritus fandi. hoc eft .verbum Dei. Quamobrem fi-deamp; inuocatione in noßris xrumnisconfu-giamus ad Filium Dei. Hocciim faciemus, experiemur nos Verè iuuari amp;nbsp;liberari.

Septimi^ Ç^ poßremf^ Lo^is,

Probo veteram ^k vfitapn dißindionem O 4*

104- DOMINICA

Paradyfi in terreftrcm amp;nbsp;cœleftem. Eftenim confentaneum Paradyfum, de qua firibitur Cenefi 2,fuiflehorcuni amxnifsimum, vnde amp;nbsp;nomen ipfiim apudGrxcosdudumeft.amp; loca iilacomplexum efTe.in quibus poft dilu-uium fuit pulcherrimus tradus orbis terra-rum,Sodomaamp;vicina régna. Nam vtdiluui-um mundo vniuerfo attulit mutationem, ita hortum hunc longè optimum amp;nbsp;pukherri-mum euertit amp;nbsp;difsipauit.

Paradyfiis verb cœleftis.quâ Paulus hic appellat tertium cœlum, atq; illuclèabrepcuni efteait,eft locus beatxEcclefix, Angelorum, Prophetarum,Apoftolorum, amp;nbsp;omnium qui sccernaDeicon(uctudineamp;con(pedu fruun-tur. Dehac Paradylb Chriftus ad latronem »it: Hodie mecum eris in Paradylb.

Sequitur alia qusftio multb difficilior ad explicandum, de ftimulo carnis, qui Gratis dicitur axóao^j id ert, palus. H«c appellatio fi-gnificatfummam acerbitaté tentationum,de qua varia funt amp;dilcrepantes dodifsimorum hominum (èntenrix. 'Alijenim cenlèntatq; diircrunt,recordationé amp;memoriam triftifsi-mi peccati,quo Paulus ante conuerfionem (è-fê polluit, caulam fuifie acerbilsimi doloris. Hxc enim vis eft atque natura peccati, vttunc quoque,cùm remilTum eft,non leuiter confci-enrias excruciet, vtOauid poft reftitutionem (cm per in om ni vita lènfit dolorem, ortum e:t recordatione fui Iceleris.

Alij verbiudicant, hunc ff^hova. fuifie fii-bitam

s E X A G E S I M AE. 105 lgt;!tamanimiconfternationem,qualisdefcri-titurloh. 12, amp;nbsp;in mulcorumhifiorijsfimilia txemplalegnntur. Sed nosdehacrenihil te-merèpronunciemus ,pr«fèrtim cumtemcri-tite nihil Ht turpius, amp;nbsp;Paulus non dilcrtc lgt;anctentationcm de(cribat,amp;c.

finüEpifloUidiet4 Februar^}anno Chri-ßi if4 7gt;

DOMINICA QVIN-

Q^V A G E S I M Æ.

Epiftola i Corinth. 13.

^ / lifiguis homiaum hquar (^ a»gelerum, ^charitatem autem non habeam t/à^M ß»gt;^tsreß»ans,at(t cymbalum tian tens. Et ßbabeam pro/fhetiam, (ß' nouerim mjißeria omnia, omnémqueJcieatiant, (ß'ß habeas omHemßdem, adeb vt montes loco dimoue-^m, charitatem autem non babeam, nihil firn, Etßin/umam in alimoniam omnesfa. otltatef meas,^f tradam corpus meum, vt oomburar,charitatem autem non habeam, fgt;ibtlvtilitatis capio. Charitaspatienseïl, ^tnignaeli, charitasnoninuidetfcharitof ^on eHprocax, non infatur^ non eH faßidio. fi/ion ^uarit ^uafiaßtat, non irritatur,

G s

106 DOMINICA

flou cogitât malum,nongauc/et deimujlitia, Jêal congauclet veritati:omfifafuffert, omina crédit, omniaf^erat, omniafujlinet. Charitas nufi^uam excidit ,Jiue proj^hetia alo/e-hu»tur,ßue lingua cejfthunt,jiuefeientia a-holehitur. £x parte enirn cognofiimus, é‘ ^^ parte prophetamus. ^H vbi •verterit o^usd pcrfèlifum efl, tune quod ex parte e/iabolebi-tur. CÙm e^mpuer, •vtpuer loquebar, ut puerjènttebam, •vtpuercogitabam. Âtubi fà^Ui/um uir, aboleuipuertlta. Cernimus enimnunc perff/eculum in anigmate, tune autemfacie adfaciemmunc cognofeo ex parte, tune uerb cognofam, ^uemadmodum cognit m fo m. Nu ne autem manetfdes, /pes, charitas, triahac :ßdmaxima in hit chart' tat.

LOCI PRAECIPVI TRES.

I. nbsp;nbsp;nbsp;NtceJpiriam effe nouam obedient taut poll acceptant reconctltatwnem, necejjetjutddam i-Sió.^e^sv,vt multi indicant,/edcon/pici earn epertere in offictu dtleHionis er^a proxi-mum.

1 h nbsp;nbsp;Quidinterfit inter noticiam, qua Deus in hac vita agnofeitur, amp;nbsp;inter earn fapientiam, quafiuemur in aterna foctetate cum Deo,

JI I. CoHatio dr diferimen barum virtutum, Pidei, Spei,dr Dtlcätonif.

Depri-

QJ/INQVAGESIMAF, 107 Depr^moLoco.

ON ampledamur hune errorem contumeliofuminDeum, blandi-®*^’'^® nobis ipfi , quafifide iudifi-mus,ctiamfiperfeueremus indeli, discontraconfcientiam:f?d intelligamusamp; ■uftitiam fideiamp;iuftitiam bonxeonfeientix, amp;fuum ciiiquelocum tribuamus.amp;lciamus, »portere vtrïmque in faluandisexifterc. luftitiafideiaccipit remifsionem peccato-fuirijamp;reconcilianonern, amp;hxreditatem vi-tïstenix propter ChriRum,8lt;fidc placet per-fona propter Chriftum. Deinde necefle eft, adeffe iuftitiam bonx conlcientix. Qiiia Deus poftulat talem obedientiam, amp;nbsp;contriftatur Spiritus fandus déliais contra confeienti-ani.Et Iohannes dicit ; Qui facit pcccatum,ex diabolo eft.

Qiialisautem fithçcinchoata obediétia,8c quomodo placeat Deo in credentibus, alias fepedicitur. Nunc tantum commonefacio hdorem, amp;nbsp;hunc locum meminerit ad refu-tandum perniciofum errorem prophanorum hominum, amp;nbsp;Antinomorum, qui valdè turent perfuadone fanditatis, amp;fibi placent, fefemirantur,amp;(èafflatoselTe Spiritu fando indicant, cum tarnen multum in cisfitvani-tatis.fuperbixjeuitatisjcuriofitatisjcdmqlie fuis affedibus amp;nbsp;ineptiis indulgeant.

Porrö firmifsimum hocalFerri videtur, cur hegent aduérfarij , hominem iufturn effe:

IO* nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DOMINICA

Quia Paulus dare inquit .• Siomnemfidem habeam,diledionemautemnonhabeam,ni-hilfum. Icaenimcenfenc, itaque dilTerunt.-

Quad nihil ell,non iufiificat. Tides fine openbui nihil eßi Ergo, Tides fine operibus non iufiificat.

Refpon.

Nullum eft argumentum, propter fallaci-am compofitionisamp;diuiftonis Nam particu-Ia( Sine operibus)determinat aut fubiedum, aut prxdicatum. Quod fi refertur ad lubie-lt;ftuni,id eft, ad fidem, falQeft oratio : Quia fides cogitatione magis à diledione quam re (eparari poteft. Sunt enim inter fe non aliter colligate atque impiicitx, quam calorignis cum luce coniundus eft, ab eóque tantum mente dccogitationediftinguitur.

Quamobrem ineruditè dicitur, nulla fuif-(è bonaopera latronis emendati in cruce. Ha-buit enim conuerfus multas virtutes : pri-mùm contritioipfa, amp;dolor propterpecca-tum,amp; confefsio tribuens Deo luftitiam, funt teftimonia verx in eo diledionis Dei. Deinde Hdesipfabonumopus eft . cum quo necefTe eft diledionem Dei amp;nbsp;multa bonaoperacon-iundaefle. Accedit amp;intei!edus dodrio« de cruce amp;nbsp;patientia. Poftremó amp;nbsp;externa bona opera habet, confefsionem peccatifui amp;iuftiiudicij Dei, inuocationemDei,amp; ob-iurgationem aduerfarij. Lohgè igitur fupe-rac fapientia amp;nbsp;virtutibus non lojum Pharifx-os/cd etiam Apoftolos.

Q_yi NONAGE SI MAE. 109 Sin autem particula exdußua referaturad prjdicatum,idcft, adiuftificationcm,veracft lèntentia.hominem iudum cfTe. non propter vllas vircutes,(èd propter Filiü Dei, quem fbla fideamp!editur,ficutinPralmodicitur:O(cu lamini Filiü : Beati om nes qui coftdunt in eo.

Sequitur vtde confirmatione minoris di-«ndum fit,qu» fumpta eft ex 13 cap. j ad Corinth: Siomnem fidem habeam .charitatem 3utem non habeam,nihil lum. Hxc propofi-rio dim fit hypothetica, id eft, conditionalis, nihilponit, vtmanifeftum eft.nifi in partes r«(oliita.Eft enim admirabilis qiixdam natu-Matque vis talium propofitionum , propter wntinuationemlcriémquc partium. Quxfl interfecolligantur, interdum verxlunt,ta-*ptcfi fieri poteft,vt finguls categories fepara-rim confiderat« abhorreant, propter manife-Üam abfurditatem, ab animorum atque auri-nm approbatione. Vt,Gaiat. 2 dicitur; Siho-j nioiulïus eft operibus legis, Chriftus fruftra •nortuus eft. Hxc tota oratio vera eft propter tonnexionem, quam efficit particula, Si; qua rnniota.ambx partes condemnandx funt va-nitatis. Nequeenim Chriftus temerè mortuns elbneque quilquam hominum Deo pla-1 Wj neque ab eodem cooptatus in collegium vitïaEternx propter operalegis.

' Talis eft amp;nbsp;illavulgata cauillatio in fcho-' ns.quaexempli caufa vtuntur: Si afinus vo-ist, habet al as. Hanc totam orationem nemo ''nl mediocriter dodus ignorât veram effe, cùm

lió DOMINICA

cùmei prapoßtafic particula conditionaIkJ Partes autem Hngulxj remota copula j procui ab re ipfa arque à veritate diftant.cùm repu-gnentamp;aduerfenturnaturae afini,qui neca-lashabet,nec volat.

Redeo igirurad locum Pauli .aquodigref Ia eft oratio. Fateor hanc propofitionem ; Si o-mnem fidem habeam,amp;c,veram ede fine âw-zótTH. Eft enim vfitatum, aJ'vrÄTÄ proponi forma hypothetics orationis. Acfiiigulxcatego-ricae nullo modoad veritatem propenfas func. Nequeenim Paulus om nes partes fidei ha-buit, omniümque partium fummos gradus, nee fides priuata eft diledione omni, alüfque virtutibus.

Spero ex his quxdixi, non efleobfturam vimparticulz exclufiux, fine operibus, fine diledione. Nequeenim ftntenti« huiuspro-pofitionisiFide iuftificamur fine operibus 1e-gisjviseaeft, vtalix virtutescum fideconiun lt;ftxnon fint; fèd opiniomeriti excluditur,8c mentcsacontemplationepi'opriarum vinum traducuntur ad conlpedum vniusMediato-ris. Hortor autem ftudiolbs, vt in bonis arti-bus amp;nbsp;cognitionedignis multum operx cu-rxque ponant. Hxc enim amp;nbsp;alia exempla gra-uiora oftendunt, controuerfias religionum fine mulriplici eruditione explicari non pofte.

Deficundo LocOi

Diligenter obftruand« funt in omnium üpien-

QV I N QVA G E SIM AÉ m Mentum fcriptis hs fententisj quxtaxant «uman«mentis arrogantiam, amp;nbsp;nos reuo-i^’ncad modeftiam, agnofcentem quantum ''obis défit de maximatum terum abfoluta ^petfeda cognitione. Denique in nobisa-■noremexcitant vitx illius amp;fàpienti», quad's futuraeft in nobis in altéra vita.

PræclarèapudPiatonem Socrates.-Homi-'’«,inquit,autpauca,autnihilfi:iunt. Quod Mt, nos pauca admodùm habere cognita 82 PWcepra,id verum eft,amp;omnium lànorum 'udiciocomprobatur. Omnes enimartifices, ^Optimusquifque, agnolcunt, cxiguam il-Iimamp;pereuntem cognitionem procul abef-fiabldeaartium,quxlatifiimèpatet, amp;infi-nitum quiddam compleditur. Quod ver6 'nquit^Homines nihil (cire,id ù'Wif^oAzxSrdi-ftum eft,amp; corredione i ndiget.

Scimusenim Deum immenfà bonitate (è-ftpatefeciflegeneri humano certisamp;illuftri-bus teftimoniis , vt arcanam voluntatem de nodra falute nobis dedararet: Legern de cœlo promulgauit, mifitFilium, amp;addidittefti-nionia,refu(citationemmortuorum, amp;alia faftajquxconftabatfblius Deioperaefie. luL fitamp;dara voceaudiriFilium, inquicns:Hic edFilius meus dilcdus,quodeledor, hune audite.

Neevero frufira amp;nbsp;finecaufà tones tâmqj claris teftimoniis (è patefecitDeus. Nonexi-dimemus hxcinaniaphârafmata,autprxfti-gias,autludoseHe. Magnas amp;nbsp;fenasresegit Deu$*

Ill nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DOMINICA

Deus. Oftendcre voluit,(e verè affici cura nö* ftr« Qlutis. Voluit amp;nbsp;lux vocis ac dodrina! teHimonia nobis tradere, in qua cœlcftia mu-nera amp;{bcietatemxternx beatitudinis nobis impertit.

NeemagisPatres, Prophetasamp; Apoftolos inillisipfisfainiliaribus congrefsibus acqui* eicere voluit, quam in ipla dodrina velit om-nes homines omnium xtatum acquiefcere. VtcorammanifeftèinlumineviditMofêsDe-um, flans in rupc: fic cecum certccollocui feu as,quoties hos ipfbs libres legis Prophetarnm amp;nbsp;Apoflolorum, quos Deus Eedefix tradidit, vtperpetuóeius vocem audiret. Longe igitur abreipQdiflat atque à veritateSocratis oratio, qux dicit, homines proribs nihil fcire: quanquam verum efl, paruam efle cognicio-nem,fêd tarnen neceflariam amp;nbsp;falutarem Dei amp;aliarumrerum,qux nobis inhacvitacon-tingit.

Adicribam verba no minus fpedati, quam eruditi viri Iohannis Capnionis, cuiusego memorix multum iudico tribuendum elle. Eius verba funt hxc.defludiofls legumciui-lium .Hbinquit.primoannoad omniaière-(ponfuros profltentur:alteroanno incipiunt de negoeiis pauló obleurioribus dubitare: tertio demum anno ingenue confitentur, ft penitus nihil (cire,amp;deincepsrcdè amp;nbsp;vtilitct demùm diftunt.

Hxc oratiolongè venuflißima ad omnium artium fludiofos accommodari amp;nbsp;potefl amp;nbsp;debet.

lt;XVINlt;J^A G ESIM AB. i»} i^ebetQuid enim'vfitatius eft tyronibus The. ®logiæjqui nondum progreßi vitra primas li-tewsftatim falfam fciencix pcrftiafionemin-duunt?

Sed hos non minus verè, quàm grauîtef obiurgat Paulus,inquiens: Nos tantùm ex parte prophetanus in hac vita, amp;nbsp;tanquam Pueri de maximis rebus balbutientesloqui-■nur. Denique propter mentis noftrx caligi-”«11 omnes articuli tanquam quibusdam fafdolisinuoluri videntur. Atin vitaxterna *’on foliim ab fokt cà amp;nbsp;perfeélè ac tanquam krideomnibus rebus phiJolóphabimur,fèd onmia coram fine inuolucris cernemus.

, Hxc dilcrimina lèmper in animis noftris ^ircumferamus, vt eorum cogitatione nos ad '’’odeftiam excitemus,amp;fimul ardeamusin-'f«dibili cupiditate migrandi in illamfcho-’’w. vbifruemur æterna cSCuetudine Chrifti, ^ Hiius augufti coetus Angelorum,Propheta-*um,Apoftolorum amp;cxterorum piorum,

Quemadmodum igitur nature rerum IludioGjacprxfèrtim medici, nequaquam aut J^gsnioaflequi, autvkipolïun torn nia. (Qua 'te fadurn eft,vt ab illis amp;nbsp;quidem no paucis, ^m in perfcrutationibus, turn in quæftioni-l^us dicatur, natura vique propria compara-^“ro fic eire,reique illi, de qua quxritur.pecu-Hïtiter attributum): Itainterpretes fcriptura-f^m,Prophetie« amp;nbsp;Apoftolic«jcrebris fermo-*’gt;bus has amp;nbsp;fimiles voces vfiirpare folentj Arcanam Dei lapientiam, qu« in fingulis ar-

n nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DOMINICA

ticulislucet.non pofleautcogitationeliunijf-napenitüs comprehendi.aut explicari verbis.

Etficnim nolle omnes puerosamp; fenesfu-mam doétrina cœledis nccelTe elbtamen non deniliiloeft,quodlegimus apud Dionylnim ab Apoftolo Barrhölomxo didum effe: Eu-angeiiumeHelongumamp;breuc. Summa bre. uitertradi porell, led partium fingularum ex-quifitaamp;accurataciiarratio imméfum quid-dam continet.- Qiiarc multa membra cœle-ftis lapientixjad illain fcholam de quadixi, rclcganda lünc.

EpUlola Peiri magnaex parte fatiSaperta amp;luculentacft,1ed locus ille in capitetertio de Chrifti defcenfu ad inferos exercuit omnes doftos omnium xtacum in Ecclefia.Idemdi-ci poteftdeprincipioScfineconcionum Eze-chielis, in quibus etfi fummx return aliquo módo à püs amp;nbsp;exercitatis intelliguntur, ramen perdifficilis amp;nbsp;oblcura ed Engulamm partium accommodatio. Exquointelligi lieer, q tiara verè à Paulodidum fitiNos tantùm ex parte prophetamus,id çft , mancam amp;nbsp;in-choatam fcripturx enarrationem habemus, amp;velutpueri clcmentadifcentesprstparamur adillam Icholam , inqua de fingulis rebus, quid fit Deus, qualis fiteius natura,qualia finceiusconfiliaingubernatione,curtantam muititudinem hominum perirefinat,curEc-clefia Dei in hac vira tantis zrumnis fubieda fit, coUoquemurvberius.

Cum

oy IN oy AGES r M AE.’ Tt/ Cùm veróaddit.Hïc inxnigmatejniefa-^æad faciemshauddubie interpretatur hifto-fijtn valdè abflrufam amp;nbsp;arcanam, qua defen-^itur Exod. 3J. Cum enim pereret Mofès:0-fiïndemihiglonam tuair^hic refpondet De-'^s^Faciem meam viderenon potens,(èdecce I’cusapud me, vbi confides innixuspetrxjamp; ' P^otegam tedexteramea donee tranfiero, amp;nbsp;’nferain manum mcam,amp; videbispofteriora ^ca.faciem autem meam viderenon poteris.

Videsproponidulcifiimam piduram jin ^Oilatecarcana dodrina deiIluftri cognitio-'’^ Dei j qua cernitur facies Dei. VcPhilippo P'tentia Chrido, fibi odendi Patrem.refpon-'^'tChridus: Philippe qui vider me, vider amp;nbsp;Ottern meum: Ira Mofes petensilludriorem ’®lpeâ:ioncm Dei, deducitur ad verbum in ^wleda reuelacu de Chrido, amp;nbsp;docetur, quo-’’odo velir Deus agnofci vlquc ad glorifica-^'onem feurefurredionem mortuorum.

Cùm addir: Non poteris faciem meam vï-^«e/eddabisin foraminepetrx, hoced, in-quot;^es Chrido feu Euangelio. donee tranfeam, ^videbis podcrioramea:ItaEcclefia nondu Poteft videreDeum , feu habere gloriam qux Pfomiffa ed, fèd adhuc dans fupra petram, id ®^ft Chridum,fide,amp; in hoeforamine fubiedta fuci.expedatgloriamjdonecDeustranfierit, [^efttotam Ecclefiam confummauerit. Poft «une tranfitum reftabit aha «terna gloria, W coram cernemus Deu m.fed nunc tantum ''idemuspofteriora,hoceft,inverbo eum alt; 8uofcitnu». nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;H a

lit DOMINICA

\ H«c brcuiter recenfui, vt pij hïnc petanf confblationem, qiiafèfcfuftententatqiiccon firment. Sciant(eruari EcclefiamjDeo mira-biliter protegente earn fua manu in his mun-di rempeftatibus j amp;nbsp;tranfeuntc viqucadeum diemjquoglorificandacft. Quareconfirmc-mus animos, amp;certótcneamus hanefenten-tiam,quód Deus fit fèruaturus Ecclefiam.qu? retinet dodrinam traditam à Chrifto, Pre-phetis amp;Apoftolis* Sicutteftaturdulcißima promilsio apud Efaiam, ciim inquit Deusi Hotfœdus meum cumcis.fpiritus meusqui eftinte, amp;verbamea , qus pofuiinoretuo, non recedent à te, necabore fèministui,dicic Dominus, vfquein fèmpiternum. Sciamus igitur amp;noftris Ecclefiis affuturum Chriftum fedentem ad dexteram Patris,amp;regnantem ctiam intermedioshoftes, amp;nbsp;fèruaturumali-quas reliquias piarum fchoiariim j etiamfi inundumopprimcntpœnaeamp;calamitatis.

De tertio Loco.

Prodeft teneri differentias amp;nbsp;definitiones harum virtutum. Fides eft aflentiri omnivet-bo Dei amp;nbsp;promifsioni gratix,amp;confidere,nos iuxta promißionem à Deo recipi amp;nbsp;exaudiri. 5/gt;«cftcxpeólatio futurs libérationis. Diffe-runtperfpicuèfpesamp;fideseo.quödfideagno-fcimus verbum Deijamp;accipimus prsfens beneficium , fcilicet, remißionem peccatorum. At ipe expedamus integram liberationem.

tildlionem Iohannes definit in Epiftolaca. î'Hxc eft diledio Dei, vt mandata eins feinc-•pus. Eftigiturdiledio Dci.fêruarc mandata ®us cum q uadam I«ti tia, qux oritur exagni-^oneinifèricordix,benefieiorumamp;prxfentia curanfis amp;nbsp;recipientis nos propter Fili--W- Propter hune Iohannis locum fcholafti-«dodoresde dilcdione,vt Philolbphi deiu-™tia vniuerlili loeuti funt.

. Sedcur nominat Diledionem maximam y'ftutem? Confertvirtutesingubernatione, Mua diledio fiepe maiores res, magique la-lutites Ecclefix efficit,quam fides. V t in lona-^uihæc fuit magna amp;nbsp;excellcns virtus,ob(è-Suivoluntan Debamp;hxreditatemregni.qu« ’pGdeberi videbatur, altcri concedere. Hac '^quot;'tus magis profuit populo Dei, amp;nbsp;reuera Pylchrior fuit.quam fides illajqua hoftcs Eth-uidabiUo cïfifuntamp; fugati.

Pfimum igiturcolUdo perfpicuèoftendit, 'Uaiorem elïe diledionis,quàm fidci pulchri-•udinem ac venuftatem.

Accedit amp;altcracjufa, cur dilediomaior ‘UfideSdpe,videlicet ftabilitaslèu perpetui-***• Nam alisc virtutes tantum in hac vita fu-uuiniunusexercent. VtenimAriftoteles induit degeneratione, qua forma fubftantialis ”:lt;ïuftitur;Habitibnspraelêntibus in materia, ^5jrarcadum,idcft,agitationem. Vtcum a-uimaembryonem inforoiauipjCeftatembry-' unis motus amp;agitatio ad formam illam ac-Quirendam, lu rebus ip yita xterna coram

H 3

tiS DOMINICA

exhibitisjiiullum tenebit locum fidcs,qu«,vt Paulus ait, efteAij/j^of«;3A4T!!/*iwi'. Et huic cognara vel potius adiuncbidtlpes, quxres futurasexpedat.

Atdixeritquifpiam.’ Si diledioeftomnium virtutum maxima, amp;aliisanceccllit non folum ftabilitate, fèd amp;nbsp;forma, pulchricudina amp;nbsp;dignitatejconfentaneumeft, homines ma-gisiunoseiredileéfione,quam fide? Refpon, Sidilcdionis abfbluta amp;perfeda idea in nobis arderet, quemadmodum ardebitin vita æterna extinda fide amp;nbsp;(pe , hauddubiè elle-mus iufii hac ipQ virtute , perinde vcAdam ante lapfiim placuit Deo, gerens imaginem Dei, quam Paulus enarrat,inquiens: Condi-tus eli homo in iuftitia amp;nbsp;fanditate veri.

Scd hxc iuftitia diledionis etfihicincho-anda eft,tarnen adhuc valdè imbecillis amp;: exi* guaeft.Ideö oportet confolationem illam alteram proponi,quód fide propter Filium Dei placeamus. ficut Galat, ç dicitur ; Nos (piritu ex fide Ipern iuftitixexpedamus,id eft. sufti-tiamintegram,quam fpcramus, nondum fu-mus adepti, led fide interim placemus amp;ex-pedamus integrum beneficium , nouamSC jetemam lucem,iuftitiam amp;nbsp;vitam,amp;c.

finii Epißala, Anno à nauli Chrißi ij/^t fHa^jFd^rdur^t

DOMK

I N V o C A V I T. ngt;

DOMINICA INVO-CAVIT.

EpiftolazCorinth.é.

Qrift(^aisliuua»tesoigt;/(cramf(i,fieifi v^ ^ ct/umgrafiam Deireceperitü, Diat f»im: la temport accepta exaua/tut te, dr iff ‘lit falutis ßtccurrt ttii. Ecce nunc tempta *'^ceptum,ecce c/ies/a/utu.Ne lt;juam v/^nanf ^(mus ojfea^oaem, ae repreheadatur mtat~ flcrium,Jediaomaibus commeademus aof^ VfM vt Dei mia^rid» t/ecejs'itatihusd» aft-xietitilfuSjW pi^gis, ia career th as, ta fediti-ffitbm, ia Zab or th us, ia 'vigfliis, ia ie tu aits, ‘»/iaritate,ta/cfeatia, iaaa^mi kaitate, in boagattate ,ta Spirit// /aalfo, iacharttate ^oafimulatadafermoae writatudapotea. fU Det ,per arraaiußttiiedextra acfiai/ira', ^tcglonam drignomiaiam ,percoaaicia dr. ls»des,^ua^impo/fores, drtamea ver aces: ^unji/gnott, dr 1/trneaaott : quaßmoriea-its,drecceviuimus : tfuaßcorrepti,draoa 0(cß:^uaßdüieates,ßmper tameagaudea-*(S:^uaJi pauper es, multas tarnea ditaates: vt nihil hahetttes, dr tame/t omaia poßi^ Otites,

n 4

n« DOMINICA

LOCI TRES. !• nbsp;nbsp;m caußs aätonum ßiritualium,

11, Eeprehenßa humaneßearitatK, (jut difftrt i» ßeram (ommijßi pwaU morttni,rivera» air,

^^^* O^^^irdeieateß'eEpißepfu,

^e^hmoLoco,

Braces apud Herodotum in grauiC fima deliberationc inquit: «M«t -5ê« ore aura ayu , )y avroif »ßiy t ai^a, ^•^a^'7r)la^l irv[j,^t{iTcu t'ai to a/Ady'^Vi ideft.QuandoDeus adioncs hominumad-iuuar,nóiqueei ftrenuè obtempéra mus, fieri non poteft, quin res atque negocium perdu-caturadexitum falutarem. Sic amp;nbsp;Plato aicin libro 4, de legibus, ar s^tót ßtr vayTttfi^ jJi.iTA ^i^Tuy»gt;^ Kaïit^l av^(ü'rtyai'tanyPiivêilt;rt ^ip-•yravla, »MS^TiS^V ßiy rg'nay ^vyyainftu ToinK i'dy «Tïamp;u Ttyvluji ideft, Redèdicit,qui(quis affirmât,Deumquidem amp;nbsp;momenta tempo-rum j amp;nbsp;vniuerlas res humanas gubernare: placidius tarnen eft concedcre, comitarihxc oportere artem. Notaeftamp; Æfthinis fènten-tiainPerfis:aTlt;ti'eaT^u^n 7'if,7ÓTt ôâiis ffiya'^t-rcu, ideft,QuandoaIiquisconatur,tuncDeus fimul adiuuat. Ita hoe loco Paulus iubetca-uete,ne gratiam Dei fruftraacceperimus.

EtiÏ enim Deus anteuertit nos, vocat, mo-net,adiuuat, tarnencùm inchoaturinnobis fanationatur® noftr®, Aquinos vult dudum amp;aU'

1 N V o C A V I T.’ tu ^aufpicia Dei. Nosigiturviderimus.nere-pugnemus. Conftatenim ,peccatum oriri à ßobis,nonavoluntateDei. Pellanturergoè , medio ineptis Stoicx amp;nbsp;Manichxx, quxo-mnem adionem voluntatibus hominum de-ttahuntjpraefèrtim cùm Paulus di ft rtc nos vo-^Hfutisyvf Dei : Nam ea res, q ux tantùm hamlet vim patiendijnon fecum ludatur ipla,nec ïduerfarium vincere ftudet. At piorum vo-^untatesvtrumque genus certaminis experi-“otur.vtcxemplaAbrahx, lacob, loftph, amp;nbsp;âliorum oftendunt.

Opare non exiRimandum eft , volunta-ïstn hominis prorfiis efle ocioftm, tanuim-Huepati imprefsiones nouarum qualitatum, ^cutcxr^imprimiturimago. Nequeverölu-mus ita leucs amp;nbsp;inconfiderati, vt arbitrcmur, Voluntatcm hominis ex left bene aliquid a-gere: fed vim arque efficaciam omnem con-uerfionisnoftrx ad Deum Spiritui lando li-tenter damus atque tribuimus. Intc-Hmtarnen vt acuaturnoftra diligentia, qux Wuetftcuritatem , graui ccnlura reiicimus ^anichxam delirationem.qux voluntatcm ’’oftrampriuatomniadionc. Hanc fimpli-‘:em fententiam teneamus de caufis adio. num fpiritualium,lcilicct de verbo Dci,Spiri-tufando, amp;nbsp;voluntate hominis adftntiente Verbo,non indulgente dubitationi, diffidcn-d?,fecuritaticarnali,amp;aliis vitiofis afFedibus: ^eniquenon finamus nos abduci ad alias di-^putationes,qux funt obfturx, amp;nbsp;labyrinthes

H 5

nt nbsp;nbsp;DOMINICA

habent inxtricabiles.Cùm autem hxedodri-napauloaccuratiuscradita fit, in titulo de viribus humanis,illinc allumant ftudiofi.qu« ad hune locum percinebunt. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;*

Deficundo Locoi- '

Homines in hac caligine amp;nbsp;prauitate nature horribili ter indulgentcarnali fecuncati, pralèrtim cümeft tranquillitas amp;nbsp;quies. Ac plurimaexempiafummorum hominumpro poficafunt,qui fecuritate lapfi lunc amp;nbsp;pœnas fibi amp;nbsp;pollens accerfinerunt, vt Adam, Eua, Dauid,Salomon: amp;nbsp;de toto populo dicitur: Seditpopulus manducareamp; bibere,amp;furre-xitludere.ideft. cum elTenc laturi amp;nbsp;lècuri, oblitifuntDei, Sf fadi fiintnegligcntiores amp;nbsp;petulantiores. Atcircumit diabolus intentus inoccafiones , vtincautos impllcetlapfibus inextricabilibus. Texitenim longamtelamgt; videtex vnolaplü multa mala lêcututa elTe. Vcexlapfu Adx,Dauidis, Salomonisjquan-ta moles peccatorum amp;nbsp;calamitatum lecuta eft ?

Hxc exempla,amp; quotidians noftrx cala-mitâtes fern per nobis in conCpedlu fint,ac nos de horribili ira Deiaduerfus peccatum admo-neant, vc timor amp;nbsp;precatio pellant lecurita-tem, vc Salomon inquit : Beatus qui lemper eftpauidus.Item, Orate nc incretisintenta-tionem.

£tfi igitur abhorremus à Catharorum per-nicio-

Z

I N V O C A V I T. ,îj niciofô dogmate, qui negarunt ,laplt;os port baptifmum iterum cofêquiremiftionem pec-catorum: tarnen ex altéra parte non condr-memus (èciiritaccmjfèd fimus vigilantes amp;nbsp;in tentijtepugnemns naturx infirmitati,amp; accr-rima cura caueam us infîdias diaboli, ficut Petrus monet : Aduerlàrius vefter tanquamleo rugiens circumit,quxrcns quem deuoret, cui lehïtite fortes in fide.

Porto nequis in cam cogitationem veniat, iiiquam multüncidunt,pœnitentiam diffc-tipoffevlquc ad extremum vit« diem : très taufe grauißimx cogitentur. Prima eft, hur Ulan«naturximbcciîlitas amp;nbsp;fragilitas, lam enim milèri homines poft lapfum nihil aliud •unt,quàminani3 fimulachra,amp;leuisfumus, vtbreuiftimèdicit Vlyfles apud Sophoclem: •f® )^ rij^af ouJiP opTdf aXXo, ‘vKLuu etiak aroi Ttf (ijuvn K^i^lw ffulav. Et Seneca in Thyefteo-ptimis verbis defcribit hanc brcucmikfoga-cem mortalium vitam :

ÏJemo tam dinos habuitfauetitet Crafitnum vt poffelfibi poUiceri, ^es Deus noßras celen eitatas

Turbineverfit,

Quid porto magisad omnes cafus fijbito-turn periculorum expofitum eft, quam natu-ta h«c mifera amp;nbsp;mortalis ? Deplorcmus ingen tem imbecillitatem naturae humanç,amp;fimus yigilantiores aduerfus illecebras , amp;nbsp;Diaboli Pifidia5:mcminerirausfinguia peccatamerc-

124 nbsp;nbsp;DOMINICA

ri rubitam mortem, feut adulter! amp;nbsp;homici, dx fiepe in ipfofaólofubitóinterficiuncur.

Secundaciußi^qu« nos impellere debet, vt inprxfentiaadDeumrcdeamiis , his verbis a Paulo amp;Eîàiafignificata eft: Ecce nunc tempus acceptabile, ecce nunc dies falucisjquafi dicat: Deusimmenfamifericordiafepatefecit, amp;mifit Filium fuum , vt duleifiimo oftulo miferamamp;ærumno(àm hominumnaturam ampleótatu^eique iuftitiam amp;nbsp;vitam reddat. lam cogita quantum jcelus fit, deftigere ofcu-lum feu amplexum Filij Del, amp;nbsp;huius libcra-toris munera nolle accipere,fedhorribili fecu-ritate hanc tantam bonitatem contemnete, autnegligere:quod nihil eft aliud, quam pro oftulo dare ei colaphum.

Quapropter mens excitanda eft recordati-one talium beneficiorum, amp;nbsp;corrigenda fecu-ritas,ftatuenddmque,verctibidonari remif-fionem peccatorum propter hunc Filium gra ris , noa propter tiiam dignitatem, auttuas virtutes,amp;hac fiduciaad Deum accedendum eft.amp;ab eo bona petenda amp;nbsp;expeftanda funt, ficut in Apocalypfi dulcifslmè fcriptum eft: Age pœnitentiam, ecce ego fto ante oftium amp;nbsp;puiro,fiquisaudierit vocem meam, amp;mihi aperueritianuam,intraboadilium, amp;cœna-bocumillo. Ogratum, periucundum amp;nbsp;fa* lutarem ho(pitem,cui fores noftrs femperpa-tere debent,nec vnquam com mittendum eft, vt noftra pecuUnua excludatur aut excutia-tnr.

Tertia

üîvocavit: iii , Tertia cauû eft, quod vers amp;nbsp;ülutaris poe» iiitentia non tantum à noftra voluntateori-turiftdplurescaufasrequirit, fcilicet verbum Dei, amp;nbsp;natiuam eins fententiam : deinde mo-tumcœleftemacdiiùnum Spiritus fàndijft-^equoncc veritas nota efte cuiquam poteft, necbencficiorum Dei ad nos pars vlla pertin-. gere. Fieri autem,poteft,vt tibi propteringra-titudinem amp;nbsp;contumaciam eripiatur luxcce-'«ftisdoétrinac.atqueinhuius locum fraudes Colique luccedanc, quales fimt ludxorum, Turcarum » Monachorumamp; aliorumpha-fiïticorum corruptels. Histenebris tuamens ‘ffetita, ignorabit veram amp;nbsp;falutaremratio-’lem rcdeundi ad Deum.

Quid^uódSpir.fanftüsnon^aturnifipè-tentibus.Neq; enim vult habitare aut poteft in corde fecuroi amp;nbsp;contumaciter répudiants omnes promiftiones amp;nbsp;comminationes di-pinas, quas iudicat tantum fabellâs efte, aut inaniaterriculamenta. Quare neidemtibiv-foveniat, quod ludx, amp;nbsp;aliis fecurèconte-ninentibus indicium Dei accidit, hocipfb tempore,quo amp;nbsp;lux Euangelij accenfacft,amp; Spiritus fandtus fua munera omnibus offert, pœnitentiam agito, amp;nbsp;vt Chrifti verbis vcar, diim lucem habes,ambulato, netenebrisamp; denfifsima Caligine tuum pedhus inuoluatur. Hat caufie.quas breuiter recenfui, apud omnes piosamp; moderatos amp;nbsp;folent amp;nbsp;debent valere plurimum.

Deter*

M« nbsp;nbsp;nbsp;DOMINICA

De tertio Loco.

Admonet Epifeopos de fuo officio, amp;praJ-cipit quibus virtutibus debcanttucri autori-tatem,amp;ornate minifterium. Eftqueegregi-um prxceptum tùm cacteris^ubernatoribus vcilc,tum maxime his qui EXlefiasregunt. Requiritenim (ex virtutesipuritatem dodri-na:,inculpatosmoresjiufticiam amp;leniraceni in caftigandis fanabilibus,(èucritaceminca-ftigandis contumacibus, condanciamin af-flitlionibuSjCaftiraré. Hunc catalogiim pro-ponicvircuturo.quxprxcipuè exiftcreingu-bernatore Ecclefix debent.

Pri ma autem virtus eft amp;nbsp;prxcipua puritas doclrinx.quamfatis confiât indoéloreprs-cipuè neceffariam ede.

Secundaeftmorumintegritas. Hxcin genere compieélitur virtutes priuatas, vtquoti-diana exempla pietatis,(èrmones piosjuftiti-am incommuni confuetudine vitx, quxea-uet, necorporibus aut fortunxaliorii nocea-mus,veritatem i n fèruandis padis, temperan tiam amp;nbsp;modeffiamin (èrmonc Scomni cultu vitx.grauitatem line triftitia amp;nbsp;fineafperitate morum, beneficentiam, parlïmoniam jdili-gentiam regende familiae,amp;lïmilcs priuatas virtutes. Deinde fequuntur politicx virtutes proprix gubematoris.

Eft igitur t^rtia^diledio, de qua fepe folet nbsp;nbsp;j

Paulus concionari,vt ColofT. 3 vocat ea vinculum integritatis.Prxcipuè autem hscdiledio nbsp;nbsp;j

I N V o C A V I T. ij7 tftin iudicâdo candor,amp; in gubernatione le-nitas.Candorauté eft iuftina quxdâ, hoc eft, Ooninfidiari aliis, nec ca!umniosèdcprauare ’liorû dnäaamp;fada.fcd dextrè in tetpretari .nec «xcicare dilcordias fine nccefiitate, ficut olim ■■ixs ortx font dè vocabulo ô-worarsaf, cùm quidam nollentvTCMirn' pro perlbnavfurpa-fc.Etfxpcomnibus actanbushomines moro-fiautambitiofi magna certaminaexcitarunt delogomachiis.autcaliimniosè interprctan-t«aliorum dida, atquehïc videndum, ne ira autodio corrumpi finamus redum iudici-üm.

Deindeenam knitate opus eft in corngen-^w erratis (anabilium , quia longè aliter tra-•äädifunt homines dociles aut infirmi, aliter P^tinaces amp;nbsp;praefradi : ficutPaulus euiden-dfsimèprxcipit Galat, d de lapfu fratris: Vos Bui (pitituaies cftis, emendate talem kiritu I'nitatis. Etad Corinth, ait . Data eft nobis poteHas ad xdificationem.non ad deftrudio-‘’5111. Vetat igitur (xuitiam exerceri in alios, ^uiluntfanabiles,

Qiiartavirtus, kueritasin caftigandis per-‘5’iicibus. Hsc virtus non eft contraria fiipe-“wi,fed vicina:Quiainfanabiles, qui mordi-5iistenent praua dogmata,amp; alios inficiunr, **itlt;jiiorum exempla nocent reliquis, necefle *11 rettioueri à com u ni coetu, iuxta ill ud ; Sed Wimmedicabiievulnusenferecidendum eft, ‘’«parslincera crahatur.Siclaudatur Akxan. driEpifeopi amp;nbsp;Athanafij kuehtas, qui hare-ticis

ut DOMINICA

ti Cl s arte occultantibus amp;: mitigantîbusfallâ dogmata, acerrimè aduerfâtifunt. Etrepre-henditur Ofius Cordubenfis Epiftopus.qut lt;1 inlynodo Symuenfi approbauit fymbolum faótumabArianis,in quo etfi expreßenihd Vidébatur abfurdèaut impiè poficum, tarnen rede autontas amp;nbsp;veritas prioris fymboli Is-debatur. Sxpeeriam in imperitis ïndulgentia amp;nimiaremißio non minus nocet,quàma-iperitas nimia,(èucrudelitas.

Quinta virtuseltpatienria feu magnitude) animiinpericulis. externvirtutes, quasiu-prarecenfuit, magis affines iuntiuftitis. HaC fiducia ad fortitudinem pertinet. Vtautem militifèuducinon (bliim iuftitia, ièdetiarn fortitudine opus eft, ita cum in reliquis Chri-ftianis',tùm veröprxcipuèin gubernatorcEc cleliaffico conftantia elfe debet, qüx petgat facereiuum officium,nee minis,terroribus, calumniis, aut fuipicionibus fradus delèrat Ecclefïam,autquxrat non conceflaprafidia, aut conetur opprimere malis artibus aducr-(arios,(èdmagnitudineanimi amp;nbsp;fideconte-tnnat terrores ac fuperftitiones,amp; iciat Deunt veile, ne Ecclefia ab humanis pr«fidiispen-dear.

Expedetigitura Deo defenfionemjamp;irt-{renti animo periculaluftineat, nee reeufètto-erarc, fiquideritpatiendum. Hac fide oportet hunc heroicum virumgubernatoremEc-clcfix munitum amp;nbsp;fèptum effe, quem bic de-fcribit.TalisfuitfidesinMoyfèjin Däuidejin

Efaia»

l Î N V o C A V I T. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tn

, EGiâ,amp;alijs fimilibus prxftantibusgubernâ. j kwibus, Hac fide prxluceant dodores Ecclé-“is.vcnon abiiciant Euangeiium , exterriti i ’''inis;fèdfciant,Ecclefiam non porte deleri, | 'tiamrt tyranni aliqua membra interficiant, '^«oqueexpedent à Dco auxiliumamp;libera« ùonem.

Sexta virtusefteaftitas, qux quid rtt, nort •ftoblcurum. EHenim vitare libidines à Deo pfohibitas. Sed illud confiderandumert, no-quot;’•Oîtim banc virtutem requiri,quiareliqua» ’tidiledioncm pertinentes fupra complexus *ft»ppellatlonediledionis. Deinde libidines Wmagis vitandx funtgt;prïfèrtim in gubernagt; toribiis:Quia (criptura docet, excitatem prx-®Puè pœnam efle libidinum : fient monet frophetaOfeas: Fomicatio amp;nbsp;ebrietas aufe-*untcor. Et Hebr. 12 dicitur: Sedamini fan-^ificationem, fine qua nemo videbit Deum* ^tadRom. 1 fcribitur,amentiam lèuexcita-•tm pœnam efle libidinum.

Ad Epherttribuit libidinofis hxc duo.quód ’'abeant cordaexexeata, amp;fino viio dolore» Inipediticxcitate amp;nbsp;lecuritate carnali.fingunt pertemeritatem nouas opinionesinconfiliis ^negoeiis, confulunt fuis cupiditatibus, lu -*ui.ambirioni, amp;c. Eftque hoc deteftabilius Vitmm, quód exexcati amp;nbsp;indurati vixrede-untadpœnitentiam. Qiiareetflomncspij ex animo fugere libidines debent, tarnen guber-natores eó debent elfe cautiores, ne excitât*

n* nbsp;nbsp;nbsp;DOMINICA

pleiflantur, qux maiora amp;grauiorap3nculà amp;pœnasaffert.

Poftremó in gubematore criam pkirimum (candali parit famalibidinum, balienatani-mosadoärinaj amp;malos adimicationemin-uitat.

FinisEpißaU, diei Mgt;tr[y,anno i s4 7- nbsp;nbsp;nbsp;‘

DOMINICA REMI

NI S C E R E.

Epiftola iThcflal.4.

Q^oei fiipere/i igifur ß'atres, ro^^mw ^Tjos^^ adhortamur ^er Domtnutzt Jefum , quemadmodum accepi/lis à nobd, ^utmoda oporteat vos verwirf, (^ placcfe Deo, vf alzundefisfnagis. No^isentzn,^n^ ßriteepzta dederitnus volzisßzer Dominuzn no-^rum /ejum. H^cemm eü vo/unfas Dei-fd» diefcatio veßra, vf alz^tneatis a/cortutiozie, amp;/ciatvtJuJjui/que verruwJuutfi vasfgt;igt;ß J/dere cum/an^/Jicaitone (^ honore, nott cum affióiu concuptjeen/ia, t^uemadmoduz» (h'genees, quienon nouerunt Deum : ne^ui^ opprimât ac fraudet in negocio fratren/ßt-urn ,propterea quod vitor eff Dominus deo-mnihushd, quemadmodum 1^ antea dixl^ mtis vobis, ac t^atiJumtes. Non enim ve~ CiSUli

tt E M I N I S C E R E. ,jj ’^'^^noslietts iMmunâ/cu cauJifßtJadßft. ^’ßwionem.

LOCI PRAECIPVI TRES,

^quot; De Caftitate.

^^' be htß trill commit tat lia.

'f^ Defedulitate amp;nbsp;fioiffo^Ji, ^‘If^ifiudiofedui. liatü.

DepnmoLoco.

0ÏxXjQ Videcaftitatein Ecclefiadiduru# e^’h^’ï'^ quatuor quxftiones expli-^amp;/s candx videntur. Prima eft de man-dato Dei. Secunda,quomodop!a-CMtcaftitas. Tertia de auxilio. Quarta defi-“ibus j qui diligentereruendi funt, amp;nbsp;ampli-ficandi.

Pnmùm igitur ordiamur à mandatoDci» 'juod feuerifsimè prxcipit caftitatem, id eft, pnritatem animi amp;nbsp;corporis. Mandatum daft extatapud Paulum » Theftal.4.Hæceft voluntas Dei, ßndificatioveftra, vtabftineatis a fornicacione, amp;nbsp;meminerit vnufquÜquis Vcftriim,vtpofsideac vas fuum in fanditica-tioneSchonore.amp;nonobtemperetaftedibus. EtHebr. 12(cribitur: Sedamini (andificatio-' nem, fine qua nemo videbit Deum. Quare cogitatione mandat! diuini nos adcaftitatem excitcmus,amp;quix fit veracaftitas, difcamus exteftimouiis diuinis, non ex rancidis cano»

I 2

Ht nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DOMINICA

nibus.Eft enim virtus,qiix vcwtomnesco»^ mixtioncs prohibitas à Deo, nee tantum eft inpuro cxlibatu, fed etiam in confuecudina coniugali, qua fèruatur natunordo, quem Deus inftituit, qui amp;nbsp;coniungi marem amp;nbsp;fœ-minam ccrtalcge,amp; hos coniundosnonva-gari alfedibus, nec aliis modis contaminan voluit.

Secundo: Etfi fèmper manent in renatis in hac vitapeccata: tarnen placet inchoata obe-dientia propterChriftum. Non dubiumeft, lofeph lolicitatum à domina ad iibidinem, multas flammas errantes in pedorc fenfiffe, vciùm cùm fc reprimeret, amp;nbsp;ad io nes car nis mortificaret Spiricu ( vt Pauli vtar verbis) manlit in gratia , ac retinuit Spiritum fan-dum. Hoc exemplum infigne amp;illuftreno-bis quoqueadimitandiimproponamus.Etlï manetin nobis concupifcentia,amp; cordamul-totiesinflammancurprauismotibus : tarnen £fideamp; inuocatione bis cupiditatibus repu* gnamus.placcmus Deo, amp;nbsp;hxc qualiscunque diligentiarecipitur propter pontificem Chri-Hum. Itainicio in dodrina operum firn ui in-culcetur dodrina fidei, vt meminerimus, o-pera placere propter Chriftum.

Tertió, cùm magna fit infirmitas huma-nxnaturae, amp;nbsp;diabolus ei perpétué infidie* tur,quxrunt änxix mentes, quomodo vince-reDiaboli infidias,amp; noftrx naturx fragili' tatem pofsint. Videmus in hiftoriis funimos virosferèomnes infignibus quibuidara probris

R E M I N I s C E R E. i» ^fis deformatos efle. Themiftodes pod vi-y^riam adeo fibi indulge , vc aliquando fc-i f'isinvehicuJo à quatuor nudismulicribus '’forum veheretur.ln Hercule, Alexandre amp;nbsp;■ .’smultis.quàm ardentes inirio impetus ad ''‘'tutem fucrunt gt;nbsp;amp;nbsp;tarnen hi fummi viri in ’^•olabefadatijlibidinibus le totos dedide-'put/ Quàm fœdi lapfus (unt Samfonis, Daui-’''samp;aliorHm, quiamplexi fucrunt Prophe-'’tuindodrinam/

. Hscexemplacùm intuemur, amp;noftram '’8«ntem im bacillitatem confideram uSjqu» ’'’■duècircumfert multas prauas indinatio-quot;'s.foliciti quxrimus , qux prxfidia fint op-P®nenda. Philolbphi nihil opponunt, nifi di-JiS^ntiam rationis amp;nbsp;voluntatis humanx, ‘‘tfauteminregendis externis moribus aU-9'^idloci eft humanx voluntati amp;nbsp;diligentix: hoienhumanadiligentia fine auxilio Spiri-'’sfandi non poten pcrlcucrarcin curfubo-''°tuni operum,nec adeo intenta eft, vt o-'’'‘’fislapins caueat. Ideblèmper indodrina ®psfum admonendi funt homines, vt petant ’''milium, amp;nbsp;fidem amp;nbsp;inuocationem exerce-’ot.ItavincentDiabokimjficutaitChriftus: ’L^itead meomnes, quilaboratisamp;oncrati ego reficiam vos.

Quanta pcricula funt in adminiftracione? •otalibus magnis certaminibus experimur, pobis opus elfe auxilio Spiritus Gndi. Ideô gt;ubec petere Chriftus hune gubematorem, Wo ait : Si hommes polîunt date dona luis li-

I 3

1

134 nbsp;nbsp;nbsp;DOMINICA

bens, quanto magis Pater veder qui eftincœ-lisjdabitSpiritumfanêlum petentibus? Hic Spiricus datur, vt regat corda iioftra confilio, amp;nbsp;exuicitet motuS ialutares , vincat diaboli iniïdias,amp; pro nobis incerpellet gemitibus incfFabilibus, Rom.8.

Quarto fines cadkatis confideremus, quorum primus ed,vcretineamusgratiam; quia impodibileed, fimul edeiuditiam fidei, amp;nbsp;prohibitaslibidines.ldeöfcriptumedaliquo-ties : Fornicatores amp;nbsp;adulteri regnum Dei non pofsidebunf. Item, Tollens ne membra Chridifaciam membra merctricis.Hæcnecef fitas cd magna,qua fi qui non raoiientur.n«-quaquam funtpij.

Secundusfinised , ne exempla nofiralx-dantgloriam Dei. Hicfinisetiam debet piis curae ede, iuxta illud; Luceac lux vedracoram hominibus, vtglorificeturpater vedercœle-dis. Et in 2 prxcepto Deus minaturpœnam, omnibus,quifuisexemplis inuitantaliosad peccandum, aut prxbent occafionem, vt alij vituperent verbum Dei, autleuins dedodrij na autEuangelio fèntiant. Sic Dauid rapiens landi viri coniugem , amp;nbsp;maritum interfici-ens , præbuit occafionem blafphemis hoifi-bus,vt aducrfus Deum;I(raël triumphates di-cercutconuicia in Deum,amp; h^c infultatioin-gentem dolorem attulit cordibus piorum. Denique multi infirmi in populo Dei, cogni-to lapfii Dauidis.leuiùs de dodrina,qüam hic Prophcta Dei uadiderat,fenferunt. H«c fcan-dal»

R E M I N I S C E R E. ijj ' ^’lîfunthorribilia peccata,amp;non Qtis intel-'lt;fta:(èdumen populo dedacari debebant, '^fcirent homines,eciam propter hanc eau-^^ni maiore cura cauendos elle lapfus, ne lean ^!a noftra aliis noceant.

Tertiusfinisefteukus. Quia enimfurnus populus Dei,necefle ert, nos Deo rcddereali-4''sin cultum,amp; magna dignitas eftbono-fum operum, quod Deus approbat ea,amp; dicit '^efacrificiajfi fiant opera in fidcChrifti, amp;nbsp;Proptergloriam Chrifti.

Quarcus finis eft exercinum fidei amp;inuo-Mtionisi q uia fine exercitii s Janguefcit amp;nbsp;ex, '''iguiturfides. Et Deus ideó varias tentatio-“w propofuit piis, vt inillis exercitiisinuo-^6nt amp;nbsp;glorificent nomen eius, SiereCcatin '’obisfidesamp; fpiritualis nouitas.

Qiiintusfinis.Deterreantnosalibidinibuj pnmùm xternxpœnae.quiaferiprura darein. ^uit:Fornicatorcs amp;nbsp;adultères iudicabitDe-^S'Itemprxlèntes pœnx. Quia Deuslxpcct-Î^m pralcntibus pœnis dedarat iram fuam, vc *ndiluuioNoë.

Econtra cafti impétrant à Deoincrementa lt;ionoriim Ïpiritualium, vt apparetinlolcph. EtiCorinth. ódecaftisdidtur.-Nelcitis quód corda veftra finrtemplum Spiritus fandi? Quare Spiritus fandus cumulât fiia donain caltis. Ornat Deus caftitatem eciam prxmiii corporalibus, ficut Phineas, quipuniuit fcor-tatores, donatus eft fuccefsione lacerdotali. Itemludithlèruauitduitatem. Etcum cen-

Ï 4

13« nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DOMINICA

Pet pœnîâ corporalibus puniri libidines, non dubium eft êcontra piorum caftitatem fepe cnam habere premia corporalia.

Sextus finis eft.In hacipià virtute, videlicet caftitate. habenda eft proximi ratio, ne vel a-üj exem plis noftris corrum pantur, vel neno-ftra fada noceant Reip. ficut libido pauco-rum in Gabaapunira eft exitio ferè vniuerße tribus Beniamin, Iiidic.ip. Et huiufmodi exempla monent noftra benefada amp;malefaâa etiam adaliospertinere.

Hadenus locos propoftii, ex quibus argumenta duci poffunt profutura in ad caftitatem. Etfi autem extremas tantùm Uneas duxi, tarnen non difficile eft mediocri. tereruditis,hos ipfos locos amplificare.

DeßeundoLoco.

In quinto libro Ethicorum eruditißime di citur ab Ariftotele: In return communicatio-neefficiendam eflcxqualitatem Arithmetica proportionc.Nam aiioquinon poteft perpétue durare return communicatio,quia vbi return non (cruaturxqualitas, vtinvfiiris amp;nbsp;a-liis expilationibus immodicis, vna parsex-hauritur,amp; ad famem adigitur. Ideó amp;nbsp;dehac aqualitatcpraecipit Deus, ciiminquit: Non furtum facies. Et t Thefl. 4. Nolite transgre-di,nee plus auferre in negocio, id eft, non re-cedite in contradibus à légitima xqualitäte.

Primùm

R E M I N I S C E R Ï. 157

Pnmùm igiturfciamus,non tantum propter noftram tranquillitatem feruandamefia «qualitatem, fed mul to magis propter De-uni. Ideô vultnosamareiulhtiam.vtdefua •yftitia nos admoneat : docet iuftitiam xqua-Inatemeflej vtfe quoquefciamus xqualem, Uon tyrannum,non acceptatorem perfcna-tumj quod cogitate magna profedo pictas amp;nbsp;tonfolatio eft .■ ficut docet Paulus: Idem Deus 'lgt;ueseftinomnes,qui inuocanceum. Item Petrus ; In veritate cognoui, quód Deus non Accepter pçrfônam. Amemus ergo in contra-lt;^ibus hanc diuinamordinationem, amp;fcia-tuus in eis propofitaeße exempla commone-^äcientia nos de Deo. Hæc femper cogitanda fijnt, quoties de iuftitia dicimus in contra-ftibus.

De tertio Loco.

De rebus politicis lèntentias Pauli longe anteferoPlatonis amp;nbsp;Ariftotelis politicis, etfi bsequoque ßpienterlcripca Hint. Quadam enim non vulgari prudentia monetguberna-torem de namis boni flatus, amp;nbsp;de Fontibus Waximarummutationum.

_ Vfitatum eft, peccare gubematores igna-uia. Ciim nunciatum Honorioeflet,quiRa-uennx delidebat,Romam perditam, credidit illcdepugnaci Gallo, cui nomen crat Romx, Cgnificatum effe, admiratiifque vehementer, tam fubitó periilTe eum,quocum paulóante feftiuifsimèlufêrat.Adeb focordisingenij crat

’ 5

,3« nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DOMINICA

Princeps,nec quicquam omninopatcrn« a-, .uitæ^ue virtutisreferens.

Sed multi (apientesamp; acres peccant %«Ai/-/oü'yjusirvi'y. Sxpe igitur monet, hunc mor-bum cauendum efle.Et quiacx ambitioneo-ntur.eruditiftimèopponitcontrariamambi-tionemJubetnoshancgloriam expetcre, videlicet, ftudium manendi incrafepta amp;nbsp;me-tas nollri muneris,(èu vtdicitur,vc fuam quif que fpartam qrnet. Sed popularia ingenia magis gloriofum ede ducöt 'o-oAvm^jij^w»wtr/, pafsim feingerentem , multos laccHentem, tranquilla confilia contutbantem, deniqua négocia vndique attrahentem, vt Cxcias nu-bcs ad fè actiahere dicitur.

Tales fuilTc multos in hiftoriis legimus, vt Cleonem, quem dicebant alterum pedem in caftris, alterum in curia haberc. Quam multi nunc fun t, qui alterum pedem in curia, alterum in ara collocant, hoc eft, qui fuis tantum conlîliisRefpublicas regi,8cprorfus ad fua indicia doftrinam in remplis attemperari vo-lunt? Sxpehocmalum Ecclefixnocuit. Sed omitto excmpla. Nam ledor non rudis vitx corn munis,fi expendet Paulinas admonitio. nés, videbic eum multafignificare.qux ftpi-entiamp;lagacigubernatori funt prouidenda.

finit EpifloU, die 7 Mart^} Anna à nitalf Chrifii i j 4-7gt;

D0MI-

»39

DOMINICA o C V L I.

EpiftoJa Ephcf.$.

p^zJ/w: Siiisigifur iffiitatores Dei^t/tn-

^uam fi'i^dik’CÏ/,^ amhu/etis in dtkóïi-‘^^^utmadmodum (^ Chri/ius dt/exit nos, àquot; iradidit Jemetipfum pro nohis ohiatio-^fm at 'vtóiimam Deo in odoreni bona fra-^’’‘gt;»tù. Clt;tterumßorfatio (^ omnis im. ^undicia, auSauartt/ane nominetf/r^nide f^ter vos,ficut decef/anâ/os.-aut ob/canitas, *xtfiuitt/oquium, aut TJrbanitas ,qua non (o/meniunt , ßd magis ^ratiarum aäfio. ^sm boc/cais, quodomntsßortaSor , aut f^mundus, autauarus, quieÜßmulacbro-^u»t.cui(or,no» babetbareditatem inregno (^brißif^ Det.NetjuiJ^uam vosdecipiatin-^»ibusßrmon/bus.Propter blt;te enim venire filet ira Dei inß/ios inobedientes^ 2{efitis ’ßturconßrtes idorum. Eratisenim^uen-. (l^initenebræ , nunc autemluxinDomino, quot;^tß/ßueis ambulate: namßruPlmßiritus fitus ell tn omni bonttate (^ tußitia nbsp;nbsp;vert • täte.

LOCI D V 0.

1* Condo^eneralu de omnibus bonis operibut.

Il.Prt-

HO nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DOMINICA

JI. Pneeptam peculiar de Temper^nM,

DeprimoLoco.

Aufa,proprie ßc didâjVitxzternx a^^^S ®‘^ mifericordia proprer Chriftum

P^o*^^*^^’ quam fideaccipinecefle cH, Quöd autem neceffariafit in-choäta obedientia poft acceptam reconci-liationem,præcipuèdocent hæedida. »Corinth. »j. Si omnem fidem habeam, diledio-nem autem non habeam, nihil fum. a Corinth. ç. Superinduemur,fîtamen nonnudi reperiemur. Roman. »0. Corde creditur ad iu-ftitiam^oreftteonfeisio ad falutem.H8br.t2. Retinete fandiftcationem, Gnequanemo vi« debit Deum. EpheC 5. Ambulate accurate, non vt fatui, id eft, taxantes frenum cupidi-tatibus.fed vcßpientes, ideft, quifrenanter-rantes impetus.

Manet enim difcrimen operu m, Gt^ue con ÏunAa Gdei diligentia noftra, imó in tanta no ftraimbecillitate, amp;in tantis inGdiis Diaboli opus cft magna vigi lantia. Ideö inGgni verbo hlc vfus eft,«wj(/26)r,quod GgniGcat accuratam diligentia animiintenti.Eodem pertinet verbum, S'ox.ip.ó.^ovjef. Probate,inquit,quid place-ac Oomino, id eft,có(cientia cligat opera Deo placen tia, hoc cft, prxcepta lege Dei, amp;nbsp;vitet Deo difplicentia.

Hxigituramp;Gmileslêntentixdocent, no-ftram obedientiam,etG mancaGt ^inchoata, tarnen

o C V L 1 . nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Hl

tomen neeeßariam effe. Nequeenim (enten. tixhuiusj Fide iuftificamur, fine openbus legis, ea vis eftj vcalix virtutes cum fide coniun-^ non fint, léd opinio meriti cxcluditur, amp;nbsp;’contemplatione propriarum viriumtradu. toturad conipeftum vnius Mediatons«

• • nbsp;Defeeundo Loco.

Caufie Temperanti«.

• * • Afanifafuf» Dek

^t ,^ia Tensperdfitia eliJ^da nufrix cum a/tarum vin ut urn, turn fracipuè i». uocationis.

• i- nbsp;nbsp;nbsp;Pro/fter vaietutlinem, qua opus eiï in omnibus vita/fartibix.

4‘ Ebrietits, quatPi voiuntaria ix/afttaf nos /gt;racipitat in Tra^icoscaJus,vf Camby/en.

i- Pro/gt;/er natura noßra excelientiam (^ dignitate, à qua aliéna ePi/ceci/ßtma confuetuäa heluanäi.

Cum in poftrema feneda mundi omnes ''■Hutesfintlanguidiores , amp;nbsp;nuncgenusil-JudanimX} quod ^5rj9v/zii7/»cilt;Plato vocat,in hominibus prsdpue dominetur. ('Etenim na turahominum nec fapientix findet veolims •■ec acerrimos militix labores fuftinet.quo« Cyrus, Alexander, C. Cslar, amp;nbsp;alij viri heroid

14» nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DOMINICA

fuftinuerunt:(êdvelureneruata,delinasamp;vó’‘' luptatesquerit.) Diligenterilluftrandxfunt om nes caufx, q use nos à turpi ßi mis volupta-tibiis reuocatad amorem caftitatis amp;tempe-rantix^feruantis njediocritatem in ciboamp;po-tu,amp; prxcipue corpori falutaris eft. Nam fi fin gulx nos forte nonmouent, vniuerfx tarnen certe inter fe connexx atque coniundxmo« ueredebent. Cum autem de caftitatejquxvi-tat libidines à Deo prohibitas, amp;alias (xpeamp; in fuperiori condone paulo accuratius di-dum fit,nunc de altera virtute dicam,amp;quia que caillas breuiter colligam, qux fi oculis eer nerentur,mirabilesamores, vtaitPlaro,exci-tarentTemperantix.

Primùm igiturimpellatnos ad moderatio-nem cibi amp;potus mandatum Dei, qui vult genushumanum reuerencer vti illis donis, vita, corpore,cibo.potione.amp;alii; q ixad vidu cultdmqypertinent. Ideó Paulus air, fandifi-caricibum per orationé,quxeftinuocatioamp; gratiarum adio.Debemusenim perereaDeo, vtdetcibos,amp;benedicac. Item,debeiniis gracias agere.hoc eft,agnolcere,quód fintDei dona, amp;nbsp;vti illis adgloriam Dei, amp;nbsp;teftari nofira obedientia amp;nbsp;confefsione, quód Deum auto-rem magni facia mus. Ita vfus ci borum fit fandus, hoc eft, non folùm conceffus , fed etia tn bonum opus,amp; Deo placens.

Secundo intelligendum eft , Temperan-tiameflefidamnutricem cum aliarum vinu-turH,tümprxcipuè inuocationis. AcArifto-te!c$

o C V L Î. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;143

ttlesquidem ftiidiosè inquirens,vndeverba fint duftaapud GrxcoSjs-wcfoa-ui-Lü didam eC fie putat.quia (èrnetprudentiam, quam Grxci ?fóxt)»-/(-dicunt,alia(qiievirtures.

Nam vt omirtam exterasvirtutes, iuftiti-*ni,caftitatcm amp;iïmiles, quas confiât abe-briisprocul (ègregatas efle, quxpotefleflein fiomineebrio inuocatio, qux meditatio vUi-Usfèrixrei.'’

Quanta autem miferia eft , viuere homi-femfineDeo, non habere euftodem aduer-fiusDiaboIum.noniuuariaFilioDei, manere fioftem Dei, amp;nbsp;ab eo abiici? Prxterea excellen-fem virtutem,deftitutam excubiis amp;cuftodia filijDei, pleruni^ue diabolus de ftatudetur-l^at.Ideö vides in hiftoriis fummosviros tere omnes infignibus quibufdam probrisdefor-niatosefTe-NamfinefilioDei, (veipfeinquir, Sinemenihil poteftis facere )etiam coelellia lgt;onanonfunt durabilia. Qyare fiexiflima-niusagnitionem Dei amp;nbsp;inuocationem virtu-tern neceflariam eire, hanequoque, de qua nunedifferimusjtemperantiam nobis aman-dam amp;colendam putemus. Percinet enim ad 'Hud genus caufarum efficiétium.quas Graci lt;UFêQa,xi ailio. rSf vx Ànu dicu n t.

Tertiocolamus hanevirtutem tuendava. letiiciiniscaufa, qua in omnibus vita partibus opus eft. Conftatcnim,intemperantiaacccrfï morbosamp;exitium, ficut plerünquepœnxin «aregiaflantur.qua peccatur. Etvt inlibro ftpientisdicitiir; Perqua quispeccat, perea-dem

»4* ' DOMINICA dempunitur. Idideofit.vtfciamusnosaÖeó commonefien deillis ipfis delidis.vt redea-mus adpœnitentiam.Cùm Alexandernirni-um vini haufiffet, hauliflet (èmd prarbibens duaschoas, ideft, quatuornoftrates menfu-ras j iaeoconuiuiopœnas temulentixdedir» Mox enim inflammacus vino çgrotarecœpit» amp;nbsp;poll paucos dies extindus eil.

Hxcfatis fitbreuiter admonuifle de tertia cauü,quïc diligenter confiderandaeft, Vtdi-kamus rede regere appetitiones.vtnatiirapo ftulat. VultenimDcus,noshonorem habere corporijquod eft domiciliu amp;organumSpiri-tuslandi. Liditur corpus nimis tenui aut immundo vidu, led multö magis contume-liaafficiturhcluationibus.Qiiantacnimcon-tumelia eft, fic oneratum efle cibo amp;nbsp;potu, vt imago Dei vertaturin imaginébelux? Quod igiturPaulus de libidinous inquit, ne corpus luum perdantjid etiam de heluonibus verum cft. Vtrique in ea re corpus luum perdunt,id eft, fuacorpora adfligunt amp;contumeliaaffi-ciUiityVideiicet ne fint organa Dei.

■Qiiartocogitemus, non corpora tantum frägi acdebilitari Antonianis heluationibus, lèdanimis quoque denfifsimas tenebras , amp;nbsp;q uafi noétem quandam offundi, qua: paritfu rores,amp; magnam lègetem malorum, qu«par tim itafcedafunt, partim iraflagitioCa, vtdi-dls quoque videantur turpia. Verè enim amp;nbsp;grauiterdixitSeneca: confuetudine infanix duratajvicia vino concepta, etiam fine vino valent.

O cv 1.1. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;I^ï

valent. Et venuftè inquit Galenos,crapule didam efleà vibrando amp;nbsp;quatiendo capite, NamfumiiUi,qui magnafrequentia amp;afsi-duitate jn cerebrum exhalant, Ixdunt amp;cor-fumpunt adionem, cuius principatum in capite, ficutinarce,Plato pofuir.Csteriim fonte conturbato, qua poteft eße adio pura,tan-^uamriuulusex eodem manans?

Sednenimjs fubtiliter hanc lèntétiamcx-plicemus, verum excmplispotius adhibitis dluftremus. TraiecicCambylès iratusCmul ’tqueebrips Prexafpis familiarisfui filium li gitta,atqucapertoilliuspedore,iulsitinrpici, ïicor, quodpetierat, transfixum eßet ; cui tiim infixam fagittam renunciaflent, tuncad P«remquiaftabar,couerrus:Ecquid,inquit, tettam tibi habere manu videor? Ad quacille töfeßim, nullo perturbationisfigno datojnc Apollinemquidem potui (Fe certiiisfigerc.re-^pondit. Quis nonin hoc tam nefario amp;nun-S“amanteacomperto iedere,tragicum illud ®portunèfubiiciat:

Quis Colchus hoe, quis fedis incerte Scjtlm Commifit? aut qua Ca/pium tangens mare Gens iuris ex/pers aufa ,amp;(.

In Alexandro quam ardentes initio impe-tusadvirtutemfuerunt?Sedhic tantusvir o-tnilTaprioreanimi intentione, dediditlè ob-fcœnis voluptatibus, heluatus eft, interfecit , ei5riusamicos,liuiitinduccsfidclesamp;optimè *neritos,Parmenionemamp; Clytum, pollutus cftlibidinibus. His flagitiis addidit manifp.

K

14« DOMINICA

fias contumclias aduerfùs Deum: cred! voluit, fcfupra mortalium conditionem quid-damdiuininuminis habere: prodibat inter-dum comutus vt luppicer Hammonius.in-terdumvcDiana: denique intolerabilipetu-lantialudebat. SecutsigiturfunttriHifsim* pœnx,quas narrat Paufanias inBœoticisde Caffandrojqusquealio locoanobis expoCts funt, in titulodefuperbia.

Valdèautem prodeft,hiftoriam Alexandn noffe, vt cogicatio buius exempli amp;nbsp;iudicij diuininosadtimorem Oeiexufcitet.

Poftremó fi confiderare volumus,quatfit in natura hominisexcellentiaamp;dignitas,in-teUigemus, quam fit turpc diffluere luxuria» amp;delicatè amp;nbsp;molliter viucre, quamque ho-neilum parce » continenter, (euere, fobriè Vi-uere. Apperetenim,diuinitiis impreflas effe imagines morum in brutis animatibus » vt exemplis illis admoniti homines, difcant a-niare redèfada ,amp; odhTevitia. Namvtin Poly po tanta libido eft, vt extinguatur in con cubitu, ita nodua pileis tam vorax eft, vt non definat (è onerare cibo,donee rumpatur. Hac imagotantam habetfimilitudinemcum Antonio, Alexandre, Demetrio » amp;nbsp;noftris helu-onibus, vt necouumouo,vc dicitur,neclac laótimagis fimile efte pofsit. Cogita au tem, quanta fit im mani tas, quanta turpitude exu-ereimaginem Dei, amp;proximèad beftiarum naturam accedcre. Hac igitur caula amp;nbsp;reli-quis^

o C V L I. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,47

i qui$,quas paulóante expofui, omnes fanos amp;nbsp;moderates moueri decet, vt colanc fbbrie-Utem feu temperantiam,amp;aa-«T('«ti' illam,qu2 comes eft tumulentiç,omnium acerrimèma-xlméque tanquain peftem naturx human» «eerentur.

Finis EpifloU, die 14. Martÿ, anno 1^47.

DOMINICA L Æ T A R E.

Epiftola Galat. 4.

pÄa/xf^ : Scri^fum eU, quod i^hra-■*■ ham i^uos/ihos habebat, vnumexancU-^^gt; ^ vnum ex bibera. Fier tem ü qui ex an-^gt;lia status esi ,Jècu»eium earner» natusesi: gatver o ex libera per reprom2ßionem,qua ftr aßegoriam eheuntur. ?^m bac/ùnt duo fefiamenta, vnum quiJem à monte Sina, i» ßruitutem ^enerans, quaeÜ Â^ar, Nam A^ gir,Sina mons e^ia Arabia .• con^nü e^i au-‘ ftm ei, qua nunc vecatur HieruJalem,firuit »utem cufn/liâ/ùis. At qua/isrjism ebt Hie~ 1 fufakm,libera eß, quaeß mater omnium no ; flrum. Scriptum eßenim:Latareßerilitqua ; ffon parte 1 erumpe (bquot; dama qua nonpartu-\ fit , queniam multi hberieleßrta ma^û,

14t nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DOMINICA

^uàm efMtju^ habet virum.Not autewfr^“ rret,/ecu»äugt;» Ifiac/frewiJ^fonüfii^fiftffet^ Jèel quemadmoelum tune if, ^ui ßeunäiffft camem nat its erat ,f)erßquebatureu/fgt; gt;nbsp;^^^ nat us eratßcumiumßirttu»}, ita Ó'nuttt. ^t ijuttie^tcitßri/ttura? Eße anetäam à“ X* /iumt/Eui. Non enifn hares eritßhus ancu-^a cumfilio über a. Ita^ueßratret, non/u^^ andäaß/ßßsi/ibera,

LOCI TRES.

J. nbsp;nbsp;nbsp;De difirimine neut ^ veterii Teßamenti.

11. Confelatie opponenda multistentationHa^if^ capitesa- Eßiia,

UI, Debelle iasófJt^, quod interfigepunt due he-minum eoetue, vera Ealeßa ampleüens E«-angelium, (^multitude lypecritatutngt; JW nihil nörunt,niß leiüdeärinam,

Deßrimo Loco.

K Na eft doftri na EccIeffxDci,tradita inde vCque ab initio, amp;nbsp;propagata certis teftimoniis, amp;nbsp;certa ferie o-mnium temporum mandatalite-risperProphetas amp;nbsp;ApoftoJos. quxeertódo-cetdevoluntate Dei, placatameflc iramDei per vnicum Filium , quem mißt in terrain, propter hune Pontificem exaudiri inuocan« usjuuaii amp;nbsp;donari inenjurabili Ixticia in vi»

ï-

L AE T A R E. 149 1 ^^perpetua. Hxc arcana (apicntialongè poff-J ^’extracoiifpeélum human«rarionis,di(cer-I Jtndaefta Lege amp;nbsp;Philo(bphia,ideóq; Apo-'‘olifuamdodrinamJÇuangelium vocarunr, '^tnominisnouiras dedifcrimine admoneat, ^Uodpriufquamenarro. vos adolefcenres de Juïbiis rebus, vtvidentur, paruis, commone-^^dam,videlicet de eloquentia Prophetarum ®^ Apoftolorum, amp;nbsp;de allegoriis tradandis.

Mihi legen ti hunc locum Pauli, amp;nbsp;alia di-^ïinProphctarumamp; ApoHolorum fcriptis, ''ddeerrare videntur quidam literati, quiogt; •^nem eloquenti« laudem facris monument's detrah unt,amp;hisfalfisclamoribusm ultos ’kftionehorumlibrorum abducunt.

. Siquis autem requirit integrameloquen-*'*delt;'criptionem,iscogiteteloquentiamefle ^’cultatem ßpienteraliquid amp;nbsp;iufto ordine 'Xplicandi, amp;nbsp;id quod lentis polite eloquen-*1' gt;nbsp;Vtdelcdationequadam aliicias ledorem ''dauditorem. Prxclarû eft enim, quod de in-'jentioneDemofthencs inquit:alt;2r£tfè AÓj/^^jar •WTalf j-a. pLATtuir n ^ xipok çaiPiTaa.id eft, O-Hinisoratio,ftdefintres, ftukum quiddam amp;nbsp;'nane videtur. Suauilsimèetiam Xenophon dixitin Oeconomia, iaudans difpofttionem: «b iTas »ƒ « v;^»ror,KA xaAo k arSf a T0( r ,»f 1 i^Kf ideü.Urdine nihil eft melius,nec pulchrius.

Ciiniigitur conftet in fcriptis Propheticis amp;Apoftolicis contineri fententias de rebus mulos amp;magnis,amp; quidem diuinls: Et cùm appareatexceUens amp;nbsp;fingulare confilium in

K 3

»50 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;6 o M I N 1 C A

difponendo habuiffeProphetas amp;nbsp;Apoftolof, fatcamurconftareilludetiam.prxcipuaselo-quencixvirtutesinhisfcriptisincffe.

Qiii autem requirunt ornamenta oratio-nis,hos, fiadmoneantamice, docebimusîfî calumniosèiniêdantur, repellere amp;nbsp;confuta-repolTumus. Nullaenim vbertasamp; copia fi' gurarum, deniq; nullus ell in verbis aut poe-tarum aut oratorum tantus ornatus, quicum libris Propheticis amp;nbsp;Apoftolicis, prxcipuè verb cum Pfilmis aut defcriptïonibus Efai« amp;nbsp;Pauli comparari pofsit.

quot; Séd omitto cxcmplorum indicationem» qus cum omnibus piis nota fint,mihi ad com memorandum nonfiintneceflaria.

Poftremó amp;nbsp;hoe decus eloquentie pf^^J‘ puiimamp; neceflariumin omnibus vinsdim-nitùsexcitatis agnofcamus, quód Grzei di-cuntj J'ut'ct.ów Aij-Wl' Miva HOJll/uf, j^ KiUfetWI“^' id eftj poflè noua amp;inauditadiceretantacum perfpicuitate amp;nbsp;Emplicitate , vc appareant communia: 8c contra,res notasamp;vfitata5fem per alia forma verborum ornare, vt videantut noux. Hxc virtus in noftris dodoribuspotif fîmùm lucct a tque confpicitur.

Etenim dogmata arcana amp;nbsp;admiranda, quxlongèpofita funtfiipra Philofbphiamamp; captum numanx racionis,non tam fubtilitef» quam dilucidè explicat, amp;nbsp;formam orationis attem pérantad noftrx métis imbecillitatem quxfulgoremmaicftatis diuinxCuftinere in hac vita nulle modo poteRi

Econtt»

L AE T A R E. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ijr

Econtra vnam amp;nbsp;eandem doArinam de ^egeamp;Euangelio.quaeert: propria horum fcri ptorum (èntentia, tot amp;nbsp;tam variis verbot urn Wminibusillurtrant.vtnouafubinde.amp;nun-quam prius auditadicere videanrur.

DifcrimenLegis amp;Euangeli j,aliâs fiepe w-Petitum,hoc loco pingitur velucin tabellain •Wagine coniugum Abrahæ.

Si qui autem defiderant compofitionem in petiodis iàcris,curiofiùs id faciunt, quam nc-'ïllèeft. Nam coponere amp;nbsp;ftruere verba fic,vt Numérosquoldam efficerent, pauci oratores potuerunt. liberates primusintellexit,etiara ■nfolutaorationcjdum verfum eiftigeret,mo-‘Jum tarnen amp;nbsp;numerum quendam oportere fttuari. A nte hu nc enim,verboru m quafi ftru-âura,amp; quidam ad numerumconclufio nul Zierat. Hancetfi optimus dicendi magifter Cicero non foliiin coniècutus eft, ièd eiuidem 6tiam amplificator fuictamen pauci imitato-ies(quiomni cura amp;nbsp;cogitationc in id incu-igt;uerunt, vc iententix plerunque numerosè wderent) parem collationem amp;nbsp;formamef-ficerepotuerunt. Ac de prima quidem parte, hocelt.de eloquentia icripturs fatis didum di.ièquitur vt doceam,qux fit ratio traâandî allegorias.

Ptimum igitur reprehendenda cd Orige-nisamp; fimilium (cripcorura audacia,quiomgt; nes (èntentias icripturx in allegorias transform arunt. Namhxc vitioiaconfuetudo.ßc hicludusimmoderatus aliegoriarum adducic

K 4,

ei DOMINICA

tönfcientias in dubitationcm de cert!tiding dodrinx, quam confiât diuinitiis traditam tfle Prophetis amp;nbsp;Apoflolis. Vere enim amp;gra-uiterdixitEpiphaniiisinrefutationeEnthii-Eallartim: ‘^AvriaMTfoy'iTa.vrci^Kv'Sn^o)': 0-mne immoderatum eft infuaue, ficut cur-fus immoderatus deflruit naturam. Vtigi-tur natura irt omnibus motibus amp;nbsp;adioni-bus certam moderationcm poftulat ;Ita nos modum quendam adhibeamus in tradandis allegoriis, eafque docendi amp;nbsp;illuftrandi caufa interdum verecundèproponamuSiNamtein peftiuæ allegorix ab arcificibus tradatx arque explicatx plurimum momenti, cùm addo-cendos auditorcs, turn ad delcdandos afferrd Iblent;

Sequamurautem in iis tradandis regulain àliâsfæperepetitam : Si qiiis habet propheti-'am, id eft, donum cnarrandi concionesdj-uinas, is dirigat earn ad certam normam »videlicet ad fidei ÀtAMyiA». Vt enim in portu na uigare triftißimumeft,amp; contra portu fblucn tesfepe naufragium faciunt: ficut Vergilius inducit Æncam agerrimè ferentem amici naufragium,his verbis:

O nimium pelagg amp;nbsp;calo confifi/ereno, Nudiu in ignota PaUnure iacebü arena':

Ita optima amp;nbsp;fimplicißima ratio interpre-tahdi lcriptaPropheticaamp; Apoftolica,debet continere enarrationem intra metas articu-lorum fidei, nee extra has metas quadam te-taeritatc amp;nbsp;ftulu confidentialongiüs euaga-

L AE T A R F. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;15J

fi.Hicenimleuitas, quævt Thucydides air, tontemptrix eft rerum vfitatarum , amp;nbsp;lerua îbCurdarum, multos pemiciofos errores o-mnibus xtâtibus peperit. Quapropter ma-psamusintra metas gt;nbsp;quas Deus ipfè bonis •oterprenbus circumdedit, amp;nbsp;fcripturx enargt; fationern ^ addo amp;nbsp;allegoriarum eruditam ^faâationem advciles côlque prxcipuosdo-’^finx Chriftianx articules accom modernus, ^hacquidem in parte.veinexteris omnibus» ^^uli exemplum imitemur, qui allégorias pfoponit, non dé ceremoniis aut fimilibus '’“gis,lcd eas tranfert ad ornâlldosamp;illuftran ?°5 prçcipuos dodrinx arciculos,quales funt “i loti, de Lege, de d i feri m i ne Légi s amp;nbsp;Eu a n -S^lij. de béneficijs Chrifti, de noua obediétia. ^«domiflalongioreenumerarione.dehocca-Pitequarto ad Galatas breuiter dicam, ComparatPàulus duo teftamétacurti dua-““sconiugibus Abrahx, quarûvnafuitlibe-'âgt;altera feruili conditione. Sicutigitur Agar ^oncubina non venir in focietatem bonorum ^igt;rahx, (èd vnà cum filio domo expulfacft. ^am ferui non manenc in domo herili per-P^tuô, fèd ftatuto quoda tempore eiiciuntur, fton accepta hçredi tare, qux filiorum propria *ft' Sic lex vniuerfâ, hoceft,di(ciplina amp;nbsp;ce-’'sniohix fine Spiritu lande» amp;nbsp;fine agniti-oneMediatoris , non polTunt genus huma-®û oppreffum trifUfsima lèrüitutcpcccati amp;nbsp;hiortis vindicate in veterem libertärem amp;nbsp;di» amp;“iutemlt; IcacnimChriflus inquit lohan. 8,

«♦ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DOMINICA

Qjiî facit peccatum,feruus eft peccati. Quod ft Filius Dei vos Iiberauerit,verè libcri eftis.Ideó lex verè appellatur Teftamentum adferuitu-tem generans ,id eft, non liberans homines à triftißimismalis, quibusoneranfùnt.àpec-catoamp; morte. Imóvt vinum auget calorem in fébricitante,nam fimiliacrelcunt accefsio-nefimiliumqualitatum :ita tantum abeft,Yt lex h«c ingentia mala tollat, vt augeatetiam. magilque exafperetiram.

Acfine lege quidem ignota omnibus hxc lèruituseftelblet. Pofteaquam verb aperta amp;nbsp;patefadaeftlegis horrenda accu(àtio,quæi-pG (pecienos terret, amp;nbsp;mirabiles terrores excitât con(cientis,tüm demùm agnofcimus, nos ede feriios peccati. Non intcHigiturau-tem hxc dodrina ab Epicursis aut hypocri-tis,quipartim fecurè derident indicium Dei, partimfafcinatifuntaliis opinionibus dedi-Iciplina ac ceremoniis, quas iudicant elTe iu-ftitiam legis fatisfacientem •. deniqueignota eft ardentibus ambitione , amp;nbsp;omnibus qui (untebrijvoluptatibus.SedalblaEcclcfiaper-cipitur amp;nbsp;cognoleitur in vera pcenitentia, in inuocatio«eamp; alijs exercitiis fpiritualibus.

Hanciententiam ignotam humanisiudi-eiis luculentifsimc exprefsit Paulus cap 7 ad Roman, cùmait: Ego aliquando finelegevi-uebam. Pofteaquam verb venir lex,mon-ftrans indicium Deiiralcentis hominum pec-catis,ibipeccatura quafia mortuisexcitatum eft,amp;mihi dolores attuli t logé maiores,quàm qui

t AE T A R E. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;iff

quihominum autangelorum eloquentiade-kribi pofsint.

Deinde vt Sara iuxta promißionem ge-nuitIfaac,non (cruum, fêd filiumamp; hxredem domus paterna?j amp;nbsp;omnium facultarum^qux ineafucrunt : ita Ecclefia^nafcitur non qui-demexianguinibus.ncqueexvoluntatecar-nis.nequeexvoluntateviri, fed Deo regene-tinte corda perEuangeliumamp;Spiritum fangum, ficutloh.i amp;nbsp;3 dicitur; Nifiquisrena-tusfuerit ex aqua amp;nbsp;Spiritu fan do ^ non intrabit in regn nm Dei. Item: Dediceis pote-ftatemfilios Dei fieri, his qui credunt innomme eius-

Porrövt filiusa patre accipit iuftam amp;Ig. gitimam hxreditatem ; fic Ecclefia erit focia amp;.h«rcs illius sternx beatitudinis, in qua fiuetur dukißima confuetudine Dei, atque eiufdem iapientia,iußicia, amp;nbsp;vita perpétua. Hac fumma eft allegorix à Paulo propofit«, qua quam pulchrèpingat dikrimen Legis amp;nbsp;Euangelij : Item, veteris amp;nbsp;nouiTeftamenti, Dernini obkurumefTepoteftjprxièrtim con-fideranti hiftorias in Genefi traditas, qua o-muibus piis notx eße debent.

DeßcundoLoco.

Etfi caput 54. Eßix à me quidem non po.' teftexplicari prodignitate: tarnen attingere Volui, vtadolefcentes earn concionem confi-derent, Sc ftatuant, occurrere Prophetam prxci-

lt;56 nbsp;nbsp;nbsp;DOMINICA

pr^cipuis animorum nodrorü cun's Scfolich tudinibus, amp;opponere cófolationes maxime congruences, Impoßibileeftjnonobftupefce-re rationem humanam, fi conférât Ecclefiam ad imperia mundi, aut reliquos hominum coetus, vclut ad Turcicam multi tudinem,flo-rentem opibus,potentia,amp; magnitudinc fuc-celTuum. Cùm enim infinita fit multitudo ho minum aduerßnnum vers dodrinxEuan-gelij,amp;inmundoteneant imperiaimpij: ê-contra exiguafit Ecclefia,amp;(prera argue abie-étainmundo, qualispingitur in imagine cor ruc«j gus Græciseft hypolais,qu3c nomen ha bet, quód humi ad fixa nidificet. Hac fpecie multi offenfi à Deo deficiunt,amp; à vera Ecclefa aberrant, ac difficile eft eludari ex hac tenta* done.

Sed opponi ei oportet cómonefadionem (èu confolacioné ab Elaia traditam: Lxtare ftc nlisjqux non paris,amp;c: quxconfirmat Eccle-Iïam,vcftatuat,fè(alutariterlaboraturamcflc, amp;nbsp;tandem percepturam efte vberem frudum laboris,ideft,confëruationem dodrinxamp;au ditorum.quiinenatrabililxcicia in vita per.

’ petuadonabuntur.

Etfienim magisconfpiciuntur acerrimila bores militix, quos fiiftinuerun t Cyrus, Alexander, Sclpio, C.Cxfar, Augulhis amp;nbsp;Umiles, qui politiasaut conftituerunt, autcoilapfas irerum erexerunt tamé Ecclefiares longèma ioresamp;ftlutares hominum generi cfficitatqj aflèguicur. Namexiguo temporcprofuntla-bores

L AE T A R Ï. or bores Auguniamp; Scipionis, cum politic tan-tiimad tempus manlerinc, (eclxtcrnifrudus Hint docentium,qui colligunt Deo Ecclefi-sni.amp;ornantur ipfi xtemisprxmiis. Nemo Romain (ènatu exiftimabac diu manfuram tffehancdodrinamjquam Paulus circumfe-teliac, fed manent Paulus ipfè,difcipuli.amp;: do-^rinaad omnem xternitatem. Hacigiruc dnlcifsima confblatione nos quoque Culten-t«mus. Non videtur manfurus efle hic flatus Ecclefiarum amp;Ccholarum, qui Dei beneficia 'gt;m conftitutuseft, luce Euangelij reddita, fedmanfurus ert tarnen, ctiamli mundus amp;nbsp;i^bboli aduerfantur, ficut alibi Chriftus in-quit: Porta inferorum non praualebant ad-gt;i«fus Ecclefiam*

Deinde.ciimagn.o(cat Ecckfia , fê Cubic« Ôamefle iftiingenti moliarumnarum propter peccarum , angitur fapenumeró de vo-luritateDei, vtrum ab ipfo inter tot horrenda HgnairaDei.8cinter pœnasquotidianasame turamp;diligatur, an cotra abeodem dderta amp;nbsp;gt;biedafit. Hoccertamen multo diffitiliusell Huperiore.Sed huictriftißima cogirarioni de ïbiedione,opponendacft voxElaiade mile-ricordia.neq; incerta, vteft hominum bene • Uolentia,(èd fixa amp;nbsp;fiabilis,qux nunqiiam a b Ecckfia abaliéatur.His enim verbis Deus iple Ecclcfiam conColatur: Exiguo momento di-fperfite.Ced immenCa mikricordia te rurCus '°*’8'’cgabo,perinde vt ravaj/K, hoc elf, tabula had a nauis in portu coUigi Colent. Item,

Parus

u« nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DOMINICA

Paruo tempore,cum irafeerer, abfeondi faci-em meam, verum Sterna miPericordia veJut ofculans fuauifsime compleäar. Hat dicic Redemptortuui Dominus.

Sicut arcus cœleftis lignum eft, quod mihi in memoriam reuocat fœduscum Noahfa-dum, in quoconftantilsimè alTeueraui, me nullovnquam tempore deinceps terrarnop-prelTurumefleaquisdiluuij.amp;hocfcediispro-bèfixum amp;ftabilitum eft : ita nunc tradotibi promilsionem,iureiurando confirmatam,de liberatione pœnarum.Montes enim commo-uebuntur,amp;colles contremifcent, milèricor-dia autem mea non recedet à te, amp;fœdus pacis mex non mouebitur, dicitMilèratortuus Dominus. Neque enim aliis verbis magni-tudo mifericordix diuinx magis propriède-lcribipoteft,quam quxfunt in iplisProphe-tis-

Tertió cum multos frangat amp;nbsp;debilitet ho ftiumEedefix potentia , affirmât Propheta, inanes amp;irricos fore turn ulcus impiorum,qui Ëccleliam delere ex hominum memoriaco-nantur.Omnevas lèuinftrumentum in per-niciemEcdelix paratum,nihil efficietarque aftequetur, amp;omnemlinguam,qux odiosè tibi repugnar,iudicio tuo condemnabis.Hxc confolatio illuftrior erit repetcnti hiftoriam Ecdelix,inde vlque ab initio mirabiliter Cer* uatxacdefenlx.

Cum in Ægypto edidum à rege propoli-cum efler, vc recens editi foetus necarentur, amp;nbsp;Ægyptij

L AE T A R r.

159

i3ypcu tentarent omnes vias delendi öc prc-''leiidipopuli l(raëlannistons8o:tamenDegt; ^seamgentem mirabiliter (èruauit amp;nbsp;auxit, * défendit poftea in defcrto, item in exilio “ïbylonico. Denique tota hiftoria Eccle-(•ïinde vfque ab initio mundi continet hu-ÿ ^generis exempla plurima, quxoftendunt, ‘''^defiam aftiduè verfiri in periculis, qux hu-Jpïnisconfiliisdilcuti nonpoHunt,amp;tarnen ‘®tuari eam teftatur amp;nbsp;regi diuinims.

Cum igitur omnibus terroribus opponac ^nfolationes dulcifsimas amp;fuauißimas,(ipe '^confideremus, vt nos in his afsiduis pericu %quæconiunâafuntcumEuangelijprofeC. 'one, confirmct,amp; earum cogitatione fidem ®^fiduciam Chrifti in nobis excitemus.

DeferfioLoco.

Sernper in mundo,poft editam promifsio-quot;0111 de ismine , duo coetus hominum fue-font.vnus ver» Ecclefix, qux amplediturdc pfofitetur dodrinam Euangelij à Deotradi-^^w.Stnatiuameius fententiam ininuocati-*00 amp;nbsp;aliis exercitiis pictatis retinet. Alter '®cus,qui veramEcclcfiam amp;nbsp;numero amp;au-^ontate politica vincit,eft hypocritarum,amp;e-^funiiqui fibi titulos Ecdefixfalsöarrogant, pfopter caniales quafdam prxrogatiuas,quas Vno vcrficulo com pleditur Iohannes.

Non ex (anguinibus,ideft,Ecclcfia noge-öeraturpropagatióe carnalijhcut ludxi glon-antur

,/5o nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DOMINICA

antur,fèpopulum Deiefle, ob hanepotifsL niùm catilam.quód lintpofteri Abrahaf. Ne-queex voluntate carnis,ideft,perfucceßio-nem aut cleétionem humanam, quam nunc arrogantiftimèpraeciieât collegia Êpifeopom amp;nbsp;Cardinaliuin. Deinde non fit Ecclefia voluntate carnis. ideft, per imitationem patrum, ficut multi fuperibtiosè imitantes quaf dam ceremonias patrum^lè illorum fimiles cflearbitrantur.

Hic coetus hypocritarum acerrimè odit ac deteftaturEccIefiam,velutpefiemhumanige neris.Cùmçnim Ecclefia reprehendaterrores amp;idolamundi, amp;nbsp;monrtrer veram Religio* nem,hoceft, pietatem Sccultum Deijseger* rimcferunthypocritxhanc cenfiiram,quino luntfibi detrahi opinionem làpîenti«,iufti-tix,amp;aiïarum virtutum.ideó Ecclefiam atro-ci (si mè accu fant amp;execran tur tanquam bofte Dei,amp;eicriminaomniu maximedeteftanda obiiciuntj motx feditionis amp;hxrclèos, amp;nbsp;vo-canteam cum fchifmaticam, tùm hxreticam. Neque verb id faciunt folùm, led infuper ad-duntNeronianam fxuitiam.amp;hominespro-pter piam confeßionem atroeißimis fuppli-ciisafficiunt.

Hoc atroeißimum amp;nbsp;immortale odium, quo Diaboli amp;nbsp;hypocritx perßquuntur Eccle Cam, eâmque funditùs tollere arque delete conâtur, multisdeßriptionibusfignificatum eft.vt Cen. j.Deus ipß tanquam rxcialisaut pr«co indicit bellum «OToi'J^«r inter Ecclefiam * nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;-----amp;Dia-

L ÀE T À R i. SÄl ^Diabolum,cùm ait.Semen mulienscontc-^«caputfcrpentis,amp;fèrpens mordebitcalca-■’eumeius. Hocpræconiuni ih ParadyCo voce ^^siiiiniimerabilibus turn veteribus, tumre-centibus exemplis com probatum eft. Et Paulus infignibus verbis deicribit huius odij a-^'fbitatem.Aitenirn.Apoftolosviderihomi-''ibus xrt9(tf/za1st;^lt;s-if/4’’M*'^‘‘» idcft,pîacula Ituhoftias.quas necelTe fit, è medio tolli ad pbcandàm iram Dei. Et Chriftus inquit- Vc-''gt;ettempüs,quandointerfedôres Apoftolo-fUmjamp;aliorum redè docentium exiftima-Igt;unc, fè AaTf^ai' pra:ftare Deo, hoc cft, cultum ^xceUentcm Scfingularem, quo Deus fuauiß lîniè recreetur amp;afficiatur.

Siquis âutémrequiritjquxcaufàfithuius ■nirtianis amp;àcerbifsimi odij in hypocritisad-uerfus Ecclefiamjnihil eft quod expedire tam licilèpoftimusi Etfienimmultx funtcaufie, qux hypocritas impelluht, vtomnem regni Wconatiim in noftram pernitiern parent at-^uemeditentur: tarnen ex hoc fontepotifsi-miimoriturdifsidium inter Ecclefiam amp;hypocritas,quod de Deo,amp; de vera inuöcatione alias opiniones in animis hypocritxcircum-ferunt,amp; hasreprehendi nolunt: aliam verb dodrinam de his maximis rebus Ecclefia am pleditur amp;nbsp;profitetur.

Eftenim verifsima apud Ciceroncm ami-citizdcftriptio, cum inquit: Amicitiam cfle omnium return diuinarum humanardmqué fumma confenfionem, Cum enimdereligiö-

16» DOMINICA

ne mentes hominum variisamp; diuerfsopinî-onibus imbucx fint,fieri non poteftjVt volun-tatum conlcniïo atque concordia decsteris rebus inter homines retineatur. Tradunte-nimPhydcijafFedluseflemotus in voluntate autcorde, qui ftquunturcogirationem, qu« cùm fallitur, affedtus quoque earn coniitan-tes labijcrrare. ac decipi neceneeR.

IdcoChriftus ante extremum agonemnó fruftraà Deo precatur dodrinxconcordiam amp;{umma confen/ïonem .Oro.inquit,Pater, vt in nobis vnum fint, hoc eft, eandem, non diuerßs fententias ampledantur de veraa-gnitioneamp;verocultu Dei. Vtenim guberna-tor in (peculafedensprofpicit futuras tempe-ftates : ItaChriftus fecum tacitus repcrens, quantisiamindevfqueab initio motibusEc-clefia quaftata fit propter dodrinx corrupte-las ac pericula, quximpendebant, poftentau profpiciens, cótendittotopedorc, ac votaar-dentißimafecit, vtpater xternus óf4Ó»'ii/«»'Ec-clefixconlèruet. Hxc de tertio loco, qui latif-fimè patet,breuiter dida fint.

Fiiiis Epißal^, die 21 Mart^, anno Domini iS.f7,in vrbe Parthenope.

DOMINICA

I V D I C A.

EpiftolaHebr.9.

Ç^Hri^us accedes Ponftfex/uturorum èo»orum,per maitti acperfeóHits taber-uadi--

^ictilHw,non manufaó/um, hoc eß^non hu‘-^‘^firul/ura, neque per /an^uinem hirco'^ ^twac 'uitulorum, /èdper proprium/an^ui-^(»imgre^M efi /ème/in/ànâiaj ^temare-‘^(»gt;tio»e reper/a. NamJiJinguu taurorum é'hircorum amp;nbsp;cinii iuue»ca, a^ergens i»~ ^tmaias, Jàf^^^^cae ad carnésparifcalio.^ ^(»gt;, quamomagisfangu/s Chr/ßi ,quip£r I^intum at er num Jeipfum oètu/it immacu.. | ^^^»m Deo, purgauit con/cienttam ziejiram

*^o)'tuis operihus, ad/êruiendum Deo vi-*‘^^ti^.E( ob id noué Te/iameté conciliator e^^ '’^^»Jorte'intercedente, adredetntionern, ea-^^^ prauari£ationum,quafuerantfubprio-''‘te/lamento, yqui vocatijftsnt,promi/^ione *''^ipiantaternabareditatis.

INiiseft prxcipuus Locus Epiflola ad Hebroos, videlicet, dodrina da Gcerdotio Chriftijde quo icriptuin eft:Tues ficerdos in zternum (ê-'Undum ordinem Melchizedech. Chriftus e-®i«n verè eft (umus facerdos,cui h«c definitio fonuenit: Sacerdos eft perlbna,qux prom i fsi-onem diuinam habet, vtcertö Aatuere pofsit ^èexaudiri,vocaramandatodiuino,vtdoccac Eiiangelium,amp; oret ac facrificet pro aliis. HïcpropriifsimèlacprimiimcópetuntFilio Dei, quia promißionem habet, qua certó feit lèexaudirijiüxtaiUudiHic eft Filius meus di.'

L i

ifli nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DOMINICA

lelt;îluï,quo dcledor. Et i Timoth. 2. Vniis Mediator Dei Schominum, homo Chriftus lefus. Et hic Filius protulit arcanum decre-nim de reconciliatione, exfiniixterniPatris, vtIohann.»dicitur:Vnigenitus Filius quielt in finu Patrisjipfc cnarrauit.Et lohan. «7: Non pro eis tantum oro, fèd pro omnibus, qui credent per verbum eorum in me. EtEfai.yj fcri-ptu m eft: Ipfè peccata multorum tulit, amp;nbsp;pro tranlgreiroribus rogauic. Poftremó amp;nbsp;facri-ficiumpro nobisobtulit,amp;quidemid lachfi-cium nobis applicauit, ficut expreßeinquit lohan. 17. Pro eis egofacrificome,vt ipßfint fancSificati in veritate. Et Match. 20. Filius Dei venir dare animamfuam zuTfOR promul-tis.

Hxcauté applicatio fide apprehendéda efi, vt Aft. 10 dicitur.- Huic omnes Prophets tefti-monium perhibent, remißionem peccato-rum accipere per nomen eiusomnesjquicre-dunt ineum.Hocdiftum poftulat,vtfidcac-cipiant beneficium Chrifti, id eft, ftatuamus verè nobis donari remißionem peccatorum propter huiusMediatorislacrificiumamp;inter-eeßionem.

Multi autem à nobis quxrere (ólent,non a-liqua curiofitatc.fed vera pietate addufti.qu« cauft Chriftum impulerit, vt pœnas, mortem, acfiipplicia perferret? Nobis in Eedefia non difficilisj neque obfcura relponfio eft.

Narrant Regem Hilpanicû Alphonfum,V-Ctato more Principum Jùo quodam fÿmbolo dele-

({

I V D I C A. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;I6J

Wedatumefle. Paßimenim pinxitPcIIica-flum fodientem roftro pectus,amp;e]icien cc ßn-guinead puilos palcendos.Huic pédurçaddi-’Jit Epigramma: Pro lege amp;nbsp;pro grege jigniti-Wns Pnncipem omnia periculaadiré debere, ^teligionisornandxcauii, amp;:propopulide-fenfione. Huiushoneftißimi verficuli exemplum maxime in Chrifto conlpedum ell.

Cùm enim nollct Deustotum genus ha-manum perire,amp; ramen iullitia Dei com pen-Etionem amp;nbsp;pœnam pro peccatis poftularct: Films faduseftdeprecator,amp;pœnamac hor-fsndam iram Dei in lèlè deriuauic, vt nobis Fiter placaretur.

Fuitigicurcaußimpulßua paßionisChri-Hilexjquscßxccrnaamp;immota régula iurti-tuinmencediuina, obligans omnescreatu-tisrationalesvclad obedientiam, veladpœ-'’im.Cùmaucem nulla creatura magnitudi-•'em iræ Dei amp;nbsp;horribilium pœnarum perfer-reacfiiftinerc polTec, arcano confilio «terni FitrisjPilij amp;nbsp;Spiritus fandi decretum eft, vt lgt;ic Filius pro nobis vidimafieret.vtiuftaira öd placata, genushumanum rurlümingra- ’ tiamrecipcretur.

Finalis caufa pafsionis fuit. vt magnæ parti generis humani iuftitia amp;nbsp;gloria «terna red lt;leretur,amp;Deushaberet xternam Ecclefiam, à qua agnoßereturamp;celcbraretur,vtPralmus 2idicit:Apudtelausmea. In Ecclefia magna confitebortibi, vota mea reddam inconipc.

166 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DOMINICA

dutimentium eum. Hxcauße fern per cogi-tentur, quoties de paftioneamp; facrificio Filij Dei difTeritur.

Pinu Epißohe, die a Aprils, anno Chrißt I f-f 7»

DOMINICA PAL

MA R V M.

Epiftola Philip. 2.

T Sajfe^ueß/in vobiff^uifuit c^in Chrißo leJitr^Hicùfn eß/et tn for ma Dei,nen rapt-ft am arbitrai as efi, vt efoei aqua tu Deo foeJ fèmetipfom i/ta»iuit, for ma foraifiimta ,tn fmilttuditJe hominum confiitututf^^f^uta reperius vt homo, humitiauit f metipfimt» foetusobeoliens 'vfque aet mortem, mortem auter» cruds. ,^apropter (ß^ Deusil/umin Jummam exeulttfubtimitatem, acelonauit t/ie »omen,quod e/ifoper or/3ue»omea, ^tin , nomine tefo omnegenufofoedat, cæte/ttum amp;nbsp;terrefor/um (^ tnfernorum, omntjque lm p^ua conf teat ur, quod Dominusfit iefas Cbd f/usadp/ortam Dei Pat ris.

»^Tgt;^^lt;gt;gt; O N C I O '!rn(euvtTiiiii eft , iu S^* Paulus püs omnibus hortator Bgt;^^^ ^^’''^ ebrifti humilitatem fibiad imitandum proponant. EtC enim multi

Wultafuntargumcnta, ejux nos mouerede-*gt;enc,vthancvirtutem, qnx vocatur humili-tis.amemusamp;colamus: tarnen longeomni-lgt;us prxRatjChriftiliberatoris noftri exem-plurn,qnodhïc aperte amp;luculentèaPauloex-pofitum eft. Sed quonSam in Grxca leéiione *liqus particulxoccurrunt,quarum ignora-tioerrores amp;qnafinoétemquandam imperi-tisoffundit, antequadere dicereinftituo, de ''erdonepaucadicani.nóquód inihi potior fit (’ocquidem temporerefutatio ineruditorum ’fiterprecuin, led vt natiua vocum fignificati-®ne monfirata, Paulins concioni aliquid lu-•^isaddatur.

®^Z ^'^i*yi*^lt;' »yriretTO ra SvM ^iTH ^iffi) id eft« ”011 rapuitxqiialicatem Dei. Sspè enimin Ct^ca lingua dus voces ita iunguntur, vtal-tsfatantiim reddenda fit arque exprimenda. Sic Ptolomxus lib. i de iudiciis Aftrologiciï lias formas verborum libcnter vfurpat ; ‘toim-^ IJ.iTäß^i'iVt'raieiäaj. Có.lt;rtv, pro tranfircamp; ap-pa^'ére. Thucyd.lib. ^.r^op^ßiKtS'ttf Kip-CnAov «t-’^'^Z'*’°''“®'‘*''^^“*'gt;^ *’*^'^*’ M*''^ (tvJ'fttToJ'rt.ixf'O’tf.-yl^ ■aaiuffiijun/;^. id eft, Strombilides occupa-i^Lampfàco.quod non erat munitum,rapui£ ''ïla amp;mancipia. Hanc Grscs lingux con-luetudinem Paulus imitatuscft,acdixit,«j'4. »■i£lt;3az afT£t^(y.oi/,pro rapere.

Deinde oratio infinitiua , ro Snu iffa-^i^t conuerti debetin nomen.vt fxpè fitapud Gr« ^osgt;prslcrtimquandoarticiilu6 neutri genc-fis przponitur.Eft igitur fimpliciCsima amp;nbsp;pla-

L 4*

ï6î DOMINICA

pifsimi verfio huius loci.-Non rapuitacqualk taté id eft.nonexeruitfuasvires, nonviuseft (iia potentia contra vocacionem,(cdz0^®-in Chri do requieuic.vc natura humana crucifigi amp;mori pollet.

)^^riiJitt,Ti iuff^Hf àfîrèfav^, id eftjaffedu inuentus eft vt homo. Etfi enim ^»uLo. proprie fgnificat geftum : tarnen eadevoxidem alibi prx le fertj quod afFedus, qui reueraquafigc-ftusquidan^ cordis eft. Inhacipfa fignificati-one legiturapiid Paulum i Corinth. /.■ tasÂ-^H gt;3 T« ^»fjia. MO'f/.H TiTgt;Sf ideft, affedus huius munditranftt. Taxatenim ■rMmiti{ip-‘i''rO’^ mukiplicescorruptelas,quxin contradibus à Deo ordinatis hominum malitia mifeeti for Icnt.HosalFedus ait interituros elfe.

Qins autem poteft magnitudinem huius didi enarrare.quod fubiicit le Filius Dei tan-quam reum tantarum turpitudinum, quibus le turpifsimi idolorum cultures,parricidx, amp;nbsp;alij flagitioli homines polluerunt, lacuit e-nim Chriftus coram aeterno Patre poftratus,i-ram lüftincns.quafiiple le meis,tuis,amp; omnium hominum peccatis contaminaßet. Hxc non eft Rhetorica amp;inanis amplificatio,lèd verèfuit talis dolor Chrifti deriuantis infei-pm Dei, ac ft ipfeadmifilTct noftra delida.

Hanc humilitatem, cùm Filius Dei prxfti-terit,cùm noftra probra, amp;noftram deformi-tatem in lè deriuârit,pudeat nos noftrx fuper-bix,arrogantix, amp;nbsp;yanitatis, quód nolumus çxiguam iaduram noftrx opinionis pari, led çrferimu§

P A L M A R V M nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lég

ffferimus nos,qiiafiverticecoelum tangentes, ^Mandimur ipfi nobis, quafi anteceUamus Omnibus (apientia.

Vt igitur Rex Aflyrius, teftc Herodoto, lgt;unc verficulum infculpi iußit HatuZ) quxi-Pfipoft mortem ereéiaeft; «f è/xi ófêap «va-eß«? ‘r®. id eft, meo exemplo commonefaftusdi-*te iuftitiam : Ita Chriftus vcrè amp;nbsp;fine firn ula-fione de (è prédicat : Di (ci te à me, quia mitis filin, 8c humilis corde, Si c,

Finis Epi/lolarum ab Aduentu vfguead Pa-feha, in vrbe Panbenept,! f4^^.

IN FESTO PASCH A T i s.

Epiftolai Corinth, ç.

pÂ4?w : Expurgate itaque vêtusfirmen^ tum,vtßtis nouaconJJ/erßo ,/tcut ejfâin~ f^tmentatt. ?^m (^ Pafeba noPirumpro ^^bùimmolatusePi Chrißus. Itaque/è^um ((kbremus no» t» fermento vetert, »ec i» fitwento malitiit nbsp;nbsp;verßstüjfe^i» azyntut

ßneeritat/s (^ ver it at it.

LOCI PRAECIPVI TRES,

?! Df peccaft originis reprimendo atque extin, attends.

170 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;I N F E S T O

Jf.' Detj/poPafihatit.

lit. De uouaobedientiiH.

DeprimoLoco.

STlîPaulus in hoc capitc differit de lurifdidionc , qua contumaces amp;nbsp;polluci manifeftis fteletibus ex Ec-cleha ciiciendi func.- tarnen nos in hac enarratione regulam Ciceronis leque-mur,qiiiinübrisdeoratore ficinquit;Orna-tirsimxfuntorationes ex , qux laulsimè va-gantur,amp;a priuata amp;nbsp;fingulari contróuetfia léad vniuerfi generis vim explicandamcon-ferunt amp;nbsp;conuertunt,vtij,quiaudiunt,natura degenere amp;nbsp;vniuerfa re cognita.de iïiigu-lis rebus ftatuere poftint. Hanc ad confuccu-dinem exercitationis vosadolcfcentesefthor tatus Antoniusatque in minutisangufthque concertationibus ad omnem vitam varieta-témq; diflerendi traducendos putauit. Qua-redefermento in gencre dicemus , amp;hanc concionemtransferemus ad malum originis reprimendumatqueextirpandum.

Et primiim obferueturgrxca vox ^/^zH.quz dicitur.ö/OT TS^«r,ideftjàteruendo. Ea enim viseftatque natura fermenti ,vcpartes malTz frumentarixnoncupuletfbliim,(èdeciainflec atq;excicet, neevnquam coquieicereteiïnat, fedinftarvén eas agitec.HxcimagovenulIifsi mè pingit natura peccati originalis.Etfienim hxcintirma natura homiqurn vteunque re-gitadiones ad vitam ciuilcm pertinentes, amp;nbsp;mem-

P A s C H A T I s. 17» Riembrainofficiocontinet; tarnen vt Vergi-liusdeÆneainquit.Spem vukufimulatjprc-micalto corde doJorem; Ica nos quoque dilci-plinam prenantes aCsiduècircuniferimus nature praui tarem amp;nbsp;mali tia m. Nam mentes deDeoprauèfénriunt. Alijenim indicant ni. Hlomninocfle Deum, amp;hoceflenomenfo-bminane, totâmqucdc diisimmortalibus opinionemfidam elle abhominibusßpien-tibus,Reip.caufaj vt quos ratio non pofier,eos ïdofficium religio duceret.

Alij etn conuincuntur legibus motuum tœlellium ^ aliis tcflimoniis, vthuncmun-dum ab aterna mente opifice conditum elle ûtericogantur: Tarnen illiipiî, cùni return liiimanarumconfufionesintuenturjtùm ne-gligifèacdeleti in magnis srrumnis vident, «xperiuntur aHenfîonem illam omncmela-l»i,8cquafilumen quoddam denfißima cali-gineinuolutum tandem penitùsextingui.

Suntautem alij, amp;nbsp;hi quidem magni at-•^uenobiles, qui etfi mentem à vulgi opinio-’’ibusabducunt, nec ftatuis diuiniratem tri-buiintjfed Gpientißima ratione Deumqus-runt, ac definiput elïe mentem xternam,cau-ûm boni in natura : tarnen à Deo aberrant. Opid ira? inquietaliquis. Quam requins de-ftriptionem magis propriam? Afientior de na turaDeierudiiècogitatamene liane Platonis defillicionem.fedde eflentia diflinéla tribus Perronis, amp;nbsp;de voluntate Dei amp;nbsp;dubitat Platô ’p(è,amp;rclinqüitindubicationcaUos;^H/ZÂ^tti-

I/X I N F E S T O

nîvnf è» XÓ5, ^ » vt ipfius verbo vtar. N ce Plato, nee Mahomeces nouit,an reeipiat ac exaudiat Deus indignos,amp;cur reeipiat. Conftatigitur, mentem non illuftratam Spiritu (anótoim-pedirimukis tetris erroribus ac dubitacioni-bus, quó minus Deum ita, vei deberet, agno* kat.

Yeniamus nunc ad hominum voluntates, qux exeuflb redore Deo ludunt (ècurè, amp;nbsp;fre-nos cæcis ac temerariis cupiditatibus laxaiit. fremunt aduerfus Deum in calatnitacibus, denique circumferunt contemptum iudicij diiiini, amorem (ui, ambitionem, ftudium premendi imbecilliores, fiduciam fux poten-tix, odium verx dodrinx, amp;nbsp;alios vitio(cisamp; furentesmotus. Hxcmalafxpe defcribuntur non (bliim à Prophetis amp;nbsp;Apoftolis, fed etiam à lapientibus Ethnicis , vt Efa. 5p deimpiis dicitur: Viam pacis non nouerunt j non dl timor Oei ante oculos eorum. Et Cyclops, qui eft imago cœtus impiorum, apud Euripidem inquit: Non vlla expaueko numinacœli-tura,fedvidimasvni deorum maximoven, triofferojdeos ignoro exteros.

Sed tanta eft huius mali magnitudo,vte-am nulla vox angclorum amp;nbsp;hominum fan's dderibere poftit. Accedo igiturad cordis mul tiplicem«TÄ^/ÄFj quam neiplam quidem in-umbrare luis verbis, ne dum figurarequeam, aut explicate oratione. Qiiod enim fretum tot motus, tantas, tam varias habet agitatio-nes ftuduum , quantas perturbationesamp;x-

F A S C H A T 1 Î. «7» Rus inordinatos habet cordis human! fer-•Uentatio ? Eth enim affcAus per fe amp;fuogelere res bon» (ünt : tarnen hxc ingens con-fiiüo amp;nbsp;perturbatio motuum cordis nó à Deo, lid aliunde orta amp;nbsp;profeda eft, videlicet à pcc-':«o,quód fimulatque in lucem editiatque lufcepci fumus, cotinuó nobifcum velut figna flatus circumferimus.

Nam motus cordis fine vl!a exceptione régi debebant luce diuina, qux montrât, quo ordine res expetends fint. Vult Deus amari libolem, fed ita, vt cultus prims tabiils huic *uiorianteferatur,ficutprçcipitChriftus:Qiii *uiat pattern aut matrem plus quam me, non ®ftmedignus. Vult DeusJstari nos prsfentia ’tquevfu return corporalium, quasconceflu ^beneficioipfiuspolsidemus ,(ed ea legeat-3ueconditionc,vt Istitia noftra primùm in 'pfo tanquam in autore amp;nbsp;fonte bonitatis ac-Huiefcat. Sedhic ordo nunc aut omninb, aut '’’agna ex parte inuerfus atque conturbatus •ft* Corda magis Istatur pofiefsione opum amp;nbsp;\olupcatum,quam Deifauore amp;nbsp;bcneuolen-da. Àrdentiùs diligituf coniunx quam Deus, ficucadolcfcensille apud PlautMm ait:Malo •Ueiftamulieramet.quamDij.

Nullum ptsterea triftius rrtonftrum/nec 6uior vUa peftis Stygiis left extulit vndis, quam immanis vindids cupiditas, qus fspè inipellit homines.vtdilcordias cxcitentper-niciofas fibi amp;nbsp;aliis. Vt Coriolanus irritatus miufia condemnatione bellum partis intu-

«7 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DOMINICA

Jit. Nam difficile eft irato amp;nbsp;ardenti cupidita-« tevindi(3x,cohibereie, quo minus extra metaserumpat, vtvenfsimedixit Pindarus: ira etiam fapienres turbat,vc peccent. Et luuena-lis Satyraij. Atvindida bonumvitaiucun-dius ipla.

Hxcexcmpla lans déclarât,qualis amp;nbsp;quanta fitai.Ta^la, motuum cordis humani. Siccot libidinibusinflammatum omnia rabidèap-petitcuminexplebili cupiditate,quóqueat-fluentiùs volupcatcs vndique haurit, eögra-uiùs ardentiüfquefitic.

Speroexhisqua: dixi, nonefle obfcurum» quidPaulus vocetvetus fermencum, videlicet maflam peccati , quam à parentibus primiï tanquam iuftam amp;nbsp;legitimam hxreditatem acceplmus;amp;hxcquidem mafia nunquamo-ciolanguet.fèdalsiduè gignit venenatasdu-bitationes de Deo.de prouidentiajde vera do-drina, quxvoluntatem Dei nobis patefacit, deniqueciet innumerabiles procellasin vo-luntateamp; corde,vt verbi caufä. fècuritateni prophanam,diffidennam,impatiennamamp;c.

Hanc tantam malorum fègetem PaulusV-na appeUatione ferm éti com plexus eft, cum-que iuberexpurgari earn acque exterminari, idem omninö prxcipit, quod alibi dicifSia-dioncs camis, id eft reliquias veteris fermen-tijharrentes in hac natura hominum vniuer-fa , amp;nbsp;fingulis eiuspartibus, mortificabitis fpiritu, id eft, veris, non fimulatis motibus Spiritus landi, cuiufmodi funt, verapœni-tenti?«

P A S C H A T I S.

»7#

tentia,fidcs,inuocatio,toJerantiai'n afflidio-nibusj viuecis,hoccft, retinebitisbeneuolen-tiam Dei,amp; poflefsionem permanentium bonorum , Spiritum (ànclum, amp;nbsp;vitam æter-nam,

Siibiicicc autctn aliquis ; Nihil opus eft tali purgatione,cùm Paulus difènè affirmée, nos effe S^vum. Eftenim nota omnibus fententia Hippocratis:Corporamûda,quç nihil habenc fcrclium,non indigere purgatione. Et Chri-ftusinquitlohan. 13. Qui lotus eft, nonindi-gtt vclauetur.

Nonoblcura eft, nequedifficilisad explî-Wndum hxc obiedio, fi doftrinam prædica-'nentorum animo repetamus.amp; principalem *îgnificationem vocabulorum confideremus. ^arn verbâ,vt Dialedici tradunt.collocantur ■nprædicamentis, amp;quafîin elafles fiias di-

'•onem.

Sciantigiturftudiofi.vocabulum fermenti quot;ihacoratione.cùm Paulusait: Expurgate ^'iKtuiif^if/.luu, referendum eflè ad fecundam Snalitansfpeciem ,quxCrxcibdicitur ÿi/trixi» ^i^tAiAitt, Significatenim morbum originis, ^fiuelus quos arbor vinofagignir.

Nec fieri potcft,vt ante obitum ,fuprcmi-'Juefunera vitx funditùsexhacmifèraamp; mot ^aü natura deleatur radix peccati,quç taméiii ‘I'5sfitjgulosinagismagiiqj attenuari debet«, Quod verb difertè inquit, nos elfe ä^u/aBf^id ïltexpertes fermenti, id principalitcr ac pro-priè

l7« nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;IN FESTO

prie de relatione, hoc eft, deimputatione di-ui na intelligas, qua Deus propter Filium nos recipit,amp; mundos pronunciac, perindeaeft legeintegram amp;perfedam obedientiamprx fticiffemusi

Hiccogitetpia mens,quanta visHtamoris diiiinierganos,qu0d recipit non modo per-fonam noftram horribiliterpollutamamp;ream, fed inf.iperobedientiam noftram, quanquam mancalit amp;nbsp;imperfecta,iudicioacteftimonio ftin coinprobat, amp;honeftiftimumdeeaprx-conium facit,vocanscamfacrificium,aiij//jt!lt;« ÀsiTfHÄVjalihque ampliisimis ritulis ornans.

Puftremoficut ahis Üpe horcator fui ftu* diofis vers dodrinx Euangelij ; Ita adhuc lt;ijm,,vt in bonis artibus multumoperx ftu-diique ponant, prsfèrtimeùm res ipfaoften-dat, fenpta Prophetica amp;nbsp;A poftolica fine mul tiplici eruditione amp;nbsp;magna varietateartiurri enarrari non poire,vt verbi cauü, huneverfi-cukim; Expurgatevetiisfermentum.vtfitis nouaconfperfio,ficut eftis ä^vuor, nullus in-terp res luculentèenarrarepoteft fine cogniti-one Grsce lingus , qus monftrat originein vocabulorum , amp;fineDialedicaconiundi cum diftributione potentiarum anims. A-mentigitur amp;colant ftudiofibonas artes. amp;nbsp;haslinguas, in quibus Deus oracula fua nobis tradidit. Imö qus funtvelutfafciols illx,quibus Chriftus inuolutus eft.

Hanecommonefadionem adieci, quiaö-mnes

P A S C H A T Ï S. 177 innés in hoc genere adhortationes prodefle luuenibusintelligo.

Deßeundo Loco.

. Multi nos monet ritus veteris Pafchatis; Vtenim in primo Pafchate Deus tranfiens per Ægyptumjinterfecitomnesprimogenitosjamp; horribilem irarn aduerfus peccata declarauit, «outra feruauit Ifraëlitas , quorum portes e-fäntconfperfi (anguine agni:ita omnibusx-tïtibusDeus tranlït per mundum,coliigcns übi «ternam Ecclefiam ex genere humano, amp;hiiicparcit, quiatindaert ftngumeFilij Dei, quem voluit erte/zîa-iTàü JU tKiTiu/.iyif^it. iï*,deletisinterim amp;nbsp;milërabiliter oppreisis pmnibusimpiis.qui pertinaciter defendunt ilt;iola,amp; cxdibus iniurtis grartantur, denique libidinibus ftfê polluunt,qua tam tetrx funt, Vteas fugiat amp;nbsp;reformidet oratio. Sed tota i'afchatis allegoria aliâs copiofius enarrata «ft.

De tertio Loco.

Celebremus fertum in azymis rtneeritatis amp;veritatis. Veritatemopponit mendaeüs amp;nbsp;faills opinionibus, amp;vocat veritatem vers do rtrinade Deo agnitiönem amp;nbsp;confefsionem, «A/xpjvHto'j id ert.candorem opponit hypocri. fi.falli inuocationi,lïne timore,fide,conrtan-tia, amp;nbsp;vocat linceritatem non fucatas virtu-tcs,timorem,fidem, inuocationem, conlUn-

/7S nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DOMINICA

tiamfideï. Hïcetiam AntithefisconEderetur. Iniuftidxapud Grxcos duogeneraRmt r v-num appellantKetx/ac, qiiç nó multum differt abomifsione.Talisx£tx4«tftiicinPnnc)peHo-nono,qui Rauenns delcdit, necopemtulit Romspericlitanti.CuicHmnuHciatumefTef, Romam perditam clVejCrediditillede pugm-ci Gallo, cui nomen erat Romx, fignificatum effe , admiratdlque vehementer, tam fubito pcriiiïe eurn, qui cum Paulo ante feRiuifsimè luférat. Adeó fbcordisingenij Princeps,nec quidquam paterns auitxque virtutis refc-rens.

Alterum genusà/'/x/rtf Crscivocant lt;«»* f(«i',idcll,iniuriam,quxnocendi caufade in-duUria infertur. Tales -jyopHfc/ funt omnes Tyranni , qui amp;nbsp;ftudium habent malefa-ciendi.amp;plerunque malèfaciunt,etfi inrer-dumaliquidboni faciunt.HiaPaulotnüilsi-ma appellationedefcnbuntur, cùm vocat eos vafairsjideft,organa exitialia multisgenti-busjamp; vniuer(x hominum focietati.

Paußnias honeftißimam laudem tribuit Themiftocli, Arididi, Cimoni,Cononi amp;nbsp;ali-isquibusdam,qui de patria prxclarè meriti funt. At Periclem, Alcybiadem, Niciam amp;cx-teros,qui in belloPeloponnefiaco fuerunt,vocat fine exceptione àyrôy^fof ly Ko.TH'TronlçA! 7t!fi^a.^lt;if, id eft, parricidas amp;: euerfores pa-tris. Quid autem triftius cogitari poteft, quam hominem efte peftem aliorum ,prsfer-Wmpatrisamp; EccIefis?Sanèbuichomini non nafci

F A S C H A T I S. iy§ haicioptimum eflct,proximumaiitéqnam-^ primùm mon. Aduerfus hoctantum mahim afsiduèpetamusàDeo, vtnos faciatvafàmi-fericodix.non vaß irx, quorum curfus infelix noceat magnx parti generis humani,arque i-taprecemurrGreiTusmeosdirige.nedomine-turmihiomnisiniquitas.

tuns Epi^oU, Anna Christ i ^ 473die 26 Aprilis,in vrbe niera, in Collegia honcfiißttno, quod à Saxonumgente nomenaccepit.

DOMINICA QJ- A-SIMODO GENITL

Epiftola I Iohané5lt;

^ïW//^ quod fiat/ifn eH ex Deo , vi»c(t ^munduf»: dr b^tce/i 'vilforia, qua via-(itmu»dum,^des veßra. ^ü efi quivi/i. dt mu»du,»ißqui credit quodleßa eßpihui Igt;ei? Hic eif^qui vemtper aqua ßnguir/ e, kßu Chrißtts.-Kon peraquaßalumßdpera. quam ^Jaftgatttem, Eißintuie^iqui teßh ficatur,quoniamßirittti eß veritas, ^otgt;i^ umtresß»t,qut teßimonium da»t in ca/oi Pater, f'erbum dp Spiritus/anePus, dr bi tres vnum funt. Et tresßnt qui teßimoniu dauf Mterra,ßiritus, 0'aqua,drfiKguis, d^bt très vttumß/jt. Si tßtmomum bortJiKutfi

M i

ïJ» DOMINICA

accipimui, feßimanhirM Dei maius^: qu9^ Ktam hoc e^ teßimo/Jiam Dei, quo teJiijfca-tus eß de FiiioJuo. ^ui credit i» Fdium Dei, habet teßimomum inßi/gt;/o.

Ç^s^^A Æpèiam di(îlum eft,triaefle officia boniinterpretis,enarrantis fcriptu-ramàDeo rraditam per Prophetas amp;Aportolos. Primum officium eft Crâmàncum, id eft, verborû amp;nbsp;totius oratio-nis,qua Propheteamp;Apoftoli vtuntur,germa-na amp;nbsp;fimplex dedaratio. Cùm enim verba re-rum notxfinr, fieri non poteft, vtnatiuaftn-tentia optimarum return retineatur.nifihsc Grammatica amp;nbsp;puerihs diligentia adhibea-turinexponendo genere (èrmonis. Verifsi-mum enim illudefti quod Ariftotelesinqnit: Hos qui vires vocum non tenent, perinde de-cipi. vtfallunturin computando impetiti A-mhmet ices.

Secundum officium boni interpretis eft Dialedicum ideft,monftrare imperitisordi-nemfententiarumin concionibus Propheti-cis amp;nbsp;Apoftolicis, atque oftendereconfilium, quid,curdicatur,ex quibus foncibus fingulx partes manent , ad quem finem referends ünr. Nam hxccommonefadio longe plus conducitad veram fcripturx intelligentiam, quam moles commérariorumimmemfx,in quibus Ta-arafSfj/ÂTœf i^yav TÄeia) yiyvircu,

Tercium munus eft,Yt fit teftis vers lenten-tic

Q^VASIMODO GENITI. lüi tixacceptxaChrifto.amp;perApoftoIos ad nos Vlq; propagarx. Summe etiam Üudio curaq; refuretomnescorruptelasjqux transformant' Euangelium in Legern aucPhilolophicasopi nioues. De hoc poltremo muncre Chriftus inquit lohan. «5. Vos redes mei eritis.Er Paulus in Epifeopo vrrunq ue req uirit ; ir* Lrarof jïjTOVf ivTtKfyiifTa.{ i^iy^eiv.

Erdautem multi nosexagitant,acfiiperbè dérident,quod in Pauli amp;aliorun* (criptorum enarratioue nihil nih Crammaticam opcram præftare videmur: ramen certo nobisperlua-deamus,vtiliorem elfeEcdefixDei magifque Elutarem hanc qualemcunquc diligentiam «narrandi vocabula amp;nbsp;phrales, quam longas amp;nbsp;nugaces declamationes de chons angclq-ïum,deque aliis rebus fi Ais amp;nbsp;comniçntitiis, SUïsllulti quidam nouitatis affeAatores impie mirantur. Demusfanihoc aduerfiiriis, Vtmirificam volupratem exhis lufibus ingc-dorumcapiant,amp;verèfïnt.iuxta Cleonis lèn rentiam,iiTiïÓ55su tuv eia^iTriv,!^ SuMi rSv tcTo-ideft,contemptorcs return vlîtatarum,amp; feruiabfurdarum ;Nos contra vel ut infantes amp;laAentesGrammaticorummunereamp;offi-cio fungamur, iicc dubitemus, hunc laborem ßoftrum, quanquam puerilis amp;nbsp;pene ridicu-lusvideatur,tarnenEcclehx Dei profuturum elle j ficut Paulus conftantifsimè afleuerat

* Corinth. 15^. nóv^ ü/Jt-Zv sx ä A Jtsvor èf nv^irf’ •

Hxc ideó prxfatus fum,vtIeAor inteUigat, quid cxnoUracommentatione in caput j £-

M 5

Hz nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DOMINICA

piftolx Iohannis expedare debeat. Nam amp;nbsp;phrafin Apoftoli dedarabimus, q ux dißimi-liseft orationiPauli, amp;nbsp;ordinem fentemia-rumindicabimus. Denique prudenter huic commentationi intertexemus refutationes falfarumopinionum,qux luceni hisfenten-tiis eripiunt, amp;quafi noétem quandamof« fundunt.

O^ffiis qui cretJifJeßm e/fe Chn^uw, ua/uid/ex Deo.

Prima fêntentia docet nos de re omnium maximaamp;fakiberrima. Omnesenim anxiè quxrunt,qux res nobis in patriam, è qua pulk fümus jpatefaciat adicum,qux pacem nobis cum Deo concilier, qux nos exinimicisami-cos, ex alienis filios Dei charißimosfaciar. Iohannes vno verfu totnm locum conficit: Omnis qui credit Ie him efle Chriftum, natus elt exDeo.Docet enim,Ecclefiam non propa-gari carnali generatione,nec fuceeßione, qux ßtpereledionem,vt cum collegia eligunt E-\ pifcopos, nee per imitationem humanam, vtctimhypocritximitantur ritus piorum.Sed homines fieri membra Eedefix, amp;(bciosxtet nx beatitudinis, Deo régénérante corda per Euangeliumamp; Spiritum fandum. Sicalibi inquit: Qui nó ex ßnguinibusj nequeex vo-luntate carnis,neque ex voluntate viri, fid ex Deo nati funt. Item ; Nifi quis renatus fuerit ex aqua amp;nbsp;fpiritu, non intrabit in regnum tcejonim,

Hane

QUASIMODO CENITI iSj Hanedodrinam necefle eft aftidne propo-“J amp;nbsp;inculcari, parti m ad refutandos Pharifae-os.amp; alias humanas perluaftones.quxlonge äbreipG diftantatq; à veritate,partim ad nos •pfoserudiendos amp;conftrmandosdehaclen-lentiajqux eft propria amp;nbsp;prxcipu^Euangelij, Videlicet non aliter confequi homines à Deo remifsionem peccatorum , coniundtam do-natione SpiritusSanfti amp;;vitæperpétua:, nift fgt;acip{afide,ideft,fiduciapromiirxmi(ericor-dixpropter Chri{iump.i3-ÎTiu}iyt)iiTÙu,!y â^t-’fsagracis. Agnofeis igiturfummam Euan-gelijerudicifsimècomprchenfam elle hac bre-uioratiuncula : Omnis, qui crédit lefumelTe Chriftum,natuseftexDco. Sic amp;nbsp;alibi dieu tut : Hxc lcripta funt vt credatis leftim elfe Chriftum Filium Dei, vteredentesvitamha» lgt;eatisin nomine eins.

Own à qui Pat rem e/i/igit, hau^i^ubiè (^ tÜ/tm amat, qui ex eoe/em fa-tregemt»! ePi.

Secunda propofitio concionatur de dilsr ftione Dei amp;nbsp;proximi, qua:fidem neceffarib ^èquitur. Nam donec més fugit Deum.nô po-teft hoc decus in corde lucerc. Portquam verb corftatuit, placatum effe xternû pattern per hiincFilium,quem mißt in terram,amp;propter hune Pontifieem exaudiri iniiocantes,iuuari, amp;donari inenarrabili Içtitiàin vita perpétua. Hac hducia corinfiammatur , amp;concipita-niorem Dei amp;nbsp;proximi. Veriftimum eft enim

M 4.

,84 DOMINICA

illud.quod vulgo dicitur: Amoramoreemi? tur: vel, vc ameris,amabilis efto. Cum igituf immenQ vis fit patarniilliusamoris,quo Deus nos miferos amp;nbsp;multiplicitercontaminatos compledticunneceire eft in nobis inchoari mu tuum amorçm, refpondétem aliqua ex parte huiccœlefti amp;diuinxerga genus humanum çharitati.

Huicautem dileAioni, qux ad Deum rc-fertur,cognatacft,velponus adiunôlai/Asçcf-T/i'aergafratres. Etenim, fi memorixprodi-tumeftjPub. Scipionem,cuiavirtute Africa-no cognomen fuit, tanto amore ergafratrem L/Scipioncm fuifte, vteumin contentione honoris coniundißimo homini, Lxlioprx-tuIerit.(Cum enim ambo jfrateramp;Lçliuspro-uinciam Afianam decerni fibi peterentgt;P. S cipio affirm auir, le legatum fore fratris j fi ad eum fummabelligerendi contra opulcntifsi-mumAfix regem Antiochum deferretur) quo tandem animo nos efle debemus erga eos, quosvnus atqueidem patergenuir,amp;nobis fènfiim fratemi amoriserga omnesChriftia-nosindidit? Hoc cùmitafit, pcrlpicuum debet efle, lohannem optime pulcherriméque complexum efle fummam dodrinx Chriftia-nx,quxduabus rebus continetur, fideamp;dile-âionc, vt alibi dicitur: Milita bonam militi-arn,Habens fidem amp;bonam confcientiam.Et, diledio ex corde puro,amp;conlcicntia bona, amp;nbsp;fide non fida.

His autem probe ftabilitis amp;nbsp;fixisjllud ex-

QVASIMODO GENITI. j«j ^utiendum eft,vtfciatur,quid fit diledio, nc fsHn q uatur al iq uid vel fufpicionis, vel erroris 'n verbo. Diledionem Iohannes definit in 'EpiHolacap. j.Hæc eft dilcdioDei, feruare quot;’ïiidacaeius cumquadam Ixticia, quxori-quot;irexagnitioncmifericordix, beneficioruni, ^prxlentix Dei,curantis amp;nbsp;recipientisnos pfopterFilium. Propter hunc Iohannis lo-fcholafticj dodorcs dediledione,vt phi-lofcphi de juftitia vniuerfali^locnnfunt.Sed ^«iuftitia diledionis ctfihie inchoanda eft, 'ïmen adhne valdè imbeciila amp;nbsp;exigua eft. I-^eooportetcófblaiionemillam alteram pro-poni,quod propterFilium Dei placcamus.

Maadafa eitagrauta non/unh

Occupatio eft, qua occurrit neceftarixol*-'«dioni. Subiicietenimaliquisin hac qux-ftione,impolsibilem efteobedientiam.quam IsxDei poftulat: Diligas Dominum Deum ^oto pedore,amp; proxim u m ficut tei pfum. Hie '■«fpondet Iohannes, legem Dei polsibilem efi Ifijfcilicetpergratiam, qux duasres c5pledi-tu^Auxilium Spiritus fandi,adiuuantis no-ftram imbecillitatcm:amp;gratuitam imputa-tionem, qua Deus propter Chriftum tegit re-liquias peccati in fandis.Nam vt extaret eui-dens fignum diuinierga nos amoris , Deus largitus eft nobis cœleftem ilium Spiritum, vt non folùm hoc monitore, led eodem etiam adiutore, cùm velimus.tiim pofsimus picamp; fände viuere. Dsinde fi quid deeft de peife-' M

i8ö DOMINICA

da amp;nbsp;abfôlutaobedienna(deefleautem plu-rimaomnespij faten£ur)huncdefedum im-menfaDeibonitas compenfat, quxin Chri-fto nos confummatos elle pronunciatjtanci-fj?er dum in refurredione vniueriali erimus confummati, accepta integra nouitate, clara luce agnoicente Deum,amp;obedientia ,inqua fentiemus ardentem amorem Dei fine vUis fordibus,amp;line morte. ,

Qjibd autem (cholaftici dodores htc in-tempeftiuè difputantdelibero arbitrio,vtipfi vocant, ac contendunt, hominem non rena-turn pode legi Dei (atisfacerejdlongèabrc ipladiftat.atqueaveritate. Gonftatenim inter ornnes.nifiintereoSj quiipfiquoquein-faniunt,nacuramhumanam non pofleefficc-reatqueafTequijVtlegi Dei ïïneSpiritii fando intégré pareat amp;obediat. Hacc lèntentia non tam lubtiliter, quam dilucidè explicata eft à Paulo Rom. 8jCÙm ait. Legem non poffefieri per carnem,ld eft,abhomine no renato. Item Senfuscarnis inimicitiaeftaduerfus Deum.

Quarc ita ftatutum habeamus, nullam elfe fantam facültatem in humana natura , qu« line agnitione Mediatoris, amp;nbsp;fine inftindu af flatüqueSpiritus landijegidiuinx, hoceft, decalogo latisfacere pofsit. Hxc quanquam ita fint in promptu, vtres dilputationenon egeap'fimttamena nobis alio loco prolixins explicata.

• QVASIMODO GENITI.' 1Î7 ^Mitomne quBiinaiuf» e/iex Deo, 'vi»cit muftdu/n.

Cofirmadoelt fuperioris occupationisjin liane fèntentiam: Si illud, quod minus vide-tur adelTe propter difficultatem,adeft Chridi-anisrenatis exaqua amp;nbsp;fpiritu s confcntancuni eft,alterum quoque non omninódeelTe,quod omnes intelligunt Eacilius ac expedinùsefic. Sunt autem Chritliani vidores Diaboli amp;nbsp;mortis, vt non fólüm vetera exempla , qux propter veiullatem ab omni memoria remote font,fedetiarn exempla quotidiana often-«ant. Hxc enim duo in omnibus tentationi-bus pij oixcipnè faciunt, intuentur verbum Ü;i,{ilt; ladeconfilium petunt, nccauellilèa Verbo patiuutur. Petuntigitur auxilium avi-lt;51oreChriüo,8ifciunt Eccleiïam talibuscer-tamimbus exerceri, amp;nbsp;veile in his certami-mbusadeße Filium Dei. Ita omnes fandi vincunt diabolum amp;nbsp;mundum, hoe eft, tri-ftifsimam confufionem peccatiamp;mortis, fient Iohannes ait : Hxc eft vidoria vincens mundum,fidesnoftra,ideft,nulla re magis atmati paratique efte polTumus contra furo-tem amp;nbsp;rabiem graflantis diaboli, quam fide,id eil, agnitione Mediatoris, amp;nbsp;petitione auxilij dillini. Hoc pofito atqueconceflb, confiten-dum eft, nó efte prorfus impolsibilem pus in-choatam obedientiam lèudiledioncm. Hsc lumma eft argumentiin textu, quam fimpli-cifsimè tecenlüi.

Ulo

»gg DOMINICA

Jße viacit rundum, qui credit, le/ùm ej/êf/üum Dei»

Quemadmodum fiiprà definiuit charita-tem.itahoe locoprudécer incertexit DialeóH cam defcripnonem hdei.dequa vniuerfa fcri-pturaPropheticaamp; Apoftolicaamplifsimum prxconiumfacit. Vulcenimdilcernifidemamp; inuocationem Chriftianam ab aliis religio-nibuSjqux T ureas, ludæos, Ethnicos,amp; alios cxtraEcclcfiam aut impia fraude,aut anili fu-perftitione obligant. Prxcipua autem funt hxcduodifcrimÿiaverxamp;falfxinuocationis: AlterumeUdeeirenciaDeijalterum devolun täte Dei.

Ethnici.Iudsi, Mahometiftx errant orn-nesde eflenna Dei. Nolunt enim hunc efle Deum conditorem, qui eftPater Domini no-ftri lefu Chrifti crucifixi pro nobis amp;nbsp;refufcita-ti. Negantaliquem efle Filium Dei.genitum exPatris enentia.Negant Spiritum fanélum à Patre amp;nbsp;Filio procedere; imó execranturhunc conditorem, quem Ecclefa vera prsdicat. Er-rantigitur de eflentia Dei extern genres, qux Deum non patefaólum , amp;nbsp;fine verbo qux-runt.

Alterum difcrimen verxamp; falfxinuocati-onis eft de voluntate Dei , de qua errant Ethnici , ludxi , Mahometiftx , amp;nbsp;alij holles Euangelij •. quia nee poflunt ftatu-cre, nee datuunt 1c exaudiri, amp;nbsp;accedere ad Dsum volunt fine Mediatore.Ae Chrillusex-

QVASIMODO GENITL »«# PfeCsè dicit: Qui non honorât Filium, non ho ''oracParrem. Item,Nemo venir ad Patrern, öiß per me. Cum igitur necefle fit in inuoca* ''oneagnofeereMediatorem Filium Dei,fans *Pparet, inuocationem omnium gentium a-^iärum, qux Euangelium conremnunt, da-''inatam efle. Sedde hoc difcrimineamp; alias ^’pedilt;ftumeftjamp; paulo accuratiiis in titulo J^sDeo Quarequxadhunc locum pertinent, ''lincftudiofi allumant.

Pinu Epißola.die 27 AprUit, anno Chrißt iS-f-P’

Dominica mise-

R I C 0 R D I Æ.

Epiftola i Pet. 2.

r^Hrißufaff'üäus fß pro »obis , reiiftl tauens nobis exempluw , vt in/èquere-^fgt;gt;t veßigia fpßus, ^ui peccatum non fece-’'‘‘i,»ee inuentus eß cioius in ore tii/us :tjuê , '*’» maledt^is ineeßerefur, non rema/edL ' ‘^'f:Cftm maiisa^fceretur f nonminabatur. i ^fdtradiJa uindiéiam ei,lt;jui iud/cat tu^è, ^fipeccata noßra tpfeper tub/in corporeßto f'^perlignum,quopeccatis mortui,/ußiti^ ''^ixeremus.Cuius eiujdem'vibiceßnatißui. ßb.Nam gratis velut ones er ran tes,ßd con.

löo ■ DOMINICA tterß eßis nunc agipaßorem amp;nbsp;cfty^foreiff ammarum quot;veßrarum.

LOCl DVO.

• 1. nbsp;nbsp;nbsp;De triplici meditatione paßionis Chrißi

• 11. nbsp;nbsp;nbsp;Particule capitù j^ apud Efaiam.

déprima Loco.

B'li^Pi Riplexcfl;mcditatio paßionisChr» rti:prima vocatiir padagogica : al-tera eft fpiritualis: terna vocari po-®^^ teft exemplaris. Vcenimlexpxda-;;oguseftadChriftum,amp;magif}radifciplin2, fine qua Spiritus fandus non poteft elle effi-caxin auditoribus Euangelij: Irameditatic-nem pxdagogicam intelligimus deafsidua ledioneamp;auditionehillorix: leemde conli-rationecaußrum , qux Chrido hortatrices fuerunt,vtpulchram peteretper vulneramor tem.

Sed hxcmeditatioprocullêgretata fit à fu-nerftitione.quxquidem fuit multiplex,amp;pe-nèinfinita. Ethnic adiungatur altera,qu« Jonge omnibus prxftat. Eft enim meditatio ipintualis timoramp; fides, hoc eft, pauor ortus exagnitione irxDeiaduerfusmea, tua, amp;o-mnium hominum peccata, quxnonpotue-runttolli atquedeleri,nifi hic Filius pro nobis fieret vidima. Hicdiliendum eft, Deumvetè amp;horribiliterirafci peccato,cùm non aliavi-dima^non aliis officiis pJacari potuerit.

Dein«

M I s E R I C o R D I AE. »?t Deinde amp;nbsp;magnitudo confideranda eft •nifencordia: Dei.quöd Filium pronobis pia-^^\üm fieri voluit, ac proprer hanc tantam ho ftiirn.certam falutépromifit. Necveró vtili-Usquiequameft ad caftigandam feenriratem ’n animis hominum,amp; ad excitandam pieta-’snijquàm illius mirandi opens confideratio. Tertia meditatio eft exemplaris.’ Cume-nim Chriftus, Abel, Dauid, amp;nbsp;alij fandi hor-fibiles xrumnas fuftiniierint, fciamus volun-tatemDei eire,vt Ecclefia fit fubieda cruci, neenos abiedos elle, etiamfi dura patimur, ^mitemur 54inuocationem, quam iUi in cru-^5 exercuerunt,tolerantiam,fpem,amp;alias virantes. Hanc imitationem Petrus in Epiftola tlirèprçcipit.Chriftuseftpro nobis pairus,re-linquens exemplum, in quod intuentes ftu-lt;ieatis infiftere veftigiis eins.

Defecunelo Loco.

Cùm tota Petri ccncio ex Elaix capite ïj f^petitafit, quidam illius capitis fententix *xplicandx nobis videntur.

P(ccatum fjo»fed t,nee inuen/us e^dolM in ore eiui,fd Deo ^cuit conter ere euminaffidione.

Teßimonium infigne atque illuftre reeï-tatur de Chrifti innocentia. Nam Chriftus dotés in ludsa aliquot annos, dodrinam ve-ïam, fakitarem, amp;nbsp;neceflanam auditoribus propo-

192 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DOMINICA

propofuit. Addidit amp;nbsp;miracula, quæ magnf parti hominum profuerunt. Cscisvifumre-Ïtituit.lepro(bs fbnauic : deniqne etiam mor-tuosinvitamreuocauir. Hxcfafta nemofa-nuscondemnare poteft impietatis aut fcele-risjiiifiveliteacalumniandoperuerccrc.

Ciimigitiircertum fit,in Chrifto nullum peccatum hœfliTe,quxri fólet, quid cauamp;ür. curChriftustàmterraperpeUus fit. Etfialiâs prolixe dictum ell de caufis pafsionis Chrifti-Tarnen Propheta hïc expreUè caufam repetir: Deus voluiteum contererein infirmitate. Vo-luntatem amp;nbsp;decretum Dei fuilïc inquit.vtà Deo iplb tanta obrueretur ira, vt effet ÄuTfox pronoftris peccatis. Quia iuftitiaDeiflagita-bataliqnam compenlationem. Omnisenim lexvelad obediétiam.veladpœnam obligat, nee cftleue quiddam ,conteri à Deo. Aliud dllacerari corpus ferro, aura bediis.' aliud amp;Iongè maiuseft, percutiaDco,amp;lêntirei-ramDebhoceftjludaricumtentationedeab-

gt; iedione.

7^0» a/terait ox/aurn ,J/cut agnuf, qui adwaiiafianem duettur.

AmpIificatioacircuftantiaqualitatis.Qii«-ratenim aliquisj an Melsias toleranter ferre potueritiniuriasamp;contumelias,quibuseum i leuilslmihominesonerarunt. Nam exteri homincscircumuentiiniullisindicijsfreme-reamp;indignarilblent, vtdeclarat acerbilsima ^ucrclaAndromachxapudEuripidem,quam fcelcra-

M 1 s E R I C o R D I AE. 19? federate Menelaus deceperat. Cùm enim ConfugilTetad aram.neàMenelaointcrficcre-tur,iubet illeafferri infantem, filium Pyrrhi amp;Andromaches,eamqueiubet ab aradifce-dentem redire ad pereuflbrem. Quodnififa-dac, minatur (e filium ipfius interfedururn elle. Hiegenerofà materfilij (alutemantepo-nit fux, ac difcedit ab ara. Poftquam igitur ad pereuflbrem rcdit,infultat Menelaus deceptx mulieri: Te, inquit, ego quidem interficiam, fed infantem filia mea perdet.Hïc iHa ingenti dolore affeda exclamat: O dignifsimi odio Spartam,amp;execrandi ab omnibushomini-Ijus.dolofijmendaces.mendaciorumarchite-di, infidiofi, flexiloquas ambages captantes, diudloquentes,amp;aliud fencientes, malèpcr-’îtis.

HïcergoquaripoteftjAnChriftusfimilctn •nipatientiam infèrmone aut geftudeclara-’Jerit? Imb inquit Propheta, tam alienus fuit ^lï Omni frerhitu amp;nbsp;indignatione,vt ne verbo quidem calumnias manifeftifsimas amp;nbsp;im pudenter excogitatas réfutant. Difcamus igitur, quot;pcexemplo commonefadi, tolerantiamin eofefsione, nee ccrtemuscum aduerfariis fcur dlitate autleuitateorationis, fèd caufam no-^fam agamus Awr^aoujtioir,]^ ahv vithair.

Valuer ibui eiusJinätißiniM.

Caufà finalis pafsionisChrifti eft,paxamp; fa-^Ras, hoceft, ne peccatum, quo diabolus no-^fam naturatn horribiliter fauciauit, nos op»

N

19 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DOMINICA

primat amp;nbsp;præcipitet in a;ternum cxitium.’ Nam ChriUus eR ilie Samaritanus,reiedus à populo legis,qui obligat vulnerajnfundit vi-num, idelt, pridicationem panitenti«, amp;o. leum, ideft, Euangelium amp;nbsp;Spiricum fandu, quoinchoatur vira«terna. Hanc igittircon-fólatioueminfigamusanimis.eamquenobis proponamus,cùm verè expauefcimusrecor-dationenoRrorum lapfuum.

Quoties inuocas,obRrepit tibi tua immun dicics: cur accedis ad Deum, qua frontcandes petere ab co bonajCÙm multipliciter polliitiis Rsjamp;iram Dei amp;nbsp;pœnam promerueris? Hic veniatin mentem dulcifsimx concionis pro-pheticx : Pœnam ChriRus fuRinuic, fenfiri-fam Dei in fe denuatam, vt nos pacem, id cR, remifsionem peccarorum amp;nbsp;rccóciliacionem conlequamur. Deniquevulneribuseiusfana-tifumus. Ciimhocmodoad vfum Cententix transferuntur,tïuntmukómagisclarxamp;per-(pieux.quam niongisamp;intempeRiuis decla-mationibus explicentur.

OmnesJïcut oueserrautmuf.

Sicut primus ad fanitatem graduseRjnofTe morbum:itaverèdixit quidam,primumeiTe gradum ad virtutem, nolTe vitia. Hxc dida co recito,vccogitent Rudiofi,non intelligÏ» neemagnifieri beneficia liberatoris noRnla-fu ChriRi, nifi magnitudo humanarum miCe-riarumanteoculosexplicata cernatur. Qiu-. reprudentet huic concioni à Propheta inter-texitur

MISERICORD! AE. 193 texitur defcriptio humanx conditionis poft Upiiim, quxfanèmilt;èrrimaamp; luâuoiîfsima eft. Sicenim diftrièait; Omncsinftarouiuni trrauimus.

Errant Ethnici, ludxi, Mahometifix de er fentiaamp; de volimraceDeijqui Deumnon pa-tefaegt;u m amp;nbsp;fine verbo q uxrunt.Ideö horribi-lia portenca andacifsimè ftmper finxerunr. Aliud Plato,aliud Stoici,aliud idolorum cul-tores fenlèrunt.Deniquefapientes apiidEth-nicosprorfus neiciunt quid innocent, vtEu-tipides inquit:O luppicerCueboc ccelum,fiue aliud quiddam.Hancerrcrum varietate-m in-tuentes expauefcam us,amp; deploremus cxcita-temamp;audaciam humanam.quxfic audetlu-dere fingendis terris opinionibus de Deo. Nee tarnen maneant tantiim pauores,(èd ac-tedere confblationem amp;nbsp;viuificationem 0-portet. Statuat igitur fides, iram Dei placa-tamelTe perFilium,amp;propterFilium nobis remitti peccata, ac reddi iuftitiam amp;nbsp;vitam perpetuam,ficutmox in textuadditur: Sed nuneconuerfieftisad Paftoremamp; Epilbpum animarum veftrarum. HunePaftorem veris amp;nbsp;ardencibusvotis oremus, ne vnquam nobis lucetn dodlrinxcoeleftiseripi finat, auter-rores quafinoélem quandam offundi j(èd legem fuam in nobis obfignet,nófque fandifi-cetin fua veritate. HuiePaftori laus amp;nbsp;gloria tribuatur ad omnemxtemitatem, Amen.

Finis Epiftolx,die27Aprilis,anno anati-N 2

19« nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DOMINICA

uitate Filij Dei 1547,inter horribiles Reip. tumukus. Sedvt pncri conieiti infornacem Babylonicam inter medias flammas defenfi Iunt,amp; beneficia Filij Dei celebramnt: itano-ftræ Iingiixamp;mentes hocinenarrabile beneficium Dei celebrent, quod nos ereptos pote-ftaci tenebrarum, tranftulit in regnum luck fux, amp;nbsp;quanquam deerunt prxfidia Humana« tarnen à Deo zterno Patre Domini noftri ledi Chri fti, q ui fe tot amp;nbsp;tam m u Itis promißionir bus patefecit«defenfionem petamus amp;nbsp;expe-demus.

DOMINICA IV-

B I L A T E.

EpiftolaiPetr. z*

T^ Ik^i, Objecrotanquam aduenas à’f’f-re^rinoSjabßine/e acaraa/tbui coaca. fifeentiis, qua militant aduerßa animam, ér conaerfitionem •veßram babete bone-ßam inter pentes, 'vt in boc quod obtreclant vobisqua/imaleߣis,exbonis o/gt;eribusajli-mantes voSjglor^cent Deurn in die ïiifita-tionis.Proinde,/ùbditi e/lote cuiuis bumana creatura propter Dominum , /tue régi tan-quam praceiienti,ßueprajidtbies, vt quiper turn mtttantur ad wndtlfam quidem no-fent tum, laudem veroraHeagentium: quo-niam

1 V B I L A T I. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;197

»tarnßc e^i volun/afDei, vt hefteßtcief/Jo ^biuretii os homi»ihits i^uorantihus, ta»^ ^»amhheri, f^Ko» ve/uti pr^iextum ia-^entes maiicta liheyfatem.ßt!/ ra»quamfer-ffiDei.Omnes honorate,frarey»ttatem iiih- , ^‘tf,De»m timete,regem haaorate. Famuli flachtiß»tcume/more äomtmStHon/o/um ^ouisac huma»is,verum eteamgraues. Nar/t ^‘^lt;^(ßgraPta,ßqua propter conßtefttiaf» ^^‘ßt^ert moleßtas,prater merttum aßi-^m malte.

LOCI SEX.

^' Defiriptif Ecdeßt ,/plendide cepio/e'que oma-ta.

f- Concio dénoua obedientia.ijua propter mult at eir magnat cau/at praflanda esl. ^d. Dedignitateordinispolitici, ^^II. Devfalibertatü Chrißtana. ^‘ nbsp;De o ffieüs feruorumerga dominos, ^E Degeneribuscalamitatum. -

DeßrimoLoco.

85^ Rauiftimaamp;çopiofîQimaEcclelî« defcriptio his verbis proponitur: ^ Ecclefiaeftcœtus hominum à Deo •^ vocatus,nóquidemad occupanda *'’‘p«ria mundi, (èd ad hoc munus pr«cipuè, vtdoceatEuangclium, per quod Deus verè N ?

pS nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DOMINICA

vult elTeefficax.amp;inmennbus accenditve-ram notitiam amp;iniiocationem fui, amp;nbsp;vtcele-bret hoe ingens beneficium Dei, quod à tene-bris amp;nbsp;erroribusreuocacaeft, traduââquead lucemamp;vitamstemam, in qua fruetur Dei amp;nbsp;Filij eins Domini noftri lefu Chrifti,amp; Spiritus Qinftiiiicundifsimoconlpedu^quem bo na mens prjccipuèexpetit.

Hxcdelcnptionon folùm difcernit Eccle-am achtens gentibus,quz nomen populi Dei falsó adlètransferunt , (èd hunc etiam ftu-dumlongè vberiorem nobis cxhibet,quöd. nos confolatur amp;nbsp;confirmât, ad iicrfus tragi-cas dcclamationes aduerfariorum , quibiis crimina omnium maxime dereftanda nobis obiiciunt,motx(èditionis 8ihxrefeos.amp;nos execrantur tanquam peftes generis humani. Nee dicipoteft, quantum homo moderatus, qui non vult videri äi/riy^ftf i^KetTefT^ani^ns 7!ï( è^KA«!riar,hisconuiciispercurbecur. Imófaci-liùs elTetmultis , acerbilsimos cruciatus cor-porum perferre , quam audire hxc venenara conuicia. Multi etiam metutaliumcrimina-tionumfugiuntprofefsionem Euangelij.

Quarenefrangamuratrocifsimis déclama tionibushoftium Euangelij,amp;pe amp;multuni cogitemus hocpr«conium, quod Deus facit de pufillo grege,3mpledente ipfius verbum incorruptum: Vosellis gens elcdaamp; fanda, qua: fungitur munere facerdotum eelebran- j tium beneficia totiusdiuinitatis, xterni Paths, Filij, amp;nbsp;Spiritus fandi, qu« funt, redem-

I V B 1 L A T E. 199 ptio generis humani jamp;überano à poteftace lt;liaboli Scàmorcextcrna, amp;nbsp;donatio vitxx-ternx.

Epaminondas interrogatus, quid ci in vira gt;ucundi(simum accidilTet.refpondit, indefe maximam voluptaremcœpilfe,quôd parentes adhuc fpcélatorcs haberet fui glorix.Nam villis parentibus liberauit feruicutc patriam, Viftis ingenti prxlio hoüibus. Et Hedor a-pud Neuiuminquit : Lætorlaudarimeabs te pater laudato viro. Ea eft enim incunda hus,quxabiisproficifcitur, qui ipfiinlaudo Vixerunt. Itanos hanclummam voluptatem ^ucamuSj lenientem omnes dolores,quos no ^is afterunt conuicia virulenta hoftium Eu-angelij, audire tantum amp;tam gloriofum prx-conium, quód Deus ip(ë lu a voce vera Eccle-fistprofitentiincorruptum Euangelium,cu-tusnos membra fumusjtribuit«

Deßcuj^doLoco.

Etfi alioloco vberius amp;nbsp;ornatiùs diflcritur decaufisj cur prxftanda ftt noua obediencia poft acceptam reconciliationem : tarnen hk quatuorcaufx graues amp;nbsp;magnxreccn(enturgt; quas nefas eft filentio prxtenre,

Primacft:VoseftispopulusDei. Ergone-cclTe eft om nes, qui funt membra vers Eccle-ü«,parère amp;nbsp;obedire Deo prxcipienti nouam obedientiam. NamRom.Sexprelsè dicicur: Debitores lumus Dco»vcviuamus non qui-

N 4.

àôô nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DOMINICA

dem fècundum carnem, (èd (ècundumJpin-» turn. EtPlatoinquit: Tunevnamquamque Remp. optime (è habere » quando ipfa fuum nomen fonat coram Deoamp; hominibus.Cum igicurEcclefia verè appeUetur populus Dei, hon dubium eft, debereeam hocinfigne ac-qucilluftre nomen coram Deoamp;hominibus, non verbis tantum, fed vcraetiam pietate amp;nbsp;virtute (onare.

Secunda caufa. TotaEcclefia exulat in hoc mundo .■ Ergomaneat intra metasT®c 'vasni-nav. Peregrinisautem atqueincolis nihil prx-ter luum officium agcre licet, nihil de alieno inquirere.miniméqjefl'e in aliéna Rep. curi-ofum.Qiiamobrem ametEcclefiatranquilH-tacem.amp;tantiim agat propria,nee fefè polluât fbeietate (eelerum, quibus maxima pars mun dihorribilitercontaminataeft.

Tertiacaufa. Non minorertvirtus,quam quçrere, parta tueri, vt Poëta ait.Optimam au tem hxreditatem aPatrexternotraditamlibe risomniqj patrimonio prxftantiorem teuere tuen'quenon poffumus,nificupiditateserran tes, quxrepugnant amp;nbsp;aduerfantur voluntati Dei,opprimamusatque extinguamus. Quare vel oh hanc caufam non laxem us frenos cx-cisactemerariis cupiditatibus, lèdiuftamamp; legitimamhxreditatem vitçxternx omnibus offieüs Deo placcntibus retincre ftudeamus.

Quarta cauß. Qiioniam non nobis (blùm nati fumus,fêdortushoftri partem patria fibi Vendicat, partem parentes,pat tern amici .-ho-ïmne«

t V B I L A T E. 2ftt •hines auté valdè offendStur malis cxemplis, {)ri(èrtim eorum, qui in numero Ecclefixha-beri volunt;magnaenam (candali ratio in no (^ravitahabendaeRjnealiisocca/Ionem prx-beamus leuius fentiendi de dodrina , aut «luod longè triftius eft, afficiendi Deum con-tumelia,qui fons amp;nbsp;autoreft dodrinx, quam *iosinmundocircumferimus.Etenim Dauid obhanc eau fam trillifsimas pœnas fuftiniiit, ejuód, rapta akerius coniuge, amp;nbsp;dodis dolis gt;nterfedomarito,Ethnicis caufam deditdi-«ndi conuicia aduerfus Deum patefadum populo Iftaël. Summa igiturcura.fummóque ftudiovitemusomnem turpitudinem,neno-•neu Dei, vt Paulus ait, propter nos male au-diat.

Si quisautemadeó férus eft,amp;immanis,vt hiscaufis non impellatur ad caftè fandeque viuendum,haud lanèintelligo, quidnam fit, Quodeum allicere atq; excitare poftit. In Hip pocratis iuramento hxcverba leguntur,infi-genda intimis animorum (ènfibus; aj/rarxi '‘iriasn^tiffalyßlovrovïp.ov,jy Ti’^vLujTlwifjLLLu, id eil,caftè amp;nbsp;fandè conlèruabo amp;nbsp;vitam meam, amp;profefsionem meam.Vtinamomnes Chri-ftiani fic affedi eflent, amp;fimile ftudiumha-berent ornandæ arque illuftrandx dodrinx pils ofHciis,qux amp;nbsp;Oeo grata funt, amp;nbsp;rede ia^ dicantium teftimonio comprobantur.

DetertidLoco.

Homines politici perpetuo nos acculant, N 5

joi nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DOMINICA

quöd iura amp;nbsp;neruos humanx focietatis, ac imperioruni conuellamiisgt;amp;labore docendi Euangelij nihil efficiamus, niß corruptelam bonorummorum,Scdifciplinx laxationem. Hanc vnam rem gubematores acerrimè ode-runt, maximéquc deteHantur.Sed hac in cau-faamp;beneuolos obiurgatore)iplacare,amp;inui-dosvicuperatores confutarepoirumus, vtal-teros reprehendilTe (è pœniccat,alteri didiciir© legaudcant. Namquiadmonentamicè, docendi funt, qui inimicè inlèdancur, repellen. di.

Fateorprxclarèlcriptosefl'elibros de Rep-Ariftotelis amp;nbsp;Platonis, (êd nulla oratio magis ornatamp;illuftrat dignitatem ordinis politici, quam concioncs Prophetarum amp;nbsp;Apoftolo-tum. Docent enim,vndè primiimortaamp;pro-fedafit Maghtratuum autoritas, videliceta voluntate Dei,qui genus humanum/ua libidine amp;nbsp;improbitate in ruinam prolapfum, hoc modo vult coherccri. Sic enira fcriptum eft Gene, p. Quifuderit humanum fanguiné, fundecurlanguinis illius per hominem,id eft, per Magiftracum.Et Paulus dilèrtè vocatMa-giftratum ordinationem Dei, qux vox quàm „julta compledatur,fuolocodicemus.

Deinde fcriptura concionatur defubieâi-one débita Magiftratui,amp; tres gradus honoris pollulat. Quorum primus dl honeda opinio deomnibusgradibusin vitapolitica,delegi-bus,dc ludiciis amp;nbsp;de pœnis,quas Magidratus iure diuino exercer. Alter gradus ^«»««jqn* mul»

I V B I L A T E. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;20î

*nultâ errata gu berna torn tegit amp;dißimulat, Sinonnccclle habetomniaadviuû relècare, ftd publies tranqnilliratijamp;cotnuniimbecil. litari hominiimlspèaliquidcondonat. Ter-^iiisgradus elt obedientia ,qua fubiiciuntfè hommes imperioMagiftratuum amp;poteftati, t'^uetribiiunt nemos regendarum Rerump, Velue opes, copias,aliâfque res neceflarias-Exhisomnibus, mukilquealiisperfpicu-^meft, iniultènos aceußri à gribernatoribus Rerump. quod faces fimus bcllorum ciuili-üm, amp;nbsp;aurores difcordi«,cùm quidem multo *ccuratiùs prscipiamusdeomni genere officiorum, qns Magiftratui debentur, quam o-tnnesPhilolóphiinterEchnicos.

Porto diligenter confiderandum eft,qua$ nietashscobediécia ergapoliticum ordinem habeat. Multi enim immoderate amplificant obligationem ergaciuilem poteftatem ,amp;ra-tiocinâtur èrt oMyv ri -!r(i^xà,vt aitThucydides. Nos igitur Regulam teneamus Aft. 5 tradi-tain:Oportet Deomagis obedire,quam homi nibus.Item, Siquisaliud Euangelium doce-bit,ficanathema. Has régulas immotasamp;x-ternas omnibus rebushumanis,quxcunque dici autcogitaripoffunt.anteferamus. Qi’* quidem in reLiberijEpifcopiexemplum imi-teniur,cuius hiÜoriam Ecclefiameditandam ptoponitdieibMaij.

Cum enim Athanafius pius amp;nbsp;falutaris do-lt;3crEcclefix,qui'queacerrimc défendit glori-am EdijDeiaduerfusArianos,iniußoiudicio cir-

J0 DOMINICA circumuentus eflec.amp;Lî berius Epifcopiis Romanus ab Imperatore Conftanrio alliceretur ad hunc virum condemnandum,graiiirer Li-beriusobtemperauitfèntentixPlautin«,qu« imaginem continet omnium piorum con-cionatorum:

Seruam operam, liberam linguam herus meusiuisit me habere.

His enim verbis aperte amp;nbsp;ingenue Impe-ratorem obiurgat: Ecclefiaftica indicia cum fumaiuRitix obferuatione fieri debent. Sub-iicienteautem in hac quxftione Imperatore: Quota,inquitjparstuesorbis terrarum, qui folus défendis hominem fceleratum, acmun-ditotiuspacem diffoluis? LiberiusTafpur/^-^ó/jLtvi^ refpondet .• Non diminuitur (olitu-dinemea verbum fidei. Nam amp;nbsp;olim tres fö-lum inuentifuêre, qui ediéto regis Babyloni-cirefifterent. Deindecùm nouomodolmpe-tatortentaret Epifcopi animum, acpromit-teretei felicem reditumin vrbemRomamamp; veterem dignitatem, conftantißime refpon-dit: Valedixi iam fratribus Romanis. Potio-resenim funtmihi leges Ecclefiafticx.quam vita Romx degenda.Imperator poft duos dies requifitum Liberium amp;perfèuerantem in (ên tentia, imperauit relegari in Thraciam, amp;nbsp;abeunti mifit folidosquingentosin fumpciis. Liberi us illi qui attulerat ; Abi, inquit, redde Imperatori:opus enim his efi miiitibus iphur. Hxc amp;nbsp;alia milita fans declarant, Liberium memorem fuiflè ftipulationis inBaptifmo fa-âx

1 V B I L A T E. «OJ ÖXjqu« omnesChriftianos obligat, vtpro là-^fis amp;nbsp;foli dimicenc,amp; cutn aliis.

Deijuarfo Loco.

Triftis dclcriptio eft natur* human« apud ’'f«nuam cap. 17i Prauum cft cor hominis, amp;nbsp;*ruinnofiim, amp;infcrutabile. H«c defcriptio ^Qniex aliis rebus pcrmultis intelligi poteft, ^m ex hac re vel maximè , quod homines Pfophaniauthypocritsdulcifsimum Sc gra-’''(sitnum nomen libcrtatis transferunt ad ^ydopicam Sc barbaricarn licentiam viuédi. Quitos enim videre licet, non aliter viuentes Pfïtextu libcrtatis Chrifhan« , quam (bluté i ^ libérépecudes in (yluisvagantur. Itafertur ^^uisauriga,nequeaudit currushabenas,vc ^oetaait.

j Alij tvansformare conantur libertatem pl'fiftianam in ruffa’^iaviy ÀKnn^yîa.r,ilt;i eft, quot;’'munitatem onerumciuilium. Qu« enim ’’'*iorpeftis Stygiis (efe extulit vndis, quam I^'ütio mota à colonis aduerfus Magiftra-'»m? Vtenim Gracchi quondam de legibus ^gfariistumultuantes mifcrabilitcr opprefsi '“ntlta coloni pafsim ex agris cogregati, po-P''l»ri Sc maxime plaufibili oratione dehber-’^téChriftiana male intellefta.mouerunt tu-’’’ultusexitiales fibi Sc aliis.

■ , Qiiisporrbignorât,quanti furoresextite-^‘ntAnabaptiftarü.AvóvTwr'ffWTrtf tw w/zwrjid ‘It.abrogantium leges, Sc omnia vincula ho-neft«

sot nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DOMINICA

neft® difciplin« ac cerefnoniarum,qu«-»lt;«-,' ZwÄf )^ svTÄ^/«£{ i^^l^tt Iemand® fini t, vt Paulus prxcipitl Corinth. «4.. vlureiiu^ilf^óraf i^netra 7Ó,^if ^/fêoS-Ujid ed.omnia dccencer amp;pulchro ordine fiant. His igitur extremis morbis extrema amp;exquifita remedia opponenda funt,, id quod euidenteramp; grauitsrfacit Petrus,in-quiens.'öf SAibSsfoi,;^ l^tiaf i'7riiiiKyi^lJieC. i^OfTtf rttf KitKia; TùjùiKtvôtÿia.i/, äm’ àf JïovKoi ds»ù,id efi j Eftis quidcmliberi, led fisc libertas non prstexenda eft pranis cupiditatibus. Imo, finguli agnofcanr,fe elle lcruos Dei. Cxterùm ex lècundo prxcepto Decalogi .• Non allumes nomen Domini Dei tui inuanum, quali quodam landoauguftóque fonte oninis h®c de libertatis vlu manat oratio.

De^ii/nfoLoco.

C^Aue pr®ceptü hïc traditur de officio fer-uoruergadominos. Serui, inquit, pareantamp; obediat cum omni trernorc. Neq; veró bonis amp;nbsp;xquis (olim, led etiam morofis.H®c grains concio oppofita dl inllarremedij vitiofis mo-ribuslèruorum,quorum imago in comcediis proponitur.Ludunt lerui fallaciis, vtSyrus: Huic quidem confilio palmam do , hïc me magnificèerfero, qui rem cancam amp;nbsp;potefta-tem habeam tant® aftuci® , vera dicendovÉ eosambos fallam. Sed ille idem veteratot paulö póftdeprehenfus, quid ait/ Perij Icele-

Idiuij

I V B I L A T K. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;1®7

| tuj.quantas turbas confciui inferens? Non gt;nbsp;■ diu fefellerat fenes, fèd fibi plagas accerfiuc-j Ut.

Econtrà optimi amp;nbsp;modeftifsimi lêrincx-’ ïinplum in hiftona lacob narratur. Iacob an-nisio maximas moleftias morolißimi hominis Laban tolerauit, cuius tanta fuit à^c^ylti. ”S2 generum lacob . Vt eidem redeunti ad pattern vnà cum grege coniugum achbero-futn.nc obulum quidem in (uraptusviatici ^tderit. Hanemoroftatem fignificat grxca Vox»xÔAû)t,lïcutè regions êv*sA®-idempr«(ô fttt.quod facilis humanus,aquus,placidus.

Eth igitur iubet fumma animi «quitate communes infirmitates dominorum , qux *'on puniuntur Icgibus.tegcre ac dißimulare, i ^I'nique etiam perferre, vt, quod alius pro-Penfior eft ad iram,alius attentior ad rem, ali-“s morodor, amp;c.- tarnen cafus neceflarix de-^'nfonis aduerfus atrocem iniuriam domi-norimi vniuerfaliter exceptus eft, etiam fi non ' fiïtillius exprefta mentio. Ita Harpagusac-^srfiuitCyrum ad puniendum Aftyagen, qui '’Filium edendum prabuerat. Et quoniam Wftoria propter exemplum immanitatis •neniorabiliseft, breuitereain adolefcentum ^ïiilarecenfèbo.

Appofuit Medorum immanißimus rex A-lyagesHarpago cófiriarioruo,patri,filiücpu-hndum.offenliisipfèoptimis illiuscómone-ftdionibus ad regix humanitatis placabilita*, ^f^ue dignitatem retmendam. Atque inter

I eden-

?oS DOMINICA

edendumfubindepcrcontabatiir,laut«neeC. feilt cpulx, opipanimne condimentum, pla-cerétiie ciborum concinnatio ac faporum, Vtque pattern ipfum plenum iam abundèvi-dit, filijcaput amp;nbsp;membra mutilata inlanci-busafferri in menlam iiifsitanteoculosillius, amp;nbsp;an fatis comiter exceptus eflet interroga-uit, ne tibi fortafTe Thyeftex ill« cœiix com-menticix videanturacfabulofx.Adarpeétum igiturtam fœdum,immanem,incogitatum, regiämqueinterrogationern ne Harpagi non recenfèatur.reljionlùm huiufmodi illud qui-dem fuit; vt vultu, quam maxime potuit, compofitodiceret: Omnem apudregemcœ-nam periucundam elle. Hxc immanitascau* ft fuit,curaMedis Imperium ad Perfas translatum fît,cùmquidemHarpagusàCyroopein petefet,vtprolixè narrat Herodotus.

Si autem iniuria non eft notoria,vtloquun tur luri^confiiltijtoleranda eft in iuria, vt mancat rcfum iudicatarum autontas. Non c-nim decent priuati dilToluere ftatum Reip. iuxtaillbd: QuiMagillratuirefïftit.Deiordi-nationi refiftit. EtChriftusinquiuQuigla-dium acceperitjgladio peribit.Nam gladium accipere.fignificataccipere non datum alegibus amp;nbsp;à Magiftratibus, id eft, fëditiofum effe, amp;non obtcmpcrare prxfèntibus Magiftratibus. Quare Magiftratibus condonandxfunt iniurix non notorix. Siclafon Phxreusdixit: Eum qui tendat ad fummam iuftitiam, mul-ta interim iniufta in rebus leuioribus admit-

tere

I V B I L A T E. jof fere,qux condonanda fint, fummam impcrij tenenti, amp;nbsp;formam Reip. aclegesconfèriian-ti. EtEurip.inquit in hanc (èncennam, jir •ruv nfenvrTai/ a.iJtitçTÎa.f ^iffiv J'«.

Defixto Loco.

Ingens dlfcrimenelt inter calamitates^qiix funt Tiuu^iM certorum (cclerum, amp;nbsp;eas qux funt/x«fTvp/a,hoceft, teftimonia doftrinx amp;nbsp;immorcalitatis.Etfiautem homo,qui ad fup-plicium ducitur , th? âw/ziûtqti'êx* non debet defperare, led potius cogicet,qux caufsfint pœnarum politicarum ,amp; ftatuac gratiam v-benorem elle peccato , denique illud Efaix animo répétât: Habitanscum contrito corde amp;humili(piritu , yt yiuificet cor contrito-rum,amp;erigatlpintum humilium: tarnenres atque euentus declarat,quid interfit inter pa-hentiam latronis, amp;nbsp;tolerantiam Laurentij perferentisfupplicium.

Nam in bona caufa, decet habere bonum animum, ^M rZ ^initial gt;3 /j-iy i^tfif fforZy. Quare non dubium eft,maius elTerobur, ma-iorémqueconftantiam animi huius, qui bené fibi conlciuseft, necpropterfcelusaliquod nianifeftum morte mulftatur, quam illius, qui méritas pœnas legibus perloluit. Idco grauis eft amp;nbsp;vera oratio Petri prxcipientis, ne patiamur inftar latronum, ledconfcientiam afferamusad fupplicium, non pollutam ma-iisopinionibus.quales funt Anabaptifticx amp;

O

*IO nbsp;nbsp;DOMINICA

Gmilcs, nccQuciatavèncnacis fceleribus^ftd ouantes ad (upplicium exemplo Stephani camus, amp;nbsp;fpe nofira damnalcuemus. Denique mentern amp;nbsp;oculos referamus. qnoties propter dodrinam perfcrimus mortem amp;nbsp;fuppliciagt; ad amplifsimum przeonium , quodFilius Dei in poftremo mundi die de nobis fadurus eft. Hifuntviri,quipro teRamento Dei corpora (ua tradidcrunt, amp;in(anguineagnila-ueruntRolasfhas. Przclarum eli enim illud, quod Cyprianus dixicCauQ facit martyrem, nonipfum martyrium.

finis Epiflola,die li M4y, quo die Liberÿ Efifio-, piRom4nihifloriaproponirur,qu4ini4.

^mem totiiu concionu explicate continet.

DOMINICA

CANTATE.

Epiftolai Corinth. 15.

No/t omfiif caro eadem caro,(^c,

DOMINICA VOCEM

I V C V N D I T A T I S.

Epiftola r Corinth. 15.

Eccemyßerium c^/co 'vchts,(^c.

Dehis£piUoli$,quoniam in Enarratione capitis

E X A V D I. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;211

capitis «y prions ad Corinthios Gtis mulu diximus, illincaflumes , quxhucpcrtiiie-bunt.

DOMINICA

E X A V D l.

Epiftola i Pet. 4.

C/Z« igiturJobr^', (^ ‘vigilantesaJora». '^ ilum.Anteomnia vero charitatem inter Vos vehementem hahentes. Nam chantas »/»erietmaltitudine/leccatorum. Ho^itales tfiele erga vos inuicem ,ßne murmurationt-biü:vt ^ui^ accepit dona, ita afiusin alium iHitcl mtnißrantes, vt boni effpenßtores va-tiagratia Dei. Siefu/sloquiturJoquatur vt th^uenria Dei:ßlt;juis minijirat, mini/lret tan^uam ex virtute,^uamßf/ipeilitat DeuSf vt in emnthits glorij^cetur Deus per iefum ChriJinm.

LOCI QJ' A T y 0 R.

T De temperantia.

Il De è^tix.el^,lt;juaeS}parsdilellionit.

IlI. QuernadvfuniconféréidebeanCdona exceStn-ttaamp;dtaina.

Il l II De munere decendi in Ecclefia, quod tribus ex rtbiu potißtmum (onßattverbo Dei,petit!»- • O s

DOMINICA

tie atixiiy diuitii amp;nbsp;fitieprdcipue, adt]t,im omties ailwnes hutnana refent debent, id eSl.eelebratieneDei.

DepnmoLoco.

NteromnescauGs,quç nobis moni trices funt amp;nbsp;cScionatrices detépe-ratia, prçcjpuaefihxcjquèdtempe-npiy'îBalt rantia, quaEGraccifoaipfofftcu dicitur, neeeßana eft adexercedum virtutumomniS rcginain, videlicet, agnitionéamp; inuocatione Dei. Verißimß eftenim illud, quod quidam ex Ercmitisdixiti nullfl efle difficilius opus, quam dicereprecationeDeo.CiimenimCbri Mus dicat: Veri adoratorcs adorabunt Pattern in Spirituamp; veritate jdifEcultas facile intelli-cipoteft. Fiatinuocacio Spiritu,ideü,non nypocrifi, non^etTjoAoj-Zct.led piomotucordis, amp;nbsp;fiat in verirate, id eft, vera Dei agnitio-iiedireâa ad veram Deum , amp;nbsp;adlVlediato-rem. Concurrere igiturnecefle eft veram co-gitationem de Deo,amp;motu cordis.

Haicfitenemus.quacmihi quidem nonvi-denturpoflcconuelli, profcdlo ab hominibus ebriis nullam inuocationem fieripofleconfi-tendum eft. Vtenim fontes iniedotceno tur-bantur ; fie mentis bumanaeprarftantifsims adiones afsiduis humorum agitationibus impediuntur. Deindenon eft ociofe amp;nbsp;ebri® mentis,demagnitudinepeccati,deiraDei,de fide accipientersmifsionem cogitare.Sed lise

P’^o*.

E X A V D I. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nt

propria amp;nbsp;arcana Gpientia eft Eccleff« Dei, quam Spiritus ßnäus in vero cercaminc,amp; Vera luda piis monftrat.

Summa igitur miferia eft hominis ebrij, quod viuic fine Deo, hoc eft, non inuocac De-Utn, non habet cuftodem aduerfus diabolum, nonregiturluceSpiritus landi.Quamporrb infirmafit fapienna acvirtushumana,defti-tutaexcubiisamp;cuftodiaFilij Dei,maximèo-ften4unt heroum exempla .• vt in Paufania lt;iuceLaconico, quam ardentes initioimpe-tusad virtutem fuerunt , quibusaliquantb poft in ocio labefadatis, qux dedecora lêcuta ftint?Fuitenim focius amp;quafi quidam comes l»borumamp; confiliorum Themiftoclisin pu-Sna Salarainia, cuius tanta gloria eft, vt ante Salaminem Neptunus ip(c obruiturus fit, H^àm Salaminij Trophxi memoriam.

Cum autem Xerxes fug 'ens i n CrçciaMar ^oniumreliquifletjadiuntriscopiismilitum, *gt;uncingenti prxlio cum paucis Lacedacmo-*’'is Paulanias vicit ad Plateas,amp; quod maius 'ftviéloriaedecus.in Cummapoteftate return '”nnium modeftilsimè vixit.Namcùm ei hor **tor cflet Lampo Ægyneta ad crudelitatem *^ercendam in cadauera hoftium, qus ante ®culos miftrabiliter ftraca iacebant, amp;hanc ’^*01 gloriolam foreapud citerosGrxcosaffir-'’’ïrec. Paufanias ad hunc modum relpon-dit.

Non decetGrçcos.alTuefaiftos ad humani-^*tetn,(cd barbaros,iuris expertes in corpora o 3

«/4 DOMINICA

mortuorum fzuire. Parcere enim proftratis kit nobilis ira leonis, vt in veteri verbculodi-c! tur. Quod vero ad gloriam attinetjeito, me rioiipofle omnibus Gra:cis meafaAa probare, (ed contentum efie iudicio amp;nbsp;teÜimonio Spartanorum, qui laudant amp;nbsp;approbant fantam vitam amp;nbsp;profeßionem. Hxerefponfio apudHerodotum extat librop, amp;nbsp;digna cft, quam perpétua confêrucmiismemona, prx-lèrtim ad contemnendos hominum leuium amp;inconfideratorum calomnias amp;nbsp;reprehen-ïïoncS , im^^S, Sifioi 'S.'Ta^TtriTeuf a^ifMjj.tuf a-VIA /XtF At JiHF , j^ Of tal. 'Vtm'ïr.

Cùm autemcaptiuaadcum millier à mili-tibus duceretur, pure Sicontinenterfegeftin Nam petenti mulicrculx veniam, amp;nbsp;vetera holpitij iuracommemoranti, non modó dementer poteftatemfecitredcundi in patriam* kdetiam virosei knes amp;nbsp;graues addidit comités itineris, qui pudicitixmulicbris cuilo* des effent aduerfusmilitum petulantiam.

Qiiod igiturde HieronePindarus prxdi-cat.idem meritoatqjoptimoiurcdePaufaiiia dici poteft.decerpffffe efiex omnibus virtuti-busfumumdecus lèu floré Quanquam enim vitSoriares infblens amp;nbsp;fupeibaeft,ramen bic vir feruauitmodum,non elatus magnitudiue fuccelFuum ,aut (plcndore pulchritudinéque tecentis vidorix. Deinde etfi natura ad libidines propenfus erat, tarnen hoc ingens déçus fedis voluptâtibus deformarenoluit.il-lud Bacchilidis hauddubiè animo repetens :

Ff

E X A V D r nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;XQ

r t nißßt vinefacies expreffa coloref

ISlen decus in fiele corpore truncus habet.

Sic hominis moresßrretitir ßne honore iacebunt, Ni ßnt ornati laadepudicitia.

Sed verilsimum eft illud, q-jod Flius Dei inquitrSinc me nihil potehis facere. Nulla eft enim tamexccllensvirtus, quam Diabolus,fi defticuta fît cxcubiis amp;nbsp;cuHodia Filij Dei ,de-gfadu non deijcerepoCsit. Nam hic tantus vir paulbpöft infîgnibus probris deformatus eft, amp;pœnaspetulantix dédit.

Gùm enim prxfeduselTet Byzanti),puel-lâm nobilem inuitopâtre rapuit,amp;rtrupra-tiinpofteainterfecit.Deindeconfiliaproditi-oniscum rege Perfîco agitauit, qux patrix niagnam pettem perniciémq; allatura étant. Qjiamobrem Ephori confeij homm confî-liorum,Paulâniam alio quidem prxtexcuin pîtriam reuocarunt, vt pœnam deeo fume-Wiit.Sedhi'exp!oratècognitaamp; percepta de-liberationc Magirtratus , in (âcellum quod-^amconfugit , à quo neminem ablhahi li-*ebat.

Cumautem Ephori decreuiftent, vt (âcello obftruéto amp;nbsp;muni to prxfîdiis Pauftnias fame gt;iecaretur, preftis amp;nbsp;flebilibus modis fuam i-pfe calamitatem deplorauif,amp;Si monidé poc-Um iam pridem mortuum multoties data Voccappellauit,inquiens:0 Simonide Simo-nide. Interrogatus autem à cuftodibus.cur rôties Simonidemvocaret , refpondiftedicitur, lèinconuiuio quodam poll Plateélêm viûo-

O 4

lts nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DOMINICA

nam Simonidem (üperbè rogafTcj vtaliquid üpienterconuiuisdicerer. Poëtam veró hoc vnum dixilTe ;p-tuntfo avQ^av®^ av. Memento te hominem ede, ea lege natum, vtoninibus quot;nbsp;fortune telis propofita invita tua.

Hane hiftoriä partim ex Herodöto, partim exThucydide libenter reci taui,quia de maxi-mis rebus ledorem commonefacit. Continet énim exemplum Humana imbecillitatis, de-fcripta notis quidem/ed elegantifsimis verfi-culisabOuidio:

Omniafunt hominum tenui pendentiafile, Etfubito cafu,tju£valuêrt,ruunt.

Deinde monet noS nccelTariam ede in tanta indrmitatenatura.amp;in rantisdiaboliind-düs cudodiam Filij Dei, amp;nbsp;gubemationem Spiritus landi, qua ardentilsimèa Deo peten Haeft,iuxta promilsionein Lucautraditam: Quanto magis Pater vedercœleftis dabit Spi-ritum landum petentibus?

Defeci/ndo Loco.

' DuoluntgraduspracipiiiJn quibusexer-cenda ed ^dxHÆ.qua cd par diledioni. Prior éd, eleganter ferre communes indrmitates, qua Hint natura vitia,nec puniuntur legibus, vt quód aiius natura ed morofior,alius ambt-tionc autamulatione ardet, aliusadremat-tentior ed. Hç communes infirmitates tegen-da ac dilsimulanda (untiuxta Chridi regu-iam,de abluendis amicorüm pedibus.Et Pindarus

E X A V D I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;iiÿ

lt;lârus venuftißime inquit : luxta vnum bo-num dijdiftribuuntduo mala, qux infipien-tes non nórunt eleganter ferre, boni verö me-lioraamp;pulchriora promunt.

i Idem omnibus in amicitia faciendum efti } Ciim enim nemo tam monihofusfit, quin Hi 1 nuilächra quidam virtutis habeat, amp;inhac Jiaturximbecillitatenulla perfeda virtusfir, Üecet bonos amp;nbsp;moderates homines ^«*««1’ amp;di]cdionem exercere in omnibus morbis ' fanandis, amp;nbsp;flore virtutum decerpendo , vt Pindarus ait.

Alter gradus eft, ambiguafadanon caki-nmiosè in deteriorem partem fledere, non Uuia errata odiosè am plificare.nec arcana tra-ducere. His occafionibus homines maleuoli üpeatroces amp;nbsp;tragicos tumultusexcitant,fe-ftucaminalienooculoculpantes , cumtra-bem in fuo negligant.

Spero ex his qui dixi jnoneOe obleuram Petri Ièntentiam,qui ait,diledione tegi mul-titudinemdclidorum, (cilicet in Chriftiana communitate,inqualt;ipe inciduntoffenfio-nes, qux difsimulandx funt,amp; delende ex a-nimis,atqueextinguendi. Citerùmvt area fœderistegebaturtabulaaurea,quçvocabatur propiciatorium: Ira Iciamus Ecclefiam tegi aduerfus iram amp;nbsp;horrendum indicium Oei, Mediatore Chriflo,propter quem , quiaeft propiciator, Deus parcitnobis.recipit nos, ac feruatnos. Nam fine hoc vmbraculo natura hominu opprimeretur magnitudine in Dei.

0

«Il nbsp;nbsp;nbsp;DOMINICA

De tertio Loco.

Magnifica quxdam res cft cxcellcntiaprx-ftantiaqiiedonorum,qux Deus hominum ge neri diftribuit.fedlongè maiusdecuseft, moderate amp;(alutari ter vei donis,quç à Deo ad ho minuni vitam permanant. Multos enimex-cellenter doftos videre licet tanta leuitateamp; iaâantia, his vtfuentnon didiciffe melius: alios pecunixcupidosiglorixnónullos, quod quidem mihi videtur elle turpifsimum.Nam ( quolibet res ilium optimum amp;nbsp;pulcherri-mum finem prof pi cere debet,ad quern à prin-cipio faâa amp;conHicucaeft. Sic cœlum, terra, piancx, animantia fuis legibus obtempérant, amp;nbsp;hominum vitx eas vtilitates alFerunt, ad quas initibeonditx funt.

Hanc diftributionem finium Petrus i n na-tura con(ïderans,grauifsimè monet.quem ad vfumdonaexcellencia amp;penèdiuinaconfe-renda fint. Non vult nos,defèrta amp;nbsp;abieda gu bernatione reruni,qu«rerelatebras amp;nbsp;igna-uum ocium,quod proculapericulis ftgrega-tumeft, vc Epicurei prxceptum tradiderunt, Zitflt ßiäfiK, id eft, benè qui latuit, bené vixit: (cd prxeipit, vt fuam qui (que vocationem diligenter obeat, amp;nbsp;hominum vitx falutariter ftruiat, nee magis de priuata opinione folici-tusfit.quam degloria Dei amp;Ecclefix falute. HoemodoChriftus exccllentibus donisvfus eft.Non enim voluit perpetuó latere in illa fua luce ignota omnibus creaturis , led ad nos prodiit

E X A V D I. ti» f’fodiit.amp;doólrinam hominibus tradidit de Vicaamp;lxtitiainenarrabili. Deniquenon ex-Wuitfuas vires contra vocationemjcd ièmer-'pfuminaniuit, forma (erui induens, amp;nbsp;Patri obediensfuitvfquead mortem crucis. Sicin boininum gencre nulla meiior natura elt, lt;lnani eorum,qui ié natos ad homines iiinan-lt;lo8jturandos,con(èruandosarbitrantur.

Narrat Philoftratus, Achillem ab Aiacein-^frogatum.quoslabores omnium difficih-Hios arque afperrimos lüftinuilTet, mox re-fpondille, fufceptos pro amicis. Cùm rurlu» interrogarecAiax,quos fuftinuiffetiucundif. fimos:illeinquit,eofdem;fignificansjnihilef-ftdulcius ingentibusanimis ip(a virtute,cüm bené merenturdeciuibus. Quod fi amicitiam adfrudumnortrum referemus ,nonadillius cotnmoda,quem diligimus, noneritifta a-micitia, led mercatura quidam vtiliratü fua-nim. Prata amp;nbsp;arua, amp;nbsp;pecudum greges di-bgunturiftomodo , quód frudfusex eisfu-muntur. Hominum ,prxlt;errim Chriltiano-ïum charitas amp;nbsp;amici tia gratuita elïe debet,

Taxatigitur Petrus non folùm Epicureo-rum (apientiam defugieoda hominumjocie-tate amp;nbsp;difhcultate gubemationis, lédetiam proiiibetin funebonibus principaliter quseri wamhätm/zät«, amp;nbsp;captare hominum applau-fum. Nam liudia nollranontantüm adpri-uatas vtilitaces, fed ad totam Remp. ad gloria Deijamp;Ecclefixlalutem pertinent. Teneamns «rgo illud Eunpidis prxcepcü,quod Ariliote-

Ics

àïo nbsp;nbsp;nbsp;DOMINICA

les proponit his, qui populo concionanturirt ciuitatibus:/z«iJiaitÀmp.-^lt;h^îyt,à^À àt To^f ieiTiu. Ne plaufibilia dicas, fed quibiis opus habet ciuitas.

O^arfu^locuf,

Demtnißerio Ecc/eJiaßtco.

Sedulitas eft diligentia prolpiciendi me-tam,amp;eligeHdi media ducentia ad illam me-tam. Vtenim viatori locus propofitus, propter q uem tota itineris ratio fufcipitur, amp;nbsp;vi« abeodem eliguntur,quç ipfum deducerepoC ftintfinelongis ambagibusad metamanimo conftitutam : Ita finguliin fua vocatione,ac praecipue miniftri vocati ad munusdocendi in Ecclefia,ilium optimum finem profpicere debent, videlicet propagationem dodrinx cœleftisjquz amp;nbsp;gratam de Deo famam continet,amp;hominum generi falutaris eft.

Hoehneftudiorum amp;nbsp;laborum probefta-bilito amp;nbsp;fixo gt;nbsp;deinceps lllud quirendum eft, quibus mediis inportum Deo placentem amp;nbsp;Ecclefix lalutarem peruehipofsint. Sunt au-tem duo media (vt itadicam)maxime neccf-(aria miniftris Euangelij : vnum eft medio-criscognitio articulorum , qui monumentis Prophetarum amp;nbsp;Apoftolorum comprehend funt. Hosprxeipuos amp;nbsp;maxime neceflarios arriculos omnes miniftri tanquam prxeones amp;legariDeifonaredcbent. Non fpargant in Ecclefia fabulas de ùuôlis, non doceant intern-

*’nipefliuè Philofophiam, vt ante h«c tempo '*niultiimpièfecerunt.

Alterum medium eft, petitio auxilij diui-'^ 'quot;.quia (criptum cft; Sine me nihil poteftis fa-''te: amp;nbsp;Icrcm. to dicitur; Scio Domine, quod '’onefthominis via eius,neque eft viri,dirige-''greflusfuos, id eft, in tanta imbecillitate paturac hominum, amp;nbsp;tantis periculis noftris, 'n tanta difticulcate return gerendarum, in 'gt;ntis infidiis diaboii , humanxvires non poffunt fine Spiritu fan do regere vocati-onemamp; mores. Ideó tones clamat Dauid Pftl. 118. Da mihi intelledum. Item.Faccum fetuotuo fecundum milcricordiam tuam, amp;nbsp;iuftificationes tuas doce me. Et 2 Paralip. 2 lt;iicitur : Cùm ignoramus quidageredebea-mus.oculi noftri ad te relpiciunt.

Hancigiturdodrinamexerceamusin no-ftris periculis quotidianis. Quod cùm facie* mus, experientiadocebitnos, promißiones Veras effe.acverè reginos ,amp;iuuariconfi)lati-«ne,ficutinquitChrjftus;Quantó magis Pater vefter coeieftis dabit Spiritum fandum pc* tentibus. Item, Non relinquam vos orpha«

' nos.

I Pink Ipif{ol£,die 2 Jun^, anno Chrißf ' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;gt;S47‘

1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DIE

lt;22

DIE PENTE-COSTES.

Hiftoria Aólor.z. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;t

T cum eomplerentur dies Petsiteco^cs,e' ■^r4n/ om»es 'vnammiter tn eodem Zoco. £/fallus eU repente de cæiofont tut, tangua tt»petuwntentii fiatui vehementis, dtre-. pZeulttotam dofnum,vhierant/edentes. Et ‘vi/a funt idis dt//eiflt;e Zm^ua veZut i^nea ,ß~ dftgue/aper/ingitZos eorum, ac repletijunt omnesSptrituJanlto, cæperûntgueloguia^ hù ün^uis, prout//tritus dahat eZoguiiZZ/e. Erant autem Hiero/óZjmis habitantes Ju. ' dat, 'viri reH^ioß ex omm nattone eorum, ^uafiibceeZo eÜ. Jsrumer cunt mcrebuiffit, conuenit multitudo, f^ confufi eEZ,guod au~ idos ioguentes.

Stupebantaatem omnes ac mirabantur ,di. centes interß/e : ^^onne ecce omnes i/Zi, gut Zoguuntur, GaZiZatfunt ? (^ guomodo nor audtwus eos/ua gui/gue Zingua/n gua nati /umus? Part hi, (^ Aiedi,Ct EZamita, ^ ha. bit at or es A/e/epotamia, Judaa^ (^Cafgt;pa. docia, Ponti (^ A/tafPhrpgta (ir Pamphplia, ^E^jpti, (^ part turn Lpbia eins gua esJfini, tim a Cprena, (fi aduena Romani, ludaigue (fiPto.

DIE PINTECOSTES. »} àquot;Pro^fyfi, Crefes (j)'Arabes,audimnstot ^'»^uefites »oßrisünguu srtagufßca Dei.

LOCl PRAECIPVl QVINQVE.

' ^ De patefaäione Dei.

( ^« Degradtbui donerum, qua Spiritui fanihu in Et defia efficit.

^d. Difcrimeninterifraelitoi.Prffiljfttf, ó'virti religiofos.

^ ni. Cenfelatto adaerfm impia tudtcia mundidtri-dentis Euan^eltum.

^' Concio loëlii de beneficiis «tui Teßamenti.

( Depri/noLoco^

1 r5^7 Vemadmodum nautz eó diredius niuim gubemanc, quód earn tene-ant, qux curfuinteriorebreuicon* i ^ïiCSi ucrtitur orbe. vt Aratus ait : Sic 1 '’’ens noftra, quotits precationem inchoat, ^quzntDeum, nonmodócoelumamp;hoco-( Pificium mundi cogitct , vt (c de architedo ’“inioneatjfèd fimuletiam fibididaEuange-‘u ptoponat.amp;intueatur in aliqua teftimonia Pitefadionis diui nx; vt funt legis promulga-^‘0 i n mon te Sinai inter horribiles fragorcs,amp; 1iinifefta donatio Spiritus fandi cnuCpri-'’'iimin Apoftolos, dcindcin vniucrfam Ec-tlcßarn.

Hic teftimonia docent nos,quid de Lege amp;nbsp;'äsEuangelioexillimandumlit. Nequeveró id Co-

»24 DIE PENTECOSTES.

id fbliim j fed etiam imagincs continent, qu« oftendunt,fblius Dei potentia mirabili modo Ecclefiam gubernari ac defendi. Sciamus nunc q bloque Ecclefiam duci perdelcrtuirij amp;nbsp;tegi nube amp;flammis coeleftibus, amp;nbsp;adefle du-cemChriftum,vtillisadfuit. Quareconfir-memusanimos,amp;certö teneamus hancfen-tentiam, quod Deus fit (eruaturus Ecclefiam, qux retinet dodbrinam traditam à Chrifto, Prophetis amp;nbsp;Apofiolis, ficut tellaturdulcifsi-mapromifsio apud Elaiam, vbi inquit Deus: Hoc fœdus meum cum cis, Spiritus meus qui eftinte, ÔCverbamea , quspofuiinoretuo, nonrecedent aboretuo, neque ab ore Icmi-nis tui deinceps vlquc in asternum.

Alteraimago, quæproponitur Ad. 2.pti-mùm accommodetur ad colledionem Eccle-fijc,quxfit perminifteriumEuangelij omnibus temporibusmundi. Deindepriuatimin-telligaturdcpiis.quinoruntexercitiafidei amp;nbsp;inuocationis. Vtenim flamma,quxavento impellitur, incredibili celeritate yolitat per domosamp;vrbes, amp;latèomniacomplet, nee facilèextinguiatqueopprimi poteft: Sicdo-drina Euangelij ingens incendium exufei-tat,cùm fit minifterium Spiritus fandi,amp; tur-pilsimosidolorum cultus, aucomninó, aut magna ex parte abfumit.

Etfiautemdiaboli omnem regni fui cona-tumin Ecclefixpemiciem parant atque me-di tantur ; tarnen Ecclefia, q ux circu mfert Eu-angelium in mundo,extirpari Sc funditus tol-Hnon

DIE PENTECOSTES. azj ii non poteft. Nam vox Euangelij eft sternum amp;nbsp;immutabile decretum xterni Patris, Fili j,amp; Spiritus fanât de gratuica reconcilia-tione,amp;de vita perpétua. Hoc decretum pro-be ftabilitumamp; fîxum manebit, non fblum inter ruinas regnorum, fed etiam fi fradus il-l»baturorbis.

Licet concurrant omnes diaboli amp;nbsp;tyran-Iliadtollcndum atque delendum Euangeli-uni:tamen lueem Spiritus fan di, deccelo fpar firn non extinguent, non impedient venti hu ius,id eft,Euangelij felicem curfum amp;nbsp;propa-gationem. Eftenim ilia Dauidisin Pfalmo «19 Vera amp;nbsp;piis non inaudita vox ; Om nis rei vidi finem,fed verbs Dei ad omnem xternitatem manetamp;manebit,etiamfi fe rumpant aduer-Farij, qui furiis de fua mente amp;nbsp;fanitate detur-batifunt. Hxc eft piis dulcis amp;nbsp;fàlutaris con-Folatio.amp;afsiduecogitanda eft.

Deinde verb priuatim in cordibus audien-tiumEuangelium Spiritus fandus incendie Sniorcm Dei amp;fidem. Namtimorfîgnificat Pauores ortos ex agnitione peccati amp;nbsp;irxDei aduerfus peccatum. Atfidesfignificat lueem, 'lua corda agnofcunt mifèricordiam promiß fam propter Chriftum Mediatorem, amp;huius fiduciaiterum eriguntur,vt accedantadDe. Hin, amp;nbsp;ftatuant fè Deo curx eire,amp;ab eo diligi propterFilium,qucmplacatorem pro nobii ronSituit. Hxc agnitio amp;nbsp;fiducia fern per con-lunda eft cum donatione Spiritui fandi, vt P

12# nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DIE PENTECOSTES.

Calat.?daredicitur.promifsionem Spirits accipifide.

Scribunt Eliam infantem.amp;lambentem vbera matris,conlpedum efle no lac,fed flam masabvberibus rapere. Quare illaacerrima Spiritusiiicoflamma,qu2 Reges amp;nbsp;Pontifices fine mecu corripiiit.fignificataeft.

Dinus Ambrofius panlo ante mortem di-éïauit enarrationé PßImi 4.4., cuiusiniiium eft: Deus,auribus noftris audiuimus. Acfe-runt in hac ipfii lueubratione fupra caputAm-brofij flammam conipedam efle figura cly-pei,quç poftea delabens fulgorem inufitatum in facie (parient,amp; ore haufta fit. Cum autem co ipib tempore non Iblum perrexerec oratio-nem .iedetiam gemens ac iachrymansvota faceret pro Ecclefia,déc)uc futuris calamitati-busraticinaretur, non dubiumeft,ped:usc-ius diuino Spiritu incenfum fuilTejqiii iein ea flamma oftendit, vtcùmin Apoftolotum cœ-tupublicè exhibituseft.

Defecune/o Loco.

Magnum profedóamp;inenarrabile opusDei eftdonum linguarum, quod textusdeferibit, inquiens;Apollolos varijs ac diuerfis linguii locutoseire,quarumelementa nunquam di-dicerant. Etenim de afsiduitatequotidiana, amp;confuetudinepraedarè (criptumeft ab Ari-ftotele : Auditum ciTe iènlum diiciplinz. Quamobrem fieri non poteft, quin pij admi.

ratio*

ÙIE PENTECOSTES. ïi7 htione tand opens à Deo petant,vtin mend-bus noltds hdem amp;gratitudinem accendat. Idem Slt; ipfe toto pedtorc pcto.

Sed muitô magis robur fidei inaudirum inufitatumqucell, quod Apoltoii fenferunt, accepto Spiiitu fancto. Quis enim non iura miretur hancanimi magnitudinem inPetro, qui vehementer inuehitur in cœtum Princi-pumamp;iacerdotnm? Etfieniin antea exiguis terriculamends ancilix amp;nbsp;fèruorum pertur-batusconiefsionem deChrillo abiecerat,ramen à Deocon!ccutus Spiritum fanétum,po-tentiam Phanfiorum amp;nbsp;Pontificum rationa ftabili firmaqnecontemnit. QuacXreintelli-gipoteft, verifsimum ede illud quodPaulus inouit 2 Corinth, u ; » jS Ümi/if Jtst w ticS-s-

ItiTiMObTCU.

Hisigiturexempliscommonefadi ,emen demus lecuritarem nollram, amp;nbsp;deponamus fiduciam noftri, dilcamus timere Deum,amp; pe tére auxiliUm amp;nbsp;gubcrnationem diuinam. Quod liirn faciemus,res atque eucntus often-' der, veras elfe promilsfones, qux polliceutuc nobis auxilium opponendum omnibus ter-toribus ac periculis, qux vndique in nos irru-niitpropterpiam confelsionem Euangelij.

Ac ne plura,quxlunrpcnè innumerabilia, con(èder,comprehendam breui. Siceniin ftariio,idem hoftibus Euangelij vruveturum elïc , quod de Porfenna regeapudPolybium libroz leg'tur: svj^ovT« tIw S’irAiÂ.iv âf Tiui VTÓ-fitfirAiiTiiyi^TiiKij.AviiHTA'^i-^MyiJiïlieiy Tariyat'i.

P 1

22t DIE PENTECOSTES.

Wwbideft} non tam eis metum incutiebat ro-bur Horatij Coclitis,quam animi celfitudo amp;nbsp;Itupenda audacia. Ent igitur aliquis cœtus in genere humano, qui Euangelium Filij Dei clifcet,cantabit,proponetcxteris,amp; propaga-bitadpofteros ,etiamfi (übeunda erunt varia certaminaamp;fupplicia. Sed durisvtilexton-fa bipennibus: ira amp;nbsp;bic cœtus per neces,per damna ab ip Io ducit robur animumque ferro.

De ferf io Loco.

Valdèprodcft feire.qux genera hominum tunc fuerintin Ecclcfia Dei. Noncnimfoli Ifraëlits, id eft, natiex femine Abraha: tunc fucruntin Ecclcfia Dei, fed etiam multi Eth-nici. Erant igitur genera tria:

Iffaëlitxjd eft, nati ex ftmineAbrahx. Hos Opuserat effecircumcifos, amp;obf«ruarc cere« moniasMofaicas.

Secundum genus erant 'otCjo’iiAvT«/, qui ex gentibus conuerfi etiam voluerunt circumci-di,amp;obferuarcceremoniasMofaicas. Suidas indilt;ftione®ej9'»AuT0f .• 0/5$ «9i'®)z®iy«Ai)Ai'00-Tifi^ MTATVt S-Hgt;lf VQ^nd/ifJLiVOt vÓjMlf 10(^911-f^vni fiffir.

Tertium genus fuit hauddubiè magnum, amp;in Adis Apoftolorum vocantur viri religi-ofi,*i'ÂrtCHlt;-, videlicet Ethnici,qui finecircum-ci/ione amp;nbsp;obferuatione ceremoniarum didicerant promifsionem falutis,datam propter veaturura fernen, quo benedicendi erant o-mnes

DIE PENTECOSTES. 139 nines genres , amp;nbsp;hac fide inuocabant Deunt verum,qui fe populo Ifracl patefccerat, amp;nbsp;verbum fuum eis tradiderat.

Tales fuerunt NaëmanSyrus,Nabugdo-Hofor amp;eius filius: Item Darius,Cyrus, Cornelius in Adis Apoftolorum, Æthiops Eu-nuchus. Et femper multi tales Ethnici fue-lunt verseEcdefix membra. Ideoque diipcrfi lunt inter genres Ifraëlirx, vt multi Ethnici îdagnitionem veri Dei vocarentur.

Eli amp;illud confiderandum. Paleftinam, QUam populus Ilraël incoluit , fitam ede in niedio mundi habitabilis loco, vt quafi pun-^i inftar obtineret,quod xs rrf « r Grçci vocant, ^exterisgentibus toto orbe terrarum difper-dodrinam de vero cultu Dei communi-tarer.

Adde hue Ptolemxi Philadelphi diligenti-ani.qui cum audiret, ludzos prxdicare fux mentis antiquitatem amp;nbsp;dodrinam, accerlïuic *nde interprètes, quilibros M0IÎamp;aliorum Ï’i'ophetarum in grxcam linguam conuer-t«fent. Hxc vetus translatio Propheticorum bbrorum in grzeum lèrmonem vocatur fe-ptuaginta interpretum opus. Per hanc occa-^onê credibile ell aliquos in Ægypto amp;nbsp;alibi tune veram religionem amplexoselTe, cùm amp;nbsp;libri legerentur, amp;: viri dodi è Iudxis,qui ver-labanturinter genres, liberèalios doccrepoC. ftnt. Nam vox vers EccIcffxDci nunquani temcrè Sefruftrarecitatur.

P 5

CiO

De^juartoLoco.

Quod Socratesapud Platoncm iiiquit: A* nimos ica contirmandos elTe,amp; muniendos . veris (ententiis de fine bonorum, de immor-talitate.dcquealiis rebus magnis, vccas nulla cauillationeaut fubfannationeviruletanobis excuti finamus: idem omnibus Chriltianis, aepræcipuèdodoribus Euangclij uidum pti temus. Congruic enim hxcSocratis oratio cum régula Pauli, quætraditur Galat. 6. Probet vnulquilque opus luum.Sc fie gloriam ha-bebirapud (è,amp; non ex alio.

Opus fignificatvocationem feu genus vit 2 amp;prQfefiionis,in quo verfamur. Hanefcia-musDeoplacere,amp;bonacon(cicntiatantüm ea faciamuscum docendo,tùm diicendo.quç vera fuut amp;nbsp;neceflaria. Quöd fi hanc regulam fèquemur,magno animo contemnere poteri-mus fal(a indicia Epicurçorum amp;hypocnta-rum.quiadomefticam gloriam nobiicum cir-cumferimus, videlicet tedimonium confei-entix redè iudicantis.cóiundam cum appro-batione diuina.

Sic Petrus cum exploratèperccptum amp;co-gnitum haberet. fc mandato Dei circumferte dodrinam veram, necelïariam, amp;nbsp;falutarem genen humanQ,non frangituri udiciisEpicii-racorum, qui return ignari, vmbra tantum amp;nbsp;jmaginibusgaudebant.

Etfi autem nos Gpientia amp;nbsp;virtute longe inferiores furnus Prophetis amp;nbsp;Apollolis •. tarnen

DIE PENTECOSTES. xn men cum reueraidem munus fufiincamus in Ecclelia Dei, quod fuftinebant illi fiurii viri, hancyiam ac gloriam proximam amp;nbsp;quad compendiariam ingrediamur .non pende a. iniisexhominiiftiiudiciis.quibusnihileft in-cercius, nihil fal!«cius, nihil obicurius, fed e-um vit« ac doccndi curfum teneamus , qui primùniDai iudicio, deinde amp;nbsp;confcientis domefticoteftimoniocomprobecur.

Quodfiqui fimulationc, aut inani often-tatione.amp;fidonon modö (ermoncjfèdetiam Viiku ftabilem fe gloriam con (equi pofte arbi-trantur,vehementer errant. Vera gloria,da quadixi, id eft, approbatio diuina coniun-éacumteftimonioconfci#ntixredè indican tis,radices agitatqueetiampropagatur :fida autem celericer tanquam flolculi decidunt: necfimulatum poteft quiequam elle diutiir-num.

Hxcquï degloria breuiterdixi, piis doélo ribus neceftaria lunt, nemetu fallbrum itidi-ciorum fugiautprofeisionem veritatis. Vte-nim Deus blafphemos in genre ludaica pu-niuit,quando exercitus Titivrbem Hieroly. mam euertit,ac funditus deleui r : ira nó dubi-temus^quin Filius Dei ipfe inlxtilsimo illo die,quo (è icerùm oftendet vniuerfb generi hu mano,rerii(citatis mortuisjtefutaturus fit venenata conuicia, amp;nbsp;fallas criminationes, qui-bus nunc Euangeliumoneratur.

P 4

252 DIE PENTECOSTES,

Q^ntuf Locus, Condo loelii de benefidu noui Teßamenti.

E^undam deJlgt;irffu meo/âper »-/»nemcamenft

MoueorequidenijVtde boni täte Dei cogitem, quoties ordinem motuum cœleftiuin, vices tcmporum, fœcunditatcm terr« amp;nbsp;ani-mantiuin,politicam fbeietaté, amp;conftitutio-nem imperiorum diuinitùs fadam eóffdero: Sedmultomagismoueor, quoties cogito lu-cem Spiritus fancti fparfamde cœloprimùm in Apollolos,deinde in VniuerfamEccldiam.

Quanta enim bonitasDei eft,quod ftipfum fic impertit nobis,amp; left in nos enundit,amp; ef-ficitnos,vtPetrus inquit, participes diuin« natur«,dato Spiritufando,qui ftmiles motus in nobis accendit, qualiseftipft.Quopignore magi s declarare potuit.Eccleliâfibi curs elle, amp;nbsp;ardenti amore à ftdiligi, quam miffo Filio, quialTumptanaturahumanaexvirgine,con-ftitutus eft Mediator inter Deum amp;nbsp;homines, amp;nbsp;fabius eft pro nobis viAi ma, amp;nbsp;donate fpi-ritu cœlefti acdiuino,qui à voluntate Patris amp;nbsp;Filij procedit, Sócopulat Ecclefiam Deo, agi-tans earn motibus congruentibus voluntati Dei.

Hze omniaftgniftcata func breui oratiun-cula,cum ait loël, vtque venus dicam, Deus lt;pft:Eftundamde Spiritu meo fuperomnem carnem. Czterum carnis appeUatiofatis o-' ftendit,

DIE PENTECOSTES. 1» Rendit,de rebus maximiserrare Philofbphos, Pelagianos amp;nbsp;fimiles,qui libertatemhumanx Voluntatis immodicè amplificant,amp; mentes îbducunt à cogitatione, petitione, amp;nbsp;expe-Óationeauxdij diuini, amp;a conlpeétuhuius 8ubernatoris,dequo hïcdicitur: Effundam deSpiritumeo.

Quod enim in (cena diÄum eft;Vitam re-8itfortuna,nonßpientiajexplodatur cxEc-defia. Regi vitara fapientia non Humana, led diuinafciamus,amp; agnofcamus noftramim-teciUitatcm fragilitatémque,amp; perpétuas di-»boliinfidias. quas in perniciem non modó ptiuatorum plurimorum,(cd amp;nbsp;vniuerfx Ec-defii parat amp;meditatur, amp;nbsp;verè expauefca-nius,amp; fimul toto pedore à Deo precemur. vt Spiritufando duce om nes adiones, omnia hem confilia noftra regantur.

Déclarât enim fummorum hominumcx-tmpla, nullam effe tantam virtutem, quam non de gradu fuo deiicere diabolus pofsit, przfèrtim fi deftituta fit excubiis amp;nbsp;cuftodia filij Dei. Vides ex quanto faftigioSaulem dc-traxerit, quale bellum Dauidiintulerit, vt i-pfum vnà raparetin exitium, cum alios tam niultos perdiditret, filium Abibionem, Achi-tophel.amp;hauddubiè multos fapientia amp;nbsp;vir-tute antecellentes. Hxc cogitent pi j.amp;fint in ftationeamp; excubiis aduerfus tam dirum ho-ftem, amp;ahlioDei petantdcfcnfioncmamp;gu-bernationem Spiritus (andi.

Etfiautem varix funt interpretationes hüt’ 5

13 DIE PENTECOSTES.

iiisdiAi.- EtProphetabunt filij veftri amp;filiae veftrx' luuenes veftri vifioncs videbunt, amp;nbsp;lenes veftri fomnia (omniabiinr^ tarnen iïmpli-ciliimaeft ineoloco/èntcnia.

Prop-hetialignificat vtraq;Eacultaté,»-«/«-fif ‘T^iTiijfj.a.TDihjj, ly i^uyAijLiiii^jjLluj lt;^Tix,LM,hoce{i, intclligentiam kripturx fpincualé.amp;copiam oranonis,qua mentis noOrxeogitationes di-fponereamp;illuftrare polFumus.

Quód verb additur de vifione amp;nbsp;fbmnio,id ex Moyfêfumptum eft, Num. 12. Cumenim Aaron amp;nbsp;(oror Maria xmulationcarderent, ac Moyfigloriam, vtq; venus dicam, molem gubemationisinuiderent, DeusipkeontrOf uerdam dirimit,amp; Moylcn omnibus Prophe-tis longèacteponit. Egojnquit, exteris Pro-phetis apparebo in vifione vel in fomnio, fed cum MoyfeoreadosJd eft,clarè,nonob(curè amp;fine inuolucrisloquar,ficut amicus ad ami-cumloquifbler.

Hac igitur forma verborum loël vtitur, de-Icribens beneficia noui Teftamenti. Et quan-quam gradus (untdonoru, qux Deusfingulis largitur,tarnenveteres hiftorias repetenci Sc prelèntia exépla eófiderati facileapparetokm-per aliquos fuifle ,quitanquain fpecula léden tesfuturas Ecclefix tempeftatesprouiderenr.

Ambrofius in enarratione Pfa!mi 44..cuiu$ initium eft; Deus,auribus noftris audiuimus; multalapienter prxdixitinftinéluafflatiique, Spiritus Gndide iis rebus, qux poft mortem Theodofij Ecclefix accidcrunt.

Sic

! nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DIE PENTE COSTES. *»

sic fragmenra quzdam Methodij Epiieopi j üirciimferuntur.quzoftendiintjfuhïneineo I donum Prophétie,hoe c(l,prxlènfiones amp;nbsp;fci-entiam rerum futurarum.

Qtlid dieam deReuerendo viroD. Martino Luthero, qui ante armos plus minus decern cùm alia vaticinia de rebus Germanitis, tùm de ealamitate Witebergenfi hoc trille Vaticinium , quod res arque euentuscom-probat, rehquic ; Breui poft meam mortem ïdducetur exercitus ad cingendam obfidio-ne Hierolblymam. Sic enim appellate Ible-batVvicebergam, èquahocpoftremotempore qualÏ quodam fando auguftóquefoute omnis maiiauitEuangelijcognitio. Qtiare bortator fum püs omnibus, atque inprimis niexfamilix,vcrelida vrbe aliölc conférant ante hollis aduentum. Namciuitas hoftilem impetum nullo modoIüftinebit,lèdabexer. citucapietur, amp;nbsp;inpoteftatem alienam redi-getur,nili Oeusimmenfa bonitate panas iru graticudi nis mitiget. Qua de re cogitans vota •acio,neDeustocam iram fuam accendat, (êd potiusinira milèricordix recordcturj,amp; non bnatpenitus inter nos extingui noticiam Eu-angeiij, amp;nbsp;Filij lui Domini nortri Icfu Chrifti.

Quorfumhze? Vtilludintelligas.nó Apo-ftolosfbliim amp;nbsp;eorurn auditores , fedfemper aliquospios in Ecclclïa dono Prophetix or-natosfyilfe.

In fine additur Epiphonema omnium maxime memorabile, quod docet nos de modo, quo

136 DIE PENTECOSTES.

quo bénéficia nouiTeftamenti confèquîmun Omnis qui inuocauerit nomen Domini üf-uus erit. Vt autem venuftas amp;nbsp;pulchritudo corporis fecerni non potefta valetndi ne: fie ve rainuocatio,dcqualoquiturPropheta,cogi-tatione magis. quam re à fide poteR feparari* Quod cum itafit,per(picuum efl, nos fide con fequimagnificaamp;falutaria bénéficia, quxin Euangelio promittuntur, neefingendamefle aliam rationem applicandi,vt vulgöloquun-tur.

Nequeverbfilentio prxtereunda eftparti-cula vniuerfaiis. quæ in dido loëlis recitatur. Continet enim gratam amp;nbsp;dulcem confola-tionemopponendamtentationi, quxexlege oritur departicularitate.Omnes enim in banc opinionem duce fua natura vehuntur, vtexi-flimét,ad alios prsflantes fapientia amp;nbsp;vittute pertinere diuinas promifsiones. Sed cotra hac humans mentis ratiocinationemconfolatur nosPropheta, conflantifsime afTcuerans.-O-mnem,qui inuocet nomen Domini,fore focium sterns beadtu-

dinis.

Finit Epißolttgt;

FERIA

FERIA SECVNDA

ET TERTIA

PENTECOSTES.

Excapite 10amp;15 Actorum.

Déaut or it at e Sjtiodorum^

LÂudandaefl Lues diligentia, quilucu-’entam hiftoriam feripfit de iis rebus, quas Apoftoli in prima Eedefix collc-^ione geflerunt. Eteni m multafunt.qux bo-’'*•gt;! mentemnon modo deledarc, fed etiam 'onfirmare pofTunc, fîconfideret propagatio-”5111 Euangelij, amp;nbsp;incremcntaEcclefix.qu« ''mltorum Ethnicorum accefsioneinimmen ^umauéta eft, Tyrannis intérim cum omnibus impiis fame amp;nbsp;perte mifèrabiliter con-rumpus, vttertatur narratio capitis u de He-Me. Acharum tantarum return hiftorixnon rirntfinefingulari confilio Dei diuinitùs tra-^itiamp;conferuatx , aevrilitas facilèà piisac pfudentibus intelligi potert.

Nam fi talis liber concionum Aportolica-Fum non extaret, tyrannici Pontifices, qui Refendu nt idola amp;nbsp;im pia dogmata, prxtextu riiccefsionis Aportolicæ,Ecclefiam perpétua fraude amp;nbsp;fuperrtirione obligarent.Affirmanc Çnimimpiè actetrè, cum fumatemeritare ac împudentia, ft abAportoIis in illo flore na-frétis Ecclefix accepifle ftntétias de Academica dubitatione, de fatisfadionc Canonica, amp;nbsp;aüis nugis,qux funtpenc innumerabilcs.

Sed

13» FFIfA S E C V N D A

, SedhïcPontificum arrogantia manifeftè refutari poceft, citatis redimoniis ex hilloria, quam Lucas memoriae pofteritatis rradidic.

Nam Petrus Acto. lo allegat coiifènfum Prophetarum de hac ipiä (èmentia , qux eft propria amp;nbsp;perpétua EuaugelijjOmnes homines certó conlequi remifsionem peccatorum, qui inverapœnitentia , fiducia Euangelij amp;nbsp;huius Mediatoris lèlufienrant. Huncconlèn-(üm Catholicae Eccleha; Dei,Patrum,Prophetarum Si A poftolorum opponamus omnibus, qui in Ecclehalècusdocueruur.

PrxclarcergoLurherus: Hicliber. inquit, maxime illuHrem 5i peripicuam refutatio-nem continet dodrinae Pontificum, qua nulla maiorpeftis Eedefix ChrilliafFeni potuit. Amemtis igitur amp;nbsp;üpelegamus dida huius libri, vtnos confirment aduerfus idolatricas amp;impiflsopiniones,quxamp;olim à Pontifici-businEcclefiam inueótx funt.amp;nuneviat-que cxdccrudelifsimèdefcnduntur.

VretiamElimas magusfubicacxcitatepu* nituseft,amp; Diocletianus, pollquamdiuiaui-tiam in Chrillianos exercuit, mortéfibi con-fciuit; Ita nunc à Deo petamus, vt hosfyco-phantas,amp;autores innumerabilium parrici-diorum, pœnis quas menti l'ont opprimât. Deindecùm in hoc libro plurimx condones Prophetiexcitenturamp; illuürentnr,certónobis perfuadeamusjdque exploratum duca-mus, nullam extare Prophetarum enarratio-nem tam ornatam, lamque vberenv quam in hacipfahiftotia. Pu-

KT TERTIA PENT. «39

Poftrerhóamp;illud confidcrandum eft,digni tatem amp;nbsp;efficaciam minifterij Euangelicün hocfcriptomaximeliicercatq;con!pici. Ete-nim primo die Pentecoftescirciter tria millia hominum ad Chriflum couerfafunr. QuaeX feiiitelligipoteftPauliaireiieratio.qiii inquit, Euangelmm eiïc potcntiam Dei ad falucem omnicredenti. Pellanturcrgo è medio furo-tesEnthufianarumamp;Anabaptiftarum , qui tÓtemnunt minifterium verbi.quod Deus in oredocentium pofuit,amp;iudicat clTecantiirn *lt;JfviiHeH' 1^ jiKvA^aKayiitf, filievt ipfiloquun-'Utjliteram morcuam,inanem, atque irriden-lt;lam.Sed nimis longum effet, huius tonus hi-ftotiz feriem veileperlequi.

Omiffa igitur longiore recitatione, pauca ^usdam de autoritäre fynodorum dicam,lt; præfertim ciim vidcre liceat aliquos tantaIc-')itateamp; iaélatione, vtrécentes lynodos pu-S'iantescum doétrinaProphetica amp;nbsp;Apolto-liM,omni contentione defendendas effe cen-^sjnt. Multi verb in diffenfionibus Eccleiïa-ftgt;cis neutrales effe voluut, amp;nbsp;affenfionem ab Euangelio cohibent, donee iudicio actefti-”10010 Pontificum amp;nbsp;Cardinaliumcompro-l»etur,

Principioffiendumeft, Synodos neccon-^«re,nee polie conderenouos articulos fidei: Qijiadodrina de eflentia amp;voluntatc Dei, ^Ppraamp; extra confpedum humanx rationis Pofita , non potuit necpotellabvilisangelis ’Uthominibuscomprebendiifeda Deo iplo

pare-

149 FERIA SECVNDA patefafta, amp;nbsp;Ecclefixcerto verbo amp;nbsp;illuftri-bus tedimoniis commendata cd, ïïcutamp;in lohannedidtur: Filius qui eft in ünu Parrisgt; ip(è enarrauit nobis.EtzPet.t.Nonhumana voluntateallata eft vnquam Prophena,feda S piritu iando moti locuti funt findi viri.Et » Cor. j. Fundamentum aliud poni non poteft, prater id quod pofitum eft,quod eftlefusChri ftus. EtEpheC a. Extrudi eftis fuper fundamentum Apoftolorum amp;nbsp;Prophetarum ,exi» ftente angulari lapide lefu Chrifto.

Non igitur alia dodrina de Dei elTentia amp;nbsp;volun rate recipienda eft, nifi illa vera,qu« per Prophetas amp;nbsp;Apoftolos tradita eft. His enim tradiditverbum fuum,quo fepatefecit,amp;ad-didit illuftria teftimonia, vt certo fciremus, quis fitDeus,amp;vbiqujcrendus,quomodoag- x nofcendus amp;inuocandus fit, nea verbo Dei humans cogitationesaberrarent, ficutEth-nici horribiliter amp;varièaberrârunt. '

Cùm igitur arriculi fidei nonalijfint,nifi quos certum eft à Deo patefaciente per Prophetas amp;Apoftolos traditos eire,qu«ri poteft, quidagantSynodi? Refpondeo. Deus vult elTeiudicia dodrins in Écclefia, amp;nbsp;pracipic dodoribus, vt fint vigilantes, ac veram amp;cer tisteftimoniis propagatam (èntentiam con-Ranter defendant,amp; caueant ne corrupte!« dogmatum in Ecclefiam irrepant, amp;nbsp;(parlés moxréfutentamp;explodant. Id fieri â fingulis amp;nbsp;à pluribus necefie eft»

Ac

KT TERTIA PENT. 14t

Ac prodeft multos fideles dolt;ftores con-gt;uiigere fententias. Primùm,quia imbecillio-tes à péritioribus confirmandi funt,vt dicitur: Et tu conuerfus confirma fratres tuos.Dei nde quiainomnibuseximiumftudiumefle debet ’8g''®g^*’‘^i ^ ^‘^ aliorum piorum cœtum ma-Hifefto con(cnfu,vt fit firmior publica concot-dia, amp;nbsp;magis arceantur difsidia ^Sclchifinata. Hancdiligentiam aggregandi nos ad cateros fæpè commendat nobis Chriftus, vt Matth. gt;8; Vbicunq;duoaut très congregati fuerint innomine meo,ibiin medioeorum fum.

Poftremó cùm extant pubUci coniènfus »nonuméta, articulineceflarij faciliùs propa-gari poirunt,amp; finitmagis rruniti. Sunt igi-turfynodiiudiciaEcclefix,inquibus conue-nientes dolores non fingunt noua dogmata, fed profitentnr fententias prins in fcriptisPro-pheticis amp;nbsp;Apofiolicis traditas,amp;oftenduiit, 4uomodointelligantdida Prophetica amp;nbsp;A-poftolica,amp;tefianturhuncintelledum verè abAportolistransmiflum eflead pofteros.

Suntigituriudices in Synodis tantum telles veteris fententix, non funtautores noux. l'lecfingendumeft, habere ß'nodos potefta-tem aliquam regiam aut prxtoriam interpre-tadi obfcura dida , ficut de ambigue didis in tiuilibus legibus dicitur Valere regiam inter-pretationem propter autoritärem regiam.

Quod enim de criticis diebus,quos medici ftudiosè obfèruant, ab Hippocrate traditum eft »idem ad politica indicia transferri poteft,

Q

tu F E R r A S E C V N Ü A

lib. b Aphor. 20. Qu« iudicantiir amp;nbsp;iudicata (ùnt intégré, ncc moncre , neque innouaré fine medicamencis, lîue aliter irritando, (ed lînere oportet. Aliter autem valet fyiiodi in-tcrprctatio, videlicetquia collatio didorum in lcriptis Propheticis amp;nbsp;Apoftolicis conuin-cit, eain têntenriam , quam amplecftiturly-nodus, vcrèelTe à Deotraditam,amp;adiuuatur fÿnodus certis teltimonijs , quæ per Apollo-los tradica elfe ex veris monumentis confiât.

Hxcde lÿnodis dixi.vt Iciamus, Euangeli-um non propter humanam autoritärem eo-rum.qui in iÿnodo congregati funt.ample-dendum elle , led propter teftimonia, qux confiât diuinitus tradita efle Prophetis amp;nbsp;Apollolis. Quod li quiairenfioncm ob earn caulam à dodrina Euangelijcohibent, quod nondumaccelTerit Romani Pontiftcis appro-batio, vehementer errant. Namin Euangslio acquiefcendum eil propter mandatum Oei Sternum amp;nbsp;im m utabile,prxcipientis vt audi-amusFilium,lïuc accedat, Eue non accedat lynodorum authoritas.

Deinde dilcrirnen teneaturinter veras amp;nbsp;Fallas Icntentias lynodorum ,quod in omnibus caufis fieri nccelTcefl. Ac veras quidem lèn rentias, amp;nbsp;ab vno amp;a pluribus traditas, grata peélore ampledamur. Nullum eftenim maius bonum, vt Socrates inquit,quam veri-, taris communicario.Fallasaurem,quxplens funtimpietatisacfceleris, magno animo re-pudiemus,ctiamli traditsfinrab ijs,quiad

guEer

KT TERTIA PEN. s î feubemacula Eedefix fèdent. Scriptum eftè-’'iiïï:Si quisaliudEuangelium docer,Anath« ma rit. Erin primo prxcepto dicitur :

Non habebis Deos alienos coram me.

Finit Fpijfolarum 4b AdnentuvJquead feßum Trinitata.

lohan. 6. fater/inlit^ca eosin 'verifate,/èrmót/i-useü verifas.

E^^^-

Obß^fja ledern tu am in dfßißulä meù.

Pfal. 68.

Conßmta hoc Dem, quodoßeratm esiti nobis, propter templum tuum Jin^ ff/tm,quod eH in lerujalem.

Pfalm.p.

^ußodi nos Domine,vtpupiliam oculii

Vidotinus Strigclius.

CL »

ALTERA Urs HYPOMNE-

MATVM IN EPISTO-LAS DOMINICALES.

fefto Trinitatis v/quc ad Aduentum Chrifti in carné.

246 DOMINICA!.

DOMINICA TRI,

N I T A T l S.

EpiftolaRom. ii»

/^ Profù»dùatem diutttaram ^Jai/ien. tU(!rfog»itiogt;iü Dei ^ ^uàm ta/cruu-èiliafint iu^tciaeiw, (^ imperueßigahik/ 'via ettts. ^uü e»tm co^»ouit memem Domi»/^ ^^uf quts izu fuit à cof/fZiisi’Aut ^uü-prior-deiZ/t iät,^reddetureti ^oaiamex t//o,(^/feri//um,(^ifiiäum omt^ta. ffifo-ria infcuZa, Amea.

Locus pr«cipuus in hoefefto tradandus* dfearticuloTrinitatisjafiuniaturex locolhe-' oJogicodeDeo.

DOMINICA PRIMA

POST TRINIT AUS.

Epiftola i Iohannis^.

f^ Har/J^mi: Oeu^ charnu eÜ. /» hotap’ parut/chantas Det, ^uod fi/ium Juitf» 'vntgeaitum m/f/ Deut t/tmuttdum, ‘Vt quot;vi-aamutpereumJ/t hoceficZgt;arttas,tioaquod ' not dtZexerimut Deumfed quod/pf dtZexe-r/tii/os, i^mfer// FiZtumJuumpropicia/fß'

gt;OST TRIMIIATIS. 24^ »empropeccaiit »o/irù.Char//im/,^Jtc De-’‘^ ^^^exu nos,(^ nos i/eliemti^ nos mmuo o/i-i ^{^(re, Deumnemo'LHi/ii'zmquam.'Sidiü^i. ' I f^i»! nos inuice, Dei/s i» nohu ma»ef,(^cha-. ^‘(M eiM eUperfe^fa in no^is. Ex hoc cogno^ ( fiimt(s,^uodtn eo manemus, (^ ip^/n nohif: ! ^«oma») tslej^iritu/ùe dedrt nohu. Ef nos vi t^iwui (^tej/amur, quod Pater mißt Fiiium ßruatorem mandt. ,^i/quü confeßus fatkit, quodle^s esi Ethus Det, Deus i» eo ma. ^»t^fi^ß t» Deo. Et nos cogneuimus,^ ere ‘Vidimus charitatem , quam habet DeM i» ^obd. Deut charitof eÏÏ, (^ qui manet in tbaritate,in Deo manet,(ß Deus in eo. In hoc ferfeéla eii charité nobifcum, vtßductam habeamusin dietudteq,quodßcuttdeeß, tip f^osfùmiisin mundo hoc. Timor non est in tharitate ,ßdperfe^a charitas ßoras eßeit timorem, quoniarn timor emeiatum habet, ^M aut etimet, non eß perfiEfia in charita-te, iTos dilig'mitieum, quontam tpßprior dilexitnos. Stquisdixertt, dthgoDeum,(^ ffatremßfum oderit,mendaxeß. ^^tenim no diUgit fratremfi(um,quem videf, Deum, quem non vfdit , quomodo poteß dthgere?

Et hoc pr acept urn habemurab eo ; vt qui ddigit Deum, diligat (^fra' trem/uum.

Q 4

Condo TTo^cuviTDw 3 de Di-ledionc^.

PR«chrè in Epiftola quadam Ouidiusin-quit;

Acer lt;irad palma perfeciirfuriu honorer, Si tarnen horterü,fertitu ibit equas.

Hocilledeequisrfèdnosdidum putemus deomnibuSjquifânôliftimum amp;nbsp;auguftiCsi-mum munus docendi in Ecclefîa fuftinent. EtH enim renati habent fidei ac dileâionis initia: tarnen cùm nullafit hominis perfeda virtus, (àpè nobis fuaibres amp;authores funt Apoftoli ad virtutem intégré ablblutéqueco-lendam amp;retinendam. Argumentis quidem ad iftam ftntentiam, quam vult obtinere Iohannes, vtituroptimis, quae in omnibus cau-Es fuaforiis amp;nbsp;debent amp;nbsp;(blent valere pluri-mùm.

Et primùm quidem ab exemple Dei ordi-tur, in quo tâta vis eft Diledionis erga genus humanum, vc nos imaginemac fimilitudi-nem referte fuiipfiasin terra uoluerit,amp;ani-malibusnos cunétispræfecerit. Qiiid?quód Deus xternus cumulatiftima bonitateacve-rè paterna chantate per Chriftum Filium fuc-currit mortalibus in ruinam prolabentibus* eófque reftituit in antiquam granam per pee-namacfuppiicia.qux illc volens, Riens, li-bénfque perpelTus eft.Adde hucdonationem

Spiri-

POST TRINITATIS. 249 Spiritus ûndi, quem large in nos elFu(litgt;vc euidèntifsimè ollenderet, Ecclefiam fibi cu-12 elle amp;nbsp;à le di ligi. Hæc teftimonia cùm legi-nius.poflumüsnedubitarejquin Deusfitcha-litas.vt Iohannes ait , fiue vc nos dicimus, niensxterna,plena patemi amoris, qui longé luperat vim irx iuftilsimx aduerfus peccata, Vt Roman. $ diciturj Gratia exuberat fupra peccatum. Et Of 11. Quornodo dabo teE-phraim, quornodo affligam te Iftaël ? lufiè te delerem, ficut Adama amp;nbsp;Seboim: led conucr-üimeftinmecor meumjcxarfit commilèra-tio mea, nó faciam furorem irx mex, non de i kbo Ephraim : Qina Deus cgofumamp; non homo,in medio tui landus.

Secundum argumentum eft,quód D«ibe-neuolentia tenere tuerique non poirumus.ni-fiSi in noftris mentibus luceat Diledio Dei amp;proximi. VuItenimDeus mutuum eflea-niorem non folum erga fc,fed etiam erga reli-J^uos homines j cos prslèrtimqui nobiscon-lundifuntfbcietateeiufdem profelsionis, amp;nbsp;quos iple ad communem hereditärem vit« atern« vocauit. Etfiigiturali« caufe impel-luntDeum,vt nosmilêros amp;nbsp;imbeciUesim-nienfa mifèncordiacompledatur, videlicet mentum amp;nbsp;intcrcefsio Filij Dei, vt EpheC 1 Icribitur. Dilcxit nos propterdileâum: Tarnen de retinenda ac conlèruanda Dei benc-uolétia verè illa amp;nbsp;grauiter dici poffunt; Amor amore emitur ; Item.vt amens amabilis e-Üo.

Q. $

is»

Tertium argumentum ducitur à confe-quencibus, fine vc magis propnè dicam ab ef-fedlibus. Nam dileétioduasres optimasamp; pulcherrimas efficit, sit.fifti'/^tii' amp;nbsp;magnitudi-nem animi dcipicienns hoitiu calumniasamp; furores , quibus aut deformare,autfunditus extirpare Euangelium conanrur. Hxcenim verba pcrtinerc mihi ad cafum confefsionis videntur,quenlt; multi fugiunc metu acerbil-fimorum Gippliciorum , qux confeiroribus verxdoófrini propofita (unt.Perfedajideft, vera non Gmulata charitas cfficit in animis conllantiam,tolerantem fupplicia amp;nbsp;acerbiC ßmoscruciacus,qui perferédi Cunt propter pi, am.iieceßariam amp;nbsp;falutarein confeßioncm.

Cùm enim Hieremias, Baptifta,Paulus, amp;nbsp;cxteri dodores Euangelij exploratc perce, ptum amp;nbsp;cognicum habeant, (c non Humana auchoritate, (êd diuina circumferre doótri-nam in mundo, amp;nullacurpitudinegt;quam leges puniunt,contaminanci Gnt.lxti adeunt certamina amp;nbsp;fupplicia,quia norunt Ie non ra-pi ad necem propter fanacicos errores dodri-nz.aut morum prauitatem, lèdidcófuacorT pora Tyrannis obieélant, pulchramquepe-tunt per vulncra mortem, vctcIHmoniumdi, *cant dedodrina, quam profefsi funt.amp;de fu-turo indicio , in quo Deus maniferta voce declarabit,hosviros non fus vtilitarisautvo-lupcacisrationehabuiflein totactantiscerta-minibus de doärina, led tota méte atq; orn-niauunoinidincubuilTc,vcamp; gloriaOeiper hot

POST TRINITATIS. »j» hocminifterium ornaretur, amp;nbsp;multi ad fecie-tatem xternx beatitudinis vocarentur. Sice-nim loannes in Apocaly pli Deum loquentem facit: Hi füllt viri, qui proTelfamcnto Dei corpora lua tradiderunt, amp;nbsp;non difexetunt a-nimas fuas vfquead mortem, led in languine agni-iauerunt Rolas fuas. Prxclarè ergo Tcu-cerapud Sophoclem:

Sücu jS rS S'iiia.ia //.fy i^trit ^fottiv.

Sequitur aiceraparticula,quam fimpliciter inceUigo de bona confcicnnaiCharitas expel-iittimorcm. Magnaenim vis elt conicientix invtramque partem, vtnequc timeant, qui nihil commifèrint,amp; pœnas lem per ante ocu-, losverlari purent, qui peccarint. Et noti funt Verficulidc eadem lententia:

Con/cia mem vt cutgue /na eRjta condpit intra Pellora pro faUoJpemgue metüimjuefuo.

Sed omniumvenuftilsima eft Platonis len teiitiain primo voxn. Quicunq; multas con-fcientixlabes in animo habet, eum necelleett fxpenumcró cohorro(ccre,pcrinde vt pucri vi-luibmniorü excitantur,amp;eum malafpe vine-re. Qiii verö optimorum conhliorum amp;nbsp;action urn memoria fèfe luftentat,huic fempcr ad-cR dulcis tpes, qux eR Rda nutricula. fouens fenedutem, vt prxclarè à Pindaro fcriptum cR. Deniquenobis perluafumfit,mentem in grauifsmis deiiberationibus potifsimumregi amp;nbsp;gubernari à bona confcientia.

Hxcdida omnia congruunt cum Iohannis orauone : Charitas cxpellit timoré, id eR, bonA

J5i D 0 M I N I C A 11, bona conicientia non folùm futiles caufàs, qux aliis pauoremafferLinCjCÔcemnicvtvelli-caciones amp;nbsp;couina, fed ne tuncquidemfran-gitur ac debilitatur metu, cùm videt molera periculorumamp;xrumnarumimpendere. Telles funt permulti, lèd breuitatis eau là hifto-ria contenu lîmus vna. Martinus enim Lu-therus, ro^of 19 5h(^ àriif, cùm non modo vi-tam riiam,(cd amp;profefsioné omni pietace,fan âitate , caftitaceamp;iufticia regeret ac mode-raretur, magnoanimocôtempfît conuitiaamp; vellicationes Sycophantarû. Neqjverù idfolùm, lèdctiam regibus amp;prxcipuis guberna-toribus metumluaconftantia attulit. Nam cùm Cardi nalis in conuentu Principum ei mi narctur exilium , grauiterille ad hune mo-dum refpondinSi terra nos non capiet,cœlum capiet. Sed nimis longum effet, huius viri in-tegram hiftoriâvelleperlcqui. Omiffaigitur longioreeniimeratione exemplorum,qu«in rebus à D. Martino geftisplurima funt,ad aU teram Epiholam accedo.

DOMINICA SECVNDA

POST TRINITATIS.

Epiftola ilohann.j.

E mireminiß'atres met jioäie vos mu» ^{jsßimM, quoii transl^ttßmuf siemorfe aä vitam , quia Mif^imsts fra-

fres.

tOST TRINITAT II a» ^^f^*,^f non di/igitfrai rem, manet in m or te.Omnis qui odie fra/rem fùum^homicida tü^ Etfcifû,quedomnis homicida non habet quot;Vitam aternam in fi manentem. Per hoc co-gnouimia charitatem , quoniam i/ie ani-mamfitampro nobispofidt : (^nosdebemus profratribus animas ponere. ^i ver o ha-bueritJubJlantiammundi, ^ videritfra. tremfuum egentem, ^ daitfirit vifierafua «b eo,quomodo charitas Det manet in eo? Fi-hoiimei, nediltgamusverbo,neque lingua, fedopere amp;nbsp;'verttate.

ALcconcioó/zó4«?®^’9“M°‘®'‘*'^®'eft Cuperiori. Étenim tanta feucritate

F® ß Diledioncm requirit, vtfine ea ne-getEcclcfiamviuerepoflc.Scdquo. niam multi ex hoc loco falfam conclufionem efficere conanturdciuftitiaopcrum.breuitct exponam ,quxfitnatiua fcntenrialohannis. Non ait, Diledionem cfle caufam, à qua ex motte erepti furnus; fed affirmât,diledionem proxi mi cfle fignum,quo com monefadi am-maduertereac notate poßimus vtrum viram recepcrimus, an adhuc morte oppreßi iacca-mus.

Ne autem obfcuritas fit in hac refponfione, Vtarfimilitudine, quxmaximèad inflitutum accommodata videtur. Quanquam fpiratio noneft cau(avitxinanimalibus,(êd anima efl

4Î b 0 M X n 1 c A tt

illaMJ'eAê;)|/Ma,quxcontinuatamamp;percnné!tï mononem corporibus animancium priber: Tarnen adeöncceflariaell,vt nifianimalfpi-ret,viiiere nullo modo pofsit, imö etiam ß-gnumeft ,quo animal viuum à cadaueredi-(cernintr. Sic dilcólio nonquidem califaelï: eripiens nos ex morte, ('namhoc beneficium Chrilloliberatori tribuendum eft9 .Icdrame fgnum eft qiiocum nos ipfi, tiim alijadmo-nitijcxploratü h® bemusj nosabinrerituvin-dicatosefie.ErerMm vitam,quamChrifticon-celTu amp;beneficio recepimus, tenere tuenque non polÏumus, nifi (cintilla quidam dileóH-onisinnobisardeat.

Ex his, qui dixi, mulcilque alns perfpicu-üm eft, lohannèm nó repugnare Paulo,ièd V-nam amp;eandem efledoArinam Prophetarum amp;nbsp;Apoftolorum. Nam vtolim duo Chérubin ftabancin area federis iungentes alaamp;,amp;(è(ê contuentes ; Sic Prophetx amp;nbsp;Apoftoli vna voce èodémque fpiritu celebrant beneficia Mediatoris, amp;dodrinam confentientem de maximisarciculis tradunt.

Sicut Chri^M po/uitanimam Juam pro noifis:Üa dehemus (^ »os pro frafrtbus,(^c.

Hanc regulam de officio neceffarix dé-' fenfionis meminerimus, qux non rhodógu-bernatoribus,lèdpriuatis hominibusconci-onatur. Ac notumeftillud Alphonfi: Pro lege amp;nbsp;pro grcge,fignificans Principem omnii pericu.

POST TRIMITATIS. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tfi

pericula adire debere amp;: religionis ornand« Caufiamp;pro populi defenfionc. Sciant etiam priuati homines, (c obligatos efle mandato 0ei ad defenfionem piatum Eccleharum amp;nbsp;fchoiarum,neabiicianturdi(rcfti infantes,auc ftnestrucidentur,autpuellxamp;mulieresprius î^Jiitumeliaaffcdx iugulentur. Cura autcm mcurrat in venatoris fpiculum Icaprotuerl-lt;Jiscatulis,amp;gallin a pro fuis pullis accrrimè «Ümicet, pudeat nos noftrx ignaui« , quod niortem pro patriajpro Ecclefia, pro libertate fion audemus oppetere. Scd vcrifsimum eft illudquod à fapientibus accepimns,duabus *nimx parti bus oppreßisatque extinAis, ter-tiam mollem atque elfœminatam, videlicet ^^upimiMy nunc potifsimùm dominari,

Diügamus open (^ veri/afe.

Nihil in vitavfitatius eft,quam aliud fêntire 8(aliud loquijVt A ndromacha apud Euripide *xclamat: Odignifsimi odio Sparrani amp;exe-crandi abomnibus hominibus, aliud loqucn tes amp;nbsp;aliud fentientes,amp;c. Et Pfal. inquit: Patern loquuntur cum proximo, malaaurera in tordibus eorum. Hanc fimulatam dileétio-nem Ixpc amp;nbsp;grauitertaxat Scriptura, amp;nos Itortatur vt veris ofRciis dedaremus lênfum hatemi amoris.Sic Paulus ad ifiXN/xorix laudat fuum hofpitemOnefimum,inquiens.’San-dorum plurimorum vifccraabeo-dem refeda amp;nbsp;recrcata

ct’c.

25« DOMINICA III.

DOMINICA TERTIA

POST TRINITATIS.

Epiftola i Pct. 5.

Harißimi: Humiliamini f^uurfib ^0^ tentt man ft Det, 'vt z/os ex/oUat cum e-rit oportunum, omm cura v^ra conie^ain i/iitm,Nam i/k cura eside vobis. Sobrü (fiole,i/igibate.auoniam aebutrfirtifs vefier Di-abolui fanquam ko rugiens obambulaf,qui(-rens^uemebeuoret. Cuirefifi/ee figt;üc/i fidt, fiientes eafèlem afifiié/iones fiatemitati ve-fira,ijua in m undo eH, confimmari. SedDe. tu omniigratia^qui vocauit nos adaternant fiuamgioriamper Chrifium kfitm, /gt;arum-fgt;er affit^oSjidem infiauret -vos ,fulciaf,ro-ioret,fiabiiiat. fifigloria ,ifhperium tnfi-iula/eculorum, ^^men.

LOd PRAEC IPVh

• I. nbsp;nbsp;nbsp;Depatientiainafflidione.

• 11. nbsp;nbsp;nbsp;Deprouidentia.

• 111, nbsp;nbsp;nbsp;Reprehenfio fecuritatii, amp;nbsp;de viHoria adaerfm Sathanam.

IIIh Confolatioinarsimnis.

De

POST TKINITA.

257

DephmoLoco.

■ Sitatumeftinomnibus artibuslocos vriles amp;nbsp;maxime neceflarios fie-penumeropropon ,repsciamp; incul-cari. Qiioties cmm Hippocrates banc (ententiam depurgatione repent? Si tabs humor purgetur, qualem purgare couenir, ülutareelt.amp;corporafacïlimèferunt. Sinau-tem contrarium accidit, difRculter ferunt. Sicmultonesa Dialedicis quinque prxdica-bilia feu gradus vocum repetuntur. Etli iginir alias Gtpedidumeftde diltrimine patientix Philofcphicx Si Chriilianac tanien turn nulla Virtushoc quidem tempore magis necctïaiia fit Ecdefix Dei , quam tolerautia afflicbo-niim.qux magno inipetn ill earn irruunt.bre-uiterdc hoc diferimine répétant ftudiofido-ärinam vfitatam,vt leipfos Si alios adhanc virtu tern pulcherrimam colcndam amp;nbsp;retin en dam exulcitenr.

Expende autem, quam fint infignia Si illu-ftria verba in dido Petri : Humiliamini, in-quit:fub potenti manu Dei. Socrates cum in manu mortiferum illud teneret poculum» moderabatur quidem dolorem ratione Phi-lo(ciphica,(ednecDeura intuebatur, neciibe. tationem in vita xterna expedlabat. Sed latro in cruce prxftat Deoobedientiam,8icertö fta-tuit le cooptatum effe in collegium xtern« beatitudinis,iuxta promilsionemiHodie me-cumcrisinparadylb. '

R

if» .DOMINICA lîh

Sedcurvocat inanum Dei potentem? Vt intelligas Dei potentiamin vtraquerepotiC limiim cófpici, videlicet in affliétione amp;Iib«-ratione non modó piorum plunmorum, fèd amp;nbsp;vniuerfx Ecdefîæ.

Ante annos 2111, diej lulij-capta eft vrba Hierolblyma à RegeBabylonico. Eth autépo piilusDeiborribilt cxemplo pnnitus eft propter idola tria amp;nbsp;alia peccata^uibus fèconta-minauerat: tarnen hxctantamalaDeuscon-uertitin bonum. Nam in Babylone maioï fuit gloria huius populi quam vnquam flo renteregno in terra Canaan. Poflea reduxit hancgentem ex Babylone,amp; feruauiteamvf-que ad Apoftolos annos ferè 500. Quod exen» plum commemorari illuftrius poteli aerumna rum amp;liberationum Ecclefx?

Age verb, ne lern per de vniuerfàEcclclîa dr-camus, quis ignorât hilioriam lofeph, Daui-dis, Nabucbdonofor, quorum calamitates partim Tip-a^'ioj , partim S'tKip.Afleu fuerunt. Sed res atqueeuentus in fine fecutuscompro-bauitvocem Annx x Rcg.2:Dominusmorti-ficat amp;nbsp;viuificat, deficit de gradu,amp; iterum in léde collocat j denique ad inferos deducitamp; reducit. Hxc exem pia animo colligentes,qux Deus in literas,referri voluit, vt eorum memoria femperextaret, poflumdsnedubicare, quin Deus Ecclefiam hoc poftremo tempore non leuiter quaflatam, amp;pios Principcsiqui funtfocij calamitatum Ecclefiz mirabili modo (cruaturus fit.^ Amen Amen.

Secun-

*5lt;»

Secundî'^s ioct/s,

De/frfitii/efUiai

. Prouidentia eft gubematio Dei .qua natu^ ram vniuerfam amp;creacuras fingulas feruac.id eft.ordiné motuum,vices temporum.foecun-ditatem cerrx amp;animannum ,amp; curat amp;fer-üat genus humanum,cuftcdit politicam fö-cictatem, imperia, indicia, iuftinam, punit à-trociaftelera pugnantia cum lege naturae, in qua voluntatem fuam oftendic.amp;tandem in-iufteoppreftbs libérât. Hxc dodrina.qus affirmât Deum non efle ociofum , led paterna «fgt;?genus humanum fouere, punire atrocia Icelcra, amp;nbsp;liberareinuocates. tradicur in dido Pfal. 54.: lada in Dominum curam tuam, amp;nbsp;ipfeteenutrict, neefinet iuftumverfari in«a rumnis perpetuis. Sic Deus ad Abraham in-quit; Noli timere, egoeroprotector tuus, amp;nbsp;merces tua magna valdè. Et in primo prxee-ptodicitur: Ego Cum Dominus Deus tuns, id eft, conditor omnium rerum amp;nbsp;conlcruatoc Ä opitulator: In me folo Ecclefia omnem Ipern reponet lui,à me petet amp;nbsp;expedabit prx fentiaamp;sternabona. Etfienim Principesac pracipuè gubernatores immani à.çoçytA Ec-defiam defcrunt , cuius nntrieij efle debe-bant: tarnen vt Dei conccfluamp; beneficie puk licoruommà parétibus deièrtipa(cuntur,fic Ecclefia amp;nbsp;quidem mirabili modo feruatur ac defendieur*

R 1

DOMINICA III.

De tertio Loco.

Apud Homerum duo extant veriïculi, qui officium boni milicis defcribunt, amp;diligcn-tiamprofpiciendi pericula, quxabhoftibus impendent,omnium maxime flagitant:

Non decet integrant noélem dormire, regen tem Jmperio populos,i^agentetn peetere curas. Hancimaginem Chriftiani confïderent,amp; fciant fè KAKlw e-fenttar militare, nonfolùm quia Deo placet amp;aliisfàlutaris eft, fed etiarn quia arduaeft amp;nbsp;fine muitis virtutibus.cuiuf-modi funt fides, inuocatio,(bbnetas, vigilan-tia,fuftineri non poteft. Ncqueenim Diabolo quidquâdeiiberatiuseft,quàm nos,quacun-queratione pofsit,non iudicio neq; difcepta-tione.fed viatqjimprersioneeuertere. Omni igitur contentione pugnandum eft, neDia-boli inuadant vrbem vino fbmnóque fêpul-tam,vt Vergili j verbis vtar.

Nam plurima exempla fummorumviro-rum pro poli ta funt, qui fccuritatelapli funt, amp;nbsp;pœnas fibi amp;pofteris accerfiuerunt, Vt Adam, Eua,Dauid,Salomon. AccircumitDiabolus intentusinomnesoccafïones,vtincautosim plicetlapfibus inextricabilibus, Texitenim lengam telam: videt ex vno lapfu multa mala fecutura effe, vtexlaplu Adæ, Dauidis Salo-monisquantamolespeccatorum amp;nbsp;calami-tatumfecutaeft? Hxc exempla animo colli-gen tes, amp;conlideran tes ingentem imbecilli-tatem human« natur«, fimus vigilantiores aducr-

POST TRINITATIS, ,#i

îduerfus illecebras amp;nbsp;Diaboli infidias.

Rogas me, quibus armis veendum fît ad Diaboli ferocitatem ita reprimendam ,vtfacile vidonam nobis tradat? Authorc vtar A-poftolo,qui vnoverfu totum locum confiât: Huie, inquit, refiflite fortes in fide. Nulla.n. te magis armati paratiqueelfe polfumus contra furoremSi rabiegraflantis Diaboli,quam fide, id efi, agni tione Mediatoris,amp; petitions îuxilij diuini.Hx tantxres optime pulcherri-tnéque pldx funt,amp; quafiante oculos expofi-tï in naturali difiidio, quod eft inter leonem ßjgallum. Etfî enim ko cundis animanti-fius terribilis eft, tarnen hic tantus bellator tJntu galli gallinacei non terretur folum, (cd «tiaminfugam vertitur.ltares atqueeuentus olkndit,cantum verç Ecclefîç.id eft,piam in-Uocationem petentem amp;nbsp;expedantem à Deo ïiixilium amp;nbsp;defenfionem aduerfus Diabo-km, nonefle (bnitum inanem atqueirriden-dum. Hoe enimcantu frangituramp; commi-Huitur potentia Diaboli , ne polsic nocere quantum vult amp;nbsp;conatur.

Q^arlus loeft/,

Coafolatio ia ^rumaü»

Venuftifsimè apud Platonem Axiochus inquit ; Tuquidemex futili dodrina, qux nunc in honore ert,hxc caUidèdeprompta di-

xifti. Indc enim omnis garrulitas quafi quo*

661

dam fonte manat. H«c veto etfi ad pucros de-mulcendos valet,tarnen me quidem non latis confirmât,vtftatuam in morte nihil effe mali, Illudenimangit vel potius excruciat.dheef fus ab omnibus his qux funt bona in vita. Quorfumhxc? Vt intelligas infinitum difcri-men clTc inter Philofbphicascon(olationes,6c eas quas Euangelii doCtrinaxrumnofis adhi-bet.Nam Axiochus auditor amp;nbsp;dilcipulns So-cratisdicit ex animo quod res eft, (ein Magi-ftri confolatione nullo modo acquitfeere pof-(è,amp;di(èrtèeam vocatftulticiamloquacem.

Hxcigenua amp;apertacófcfsiodeclarat Pauli diäum Rom.8:?f0;'w/z£t(rafK0f sç/ âat'ÆTÔ^.id eft, non libérât à peccato amp;nbsp;à morte, fed eft confolatio fugax amp;nbsp;euanefeens, nonfuften-tans corda in veris pauoribusautcertamini-bus:contra verb fenfus (piritus, id eft, iudiciu fpiritualedecaufisafftidionG,amp;fidesacquie-fcensinconlolationeeftrcitinanimis pacem, Ixtitiam amp;nbsp;vitam. Quid enim dulcius dici ppteft.quam quod Paulus ait:FideliseftDcusgt; qui non finit nos tentari fupravires, (êddat cumtentationerobur,vtpoßimus fuftinere. Et apud Prophetam Deus ipfc inquit : Ego habito cum cótritoamp;humili fpiritum,vtvi-uificemcorcontritü ,amp;erigam fpiritühumi-lem. O dulcem cófolationem infigendam in-timis pedorib,quxaffirmat.Deum adeffe x-rumnofis,qui funt mcsnbraEcclcfix,ei(queo-pem amp;nbsp;falutem fsrre.

Acce-

POST T R I N I T A T. jS, Accedit ilia quoque confblatto,quae duci-turà (pe Ixtilsimi exitue. Scimusenim Eccle-Cam non ad hancbreucm amp;nbsp;fugaccm vitam conditam effe, fed ad stem i tarem,vbi frueiur Ûciconfpedu,quem prçcipuè bona mens aplatit. Has confolationes de auxilio Dei, amp;de •peillins Ixtilsimi diei, in quo bonis dabun-turprxmia,impiiafficienturiuftispœnis, bre üioratiuncula Petrus compleditur.cùmait: Deus autem omnis gratix, qui vocauit nos ad zternam gloriam fuam per lefum ChnHurn, confirmabitnosinxrumnis.quæexiguotcm ' porc durant, amp;nbsp;robur piis omnibus largietur, Vt affl'étioncs perferreac luftinere polsint.

DOMINICA QVARTA

POST TRINITAÏIS.

Epiftola Rom. S.

\7t_zfw zf^«Zo, nonejêpares af^tlfioxet ^pr^Jentu temporis adgloriam,qult;ere-udabitur er^a nos. Etemmfóltcita creaturst fxpe^atio,expe^at vtpalam ftantƒ/ƒ Dei. ^tppe vanttati creaturaßbiacet, non zgt;o. l(ns,jêdpropter eum, quf fubtecfti/lam Jub J^t-.^ontam (^ ip/a creatura hberabitur u /eruitUte corruptionts, in libertatem g/orifi Jiliorum Dei. Setmus entm, quedomnis ere. aturaingemrßtt,ßmü/que nebißum part», nt vf^ue ad hoc tempus, Nonßlum autem

R 4-

»«54. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DOMINICA IIII

ill4,fed^i/gt;ß, ^ui primitiasßirittu hße^ nius,(^noßp^ in nob/fipfis ^emimus,adopts“ ontm exf épiantes , redewjpttonem corforü noßrit

Priwi/sLocfif.

Confolatia amplifima,

*5gt;^^ Onftat inter omnes non Philofb-a ^^^^^ P^®s folüm.fedctiam indoftos,fini ^'^^''ifi'i'fi'ni nullaeflcproportio-Xö-r^^iJi nem,(Tue,vr grxci, dicuntÄFAAo^/ttr« Qiudquidenim rinitunieft, breue amp;exigu-umducendum eitpr.rEterno. QuarevtMa-thematici perfuadentjtcrram in medio fitam ad vniuerlicceli complexum quafipundiin-ftar obtinere, quod illi nirrfov vocant ; Ita nobis perfuafum litjidqueexploratum omninb ducamus , baue breuem amp;nbsp;fugacem homi-num vitam, cum illa accemitate, quam nulla circumicriptio temporis metitur,nullo modo comparandam eire. Etfi igitur videmus differ ri vtniinq;, panas impioruin amp;prxmiaverx Ecclclix, tarnen membra filij Dei, quxeapiti coniuncta bint focietate xrumnarumgt;tota mente atque omni animo intueantur in il-Jam xcernitatem, in qua Deus abfferget o-mnem Jachrymam ab oculis refufeitatx Ec-c!elïxgt;eimqueornabitnon quidem périturk prxmiisgt;têd xternisjqux funt tanta^vt n ec hu* mana

POST TRINITÄT. Ï65 hiana cogitations comprehendi, nee verbis ciiarrari pofsint. Ciimautem Paulusipfefa-teatur, fè harumreru magnitudine (üperari, noi qiioque contenti fimus hac breui com-inonefaétionc,qux nobisfpem facitIxtiGimi exitusjVtinvcrfiidkiturjPerferamp;obdurada». bor hic tibi proderit olim

Secund^/floc^/z.

Sequitur,vt dealtero locodicendum fit, in quo infignia amp;illullria verba à Paulo vlurpa-inr.Nam lt;i/7n!)clt;tfrtJ'o)tilt;t fignificat illud ingens fitinenarrabile dcfiderium,quod grauidas te-rietxdcndifcetumamp;pulchriimamp;peruennftü. HancimaginemPaulus crudité accommodât ad vniuerfam creaturam,eamque fbeiam facit nofirxxgritudinis. Qiiodquidcm vt clariiis intelligipofsit,nos adhibitis,imó conquifitis exemplisgrauioribus,ncciisquidcmita mul tis,quxadhunc locum pertinebunt.reliqua veftrisiudiciispermittemus.

Res nulla eft admiratione magis digna, quam akitudini Solisin imargine Eccentrici ferè quartam partem decefsific. Dubitarie-nim poteft.vtrum propter(èneélam mundi quafi delabatur, Sc fallus fit languidior,pau-latim mente natura rerum ; an verb in hadè-nedaterrxtanquam effœtxopusfitviciniorc pofitu Solis ipfarn fouentis. Nam hoc tempore Sol tam Solftitialis quamBrumalispropior ed terrisjqiiàm fuit Ptolomai tempore,milia-

R 5

26S DOMINICA IIII.

ribus Cermanicispp^d.ideft, ferè fixiesSol terr« propior eft, quam quanta efttotiusterrx profunditas.Nec miremurhanc noftram inferiorem naturam amp;nbsp;terram tantas habere murationes,cùmetiam in ilia fuperiore,firma amp;nbsp;durabili natura quafi redtrice fiat tarn eui-dens mutatio.

Plinij Secundiext/naturalishiftorixlibro deAfricx fcrtilitate verba funt: InByzantio Africx ilium centena amp;nbsp;quinquagena fruge fertilem campum,nullis cum ficcus eftarabi-lemtauris,poftimbresvili afello,amp;a parteal-tera iugi anu vomerem trahente vidimus ftin di. Quod exemplum commemorariillurtri-uspoteft mir« fertilitatis,quam quodaiti^o modios provno modio reddi fSedlonge di-ftant ab hac fertilitate non folùm extern regiones, in quibus vix decuplum hoc tempore redditur, fed amp;nbsp;Africa vniuer(a.

Quid dicam de arboribus,qux nunc qui-demtruncatxnon renafeuntur :quaexrein-telligi poteft,(ecuturam effe lignorum niopi-am,nifi dies ille terribilis aliis, nobis optatus hanccalamitatembenignèantcuertat.

Adde hue venas metallicas, qux in hac po-ßremajstate (enefeentis mundi non funt ira locupletes,vtolimfuerunt. Nam vtomittam esteras,quis ignoratHannibalé 120000 coro-natorum ex venis Hifpanicis quotannis ha-buifre?Sed nunc res ipfaoftcndit,qiiantum de ilia copia amp;vbertate venarum decefterit.Hsc igiturSf alia innumcrabilia,cumpeuhsnon dico

POST TRINITA. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;267

lt;5lco Philofophicisjftd verè Chriftianis afpici-*nus,poirumusneciubitare,quinvniu«rfacre-atura lbcia(icnoRrjea:gritudinisgt;amp;(enfucala-mitatum Ecclefix afficiatur?

OmilTaigiturlogioreenumeratione exem p1oru,quz intota naturaanimaduerti facilè acnotaripoflunt,adtcrtiu locum accedo, qui proponit exemplum ApoRolorum, quod i* pium continet confolationem inßgnem.

Def^erfioLoco,

Ait Apoftolos voluntate Dei ita regi, vt ptsrcliqua Ecclefia fubiebti fintcruci.fint fpe Äacula Angelis amp;nbsp;hominibus.imo ducantur elTe M^iisuaTa, gt;y‘Tri^i-lfip.a.Ta.. Sciamusergo Voluntatem Dei elle, vt vniuerfa Ecclefialit fiibic01acruci,qux audit amp;nbsp;amplediturdo-lt;Rtinam aChrifto amp;nbsp;Apoftolis traditam. Imi-temuramp;inuocatione,quamilliincruceexcr-cuerunttolerantiamjpem amp;nbsp;alias virtutci.

De quarto Loco.

Quartó prüden ter intertexitur huic confo-lationi fuauifsimz amp;nbsp;dulcilsimx definitio Ipci. Nam fpes cilexpedatio futurx liberatio-nis. Sedhic oblcructurdilcrimen fpci verx5c carnalis. Ac prior quidem luculentè deftri-biturin Plal.ji.IntcDominefperaui.nócon, fundar in xternum, id dl,mea Ipes nititur nó humanis prxfidiis, non mea iuRitia , non meis

ses DOMINICA 1111.

me’s viribus,(èd tua milèricordia. Eftenim certafpeicaufa Mediator nobisdonatus,qui eftprecium vitx «ternx. Hxcfpes non con-fundit , ideft,noneftirrita, nonfruftratur expédiantes,led reuera tandem liberationem obtinet.

Altera fpes venuftißime pingitur indiélo Pindari: Vanifsimum genuslbmnij cft,quod domellica contemnens, circumlpedlat pere-grina,quxinaniarunr,amp;venaturealpeinani.

Telles luntpermulti de hac ipla fentenria, led breuitatis caul'a hilloria contenti erimus vna.Etli populus Ahenienlis holUlcm exerci-tumLacedxmoniorum penèin confpedlu ha bebat, tamen ei Alcibiades facetis fabricisamp; dodtis dolis Glaucomam ob oculos obiecit.c-ümqucitade fua mente amp;nbsp;fanitate detuiba-uit,vtnondubitaritmagnam clalTem aduer-fusSiculos inllruere. Itaenim cenlèbat,ità* que dilTeruit Alcibiades,primo impetu capi amp;obtineri pollc Siciliam,quaquidem occu-pata.deinceps in Africam traiiciendumefle, amp;nbsp;domito Carthaginenlïum regno , quod tunc florentißimum erat,facilem fore dilcur-facionern peromnes genres toto orbe terra-rum, amp;nbsp;has line exceptione Venturas effe in po tedatem populi Athenienfis. Sed has magni-ficas,vtqueverms dicam ftultas fpes cogira-rionum amp;conliliorum multi trillifsimi cafus fefellerunt.

Nam tertia pars exercitus intra paucos meules pellet ahis cabmitatibus abfumpta eft.

POST T R I N I T A T. 2«9 tft. Cùm autem reliqua cflenc hominum mil-Iiapenè4o,qux duceNicia in patriamreuer-ti ftaciieran'c.hi à Siciiliscircumiienti, miftra-liiliter trucidati funrjamp;qiii poll cladem fuper-ftites fucunt, in AiSoTe/z/ï« conieÄi, ira vexa-ti acperditi funt, vt vix nuncij tant» cladis A-thenasrediennt. OfalJaccm hominum fpcm fi'agilémquefortunam,amp;inanes noftras con-tentiones,quae in medio fpacio fepè frangun-turamp;corruunr, amp;antèipfo in curfu obruun-tur, quàm portiimconfpicerepotuerunr.

i^*- De^umtoLoco.

Quinta pars confolationis monftrat auxi-hum opponendum noftrçimbecillirati.Cùni enim maior moles zrumnarum Ecclefiæ importa fîr,quàm cxteris gentibus,quî£runt bo-nx mentes, quomodoin tanta infirmirate cas perferre ac futlinere poßint. Hic relpondec Paulus,Spiritum fanétum opem amp;nbsp;falutem ferre srumnofis,amp; regere mentes conl Ho, ne in petitione return prxfentium arque xterna-rum aberrenr.

Poteft autem!hoc loco qu«ri, an Spiritus fandus dolore amp;nbsp;mœdicia afficiatur?Sim piex amp;nbsp;vera refponfio eft, cùm de Spiritu fando 112 amp;nbsp;fimiles form« verborum vlurpanturj Spiritus interpeller pro nobis gemitibus incf fabilibus,intelligitur Spiritus fandus quate-niis habitat in cordibus piorum,amp;in hisxùm ellgaudmauc mœllitia lt;piritualis , fimul Ix-ta i

gt;7» DOMINICA lilt.

tari aut dolere dicitur Spiritus fandus. Seri exempladidum Pauli demonftrant.

Mofèsftans ad mare rubrum, neque vllumi exicumhumano confilio profpiciens,gemi-tuinsffabiiià Deopctitliberarionem. Tales gemitusamp;votapiorumin periculisiquïhu-manocofilioprorfusfiintinextricabilia, regie amp;nbsp;adiuuat Spiritus fandus, ne vel in petendo errent,vel magnitudinepauorum vincantur.

Defixfo Loco.

Sextus amp;nbsp;poftremus locus conlblationis duo argumenta compleditur. Prins ab exitii fumptum eft,amp;congruic cumvulgari dido; Exitus ada probat.

Quód autcmtextusdicit.diligentibusDe-um omniaadexitum Qlutarem perduci.fimi leeft hiftoria:Io(cph,quiinquit : Voscogi-taftis de me malum.fed Deus verritilludin bonum,vt exaltaret me,amp; faluos faceret multos populos. Diabolus conatur perdere lo-lèph,led Deus feruateum jamp;hxcipfa calami-tas fit Deo gubernante modus ad falutarem exitum.

Alterum argumentum dncitur ab exerrt-plo Filij Dei. VtcnimClaudianusinquit:Re-gisad exemplum totuscomponiturorbis: fic totam Ecclefiam diredam elfe oportet ad nor mamfilijDei. Quzeftigitureiusoratio,qua facit eum Lucas vfum poft refiirrcdionem? Sanè oportuitChriftum hxc pati,atquc i ta in-trare

POST T R I N. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^7J

trare in gloriam fuam. Quarc no dubium eft, omnes cledos ad exemplum Chrifti bibere dé Êorrcn tC, id eft, guftarc comm unes «rum-lias tantftpcrdùmlunt in via, id eft,incur(u Vocationis.amp;aFilioDei mirabili modo ler-iiari ac defend!. Cum autem in «rumnis diffi-culterconquiefcantnoftr« mences ,oroster-nvm Patrem Domini noftri lefu Chrifti, vc hasconiblationes, quas Paulus leniftimisamp; arnantißimis verbis expofuit, in nobisobfi-gnarasleruet.ne aut verba ipft amittamus,aut iiatiuam verborum lententiam, Amen.

DOMINICA QJINTA

POST TRINITATIS.

Epiftola i Pct. 3.

r^HarißtmfJn/ümma, om»esßt/i Vfid^ »iMes,ßmiüter a^eUhfratemafr^di^ ft chant ate, m/Jencordes, aßabdes, »0» re-tiliantesma^um ma/o,aue cottuictunt conui-^ fio ; Jed contra henedtcentes,ß/entes vos in hoc vocatosej^,vt henediiiionem haredita^ tepojstdeatts, Nam qui vult vit am diligere, Ó videredies bonos: coherceat linguam/ü-»m à malo,dr l^biaJua ne loquantur dolum. I^ecUfjct à malo,(^faciat bonum:quaratpa-^em,ejr jer/equatur earn: quoniam oculi Do-» f»gt;»ijuperiu^os, Jaurès eins addeprecaiio-

271 D O M T N I C A V. nemif/orum. RurJùmaffieâiui Domi/fiJüpgr eosifu/fadunt ma/a. Et ^uisefi, qaißt a/ßi. Hurui vos,ß honitatif^mu/atoresßuerieis? Imoßqaidetiam accidenf i»co^nmo^ii pro. pfer tufiitiam, heafi tarnen eßts. Caterton ter rare iff or um ne i er reamt ni, »eque turbe-mtnißffDominum Deum /an^^cateincor fftbw veßrü.

LOCI QVlKQyE,

• I. nbsp;nbsp;nbsp;Catalogus aliqitot virtutum,

• 11. nbsp;nbsp;nbsp;Partnefis ex Pfalmo ^4.

• III. nbsp;nbsp;nbsp;De tolerantia crucis. lUI. Neceffariamefficonfeßionem.

V. nbsp;nbsp;nbsp;De bona conscient la.

Pr/mi^Locr/^f.

ifeotp^onr.

8Audatur illud quod Dion (cribens Dionyiio ^pinquoruo.vdfortafsè author Epiftolx illius Plato,citat, èv ^Vflx iyKAoe, ini’ üi'ó.fj.iu içfâ'^n lt;O(){ »«j-Hf, at efyit^av a.vS'foi» Qixcuf^iS'jyaiy vitifiS, id eft, non aurum fülgens,non adamas magis (ènfus noftros impeliit vol up ta te, amp;nbsp;fpecie prima acriiis commouct.qiiam bonorum vi-rorum fuauis concordia amp;nbsp;con(cn(ïo. Verè hocquidemamp; dulcilsimè diól:umeft,verèamp; illud

POST T R 1 N I T A, »7} Ülud Bafilius:Nontam nniftrxopus cftdex-tra, quant Ecclcfix concordia dodlorum.Sed (cimus multas diuinas fèincntias fimiles, quitus vtinam mouerentur omîtes vbique, qui Verxdolt;3:rinsftudium profitentur. QuareSc Deumoremus, veanimosomniumdodoru scernisvinçulisverxlcntcuti« amp;nbsp;Spiritus fui copulet,5lt; nos ipfi confilias-v/xß/ißeir/Kaame-mus,amp; aefiones nodras ad communem tran. quillitatem referamus,

Apud Euripidem in Tragœdia, quxinferi-Eiturmn^4f.memorabili$lèntentiaextat:cv* ^z^fpi'4''9f®®^*irlt; T etWiMAüip XÄÄ»^ No Curpes vi-deantur hominibus calamitatum Ibeietates. Huiushonedifsimi verficuli exemplum maximein Chrido confpedumed. Is non duxit fibi turps eiTe transferrein lefèpœnasnodroru fcelerum,amp;afficicura nodrarum miferiarû. Sic nos (înguliEçcledx,Reipubl. parentum, liberorum, amicorum calamitatibus mouea-miir,amp; non tantum nobis, fed etiam aliis o-pemferripetamus.

^MatriA^o/,

Vt exterx »-ojgt;lt;tlt; imagines funt maximarum return, de fraterna beneuolentia haud dubièpingit,quanta vis dtamoris in Chrido ergaomneshomines, quosverèvc fratresdi-ligit. Cùm enim fadus fit os ex oisibusno-dris.amp;carodecarne nodra, vtPaulus loqui-tur, quidrairum ed, d totum genus huma-

i74 D O M 1 K I C A Vi num amore fraterno compleftatur? Quare amp;nbsp;in nobis exittat fraccrna, plena humanitatis ac pietatis voluntas, vt nofter nos fènfus.quan ta vis fit fratemi amoris in Chrifto, admo-neat.

Inter alias conciunes Prophet« Olea o-mnium maxime memorabiles. amp;nbsp;hacetlin ca. n. Quornododabo te Ephraim, quomodo affligam te Ifrael? lüftete delerem,ficut Adama amp;nbsp;Seboim, fed cor meum mutatum eft in me,amp; vifcera mea.qua Gracis caj^iy^vo. funt, exar(érunt;nófaciam furoremira mea.non deleboEphraim. Hancdulcifsimam amp;nbsp;fua-uifiimam concionem firpe cogiiemus partim propterconfblationem, qua hoc temporeEc-clcfia opus eft, metuenti vniuerGlcm interi-tum doiftrina cœleftis amp;nbsp;literarum , partim propter exemplum.Cùmenim nemo fit,quin vehementer cupiat atque exoptet fibi igno-Ici, amp;nbsp;fuam calamitatem prafertiminiuftam amicorum bonitateleuari,fimuseodem modo affedi erga alios,necTroiana petulantiam imitemur , qua certabat illudere capto, vt pocta verbis vtar. Et quidem Chriftus iple nosdeducitad exemplum diuina mifericor-dix,cùin ait Eftote milericordcs.ficut amp;nbsp;Pater * vefter cœleftis mi (cricors eft.

Keftatquinta viltus, qua deccre,amp; mode-ratione. amp;modeftiacontinetur. Sapifsimei-giturmihi dehac virtute cogitanti, venir in menteen

tôst TRlNltA. i^i knentem ilkid,quod apud Euripidem OrefteS inquit, taxans loquacem ftultitiam TanraS li, aMKAroii i^iyKaamv, ii^Knvfó«’oi'j Petu' an-tiam habuitlingux, qui morbus cft onn ium turpißimus. Quid cnim eft turpius, quid tàm porróalienum ßpientis graui täte amp;nbsp;conftan. tia.quà m non pofte regere arque i n officio co n ri nere linguam, qu® denti bus in ore conftru-disquafiquodam icptomunitaeft?Inprimis autem fugiamus conuitiagt; vcllicationes.ver-borum obicœnitatem, qua nihil nee tetrius, neefœdius excogitari poteft, Gùm autem de his virtutibus, quasrecenlui, loei Icripturaru hotiftntjibetmihiinfine adiieerememora-bile didumSenecx,quiinpoftremolibrode Ïra fic ait: Dùm inter homines ftimus, huma, nitatem eolamus, non timori cuiquamgt; non pericuioftmus.Detrimenta,iniurias,cóuitia« Vellicationes contemnamUs, amp;nbsp;magnoani. mobreuia feramus incommoda: Quia dùm rclpicimüs, quod àiunt, verlàmùfque nos, immorcalitas aderit«

Deßeundo Loeoi.

Tletfitlmrif tx Pfàlmo ^4:

Pfàl. J4.non (blùm prxcepta amp;nbsp;promißiö-hes vberrimas continet , (ed etiam applica-tionem,quxdocetnosincueri in exempta li-berarionumdiuinatum. Sic enimaitiÂccei-dite adeum,amp;illuminamini.-Hicpauperclà-mauir,amp; Dominus exaudiuir eum. Qiiiscft S 2

,176 D O M 1 N I ,C A V.

enim, cuî non obftrepat hxc argumentatio: Priuilcgia non funt trans formanda in régulas. lofèph, Daniel amp;ßmiles fingularem prs-. rogatiuam prscacterishabuerunr. Ergo ipforum mirands liberationcs non iuntadcxteros transferends.

HïcrefpondetPfalmusJmóobhancipfam caulam lo(èph,Dauid,DaBicl, amp;alijinnu-tnerabiles ex miferiis erepti funt, vttufimili fiducia ad Deum accédas,amp; ab co expertes o-pcmamp;lalutem. H«cpars incoPfalmoprac-cipucobferuandaeft. Nampracepta deope. ribus alias fapèrepetuntur.

Bertins Lccu/,

De fokranfia crueis.

Libet mihi cum pocta exclamare:

Fr^tigit amp;nbsp;4ttelit vires in militecaufi

Qut niji lufia/uben^excutit armapudor.

Vixenim iufta prore aliquis moritur,ne-dùm proiniufta. Quamobrem opera danda eft,vtcon(cientiæpuritatem rctineamus.amp;v-trumque cafteamp;piè conferuemus, non modo vitam, fed amp;nbsp;profefsioné. Quèd fi expertes culpz ad damna aut necem rapimur.rccotda-tione êcmemoriahoneftorum faâorumnos (uftentarepoterimus. Ktque verb id folùm;

fed

POST TRINITATIS. 177 Icdenamin co acquielcemus.ßattenté con-fiderabimus quem ad finem noftrx afflidio-nes diredx lint. Suntenim teßimonia pri-tnumde dodrina, quximbecilles interpios confirmant.Deinde veró de immortalicate ac de vita perpétua. Cùm enim fieri nullomo-do poßit , vt optima amp;nbsp;prxßantißima pars generis humani tantum ad milêrias condita fit.profedó confitendn eft ,reftarc aliam vitS, in qua premia dabunturbonis,amp;impi] iuiUs pœiiisafficientur.Itaquclcmperinconlpedu illud Cypriani habeamus;Caulafacit marty-tem,non ipfiim martj^rium.

Quarts Loc fff,

iJeeeJ^triam effi Confeßionem,

VerèiUudapoëtadicitur:Quódqueparutn liouit,nemodocerepoteft. Ciimigitur Petrus Icuerilsimèpoftulet, vtad confeßionem no-Ürx fidei fimus parati ; haud dubiè etiam fla-gitat, vtdodrinam cœleftem diligenter cog-nofcamusamp;percipiamus. Nonenim Iblùm acuendanobis nequeprocudenda linguaeft, fedonerandum complendümquepedus ma ximarum rerum amp;nbsp;plurimarum fuauitate, copia amp;nbsp;varietate. Ne igitur au t falla proficea-mur, autquodnonfttisexploratèperceptum amp;nbsp;cognitum fitdefendamus, multum opcre amp;fludij confumendumeftindodrinaChri-ftiana. Hac enim cognita^nulla indicia regn

S 3

»7« nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DOMINICA V.

autPontificum extimefeemus : led re atque euentu dedarabimus illud quod Plalmus aie Loqiiebar de teftimoniis tuis in confpedu rc-guin,amp;noncoiifundebar.

Quare vtEQias precatur: Obfigna Icgcm tuam in difcipulis meis , ita nos vota facia* mus,vc amp;do(ârins fundamenta tenare polsi* m us,amp;hac probe habilita amp;nbsp;fixa, fine vlladu* bicationepropugnemus, ficuthocipfb diea-bj difeipuli in alia loca Euangelium atcule* runt.Legimus enim Lucium Cyreneum,Paii li dilcipulum primùm docuifTe Euangelium, ad Danubium in Augufta Tyberina , qua; nunc eft Regensburg , eâque in loca venifle cum Romanis exercitibus.quiRhetiastene* bant,confèntaneum eft. llluxitEuangelium Argentoratenfi populo, §{ Colonis Agrippi-iis,dolt;ftore Materno Pétri difcipulo. Irophi-numArelati fuifte teftatur Eu(ebius:Clemeiis MetenftsadChriftiagnitionem vocauit:Crc-feentem aiunt venifle Moguntiam: Marcum Failli difcipulumantiqua mont mentaEccle-fis Paflauienfis ad Danubium teftanturcon-cionatuœ efle in vrbc luliobona, quslcdes fuitEpifeopi in Norico ante collegium Paffa-uienfe. Quorfumhsc? Vtintelligas opusne-cetrarium efle vet« dodrinx profefsionem, e* 4mque fine m ultis amp;nbsp;magnis virtutibus fuftinen non pofte,

Quinn#

*79

JOST TRINITATIS.

Q^ntt/f Locult;f,

De boHM coujctefitia.

Vetus didum eft.multorum lêrmone amp;nbsp;li -tens celebratum .• Bona confcienna mihi opus eftpropter me ipfum, (èd bona fam^ propter proximum. Nam polluta condienna non po teft Dcum inuocare,quia cótrarij motus funt, Conftans amp;perpetuavoluntaspeccandi,amp; fi-ducia accedens ad Oeum, ac petens ab ip(ó re* conciliationem.Etfiautem bonaamp; neceflaria resell teßimonium conlcientis: tarnen non eßopponendum indicio Oei, fed iudiciis hu-manis,vtclarèdocechocdid:um iCorinth^: Nihil mihi conlcius fum, léd in hoe non lum. iuftificatus. Et i Pet. 3 dicitur: Bonam conlci-entiam habete, vt ora lycophantarum obftm-ere pofsitis,5e obdurate.

I finit EpißaUjdie ij 1ul^, tjut ante annot ijif Apeßoli lt;^ eorum 4udttoret in totam orient terrarunt dißerß funt. Heile ergo DanielEccltßam nout Teßamenti vocat dißfrfioneni,tde{i, deßauta eer fa fede, amp;nbsp;expofitamadomnes caßu/ubae. rum periculorum. Sed in tanta varietate aru-mnarum idam Chrißi vocim cogitemut: t^ore^ ItHijuam vos orpha nes.

dA DOMIKI CA VI amp;nbsp;ytt

DOMINICA VI. amp;nbsp;VIL

POST TRINÎTÀTIS.

Ënarratiocapïtis6adRomanos.

Qriiiergo dicetnifi ? Permahebimui ifi

^peccato, vtgratia abundet ? Jbßt: gui e»tm mortuijamuipeicato, ^uomo^io ad hue viuemttt in tdo!* J» igneratif, ç/uia qui-eun^ue hapti^ti ßimut in Chrißo lef», ifi morfe ipßua ba^ti^^tißmus? Conßpulti e-nimßfmuacunt iUo fier bafiei/mum in mortem: vt^uomodo Chrißus furrexit â mortui per^ioriam Patrû, it a ^not in nouitate vitaambu/èmus. Sienim complantatifalîi Jùmuîfimilitudini mer fis eius ,ßmul (^ re-Jurre^ionis erimus, hocßientes,quia ve-tui homo ntßerßmulcrucßxusef/,'vtdef ßruatur corfiuspeccati, nt vitra nonßruia-musfgt;eccato. j^iemm mortuuteÜßußiß-carus eÜ à petcato. Si au fern mortui fimut tum chrißo,credimus quodßmui etiam vi-uemus cum iUo : ßientet quad Chrtßusre-firgenseKmortuisiamnon moritur, mort tiU vitra non dominatur. ^t^denim mor-tuut eß ,fgt;eccato mortuut cßfemei: quodau-tem nunc viuit,viuit Deo.Itaque (^ vos ex-ißimitei vos mortuos quidem eße feccatO) viuen:

3lt;t ^iuentesautemin Chn^oI/Ju Domino no-, firo. ‘2(cin ergo regnet fgt;eccatum tn veßroi Mortali cor/toreiVt ohedia/is concupißentiu eius. Seä neque exhtheatu membra veßra, arma iniquitatis peccato : fed exhibete vos Deo tanquam ex mortuis vtuentes,(^mem~ bra veßra arma iußitia Deo. Peccatam e^ nim vobis non dominabitur. Nonenimfib Lege eßiSißdfùbgratta. ,,^tdergo?pecca-bimui,quontam nonßtmm/ub Lege ,ßdßtb gratta? lt;^bßt. Neßitis, quontam cuiexhi-betis vos ßrttosad obediendum,ßruießise-iuscuiobeditis ,ßftefgt;eccatfadmortemßue obedtttontsadiußitiam^ Gratia autem Deo c^ubdfatßis/erutpeccatitobedßisautem ex corde in earnfor mam do^rina, in quam tra diti efts. Liber ati autem à peccatoßruifa. m eßis iißitia. Humanum dico, propter inßtmttatem car nis veßra. Sicutenimexbi butßts membra veßra ßrua immunditia ^ iniquitati ad iniquitatem : ita nitncex-bibete membra veßraßrua iußitiainßn-Üßeationem. ^ßtmenimßruießitit pec~ cati, liberi fuißts tußitia. J^em ergofru. Lfum habuißis tune, in quibus nunc erube-ßitis? namßnts iiiorum,mors eil. Nunc verb Itberatt à peccato^ßrui autem fai/iDeOf

t«i DOMINICA VI amp;nbsp;VIT.

habetbfruiïum veßrum in finl/t^c^fto-Kemi/inem ’verovita/ndfernam. Stipen^t^i e»tm ^eccaft,m6rs: donum au fern Dei, vita alterna in Chr^o k/u Domino noßro.

L Q c i r.

• I. nbsp;nbsp;nbsp;’Necefartam effe nouant obedientum.

• 11. nbsp;nbsp;nbsp;Enarratio vocabuloram, mortificationii,viui-fieationüjVeterü amp;nbsp;nout bominii, (amü amp;nbsp;Jpiritu/.

• III. nbsp;nbsp;nbsp;De discrimine feccati remnantü amp;nbsp;non re, gnantü.

JIII. Con/oUtio: Nondominetur vobispeccatum: Item^non eßüfublege.fidfubgratia,

V. Alujuot particularum declaratie.

7)eprtmoLoco.

S^^ T Æfchines calumniotè acculât Oemoßhenemidetrahenseipnine virtutis laudcin.- Ra hoe tempore aduerfirij rabiosèvocifsrantur do-étnnam de iuftificatîone.quxà nobistradi-tur,nihil eße ni/ïmorum corruptelam ,amp; dir fciplinxlaxationem. Sbinquiunt,opera nihil momenti habétad iuftificacionem gt;nbsp;quorfum attinw nos perfèuçrare in curfu bonorum o-pcriim?H«coratio popularibus amp;plaufibili-busargumentisinAruda, amp;nbsp;contirmat irn-piorum furores, amp;nbsp;perturbât imbccilles inter pios. Quare neeeße eft opponere veram, lu-culcn-

POST TRINH ATIS. «h lt;iilentam,grauem Sieruditam Apologiam. Suntautem duo argumentaprzcipua in hoc ^pite.quçàPaiilo Sycophantisopponuntur. Vnumeft,quod dutitnr ab ordine caufarum ^£efFcduum.

Mortua natura non débet eiïe effieax: Peccatum cœpit i n fandis mortißeari. Ergo deinccps non fitefficax.

Alterum argumentum fumitur à cauGi for-tnali.

Viua natura femper florcat, femperdo-minctur;

In fandis inchoataefl vita«terna.qu« eft obedientiacongruenscum Decalogo.

Ergo neeeßariaeli noua obedientia.

Hxc breuitas fyllogifmorum melius intel-ligetutjcum fcquentes locos confidcrabirhus,

Defecundo Loco,

Magna laus eft Ari ftotelis,quod (blus vidit, tùm,cùm in partesrefolucrentur, propofitio-

! Des maxime inteUigi. Hacagitutlt;tKtXv»« nos quoque vtemur , prxfertim cum tones flat tnencio horum vocabulorum gt;nbsp;mortificatio-Dis,viuificationis,amp;c.

Et Primùm quidem mortifleatio intclli- i, Morti,^ gatur non de ceremoniis aut fimulatione, fed fiatif. dcverapcenitencia , in qua amp;nbsp;veteres lapfus animocolligentes, amp;nbsp;przfentem turpitudi-nem confiderances toto pedore cohorrefci-mus,ac vçrè do!cmus,D«um oHenfum cflc,Yt

Dauid

»«4 DOMINICA VI ie VII.

Oanidinquit; PeccauiDomino. Neque veró difficile eft ad intelligendum, cur talis pœni-tentia mortificatio appelletur. Nifi enim mens hisobiedis perterrefada rurfus confu-lationemexEuangelio conciperet.mergere-turin mortem arque in æternam defperatio-ncm,vtlegimus accidifle Cain,Sauli,Iud2, Neroni, amp;nbsp;aliis innumerabilibus.

Econtra viuificatio eflillaipfaconfolatio,. quam dodrina Euangelij conftematisadhi-bet. Sic Adam audita promifsione ; Semen mulierisconteret caput fèrpentisjex motte s-ternaad kicem.iuftitiam, amp;vitam«ternam traduduseft.

Deindevetushomo Egnificat omnesvires amp;appetitiones in eo,qui non renatus eft ex-aqua amp;nbsp;S pintu. Etfi igitur Pharifii amp;nbsp;alij hy-pocritæ fê magnificè efFerunt propter vm-bram qualemcunque difciplinx, tarnen reuera nihil funt,nifi mifcra quidam maffaconta-minata peccato, amp;nbsp;reairx Dei.nifiex his mails beneficio Filij Dei eripiatur.

At verb nouus homo amp;nbsp;habetur amp;nomi-natutjqui à Deo per Euangelium amp;Spiritum fandumiterum genituself, vtloh. tdicitur: Qiii non exfanguinibus, nequeexvoluntate carnis,neq;cxvoluntateviri:fèd ex Dsonati fiint.Et Iohannis 3: Nifi quis renatus fuerit eX aqua amp;nbsp;fpiritu, non intrabit in regnum coelo-rum.Hxcinexcmplis cerni poffunt. Paulus anteconuerfionem etfi multas habebatvirtu-

.tcs,amp; ftudium tuendx difciplinx : tarnen mens

POST TRINITATIS. i?j mens ipßus non reâè de Deo (en ticbat, amp;nbsp;Voluntas abillofurnmo amp;nbsp;maximobonoaucria Wat. Certum cd igitur pcrfona à Deo damna-^m amp;nbsp;reiefta fuilÏe: poftea veto cùm renoca-fetur ab crrore, amp;idolatria fadused nouns ho UloJdeft, Deo placens ,donatus Spiritufan-•^OjSe hxres vitx stern«.

Appellatiocarnisdeicribitomnes labores, R. Cart. Ilüdia amp;conatus, quos impijaut hypocrit« fine Euangelio amp;Spiritu fando fufeipiunt. Sic labores Akibiadis, Lyündri amp;nbsp;aliorum mnumerabilium.quidfuntnificontentiones 'nanes atque irridend«? Age verb ne fèmpet ^eEthnicisdicamiis,quidfuntPhariisoruni ^Monachorumexercitia, nificaroqusdam ■UifcraSi immunda ? Hanckntentiamclarè confirmât didum in Johanne cap. 3. Quod •latum eft ex came, caro eft.

Hoc probe ftabilitoamp;fixo.illud excutien- y 1, spin. ^um eft,quid fit Spiritus,nerelinquamus ali- f,fj^ Suid vcl Jufpicionis vel erroris in verbo.

Spiritus igitur non fignificat iudicium ’’'«ncis,gubernantis vtcunque externamdi. fitiplinam, fed fignificataut perlonarn Spiri-•Usfandi, aut motusab codem ccelcftiamp;di-•liooSpiritu excitatos,congruentes voluntati ‘I’uin«. Itaqj labor Dauidisducentis exercitu yetèfuit fpiritualis,quia in ipfis prxliis Deum •Quocabat, amp;nbsp;fenfit adeffe ducem amp;nbsp;guber-•^atorem certaminum, acvidorlam contu-lit ad propagandam dodrinam de Deo,de in* •loeatione Dei,de yita arerna. Gum multi interpret

lîS DOMINICA VI 5c Vît trépretes natiuam horum verborum fignîfîi cationemobfcurarint, gracias agamnsDco, quèdeorum notionem amp;nbsp;veram intelligent tiam EccIelîxreRituitj amp;nbsp;hanc lucem ad po* Héros propagare Hudeamusi

DefertioLoeô^

Vécus appcllacio eft peccati regnancis amp;nbsp;non regnancis. Sic enim dicicur Gen. 4..' Sub teeritappecicus tuus,amp; tu domineris ei. Et PGl. np. GrelTus mcosdirige, ne dominetut met omnisiniquitas.Tune enim floret fit do.. minaturpeccacum, cùm nôeftremiflum,nee tegiturvmbraculo, id eft, àMediatoreFilio Dei. Denique quod impellit hominem, vt ruât exaiiis (celcribus in alia,donec pœnis trift ilT. obruatur. SicOedipus incerficit pattern, amp;nbsp;ex matre duda in matrimonium (üreipit liberos,Eteoclem amp;nbsp;Polynicen, qui de régna inter (è dimicant. Ipfè denique luminibus or-batus in exilium pellitur,amp; terra dehifeente àb(brbetur,amp; triftißimum amp;luduofißimum regnum peccati, quod vulgo vocatur »»nxèr, id eft, mortale.

Peccacum verb non regnans eft defedusi vel inclinatio remilïa amp;nbsp;condonata proptet Filium Dci,quxip(a qiioquea credentibus vera pœnicentia,fide amp;nbsp;inuocatione reprimi* turacq; extinguitur, vt lolèph fêntit quidein Hammaslibidinum: ßd pnmùm ftatuiteas remitti propterpromiffum liberatorem. Deinde

FOST TRIKITATIS. i»? iHdeamp;fuadiligentiareprimicamp;cohercet.Hx igitur appellationcs mulcó furie illuftriores, quam alix peruulgatx peccati mortalisamp;ve^ nialis.

De quarto Loco.

Dulciftimalêntentiacn.Noneftisrublege, fidfubgratia. Scd verum eftillud, quod Hippocrates ait; ra i^n)iAQa,{a,Tavffap.ii7eiy iiilis'or Af ^{ï.lMt.fiS.vlt;ffßf^ttf. Corporaimpura reso-pcimas amp;nbsp;maximèfalutaresad pertem pemi-ciémqueconuercunt. Etenim (yncerum cd, nifivas quodciinqueinfundisj acef.it. Quor-fijmhxc?Vtintelligas has condones dukißi-itias amp;fuauiisimas non pertinere ad homines prophanos amp;fêcuros,(èd ad eos,qui initia pie-Utishabent. MariaMagdalena,latroincruce eniendatusamp;fimilesnóiuntfublcge, kd fub gratiajd elhnó funtopprefsi maledidione legis, fed teguntur à Filio Dei velutvmbraculo: propterhune placet nonmodóperfona,{èdamp; inchoata obediencia.

Haud Qnè intelligo,quid dici pofsit ad con folandas mentes accomodatius.Nam de vtra-quc te vehementer foliciti fumus,amp; prxcipuo quodam dolore angimur. Primiim enim quacrimus,an perfonaDeo placeat.cùm fingu-li in animo labem conidentixhabeamus.De-indenonminorquxftioexiftitdeobedientia. Cumenim res ip(à odendat, nos molliter8c delicate viuere , nee vlUim clfe in nobis mo-tum,

j*8 DOMINICA Vl amp;nbsp;Vil.

Cum,qui omninorcfpondcatlcgi diuinx, («-peineam cogitationem ducimur , vt exilti-memus.noftramdiligentiam parendiamp;obe-diendi Deo, nihil elle nih inanem quandam contenrionem.

Paulus vno verfu locum totum conficit,in-quiens.- Noneftis fub lege, videlicet quod ad maledidionem attinet : led fub gratia, id ell, perinde piacetis Deo propterFihum, acfile-gem intégré faceretis. Hic conlolatiopiiso-mnibus grata amp;nbsp;necelïaria efl,amp; alsiduè cogi-tanda.

De quinto Loco,

Qiiimortuus eft, iuhificatus eft à peccato, id eft, mortuanatura non eft efficax,fîue, vt v-fitatèloquimur, mortuus homo non mordet, Hac fimplici interpretatione phraleos contend fimus, necrequiramus fubtiliorem.

• Quicunque in Chriftum lefum baptizati lumusjin morrem ipfius baptizati fumus. Prior particula, wovaunTv Xf/çï, fiepe in Adisre-petitur.amp;fignificat finalem caulàm Bapthmi. Ideô enim nalcimur ex aqua amp;nbsp;lpiritu,vt Chri Hum agnofcamus amp;nbsp;inuocemus. Quiano-men Hebraica phrafi idem prx lèfert,quod jadniseftnocicia amp;celebratio.

Alteraparticulade caufa impulfiua, id eft, demerico intelligatur,quafi dicat,Baptifmus valet propter admirandam humilitatem, iqua FiliusDci in morte amp;fupplicio tolerando praftitit.

POST T R I N I T. 289 pr«ftîtit. Alij volunt nos mergi in ünguinem Chrifti : (èd hanc abftrufàm amp;arcanam enar-rationé omitto, ^o4«i'/lt;*peccati mors. Hîc obleruétftudioiîjvndemetaphoraduftaiit in Verbo ^«l'/w.Significat enirn ftipendium »«r *Ço;^2tù. quia prxcipuaparsmcrcedis mikaris erant commeatus necelTarij cibus amp;nbsp;potug. Nuncæretantum militantftipcndiarij.

DOMINICA OCTAVA

POST TRINITATIS.

Epiftola Rom, 8.

T) Roi/idefratres, iiehifores/umus,no» car^ ' ■^ fit, vtfècundum car^ew v/aamus.Namß ficundum carnem vixeruif, mor/emint. ^^^ßßigt;'fftf fai/a corporis morsißcesist •viuetis. Efefsif» ^HicHn^ueßiritu Dei dit. cuntur,hißintßiii Dei. Non enint acceptais ßiritumßruisutis if er um adtimoremißd nccepißis SpirifumadopfioniSiper^uem da. mamus, Äbbapater.fdem Spiritus teßatur •vna cum Spiritu noEro, quodßmusßlii Dei, ^^odßßüi,igitur ^baredes-.Haredes qui. dem Dei,cohieredes au/em Cbrißi, Si quidem ßrnul cum eo patimur, vf (^ “vif^ ifff» ido ^lor^cemur.

LOCI PRAECIFVI, UIL

L nbsp;nbsp;nbsp;Keceffartam effe nouam obedientiam ^ nec effi

2fe DOMINICA Vin.'

quidJam àhi^ofar, vt Antinomi doetnt.

J I. nbsp;nbsp;De di/crimine peccatt mortalis amp;nbsp;venulu.

Ill, Refutatio Pelifianorum,qui immoderatelt;tm. pbficantfacultatem veluntarii humant.

Jill. Refutatio Maluenda amp;nbsp;fimtUum qui At ade-micam dubitattonem defendunt.

Dej^nmoLoco.

Vllamego maiorem peftem in vu tam hominum inuafinc arbitrer, ^^^quot;^ corum opinionem , qui fi-dem Scnouamobedientiamdiftra-hunt, ncc fuum cuique locum Geometrica proportione cribuunr. Etfi cnim fide pctenda amp;acc)piendaetlremißiopeccatorun):tamen amp;nbsp;alteram fententiam teneamu5,qu2 docet nccclTariaelTe nouam obsdieiviâ, pollquàm confecuti fumus gratuitam recoiiciliationcm. Clare eni m affi rmat Paulus,nos obligat»« clTe ad diligentiamfrcnandiamp; cohercendiflam-luas cupiditatumerrantium,amp; ad piè cafié-que vinendum-

Hxeffeonfiderarent Antinoaii,qui legis amp;nbsp;t bonorum opcrum dodrinamex Eeclcfiatol-' Icrcatquedclereconantur; definerent profe-élb tam eire,quàm certcfuntpcrtinaccs, vtque veriùs dicam.proicrui. Quis eft enim, cui non perlpicuafunt illa, qux alibi pliiribus verbis commemorantur?Crcaturam rationalem dc. bereobedientiani crearori.a quoconftituta amp;nbsp;fadaefl. Deinde amp;nbsp;hoe nobis certóperfuade-

amug

t o s T TRINITÄT, ipf amiis, fiJem amp;nbsp;Spiritum Qnâum rennen aó pofTe, niiï voluntas noftra in curlu bönöruni operumperlcueret.Quid?quód pœnas amp;trï. ftifiimas calamitates nobis accerfimusnoftra contumacia.

Quamobrem magnoperè fugienda eft H* Ucvariitasfiueinfolentia Antinomorum, qui fingunt nouam obediétiam tantum dlequid-dam a iT/itipofov, nee fidem excuti, aut Spiritum dolore affici , cum ruunt homines J«. •srcjlt;W’ fi««f i n fœdi ßi m a amp;nbsp;teterrim a fcelera. Nobis Verb perfuafum fit,morbos quiexinteruaUo redeunt, amp;nbsp;vt hodieloquuntur,qui medici-nam profitentur,Recidiuas,maiorecum pen-culo coniundas eire,quàmea fêmina,equips initié morbus extiterat. Sedhxccum de bonis operibus intégré docetur , accuratiüs ' •blent dilputari.

DeJecun^lo Loco:

Quemadmodu alias fiepe hottatorfui ftu-diofis.ita amp;nuncfiim,vteas (èntentiasin fcri-ptunsob(êruent,quxpraccipuas probationes '^aufirum continent. Sciant igiturftudiofiini capire oftauo ad Roman, ledern efle,vt vulgo ^oeät.materiae atque dilputationis de difcri-•nine peccatorum.qiioruçialiudmortalevo-Mtur, allud veniale. His enim verbis traditur, tum ait Paulus; Silècundumcarnem v'xeit-tis,nionemini. Nam viuere Iccundum car-Hern,eft tetrè amp;nbsp;impiè Iele contaminare hu-

T 2

Mt DOMINICA VIII manii vitiis arque flagitiis, fiue vtvulgb Io-quuntur,labicontraconfcicntiam.

Porro vt Aratus, cum iam prxcordiis con-ceptammortem c5tinerct, prelsisßneamp;fle. bilibus modis perfidiam Philippi dcplorauit, inquiens: tmIt« lir/^«?* T«f ßa.tiMx.ü'f fiKiiu, id ell , hxclunt premia regixamicirix: ira ftuki homines bona , qux in manibus ha-bent,non priusintelligunc.qnam hea amife-runt. Ertcnim profedotumamplifsimatuin grathsima podefsio Spiritus ündi amp;nbsp;vit« «ternç,quam Deus large effuléquedonarhis, quiEiiangelioobtcmpcrareincipiunr. Contra verb, mdignilsimnni eft, hieran ta bona non lolicitècuftodire, led eapctulanrerexcu-tere:quodquidcm fieri Iblet, cùm homines indulgent prauis erroribus amp;nbsp;cupiditatibus contra conftientiam. Imo nifiin haeviraad Deum redeant, non folùm prxfentibiispœnis onerantur, lèddeinceps quoque ruuntinx-ternum exitium. O delirationéincrcdibilcm. Non enim omnis furor ftultitiadicenda cft. Sed nos illud Pfalmi Icmpcr in ore atque in animo habeamus-GrelTusmeos dirige, ne do-minetur mei omnis iniquitas. Ac de primo quidem peccari genere diximus.

Sequitur vtdealterodicamus,quod à Paulo his verbis defcribitur .■ Si autem atftionei carnisfpiritu morrificabins.viuetis. Priminn di(èrrèfignificar,non modó in exteris, (êdeti-am in renatis inefleadionescarni$,ideft,de-fedus amp;nbsp;inciinationes pugnances cum lege Dei.

POST TRINITAT. i») Dei.Qiuseftenim, cui non(xpenumeroin-currant in animû tecrxdubitationes dcDeo, deprouidentia.devoluntatcDei? Quis tàm porróeft o^k^- XM} àyvif, qui non interdum rabidè volupcates inconcelïas appetat, vt ver^ bicau(à,vindidam .libidines,amp;aliaquxfunc penèinnumerabilia. Eft enim ilia leremix Verilsima vox:Prauumeft cor homims,amp; «-rumnofum amp;infcrutabile.

Sed bas excas amp;nbsp;tenaerariascupiditates inter Paulus opprimi arqueextingui, non tantum PhiloCophica quadam moderatione.vt Pericles calu mniatori pepercit, aut Scipio ab ïlteriusconiugcabftinuit.lcdprxcipit,vtSpi titu. id eft, veris, non fimulacis motibusSpi-titusQndi .videlicet poenitencia, fide,inuo-tatione.tolerantia in cruce,voluptatibus.qux lunt blandifsimxdominx, repugnemus.

Ex his mulrifquealiis perfpicuumeft, pec-tacum mortale in renatiselFe lapfum contra tonfeientiam, eique adiundam elle maxi-mam molem pœnarum prxlcntium arque lt;-ternarum,quçvocabulomortisfignificantur, Peccatum autem vcnialceft defectus amp;nbsp;incli-tatio vitiofa quidem per (è, fed piis remilfa amp;nbsp;condonata, modö definanc ruerecontracon-feientiam, nee fc(è polluant immani turpitu-tline. Hos ait Paulus viuere, ideft, manere in Etatia, amp;recinere prxclaram hxradicacem vi-t* «sleftis ac petbeatx.

??1

De tertio Loco.

Dignißimi funt odio,amp;cxccrandi ab omnibus hominibus Pclagiani, qui Aiacemil-lum imitantur, multa de fc arroganter pridi-dicantcm. Vtenim Aiax patri bene monenti rerpondit.-Ignauisamp;timidisopuscflcauxilio Dei,fê vcró etiam line Deo vincere pode :ita Pclagiani immoderate amplidcant faculta-tem voluntatis humanz. Ita enim cenfèiir, itâquedilTerunt: Hominem eniti amp;nbsp;conten-deredebercquam maxime poßitjVtlegidiui-nz obedientiam przftet,amp;hanc effici pode no ftrisviribusfineSpiritulanéto. O admirabi-lemlicentiam amp;nbsp;milèrabilem inditiamdid lèrendi. Si enim tantz funt vires in hominum natura , quantas Pclagiani przdicant, hand fanèintelligo, cur toties promittatur aiixili-nm Spiritus fandi ? Vt enim corpora bene condituta nullis egentremediis,tcftcHippo-cratein Aphorifmis.-ficanimi noftri tanta facilitate indrudi.quantam cisPclagianitribu-unt, non magnopcrè requirentopem amp;(alu-tem cœledis amp;diuini Spiritus.

Sed nos Paulum concionantem audia-mus. quiinquit : QuilpirituDeiaguntur, hi funt filij Dei ,ided , viua Eccledz membra, quz non tantùm Philolbphica diligentia re-guntur, led dudum amp;nbsp;aufpicia Spiritusfin-di fequuntur.Hicenim Iblused, vt Zachariz vcar verbis, (puitus gratiz amp;nbsp;precum ,id cd.te-ftificans.quöd fimus à Deo recepti amp;cooptari in col-

P o s T T R I N I T. S9f in collegium beat or uni, amp;nbsp;impeUens corda ad vcram inuocacionem. Qiiare cùm filius Dei côflantifsimè afleuercüSine menihil po-tertisfaccrejagnofeamus noUram imbeciUi-taté, amp;nbsp;verè oremus vt nauicula noftra, ad o-mncscaùis (ubitorum pcriculorura expofita» ab hoc gubernatpre, qui nobis promittitur: Quantô magis pater veder cœlcftis dabit Spi-ricum fangum petentibus;in portumfaluta-rem amp;nbsp;maximcoptatum peruchatur, Amen.

De (quarto Loco,

Siiprarefutaui Antinomos amp;nbsp;Pe’agianos, fequnur vc de tertia opinione perniciola amp;nbsp;niaximè deieflabiH dicam ,qux conicientiig gratam amp;nbsp;nccelTariamconfólationemcripit, amp;nbsp;dubirationem quad noftem quandamof-fundit ContenduntenimAcademici,dubita-dum ede decharitate amp;nbsp;beneuolentia Dei er-ga nos amp;tantifper permanendumefleindu-bitatinne, donee (êntias te habere nouitatem integram, amp;nbsp;omni è parte ablolutam: fed hiC opinio facile refutari poteft.

Nam (criptura vniucrla requirit -yanf»-tïf/ai^jid ed^tirmum anenlum,amp;Hduciamac-quiefcentem in Mediatore,etiamfi nonfênti-amus in nobis multas eximias amp;nbsp;Angulares vircutes.-fcdbreuitatiscaulateftiroonio Pauli contenti grimus, quod extat in hoc ipfooda-uocapite : Accepidis , inquit, non lèruilem Spirkum ;g4.®^'^ led 'piri turn vio9‘lt;(«,cuius

T 4

J56 DOMINICA I IC.

inftindu damamus, Abba pater. Quid ïn bii verbis eft ambigui.fifimpliciter amp;fine cauil-lationcaccipiantur? Difcernunt enimlegem ab Euangelio« amp;nbsp;perfpiciiè docent, Euangelij proprium muilus amp;nbsp;officium efle, confciétias pacatas reddere. Non igiturfugiamusDeum audita voce Euangelij, ftd fretipretio amp;in-tercefsione Filij Dei ad Pattern ij.tró.tfit’fftiftlif accedamus, certam perfuadonem tenentes, nos ab ipfb recipi amp;nbsp;exaudiri propter hunc Mediatorem.eriamffobedientia noRraiongè differ à perfeólione legis.

finit Epißcht, die ^ Au^ußi, ann» tS47‘

DOMINICA NONA

, POST TRINITATIS.

Epiftola i Corinth. lO.

TTJ£ C aufem^^ura noßri fiteru^fi fJi ^nos firnui concupijcenfei rer tem walit. r p-unt, quemadmodum (fr i/ü coNcupiemnt-^e^ue Jimuiachrorum Jttü cuUores ,ßcutf ^uieiam tUot‘um, ^uemae/modumJirißfufff t^hSeelttpopu/uj vltiJereiacbtberet, amp;Jùr ^exeru»t aèi iutienäu/n.Ne^fteßußrüffi^ui-xemur,Jtcun quidam idorumj^Ufrisfallut i /i^l^t amp;nbsp;codderr/nt t^vo die vi^eutitria mil

POST TRINITATIS. i6f ^iä^ 2^ e^uetenfemus Cbr/^um,ficut ^ qui. ^am i/krum tefifauerunt, (^ aJêrjgt;entihus fXfifjcifß/»f. Ne^ue murmuretis ,ficut ^ Rutila f» f^krum Murmurauerunt, ^ tater. f»)/gt;tifiat ab ex/iaóiore. Hat aute omata i» figura cotigeruaf tUtt^Scripta tgt;ero /t/atfr». fier afimeaitioaem nofiri,fa quoi tertatni ^tatum tact fieruat. Proiafie quiJibi vifie. turßare,vifieat aecafiat. Tent atlo 'Vosnoa (tefgt;ie,»tßbumaaa. Sefißfie/ü tP/ Deut ^ qui ftcaßnet vos teat art fù/gt;ra ifi,quofipotej/is: imbfactet vaa cuat tentatioae eue»tura,qub po^itis^t^irre.

LOCI.

• I. nbsp;nbsp;nbsp;Dev/u hißoriarum,guamtntitnentis Prepheti-(isfirApofiolicu (ompreheufafunt.

• 11, nbsp;nbsp;Reprehen^oficuritatu humant,qtta,vt Vergi-liusaif, Ne/ciaeH fati forti/que futura, Et/truare modum rebut fublatafecundit. Î11. Confilatio pracipua (^ aiaxime neeeßaria in affliilionibtu,qua pronnttit auxihum Dei falutarem exitum. till. Mandatum atemum fir immutabile de fti^i. eudaidtlatria.

Depr/moLoco.

Ngens diferimen eft inter facras amp;nbsp;prophanas hiftorias. Nam Ethnics narrationes morum ciuilium exempla proponent, amp;nbsp;oftendvnt 1' $

so» DOMINICA IX.

honeftorum confiliorum plcrumque cxitus placidosefle. Atrocia vcro Iceleracomitari tragicas calamitates, nee mukoplura doceiit infumma hiilorix Ethnics. AtPrephetic«, resmaiores.doclnnam Dei.amp;teftimoniadi. nina de rebus «ternis,amp; Ecclefix gubernatio-nênicontinent,ac przcipue 6 loci in bis hi-Üoriis confiderandi funt.

• I. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Primus locus eft vberrimus , videlicetdo-drinade Deo,de benefieüs Chrifti, de iuftitia fidei.de inuocatione amp;nbsp;bmilibus arriculis, quorum cognirio EcclcGz ncccirariaamp; falu-taris eft.

• 11. nbsp;nbsp;nbsp;Secundoloco miracula oblcrucntur.vttc-ftimonia teneamus,qux o(tendunt,quod do-Arinigenus, amp;quos dodoresDeus appro-bauerit. Nam mira iilaOei Scinulîcatafaâa fupra naturam, funt lt;ripf«gt;( Xtr doéfrinr.

Ï^ Ï» Tertio loco gubernatio amp;nbsp;defenfio Eedc-ßxfpedetur. Idcóenim hze Icripta.amp;poftc-ris propofita funt, vt bis exemplis confirmati fcntiamus,amp; nobis fic veile Deum opitulari.

)in. Quartus locus eft conlideratiofucccftionis. Docentenim hillorix diuinx, Ecclefiara pro-pagari non generis auc loei prxrogatiuis,fed yoeatione amp;nbsp;verbo Dei. PamilialacobeR Ec-defia, quia verbi cœlelUs dodrinam retinet, Elau non retinet.

• V. nbsp;nbsp;nbsp;Qiiintuslocuseft vitx , morum, amp;adio-num conbderatio.

• VI. nbsp;nbsp;nbsp;’ Sexto locoetiam vicia amp;nbsp;lapfus fummo-furn virorum confiderentur, vt nos admonc-ant

POST TRINITATIS. 199 gt;nt de timoré Dei,amp; vitanda fecuritate. Spero ex his qua dixi non elle obicurum, quanta va lietas, copia, luauitas locorum in hilloriis Ca-cris contineaturquodcam cogitabunt Rudi-ofi,plus operx ac temporis ledioni diuina-tum hiRoriarum tribuent.

Deßcundo Loco.

Res nulla eR,qua maiorem hominibusp«-Remperniciémque afferat,quam (ecnricasamp; animi remifsio.Suntenim non verficuli.-

Peäom dumgaudent, neefunt aflriäa dolere ipfa patent,blanda tunc 'fubit arte Venus.

Irem : Oda fecurü infidiofa nocent: Et maxi-mèeR memorabilis fenarius^quiaSenecaci-tatur j Cuiuis contingerc poteR , quod cui-quam poteR. Itaque non fine caufa, cùm Ore-rtem fabulam doccret Euripides, primos tres VerfusreuocaRedicitur Socrates.-

TSleque tam ternbtlu vda fandi ratio eH, Neguefors,neque iracoelituminuentum malum, Quod non natura humanapatiendoferat.

H« cùm itafint,dandaeRopera, ne Diabolus inuadat vrbem, ideR, vitam noRram lo-ninovinóqsfcpulta.NulliusenimeRtatavir-tusautfapicntia,quam nondegradu fuodc-iieere poRit diabolus, prxfcrtim fideRituta ficexcubiis amp;nbsp;cuRodiaFlij Dei. Quamobrem Pauli didum fèmper in animo circumfera-mus;QuiRat,videat necadat; vt nosreuocct abocio amp;nbsp;fecurirate ad timorem Dei, amp;nbsp;peti-tionern

gt;60 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DOMINICA IX.

tioneauxilijdiuini. Prodeftetum hocdl-duin meminilTe ad refucandam opinionem corum.qiii negant labi polTc renatos.Nec ego nuncdehac opinioneprolixèdifputabojed itlud vHcatum dictum in hac cauß recitabo, fophilticum clTe, negaremanifcRam experi-cntiam.

De tertio Loco.

Dulcifsima (èntentia cR, amp;nbsp;inSgenda o* mnium pioriim animis : Fidelis cd Deus, qui non Unit nos tentari (upra vires,fed dar nobis cum tentacione robur, vt molcm xrumna-rum ab ipfb impoßtam perferre amp;nbsp;fuRiners pofsimus. Primumautemvniuerße Ecclcfix nxcconfolano adhibenda cR. Omnes enirn pij animo amp;nbsp;cogitacione ita conRituti fuDt* Vt Imperatorcm Theodoßum fuiffe acccpi-mtis. Hxc enirn verba Hint Ambroßj : Dilcxi virum.quicum corpore fbluerecur,magisde Ratu Eccleßarum »quam de fuis periculisan-gebacur. QinseRaurem afperitateeaamp;im-manicace,vc non vehementer folicitusfit, amp;nbsp;pracipuo quodam dolore angatur de Ratu fcholarum amp;nbsp;Eccleßarum, quarum coniun-dionecelfariaeR? Namdiabolusomnemrc-guifuiconatum in Ecclcßx parat arque me* ditaturperniciem. Incitat enirn Turcas, Pontifices amp;nbsp;reges impios, vt ChriRi nomen ex omni memoria poReritatis deleant.

Sed his terronbus opponamus amplifst-

mam

T o s T T R T N. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;»ei

111 am amp;nbsp;gratifsimam confolationem , quxà Paulo explicatur: Fidelis eft Deus, qui non ß, nit vos ten tari fupra vires,id eft. non ßnit Oe. us Ecclcfiam luam penitus opprimi arque ex* tingui. fed earn mirando modo fcruabit,ci-que robur largietur, vepcripfas arumnaslu-tear decus.

Cùm in Oriente atque in Ægypto Maxi* minus, incredibili vfus feuitia, Chrifti Ecclc-fam crudeliter attriuiftet,attenuaflétq;adeó, Vt brcui nomen Chrifti extindum iri ab o-mnibusputaretur:mirabili Oei prouidentia reliquiçnonferuatx folùm,verùm muhorum Ethnicorum accefsione in immenlum audx funt,Tyrannointerim cum omnibus impii« fanieamp;peftemilcrabilitcrconftimtis. Deinde ad ftngulos priuatim transferatur hzedukis amp;neceftariacon(biatio. Magnaeft Omnium imbecillitas,necfacilèeft virum bo-num nafei, qui manibus, pedibus amp;nbsp;mente fit nrf«^«r»r. Quamobrem huic imbecillitati promittiturauxilium,amp;hancpromi(sionem Veram efle dcclarat hiftoria Laurentij ,quam Ecclefta hodiernodie meditandam proponit. Cùm cnim Laurentius, diaconus Romans Ecclefix,Dccioaigt;lTcreti pecuniam ararijEc-riefiafticinolletcedcre,iufluTyranni,in cra-ricuhm ardentem impofimseft :Sed lufttvir *8’'*ggt;us in media morte, amp;nbsp;Tyrann hortaror fuit,vt alters iatus,quod fati s vftulatS vidcre-tur,deuoraret;alterum verb carbonibus ob-’ Vetteret. Ideblutem hxcliteris memorixque pofte-

302 DOM I N IC A IX. pofteritatis prodi ta full t, VC his excm plis con-firmaci, fèntiamiis amp;nbsp;nobis lie veile Öeura o. picuian.

De quarto Loco.

Mulei à nobis quxrere Iblent, quxeauli nosimpiilerit,vc dodrinam Euangelij am-plcdercmur,reiedaamp; repudiata authoritaté Pontirtcum amp;nbsp;Cardinalium ; fed nihil elt quodexpedire tam facile poftimus. Edcniin xternum amp;immurabilemandatum Deï, vt omnes fugianc«J«Alt;i/z«»'(aK,amp; filium Deiau-diant. Acnecuihoemirum videatur.rccenlè-boprxcipuateftimonia,quxclarèamp;perfpicuè concionanturde vitandocultuidolorum.Ita enimclamacapertocceloPaterxternus: Hie eü Filius meus diledus, quo delcdor ; hunc audite.Et in primoprxceptodicitur:Non ha-bcbisdeosalicnosdtem i Corinth.lo.Fugite idola.

Pollremó de federe amp;nbsp;impictateregni Pon tificij.quod fine vHa dubitatione eft regn uni AnrichiiftiJcriptumcft ApoealypfisiS: Exite de Babylone populus meus,ne partieipes fitis delidorumeius, autdeplagis eius accipiatis. Qiioniam afcenderunt peccata eius vfque in coelum, amp;reeordatus eft Dominus iniquita-tumeius.

Subiieiet autemaliquis inhae quxftione,’ qux idola fint amp;impij eultusin regno Ponti-fieiofeii Antichrifti?Non milüfilmgux een; turn

ÉOST TRlNlfAt. ïo} töm fintjOraq; centum, ferrea vox,omncs ido lorum Pontificiorum fpccies perenrrcre poU fem. Sed ram en in tahta varietate pauca amp;nbsp;m a ximè inü^nia exempla annotafle (ätis ent. Ham Mifla nihil nee tetrius nee fœdius exco-gitari potefl. Eflenim horribilis prophana-tioeoen« Domini. Nequevero idfolum,(èd «tiam nubeseft,quç Solem iufliti^hominum oculis eripit. Video cnimdcMilTatreslen-tentias ferri, quarum nullam probo. Vnam, qux omnes nemos contendit, vt perfuadcat 1 facrificulum in Mifla efle mediatorem inter ' Deumamp;homines.Alteram,qu^ fingitDeum opere iplb deledari, magnamqueex eo volu-ptatein capere, etiamfi nulla pietas, fanditas, fides in corde (acrificuli luceat. Tertiam,qux tonflanter,vtquevcriiis dicam,impudenrer affirmât, (acrificium Chrifli nemini opemamp; hlutem ferre, nifi hoe modo Ecclefixapplice-iw. Nequevero viuis tantum, fed etiam mor-tuis Millam adhibendam elTe. Harum trium fententiarum nulli prorlusaflentior.

Nccenimilla prima veraeft.ciimiTim.i darèdicatur: Vnum efle Mediatorem, lelum Chriflum,qui autjov pro nobis perfokiit. QuX *iitcm maior impieras efl, quam Chriftum, •jui facerdotis officio amp;nbsp;munerc ad poflre-mum vfque mundi diemfungitur,transfcr-, marein tyrannicum iudieem, quem omnes fugiant amp;nbsp;reformident,line intereelsione fen-Öonimabtlacrificulorum? Pudeat ergode-teuloresregni Ponritic’ivanitariïSe inlolen-ri«»

»04 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DOMINICA IX.

tiæ.quaneruos errorum adhuc retincnt,amp;ft«« bilireçonantur.

Altera fententia de opéré operato, vt vulgo loquiinturjongè diftat ab re ipfàatque à ve-ritate. Nullaenim virtus, nulla làpientiaDeo placet fine fide, vt Hebr. « amp;nbsp;Roman. »4 firi-ptumeft.

Tertia verb (èntentia, quæ fingit Miflâm efle applicationem (acrificij Chrifti. partim i-tafœdaeft, partimitaflagitioft.vtdiduquo-que turpis videatur. Nam Chriftus ipfè loh.i/ inquiens : Non pro eis tantùm oro, ièd pro 0-mnibus credituris per verbu eorum in mes la-crificium fuü nobis applicat.Et hçcapplicatio fideaccipienda eft, vt tertatur Petri concio A-äorumio.Huic omnes Prophets tedimoni-urn perhibent.remifsionem peccatorum acci-pere pernomen eins omnes, qui creduntine-urn. Ac ne plura, qiise funt pene innumerabi-lia.confêder, comprehendam breui.

Sicenimftatuo: Miflâm elTeidolumillud efficiés in Ecclcfia vafliratem,de quo Danie-lis p,amp; Matthæi a^fcriptum eft. Tantaenim vis (céleris in MifTahærer, vt ymbraipfius con tagione obfit articulo iuftificationis,amp; Eccle-fiætriftifsimascalamitates accerfât. None-nim dubito.mundum prxcipuc puniri propter idola,amp;libidines Pontificu, Cardinali-um,Monachorum amp;nbsp;fieri fieu lory m. Sed fis pi xlêntes pœnx,quoniam breues flint amp;nbsp;mo-mentaneæ,non fatisfaciuncirx Dei. Quare a-Jiud indicium reftat, in quo vniuerfb generi numa-

POST T R I N I T A T. 305 humano patefiet turpitudo immanisBabylo-nies merctricis.qux idolis fuis ptæcipuos gu-bernatores irretitos tenet.

Hoc iudicium cùm alias fçpè,tùm paulà ac-Curatiùs deferibitur aThelT. 2: Antichriftum funditùs delebit atque extirpabit Dominus nofter lefus Chriftus, cùm magniRcèadnos teuertetur inpoftremamundi dic.EtApoca-lypfis » p dicitut: Âpprehenlà eft beftia, amp;nbsp;cùm capfèudoprophetagt;amp;ambo coniedi funt in Magnum ignis amp;fulphuris * qui cruciabun-tur ad omnem xternitatem.

Quid tam porto alienum eft ab Eccleßx conftantia amp;nbsp;grauitate , qu^m inuocatio niortuorum , amp;di{cur(atio, qux fieri (blec adftatuas ? Nec ego nunc de hac opinion« prolixe difputabo, fed vnum Epiphanij di-dumin haccaufà recitabo , qui grauifsimè obiurgat inuocantes Mariam,amp; inquit: -3ró3iigt; ^KiiJt.ßf0vT){ligt;rTi TttvTigt;iiifa.vrilt;riTa,i lt;rAvri ra iruüt-virtj^»vri,gt;y^^*? Mx.rtii/.ivu'.rróQïrivx.HS'aKtvoi.-ifTo ^Tn^Âj/ÂO, T» éj/^Hfw/za i’i^ßahmov, SiCC» Nondubitoomnespios amp;nbsp;eruditosabhorre-reabidolacrica inuocationeMarix, quxdia-boli inftitutum eft, amp;nbsp;furor deturbans homines de fua mente amp;fanitate. Diesdeficiat^fÏ Velim plura exempla commemorate, exqui-bus intelligi poteft,quantos errores An-tichriftus Ecclefix Dei offu-

derit.

Dit Lturtntiffanno 47.

V

300 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DOMINICA t.

DOMINICA DECIMA

POST TRINITATIS.

Epiftola i Corinth. 12.

Ç Citu quotJdeniesfuißff,(^ adßmuhtchn '^mitta f'vtcunqae e/ucebamt^tt,/è^uefttes. ^uaprofiemotuffi 'vobisft:^,^»^^^»^^ per^iritumDei le^uens diaf anathema Ïe~ Jut», ^nemopoteßdicere Dominum lejum, n^per^iritum^niium. Diu/ßones autem donorumß(nt,ßdidemßiritii3 : (^diußo. ones mintßeriorum/unt, (RidernDomintte: amp;nbsp;diuißones opérât fonumßtnt ,ßd idem eÜ Deus,eßciens omniain omnibus^ rnicui^ue 'vero dafür manifißatio /piritns j ad id quod expedit. Nam huie quidem perßgt;iritun/ da~ furßrmo /apientia : aß ver oßrmoßientiat ßcundum eundemßiritum : aß veroßdes, per e»ndemßiritum:aßvero dona /anatic-num,per eundem^iritum: aß verb eßeaciA potentiarum,aßverbprophetia,aß verbdi-feretionesßirttuum,aß verb genera üngua-rum, aß verb interpretatie ünguarum :/ed hac omnia e^ßeit vnns iUef^ idem /ptritus, dtuidens peculiar it er vnieußueßeutt vult-

LOCI PRAECIPVI TRES.

• I. nbsp;nbsp;nbsp;Qwmodofint agnofiendi pfeudoprepheta.

• II. nbsp;nbsp;nbsp;De

POST TRINITATIS. îo^

H. DedapUciconfeßione.

^i h De gradtbus donorum amp;nbsp;vecationam, amp;nbsp;quem advßtm dona Dei conferenda fint.

DeprimoLoco.

Iror quid in mentem vencrit Theologo Parienfi, quidixit,om-nes religioncs rebus conuenire, ver bis difcrepare. Nullaenim tetriot Vox vnquam Stygiis (èfè cxtulit vndis quam hæc ip(à,quç affirmât,no return permagnam, fed verborum paruam diHendonem elle inter 1 Eccledx dodrinam, amp;nbsp;aliarum gentium fi-ftasamp;commentitiasreligioncs. Icaqueopori ' tuiicillud ex Seneca lubiiciam: ,

Aethereaspritu

Perfundet Arilos pontus, amp;nbsp;Stcult rapax Confiflet aflus vnda,amp; loniofiges Matura pelage furget,amp;latem dabit

Nox atra terris,ante cam flammis aqua, Cummortevita,CHmmariventtu Tidemfoedufqueitingent,qu'nm omnes religio-nes inter le conlcntiant. NamTurciamp; ludxi in vniuerlum reiiciunt articulos deFilio Dei, amp;Chriftum afficiunt horrendis contumeliis. EtdcTurcis quidem dare inquit Daniel cap. 7 :Sermones contra cxcellum loquentur, amp;nbsp;iinftos altifsimi coûtèrent.

De ludxis verb, qui poft excidium patrix toto orbe terrarum dilperfî fuut, amp;nbsp;Ce a gra-nes iuftafquepœnas ptrlbluunt contuinacix, V 2

50Î DOMINICA X.

quaChriftum repudiarunt , Efaiz S fenbi-tur: Quödfinonampledlenturhoc verbum, noneriteis luxmatutina, fed in tenebristri-ßifsimis verfabuntur,amp;maledicent regi fuo amp;nbsp;Deo fuo-

Etfi autem fatcilites regni Pontificij reti-nent dodrinam deeHentiaDei, amp;de tribus perlónis: tarnen præcipuum maximéque nc-celTarium articulum deiuftitia fidei refpuunt amp;nbsp;afpemantur.

Ecclefiaveró,quae dodrinama Chrifto amp;nbsp;Apoüolis tradita ampleditur,defenditgloria filij Dei aduerfus Turcicos, Iudaicos,amp; h«re-ticos furores,amp; vtrumqj affirmât,Chriftü efle natura fili urn Dei,amp; mirando confilio zterni Patris ad nos miffum efle, vtersdentes Euan-gelioreflituatinantiquam poflefsionem cce-leflium ac permanentium bonorum, quz alibi plnribus verbis commemorantur.

Hzccum ita fint, perfpicuum efle debet, nullam partem generis humani rede de Deo fen tire,amp;gubernari à Spiritu làndo,nifihunc pufillum gregem, qui amp;nbsp;perlbnam amp;nbsp;beneficia Filij Dei eelebrat amp;nbsp;illuftrat.

Ciim autem (criptum fit: Glorificantesme glorificabo j amp;nbsp;Ecclefia ingenti animo defen-dat Filium Dei, aduerfus fœdifiimas amp;nbsp;teter-rimas calumnias impiorum.poflumus ne du-bitarer’quin Ecclefiæ afflid« amp;nbsp;miferis mo-dis oppreflx vieißim opitulaturus fitduxille magnus, quidimicat pro filüs populifui, vt Daniel. 12 Rriptum eft.

De

POST T R I N I T,’ 309

Deßeundo Loco.

Erudite amp;nbsp;neceflaria diftinâio ed , qux db Aridotele traditur de quatuor caufis adtio-num moralium. Hos enim gradus recen-^t, ^ua-/Vj ió^üv, ßihurir, HM vioAiitft», id ed» naturam, opinionem, dmuianonem amp;li-beram aâionem,quæ à mentis iudicio amp;nbsp;voluntatis condantia proHeiditur. Quorfum b«c? Vtintelligas fontes adionum quxren-dos ede, amp;nbsp;prudenter dgregandum ede po-dremum gradum ,quem Graeci ‘ooMfiin» di-cunuà reliquis tribus.

Nam vt omittam exempla ciuilium virtu-tuni,quis ignorât,multosideó tantum Eccle-fï cóiundos ede fbeietate eiufdem profedio-nis ,quód naturâ impatientes fine vinculotu* Huibus Pontifex Romanus fuos adrinxit.

Suntautemalij ,amp; hiquidem magniatq; Uobiles,qui mentem habent vafri Polypi,qui protinus illa,(e quibusadmoritlaxa,referte poted. Indedunt enim opinioncs (bas de rc-dgionead voluntates Principum, auteorum cum quibus coniundidimè amp;nbsp;amantidimè viuunt.

Multos etiam vidcre licet, qui magnum ze lum pietatis, vt Paulus Ioquitur,prx (e ferunt, ^quafdam fermonis formas,quxàveraEc-defia vfurpantur, in ore habent,vt pofsis dice-•*, hos amp;nbsp;intelligere dodrina, amp;nbsp;vera pietate Öeü colere.Sed hi impodores digpifsimi odio dint,8c execrandi ab omnib.hominib. quia a-

V 3

IIO nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;D o M I N I C A X.

liud loquuntur amp;nbsp;aliud fèntiût, i^ à{^tt.ft^i[Mt2 roi ^i^ißvKotmu Àvroy ^iÇA'siveiv flt;.Bytigt;, ’^aç} f^ta. (Àiv iTAlovTtf, 7^ Jt Sj^ifttkH^oyTie) idcit, ScDc-um verbis tantum colunt, quafi Glaucoma ei ob oculos obiiciétes, vtque veriùs dicam,vna manu Deum percutientes,amp;altera ipbun vn-gentes.

Etiï enim verba,inftar Hmiarum vccunque imicantur: tarnen cùm neruos errorum reti-neantjfiólus ipibrum ièrmo amp;nbsp;inanis fimula-tio facile agnolcipoteft. Eft enim fimilis con-feßioni,quam turba diabolorum aliquoties cdidit,vt narratur in hiftoria Lucx 8. Sed hanciS«AM»-/i/ indiabolis amp;nbsp;hypocritis acerri-mè odit, maximéque detellatur filius Dei, quivcrceftxctflt;r/03/i/aï-«r,amp;habct exploratum, talium Sycophantarum mentes àOeoauerfas efle,amp;hanc metam duntaxatinconfefsione Hmuiata profpicere,vt dodis dolis amp;nbsp;facetis fabricis errores amp;nbsp;idola ftabiliantur.

Reiedis igitur ac repudiatis t^ ifiiret, ^ i‘o^^, ^ /S«A«ij-«,quartum amp;poftremum gradum am pledamur, quiCrxciseft-oeja/fsa-K. Eaefte-nim profedo vera pietas amp;confe(sio, quæ amp;nbsp;mentis iudicium compleditur, amp;nbsp;voluntatis conRanciam.

Primiim enim mens redè intelligat dodri nam,amp; fundamenta cau(z,quam agimus,ex-ploratè percepta amp;nbsp;cognita habeat. Deinde in voluntateluceatverus timor Dei feu pœniten tia, fides item acvera inuocatio , quxdodti-nam ad vfum vitæ accommoder. Talis con-fefsio

POST T R I N I T. 311 fefsio w*,«£UfiT/xi),hîc 3 P3ulo lâudâtur^amp;Câulîs adhibitisde(cnbitnr:Nemopoteftdicere,Do-minum îefum effe Chriftum , nifi inftinâu afflatüqae Spiritus fandi. Oro autem sternum Patrem Domini noftri lefu Chrifli,vt legem fuam in nobis obfignet, amp;nbsp;cùm dederit nobis vt velimus,det etiam vt perficiamus, vt ipfî liant aliqua grata.

Detert/oLoco.

Sspe mihi de vita humana cogitanti viden tur Eccielîæ amp;polici^ lîmiles elTealueoIis apû. Nam q ;, Fr ilt;/w viHu inuigUant, dr/œdere puito, Ixercentur agrù:pars tntrafepta domontm ^arcifci lachrjfmamtdr lentum de cortice gluten Prima faut! ponuittfundamina, deinde tenacet Sußiendunt carac ,attie fffemgentu adultes tduiunt fœtus, alta purtßtma mella Stipant,amp; liquida diftendunt neclare cellos: Suntqutbut ad portas cecidtt cuflodtafini, Inque vices fieculantur aquas àr nubila cœU, Auc oner a accipiunt venientutn, aut agminefailo, Jgnauum fûtes pecus aprafepibus arcent:

Sic multis gradibus arque artibus Vitx opus eft. Non enim ex medico amp;nbsp;medico, led ex medico 8lt; agricola fit ciuit3s,ideft, con-iundis omnibus artibus , quas Deus o-ftendit, vc virxprxfidia lint. PorrOjvtquif-que muneribus lux vocationis fungi polsit. Deus varia dona hominibus largitur. Alios enim ornat facultate intelligendi, alios in-

|i2 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DOMINICA X.

Hruit eloquentie; deniqucalüs alia donatri-buic.

Sed huncvirum reperire difficile cftjqui ad vfüm legitimum dona fua conférât. Multos enim videre licet, tanta leuitate amp;nbsp;iadatione, bis vtfueric non didicilTe meliùs. Alios pecu-nis cupidos,glorix nonnullos, multos libidi-numlcruos, vt cum eorum vita mirabilitet pugnet oratio. Quamobrem fiquiseft.qui irdgt; vMovi^lai ly ifiKtTii/.ïaf aliorum commo-da prouehere ftudet.amp;lè natum arbitratur ad alios iuuandos amp;nbsp;ornandos, is verè in magnis virishabenduseft. Hic modus cft vfurpandi dona Dei,feu facilis feu difficilis: per h anc vi-am irc neceflèeft. Nee fas eft dona eximia amp;nbsp;fingularia,a Deo ad vtilitatem data,ad homi-num peftem perniciémque conucrterc.

TinüEpßoU.iüe t2 Angul}i,anno 47,

DOMINICA VNDECI-

MA POST TRINITÄT IS.

Epiftolai Corinth, ij.

Otum aufem vobufaciofratres Euatt-^geHum, quod Eaangeü^ui vobu, quad amp;nbsp;Acceptais,ia quo c^ßaiü,per quod érfi--/utem cofi/equimtni,quo pa^o annufteiarif» ‘vebu.ßtenetü, nißfrußra credidißit, Tgt;-it^ didi

P o s T T R I H I T. jtj diät euttn •vohis in/trtm/f, quod(^ accefe-raw, ^uod Chrt^us morfuti^fuerif pro pec^ catti noßr/sJecundttmßripturM : f^^uad ßpft/toißt, (^ quod reßirrexert/fertto die ficundumJeripturas, e^quod vi^sJît Ce. ffgt;£, deinde duodecim idie, poßea vi/tts eU flut quam quin^entie frafribui ßmei. Ex ^uibui plures manent ad bunc •vjque diem: quidam autem (jr obdormierunt. Deinde 'i/ijuseß lacobo , poß^^^poßoHs omnibus, foßremo vero omnium velut abortiuo vi. fmeße^ t»thi. E^o enim/urn minimtes f^. foßolorum, qui nonßtm idoneus, 'vt dicar •^po^ülustproptcrea quodperßcutusßmEc. deßam Deißdgratta Deißtrn, id quodßm. £t gratia eitts, qua proféra eßinme, non futtinanis,ßdcopioßusquam illi omnesla-igt;oraui : non ego tarnen,ßdgratia Dei, qua tnibiadeß.

Lege caput 15 intégré à me enarratum in Loco de Refurredione mortuorum.

DOMINICA DVODE-

CIMA POST TRINITATIS»

Epiftola 2 Corinth.j. ^EatreSfßduciam huiußnodi habemutper

SK DOMINICA XIL

ChnJ^um erga Deuw,nofj quad iäotteißmt// exnohis i/gt;ßs co^itarequiequaw , tanquam ex nohifipßs ,ßdfi ad aü^uidido^ei fumas, id ex Deoeß, tfaic^idoneosfecttitosmiiff-ßrosfioui Teßamenti, »onüterafßd/ptri-fus. Nam Utera occidit ßirifw afttem wui-ßeat. ^^odßadminißratio mortis in üteris deformata tnßxis, futt ia^ioria , adeo vt non posent ocuios intendere fi^ ßael infadem Aloyi^ , propter gloriam •vultus dus, ^ua aboletur, cur non potius adminißratia ßiritus erit in gloria ? Nonßadminißratio condemnationtsgloria dl, multomagisex-celht adminißratio iußitia in gloria.

1 0 C I PRAECIPVI TRES.

L ße difficultateguiemationis Eeckfiaßiea.

JI. Dedt/crimineLegüamp; Euangelf).

111. ConfaUtio de efficacia mmiftery Euangehf.

7)eßrjmoLoco.

Vod Hippocrates de arte medendi S/ÖlKY dixit.'0 ßio{jß^a.fis: n «Tï ri')(V)i udii.f^, «

Ji Acuçof i^if, n «Te 'bh^o. o’ipccht^^, » J* Kftntj^Ahi'nti'. hoc eodem modo de guberna ione Ecclefiadica dici potert. Nam h«c breuis amp;nbsp;fugax vita nuUo modopareft expli-

POST TRINITATIS, JiJ explicationi dodrinx, qux immefum quod-dam continet. Etfienim fumma brein ter tra-di poteft, amp;nbsp;hanc noffe omnes pueros amp;nbsp;(ènes necefleeft: tarnen accurata enarratio dodri-Mx cœleRis amp;nbsp;omnium partium latiùs patet nniltorum opinione.

Nam yt omictam extera membra, quis i-gnoratquantaamp;quam multatitulu.sde Deo, amp;de tribus perionis, xternoPatre, Filioamp; Spiritu fandto compledatur? De his certè ni-hilpofliimusAo^ii^iiSaz fagacitatehumaniin. genij, fed omnis h^vintK eft ex Deo, qui fuam elïentiam amp;nbsp;voluntatem Ecclefix patefecit in verbo.

Accedit illa quoque cauß, quód varij cafiis temporum, perfonarum, negotiorum expli-cationem deliderant, quorum nulla exprefla mentio in facris literis fada eft. Nulla enim lex, ytlurifconCulti dicunt, omnes cafus com-prehendcre poteft. Etquoniam in hunefer-nionemincidimus.repetenda nobis eft veteris cuiuidam exempli,quod Eifordix aliquan do accidit,recordatio.

Audiuia Reuerendo D. D. Martino Lu. thero inftauratore purioris dodrinx Euan-gelij , prxceptore noftro fumma pietate amp;nbsp;oóftruantia eolendo , adolefcentem quondam libidinibus inflammatum, amp;nbsp;omnia ra-bidè appetentem , iucxplebili cupiditate anciilam matris,cum qux erat vidua,per vim comprimcre voluifle. Illam autem effugiffe i^uTinbM nwiAv, amp;nbsp;matri periculum pudicitix, ex quo

JI« DOMINICA XII.

ex quo difficultcr eludata effet,commemoraf fe. At matrem re(pondiffc,hanceffc adcocr-cendamadolefcentispetulantiamproximam amp;nbsp;quafi compendiariam viam j li ancillain ledoherili quiefceret, ipTa veto inftratisan-(lUs filium furentem malèmultaret. Simul hortabatur ancillam, vt fido non modó fer-moue, fcdamp; vultu adolefcentem ad nodur-num concubitunainuitaret.

Hiinc igitur dicebat ex pado Veniflè,atque cum matte confuetudinem inceftam habuiß (è.Suntenim voluptates blandifsimxdomi-n®, quxetiam (àpientes impellunt, vt pec-cent .-cümque fufeepta effetfilia , amp;amatre dam educata, accidiffe nouum quiddam amp;nbsp;inußtatum. Ilium enim ipfum amoreßlixar-fiffe, amp;nbsp;non conquieuiffe doneceiinmatri-monium traderetur. Ibi vero matrem in tan-tam con fter nation em incidiffe,vt penè merfa fit in delperationem.Etenim vehementer an-gebatur de duplici inceftu, nee finem fœdi/si-tnarumlibidinum profpicerepoterat.

Quorfum igitur hxc tam mul taf Vt intelll-gas,mini(lros£uangeli) maximum onusfii-fiinere, amp;hunc docendi laborem non poffe nifidiuina (apientia gubernari,amp; ad exitum perduci.

De hocenim cafu quxri poteft: an diuorti-um faciendum fuerit: quo fado, neceffe erat matrem propter inceftum interfici, amp;nbsp;filium frangi defperatione propter inauditam fideris magnitudinem.

Narra-

Narrabat autem idem D. Lutherus Con-^efsionarium eum, cui lècrctóifta miferrima •Hater quefta fuiffet,iufsiire illam, neque filio» Heque cuiquam hominum rem patefacere» amp;nbsp;sb vrio Deo ardenter petere remifsionem tan-d peccati. Et prudentiam hanc cum pietate coniunäam vehementer probare D. Luthe* •Hs in ifto,quanquam Papiftico Confefsioni-' Ho, folcbat; quem quidem non dubitabat ali« Huid lucis dodrinx Euangelij habuiffe gt;nbsp;vc •Hulti fueruntolim inMonafteriis,qui verin* •is lucem aliquam afpexerunt in mediis tene* trisPapatus.

Quis verb non întelligat vel ex hoc vno ex-®niplogt; quam difficiles fepè cafusofferantur jniniftroEcclcfi«, inquibus difficilimiimeft •uuenire fubitaconfîiia,quxtùm ad fcandala impedienda, tùmadcon(cicntias confolan-•las fintidonea.

Poftremó vt alia multa taceam,pcriculum, «ft, ne aut proposa Euangelij voce, homines ^ecuritatem induant,autnegleda hac, anili fcperftitione obligentur.Intcr has Syrtes cursus nauigationis Ecclefiafticx tenendus cft. Quare cùm tanta difficultas fitgubernationis •u Ecclefia,agnofcamus nos effe iurçâfjMrn, id •ßgt; »naflas imbecilles, abortu éditas, amp;nbsp;peta-•Husà Deo , vtipfè fit laborum noftrorum f?lt;»^ suT«f ;^ iyuvt^trnf, Amen.

Deßd^ndo Loeû^

Origenes inuexit pernieiofas interpreta-tiones

SiS DOMINICA XII.

tiones in Ecclefiam dc lege.- Ex lege non iuftiJ ficabitur omnis carojdeft, exceremoniis. I-tem litera, id eft, hiftorica interpretatiooccï-dit: Spiritus, id eft,allegoriade moribusviui. ficat. Tanta Origenis state fuit caligo, vt nee fèrmonis genus in (acris literis intelligeretur. Hscipfavocabula,qusrunt prscipuainÊc-defia, quas res propriè Hgnificarét, ignoraba-tur:Lex, Euangelium, peccatü, Gratia, fides, litera, Spiritus.Hx tantç tenebrs cùm depulig fint primùm Auguftini ,deindeLutheri opera, decet nos omnes agnoftere Dei beneficium, idquegrata mente celebrate. Significat igiturlitcra non modó legis dodrinam.lèdSC omnes conatus ac labores, confilia item o-mnia,qu£fine Euangelio amp;nbsp;Spiritu (andoab impiis aut hypocritis inftituuntur.

Spiritus verb fignificat aut perionam diui-nitatis,procedentem abxternoPatreamp;Filio, autmotusabeodemin Ecclefiaexcitatos, vt timorcmDei,fidcm,inuocationem. Aclitera quidé occïdit,id eft.nó liberat hominem à pee catoamp;morte,(èdrelinquitgenushumanü in dubitatione, cui mors cognata,vel potius ad-iunda eft. Sic Cato, Brutus, Antonius amp;nbsp;ali j innumerabiles, cùm nihil nifilegis dodrina amp;qualemcunque dilciplinam rationis habe-rent, ad extremum fradi delperatione mor-’ tem fibi ipfi confciuêre. Spiritus veróviuifi-cat,ideft, inchoat incredentibus nouamiu-ftitiam, confolationem .- denique alios motus placentes Deo, qui funt initia vitxx terns.

Quara-

POST TRlNlTAtlS. 3i0 Quamobrem confoicuis limitibus dîïcerna-*nus (apientiam Euangelij aLege,amp;politicos mores aiuRicia Spiritus.

De tertio Loco.

Nota eR hiRoria de promulgatione legis* lt;)Use tantum terrorem auditoribus incuRit, vC vita iplbrum non longe diRaret à morte.Ciim lutemlegis dodrina, quzeR,vt Paulus ait, miniRerium mortis amp;nbsp;condemnarionis, tam fucrit effieaXj poRumus ne dubitare,quin Eu-ingelij miniRerium in mentibus corum qui ludiunt, quafi aculeos quofdam (piritus amp;nbsp;Vitz relinquat? Hac igitur fpe literas amp;nbsp;do-^rinam à Oeo traditam tueamur ac propa-gemus,amp;feiamus laborem noRrum non fore inanem in Domino.

DOMINICA XIII.

POST TRINITATIS.

TpiRola Galt. 3.

^Ratres,ßcun£litm homines dico :Homi-MÛ licet teßamentum, tarne»ßßteom-f^obatum,»emo reiicit,autadciiciit aU^uid. Porro Abraha ditlafuntpromißiones ^ ß-^i»i eiuf. No» dtett, ^femwibue, tanquam dem ult is ,ßd tan quam de vno, dftttßmiae tuo.

n» DOMINICA XIIII.

tuo,gftießcbrißw. HoC4Ute»t dico: Te^d. mentum ante comprohafum a Deo erga cM Jium, kx, quitpoH aan os quadringentos (^ tringinta caspie, nonfacit irritum, vt abro» get prorntfionem, 2^mf ex lege eß har éditas,non iam eiï ex prom^ione. Atqui^-hrahaperpromtßionemdonauitDeus.^id tgitur kx? fropter transgreftones addita juitjdonec veniretferne,cuipromifum erat, ordinata per Angelos in manu intereeßdris. Jntereeßor aute 'vat^ no eil,at Deus vnus e^gt; Lex igiturnÜ eßaduerßspromißionesDei? Abßt,Etenimß datafuißet lex, quapofit vi ußcare,'uere ex lege eßet iußißa, Sed codußt ßriptura omniaßhpeccatum ,vtpromfßio exßde lefts Chrßi daretur credentibus,

Legecaput; ad Gabt, intégré à mccnar-ratum inLoco de lufiificatione.

DOMINICA XIIIL

POST TRINITATIS.

Epiftola Galat.^.amp;6.

quot;p-ß^/w; si 'viuinius ffiritu ,ßirituamp;i/t‘ cedamfes.Neejßciamur inan is gloria cù* pidi,inuicem nos prouocantes,inuicengt; inuf-dentts, fratres, e/iamß occupattu/uerit homo

POST TRINITATIS. jîf pio in ali^uo deüèfo, vos qui J^irituaks e/lis, inßaurate huiu/modi //gt;irttu man/uetudi-nis, conßderans lentetip/ùm ,ne(^ tu ten/e-f'is. Inutcem aiq aHorum onera portate, (^ fie complete legem Chrißi. Nam fi quis/ihi quot;videtur aliquid efie, cum nihilfit ,fitum i^ß fillit animum. Opus autemßumprobet v-nußufßue, dr tunc inßmettpß tantumglo^ riationem habebit,drnon in alio : vnu^utfi que enimpropriam/arc/nam baiul4bit.C0m »tunicet autem qui catecbi^eurßrmone, et quiß catechizat i^ omnibus bonis!, Ne erre~ fis:Deus non irridetur, ^^iequtd enimfi^ fninaueritbomo,boc dr metet. Namquiß-fninatpercarnemßamjdecamemetet cor-ruptionem :/edqui/èminatperfigt;iritum, de fiiritu metet vttam atemam. Bonum autemfaciendo ne defatigemur. Temporeenim fio metemus non de/atigati. Itaque dum tempus babemus operemur bonum, cum er-ga omnes, turn vero maxime erga domefit-fosfidei.

LOd PRAECIPVh

^ T)eèijnK^a.fiueAequitate.

De veragloria.

Dealendis minifiris Euangelq.

X

pa ’ t) OMINIC A tint DeprimoLoco.

BEsatqueenentus comprobat diélu Teucri, qui atpiid Sophoclem in Tragoediainquit'Morcuisamp;iaccn-cibusomniaindiltant. Tantum e-nim abeftj vt maxima pat s hominum afficia-tur iênfualienx calamitatis, vt hoe ipfum de-IcifleccosjViderealiorum laprusamp; calamita-tes.Sicamp;inPQl. Öi venuftifsimè defcribitur iityju^tnAKta.: Omnesincumbunt in inclina* turn parietem : fêd hanc humanx naturx pra* nitatem amp;nbsp;malitiam,ex Eccleha fundi tits tol-Ji atqueextirpari necefleeft. Quid enim tur-piuseftjtanquam indignum Ecclcfixgraui-lateatq;conUantia,quam imitari diabolos, quiverèfunt èii-^nu^innnoi, Segenus human« cxaliismalisinaiia pracipitant?

Quamobrem Chrillianus homo parebit amp;obedietprxcepto Pauli,qui inbet laplös e-rigi, acfimulnosde noftra Ihibccilliratead-monet. Vcrilsimacftenim Laberij (êntentia, quxaSenecacitatnr:Cuiuis cotingerepoteft quod cuiquam potelh Ne autem difpcnlatio, vtprxclarèàluri(confultisdidumeft,fiatdit Epatio,conftituendi funt fines amp;nbsp;quafi termini, in quibus è^niuia, ius fuumpotifsimüm exerceat.

Primus igitur gradus eft,eleganter ferré co-munesinfirmitates, quasin moribusamp;vita amicorum obleruatas notamus. De hoc gra-du

POST T R i ht i T. in du Paulus inquit; Alter alterius onera portatei amp;nbsp;lîc implebitis legem Chrifti.

SedFortalsèdixerit quilpiam.Iegis imple-tionemelFe integram obedientiam ,6SiHXHÂfr Veto efU duntaxat partem ilbusobedienti«. Eftidud quidem aliquid,(èdneqüaquamin iftofuntoninia. Nam parer æternustantatn Voluptatem capitex fimulachris virtutum, quas Ecclefia habet, vt propter Filiurh fumn Ecclelîam iuftameUe pronunciet, perindeae filegi (âtisfacerec.

Secundus gradus eft, ambigua fada non Calumniosè in deteriorem partem fledere, née ieuia errata odiosè amplificare,aut arcana traducere, fed tegere amp;nbsp;ßnarc.

Tertius graduscil,ante contumaciam can ’didè amp;nbsp;amanter admonere errantem Sc pec^ tantem, amp;nbsp;hoc officio reuocare eum in viam* hl his tribus gradibus regnare xquitas feu ^HKHatprxcipuè debet. Sedfcueritasfèuiuftl tiïrigor,vcvocant, aduerfus contumaces in flelidis manifeftis exercendus cft.

Prxterea meminerint ftudiofi hoc Pauli dl dum ad refutandos Catharos, qui negàntre-hatos ex aqua amp;nbsp;fpiritu pofte labi, aut certe fi Ubantur.ab Ecclefla non recipiédos efle-Hos nianifeftècortdemnatPaulusautftultitiç,auc Vanitatis,autimprudentise,cüm ait •. Si quis 1 præoecupatus fuerit in aliquo delido, vos qui fpiritualeseftis, hunciterum erigite.

124 DOMINICA XIIII.

DeßeundoLoco.

Etfigloria reconciliationis cum Deoredè detrahitur noftrae virtuti,iuxta illud i Corint. gt;:Quigloriatur.in Dominoglorietur:tamen gloria honeftè fadorum in reconciliatis fu-um locum habet, amp;nbsp;magnoperè appetédacft. Ncquis autem cxcoamp; temerario impetuad gloriamferatur, ante omnia definitioglori« cóftituendaert. Eft igitur^/otM, Vera approba-tioconfeientix noftrx,amp; teftimonium alio» rum rcdèiudicantium de honedèfadis.

Multaautem compleditur vera approba-tio conicientis noftrx. Primiim enim necefie eft nos agnofcere noftram imbccillitatem, quxnullo modo par eft magnitudini return gerendarum, Deindeaccedatfides,quafta-tuimus nonmodo perfbnam noftram ,ftdamp; vocationem feu genus vitx, in quo verfamur, Deoplacere. Tertio, exercendaeft inuocatio, ac petendum, vt Deus fit C^ußtuytif )y ayan^ï-Ttx-noftri curriculi. Nam fine Deonullavir-tusfœlixeft,vtprxclarc Nazianzenus dixit: y^fD^tf ^iv •^^ivi'èifïuriiy^êi ßfaToS.

Prxftandaeft in vocatione ea virtus.quam Paulusfidelitatem nominat. Eftautem fide-UtM confeientia mediocris induftrix amp;nbsp;dili-gentix. Vtenim ignari artis(medicx, qui ramen (è profitentur efte medicos, funt impo-ftores,amp; nocere cogitant; Ita in gubernatione quacunque, afferentes ignorantiam affeda-tamfuntinfideles.id eft, habent voluntatem

npeeo-

POST TRINITATIS.' jtj hocendi. Opponiturergo fideliras ignoran-tiaamp;omifsioniaftedatJE, quibusnullamaior peftis Stygiis félèextulit vndis.

Poftrenió omnes lam amare debent tran-quillitatem, amp;nbsp;nihil mouere fine vocarione, led quz mandata funt agere Hducia auxilij diuini. Tantasigitur amp;nbsp;tam multas virtutes continet approbatie noftrioperis , qux qui-demgignitfir£namamp; ftabilcmgloriam ,qux efttclhmoniiimnoftrxconlcientix, non op-ponendum iudicio Dei,fed iudiciis humanis.

Sed curaddit non ex alio ? Vt dilcernat ve-ramgloriam afalfa. Nam humanx adiones omnes, qux à voluntatibusonuntur, funt fle-Xibiles, amp;nbsp;facile deprauantur, i uxta illud ;

£f mala funt viema ionü.errorefub iUo, Proviliovirtuscriminaftpetultt. ,

Facile igiturà vera gloria aberratur,nec quiequaminvita vlitatiused.quamautinani oftentatione,autodiofaaliorum in(cdationc gloriam aucupari. Sed hx vixlongèare ipfa dillantatquea veritatc. Nequeenim ßi^nvif diuturna ede poteft , neccalumnia Habilem gloriam afferr. Danda eft igitur opera, vt iura-nientoHippocratisobtemperemus,quod ait; •gt;-yvcifi^èrÏa( rn^tumiyrtyQtluiTiu) inlw,)^ ßiai/TQt «/lat'.

De ferf 10 Loco.

Prxclarèfcnptum eft ab Ariftotelc,libera-Utatemexercendamefte katÀ i^luv ly dr Itop,

X ?

sjâ DOMINICA XIIII.

id eft, erga homines,qui digni fu nt beneficiis. Hoc prscepcum Archelaus dux Macedoui-cus'exemplo comprobauit fuo, cùm Euripidi talcntum donaretjinquiens/i^/w^zs^ a^t®^ ai. i'iw,9-vSti^i®‘ ÄdßHfjid eftjMequidernde-cec tantum auri pondushominibus dodis do nare: Tu verb dignus es,qui id accipias. Ma-gnifica {anè vox, amp;nbsp;magno viro ac üpiente digna,quç declaratjnullum maius bonum eC (è,quamdodrinx communicationem. Qiio igitur animo nos efte debemusergaeum, qui nosaberrore amp;nbsp;idolatria reuocatad veraDei agnitionem?

Etfienimnullaeft xqualitas interres Anitas 6lt;infinitas: tarnen nequaquam commit-tendum eft, vtprorCus ingrati erga miniftros Euangelij fuifle videamur. Qiiamobremv-nu(qui(que ^ß0,}^igt;v [/.tf®^ è«. tZv y7ra^yóiiTilt;iv conférât ad fouendos,alendos amp;nbsp;iüftentan-dos Euangelij dodores, ficut quondam deci-mx facerdotibus dabantur : Item armi amp;nbsp;pe, óftus vidimarum.

Sed verifsima eft illa vetus ingratitudinis defcriptio. Omnia funt ingrata, nihil fe'cifte benignèeft. Nunc enim\nultos Euangelij miniftros videre licet , patria amifta lari-biifquevagari, mendicosamp;timidavoce ro-gare cibos,c urn natilque errate fuis amp;nbsp;coniu-gemœfta,amp;çum matre pia,cümque parente Icne: curat nemo vagos amp;nbsp;Ixdere nemo verc-tur; nonexulcurx duciturefte Deo: interim bonis Ecdçftaftiçis ftuuntut homines indo-

y o s T T R I N I T. ’ Î17 âi, amp;hoftes Euangelij,omnia rabidèappetences cum inexplebilicupiditate,quôqueaf-fluentiùs voluptares vndique hauriant, eô grauiùs ardcntiùsqucfiticntes.

Hac cùm ita fine,nos Fili um Dei aeterni, li-beracorem amp;cuftodem Ecclc/îxfux oremus, veipic pia ftudia tiiearur,amp; fuppediteedifeen-tibus vidum,ficut in legs Mc^àica cùm tribui Leuitiexnon daretur certa regio poisidenda Vtexteris ,Deu$ inquit, fèforeeiustribus hx-teditatcmfèufundum.-Itanunc fit fundus amp;nbsp;Tfoifïvfpiorum icholafticorum amp;doâ;orum, amp;nbsp;futurum elfe non dubi tem us.

QjMrfu/Locf^f.

Senes fxpenumero laborant in iisjqux ici. unt nihil ad fè pertinere, fèrunt arbores, qux alceri fèculo profint, vt ait Statius. fèd noilra eftomnis polfeßio fruduum, quosgignunt bona opera,Vt Galat, d clarè dicitur.-Qux quis feminauerit, eadem amp;nbsp;metet. Qiiamobrcm animocolligentesTasT/'j^wprt, qux bonisda-buntur,paratiores fimus, amp;nbsp;tanquam exerci-tatioresad benèhoneftéqueviuendum. Etfi autemnon fumus mercatores vtilitatumno-firarum in amicitia amp;nbsp;charitate Dei, quxgra-tuicaeft:tarneniuftum amp;legitimumeft, fuo otdineappetereprxmia.quxDeus propofuit diligencibus fè. Sieçnim ad Abraham Gen.tj; dicitur: Ego ero protedot tuus, amp;nbsp;merces tua magna vaidè.

Si« ’DOMINICA XV.

DOMINICA XV.

POST TRINITATIS.

Epiftola EpheC 3.

Qrapropferpoßu/g,Kedeßciat!s obafj^i-^c7iones f^eas, quas pro vobü fo/ero, quaeiïg/ortavejira» Huieu rei ^ratiaßelio genua mea ad Patrém Domini noßri lejù Chrt^i, exquoomnisparentéia tn c (eid ^ in terra nominatur ; vt det vobu iuxta dittiti-Mgioriaßia fVtforiitudine corroboremini fgt;erß^trirum fuum in internum bominem, •vt tnhabitet Chrißut perfi^dem in cordibus •vefirii,^xiiin ebarttate radicibutf^fun-damentoiaóio, vt 'vaieatie aj^quicumom-nibuj/anóUt,quaßt iatitudo,^ iongitudo, (^profunditaf,(^r/ubiimitas,cognoßereque fraemtnetern'eognitionis diie^ionem Cbri-Jli, 'vtimpleaminiin omnem pienitudinem Dei. Ei ver o, qui potefi cumulatefacer e “vitra omnia quapetimm aut cogitamus, iuxta vim agentem tn no bit, fit gloria in Eccle-fia per Cbrifium IeJum,in omnes atatesfecu-lifeculorum, /imen.

LOCI PUAECIPVI TRES.

1- be affheiionibus.

H. De

PO'ST TRINITAT. h$

Î I. De officio boni doiloris in Ecdeßa.

III. Prom^to ampbßtma amp;gratißima de effedi-biu Innocattonis.

Deprimo Loco.

i-^gt;,CTkSö Erumn« docentium funtgloria Ec-cl®^'^'^oc didum cx antithefiin-celligatur.Epicureihas miferiasiu-Jicant efle ignominia gt;nbsp;amp;nbsp;fignaelFe dicunt.qus oRéndunt nos non curs elle Deo: imó fi quid curat Deus, nos à Deo abiectos ef-ft. Econtra verö, nos affirmamus, hxc non ef-fe figna rcieèlionis, led efle gloriam, id eft, o-bedientiam Deo placentcm,amp;deDeo teftifi-cantem, amp;nbsp;non tantum exitij caufa ordina-tam, ficut mors'pecudis nihil eft nifiignotni-nia,id eft,quiddam nihil ad Deum pertihens, amp;tantùmordinatum,vt illud corpus diflbl-uatur amp;nbsp;dilsipetur. Ita mors lulij res eft Deo difplicens, noncelebrans Deum, amp;nbsp;tantum ordinata, vt perpetuóei malè fit. Exhaccol-lationc iudicetur,quid fignificet hoc loco gloria, videlicet obedientiam Deoplacentem in ipfisærumnis,amp; celebranté Deum,amp; non tan tüm exitiofam, léd cuius exituseritperpétua vita, fapientia,iuftita,amp; ixcitia.

Deßcundo Loco.

Ingens difenmen eftinter Architedum amp;nbsp;dodorem Ecclefi«. Nam ille dilcedit à fabri-rata domoautnaui i eamque ventorum amp;nbsp;^ 5

no D o M I N I C A XV.

tcmpeflatum arbitrio relinquit. Hicvero nondum perfunAus eft officio amp;nbsp;munere, poftquam vocc Euangelij Deo Eccleliam col-legit. Eftenim periculum,nevelabaliiscor-rumpaturEccefia.quacgremiomollitoacfub-adofemen fparfumexcepit.vel fuafpontede-ceneret.Quamobreminuocatioaccedere de-betad docendi laborem, ac petendum à Deo, vtEccleiïa in dies fingulos proficiat, nonlo-lùm eruditione, led amp;nbsp;vcra pietate , quzdua-bns rebus continetur , fide Eilicet amp;nbsp;chari-tate.

SicEfaiasprodllcipulisprecatur-. Obfigna legcm tuam in dilcipulis meis, id eft, video tri ^ilsimas tenebras in populo Dei lecuturaseß fè, amp;nbsp;plurimos abieduros cfie dodrinam de Mefsia, de fide ,dc vera inuocatione, de veris cultibus,amp; recepturos eficEthnicas opinio-nesdeimperio mundano,decumulandisla-crificiis; Sed te Deus oro, vt verbum quod Prophetistradidifii , (èriiesinmcntibus eo-rum , qui Propheticam dodrinam audiunt, dilcutamp;ampleduntur,amp;quidem Icruaobfi-gnatam,ne effundant aut verbum ipfum, aut natiuam lèntentiam.

DetertioLoco.

DulciCsima(entcnciaert, qux affirmâtDe-um multb plura amp;nbsp;maiora bona hominibus largiri.quamnosaufimuspetere, autinani* muminduccrc. Tefies funtpermultidchac

PauU

POST T R I N I T A T. jji Pauli afleueratione. Sednosbreuitatis caufa exemple vnoatque altero contenu erimus.

lolèph cùm in Ægyptum (èruili condirio-ne abduceretur, amp;nbsp;pollea in carcerc cxcx fu-fpicionis torinento detinereturj haud dubiè banc vnam rem àDeo petiuit, vcliberatusca-Imnnia amp;nbsp;ièruitute, rurfus inpatriam pote-ftatem veniret. Sed hxevota longé fuperauit eiientus. EcenimàDco confecutuseftdonum Propheticum enarrandi fomnia, quod qui-deineiadamplifsimum dignitatis gradum i-ter pacefacit. Nam à Rege propter lomnij in-tèrpretatipnem collocatus eft ad guberna-çulatonusÆgypti, nec quifquam apud regem plus auchoricate amp;nbsp;gratia valuit quàm lofeph.

Hxcfùfpiciunt,admirantur,magnifaciunt omnes,amp; elle Dei bénéficia magnifacienda Verum eft : fèd volo alla diuina ornamenta longé maiora etiam afpici, quæ vulgus non perinde miratur. Erudiuit lofeph Principes Ægypti, 5c fenibus doftrinam tradidit,id eft, non (olùm Reipub. gubemator fuit, fedetiam facerdotis operibus fundus eft. Laté in Ægypto propagauit dodrinam de Deo , dt Mefsia, de natura return, de motibus cœlefti-bus ,dcvirtute amp;nbsp;aliis rebus omnibus, Quo quidem opéré quid potuit effe prxclarius ?

Monica,mater Auguftini cùm videretfili-um implicatum elfe labyrinthis Manichxo-Tum,afsiduis lachrymisàDeo petebac filij e-(nçndacionem, amp;vtab errore reuocatus ba-ptifmg

Î3ï DOMINICA XVÎ.

ptifmo initiari polTet. Hïc oftendit Deus.fê pU osgemitus,amp;vera votaaudire. Diuinituse-nim accidit, vt non folum ampleélererur ve-ram religionem Auguftinus.fêd etiam euadc-ret in clarifsimum amp;nbsp;optimum Ecclefix do-Aorem,qui amp;viuus (alutariter rexitEcclefi-am, amp;pollqiiam ex hacmilina euocatus eft, relidis vtilifsimismonumentisgt;eruditEccle-fiam perpetuó.

Hxc amp;nbsp;fimilia exempla confiderantes,non dubitemus veram efTe Pauli promifsionem, quxdifertè affirmât, rcs magnificas amp;nbsp;faluta-res, deniquelongè fiiperantes humanx mentis notionem amp;intelligentiam impetraripia precatione.Oremus igitur Filium Dei.libera-torcm amp;nbsp;cuftodem Ecclciïx fux, vthoftium Euangelij furorem reprimat atque extinguat, amp;nbsp;Sathanam conterat fub pedibus noltris, Amen.

DOMINICA XVI.

POST TRINITATIS.

Epiftola Ephef 4.

'CRatret: Hortor ifa^ffe vos e^o vimHusi» Domtno,vtambuktüita, vt äi^aumefi vocatione, qua vocatießü, cu^» omni/ub-^ mißioae ac man/uetuJi/te, (u/t/ omni kntta-te, tokrarttes vos inuicem per eharttatefff, ßudeu-

9

POST TRINI T. nj ßudentesßruare vnitatew //gt;iri/us,/gt;er vin culumpacû, Fnum corpus ^ vaus^iritus^ ^uemadmodum (^ voca/ießüia vna/pe vo vatonis, vejirst.Fnus Dominus, vna^des, v. num hap/i/ma , vnus Deus (^ Pater om ni. urn, ^ui eÜ/üper omnia f^per omnia, ^ in omnibus vobis.

LOd DVO.

I. nbsp;nbsp;nbsp;De opt intoflaut Ecckfia.

J I. nbsp;nbsp;DecontorätaEfdefiafltca,

De priori, 8lt;^. Latoin EpiRolaquintadefcribens optimum Reip. ftatum, inquit.' Tune floret amp;nbsp;beata eft Refpub. quando ipfafuum nomen fbnat co ram De °amp;hominibus,idefl,quandoftatE8 cógruit^umappellatione. Hoceodem modo deEcclefiapoteftdici. Nonenim fatisefi, Ec-clefiam grauißimo amp;nbsp;(andiftimo nominedi-uinitiisornatameflc,nifieum vitxcurfum te- , neat.quiconfèntiatcumappellatione.

Vtenim,fiCrammaticum fèprofeffusquif-piam. barbare loquatur, aut fiabfurdècanat is,qui fe haberi velit MuRcum, höc turpior fit, quód in eo ip(b peccet, cuius profitetur fcien-tiam: SicEccIefia in ratione vitx peccanshoc .turpioreft, quód in officio,cuius magiftraelle vul^

Su ô 0 M 1 k i c A xvr. gt;nbsp;, VultJabitur.artémque virœ profelTadelinqulÉ invita. CiimigicurEccleiïa amplißimum amp;£ gratißimum nomen à Deo confcciitaTît;fAp-pellatur enim filia amp;templuni Dei, imôdi-. leéla anima Dei,)profcêlöomncsneruos£Ó-tendere debet, vt hoc decus in vita amp;nbsp;moribus luceat.

Sedfortaßisdixentquifpiam .-Qiiodlatei ignotumeft:ignoti nulla cupido. Ego veto neßius Ium artis, qua vitategenda eU. Huie oportunè Paulus fubiieit breuem enarratio-nem aliquot virtutum, quibus himmaDeca^-logi continetur.

Aeprima quidem eft hnmilitas, qua agno-(cimus infirmitatesamp; (ordes no dras, verèti-. memus Deum,amp;nihil agimusextra vocatio-hé,amp; qux madata funt agim us fiducia auxilij diuini,nonnoftrxinduftrix,necdefpicientes alios; (èd (cientes, Deum pofle aliis organis v-^ ti,amp; nullius indudriam foelicem elle, nifi Deo iuuante.

Altera virtus cd manruetudo, quxfrenaÉ iram vt fit moderata, nc ruat contra iuditiani aut alias virtutes.

Tertia ed patientia, quam ipß p.etKçi)QviJ!.ia.t vocat. Edautem obedire Deo in (udinendis xrumnis,itanevelaDeo deficiamus, veleii-rafcamur, vel contra alia ptxcepta Dei facia-mus,(èd moderemur animi dolorem amp;auxi-lium, acmitigationemaDeoexpeólemus.

Dile(dioedvera,nonfimulata beneuolen-tia, qua alios complcétimur, obligans nosad multa

j nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^OST TRINITATIS. «j#

, hiblta iuftin« officia, ad docendos alios de Deo,ad tribuendum aliis honorem, ad iuuan-dosegentesin neceftitate. Necvoloeflcpro-lixiorinhisvirtutiimdefcriptionibu$,quoni' arnalibidehngulis fatismultadiximus.

Defecufielo Loco.

Cùm multi in genere declamitertt decon* cordia,amp;hacorationeva]dè plauhbili inho-minibus moderatis amp;nbsp;infirmis fipèconcur-bent Spiritum fàndû,quxrenda ed vera,non fucoCa defcriptio concordiæ Ecclefianicx,quó apertius intelligatur id, de quo difputatur. . Eft igitur ConcordiaEcclelîalbca fummacon fenfioiudiciorum de omnibus doiärinxarti-culis, quam fua (ponte comitatur volunta-tumconiundio.

Hçc definitio perfpicuacft,amp;rumta ex mul tis tehimoniis,vt ex dido Chrifti lohanu/; OroPater, vtin nobis vnumïïnt, ideft,pri-mùm con(êntianc nobifcum, fint illufirati noftraluceamp;vcritate. Non enim hoc tantum petit,vt fimus concordes, ficutin gubematio-neReipub.duomagni yiri c5cordcsfuerunt, 1 Augullus amp;Agrippa,Epaminundas amp;nbsp;Pelopi 1 das, fed nominatim dicirln nobis vnum fint, ideft, vnam dodrinam ampledantur.

| Poftquam autem cum Deo copulati funt homines, tùm vult retineri humanarum re-rum cum beneuolentia amp;charitate fummam conlenfionem, Scvccat turbari Ecclcfiam. E-phef

335 DOMINICA XVI.

pheC4;Magnaciiraamp;folicitudineretinetey-nitatem Spiritus,id eft,dodriuse,qu«animos inter Ie velut adamantino clauo duinciat. a Corinth. 6. Noliteiugumducerecum infide-libus. Qiiafenim focietascftepoteftinteriu-ftitiam amp;cutumaciam ? autquxcommunio lucicum tenebris? qux porroconibnantiaeft Chriftiad Diaboliim ? Denique nihil eft ab-furdius,quam templum Dei coniungere curn idolis.

Ex his didis perfpicuum eft, animam con-cordixEccleuafticxelTeconfenfiim dedodri-nak necaudiendoseflequofdam ineptoscon-ciliatore‘.ieIigionum,quaIisapudPlatonem Hippias,amp;L.Gelliusa Ciceronedefcribitur, quorum vrerque Iedas philofophorum de maximis rebus diirentiences conciliate ftu-dct.

Cum autem fimilefimili naturâ cognatum fit, baud (cioanvlla res pulchriorfit, quam fiiaois cölenfio membrorum, quz in vno corpore locararunt,amp; abeodem fpiritu vitalia-j^tantur. Quid tarn porrodecet, quam ten-Rentes advnum finem non ^uye/jm-^Üy, ftd «.ongruercvoluntatibus.ftudiisamp;lententiis? Dernque ardifsimum amicitix vinculum eft Incictas eiuldem profefsionis.

Sumusauteomnes mebra vniuscorporis, id eft Ecdefix, amp;eundcm Spiritum à Deo in nos effufum accepimus. Tendimus enam ad vnam metam xternxbeafitudinis,ac Ib-^ictate dodrinx amp;nbsp;facramentorum copulati fumus.

POST T R I N I T A T. «7 fumus. Quamobrem concordiâ Ecclefîafticâ nihil poteft eiîe tùm fruftu latiù.stùm alpcdu pulchrius. Quam quidem vt nobis Deus lar-giatur,otnnes pij toto orbe terrarum coniun-gcrevoraamp; gemitus debenr. Sic cnimin PC 122 dicitur: Rogate qux ad pacem funt Hieru-lâlem^paxmilltadiligentibuseam.

pinü rpißohe.dfe 2j Sept, anno 4 7,

DOMINIC A XVII.

POST TRINITATIS.

‘Epiftolai Corinth, i.

t^^/w Gratiot ago Deo meo/èfnperpra vobis, eie gratia Deif ^uo eiata eH vobit fer ebri^om feptm, quod in omnibui ditati pieper ipjam, tn omnißrmone (^ iff omni tognttione ( quibtet rebm teßimonium le/ii Cbrißi confirmât urn fuit in vobit )aeieo vt ftoneießituamini in vUodono, expédiantes feuelationem Domini no/iri lejü Cbrißi, qui amp;nbsp;conßrmabit vos vjque adfinem, tnculptu ^os, in die Domiffi ffofiri lefu cbrißi^

lOCI DVO,

Degratiarum aHione.

«X DOMINICA XVIT.

Depr/moLoco.

SVid reddam Domino pro omnibus qux mihi dedit? Hoftiam laudis fa crificaboei, amp;nbsp;nomen Domini in-uocabo. Libetenimverbis iifdeni mihivti, quibusDauidin Pfalmo vriturftu-pefadus admiratione beneficiorum Dei. Quanta enimbonitased, quantusamorerga genus humanum^quód Deus non voluit per-petuó latere in illa fua luce ignora omnibus creaturis ? fèd mundum amp;nbsp;omnes mundi partes condidit, vt effen t domicilium naturx human«.

Poftquam vero homines lapfi fùnt,amp;petu-lanttr fibi accerfiuerunt morte amp;nbsp;alias mifèri-as.rurfusimenfamifcricordiapromidtFiliurn liberatorem,vtnosabinteritu vindlcaret, ac reditu cretin antiquam poffedionem gratis amp;permanentium bonorum.

His omnibus velut ima-ayfM addidit do-nationem Spiritus fànâi, nonfblùm vt hoC monitore beneficiorum ipfius memoreseffe-mus, fèdetiam vt codem adiutore cùm veli-musjtum etiam pofsim us piè amp;nbsp;fànâè viuerc.

Quare cùm tot amp;nbsp;tanta bona à Deo in nos proféra fint, meritóatque optimo iure qu«ri potcft,qnç«t'T(lt;r»f Deus à nobis poftulet?Et-enim pro magno beneficio magna, vtdici fb-let,debetur gratia.

Dauid vno verfuomnem banc difputatio-nem conficit: Offer, inquit, Deo hoftiam laudis,

POST TRINITÄT. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;jj»

dis,amp;nomenDominiiniioca.Quid cncnini pritrerea,quodDeo redderepo(sim’?Efteniin auTAfKiK ‘»fit tv^az/zfl'/rtXj id cft , DcO CX fc ipfo apta funtomnia, qux ad bené beatéq; viucn-dum conferunt. Quaproptcrnecaurum po-ftiilat,nec Tragœdias captiuorum, vtZalcuci Verbis vtar, fed èv;^lt;f/5-4«)’ requirit, edebran-tem atemi PatrisjPilij eius,Domini noftri Ie-fü Chrifti, amp;nbsp;Spiritus fandi ^tirijtiTit ^ fi^

DeJecu^ilo Loco.

Cùm nulla fit hominis perfeda virtus, ac multi redorem filium Dei excufferint, vt Saul amp;alijinnumerabiles: deniqucciim ma-gnafitpotentia Oiaboli.infidiantis humano generi, omnes pios vehementer angitatque lölicitos habet quxflio de perfeuerantia. Di-fputantenimpia: mentes, quomodo inter rot amp;nbsp;ram multaimpedimentaluccm fideiad 1u* premum vfque ad vitx diem retincrepofsint. Vtenimaquxmultitudine visflammaruop-primitur, itacogitat pijfidem facileextingui pofTe, przfèrtim cùm variisacdiuerfismodis imbecillitas noftraoppugnetur.

Aduerfus hanc humanam ratiocinatio-nem teneantur confolationcs paß’nk ir Scriptlira tradit«,vt i Corinth.io.Fidelis eriDeu., qui non finit nos tentari fupra vires,!?(.'' cumtentatione robur,vtpofsimusfuß EtPhilipp.a. Deusquidedievobis vt Mt'

Y a

349 DOMINICA XVII.

dabitetiam vtperficiatis, vc ipfi fiantaliqiia grata. Ioannis to: Nemo rapier eas de manu mea. loan. 14: Non relinquam vos orphanos, led veniam ad vos .• rogabo Patrem j vralium paraclecum detvobis,Spiritumveritatis,ma-nentem vobifcum ad omnem ætcmitatem. Lues 22; Rogaui pro te, ne deficiat fides tua.

Has confolationes perpétua coniéruemus memoria,amp;ad vfümin inuoca none confiera-mus,ac petamus ardentibus pedtoribus, vt Deus confirmer hoc, quod operatus eft in nobis propter templum iandtumfiuum. Tua eft hxc vox amp;nbsp;promilsio.viue amp;nbsp;vere Deus, sterne pater Domini noftri lefiu Chrifti,Condi-tor omnium return amp;nbsp;Ecclefis: Propter nomen meum miftrebor veftri, propterme fiaci-am,vt non blaiphemer. Te igi tur oro tocopc-âore, vr propter gloria m Filij tui ftm per ti bi inter nos quoque Ecclefiam aternam voce Euangelij tui colligas, amp;nbsp;propter Fili urn tu-um Dominum noftrum Icfum Chriftum cru-cifixum pro nobis amp;nbsp;refiilcitatum,/ze3-(7ii'4 mj/wnoftra pedora Spiritu fando regas SC obfignes, vt te verè inuocemus, amp;nbsp;offi

cia tibiplacentia praftemus. Amen.

I

Bit 4 OHolru, anno ^/,

DO-

P o s T T R I N I T. 3 1

DOMINICA XVIII.

POST TRINITATIS.

Epiftola Ephef 4.

quot;P Rat res ; Renouari verb diJicißisßirisu mevfâ v^r^e, (^ i^s/uere nouum homt^ tiem,qui iuxta Deum con^htus elïReriuJitsè. am (^/inó/ttatem -ver is at is. ^u^apr opter siepojitome/telacio , /o^uamitti veritatef» gui^ue proximo /ito, ^uo»iam fumttitaui-cem membra. Ira/cirntni, dr »ogt;Jpeccetis:Sol «eoccie/at /uper tram veßram, neque Jet is ioc/tm caiummatori. ,^ißurabatur, non ampitus furetur : ma^is autem iaboretope~ ranJo mattibitsquodbonumefi, 'Vtpoßttim partiri et qM opus babuerit.

LOCi PRAECiPVi int.

• 1. nbsp;nbsp;nbsp;Docirina de imagine Dei in boniine.

• 11. nbsp;nbsp;nbsp;Praceptumde veritate.

• ill. nbsp;nbsp;nbsp;Decobibendairacundtadrdeponendisodiis. Uil. Deritandiffurtis.

DeprimoLoco.

amp; Agnanobis pueris opinio fuif,De-§ urn habere fpeciemhumanamjn ß qua compoficio meinbrorum , amp;nbsp;^ conformatio Uneamentocum eer-

Î41 DOMINICA XVIIL nitur. Sed hancpuerilem cogitationem réfutât lententia Chrifti, Ioannis 4: Deus eft fpî-ritiis. id eft, natura fpiritualis.ftgregata ab 0-mni concretione mortali. Neque verb illa Scruetianotum opiniojprobanda eft, qux fin-git, animam rationalem exipiaDei métena-tameffe. Hxcenimlaus filio Dei propria eft, de qua nihil fibi homines, nihil angeli, nihil extern creaturx decerpunt.

Relinquiturcrgo fimplex enarratio Pauli, qui imaginem Dei hominibus impreflam in-terpretatur de qualitate, id eft, de agnitione conditoris,quamin voluntateamp; corde comi-tabatur vera iuftitia amp;nbsp;ianditas. Nam in men tibusprimorumhominum nullx eranttene-brx, nullx dubitationes ,fed fulgcbat clara SC illuftris notitia Dci:deniq; ipibrum mentes erant quafifpeculaquxdam amp;libri fapientix diuinç.Quarecùm audis nominari legem nature difternente honefta amp;nbsp;turpia,fcito men-tionem fieri reliquiarum priftinxdignitatis.

Voluntas verb non tantùm decerpebat ex omnibus virtutibus florem, fed ardebatdilc-dione Dei,qux esteras virtutes intégré com-pledebatur.

Poftremb cor placide obtemperabat iudi-cio mentis, nec habebat tot amp;nbsp;tarn varias agi-taciones atFeduum,vt nunc habet.

Hxcdulcifsima tvTa^/« omnium viriume-ratimago amp;nbsp;fimilitudo Oei.infita amp;quafi in-fculptahominum naturx. Quaderecogitan-tcs.deplorcmus noftrum exilium,in quo fpo-liati

P o s T T R I N I T. J4»

' liatî atque orbati talibus donis milcrabiliter vagamur.amp;petamus àfilioDei,vcnosquaff iure poffliminij in antiquum patrimonium reftituat, ad quodobtinendum prxparemu? nos partim auxilio Spiritus fandi, partim noffra diligentia.

Secundfi^f loc^^/t

Pneeptumde Veritate,

Prxclarè ait Plato : Veritatem caußm eflè omnis boni,diis amp;hominibus: aahShä «T« -»«r-Twr p.iv iyn^av ^totf ttyetTeu 'Ba.vTayS't iv^^a^oit. Nam ff nulla effet vera dodri na de rebus diui -nis,qu3c poffer effe pietas l qux fanditas ? quas religio.^ Hxcenim omnia purè amp;caftè Deo tribuenda fuut, ff eff aliquod certum dodri-nx genusdiuinitiisreuclatum. Ex quoeffici-turomnesopinionesamp;cultusdifcrepantcsab hac norma, quam Deus tradidit,efte contu-meliasaduerfusDeum. Nam veri adoratores ' coluntPatrcmrpiritu,ideft,motibusàSpiritu

Undo cxcitati8,amp; veritate, id eff, prxlucente verbo,quod à DeoËccleffx commendatum eff.

Deinde veritate fublata,dici non poteft, quanta in omnibus artibus,in iudicn$,incon tradibus, amp;nbsp;aiiis vux negotiis perturbatio 1 arque confufio (equatur. Quodfi nxe incommoda nos fortafsis parum mouent, illa certc qux deinceps cxponcntur,mouere debebunt.

Y 4

84 DOMINICA XVIIT.

Sumus enim à principio ita conftituti amp;nbsp;fadi,vcDcumamp;alias resomnes verè cogno-fcamus.qiiod vt faciliiis efficere arque aflequi poftimus,indidit nobis Deus cœleilcm in péroré lucem, notitix infundensfemina cer-tafux. Nobiscnim infitumeft dilcrimcnho-neftorum amp;nbsp;turpium.-denique in nobis confi-gnatx funt notitix numerorum,figurarum, Mordinisintelligcntia. Quideftautemaliud Giganrum more bellare cum diis, nifi nature repugnare? CondemnemusigicurEpicurum amp;nbsp;iïmiles immanitatis, quinaturx fux bellum inferunr.fulceptopatrocinio ablurdifsi-niarum opinionum.

Ciimautem hoftis Dei amp;nbsp;generis humani diabolus nomen à mentiendo acceperit, non facile quis dixerir.mendacio quicquamelfe autfœdiusanttetrius.OmnesigiturSophillx amp;aliiimpoftoresproximèad diabolorû vim arquenaturam accedunt.

Nequeveródubiumeft, bonas mentes ve-heméter impelli ad colendam veritaté.fi con-fiderét fingulas virtuteseffemonitricesamp;con donatrices deDeo, hoceft,monftrare qualis £tDeus. Vt enim iuftitia,quxeftomnium domina amp;nbsp;reginavirtutum.docet nos, Deum noneirc'i3ej®’«'O'!gt;A«ï^flF, fèdxqualem ; fic veritas teftatur Deum veraccm ede, amp;nbsp;promifla optima fideprxftare.Quarecùm propteralias caufas, tùm ob hanc potifsimùm veritatem a* memus amp;nbsp;colamus,vc nos admoneat de certi-tudine

POST TRINITATIS. UJ tudînediuinarumpromifsionuinjnquâni-uturEccleïïæ faills.

DetertioLoco.

Etfînonprobamus Stoicorum fomniadc affedibus: contendiintenim Scoici,omnes af fedus fîmpliciter malos eofdémque ex natura hominis funditùs extirpandoselTe.tamen cumirafitvehemensincendiumanimi.amp;ia-pientes ctiamimpcHat vt pccccnt,dandaeft opéra, vc hoc incédiumquamprimùmextin-guatur arque opprimatur. Si quisenimhoc vulnusalitvenis, vrdeamore Vergiliusdixit, amp;cæcocarpitur ignij fieri no potelt,quin tandem crumpat,amp;aliquidfaciat contra iuftiti-amamp; alias virtutes. Augetetiamcupiditatem vindidx diabolusj cui nihildeliberatius eft, quàm nos quacunque ratione euertere.

Quamobrem ira, quac ex priuatis ofFenfio-nîbusextitit,fra:nandaeft,ne in odium degc-neret,quonullamaior peftis Stygiis fèfe ex-tulitvndis.Quæ eniminuocatio,aut qui cultus Deopraeflaripoteft, fi corda odiis inflam-matafint? Hxcnim If/rmrhominea Deoa-üellunt,amp;inhancfèntentiâducunt,vccxifli-nietvindidam mains bonumeireamiciciâamp; charitateDei. Plena vira exemplorum eft, fèd nos breuitatiscaufà exemple content! erimus vno.Saulcùm nonobftitifletprincipiisaemu-lationis aduerfus Dauidem, nullam deinceps niedicinam parare potuit, cùm m ala per lon-

Y 5

1 6 DOMINICA XVIII.

gas conualuiflent moras: fed defèrtus à Deo,^ facuit infacerdotes innocentes, amp;nbsp;ex aliis mails in alia furenter præcipitatuseft,donecad extremum fibi mortem confciuit. Cùmigi-turtotamp; tantorum matorum fontesfîntodij femina, frenemus iracundiam,necgratifice-muraffedui referenti malam gratiam,vtGr» ci dicunt;p(^ttf/^iT«.lt; a^a,fiçtTa,Ta •jrâ.Qn.

^j^art^ Lod^,

DevitandisfurtM.

Verum ed didumilludCatonis: Nihila-^endo diicunt homines male agere.Ne igitur apyiO; CUI cognata ed vel potius adiufta ino-pia, nos horteturad malas artes,dilcamusall-quid ab ineunte state, quod vel ad gloriam Dei, veladhominum falucem fpcdet,in eóq; ita nos exerceamus,vtnon modovidum nobis ipfis. paremus/ed vtaliis egétibus ^^ßd\~ Ktv //.iff^ c-K. Tut ü'jTt-fyóvrar iargiri polsimus, Eth autem omnes fa tentur, hanc ede ad opes parandas proximam amp;nbsp;quad compendiari-am viam : tarnen viderc multos licet, qui sra-rium defraudent, alios qui iniudè occupent fundos autreditus Eccledadicos.nonnullos monetam adultérantes, denique -»ÄtonxT«-fMATA in tanta funt varietate, vt ea moledum fit numerate.

Hsc cum italate vagentur in vita homi-num,vt quidam lurifconfultus dixcrit,Mun-dum

POST TRINITATIS.’ J47 dum non poffe flare fînevfùris, gräuiscaufi fuit,cur Paulus hoc præceptum de Jaboreho-nefto ,amp;vitandis furtis Ecclefi«proponerer. Tanta eft enim corruptela malx confuetudi-nis,vtabea tanquam igniculiextinguantur à natura dati.Reuocat igitur nos ab errore im-peritxmultitudinis ad confpedumamp;conft-derationem mandati diuini: Non furtum facies.

Die2f oHob. anno 47-

DOMINICA XIX.

POST TRINITATIS.

Epiftola Ephef.ç.

! AT idetei^i/ur fr air es, quomoe/ocircumJl!^

’' ciè ambuietis : non vi igt;^f/p/(ntes,fè^ vf /attentes, redtme»tes occa/ionem, quad dies mati f»t. Propterea neßt/s imprudentes,fed tntei/igentes, ^U4:ßt voluut ai Domini, Et neinebrtemint •vino, in quo iuxtui e^ ,ßdim pleamintßirit/t,loquentes ziobißnettpßs per Pßlmos nbsp;bjmnos,(^ cantiones /pintu aies, canentesc^p/ai/entes in corde veßro Domino , grattas agentesßmper de omnibus , in nomme Domini noßri leßt Chrißt, Deo(^ Patri. Subditi •vicißtm alias alq cum timoré Dei.

LOCI PRAECIPVI TRES.

, Degubernandavitae^inHocatione.

II, De

542 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DOMINICA XX.

IL Detemperantia, III. De Mujica.

^eprimo Loco.

Si^, OtaeftilIaleremiçvox.'ScioDomî-^ nc.quödnó cd hominis viaeiiis,nee n eft vin dingere grefTus fuos. Ciim e-“* nim magna fit imbecillitas omnium hominum,amp;diabolus omnem regniftii conatum in noftram perniciem parer arque meditecur,facile intelligi poteft, difficilem eC (êgubernationem vitx priuatx amp;nbsp;vocationis inter tot amp;nbsp;tam varia impedimenta.

Multos enimviderc licettantacupiditate regnandiinflammatosamp; furentes,vtomnia iuradiuina amp;nbsp;Humana peruertant, propter e-umquem ipfifibiopinionis errore finxerunt principatum. Alij veropeccant'woAb^rfetjz/y.o-«•izüM.vt Pericles, Alcibiades,Demofthenes,qui amp;nbsp;fèipfbs amp;Rerp.mouendis rebus non necef lariiscuerterunt. Nonnullos à negotiis ab-ducuntblandilsimxdominxvoluptates.

Deniquequamfitinfirma ac fugaxomnis Humana lapientia ac virtus, maxime often-dunt Heroica exempla,vt in Hercule, Alexan-droamp; aliismultis, quam ardentes initióimpetus ad virtutem fuerint, quibusaliquanto póft in ocio languefaAis, quanta dedecora conlèquuta funt ? Nam fine filioDei,vtip(è inquit : Sine me nihil poteftis facere, etiam cosieftia dona non funt durabilia.

Quam-

POST T R I N I T. S49

1 - Qiumobrem animo colligentcs Varia impedimenta, quæ partim à noltra imbecillitäte, partim àdiabolooriuntur,ambulemus accurate, non vtfatui, ideft,laxantes frxnum cxcisac temerariis cupiditatibus, fcdvtfapi-entes, qui frçnant errantes vitiofse natura impetus ,amp; huic diligentia adiungamus fêriam inuocationem,in qua petendum eft, vr Filius Dei fit «j/WFofliTMti^ß^aßiMTUf noftri curriculi.

Secundus Locus,

' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;De ttniperanth,

j Cum compledoranimo, quinque cauGs repcrio, curtemperantia colenda videatur;v-nam,qubd à Deo hac virtus mandata fit. Alteram, quod animos praparetad jnuocatio-nem. Tertiam,quöd valetudinem tueaturamp; con(eruet.Q.uartam,qu0d hominisexcellen-tia nihil tarn indignum fit, qnàm ebrietas.

J Quintam,qu0dincbrietateinfit rtaariit. Earum.fi placet,caufarum quantum quçqueva-leat,quantumquc iufta fit vnaquaque,Yidea-mus.

Principib Gris conftat, homines obligatos efle,vt Deo pracipienti obediant.etiamfi cau-Gm nullam pracepti afferat. Qius enim hunc hominemdixerit,quicùmvideat, mentidi-uina amp;prapotenti Deo patere omnia, negec noftrum genus,cui prima eftcum Deo rati-onis(bcietas,Iege cademtencri. Suntautem perlpi-

S,b nbsp;nbsp;nbsp;DOMINICA XIX.

perfpicuâ mandata, qux nobis hancvirtutem commendanc, quam Grsci trxf^airMitiy di-cunt:Nolitevino inebriari: Item, Cauetc,ne corda veftra immoderato tumefeantporuat-quepaftu. Sic igiturhociam à principioom-nibusperfijafum, tantamvim habere leges di ninas gt;nbsp;vt etiam line ratione iplàrum valeat aa thoritas.

lUud etiam cofideremus, traif^^airijuinv paren-temcircinuocationis,qux omnium domina cft amp;reginavirtutum. Vt enim color non a-git radices in lana, nili prius tinda fit Ricco Ifatidis, fie nullam ab hominibusebriis inuo-cationem fieri poffe, omnes vnooreconlên-nunt. Quanta auté mifèriaefi, hominem ita viuerc , vt omnibus relis diaboli vita iplius propofita fit , neevliumhabere dypeumad nxe tela venenata atque morrifcra repellen-da.^ Hineprofedó hominiJuxtaSilenifen-tentiam,nonna(cilongèoptimüeflet,proxi-mum quamprimiim mori. Dadaeft igituro-pera,vt parce ac fobriè viuamus,ne vel exiguo rempore fummus amp;nbsp;maximus cultus inuo-cationis celTar.

Sequitur tertia caufa, quod a-o^püisrui/wdefert datactueaturbonam valetudinem. Nonego prolixe de hac caulà dilputabo, fed vnum Galen! didum recitabo,qui ait,Sophifticum ede manifedam experientiam negare.Cùm igituf conHet,hel uatione corpus labefadari amp;nbsp;fran-gi, amp;ad morbos fèneó^utémq; compelli,contra vero multis magnis morbis meden abfli-nentiarn

35 ( nentiam amp;quietem,hunc honorem corpori habcamus.vtdeclinemusea.qusnocicura vi-deantur.omniaqiie qux funt ad tucndam va-letudinem necelTaria, inquiramus amp;nbsp;pare-mus.

Quód fi minus quidem intcHigitur, quan* ta Vis fît temperantiz, exebrietatc atque fœ-difsimis heluationibus percipipoteR. Quid eit enim ebrietare turpius ? quid tarn porró in dignum hominis cxcellentiaprxftantiâque, quam fêcorporis voluptatib’dederejearùm-que (êquafî minidrum prxbere, impuKuque libidinum voluptatibus obediennam Deo-rum amp;nbsp;hominumiura violate? Cümq;cbric-tas polluât imaginem amp;templumDei,haud facile quis dixerit , ebrietate quicquam efle fadiusac tetri us.

Quinta reftat caula, qux docet ebnetatem effeomnium virtutumcorruptelam.abeaque exoriri amp;nbsp;cöfirmari vitia contraria. Nee enim libidine dominante , temperantix locus eft omninö,ncc in voluptatis regno virtuspo-teftconlïftere. Quod quómagisintclIigipoR. fît, verfus Bacchi audiamus,quem£ubulus poëta fîc facit loquen tem:

Tres ergo tatstum fanü crateras m 'sfieo-.

Vnum valetudinis,égt;' huneprimum ebtbunt-, Secursdum amorss, ac foporis terf turn, Quo quifaptrefilent esint hauflodomum: i^am quart tu baud eslampbus crater meus, SedeontumeUa velut huit proxwius Clamoris.hunc/èqutturcommeffdndtfurori lu

J5Ï Dominica’ xix.

Ita feptimiu habet ruinera, oHauus forum, J^onufque flomachum : Atdecimui eH infauia, Qui iam pedibus infi/iere ampltus baud finit ; Nam plurimum vini indit urn in vos paruulunt Sternit.fine omniquem replet ne^otio.

Verfus Eubuli citantur ab Athe-nxolib. 2.

'Tft1f;fil HQ^QV K^ATtl^tti i yKi^tmifVli Toiƒ sb®f ovacr/. rèr fitv vyeicts ira., of^^rparov aK-TrlvooT.riv S^S'^y^i(ov tiar®^ »S’avUiçt ; rov r^lTovS' v^rviS, , ovetairiiivTif »i (zo joj Mx,Mi[aivoi

BIX.Ai'i ßa.S't^Vfiy : Ó ij TtTAÇT^ iniTt i[/.iTi^iS)^ïr ,ó.r}l Bß^taf: 0ii'7rija7!l®^ßo!!f: tiCTOf ^ix,iiuav:ißS'a[Ä,lt;^ s V'O-a'iyîaiy : è j^Jû(^ J's ic^iClcifaf ; ó S^iWAT^ yof^.û'e: NiKATl^ SÏ l^AViAf, oriXj ßa^hfiy‘Traiêi, ‘TTOhicya^ilf ifiJ.ix.fayAyyêioyyyèMF vTroirx,iKil^ei ^ÀçA juf amrhiMTaf,

Quocirca nihil elTe tàm deteftabile, tâmq; peftjferum , nihil denique tam inimicum menti.radonijcogitationi, quam ebtietatem putemus.

* ^ert/us !ocp/f,

Dehlufica.

Laudandaeft Ariftotelis fcntentia ,qniin odauo Politicorum tres vtilitates MufieSe re-cenfêt. Sic enim ait : «pa/xiv i’àv [MtóifïvtKtvà^t f^Hof TH [/.va'iK^yj»^w. S'êiy, irXÀ ly orKeiiyay ya^nr* ^■fiivcuSéias irtnir, j^ KA^afttuf, r^iror ^'^ 'se^f

POST TRINITAT. 35} »■viririygt;B^ciluirSif wfriyiAf Àfô,‘ra.vfiv:'Mü{icx tanças oporcunitates habet,quan tas vix queo dicere.Principió prodeftad regédam difcipli* nam. Aiuntenim Pythagoram,adole(centes quofdam , cùm honeUx cuidamfœminæ,in conui uio i nflam mati vi m afferre conarentur, mutatocantu tibiarum ( qui inconuiuiisex more adhibebatur ) fpondxis tardiuiculis fle-xinè}Vt compreffalibidine ab inceptodefifte-rent. Deindenihileft tam cognatum menti- gt;nbsp;bus noRris,quam numeri atque voces,quibus amp;nbsp;cxcitamuf amp;nbsp;incendimur amp;nbsp;lenimur amp;nbsp;lan guelcimus, amp;nbsp;ad hilaritatem amp;adtriftitiarn fepe deducimur. Denique concentushominem ex magno labore fuauiccr recréât amp;nbsp;refi-cit. Ciimqueplurimas amp;nbsp;maximascommo- ) ditates Mufica contineat,tüm illa nimirum prxftatomnibus,quöd fententias de rebus ü-cris,non in aures infundere, fèdin animo vi-deturinfêriberc. Nee dubium eft,obhanci-pfamcaufam, DeiconcelTu atq;munercdat5 Cue Muficam mortalium gcneri,vt animos ad terum cœleftium cotempiationem traducac. Quamobrem hoc diuino munere ac dono teuersnter vtamur, idque adauthoris eelebrationem potifsimum conferamus.

Calendii Nouembrif, anno 47»

35 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;DÓMmiCA XX.

DOMINICA X X

POST TRINTTATIS.

, Épiftola EphcC 6.

Q^od/it^re^ifratres meii^tüforfesper

^ Dominum,perlite ftotenriam robo^ rü ti/iw, Induifetotamarmaturam Deijvi p ofs tü^are aduerjusinjititui Diaboli._^^o-niam no fHnobu iuéfa aduer/ûffangume ^ c^^ti e^ftä aduerfiti princtpatuf,aduerjuj po-le/iaiesyaduerjtu mudi dominas, reciores te-nebrara fècult huius, aduerjttsJ^trituales a~ Jfuti^ t» cceltßtbus.^^apropter aßumiie': -muer/jim armaturif DeifZ/f poßttisriji/ieie t» d/e mitio, ^ omntbui perafiisfiare. State f'^ttur/umbis circumcinfffts baitbeoperTe-f itattm,(^ tnduti tboracem iußiti^, (^cal. dati pedtbus, 'utparatißtis adEuangebum pacis, /uper omnia a^/mpto/cutofdei, ^U9 po/sttis omnia iacuia mah i/bies t^nita exttn-guere. Gaiedmquefalataris acctpite,(^^la'-distm^irittss,quieïï verbum Dei. .

Magoab acie amp;przliis corporalibus translata eit ad militiam fpiritua-nos.magiia elTepericula omnium piorüm,8lt;vi-gilantiam neceflariam,amp;aßidua cerramina kilcip cnda elfe ad hos tres holtesreprimen-dos.

POST TRINIT, 555 dos, vagabnndx naturximpetus, Tyranno-rum amp;nbsp;omnium impiorum minas amp;nbsp;illece* bras, amp;infidias Diaboli, Vult igitur nosvc milites flare in acie armatos,acordincnomi-»atregumentaamp;arma.

' Frimum tegumentum eftthorax. Vultau-tcm thorace.n cffe iufticiam. Vtcnimnati?-ra prius tegendumeft corpus, pofteavero dan datela ad lepellendum hoftem : itafingulis prima fit cura iuditix, id eft, reconciliationis, qua perlbna primùm fît induta. Cùm enim placet Deo,poftea poterit prxliari.

Cingulum, quo thorax vinciendus,eft vêtiras, id eft, cognitie ver« dodrinx , ex qu.'t diftiriiröCretinetur iuftiria leu reconciliatio.

Calcci funtipfi Euangeltjprofelsio , gu-bernans iter, id eft, vocationem, vt vlla adio, vftum iter fuftipiatur pugnans cùm profel-fîoneamp; vocatione,vt Petrus ftringensgladi-um in horto aliud iter ingreditur, quam dr-bet, necconfiftitiniiscalccis, quosei Euan-gelium induit.

Clypeus eft tides.Prius de tegumetis feu de Vcftitu didum eft,nunc addic munimcnta. Prxcipuum auté eftclypeus, qui repellittela diaboli. Fides cnimcircSdat nobis prxlêntiâ Chrifti,qui iuuat nos,nc hoftis pofsit noseuct tere, ctiâcùm valdè premimur, amp;nbsp;repellit in-ftanté hoftem, vt Dauidé premit diabolus,amp; conatureuerterevt Saulé: tèd ftat Dauid non ' fuis viribus,ted fide, id eft, fiducia pr«fcntilt;

Dei,à quo iuuatur ne cadat, fed ftatuat (è non

Z 2

155 DOMINICA XX.

eße (blum,nec proiedum necdefértum à Deo» imó fc receptum elleamp;cullodiri à Deo, amp;nbsp;ha-bicurum liberacionem, amp;nbsp;focieutem eledo-ru min vita «terna.

Afsiduè incurrunt in animos omnium tetra dubitationes, quibusdiabolus multos e-iicrtit.amp;à Deo auclliuEftnc Deus verè curans homines? Eftné hæc dodrina de Deo vera, quxinhisEedefiistraditur? Quiddeealèn-tiam.cüm tanradilsipationes, amp;tamtrinia Icandalain hocipfo cœtu fint, qui vocaturEc-clefia Dei ? Deniqueetiamfi veraeftdodrina, etiamfialioscurat Deus ; tua peccata meren-tur te abiici.'te negligit Deus, non exaudit Deus te. Etfiquandoaffligimur, amp;nbsp;crefcunt srumnx.magisexcrucianturanimihisdubi-tationibus.

Hx obiediones funt tela diaboli, de quibus hlcdicit, quibus atrocitet faucianturani-mi,excinda iide,vt in Saule amp;nbsp;muleisalijs apparct: (cd cum fides velutclypeusopponi-tur, rcpelluntur : quia fidcs amplediturdo-drinam,amp; ftatuit vere vos curari amp;nbsp;exaudiri» amp;nbsp;euftodiri à Deo, amp;nbsp;pralen tis filij Dei manu tegi nos affirmât ,ficut manu Dei Mofes intet {lantesaquasducebatur,vtinquitE(aias.

Galeain fine prions Epißolx ad ThelT vo-catur (pes.Omnes corporis partes muniuntut clypeo, qui obuertitur hofti, quamcunque pattern ferire conanti. Ita fides commune propugnaculum cll.accipicns reconciliatio-nem,amp;petens amp;expedans liberationeraamp;

aux

POST TRINITATIS.’ «7 auxilium in prxfentia amp;nbsp;in futurum : galea Verö propriè munit caput. Ira fpes vita xternæ cd principalis coniblatio, qui ienit omnes a. liasmiferias , amp;implicita eft omnibus aliis confblationibus.

Paulus fuftinet omnes alias miferiasamp;cru-ciattts.intuens finem, quern(citperpetuum eße in vita sterna. Interea verb caiamitates amp;nbsp;lùppliciaperfçrt.vtDeoobediat.

Qusranc vits fuauitates quantascunque polTunt homines ßpientes , qui non expe. ôantconfuetudinemsternamcum Deo: ta. men hxc vitaeis vniuerfa career amp;nbsp;magna mi-feria elTeiudicatur. Nafei amp;nbsp;extingui cafu Ie Vt flores arbitrantur, nifi quod homines eo funt mileriores,qubd in telligunt fuas calami. tates,amp; earum intelleâu cruciantur.

Cum igitur principalis confolatio lit fpes vitxstcrns.galei com parata eft. Neceft lewe certamen i n corde, verè hanc Ipern retinere.

Hadenus recitaui veftitum amp;nbsp;munimen-ta.quxnecelTariafuntad tegendumamp;defen. dendum corpus.Necefleeftautem eisaddi arma ad feriendum hoftem. Etfi enim prima cura eftdefenfionis, tarnen amp;nbsp;alteram accede-re oportet prxliandi amp;feriendi hoftis. Vtau-temanteaprxfidia tribuit nonlcgiones amp;nbsp;e-quites, quibus defenderemur, fèd iuftitiam amp;fidem.Abraham tutus eft inter Cananxosgt; nonprxlidiis militaribus, fed iufticia amp;fide, Deo cuftodiente: Itanunc arma danturnon machins sues, fed verbum Dei amp;nbsp;precatio.

z 5

351 DOMINICA XÏI»'

Dîâbolum verbo Deircpellimus, Vtrepu-lit Chriftus,opponens verbum .• Dominum Deum tuum adorabis,amp; illi foli fèruies. Sicamp; hacrcticos amp;alios impios rcfutamusteftiino-. niis verbi Dei, amp;nbsp;violentiam Tyrannorum’ fiagimus.OranteMo(«,vincitcxercicus Krack Nobisdocentibus amp;nbsp;precantibus reprimun-turdiaboli amp;tyranni. ne pofsint bella moue-re,amp; facere horrendas vaRarioncs, ad quas ef^ ficiendas fuo quodam furore impelluntur. Hxcarma nobis data efie meminerimus, amp;nbsp;di(camus,cogitemusamp;doceamiisEuangeli-um (hidiofùs amp;nbsp;ardentiùs , amp;nbsp;precacionem quotidie adiungamus,clamcmus ad Deum per Mediatoren! Dominum noflrum lefum Chriftum,vc nos regat,defcndatamp;ièruet,flcut hic iubet Epheflos precari^vt Euangelium fœ-liciterpropagetur.

DOMINICA XXL

POST TRINITATIS.

Epiftola Philip, i.

Radas ago Deo meo ia ornai asemoria 'vejiri ,femtgt;er ia oasai precadone wea pro otaaibus zgt;ohis,cuaigauèdo precat ioaem facias, quod veaeritis ia cÓotuaioacat Euf ^”Sf^fgt; ^ primo die vfque ad hoc tempus :per-fita^at habeas hoc ipjam ^quodisquictepit ' ia

POST TRINITAT. 359 in 'voiû o/gt;ttihoaum,ffer^ci€t v/^ue^Jiltefa lefu Chr/ßt:ßeat iu/fu^n esimihij'Vt hoc^n. tiarn iie omnihttt vobii, fgt;rofgt;terea tjuoislha-heam vos in coriie, (^ in vincuüs meis, (^ m äefenßone,(^ conßrmatione Evangel^, cum ßtisomnes mthi con/ortes gratia. Te/itse-nimtnihi efi Deus, quam deßderem voso-mnes in vißerihus !iß Chrißi. EttUudoro, vt charitas veßra adhuc magu ac magisex-uheref in agnttione, ornntq^ inte/iigentta: vt fgt;rohetis,quaßnt praßantia^vt/ttisßneeri, ac tales, vt neminißeis oßendiculodn dtem Chrißi, impkti frullu iußifia, quicontigit fer lejunif Chrißum, adgloriam (^ laudem Dei.

LOCI PRAECIPVJ.

L nbsp;nbsp;nbsp;Confolatio deßabilittte Eccießa ^fidei.

• 11. nbsp;nbsp;nbsp;De officio bont doEoris.

• 111. nbsp;nbsp;nbsp;A» Itctat Chrtßtanii turare

^ Déprima Loco,

8Mnespios maxime angit atqueß-licitos habet hxc quxlHo ; Quid de ftabilitate Ecclefiz «xiftimandum fit, prxfertim cum hohes Euange-iij,non iudicio neqne difceptatione, fèd vi arque impreßione earn euettere conentur. Da-^ 0»

560 DOMINICA Xn.

inde iïngulos priuatim bxc curaexcruciat, an inter tot amp;tàni varias difficdtates luxfidei ad fupremû vit« diemretineri pofsit? Sedhisa-nimorum noftrorum ciiris amp;fblicitudinibus Paulus adhibet confblationcm maximècon-gruentem: Exploracè mibi pcrceptiim eft amp;nbsp;cognitum.Eccleîiam menfiiram eHe.vfque ad ilium diem jquo fe filmsDei, duxamp;libera-torEcclefi« iterum oftendet vniuerfb generi humano Sit etiam hoc perlüafum piis omnibus, fidemvelutpelagi rupemimmotafore, quxlèlèmultiscircumlatrantibusvndis,mole tenet,fcopulinequicquam amp;(pume3cir-cum faxafremunt. laterique illifàrefunditur alga. Ac ne cuihoc mirumvidcatur,infra in cap. 2 eadem conlblatiorepetetur: Deus, qui dédit vobis vt velitis, dabit etiam vtperficia-tis,vtipfi fiant aliqua grata.

Secundi// Loeuf,

De officio boni doäorü.

Quemadmodum politici gubernafores in aliquod pr«clarum amp;nbsp;fingulare exemplum intuentur,illiüfque,quantum velingeniovel induftriaaflequi poflunt, fimilesefieftudent.-Ita hi,qui onus docendi Euangeli j fufeeperûr, tota mente atq; omni animo Paulum intue-antur,amp;virtuteshuius dodoris fibi ad imi-tandum proponant. Nullaenim mater tant» amicitia amp;nbsp;charitate fobolem compleditur. quan-

POST TRINITATIS. 361 quanta PaulusEccJeftam complexus eft.Sunt enimnoti verfîculi:

Sfilicet vtfultiumJpeilaturin ignibus aurum.

Tempore fie dur o eH tnjpictendafides.

Quare cum Paulus inter xrumnas retinue-ntEcclefîarum mcmoriam,déqueearum Ratu magis (biicitus fuerit, quam de fuis pericu-lis.facilè iudicari poteft,paternam çi^cçaiyiitt in PauIo fuilTe.

Adds hue (eriam amp;nbsp;ardentem precatio-nem.inqua petiuit à Deo, vtEcdefiaelernen conceptum fouerent, amp;nbsp;fegetem iucundam funderent.Addeetiamanimimagnitudinem amp;conftantiamjquanondubitauit pro lege amp;nbsp;pro grege mori. Quamobrem miniftri Euan-gelij primum amore Ecdefix ardeant ; deinde votafaciant, vt Ecclefîa lemen acceptum, magno cum fœnore reddat.Poftremo,promti amp;paratifîntad tolerandasxrumnas,quxpiis dodoribus propter confelsionem impendent.

De tertio Loco,

lufiurandum eft affirmatiorcligiofa, qua homoteftatur, Deum intueri qualisquifque fît,quid agat, quid in fe admittat, qua mente* qua pietate colat religionem, pionimque amp;nbsp;impiorum habere rationem, amp;nbsp;petitvtcon* fulto amp;nbsp;cogitato fallentes puniat.

CumautemMatth. 5 dicatur. Noliteiura-te omninó, multi querere (blent, quid de iu.

z 5

jffi DOMINICA XXI.

ramentîsexiftimandum/îtjSintnéomniaîui^ ramencafine exceptione aChriftoprohibita? Refpondeo:Nonexfingulis vocibus concio-nes Chrifti fpedandx funt, fed ex perpetui-tateacque condantia.

ChriHus cap.5 Matthxi de ijs iuramentts difseritjquç priiianm erumpunt,non cogence magiftratu autvocatione. Quodautemma-giftratui iuramencum «Taxlor dandum fit, partim ratio nos admonet, partim authoritas docet. Muka enimfirmada funtiureiurando. Multos diuini rupplicij metus afcelerereuo-cat. DeniquelandaelKocietasciiiiuminret ipfbs, Deo immortali interpofito turn indice, turn tefte.

Sed ne omnia reuocentur ad primas no-tiones,autoritas Paulihocidem iplâdeclarat. Ekenim nota Pauli régula, quz ad Roman. 13 traditur .• Poteftati obediendum eft non tantfim propter pœnam , led mulco magis propter conlcientiam.

Illud verb iufiur5dum,quod vocatio nobi# exprimit, Deo placcre, teftatur vox diui na ca. 10 Deuter. DominumDeum tuum timebis,amp; per nomen dus iurabis, fcilicet cogence vocatione auc magi-kratu.

pie^Ntuemb, Anno 47•

DO-

POST T R I N I T. 561

DOMINICA XXIL

POST TRINITATIS.

Epiftola Philip.3,

T)4rz/^r e/iote imitât ores mei /ratres,(^ cotißeierate eos ^ut^c ambulant, t^uem-udmodum habetis nos pro exemplari^ Nam comp/ures ambulant, de putbus fape dixi zio. bis,nunc autem fußensdico, intmicicrucis Chrtßi, quorumßnis perditio eß, quorum iléus •venter, (^flotta in dedecoretf/orum, qui terreßria curant. Nam noßraconuer/a-tio in c cells eß,ex quo ^ ßruatortrn exptlla-mus,Dominum le/ùm Chrißum,qui transß. gurabit corpus noßrum humtie, quot;vt confer, mereddat corporißogloriofoßcundum eßi-caciam, quapoteß etiamßbfeereßbiomnia^

Imago regln Pontifu^, De regno Chrißt.

III. De re/urreätone carnü.

Primi/f,

Vm miiltx extent pidurx regni Pontificij,tùm illanimirum prçlbt omnibus, qu« in cap. 3 ad Philipp, proponitur. Nam cum ait,multos

inimicos eße crucis Chrifti, fignificatquale ht

A

«4 DOMINICA XXII.

fcgenusdodrinäe,quod in regnoPontificio fonac.Res enim ipQQtis declaratjomnes opi-niones amp;nbsp;cultus quiapontificibusRom. in Ecclefiam inuedifunt, impieactetredefor-mare necefsariam amp;nbsp;Glutarem dodrinam de benefici js Chrifti,crucifix! pro nobis amp;nbsp;rc-fuicitati. ,

Si enim homines operibus iufiifunt.amp;Icgi fatisfacerepoflunt.efficitur illud ,vt Chrifius fruflra fit mortuus.

Quis ante ignorât has (ententiasabaduerlt; Grijs pertinaciter defend!: Nullum peccatum nifi originale propter Chriftum remittijcsete-raquæbapt!fmumcon{èquuntur,nofiris mentis cxpiandacfle; cuiusmodifunt, fufficiens contritio, fcrupuloladelidorum enumeration Canonica latisfadio,vita monaftica.

Qiiid tarn porrb contumeiiofiim eft in cru-cem Chrifti.quam inuocatio hominum mor-tuorum , amp;prophanat!o cœnx Domini in Milsis venalibus amp;nbsp;funebribus, quas fingunt habere vim tolientem atque deientem pec-cata.

Huie verb idolatrix adiundus eft Epicu-reus contemtus Dei, qualis ab Euripide de-fcribitur. Sic enim Cyclops inquit:

ruilof ƒ «j/ajtCfaevgopovipp/oTia ^ivi, Ji/j' oî^on ^4Vf sr spi»Kf«oj'amp;ii''3'4of

Il 7» «T «traj/Xj) x âi» J^Zii ly fj.ti âî^if

riKT^ifcL ‘irôet,ii, T £fM '7!'ml y H ßmai, tt iyà « nui 5-0« vKluijiuiH ^toiffi ƒ îw

^ 'gt;'9Myifti ya^s} TjiJ'i i’eup.Qrar,

Non

' f o s Ï t R Ï N Ï T A T, Xi

^onvÜa tiuminaexpaaefiecalitum, Seä viäimat vni deorum,maxinio Ventrioffero: Deos^noroc^teros.

EtH aurem nunc floret politia Pontifici» inftruftäque cd rebus bis omnibus, quibus a-bundanthi, qui beatiputantur: tarnen cum dixerit,pax amp;(ecuritas,vtPauli vtarverbi s,re-pentino interitu opprimetur. Nam idem Paulus 2 Thefs. 2 ruinam huius rcgnilucidè non ob(curèprzdicit,inquiens: Cùm reuela-tus fuerit homo peccati amp;nbsp;filius perditionis, quem Dominus lefus Spiritu orisfuiinterfi-ciet, amp;nbsp;tandem omnino abolebicilluftri ad-uentu tuo. Qiiod fi moram fecerit Dominus, expeda cum, quia veniens veniet,amp; non tar-dabit.

Secundfff Locuf,

' Primùm tenenda ed vera amp;nbsp;erudita defî-iiitiorcgnifilijDei.

RegnumChrifti eft gubernatioChrifti,coï-ligentis fibi Ecclefiam per minifterium Eu-àiigelij omnibus temporibus mundi,amp; libéra n ci s câ à peccato amp;xtemamorte, amp;nbsp;fandi-ficancis earn dato Spiritu fando, vt fit «terna ipfius hired iras, amp;nbsp;mirabiliteream defendé-tis.amp;regentis eam inhac vita,vtvcrcinuocet, amp;agnolcatexaudiri prcces,ac celebretDeum amp;nbsp;refufeitantis earn ex morte ad vitam amp;nbsp;glo-

^^h»cd«fiiûtioneiudicaripotcft,10ngyab rcipfii

j«5 DOMINICA XXII. reîplâdiflareatqueà vcri ta te im agi nationen! Pontificiim amp;alioriim, qui cogitant Ecclelîâ efle politiam fimilem regno, in qua oporteac vnum aliquod vifibile caputefle, armatum potentiaSi poteftatc condendi leges amp;inter-precandi, laxandi amp;nbsp;aftringendi leges diui-nas amp;nbsp;humanas.- amp;nbsp;hoe caput volunt alliga-tum ellecertoloco amp;eIeéUui)i certi Collegij, vtinalijs regnis.

Ciim natura homines intelligantpolitica, libenter transformant amp;Eccieliam in talem humanam politiam. Sedhæcimaginatiere-futandaeQ propter multaincommoda: O.uia 3 yrannica poteftas hoe prxtextn inftituiturgt; quaiisefi Poniificia,quxmultos impiescul-tusflt;idoïainftituic. Deinde dodrinadccru-cè,i?J promißiones fpirituales obfcurantur. Nam oculi inréti in politica bona,hisamißisgt; putantEcdeßamaDEOabiedamefle. Ideo fcpcmultiimq; cogitemushoe Paulididum ad Philip. 3. rti^av jS 70 Tr^irivp.tt, te iv^avott

^erffu/Loefi/é

o m nem hanc de refurredione difputatio-nem in partes tres diuidemus:quarum prima eft.qubd Chriflusvelitomneshomincsamcr tuisexcitare. Altcraefhquod poßithanc,tar-tam rem efficereatqueaflequi.Tertiaefl:,qua-lis futurafltrefurredio piorum.

Primum igiturquxrenda Hint clara amp;illu-Aria teflimouia , quibus Yoluntatem fnam Chri.

JOST T R I N I T A T. jà; Chriftus dercruftitatione mortuorum huma-nogeneri pacefecic.loan.5 FiliusDciipfein-quit; Venice hora,in quaomnes humo inteâi andientvocem meam,amp; procèdent qui bona feceruntin refurrectionem vitz,qui veröma--hegeruntm refurreélionem iudicij. Ioannis Â:Hçc cd: Voluntas Pattis mei,qui mißt me,vt omnis qui videt Film, amp;nbsp;credit in cum, habe-atvitam ztcrnam,amp;ego refufeitaboeumin nouilsimodie. loan.u. Egofum refurredio amp;nbsp;vita,qui credit in me, etiamh mortuus fuc-rir,viuer, amp;nbsp;omnis qui vinit amp;nbsp;creditinme, non morieturinzrern'jm. Sitigicurhociam à principio pcrfualum emnibus , Chridum v?’k, vt ontnes mortui in podrema mundi diï^ 'tiiicant,

Scq iiurvtdocc.am Chriftumtata poten--tiap;jrd.td elle, quata ad huius mirandiopc-Fs n'oi’cionérsquiricur.CùmeniiTi biemun. dusbe init'oeonditutusfitpetentiaFilij Dei, Scomniicmporeadminiftrctur, perfpicuum ede debct,eadeporcntia, qux immenfa amp;nbsp;in-finitaeft, mortuos in vita reuocari pode. Ad -dehucipfiusFillijDeirefulcitationcm.amp;cmuI torum ,quivnâcum ip lb tanquam laiellites in cœlum afeenderunr.

CSdituta hac (enten ria, deinceps quzrendn eft.qualisnam futurafit refurredio piorum. Sed hanc quœftioné Paulus apertè amp;nbsp;luculen« tèexplicatjinquicnsjChriftus transformabic corpus nodrum fragile amp;nbsp;caducum,caquidé rations,Vt proximead iphuscocpus rcfuicita-tum

50« DOMINICA XXIII,

turn amp;nbsp;glorificatum accedat. Sic amp;nbsp;loannes inEpiftohcap. 5 ait: Cùm apparueritduxamp; liberator Eccleßx, Filius Dei, Emiles ei eri-mus. Hacigiturconfolatione prxlèntes mi-(êrias leniamus,quiadùm relpicimusgt;quod aiunt,ver(amü(que nos j immorcalitas aderit.

Die g Nouembrü, anno 4.7.

DOMINICA XXIII.

POST TRINI TATIS.

Epiftola Coloff.i.

'p/ïo/’/rr^j ér gt;foi, ex ^uo die aueltuimuh -*■ no» e/e/intmus pro vobis orare, ér poße-regt; vt impkamini agnitio ne ’voluntaeis etus, tn omni ßpientia^rprui/endaJpirüualhvt amlfuiefis di^nè Domino, viper omniapU-ceatû, inomnioperebono ßruÜt^cantes, é“ creßentes in agnitionem Dei, omni robore corroborati, iuxta potentiamgloria illite, adomnem toleran/iamacpatientiam, cum gaudio,gratiaf agentes Patri, quodidoneos nos fecit ad participatieneßrtisßn^lorunt in Rumine, qui eripuit nos àpoteßate tenebra rum,ac tranßulit in regnumFilqßbidilellf, per quem babemus redemptionem perfin-guinem tpßusiremißionem petfaterum.

LOCI

POST T R I N I T. 569

Locf Dro.

J- nbsp;nbsp;nbsp;De officia doclo rum Euan^cl^.

I h De vita Chrißtana.

Primus.

Hiclocns.cùm fupra aliquoties à nobis ex* plicatus He,in prxfentia omitcetur.

Secundi/f Loef/z.

Quemadmodum très funt hominis vires prscipux, mens, voluntas amp;nbsp;cor: he tribus in rebus vita Chrilliana vetfatur.Prima eft agni-tio voluntatis diuin«,amp;intelligentia(piritu-alis. Altera eft curfus bonorum operum. Tertiaeft tolerantia in afftidionibus. Earum,ft placet,return , quanta quxquevaleat,quantum que iuftalitvnaquxque.videamus.

Principio fans conftat, neceftariam efte ag-nitionem Dei amp;nbsp;voluntatis diuinx. Ideoe-nim conditi(umus,amp; (anguine Filij Dei rc-dempti, vtauthorem noftrx naturx agnofca-mus, amp;nbsp;grata mente celebremus hanc tantam bonitatem,qu0d Deus nos recipit propter Fi-lium,nec vllam prxrogatiuam admittit extra hancnormam,quam tradiditin voceEuan-gdij. Qiiamobrem nulla nos (atietas capiat dodrinxcœleftis , (èdquoaffluentiùsvndi. que earn haurimus,eó grauiùs ardeneiüfque utiamus.

Cùm autem regnum Dei non tantùm in (ermone, fed in veritate, id eft, in vera pietats

3/0 DOMINICA XXIir^

amp; difciplina confiftat,danda eft opera,vt pro-feCsionem Euangelij piis amp;nbsp;caftis moribus ornem’. Eftenim verifsima Nazianzepi vox: Qui bene docer,amp;turpiter viintivna manu æ-diftcat, amp;nbsp;altera deftruit.

Etquoniam Euangelij confeCsio eft con-iuncfta cum magna varietate periculorumamp; armnnarumgt;iuxtaillud :Omnes qui volenc pièviuereinChrifto, perfecutionem patien-tur .• haud fcio an vlla virtus poft inuocagt; tionem magis necclTaria fithominiChriftia-no.qiiam tolerantia. Itaqueprxparemusnos, ad futura cercami na,amp; à Deo precemur.vt Spi ritu(pontaneo,ideft,fpontèobtcmperantcin affliétionibus nos confirmer, Amen.

DOMINICA XXIIIL

POST TRINITATIS.

Epiftola Galat. $.

T^j'^'i^rf-f : Spiritu ambulate, ^ concu^i-•^ /cent tam carnis non /gt;er^ctetfs, Nam caro concupt/cit aduerfus J/irttum , f^irttitf au-tem aduerßa carnem. Hac autem inter/e mutuo aduerfintur, vt non quacunque vo~ lucrttis, eademfaciatis. ,^are/t^gt;trttu du-ctmini, non e/lü fub lege. Porro mantfißi funt opera carnis, quafunt hac, adultenum, /corta/to,immunelteia, la/ctniajttnttlacbro-rttnt

POST TRINITATIS. $71 rnm cuhtti, w»^cium,inimtciii^Jti,itff3». lattones^ tr^, cof/certitttofjes,/e^^Ufo»es,Je-^£,i»itidiit, Cttdet, ehrtetates , come/ptto-ftes ,dr hiißmilia,de^uthf/ffgt;r/tJic« vohts, c^itemadtnodut» ó'pr^dtxt ,eiuod ^ui ta/t/t a^Hitt,regnt Deih^redes »overunt. Cuntra, Jrulittsßtrittti efi charity, honttM ßdes^ mar/ßtetudo, tem^erantia. ’^duer^^ ha-tußnodi »o» ed lex. ^^i ■vero faxt Chrißi, carnet» cructßxernut cum aßehiibtu (^ con-cup/ßenttd.

LOCI TRES.

Î. De diffenßone at^ue difiordia carnis dr Spiritus.

• 11. nbsp;nbsp;nbsp;De abroiatiane Leou.

• III. nbsp;nbsp;nbsp;Refutatto Auttnomorum.

Prim^/dLoci^f-

■ Vhx funt in natura àtri-!rô.^^At, vt delphini Si muren« , cygni amp;nbsp;a-quil«,equi amp;camcli: fèd nullama-ioreftquàm fpîritus amp;carnis, qu« bellum aazropiovinter fegerunt, Efteuimcaro Ùta^Îo.omnium virium inhomine,vt mentis caligodcDeo, auerfio voluntatis ab illofum-moamp; maximo bono , contumacia cordis. Hxc 0.70.^10. aducrß fronte répugnât Spiritui lanjäo, de modbus ab codem cxcitatig:ièdgra

37Ï DOMINICA XXIIII.

tiainrenatis,5cdonum pergratiam, vtPauli verbis vtar, carnem frangit amp;nbsp;comminuit» ferocitatemque eins ira reprimit , vt facile Spiritui fanéto viâoriam tradat.Hocadiuto-relotcphrepugnauitillccebrisdominx,lona-thasreprefsitnammassemulationis.Denique pits, qui norût cxercitiafidei amp;inuocationis, nonoblcuracU a'tt^M7rvi^iJ.ci7ciJ.a.'^Ja,,

Secundi Locuf.

Cùniomnis lex obligef veladobedientia, vel ad pcenam j dcxtrè intelligendafunt hxc dida,quçaffirmant,renatos non elfe Cub lege. Etlî igitur Candi à legis maledißione liberati funcxonftattamen çtcrna,polîtümq; legeert, vtcreatura conditori obtemperet. Nequaqua enim libertasChriftianatransformandaertin barbaricam amp;Cyclopicam licennam omniü fcelerum, led obedientia inchoandam efle, amp;nbsp;liane placere Deo (ciamus propter Mediaoo-rem,etfi adhuc imperfedaeft in hac vita, amp;nbsp;muleis (brdibuscontaminata.

T'eyfmsloeuf.

Supra aliquotics refiitaui amentiam An-tinomorum, qui Comniant.fidei nihil nocere lapCus voluntarios ; led hoe facile confutare poilu mus tertimonio Pauli ad Galat. 5:Mani-fertafuntoperacamisi adultcriumjlcortatio* idolatria. Oehisprxdico vobis,quód,qui ta-

POST TRINITATIS. S7J lia agunt,regnum Dei non pofsidebunt Web autem vocat manifefta operxquia de eis con-fcientiafacientis certó iudicare poteftcxlege Dei,amp; feit Deo difplicerc malt m propofitum.

Tinü EpißaUrum à feßo Trinitatü vfque ui Chrißt aduentum incarne,

AnnoChrißt ij47.dietS Nouembrü,

Era.$4.

Jlïo»tes mouebuntur, (^ coUes coiremijcent: mijèricoreifa auter» mea »on recede/ à /e, neefœdM pact/ mea mouebi/ur, did/ mi. Jèra/or /uia Dominai,

Eü.^^.

Hocfadi/i meum cum eis, ßgt;iri/ns meM qui Hi in/e,(^ 'verba mea quapoji/i in ore /uo, non receden/ ab ore fern inis/ui in a-/ernum,

SOLI DEO GLORIA.

Deus mijèrea/ur nojiri, amp;nbsp;benedicat nobie.

NEOSTADII IN PALATINATV,

Tjpü C^y^aflhiüi Har^fJch.

Anno

quot; M. D. LX X Fl 111.'