Dit boek hoort bij de Collectie Van Buchell

Huybert van Buchell (1513-1599)

Meer informatie over de collectie is beschikbaar op:

http://repertorium.librarv.uu.nl/node/2732

Wegens onderzoek aan deze collectie is bij deze boeken ook de volledige buitenkant gescand. De hierna volgende scans zijn in volgorde waarop ze getoond worden:

• • nbsp;nbsp;nbsp;de rug van het boek

• • nbsp;nbsp;nbsp;de kopsnede

• • nbsp;nbsp;nbsp;de frontsnede

• • nbsp;nbsp;nbsp;de staartsnede

• • nbsp;nbsp;nbsp;het achterplat

This book is part of the Van Buchell Collection

Huybert van Buchell (1513-1599)

More information on this collection is available at: http://repertorium.librarv.uu.nl/node/2732

Due to research concerning this collection the outside of these books has been scanned in full. The following scans are, in order of appearance:

• • nbsp;nbsp;nbsp;the spine

• • nbsp;nbsp;nbsp;the head edge

• • nbsp;nbsp;nbsp;the fore edge

• • nbsp;nbsp;nbsp;the bottom edge

• • nbsp;nbsp;nbsp;the back board

E oct.

Î7î

U.B.U.

^^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^'*tgt;«n» ^^c/cb

Qiixftio,

VTRVM CORPVS

lESV CHRISTI OBIICIATVR

ACTIONIBVS ILLIS EXTERNIS COENAE

Dominica?, in proprio fuofubiedo, materia fine Tubflantia abfolutè, amp;nbsp;per fefe in ipfa Chri-ßi perfona confiderata : Anveroin

Sacramento fi^no vel

Symbolo.

ÏRACTATA A JOHANNE MATTHAEO

Schmdlchaldenfi, uerbi DEI miniüroingrutidm ernnium, qui in hic controuerpn Sdcru* mentArid ueritAtem quarunb

3. Efdrx 3.

SVPER OMNIA VINCIT VERITA$.

HEYDELBERGAE, Excudebat Michael Schirat.'

M, D. LXYI,

5-

Audor pio ejnefî^

doqj Ledori S.

MVItifuntediti libelii de controuerlia Sa-cramcntaria,(aceör,lc(linlt;]uibus ferènihil audias,. nifi maledióla amp;nbsp;calumnias, præcipucapud ülos, qm Papiftico more nieras damnationcs amp;dira Anathemata crêpant amp;nbsp;fulminant. Totam de Ceena doniini controuerliam in hoe bteui libello ità traclaui,v tfufSccrct vnusad aUcquen-darn in liaccauffaveritatenijAliosminimèreijcie, fed tarnen quillbctfuum à Deodocendi amp;nbsp;dicendihabet donuin, quod incommunem fidcliumvlumconferre debet.Niilliscuatciis, nullis exclamationibus,autaliis ampbfcationunifgurisRhc thotum more lum vfus :fed potius caulfam methodicè tradia, ni, ac vetitatem confirmaui argumeutis,a défini tione generali Sacramentorü,àverbisChrilli,amp;afimplici intelleCtu vcr-borum fumptis : amp;nbsp;ex vno fonte (ciimconcrariorum lit cadem difciplina ) veritatem confirmaui, amp;nbsp;mcndacifirefutaui, idqj fine vllavlliushominis Içhone. N-nni hunchnem folumcum liæcfcribetemmihiptoponebam,vtprofligacomendacio,vc-litas tandem locum habetet,amp; EcclcfiaChtifti pace iam diu optatafrueretur,Nificnim veritas primatum habebit, nulls pax etit fperanda. Quod reflat, hoc vnum à te, optime le-dor, peto ; vt in hoc negotio Cœnæ Dominics, veritasver« bi Dei, nonaueforitas humanatcvincat:auc nc veritas propter audorcm prolcratium. Sc ( vt dici-tut) capite ccnlumà tc vilipendatur vd coutemnatut. Bene vale.

A jj Scmel

Emel atqj iterum pr^ce-? pit er commcndiuit nobii Cbri ÜM Dominui noUcr mMiucA» tionem fui corporis ßue ccirnis fate, O’ hibitionem fui fungui^ ms,id^fmdiuerßs terrurU lo« ■cis, femel in Cxperntium, 4t$ denuo in Hieruftlem, cum uis delicet pridiè fuie pißionis cœ»'

Mm fudm, lt;iutim nb ipfo Domino, Dominiedm wedmus, ms flitueret ; ut in ed mdnduedremus fuum corpus, Oquot; biberemus fiitguinem fuum, o“ hoefdceremus in mortis[ult;e commemots rdtionem. Sermonem quem Chrisius de efu ey potu edmis fu£ dtqi funguinis, in Cdperndum hdbuit, diligenter Eudngelilid iohdnnes conferipßt, capitefexto Eudngelic£fu£hi^ori£:o‘ qu£ d Domino in Ulo fermone docetur munduedtio, cd fme di=, Jfututione O’ controuerßd db omnibus EcdeßdUicis dodoris bus ffiritudliter inteüigitur :lfiritudlis O' mternd uocdtur,o' omninè neceffdrid dicitur dd lt;eterndm uitdm bedtitudinemqi confequenddm, Canum uero dommiedm, cum omnibus cir-cumduntijs diligenter defcribunt Eudngelislæ, Mdttheus, Mdreus, Lucds O' Apodolus Pdulus. ïbi præcipit nobis Doa minus noder, utpdné corpus fuum frdngumus, didribudmus, O'per pdrtes mdnducemus : ßmiliter, ut uinum fdnguinc fuum ex edhee dd bibendum didribudmus omnibus : o' uult, ut hoe fdcidmus in commemordtionem mortis fult;e,ßcut uerbdhuius mditutionis tdldntur.

ne hdc munduedtione corporis Christi ( qua fit in Cœ»

y.

ttü Dominicd, amp;nbsp;^Ute Mitutd eB, ut celeerinta am ditnun* ciemuimortemDomini)di/putdtioer controuerfidcR inter doélos in toto totim orbit ChriRidnifmo. AppeUdtur ctidm d Doiloribui multis nominibut: didtur emm ßcramentdUtyfib^ üdntidlii, ordUs,redliSy c^fcntidUs, fuperndturdUs, infenfibi» lis, zx nefdo quid dmplius.

Quiduerodeutrdclimdnduedtioneßgt;iritudli fdlicet cr fderdmentdU fentiendumjit, GT Chriüidno credendum, breui^ ter in hoe trdHdtu, ex verbis domini demondrabo : er diedm primo loco deIjgt;iritudlimdnducdtione, qu£lit ftde communis ter,tdmmpr£dicdtione lc.udngelij,qudmin ddminiRrdtione SderdmentorurntpoRedde corpordU ßue fderdmentali,qu£ ore corporeo eS“ db omnibus promifcuè, z;- propriè fit in Coc* nd Domini,

DE SPIRITVALI MAN- .

DVeATIONE.

1. PRIMO.Spirit udlem cdmis Chriüi mdnduedtionem G'fdnguinisipfiusbibitionem dequd docetur lohdnnis fexto, pmninó necefidridm e^e dd £terndm uitdm zr fdlutem confer quenddm, ex verbis Chriili cldrct. De ed enim fic loqmtur ipfe:Amendicouobismfimdniucdueritiscdrnem fili] homd nd er biberitd fidiiguinem etus, non hdbebitis uitdm inuobis. Qtü mdnduedtmedmearnem,er bibitmeum fdnguinemhds het uitdm £terndm, er ego refitfiitabo eum in nouifiimo die.

z. D E1N D E, quo dd hdne ffiiritudlem mditducdtio* né cdro er jdnguis non intcUiguntur depurtibiis perfion£ Chri üiiutpotedeeiuscdrneerfidnguinetdntum, fied totd perfiond

A iij ebri^

6.

Chriùi per cdmem amp;[änguinem tropicsßguijiciitur, dieoff omniaipßuic^e^AibeiKfidd, er merits. Quod enim Cbri» Uns antsa afßrmduit de carne ey fanguine [uo,hoc nunc de to» ta perlona fua afferit, dicens, ßcut mißt me uiuus Pater,ey ego uiuo propter Patrem, ey qui manducat me, ey ipße uiuit proa pter me. Et p4«tó ante imterpretatus eâ Chriüus tud£orum Kanna, ey de ßia perfona ey de fua carne, cum mquit : Ego fum panis uiuus qui de coelo deßcndi,ß quit manducauerit ex hoc p4/ie, uiuet in isternum, zy punis quern ego dabo, caro mea cB:, pro mundi uita. Et hoc loco diligenternotandu,chria Hum mentione pams, nihil hlcdicere de pane Coenee Domini« ca,[edfeipßinicoiißcr.recumKinna, qua: fui fuit figura. Sic igiturcoUigo, Obiediu ffirilualts manducatioms hoc eH,ipfunt cibum effe iotam perfonam Chrisli per fe conßderatdm, cunt omnibu s fuis efieélis, beneficijs ey meritis.

' ?. PoHca er hoc certum csi, er indubitatum, mandat care hoe loco pro credere à Chriilo accipi,dicit enim. Ego futa panis uit£, qui uenit ad me non efuriet, ey qui credit in me non ßtiet inatternum. Et polled. Amen, Amen dicouobis,qui credit un me habet uitam £teriiam. Ecce, quad manducationi carnis fu£ antea tribuit ChriHus, hoe nunc de fide affirmât. Eß igitur manducare idem quod credere. ObieHuni enim fidei (H lotus Christus cum omnibus fuis beneficijs ( ut paul6 fupra esi diHum ) quem nuüouelmorali uelceremoniaU opcre, fed tantum fide, per /firitum fandumincordibusnoslris aceenfa apprehendimusey nabis appUcamus, mediantezy exhibente ucrboeyfacrainentis. Perfidem enim Chrislo ita incorpora^ Mur, ut nos in ipfo mdsieamus amp;nbsp;ipfe in nabis,

A, Adirée

7-

4. Aih^eclmcMbtY rdtiona, f^uire fHei mdnduediio iiciitur /piritudUs.Vocdbuhi ß’iritudliter er /pintudUsidetcra tnincinter deßniuntipfummodummdnductindiiCrnon obie^ dim, hoc eil, cibum qui debet mdnducdri.tid Ijgt;iritudlis mdn^ duedtionii obiedumpue cibtu non tdntum edßgt;tritus Chridh dut tdntum remißio pecedtorum ( ut quiddm hdc nodrd lt;etdtc fcriptis euulgdnt ) fed al totd Chridiperfond, corpore,dnimd er diuinitdteconddns, ut ficpè idmdidum. Voedtur quident ChrislMcibuiccelellis,fedideo,quid de calo uenit,erquo= nodo uenerit inde norunt Ortho^xi, Voedtur er cibud ffiria tudlis,fedideo quid Ifiritudli modo, hoc eil, ßdeerlfiYitu tndnduedtur. Chridum igitur JfiritudUter comedimut, id f^, fida er Ifiritud nosier pdrticipdt non tdntum de ffiritu chris m, fed etidm de ipfd edme er fdnguinc Chrilli, hoc eil, obies Humfideier /firLtMuoUri, non tdntum ell Chrilli /firitui, fed etidm fubildntid edmif erfanguinis Chrilli, dtq^ ddeo to= tm Chnllus Geus er homo, und cum omnibus fuis beneßeii^ er mentis, ïnhunemodum er Lutherus, pue memoruc, de /firitudlimdniucdtionefcripfu, Spiritudliter, mquit, mdnd?^= edreerbibere, non ell id mdnduedre erbibere, quod ff iridié ell, er ffiritudlem effentid hdbet, fed idea quod de /firitu ellgt; er unit de debet d nobis /firitudli modo pdrticipdri. Obieüum non ell femper/firitudlc, fedufus debet effeff iritudUs. Spiri-tudlcigiturnihilaliudell, quamquodper/firitum er fident in nabis er d nobis dgitur, fine obicdum cired quod dclio uer= fdtur fit ffiritudle dut corpordle, fdlicet in ufu er non in fub^ lelloffiritusell. UiCcille.'FdcilehincinteUigitur, Lutherum uoccin/firitudliter, comunxiffecum diHonibusmdnducdtioa

A iitj nis

nii^ bibitionii, non dUtemretuUlfe dd ebie^id, cired c^Uie déliones uerj'dntur, quid h£c non femper funt ßgt;iritu^. Ne$ fuit dlid fententid Pdtrum Cyrilli ZT HiUrij, qui docuerunt Chriüumhdbitdre'mnabis, o‘unirinabis, nontdutum jjii^ ritudliter, id esl fpintu fuo ?y chdritdte, uerwn etidm ndtu» rdli pdrticipAtione per edmem uelficundum edrnem m nabis effe,itd ut nas ex hdc communione hdbedmus uitdm £terndm, esr refurrediané nodrorum corpomm. Et quad hlt;ec ßt mens cyfentcntidPdtrum,ncmpendturdlem, dcquddicunt, para ticipdtionemnonoreßedßde fieri, tribus ßequentibus conddt rdtionibus. Primd, quid qudmuis tdlem unionem nodri cum Cbrido fieri diednt in ipfo ufu Coenie,tdmen expoßtionem ßu£ fententùe er confirmitionem, mdmfedè furnunt ex uerbis Chridi, ïohdn. 6. Chridum uero eo loei de mdnduedtione fi= dei locutum eße,itd db omnibus ed dcceptum, ut confirmdtio^ neopusnonhdbedt.'Deinde, quidnotumed omnibus medioa enter tdntum in pdtribus uerfdtis, quad /fintudlem mdndus edtionemfidei, femper eoniungdnt cum fdcrdmentdli,procuU dubionondlidrdtione,qudm quod optime nouerunt, fderd^ tnentdlem corporis Chridi mdnducdtionem foldm fine /firi* tudli pdrum, dut nihil dd fdlutem conferre: z:r quod Sderdmen tdlis iUd ey externd,figndculü ed internlt;e er ßiiritudHs mdn» ducdtionis,qui£dmbteAboinnipioer‘ fideU fimul fiunt. Po* dremo, quid Pdtres docent effedum ndturdlis pdrticipdtio^ nis eße uitdm lt;eterndm,uiuificdtionem er refuredionem na* drorum corporum.Quis dutem creddt Pdtres tam rudes fuif* fc,utoperiextenu), mdnduedtioni fdlicet ordU er ceremo* nidli dcceptumferrent, id quad folummodo fidei debetur ?

$.Prlt;e»

• s, nbsp;nbsp;nbsp;PY£teredob[erudndum ^uibuime^ji ÇhrisiM^tert ft£Uit£ ciblés, jiiiciexhibedtur.M.edidfuntucrbum er ßcrält;* mentil.Qiÿatiefcurujiigiturer ubicun(^- Eudngelium annutut cidtKr, Chnilui uiuifictiscibuiommbui credentibut ad ater* namfalutemcxhibeiurer ojftrtur. Amdunt dernde faerda tnentd,Bdptifmuinimirum, qui eü certißimd promißionunt 'S.udngelicdrumobßgndtio,er Ccend Domini, mortis Chrisli memoriale. Per h£c media Spiritus fandus uulteßi effieax, fidem accendere m animis illorum,qui medijs islis utuntur, er uult tales aduitam leternam regenerdre,Sicnelt;^ uerbum prall diedtum wane eü, neq^ Sderamenta funt uacua, fed quod pros mittunt, credenitbus exhibent, modo adfit per Dei gratia ß=i des, qua exhibitaßc dona appréhendât er ßbi applicet.

• 6, nbsp;nbsp;nbsp;poßremo, quamuis Ifiritualis,er interna ßdei mana ducatio er bibitio carnis er fanguinis Chrißi, nuÜo modo À Domini Cana excludi debedt,ß modo digne er iudé ea uti uoa lumui, tarnen fciendumed, ipfam non ejfe propriam Cants Dominica, Et hoc ita eße ßrmißimis demonSirationibud cot^ ßrmabo.

Prima eß, Quianon tantum in hac Domini Coena, fed etiamcommuniter inBaptifmo, er ubicunqs Puangelium de Chrißopradicatur, Chridicaroer fanguis fide fßirituahtcr manducaturerbd^itur. Ergo cum /ßiritualis fidei manduca^ tio communisßt tam pradicationi er Baptifmo quarn Cana Dominica, propria huic uni erfolieffenon poted. Secundo» Quidffiritualisfidei manducationon in Coena indpit, out perada Cana ceßdt,ßcut facramentalis illa,fed potins adfer= tur ad Cattam, er fonper minet cum fide, ere feit creßente

A * fUc

TO

{[k non cc^it^ nip eceinte fide. Ergo ntignum ^fcrlnitn cH, ficrdmentaUs eyfjiirituaUs mdniucdtionis, ZT h£c nec^udc^ud câCœnætdntum. Terttd,Qtudmunducdtiocorfgt;oris Chria iïi,qu£fit inCiend,eiiceremonilt;io‘d(iio extemd, i« cera turn iviem d Chnslo mftitutd. Videi nero mdnduedtio tdlii ce^ remonid ZX externd diHo non eSl.'Ergo no eêl pro(gt;rid Clt;xn£, Qndrtd, Quidohiedum fiue cibut I}gt;iritudlis mdnduedtio^: nis ehtotuiChri^dicum omnibus fuis beneficijsey mentis, fed in Cand tdntum corpus Chrißi pdrs feUicet perfon£ cibus eß ( teßdute etidm ipfo tuthero ) er fdnguis Christi potus eß ficut putei ex fimphei inteUedu uerborum corporis er fdn^-gui lis. Mdgnum igitur e^ difcrimen inter hds dudS mundued* tiones, er munduedtio ßdei non poteâ eße proprid Ccen£,

li£ füllt rdtiones quæ firmißimi dcmonslrdnt,ßiritud.* lemmditducationcmnoneßc propridm C(xn£. Tixißimo du^ tem plures dlids rdtiones poße ddduci in hdiic fententidm. Ego hds tdntum in medium propofuit, non ed mente utßiritudient munduedtionem d Coend Domhied excluderem, uel ut phd* mticosdicerem er Sch'xermeros,cui ßiritUdlem nunducd^ h jitem docent er urgent, ex qud fold omnis nokrd ftlus pen« iet,fedutoÜenderein, dequd munducdtione cum iRis ft di,, miedndum, qui ex mdtiducdtione SderdmentdU er B^èntidli utidm edndemq^ fdciunt,cr docent idem eß;, corp;« ebrißi m t-ßentid er in Sderdmento comederc, quafi eßentid aUcuius rei er fderdmeotum eiufdem rei, ftfimpliciterunumeridem. Video enim niß mdnifeße ex ipfis uerbis,erex totd edußd Ca tt£ huius demondlretur,mdnducdtione corporis Christi Sderd^ mcutdkm er Eßentidlem non eße undm eandem^, conuentio^ nein

IT.

pirtes^ierifiojJ'edönec'hicmuniafdurnbit.Et hucufc^idcfpiritHiilicdrtiisG' ftnguinisChriAi cibo erpotu. DE SACRAMENTAL! MANDVCA-

TIONE ET POTV, CORPORIS

amp; fanguinis Chrifti.

i. Primo. Tota dàio Coen£i ChriHo inüitutd cSl in commemordtionem mortis fuit, peut uerbd insiitutionis tertdn tur. Et meo^uidem iudieio non mepte dfjerünr, Cœndm hdne fuceeßijje in locum efos dgm pdphdlis, qui à Deo per Moifem inüitutui fuit, ut quotdumsßdtuto tempore er ritn d luddii ndnduedretur, in commemordtionem trdnftus Domini, qui trdnfeendit domos fliorum ifrdelin P-gypto d/ferfds dreunt fores fdnguine dgni mdddti, cum percuteret primogenitd A ea gyptiorum tdm inter homines qud inter iumentd. Hdm Agm iUc Pigurd erdt lefu ChriRi,ueri dgni DeiJoUentis fuo fdnguia nein mdddtionefuieffufo, pecedtd mundi. Prgotuero dgna prdfenteamp;ftgurd impletdfigurd ueritdti cefit,id efheerento nid hlt;ec Mofdied und eum lege totd dbrogdtd eß, Porro,dgnM immdculdtm,utdelicet, Dominus noßer lefus Chrißus,no tun» turn figuré hdne impleuit morte er pdßione fud, fed infuper tu ueUet mdddrimiori er refurgereceremonid dlidm er quident publicd p.cclefi£ fua in fine ufq^ ferudndd in^ituit, nempe Cx-ndm ülddfedominicdmuoedtdiinhuncfiné erufum,utetidin populus Pioui Teflumeti hdberet memoridle redemptionisfute, qtum uerus iUe dgnus ei dequipuit fanguinisfui effufione, quo fideles perfidem d/ferft, d peecdto, morte er lt;etemd datmu^ donc liberdti er ferudtifundVnde Dominus ipfe dixüt Hoc fdette in mei eoinmemordtionem- Et Apoßo^ ßnüttsrin»

ÎÎ. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;*

^uit, ^uotielcum^i mdniucdbùis pdnem hune (^aUcem Uhe^ tis, mortemdominidnnunciiibitii, doneeueniet. Et tantum de pnecipuafine huius ftcrofM⣠Came, pdued ddijciam de abufu priccipuo.

Multis etiam ijseptißbi m Chri^idnd reUgione optî» tnè uidentur ejfe inilituti,etidmnum ddharet Pdpiüicd GT Ido» loldtricd opinio operis operdti, (puod cum uerbis, turn ui* td tesiantur. Verbis : quid dpertè dicunt, niß feirent fe inde dl* fequt GT reportdre remißionem peccdtorum,quod nequdqudm ad hdnemenfdm decedere ueüent. Vitd : quid nunqudm ues rdm panitentidm dgunt, fed impanitentes in pecedtis pers feuerdnt: interim dd minus qudter in dnno communicantes hdc Ifc G^ fiducid, ut quod in praterito dnni quddrdnte pec= catum eß,idperdcceptionemordlemfublldnti£ corporis ey^ fanguinis Christ dboledtur GX remittdtur. Polled de noua peecareincipiunt, er rurfum more fuum communicandi re^ ( petunt.Tdlcs frudusfert opinio operis operati, ße ex cere^ monidGr'opereexterno(dlioquinmbonumGr utilem finem inllituto)ldolum facit, d quo remißionem peccatorum homio^ nes fferare ey credere perditè audait. Uie abufus acriter cr fepè taxandus ell. Pacit etiam hæc operis operdti opi= mo,quodnemo fcrèad Dommi Canam dccedat, mhunefi^ nem, ut cum Pcclefdmemoriam mortis CHRIST! cele^, hrctihocenim fieri poffe arbitrantur etiam in omnibus com^ multibus conuiuqs, fedpotiusdccedunt, ut fiant purticipes ef= fentidlis corporis GT fanguinis Domini nollri iefu CbrijU Cre= diturenim tune bene nobtfcuma£lum,ß corpus ChriHHn ^f* fentta fua perffc^onfideraid ore mtrd nos corporeofumptum

pit UäC^i comuniedntes omneszy corde c^ ore dd hoe 'mhidnii utqMhbetinfudpdrticuUpMKtotumChrislum ore mtrd fe recipidt, pdrum mterim de memorid mortis domini etf ÿ'dtid» rum dilione foÜiciti. Nonenim grdtiæ ChriAod^ntur per=: add Cœnd pro morte er pdßione fud : fed tdntummodopro eo, quodipfoseßintidlifiio corpore er fdnguinecibduerit, po» tduerit,dtqi refeceritSic opus operdtum iibiq- proprium com^ modum qutcrit» Sed uide mihi peruerßßimum morem, pro fia ne dccipiturid, quod eß res ipfd.i^dm pdrticipdtio corpora er fduguinis Chridifdcrdmentdlis, ed ipßißimd Coend ßue cerea monidernonfinis. 'Ernisdutemipßused, memorid pdßionis er mortis, hoc ed,fdcrific'ij.Chridi Adh£c expublicd Ecclea ßie Chrißi ceremomd,fdddeß priudtd Ccend, quiemßruitur uni tantu, fed unde idud,niß ex impi'ßimd operis operdti opia nione ?Qult;edixi mdnifeßd funtddeout no poßintnegdri, er i nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tdmen pduci funt, qui libéré ißd rcprchendüt.Sufficidnt ißd de

uju er dbufu Coentedominiciedixijfe, pergdmus dd rcliqud.

i. SECVNDO, Cum manduedtio corporis Chrißi,qult;e fit in Ccend, udrid fortitdßt nomind,et dpudTheologosnego^ tium hoc de Coend, peculidres qudfddm pdrticulds er loquena di phrdfes hdbedt, oper£ protium erit, primo omniü iUds exa ponerc: er ßgnißedtiones certds conllituere,ut uitentur oqui» uoedtiones ex quibus logomdchio folent oriri,

i. Manducdtio corporis Chrißi 'm Coend uoedtur pria mo ordlis,nempe propter 'mürumentum mdnducans, quid non fides fed os mdnduedt er bibit externe corpus erfdnguine Chri min Coend, hoc eH, ed, obieUd quo in Ccend Domini corpus er [unguis ebrim [unt, mxtd inilitutionem.

3. Deinde

I

14.'

».Dem^ewocrftwr A ^ufSUm fûperndturdlis ïnlèrt« ftbilis er IjuYitudUßimdy çr hoc propter inodum mMducatio:» nis, quem uolunt c^efupemdturdlem infenfibilem er /pirituda Hßimumylncpu) tdmenmdximèfdlluntur.Ndm modufiitMa duandi corpui Chriüi 'm CocM eH MturdUs, fenfibilis amp;nbsp;extemus, quidßmplex uerborum Ceente fenßm er deßnitio Slierdintnti miximè hoc requirent, quemudmodum poliert Utiuid^etur.

j. Porro reüdnt qu£ddm uocdbuld, qu£ipßtmobiea ttum minducdtioniSy üe^, cibum determinant er deßniunt, uteum mdnduedtiohteeuoedtur Sacrdmentalu er Symboli* cd. item, SubüdntidUi, EßentiaHs, KcdUs er corporalis. Qui entm docent, corpus CHRISTI m Coend, ßubüdna tidUter, eßentidUter, realiter er corporaliter manduedrihoe fentiunt, CorpusChriüi per feßinßad persona absolute concgt; fiderdtum in propria fua fubüdntia, eßentid, mdterid,fuba ieHo, realiter (ut itadicam) er corporaUtater oralis man^ ducationis obiedum ßue cibum eße. E contra nero, qui dos ceant corpus CHRISTO« Ccena facramentahter erßym^ bolicèmdnducari, hoc uolunt, corpus Chriüi m Sacramento, fymbolo er ßgtto oralis manducationis obieHum ßue cibum eße, emonmpropria fuamateria per ßeßeer absolute con» fiderata. Et hie meo quidemiudicio cardo totius dijßutatio» ms Sacramentarue uerfatur.

4. Ad h^c diligenter obferuentur rationes ob quit pd» nisCoenæ Oominiclt;e a Patribus ßgnum,ßacramentum,Cym» bolum, fßeciei er figura fit appeUattis. Primde^,ut o^tm» dereni

ierentcarpui Chri^i ie pMc præiiedn fdcrdmtntdïlterßif gnoKiwicr fymbolicè.Cunt enimres Grueritdi ßue figiid* turnde fuo ßgno,fdcrdmentozy'ßymbolopriedicdtur,pr£di* cdtio tiilit dicitur fderdmentdUi. Alterd efb, ut erroribus obuidrent, ne fcilicct dUejuis opmetur, ucl ipfum pdnem per fe ZT fintpUciter corpiu CHRISTI eße, uel in corput ChriRi conuerti. Üdmipfd fubieild ßue mdteridmpdniscj“ Mni,ßgnd,fymbold,Sdcrdmentd,lj!ecies ZT figuras uoednt, zr non dccidentid ext^rnd, ficut Pdpdtui fomniamt, zy trdnßubüdntidtionem mentitus esl. Tertid rdtio esi, utdo» cerent ZT tefiificarentur corpus Christ non M proprio fino fubieilo,mdterid ZJ“ eßentidperfeß er dbfolutèconfidcratd, externis ailionügt;us Coeiw obijd, fed potim m Sderdmento figno uel fymbolo.

ïi£citdeßeiPdfehdßus, Theophyldilus G'dlijfunt mihi telles, qui omnino répudiant h£cuocdbuld,quibusprioa ros patres m expofitione Coenlt;e lyominicæ funt uß, zy loco ßgni er Teigurte pofuerunt ZT Mellexerunt ipfam effentiata corporis CHRISTI per fcje confideratam, z^ mduxe=gt; runt in Eccleßam Cbrilli fententiam de Coena talem qute fuit antiquioribus incognita, z^ patefecerunt fcneUram ad traßiibHantiationis errorem. Sed ego malo uti expofitione antiquorum zr faniorum patrum, quam cum Tbcophila-Ho, Papatu zy alijs, corpus CHRISTI in propria fui tnatana perfefe confiderata externis aHionibus Ca:n£ fub* ijceret contra uerba ZT mentem inilitutoris ChriHi, z^ con» tra fententiam dtnùqM^imorum Pdlrtm.

3. PoHrem»

f. Poüremo,dnti^uitlt;isufi eSl priepoßtiombuf m, zi* fuh, non ut duo fubieUd, dut duns eßintids per fc[e conßde=t rdtds.corpm fcUicet ChrisUcrpdnem redUter conglutindrett cr ex duobus unum quiddum fdceret fynecdochicè, fed utßgni fiedret, corpus ebrim in Ceend mdnduedri non in proprio fubiedoey mdterid,fedin dUo dUunde dccerßto.Qudrein,amp; fub, nonßgnißednt m bde edußk locum dut continens, dut idle quippid,cui dliquid dliud qudlecunt^ modo ßue mirdculoßo,ßue non mirdculoßo ddhæret, uel ine^: fed fubieiium ßue obiedum fine mdterid ipfdm denotdnt,in qud délionesCcen£ pßeiuntur. Hue pertinetillud AuguUmhubi inquit. Turn duté corpus Chri Hi, unicuiq; erit uitd, ß quod in fdcrdmento uißbiliter fumitur, in ipfd ueritdte IßiritUdluer mduducetur, ßgt;iritudlUer bibdtur. In hoc dido AuguH.m ueritdte,ßgnificdt mdterid orfubiedu, non locum dut continens dlterius rei ueritdti coniund^. Sic,in fdcrdmento,etidm mdterid uel obiedum ßgnißcdt,zr noncon tinens dlterius rei fdcrdmento unitte. videdmus etidm reuocd^t tionem'Berengdrij,inqud cuidentißimecemere licet, quis ßt uerus ufus horu uocdbulorum. Reuoedtio hdbet, Berengdrium dßeruijfe, corpus Chridiin foloSdcrdmentofenfudliter d Sd« cerdote frdngi, ey dentihus d fumentibus dtteri. At Pdpißte, trdnßubÜMtidtoreSyhuic quodBerengdrius dixit, in folo ft* erdmento, opponunt,in ueritdte, zj“ non(olum in fdcrdmento corpus Chridi fenfudliter frdngi d fdcerdote,zrßdclium dena tibus dtteri. Hje perßicue uidere licet ufum uocis, in, nempe uocem hdnenequdqudm fynecdochice decipi, fed mdteridm ßa ucfitbieéiumpcrilldmfgnificdri,inquodéiiones Clt;xnlt;ie per^ ßiiuntur : opponuntur enim inter feSderdmentum Gf' méritas, corpui

»7-

corpuf Christ i« Sderdmento, er Ué corpus 'm twitdte. Cor» piKChri^ mumtdteeflipfi e^entid er fubfiitens mdterid corporis Chrihi, Corpus uero CbriHi in Sderdmento, cil ps-nis Üle Clt;xnlt;e Dominiere. Hcc omnid quie ddduxi, td cUrd funi Crextricdtd,utnemiiiinon,nifipr£frd(ioer ucritdti teme» rariè contrddicaiti, Idtisfdccre poßint.

3. T B R T l Oiî^unc tiidin dd ciu£ilioncmforindr!ddin fiernere 'mcipidm,cltid ftrdtd ipftm quesiionem traitundain aggredidr. CtxndHomitùChriüie^tdnqudin hoffaïc, d quo etidm Dominicd uoedtur. HimUri uero 3cclcfidru,huius Cœ» nlt;e jlruüores junt, qui dbum frdnguiit cr diRribuunt per pdr» teitßmilirdtioneerpotum 'mterconuiuds diuidunt. Comiua funttotus cactus uifibilii Ecclejj£ ChriAi, hicibunidcpotutn mdnibus dccipiunt,ore comedunt er bibunt,Cibus dutem huius Caen£ eA corpus ChriAi pro nabis trdditum, potus eA Iditguis ChriAi m remißionem peccdtoruin noArorum ejfufus,

QVAESTIO.

De cibo ergo er potu quwitur. Vtru corpus te/u Chri» Ai obijcidtur dAionibus iliis externis Cocn£Dominic£,in pro* pria fuo jubicAo, mdterid ßue fubAdntid, abfolutè er perß:ße in ipfd ChriAi perfondconßderdtum: An uero in Sdcrdineud) toßßgnoer fyinbolo.

RESPONSIO.

Reßgt;ondet diuus AuguAinus de uerbis ApoAoU, ferm. a. ubi ßc mquit. Tunc dutem corpus ChriAi unicuiq- erit uitd, ßquod inSdcrdmentouißbilitcrfumitur,in ipfd ueritdte Ißiri tUdUter mAnducetur,/ßirituAlitcr bibdtur.Afßrmdt AuguAi» nm

18.

ttitfper/^iaiè,corpui Chrilli mdnduedn, o- mfderdmenta hoe eü jigno,cr bi Heritdte,id td, fperfofe z^ abfolutè. Corpui itdq^ Chriili 'mueritdte fpiritudUter mdmiuedtur, üc^i, fide, Crßcddtuitdm-.lnfdcrdmentodutcmßue ßgnomAnduedtur uißbiliter. Hoc e^i, uißbUis zx ordlii mdnduedtionis obiedum quidem eflcorptis Cbrijli, fed m ßgno, non 'm prof^rio fubitéio ßue mdterid, ßue fubßdntid per jefe conßderdtd. Et hdne ßn* tentidm eße immotdmueritdtem confirmabo folidii drgumens tU,quieomnidfurndniidutexipfd 'mflitutione, dut ex definia tione SdcrdmenthdutexßmpUci inteUediu nerborum coen£ Dominicce. V.rrorem nero ißorum, i^ui abfolutdm corporis zx finguinisChrißießentidm externis ceeme Dominiclt;e dHionU biu obijdunt, Dei grdtid 'm lucem trdhdm, cr denuddtumßr-mißimif^i demonsirdliombus reputdtum, ex Zedeßd Chrisii eld PäpAtum mittdm omnium errorum fentindm.

Te igitur iefu Chriße, pro nobis crudfixe O' refufdtd* te^fummopedorepnecor, ßquidemuidesEccleßdmtUd, qu£ undm fidem conßtetur,te hdbet unu Dominum-,ey unum tuum Hdptijmd, miferis modisdeuere uerborum tuorum fententid, quibusfdcrofdnddtudcœnd eß inflitutd,inter ßß pugndre, Zdr 'muicern feß conuitijs ß minime dignis proßindere, unde Pdpifl£ hoßes Eccleߣ tua tuiq; Antichrißi dufarn edpiunt cdlumnidndi uerbuin EudngeUumq^ tuum, z^ mterfidendi 'ma tweentes, Zy 'mßnmsinßde, multiplex O' dtrox ddtur ßdna ddlum. Hac omnid cum cordm uideds, leßt Chride, Mtßrere qitaß, mißrrim£,dfflid£ ZJquot; perturbdta tua Eccleßa, zy uerUdtifuccurre, reduc err dûtes 'm uidm, ßiritu lenitdtis zx tjtdnßetudmis rege pedord dißidetiimm’ Hßc ut fdeids, pro» pier

19 •

pfer Komiiiw tui honorem er gloridm propter ueriMem e^ ^cclefi£ tua trAnquiUitiXtem e:^ pucem, ardentißimis uotis ey toto pedore À te pr£cory omnium mitißime o' clementißime îefu Chride, Amen.

CONFIRMATIO PARTIS AFFIR, MATAE CVM CONFVTATIONE obiedorum.

Titntwm du£ ßunt fententie de ordli corporis amp;nbsp;pinguid BW Chrißimemducatione z^bibitionein ccend, qudm Chrißui infuimemoridm'mftituit.'VnAfententilt;i eß iüorum, qui cor=. pus Cbrisli,imó qui totum Chrijlum per feße in proprio fuo eßt fe conßderuturn mdionibuscceme obijdiint, idq; contru depuis tionon Sucrumentorum, contra, uerbu mßitutionis e:^ eorum fimplicemmteUedum, O'contra expofitionem Mtiquißimo^ rum Sutrum, dißintiant tarnen paululum interß,cum quidam eorumpnganttranßubßantiationem,quidamuerocon[ubßans tiationem, quo in cxna hoc habeant ipfum Chrißi corpus in propriafuaeßentiaperfeßcoiißderata, conueniunt autemin co, quodunanimitercorpus Chrißiperfefe confidcratu adios nibusexternisinexna Domini obijeiunt. Ethatceßunaßiu^ tentia. Alteraßententiaeßillorum, qui corpus o fanguinem Doming externisquidé cxna Dominicæ adionibus obijeiunt^ fed in ßgno, facramento uel fymbolo, hoc eß, in pane or umo, idq^ iuxta depnitionem SacramentaUs ceremonite, iuxta uerba inpitutioniso'corum fimpUcem intelledum, o iuxta expo=gt; fitionemantiquißimorum PatrunuHancpoßenorem fentens tiamdefendendam fumpfh

‘ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;B ij t. Primo

V

20.

1. Pffmo igitur loco fumdm drguntentd tx deßnitione gencrdU (derdmentomm m Noko tciidmento: er demon^rd^ bo,corpus Chriüiperfefeconßderdtum 'm proprio fuhiedot mdterid er fabüdntid, non poße obiedum effi extenurunt adionun in Ccend Domini. Dejinitio h^ec approbdtd cd ab emnibuf BudngeUcii. Sderdmentu in ^ouoteddmento (qudn~ do uox Sderdmenti ßgnißcdt ddum fdcrdmcntdlcm ) cd cca remonid hdbens ddioncs extemds er 'mcurrentes in oculosdn^ ditutd d Christo, ut effet dutßgiilum remißionis pecedtorum, aut commonefddio nodr^e redemptionis per mortem Chridi: Dt rede quidem dicitur, ßderdmentd hdbere ddiones extemdi Cruißbiles.yidmres uelddio'muißbilisnon poted dliud (fuod etidminuißbile ed, dut quod prlt;eterijt obßgndre. Per uißbilid enim cd quafunt ’muißbiUd obßgndntur, er in memoridm rc= uocdnlur. QUdrepropriumßderdmentorumed, utßnt ddio= nes extcmie er incurrentes 'm oculos.tgt;iuncßgt;ecicm decommo dabo dd genus. Cum Cand Dominißtßderdmenturn, in No«o 'Teßdmento d Chrido inditutum, ut corpus er ßdugumc ipßm didribuentes, mdnduedntes er bibcntes, mortem eins dnnuns cidremus donee uenerit, ßequitur, omnes ddiones Ccen^debes re externds efßc er uißbiles,er corpus Chridi m Cand exter» ne er uißbiliter debereßrditgidiuidiermdnduedn, item,ßdna guinem Chridi uißbiliter er externe debere didribui er bibi, 'm rei nobis inuißbilis, quondim tdmen dd£, memoridm,cor=gt; poris, uidelicet, Chridi, t^unc hue deeedite qui corpus Chrißi perßeße conßderdtum m proprid mdterid uel ßubjidntid obijeia tisexternis Coeiw idionibus : Reffondete, Rlunt conuenidt, (orpusChridusperßeßeconßderdtumexternum er uißbilent tibum

21.

tibum c^e, ^ i« proprio fito fubieélofrMgkper pirtet H^ria bui zx dontibui mdnducAriSed dicitis,htecfcntentiii non eH noa flr^Amo fic docemui : EffnüMm corporis ChriiH muißbilitcr amp;' fiipenidturdUtcr mdnditcari. Audio, fed dielte mihi, Eîldè tdlis mänduedtio ficrdmcntdUs, qua non uidetur, ey (lu£ non ejl ndturdUs, fed fuprd ndturdm noßrdm' Certe dufmodi mdn duedtio nequd^udm est fdcrdmentdlis, ndmciuæfmtproprid fdcrdmentdUs mdnditcdtionisidnidi{lumeR,uidclicet, qweej edebrdtio fderdmentomm debet hdbere ddiones extemds cr incurrentes m oculos, çy debet nobis fdeife Oquot; pofibiUs effe : er non fuprd uires noords, Iterum obijcitis : uerum e^, quod indnducdtio ejfentidlis corporis Chrijli non uidetur, fed turnen fitfmulcumpdne,qui uifibiliter frungitur z^ munduedtur,. Re/fondeo.lnhdc ueürdobiedionemulti funt cr non exigui errores, Chriflus non inllituit pdnis munduedtionem in coma memordtionem mortis fu£, fed mdnduedtionem corporis jui» C:^ bibitionem fdnguinis fui, Ergo corporis Chriftifrudio, dia dributio er manducutio debet eße externd er uiftbilis. Nf$ pdnis m Coend eß res dbfülutd,fed efi corpus Chrifi, neq^ hoc dbfolutè f^dfdcrdmentdliter. Pratered, qui dicit corpus Chria di cum pdne fmul munduedri, is mdnifeftè negdt, pdnein effe corpus Chridi, duo enimfubiedd dbfolutè conßderdtd commis git, pdne uidelicet, er corpus Chridi. i^um ß munduedtio pda nis eßuißbiUs er mdnduedtio corporis Chrijli ejlinuifbUis, certe pdnis er corpus Chridi funt diuerfd fubiedd, er res db= folut£,er mdnduedtio pdnis no ed mdnduedtio corporis Chris fli-.jedfuntdiuerfemdnducdtiones ßeut diuerfi cbieHd, und ndturdlis dlterdfuperndturdlis, Videtisnunc, qudm multi fint

B üj mora

22.

eyrores w ucjlrd ohteilione, led in hditc fententidm poßed plua rderrntdicendd. Gemonßrdtum igitur eji cuidentißme, ex ipfd deftmtione Sderdmenti, Cum non conuenidt corpori Chri» fii perfefèü' ablhlutè conßderdio, externe cx uißbiliter frana ^i, dtßrtbui er manduedri, quod ipfum etidm in proprid lud mdterid er eßentid per feße conßderdtd, non ßt obieiiunt exa temdrum dólionum in coend Domini.

^Secundo loco demonßrdbo ex ipfd inßitutione er ner* bis coente, corpus uideUcet Chrißierueißxi indccerßto fubica £lo,hüc eß,in ßgno,fdcrdmento erfymbolo fuo obieHu eße exa terndru in ceend Domini düionum. Chrißus depdne dixit, hoc eß corpus meum, er de uino in cdlice, hoc eßfdnguis meus. In iflis pradiedtionibustrid funt diligenter perpendendd. Vnu eß fubieitum, dlterum pradiedtum, tertium eß copuldfubieÜi dc prlt;edicdti, ßue modus er rdtio hdrum prlt;edicdtionum,

A s VB i E C TO ßedrgumentor. Tdntummodo pdnis er uinumquoddexterndmeerernonid in coend corpus er fdna guis Chrißi lunt, er dilionibus eaux obijeiuntur. Punis dutem eruinuin coend Domini non funt ipfe eßenti^.uelipfd mdterid corporis er fdnguinis Chrißigt;per fefe conßderdti, neq^ in ipfds effentids corporis er fdnguinis Chrißi trdnßubßdntidntur, fed funt er mdnent Sdcrdmentd,ßgnd er fymbold corporis er fun gumis Chrißi, Ergo,ipfe eßentia uel mdterid corporis er f ma guinis Chrißi per fefe conßderdti abfolute dilionibus externis coen£ Dominicte non obijeiuntur, fed pdnis et uinum, qult;e in hdc dHione corporis et fdnguinis Chrifli funt fterdmentd, ßa gnd et fymbold. lAdiorem probo, et in primis quad dixi. Tdna tummodo pdnis iCte.^dm demonßrAtMu,lioc,m uerbis Chrißi

»5«

nihil dliui äemonllrdt nift ^dricm ilium eante, et eß: ßubie^lum in ip[d propoßtione. Hoc eß corpm meum. Qi^dre reijeio ßen» tentidmitlorum,cpii in uoce (Hocy ßynecdocben ßngunt,et uerbd Chrißi dlitcr exponunt, etdicunt, hoc cpiod in pdne ex^ hibetur eß corpus Chrißi. NrfW iuxtd hdne ßententidm, non punis Ule, fed id quod in pdne eßet exhibetur eß corpus Chria ßi. ltd tälisfymcdoche, primo negdt pdnem ejfe corpus Chri^ fli, quiddemonßrdtiuum ( Hoc ) nonrefert dd pdnem, fed ad ipfum corpus CHRISTI m pdne contentum.Demde fola tut pr^diedtionis nexum, quid ex pr£dicdto dd hue unum fub^ iedum fdcit, quodpriori ßdicCt pdnid^lutindt,contrdnd?gt; turdm iUdrumpropoßtionum, 'm quibus pr£dicdtum docet quid fubiedum ßt, non quid fubiedo mßt. igitur tintummoio punis eH corpus Christi, e^ non uliud quoddum fubiedium, cX notunterddijciocluufidumhdnc, fcilicet qitoud extenidm CS“ fdcrdmentulem udlionem.

Q^idnum qu£Slionem hdnc ußidue mculcdnt. Nwi» corpus ChrißicorporuUter prüfensßt 'mcand : qmUd quaa runt, errorem fuum produnt, fuo ipforum iudicio, tdnqudin forex. Nam cum de corpore Chrißi dbfoluteconßderuto qu£a runt, totum perfonuminteUigunt, ßd quid diffututio de pries fentiu perfome, dd fucrumentulem corporis ChriHi mdnducu= tionempertinett Nitm nec^ à pr£fentiu corporis Christi ub= foluteconßderuti ud munducutionem ordlem confequentid ud= let, neq^ totd perfonu, quuntum dd hdnc externum cs“ orulem tndnducdtionem, cibus eil : fed tuntum purs perfonu’, uidelicit corpus,ncqs corpus C H RISTI 'm proprio fuo effe fubijeitur, fed 'm diimde dccerß(o,nempi 'm pdne, ^rgo punis eil corpus B Hq Chrißi,

Chrijli, pue ChrisluiperlbnaUter dipt ucldbpt. Act Pubiens igitur rejoice, nempe, dd pditem, cr uide corput ChrijU, ZT depne mtemgAre,An cerpm Chriilipt in ccend, toile pdKetn icand, e::rfusiuliRi corpus Chrißi è cœnd. Vide mihi primdnt inflitutionem er celebrdtionem ccen£, Nonne corponUtef ddeo^i uipbiliter dderdt Chrisliis l Et turnen punis erut corpia Chrijii, cf uilionibus cœn£ extemis obijciebutur, ippm cora pus Chripi per pp er ubpoluté conpderutum, neq; uipbiliter frungebutur, Hc^- diUribuebutur, neq^ commedebutur. Venio iinnc udminorem,7dnemPcilicet nonejpipfum epintium uel tnuterii corporis ChripiperppconpderutipedpotiusSderu» mentum, pgnum e^ pymbclu corporis Chriphneq^ peri trunfa pibpdntidtioncm. Priinum enint certopio, quod nemopdeUunt futebitur unqudm, corporis Chripi proprium muterium puc proprium pbiedium punuceum ejp, Demde i^r hoe certu eil, pduem ilium emu uoeutum 4 putribus nomine pdcrumenti,p= gur£ reprdpntutionis er fymboli, eertè non dliu deeduPu quÜ ut obuiurent errori de munducutione effentiuU corporis Chris pi, ut fupru quoq^ dixi.Neq;fucrumentdlis er' ejpentiulis muns ducutio corporis Chriüi, unu eli eddemqi. Sicut enint diffe» runtSucrumentum er res fucrumenti, pgnum erres pgnutd, pc etium munducutio Sucrumentipuepgni dipert 4 mdndueds tione reipucrumentuUs uel rei pgnut£, Cü igitur corpus Chris Uimunducdtur inp^to pue fucrdmento, munducutio dicitur fdcrumentdliSiCumueroinuerituteerre ipp^ epèntiulis dis citur munduedtio. Atq^ tUudSucrumentdUs er UlJentidUs mdn ducdtionis diprimen, non eP fudlu propter mprumentu mdns ducuntiu, pd propter ebiediu, id e^, propter cibum Gquot; potum» ^ui

ijuidutSicrdmtntotenutdutreuerd ßuem proprijs tßentijs, mslrumentis mdmiucdntikus obijeitur. Po^remo ^uod nulld fut tranffubs'ldniidtio pdins CT uinißcprobdtur : Quidß fit, infiitutio Chrisliperuertitur,dbolet enim er in nibilum redigit fubjhmidm pMiis, ncinp£hocipftim,quodmhdc cttremonid corpus Chrisit c^. Num rum punisßt corpus ChriÜi certè pd= ne non extdntc, corpus Chriüi in Cand non extut, cr itd Chri üi uerbd umplius non funt uerd, ubi dixit, pdne ilium eßefuum corpus, ç^ nimm iUud effefuum funguinent, Trdnßubsldntida tores interroge, qua resßt ipßs corpus Cbrisli in ceend, certè non rejßondebunt pdnem effeinullum enim pdnem in ceend bd=t bent, quid trdr.fßibüdntidtus eâ ) fed mutent me dd ip fam fub= jldntidm corporis Cbrisli dbfolutèconfiderdtdm,teéldm in dl* tdripdniidccidentibus.Errdntigituromncsqui corpus Cbri^ iliperfefeconßderdtum,inproprid fudmutcrid ey fubicHo externis däionibus cana ebijeiunt.

APRAEDICATO duodrgumentdduco,unumd propridpradiedtorum ßgnißedtione, Alterum'dndturdtera miniquipradiedtudidtur. Primum:Cibuscecna quidebet exa ternus effe or uifibilis, non ell CbriHi dnimd, neq^ ell diuini* tds, neq^ totd Cbrilli perfond, fed tuntum corpus, pdrs fcilicct perfona ChriHuPt cu corpore Cbrilli non ßmul fanguis ipßus fed po^cd e:r feorfim dd bibendum dillribuitur. Cum dute m,^ pcfibileßt,corpus Cbrilli per fefecoußderatum externum CSX utßbilem cibum effe, z^ fepdrutim db dnimd fud V diuinitdle poffefrungi, dillribui CT mdnducdri.itcm,cum impofibile ßt, fdnguinem Cbrilli perfefe O' dbfoluté coußderdtum à corpore feorßin idiliribuipoffcinAmtmiopcrfondlisoblldt: Conuenit,

B v ui

ul Chri^ieorpUtnon W proprio fuû e^fe per fefe conpderdtOi cibiit fit,fedmpgno e^ fierdmento^e^ut fdnguit Chri^ü non in^pprio (ito e(Jè dbÇolutè cofiderdto potui pt cxn£ Dominic£t fed m pgno, fymbolo GT fucrdmento.mdiorem probo : Et pria mo quide id quod de cibo dixi,huncpilicet oportere c((e extern num er uipbilé. ï^dm externe er uipbildiui ddionibus conue^ nirenece(je eH débita er conueniens obteilum.Quid uero cum cibo 'muipbili,inuipbiliter er fupemdturdlitermdnducdto non potePcelebrdriceremonid, erddioincurrensmoculos, ne^ eejjdrio fequitur, cibum cr potum coen£ Domûùc£ debere e(fe externu'er uipbilem. Deinde,quod dixi cibum cœn£ non Chri sdiditimdm, non diuinitdtem e(Je, probitur expmplici pgnifis cdtione uocdbuli corpora, t^dmp corpus pro totit per fond dca ciperetur,fynecdoche effetinipfouocdbulo, er pdrs nomind^ retur pro toto, Adde,quodneq} Chrifi dnimd, neq- diuinitds externis Ccen£ dilionibuipojjuntobijci,cupttt (fintudlidob» icild.}tcm,quod totd perfond, qu£ eP Chrifus non oris fed pa deiptobiedum. Dicereenimperfondm Chrish ore dppUedri tsl dbfurdipimum dbfurdum m Theologid. ChriHu enim nabis tdnenm pde dppUcdmus.Quod dute quiddm fomnidnt,unu eun» dem^i Chriüum rieumueruer uerum hominé,er pdei er ori exhiberifide er ore pmul dpplicdri,uerbo Dei er Chriüidn£ pdei mdnifepè er ex didmetro repugndt ercontrdridtur.lcides enim fold Chrifufibi dpplicdt er dppropridt,er prorfus nuUu hominis opuspue mordle pue ceremonidle.Poüremo, ^ dixi, CbrijUjdnguinemfeorpm d corpore dipribukdemonPrdtur ex ipps uerbis Domini, non enim de pdne dixit, hoc cü ftnguis meus, nec^ de uino hoc ell corpus meam, fedpr£dicduit corpus fuum

Jamp;MM Je parte,er ^nguinern [num de uino. Ergo pillis iUe tin* turn cA corpm Chri^iyCr uinu iÜud tMtinr, e^futguis Chrißi» quarc fanguis Christi cam corpore ßmul non exhibetur, niß quis pane er uinuin cccnic Dommicæ ßmul dccipiit,quod time eßet coin inllitutioncm.^ctm EuangeliÜ£triidunt, piuluhttn temporis mterceßiße,inter dislnbutionem corporis zy fingui* nis ChriÜL?oüquam enim ca!tiuit,inquiuntydccepit ealicemy tirmißime igitur ex priediilis concludo, corpus er funguinem Chriili cibum eße z^ potum, ZT dilionibus islis externis cocnie Dominiclt;e obijci, non 'm proprijs fuis miterijs ßue fubicllis perßeßeconßderdtis, fed t« fienmentis fymbolis ßue ßgnis. Secundum drgumentum ell, Nullum pr^diedtum fdHum id qutcllionem, quid eß hod per fequoq^in proprio fuo fubicilo fubijeitur,prêter fubicélu lÜud de quo est dilium. Corpus Chri ill eH pradiatum fidum de pdne, dd qult;cßioncfquid esl hoc J Ergo, corpus Chrilli per fe quo(^ in proprio fuo fubieHo non fubijcitur, prêter fubieilum illud,nempe pinern, de quo eH dU dum. Mdior eH minifeUd.Quid ß prlt;edicdtum fubiedufuum de quo dicitur, quid ßtdeßniens, per fefeconßüueretdliud, er quidem peculidre fubiedum, extra ßue prater id quod inn conilitutum ed, pradiedtionis nexus omnino dißolueretur» çr pradicatum dmitteret fuim natur dm, z^ita fieret fubie^ dum, cum tarnen omnepradicitumquarendum z^ confide* randum fit in co fubiedo de quoeddidum. Cum igitur qua* ro. Quad fit corpus Chridi in exna, cum Chrido reßonden^ dum cd de pine, hunc uidelicet corpus Chridi eße.Sicut enim, cum i me quafitumed de pane in coeni,quid ßt,rcßondeo,cße corpus Chridi : iti cu interrogor de corpore Chridi in caM, revende»

aS.

rc^onica, e^e pdnem itlum cœnie. f^ec^adciitdm igiuir re^è de corporeChriüiperf(fcconpderdto,in hmc modum rejjgt;ona detur, hoc quod cum pdne exhibetur cB corpus Ckrilli, ßeuti qui Itim religt;ondent ex docent.i^dm hoc paào corpus Chxiili, nulldmhabetmtionéprtedicai,fed fubqeitur, idqfmproprio fuo effe.exßchabenturmcoendduo fubicädy uel duplex cibut ex potui extemui eX corporalis, unus partis ex alter corporis Chrisli,ex hoc modo partis non ell corpus Chrisii, fed partis ell partis, ex corpus ChriHi ell corpus ChriHi : ^unc itaq^ ßc coUigo,cum corpus ChriHi fubieHum non fit,fed prædicatum, quod neq^ in propria fua materia, aHionibus Hits exterrgt;is cK^ n£ Dominica fubijeiatur, fed m aliumde accerfitofubieHo, nempe in pane,fimilitcr ex de fanguine ChriHi coiligo.

A C O P v L A fubieHi ex priedicati, ßue à forma priedicandi,cfi£eHinuerbis ChriHi, ßc argumentor, iviodo, quo ChriHi corpus de pane priedicatur, codem eliam in ccena frangitur,diHribuitur, aedpitur ex manducatur. Sedcorpus ChriHi facramentaU modo de pane prardicatur, Ergo, corpus ChriHi, quoad facramentum ßueßgnum, exterttis aHionibus ccen£ obijcitur, ex non quoad propriam fubHantiam uel ma= teriam, Maiorem probo, emia fecundurn ueritatem propoßs tionum, de certitudine ex uentate omnium rerum cH fentiena ium, neq; ueritas propofttionum tenetur,ß modus, forma eX ratiopr£dicandiadbucignorAtur.Et copula ^eß) 'memrä^ bus pr£dicationibusnon aliter poteß exponi, quam iuxta mo^ dum pr£dicandi. Si modus eß effentiaUs, copula etiarn effent tialitcr exponitur :ßßguralis,ßguraliter,ßfacramentalts fa= framenMliter^Demonjiremusigiturcorpus Chrißide parte,

CX

29.

Cr ftingumem eiM de uim facramentdUter pritdicAn, filled ß demon^rdiurne^, euicitnmquoduolidmui.

Vmjdindcsihd;cRcg:iU : Oportere ut ßhicäum ßt idipfum, quod dd quieüioucmfdildm, per quid ßt,deipfo prlt;e= dicdtur,crhoc,dut per Cczrßmpliciter,dut dliqud rdtiene er fccunduinquid.Udqimhis propoßeionibus, Pduiseïl corpta Chriiii, nimm dl fdnguis Chrißi, pr^ediedtddocent, quidßb^ ididfint,neccjjeigiturcrit, ut punis bic ßtidipfum, quod de ß pr£dicatur, er uinumßniUterßt idipfum quod deß preedit cdtur. videuntus nunc dn ßbÜdntid erßmplicitcr edßnt, qun deipßs priedicdntur : Art uero fecundumquod^^rdtione qudn dum, Principio, neminem unqudm extitiße drbitror, uel m pos ilerum quendum futurum, quidudeut docere, corpus GT jdna guinem Christ, ßmplicitcr, dbfolutè er ndturuliter, hoc c^, ßmplici,abfolutd er ndturdli pricdicdtionis forma de pdne zj-uino ccen£ Dominiclt;epriedicdri,ßmpliciterigitur, dbfolutcer iidturaUtcr hdrum propoßtionu nuUd eâ ucrd,\mó qudnqudin uocabuld ßmplicitcr mtelliguntur, ßcuti fondnt: coh£rentid turnen fttbieHi er prtedicdiißuepr£dicdtionisforma, non eil fimplex, ubfoluta, aaturulis ßue reguluris. Vt autem coÿto=i futur modus pnedicandi m uerbis Chri^i,Gr ex modo ueritus propoßtionum, m/fiduntur termini, ideo uideumus quomodo inuiccmfefehubeandfubieiluerpradicata.iion recens do» Urinu cß, er nuper excogitutu, fed ex Putrum dntiquißimo» rumferiptisdefumptu, punem uidchcet er uinum Dominica cœnie Symbold,ßgna er Sucrumenta eße,corpus uero erfun» guinem Chrifi, resipfas er ueritates. Habent igitur fefe præ» dicatahiec, ad fa fubie{iagt;tdnqudmß^idtdddfudßgna: R« er

30.

(3‘utrîtdtei ii [dcrdmentd fud CZ fymboïd. andre eu res iplït, hoc csi,corpus e^fdnguis Chri^i, de pdne er uino tdn^ud de fuis (ymbeUs nel fderdmentii pr^dicentur, neronocatur priiez diccitiohlt;ec fderdmentdUi. Sic er Auguüinuf pr^dicationent hdne inteUexit,ciui feripßt dd Bonifdciutn-.Sderdntentd habere nomina earu rerum quds ßgmßcant,er probat exempUsMer qult;e £nchan^liam quolt;j^ commémorât, quod earn appeUemui corpus Chri^i, cum fit tllius facramentum. Et Cyprianus dit, fignificantia erfignificataijfdemnominibuscenfiri. Ertedica* tio hiec dicitur etiarn à quibufida figuratd,non ideo,quod in uo» cabulis figura lateat,nam uocabula hic proprit figmficant:dut quad h£c cand figurd fitfuturidlicuiuseuen!us,fidquodfigu^, raidjeeilm hoc negotio,quod fymbolum,fignu,fiue facr amena turn,er quiequid his fimilem fignificationem habet. Ex pradia His concludo, cum corpus er fanguis Chrifiide pane er uino fdcramentdliterprlt;edicentur,fdcramentaliter quoq- ueras effê propofitiones idas. Panem efie corpus Chriüi,er umu efifie fan guine Chrijli.Si fdcrdmcntdliteruene funt, fiequitur, ^ corpus er fanguis Chriki (aerdmentotenus, hoc efi,fub fignis uel fida cramenüs,non m proprijs fuis effentijs perfefe er abfolutè con pderdtis,externis iüis aHiombus cotme Dominicte obijciantur. Scd hoe loco obijciunt : ChriHus non dixit,boe eü figurd, fyma bolu,fignumuel facrametitumcorporis mei: fed dixit hoc est corpus meum. Ee/fondeo, A non fie diHum efiè,ad non fie ma telligi,non ualet confequentia, Multa enim d ChriHo funtfie di{la,fcdnonfic 'mteÜiguntur, ChriHus iubet uendita tunica emere gladium, intelligimus dutc Ifiritualcm gladium, qudma uis non fie dixerit Gomiws-lmô uounteUi^nH) pdnern corpus

Chrisii

il?

Chn^itjlcfcIfentMliterz^ realiter, cumneelihoc DomMM dixerit. Cum ChriB^us diceret, hoc cü corpui meum, corput fuum non pradieduit de fuhüdntid zrfubicâo fui ipßm corpoa fK dbfoluteconßderdti,fed de pdne,ueri fui corporis f ierdmen to, priedicdtio igitur hac non eÜ effentidlis fed fdcrdmentdlK ^.^unc tertio que^i loco cdndem ßntentid cxßmplici inf teUeäu uerboru ceente Dominicæ demonflrdbo.Ad rndniu igi^ tur fumdmusuerbd mßitutionis Coeme huius exApoü, Paula i. Cor. i«.er cxplicemusßngula uerbd iuxtd ßmplicedlorunt dcceptione, zyquot; hoemodo uidebimus,opinione corum c^ui effens tiarn corporis Cbrißi abfolute et per fefe confier ata, externis ddionibiKcœnte obijeiunt, nequdquam conuenire cumuerbii Cbrißißue cum inßitutione,fcd potins totum negotiu hoc muer tere, esruhiq^ cum fimpUduerborum inteUedu diffentire. Sic fcribit Apoßolus citato loco. Conuenientibus ergo uobis, ia non cSl Dominiedm coena mdnducdre,hoc eR,s7os Corinthij, quan do conucnitis,mdnducAtis quidem coendm,fed iüd ccena non eß Dominica, R4«o eH, Quidmufquifq}propriam canam priemt occupât muefcendo,v hielde efurit,ille uero ebrius eB, quaft dicat ApoRolus, Dominica ccena efl communis, qu£ ßmul db omnibus debet fieri de eodem pdne,zr ex eodé calice,z^ in cos memoratione mortis Chrifli, uos uero ex comuni ccend domis niedypriuatam ccena fdcitis,quid unufquifqi fuum proprium c is bum er potu babet,Gr manducatis ad facictatder non m com inemoratione mortis Cbrißi, qa qui inter uos habet, ebrius eß, qui non habet, efurit.HÏc hdbes ßmplice herum uerboru mtels ledium,quiitdmeerudit, ut eredam, Cormthios conueniffein unumtaßm altero cUiM lt;wt[eruts,efalw alui no expeilaße.

3*'

Kettele uno pdneconiediflè, fed quemlihet dttuUffe fuunt pron prium cibum^zy mdnducaffe adfdtictAtem uf^Merim multos nUosudfuiffe, qui nihil haberentad mdndueändum, ç^ put affe tdlem cœndin effe Dominiedm, cam tdmen tdlis ddio z:^ edea Irdtio cü inslitutione cxn£ nuUo modo conuenidt. Hdne adio nemreprehendit ApoüoluSiZy mdigndmuocAt mdndueduoa rtem.ïmódicit,tdlcmdilionemnoneffe eoendm Dominiedm.

ïiunc pc coUigo, p in candVommi trunpubsidntidtio p,cret pdnis, dUtp pdnis z^ corpui Chriüifynecdochicè ePent confub^ld'üidtd: dut p corpus ChriRi per fefe er dbfolutè in ipfd perfond conpderdtum prüfens ddePet in cand : quantd grduitdte z^uchementid Apoilolus potuipct Corinibios obiur gdre,zr Ulis incrcdulitdtem ZT contemptum inRitutidnis Chri Piobijcere. t^tduifepum dl dutem ex ipps uerbis Apoüoli, ipptm non reprehendere Corinthiorum de candDomini pdem, fed indecentem dHionem pue cclebrutionem Ceente. Ergo, nea qudqudm ApoHoUcdpdes ep, credere dut trdnPubüdntidtioa nem, dut Synecdochiedm unionem pdnis er corporis Chrifli, dut corporis Christl dbfolutè z^ per jefe conpderdti pr^fena tidmcorpordlcm inccend. ïAulto minus ApoPolicum eâ,crea dere quod corpus Christi per fefe conpderdtum, in proprio fuo fubieüo externis dilionibus coen£ Dominied: obijcidtur.

Quoddutemregerunt, Apoiloluminslruxifpepde Coa rinthiorumipfd recitdtione ZT commenddtione ms^itutionis: Eepondeo.Qudmuis ApoRolusCorinthiosddprimdm Chria üi mpitutionem reuoeduerit, tdmen nufqudm cos docuit pdem trdnpubpdntidtionis pdnis in corpus Chrièli: dutpdem confuba Üdiuidtionis pdnis z^ corporis àjriPhUdmncçp trdnffubpdn tidtiot

3*‘

tiiüio, nec^^ confubSlMtiiitïo ex pnipUci iuteUeUu uerborum Chrtjh pote^ demonUrdri:, (M infri dicitur) fed tuntummodo docctuï'.Pinem ilium cantccjfccorpMChnfli, Gruimm il* Lid m calice eße fanguinem Chrifi.

Reijcio etiam ex uerbis ApoRoli, quod quidam tradi* derunt,CorinthiosMtcccendmDominicdni dgitaße conuiuis urn, quo perddo ccenam Domim fubfequutam effe. 'Ego ftm^i pUcitermhiercouerbii Apodoli, qui mquit, Conueuientibui uobis in unum, idm non ed Domini Ccenam mdiiducdrc. Ex bis uerbis coUigo: Apodolü nequaquÄ bic loqui de aliquo prient Ambuldriconuiuioificut quidam c^Squot; hoc textu clicerc condn* tur:feddeipfaccendDominigt;dCormthijs pcrucrfè célébra* td,qudm omninonegdtDomini coenam ejfe. Er at enim ddio prorfus diuerfd, ab adione cociiiS Dominic£3unufquijq^ habe* batfuum cibum cfpotum : non manducabant de uno pane,^^ non bibebant ex uno poculo, replebant uentriculum adfüieta* tcmufq^,crnullafiebdtcommemoratio mortis Chridi,Con* fuftoneigiturtdlicompulfus Apodolas, inquit, tdunquid do* moshabetis ad manducandum er bibendum: aut Ecdeßant Deicontemnitis,zr confunditis cos, qui non habent l Quid uo* bis dicam l laudabo uos in hoc ^ non ldudo,quaß dicat Apoflo* lus. Si uultis uentriculum fatiarecur hoc non facitis doma in Ecclcßd hoc non licet ; fed ed longé alius ufus er pr£dantior cxn£ Dominiae, ßeut inditutio Christi habet, ad quam uos reuoco. Ego enim accepi à Domino,quod er tradidi uobis,hoc cd, eoena Dominica non edmeuminuentum, fed Chridi do* mini noßri inditutum : Quare non licet nobis in hac célébra* tione pro nodroaliquidagcrearbitrio, quod eß prater indis

C tutionem

54.^

tutionem DomutiUiec tü reprehenpo Apo^oU,ad ^Udin nr» fas redibit poR narrationem inslitutionis.

Audumut ippmmShtutioiK diligenter, eruidebmu^, ne^-ntum, ne(^^fidem, neq^ pnemccen^Dominicte hodie ob= ferudri db his, qui ßbi foils catholicdm er orthodoxdm de caa nd Domini ereeremonidm er fidem er fmplicem mteUe^lum uerborum drrogdnt. Hfcc dutem qddtuor inüitutio Chriüi continet, Primum, funt ipfd obieHd externdrum ean£ dHiofi num. Secundum,esl lpfe ritus candmcelebrdiidi, nel funtipfe ddlionesqux'mobieüo perdguntur. T'ertium, eA fides deeba ieUls,pdneuideliceterumo, Qudrtum,eüfinis totiusbuim Sdcrdmcntdlis cerememr.

Deobieftisddionumfichdbetinfiitutio. Dominus Ica fus in qud node trddebdtur dccepit pdnem. Et polled : Similis ter er cdUcem. Hic dudis primo, tempus primlt;e came nos demfiuilfe,fed cum circumfidntid temporis non hähedt pecus hdreChridimdnddtum, commix'd ediUd libertdti Chrifiids nie. Deinde docerispdnem er umum epe ebiedd externdrum ddionum in cand Domini, Vnde coUigo, necepdrio er tdntu pdnem dtq^ u:nu requiri dd celebrdtionem huius ccen^e,non cdr nem,non cdfeum,nonfrudtts, non cereuipdm dut dliumquens ddmliquoré, quid dcceptio pdnis er uinicompnehenfd efifub mdnddto,hoc fdcite: qudfi diedt dominus,boe quod ego fed er non dUud,boe er uos fdcite,uididis dutem me dccepipepdnent er uinu,biec er nos dccipitegt;Kulli igitur credturie licet m cees loer in terrdjUd obiedd mutdre dut tollere, pcuti quonddm perfide fecerunt ilii,quos Aqudrios uoedrunt, bi dqud pro uino AccepenmtiAiq er Idde pro uino funt up er cum pAneedfeo, er

35-

er ßeut Pdpißts ßdciunt,lt;lui Idicis ufum cdlidsßunt fardti Uda beat tdmen Chrißidni et fiidm hbertdti quodd pr^didd obica ild,cum enitn nuUd mentio expreße zx ßnguUritcr ßdt^de diu quo pecuUdri généré pdnis e:y uini,libcru nobis c^ reliHu dlbo pdneuelnigro,fermentdtouel dzymot item, uinodlbouel ni^ gro,u€teri uelnouo,uti : modo hoeßdt in Pccleßd decenter cx adadißcdtionem.üic non [dtis poßum ddmirdri fuperjlitiofua losiUos,quipropdnedPdpißK introdu{io,itd pugndnt, tdna qudmprodri5dcßocii,utdicitiir : cum tdmen tUo pdne ( ß tdmen pdtiis dici meretur ) nihil dliud eßßeidnt, qudm quod in populo mdgndm dUnt fuperßitionem, ne diedm idololdtridm. UuUitm enim pdnem corpui Chrilli eße populuf credit, niß ilium rotundum ZT pdruum, mquoimdginem crucis Cbriüi oculii cemit, non igitur cedißedtpdnis illepdpißicut,fedpoa tim deslruit ZT deßruHum in perditione ßud ferudt dc detinet. Vndeputdseße, quod tdin multi, qui dnte uiginti dunosz!“ AmpUui, Pdpdtui renunciduerunt, ddhuc tdmen trdnßubßdna tidcioneinpdnii mcorpui Chrifliui uerborum, proUtorum uel cdntbdrorum credunt, niß ex tdm uehemehti defenßonc O'ufuPdpißiei ißimpMiii

Ritm enim Pdpißiei ddhuc ferè omnei obferudnturdptid primi nominis Eudngelicos,Z7‘ nihil \eß immutdtum,dut 'tnßia tutioni ebrißi conßormdtum,niß quod diterd cœiue pdrs, nem peufuicdlicisreßitutuscß. Reäe igitur fdeiunt, qui pro pda ne Ulo Pdpißico utuntur pdne uulgdri zr cibdrio, errores enim ex hominum dnimK extirpdndi funt, non tdntum uera bis fed ZT Exemplis. Si doceo liberum eßequouelispdne uti, nur non admitto exemplum iß doceo pdnem non trdnßubßdna

C ij tidri

3Ô.

tidrh cur non reijcio ilium pMe in quo trdn3fùbSllt;ir,tldÛo ere» duur i Pof^ulu^ enim tune credit ß^em mutdtAm,cum uidet ex» ternd mutdtd, extemis ddhuc immutdtii, prißindm ßdem re» tinet, pdrum rcputdus quid intered doccatur. liée de obieélis ûHionum incand Domini,

Sequuntur nunc ipße dHionef. HiC perßeiuntur fdrtim À Chri^o tdnqudm ddminiürdtori : pdrtim uero d difcipuli$ ipßmtdnqudgiconuiuis. Chriüud Dommui nobler ßt^er dcn ceptum pdnem C7 uinum grdtids egit, pdnem jregit in pdrteSt Oquot; pdrtesfrddds difcipulis dd mdnduedndum dedit, iubens U» los edsdedperez^ mdnduedre : Polled credUcemdedit, iußgt; füiqidißcipulosonnes exeobibere, Difcipuliueropdnemcr uinum dcccperunt,pdncm mdndueduerunt er uinum biberunt: Wdbes hie ritum eoeme Domiféed:. Sunt igitur diliones caute Dominiclt;e. grdtids dgere, pdnem in pdrtes frdngere, partes pants dillribuere, V dißributds dccipere er mdnducdre.Vr.de eolligo, nuUdin hdrum ddionem omitti peßße, fed neceffdrio omnes ddeanamDomini require quid cempreebenfe funt jub mdnddto ChriHi (})ocfdcite.)P.xdmindbimus nunc ipfds dHioa ncsfecundnmßmplicem intelledum uerborum Chridher ui» debimus, ßmpUcem iÜorum intelledum pro nobis fdeere : er defenfores -n fin msiitutionemChrislinonferudre.Primum quod fieri debet, eü grdtidrum ddio, Chrilius enim dccepto pdne grdtids egit.Pdpilhe per grdtidrum dHionem intcUigunt faam quam fingunt confeerdtionem, cuius ui er effiedtid pants trdnfßibfidntietur in corpus Chrilli, qui fané inteUedluspror» fus ell dlienus 'd ßmplicitdte er ueritdte uerhoru ChriHiHdm tertum dl ex M.drco cdp. 8. Iixc duo iV^icsUfi e?quot; ‘‘'Aq^i* pro

37-

pro eodem ufurpiri. Aide, quodp ticrhd bac ( Hoc ffitw c^ corpMmeum^funtuerbiiconfecrAtiotw, c^ conferdtio per henediiiionem Chrish, pue graturum diiionem inteUeäd^ejl dciio prints : fequitur, Chnslum dut ante frdllionem cr dia ßribiitionemdixiPedepdnejhoceil corpus meum : dut gr da tids dgendo non confeerdpe. Sed ChriRus no protuUt hue ucra hd ( boceR corpus mcum) dntefrdäionc er diüributionem, peut ex inüitutione demonßrdri potesl, Ergo, benedicendo er grdtids dgendo Pdpi^ico more non conpeerduit, id eji, de a mentd quodd fub^dnüds non mutduid Et qwoa plus e^, nullus Eudugelißdrum dut ApoRclorum,p'rippt dut trddidit, quibus uerbis Dominus benedixerit pue grdtids egerit. i^unc p per benedidionem inteUigis confeerdtionem, certe défunt tibi uera bd confeerdtionis, Qt^dre etp ChriB:us benedicendo conjeerdfa fet, tdmen nosnonpoffimusconfecrdrCiCuuerbd quibus Chria élus confeerduerit non extent.Ego per grdtidrum délioncinpa uebene^ionempmplicitcr,uti uerbd fondât er pguipedut» inteUigo: Chriéiumdeceptopdnemore fuofolito grdtids egifa fe Deo Pdtri fuo, pro donis fuis, e^ preedptiè pro redemptions generis humuni fuo idm mpdiiic fdcripcio. Et quodd hdne pria mum ddlionem,pdeles etidmhdbeiüfudm libertdtem, er po fa funt grdtids dgere liberè er tdü fornwld, quie prodcél dd Eca depte ey totius communionis lt;edipcdtionem.Sequitur nutte pd dio pdnis, ddio fecundd^ Hic pmpliciter inteUigo Chriélunt pduem in mdnus dcceptum in pdrtesfregiffe : er inde eolligo, nequdqudmhdneddionemmufu cxnæ Domini omittenddin effe, cum Chrisius hoe feceritC^dixerit, hoe fdcited}oe uidca tiet,quoiinefliccï'eMdeiKtQlidrcfrAéiiopdnisnoneél com tnittendd

inittendd £dituo, dut dlij cuiddm, (fui priudtim domi fute pdr» tes ex toto pane fdcidt, (Icuti nosiro tempore fieri folet, fed minister Ealefiæ m ipfd d£lione caihe debet de pdne m md^ ttiisfumptopdrtesfrdngere,^^ undm qudmlibet pdrtem de» cerptdm dijlribuere. NdfWj peut nemini conceditur pdrticua Idm pbi ddtdm domum defierre er domi fult;e mdnduedre (quid mdiiducdtio debet fieri m ipfd, eelebrdtione can£ ) Itd non eß concedendum, ut pdrtes ex pdne priudtU in lt;edibus dlicuiut fidnt, er dd Ecclepdm dpportentur, quid firddio pdnis lt;equè ed ddio ccen£ Dnminicæ de mdnduedtio. üeq- pdnis firddio myderio cdret, peut enim dnte oculos nodros pdnem hunc uidemus firdngi, tdm certo creddmus corpus Chridi per fic confiderdtum pro nabis efip frddum, id efi, occifum G' mds ditum, uelut Apofiolusdicit, quod pro uobisfrdngitur. Re» fpondednt nunc defienfores 'n fun atq^ dent rdtionem, cur frddionem pdnis iuxtdinditutionemChripi non feruent, dut ferudre erredituerenon pndntqui uolunt. Kirum ed,quoa tnodo hïc ineptient : dicunt, pdnem firdngere phrdpn ePe He» brdiedm, er idem pgnifiedre in hoe loco quod ddre, iuxtd illud. Irdnge efurienti pdnem, ere. 'Egouosueproglddioiua guldbo.

C^uoddexpeptionem copule (ed) pc nabisobijcitis, qudnqudm hoe uocdbulumpro pgmficdt ufurpdtumpojjèt ma Ueniri infdcrisliteris: tdmendnobisnonhmejp probdtum» quoditddedpi oportedt, in his Domini uerbis hoe ed cora pusmeum. idemuobis rejpondco, qudmuis uerbumfirdiigendi in Ulo loco Epi£ pro uerbo dandi efifiet ufiirpdtum,tdmen non» dum probdUiP'etis,quod itd dccipi oportedt in uerbis canie Do-

39^

ttHnic£,Ci^iueïo di locum Prophetie,dpertè duo, pete uer* bum (P A R A S) genus ßgnijiedri non ß-Kcicm,ßgruficdt enint diuidere, pdrtiri dut pdrtes ex totofdcere. Vrdngere dutem eß fbeciesdiuißonls-.Pdrtesenimextotoßunt dut frdiiionc, dut fedione dut dUo quoddm modo. MunHerm locu Pfniie ßc uer* tit.^üunquid ut pdrtidris efurienti pdnem tuum i Vor^crus ßc uertit.t^unc^uid diuidendo efurienti pdnem tuumtProphetd igi* turuult,nonutomnem tuum pdnem, dut totum punem des efurienti, fed ut dliquos dut fdltem pdrtempdnis tui pduperi impertids. Ergo in hoc diHo prophete, frungere nequdqudm ßgnißedt ßmpUciter ddre, fed pdrtem pdnis d toto diuifdtn dhj impdrtire. Verbum dutem gnecum «^«f“ dpMd Pdulum ee^ EudngcliiidS /ßeciemdiuißonis ßgnißedt, nempe frdHioa nem qua ßt cum frdgore,

Et ut uno uerbo diedm quc\ res eR,frdilio pdnis m ccef ndDommi diß^ertdddtione, ficutexuerbis inüitutionisme^ rididnd lucc cidrius eü, fregit enim Dominus pdnem dc deditz priuspdnemfrd{lionediuißt,e^ posled pdrtes frddds difcilt;, puUs dedit. çiÿdre quodd hdne coen£ ddionem, non folum genus urgemus, hoc e^, diuißonem :fed etidm fpeciem, nems pefrd£iionem, er retinemus ßmpUcem mteücflum uerbo^^ rum,contrd iüos qui fe defenfores eße uerborum Chrilii id£lidgt; tdnt : fed fdlfo.

Bueufq^dixiyde dilianibusqudsmini^er inobieüo d» bo per feit, exemple ebri^. Diedm nunc de dHiombus com» jnuiiicdntium. Hi enim ddtum pdnem CT uinum decipiuntt ïimndacdnte^X bibunt, ßeut pr£cipit Chri^us dicens : dccipi,^ te, Kunduedic, bibite. ïüc rurfus inteUigo ndturdlcm ^

C 'ioj ßmplicem

40.

pmpUcem dccepttonem peut näturd homint ell ddtum, did» tum abum er potum manu dccipere er cri admouerc : er wa teüigondturdlcmerfenpbUem manducdtioni er bibitionemt namüdmedocetpmplex 'mteUeUin uerborum Chrilli. Quis bic potesiomnes fuperllitiones communiedntium recentre e fupcrlhtio eH non honor Sderdmento exhibits, cibum uideUa eet obldtum non udle mdiw dccipere : non mdnducdre,non bi» bere.ï^onemmdccipiuntypdilliiin os ingeritur, non man» duednt, feddeglutiuntgt;nonbibunt, fedlibdnt. Cur itdï quid opindntur,mdnusfudsnonene dd dccipiendum fderdtas, dut metuunt, ne dentibusdtterant corpus chrilli, quodfeore te» nerecredunt inipfdepenlidcr ueritdte per fefe conpderdtd. 'Eiupnodi fuperllitiones ex PdpatundtdS,nos quotidiè in popuigt; lodUmus, cumdocemus contra inllitutionem CT uerum fen» fumuerborum Chrilli, corpus er fanguinem Chrilli in pro» prid mdterid per pfe conpderdtd obieHd e^e oralis mandued» tionis er bibitionis. ModeHiam communicantiu laudo, emnid enimdebentdecenter,ordineer dd adipedtionem fieri, tan» tummodof^perfiitionemreprehendo. Satis fit mehoedixifie pro examinatione alHonum ccsn£ Donnnicæ, ut fideles quibus ucritas cordi cH-, pofient uidere, tantum dbefie,ut quidam ho» die fint defienfiores uerboru er inHitutionis Chrilli, quod fint potius etterfores, er pratter clamore nihil fiere prafient, quod fit mllitutioni Domini confiorme.

Progredtar nunc ad Tertium, quod infiitutio ceenat do» miniae habet, nempead fidem, quarn de obieHo, hoc eil,de ci» bo er potuChriHiani debent cullodire.Dc pane enimDomi» tuts dixit, hoc ell corpus meunt, CT de uino dixit, hie ell fian» gun

41quot;

guis metu. Tiebentui ergo uerbis Domini fixent ädhibere, er crcdereiirinitcr,pdneï,i hunefrddum, datum i:^ mandaean turn, eße corpui Chrifl:igt; Et uinum hoe i^uod daturcr bibitur, iffefangumem Chri^i.Sicut etiam AposlolM i. Corinth, »o. docet,cuininquit,Pani5qucmfrangimuf, nonne partidpatio corporis Domini e^ i Calix benedidienis cui bencdicmu’, nonnè communicatio fanguinis Chrijli cùi Omnes igitur Chri» iliani ersinnt, faunt ac confitentur, Panem cesna eße corpus ChriSii,zr uinum hoe eße fanguinem ipptis. Prater sa in con3 feße eH apud omnes ChriRianos. Panem non perfe, ablolu't tè er fimplidter corpus ChriRipr£dica.ri er eße, ßd aliqui rations autßsundum c^uid. Similiter er de uino in calice. Non igitur quaiiio eil, Vtr«m panisßt corpus ChriHi, aut utrum uinumßtßanguis Chriai,pd(^£ilioe^dc rations er mode, ^uo uidelicet modo panis ills jit corpus Christi, er uinum iÜud fitfanguisChrißi. Quidamigiturdocent, panein er uinu eße corpus er fangumem Domini, raUione tranßubüantidtionis, ^uidamuerorationecontentienis, hoc eil, quod panis corpus Chrißti, infe erßub fie contineat,quidam uerorationefigniuel fiacramcnti,'aChriiloipfioinilitutL Acceßiße cnim ad panent uerbum Chrißier ponem propter uerbum eße corpus Chrijli. Pic igitur, ut quidam corpus Chrißi adionibus ccsnlt;e obißiont in proprio fiuo fiukieHo, fimpUdier, abfiolutè er per fiefie confia derato : Quidam usro in Sacramento, fimbolouel figno.Hunc pradabo quod promt fit fiupra, nempe, me ueRe ex fimpUci ina tchedu uerboru cesna Domtmea demonilrare, corpus Chri-iliper fiefie confidcratum,in propria materia cr fiubilantia, non poße obieilum sßc extsrudrum aHionu in cosna Domini, C__v Cßsiia

42?

Q^enidnt eiÙM eoitt^ui corpm Chrilli pet fefe consider itunt, d£lionibiKcanieobijciunt-,negdre pdnem fjjè corpus Chri^it ncgdreailionescœnæ effeexternds, er pradiedtionem cor» ponsChnüidepdne dijjoluere. Ordine igiturdd rndma (u* mdm obieéiioncs dduerfdriomm, er ßngulds non niß txßm^^ pliämtelleiluuerboruinChnsii refutc^o, er quod me des tnonilrdturum promiß pne^dbo.

i.Qudreprimum reijcioquad dicunt,fecredere in ca* Kd Dommi corpus erßdnguinem Chrihi nobis duri, qud uera fdtione er modo, id fe diuiM relinquere omnipotenthe. TS.quis dem quitdliddicunt,ommno db m^itutionerecedunt, erpdui corpus Cbriüi e^e negint. ï^dminüitutio modumer rdtio^ nem, qud Christus fuum corpus in cœnd exhibet dd mdndu” cdndum, nabis ob oculosponit, quem iHi non poßunt Mdcre, quid corpus Chri^i in proprio ßebie^io dbfolutè conßderMt, er non inpdne d Chrißo in corpus fuum m^lituto, er ùd db ini^itutionerecedunt : cired dluid obiedum uerfdnies, er non. ciredpdnem. Sicogitdrentpdnemeß'elubiedum, de quo com pus Chriilißtpr£dicdtum,ßdtimuidcrcnt modum non eßens tidlem,fedSdcrdmentdlem. Sderdmentuenirncorporis Chn^ ßißibicüum eil,non ip(d eßentid corporis Chrisii per fefe con fiderdtd, er eßentid corporis Chrisii pr^iiedium eil, er non ßtbicilu, prcedicdtur dute de ßuofdcrdmeuto. Ergo fderdmen^ tdli rdtione er modo obßit Chriilus ßu corpus noilris ddio^ mbus in cœndfud,non eß igitur,ut modu Deo comendes, uerte fogitdtiones tuds er oculos dd inilitutionem, er non tdiitü ins teUigesßcd etidm uidebis modum d Chriilo ipß militutum.

i.Kcijao deinde,quod docent duo extemd er corpord^ hd

43^ fw obieHd, rninducitionUordliSjUnunt uidelicet pdnis, tdtta qudm continents, amp;nbsp;dlterumcorfporii Chriilitdn(iUd.m con= tenti.Eücrhoccontrd ßtnplice 'mteÜeilumuerborü Chrijii. Si enim mdnduedtio orts hdbet duo obiedd certè pdnis eß p4a nis,^“ corpus Chrijii eß corpus Chnßi.c^i ucro dicit^anem in exnd Domini eße pdné, er corpus Chrißi eße corpus Chri^ Hi ,is mdnifeße negdt,pdnem hune eße corpus Chrißi. Adhæc prædiedtionem corporis Chrißi de pdné dißoluit. lu hou: enim propoßtione, Pdnis eH corpus Chriüi : corpus Chrißi non eH ßibieüumßdpr idle uturn, fubijeitur dutenon in proprio ßub» iedoßue mdterid ßuefubßdntidßed in dliunde dcccrßto,nem^ pe 'm pdne : I« ejuo igitur fubieHo corpus Christi fubijeitur, 'm eodemer dilionibusccenne obijeitur.

J. Reijeiodemde, duplices qudsfdeiuntoris corpordUs munduedtiones. Ndm ß mdnduedtio punis eH nuturulis, amp;^ mdnduedtio corporis chrißi, (jult;e ßmulßt ( utdiunt ) cutn pdne, eß ßuperndturdlis : ßlt;iuitur irrefrdgdbiliter, mundueda tionem punis, non eße mundueutionem corporis ChriHißunt enim dult;e diuerße munducutiones diuerforum obiedorum,. t^unc ß punis munducutio ednuturuUs, corporis uero Chria Hi mdnduedtio edßupernuturdlis, quot;tionne mdnßeHe negdtum ed, Punem eße corpus Chrißi i Nonne tdUs fententid dperte pugnut cutn Apoßolo qui dicit, Pdnis quem frungimus eß pura ticiputio corporis Chrißii Nequuquu dicit ApoHolus, pdrticia putionc corporis Chrißi fieri und er ßmulcum punc, er hoc fipemuturuli modo, fed ipfum punis pdrticipdtionc,uocdt cdra nis ChriHi purticipdtione. Cluure no eß dUi purticiputio cor» nbsp;poris chrißi fapemdturdUi)^ ' .....'', ' \ quot;nbsp;^tunis.

Osoc

44.'

o not de^nloYd pmpUck ïnteUcâm uerloru chrißi cluie cH comenientu ucfirir fententue cum uerbU Chrifli z:r Apoüoli J Pugmt pr^tmAfupernAturiilK, qu£ fingi^ur, cerporis Chn^ üt manduedtio cudefinitioneSdcrdmenii. Nim ft corpus Chri üiincixnd muiftbibUiter, mfenpbiliter er fupcrMturalitcr tr.Mduedtttr, tdlis maitducdtio non poteü dici fucrdmcntdUs. Sacnintcntdles enim düionesfunt uiftbilcs ( iuxtd defwidonent Sdcrdtnenüyquidperuifibilid^fenfibdid, res muifibilescr ^iritudlesreprcfentdnturtobßgndnturcr inmemoridm re» tK)cdntur,pcut fuprd quoq^diäum,

4-.Reijcioporto figntentitm Vbiqidtdtii corporis Chri* fii, qnii,(pr£tcrqi'dmi^uoicorpus Clm^i per fefe confide* rdtum,locdle cc drcumfriptibileejl, ) pugndtiild vbiquitds cum fimplici ïnteilcdlu uerborum Chrifi, sec negdt pAnem ef* fecorpus Chrißi. Rdtio e^. Qnid, qui di/futdut de vbiquituf te corporis Chrislhnonloquunturdepdnetdnqudm fubiedoi fed de ipfo corpore Chrifîi dbfolutè conßderato. Chrißus du= tem cum diceret, hoc cß corpus meumßoquebdtur de pdne see non de fuocorporedbfolutè conßderdto. Quornodo ergo Hin difputdtio vbiquitdtis cum uerbis Chriüi conuenit, cum uerbd Cbrißi er i^d ddffutdtio non loquuntur de uno eedemqi fbie* Hoffed de dmerfis iQuornodopdnis eß corpus Cbrißi, cum tu de Vbiquitdte corporis Cbrißi dijßutds, niß ueUs infdno modo dicere,pdnemeffeubiiji.Qäienimdißgt;utdtdc vbiqui» tdte corporis Cbrißi in coend Ule di/ßutdt de vbiquitdtc pdnist quid pdnis in hdc ccend eH corpus ChrißuSed dids, non Ailfu* to de vbiquitdte pdnis, fed de vbiquitdte corporis Chri^i^yu* io, cnn hoc tiium er rotem deprebendo, cum enimpMis im

Csxnii

4T.

Cxndßt corvid Chrijli, non itimen ahfolute er ßmpUdter» (juorfam Minet di/^utdre de vbiquitMe^ corporis Chrisii dba folute conßderdti ? Adhiecß id quod ubiq- eft, non poteft indu» diuelexcludecerteneqicorpusChrifti, quod uos ubic^dicitis efte, ore intrd corpord noftrd poteft fumi. Non igitur Vbiqui» tds aid pro nobis eft, fed contrd, uos,

g. Reijeioinfupertrdnffubftdneidtionem, quid hteenon tcintummodo negdt punem eue corpus Chridi, fed inftper pd» neininnikilumredigit,zromnino exclt;r.nd tolUt. Nam cun punis ex inftitutione corpus Chrifti ßhneceffte eft ut mdnedt pdnis, turn ft trdnffubftdntidtiofteret,utVdpiftlt;euolunt,uer» bd Chrifti non dmpHus effent uerd, crfubldto pune, fubldtun effet corpus Chrifti. Si quisme interrogdt,quid fit pdnis inca» nd, reftondeo, Effe corpus Chrifti, Itdnemo poteft interregd* re Pdpiddm, quid non hdbent pdnem in coend. Si non hdbent pdnem in coend, certe pdnis nullo modo eft corpus Chriftidgi» turtrdnffubftdntidtio negdt ^ euertituerbd o' inftUutioncn Chrifti.

6. Reijeio etidm confubftdntidtionent, fine opinionen corum qui duofubiedd uniunt, O' dicunt corpus Chrifti fimut O' und cum pdne ddri 0 mdnduedri. Quid tdlis unio non efl fdcrdmentdlis fed fubftdntidlis fiue redlis,o' mdnifefte diffol» uit cohlt;erentidm fubiedi O' pradiedti. O' negdt pdnem effe corpus Chrifti. Concedo quidem,pdne o' corpus Chrifti unun quidddm effe, fed reldtione O'reff edu, non confubftdntidtio» Be, uelcompofttioneSynecdochied, Quidutemcorpus Chrifti Und cum pdne fubijeit, is ex pradiedto diuerfum conftituit fub» itdum quod pdni ng^lutWh iirgo diffoluit coh^mtidm pro:» diedti

40.

iicdti er [uhicéli, amp;“ negdt puni effe corpiti Chrijli. QSf enint didteorpm Chrijii pmulcum pine diri,is facit abfolutum pi=t nem, er aliud fubieitum corpora Chrijii m cxna habet de quo loquitur quant ponem, panii abfoluteconßderatus non eji corpus Chriüi, nec^ corput Chnfi abfolutè conßderatum pas nis eji, qua igiturratione diets corputChriHi ßmul cum p^iic darier manducari, Vides demum, te negore ponem effe cor=gt; pui ChriHi, cumutrumq^ abfolutè conßderes, er de utroqi aha foluteloquorisi

7. Reijdomfuper Synecdochicom prlt;edicotionem.^dnt er h£c prorfus aliéna eil à uerbis Chrißi, Q^w non oHendit quid fubiedumßt, fed tantum quid alibi ßt. Quemodmodum dolio osienfo, ß quis dicit, hoe eß uinum Rhenonum, non doa eet quid dolium ßt,fed demonßrot uinu Rhenenfe odeffe.Chria sills autem cum diceret, hoe eß corpus meumfdocuit quid poa nis ide effet, nihil dixit de corpore fuo, quid illud effet, out ubi illudlatereuelonnexumeffeueïlet. Ipß nero, quibui Syneca dochicapradicotio placet, cum dicunt corpus Chrijiiest in pone,nodocentquid paniscccnlt;e ßt,feddemonßrantubi ebria ßi corpus ßt, nempe in pane.Pri£terea,ß Chrißusideo de poa ne cbxit,hunc eße corpus fuum,quod ipfum uoluerit poni Sya necdochicè ineße, tumrahud fubiecium oßendit er aliud mtela lexit out uoluit,oßendit ponem, fed corpus fuum m pane mtela lexit Certum autem ejl,Chrijium ponem tanquamfubieüunt oßendiße,ey idipfum etia, mtellexiffe,cum dicerethoc esi cora pus meum.Rt ß eß jutfunt multi ) qui dicit, Chri^ü non proa prie ponem demonßraße particula Hoc, fed corpus fuum, is momfeßene^ot, pane eße corpus Chrißi, hiamidqwdehria

47-

Äiw ojlendit e/} eorpiw fuum, ft non oilmiit ^Mem, (^tiomodo igitur fpinu eji corpus ChriHi f SynecdochicA igitur pnedicia tio uerbis Chrijii prorjiis repugnAt.

• 8 . Reijcio quod quidAm clAmAnt,Chrijiuni corpordUtcr c^e,ubicunlt;^ CaenAipßuscelebrAtur, i^ecbmer Ad canA ni^ hd pertinehquiA ApriefentiA corporis Chrißi per fefe coup» derAti Ad mAnducAtione eiufdem corporis non ualct conßqucn^ tiA.in printA canA Chrilius corpore fuo uißbditer AderAt,At=gt; tAtnen non obijeiebAt iUud m proprio fuofubieHo per fefe cona ßderAio AÜionibus eoenie, fedAccipiebAt pAné, o^ dicebAt,koc eß corpus meum, QUAre pAnis in canA e^ corpus Chriüigt; ft=* ue Chrislus perfefe confiderAtus Adßt uel abßt,quAmuis À mbgt; niüerio fuo non Abßt,fed Adßt, quomodo nero Adßt,non eß ht^ ius loci,Prlt;etereA qui quorum de corpore ChnßiAbfolute con^ ßderAto,tium Uludßt in canA, mAnifeße negAnt, pAnem eße corpus Chriüi. NdW ß ipßs punis eßet corpus Christ, in ipfi AfOone coence Dominic£,cur Adeo foUcite qutererent de pr£^ fentiA corporis ChrißiincanA f Reßneerent cert'e Ad pAnem, ZT non Abfq^pAne corpus Chriäi conßderArent.

• 9 .'Keijcwporro,quod quidum dicunt, propoßtionent hdne,Punis eü corpus Chrißi,conuenire cum i^A,Spiritusfun» dus eßcolumbA. Principio nego hAnc poderiorem propoßtio nem inueniri in fAcrAferipturA, Sic enim Matthieus didt. Et uiditSpiritumfandumdeßendenteßcutcolumbam. Et Lucas uit, Spiritus fandus defcenditcorporalißecießcutcolumba.Si nuncuerbA Cante uerbis EuAngelidæconformare uis,ßccpof tet te dicere. EffentiAm corporis Chrißi Adeße in CanA cor» porAÜ/ßecießcutpAmiiboccertcttemoniß PapiRu tranßub^ ßAntiator

48. ,

Hdntiitor d^firmdiit.Dànie nuUiu ortlodoxia died Spiritum findum effi,iieji,exijlere edumbd,ßue effentuUter colum* hint eßeyßeutiquiddm inuerbisDomini(ed)pro exßit exa ponunt, c^ dicuntpdiiein tßentidUter corpuf Chrifti eße. Aèb* hnee nemo ex corpordli ilUJ^ede columb£,mdtcrialcm er eß fcntiilem columbdm fdciet, er iUd cum eßentid ßintM miet, Çid igitur fronte,ex hde dppiiritione,fudm qudm ßnguntindiß folubdem pdnis er corpora Chrißi unionem probd^unt. Poa jlremô, in iüd dppdritionc, eßentid Spiritus fundi fubiedunt crdt,d£(pudpriedicdbdtur,illdm defcendiffe corpordli ßede peut columbd. In negotio dute ßue uerbis ccen£, corpia Chri~ ßinoneßdbfolutefnbieilum, fed prxdiedtum, quid de pune corpm Chrißi pr£dicdtur. Igitur corput Chrijii in eoenu aliud fubiedum hübet, non dlidmformdin, Pdnii uidelicct, in qitd, iuxtd Pdpißdrum fententidm, dppuredt.

iQ,Reijcioquodquiddgt;ndicunt lemcrurid duddtid, er truffd ignordutid :('Eß)in uerbis Domini fubfuntiuè ßgniji-^ cure er pro exißit eße exponendum.^tam copuld (eß,nunqud unxfßixas ponitur,niß cum priediedtum eß de eßentidfubieüi, dut cum (eß)pondur loco totius pradicuti, dltds (utetidin hoc loco) nexus eß, ßgnißcdns diel prudiedtum de fubieäo. Et uerißimd reguU eß, quod copuld (eß) in omnibus propos ßtionibus, nondliter debet dut poteß expDni,qudm iuxtd mos dumerformumprifdicdtioniSihoc eß, fiformd prtediedndi eß ndturdlis er eßintidUs, copuld etium eßentiuliter exponU tur,ßßgurdtd,ßgurdtc exponitur. Ergo ßfuerdmentalls eß prtediedndi modus, copuld etium debet fdcrdmentdliter expos tu. Cum igitur corpus Chrißi per fefe conßdtrdtumgt; nonßt

43.

if Iubie^0 pMis, ne^; copuld (eji^pt poptd loco prtdicedi : Et cum ipfd pradiedtio pt Sdcrdmentdlis, quomodo ergo Sn»f,i[mSs copuld dccipitur i Agite uero, pndmiM copuld (efi,) nexum ePe^ z^ oRendere pradicdtum de fubieäo did : cr po= Red explicemutpne omni tergiuerfitioneformdm prddiedn^ di m uerbif Domini, peut ueteres, ut Augu^mm ZX edij fes cerunt.

»I. Keijcio,lt;iuodcjuiddm m hunc modum drgutdntur, Çhriüincumdiceret, hoc eH corpm meum, locutics ell non de corporepgurdto uel metonimico, fed de proprio fuo corpoa re, hoc itd e^e fequentid Chri^i uerhd tepMtur, quod pro uos his trddetur, Chrillui dutemnos redemit proprio fuo corpoa re,zr non dUquo ßgurdto uel Metdphorico, Ergo idem corput nobis etidm dd mdnduedndum dedit. Similiter z^ de cdlice oba ijeiunt. QuoddicuntChripurnlocutueffedefuo proprio com pore, cum dicer et hoc ell corpus meum, mdnifeßum ell mena dd( iu,quo et fe et fuos duditorcs mifer'efeducunt. Chrißus enim ut uerbd mpitutionis teUdntur, corpus fuum uerum non prsca dicduit,deueràfuocorporedbfolutèconpderdto, fed de pdm ueri fui corporis Sderdmento uel pgno. Nim idem de codent non dixit. Corpus Chri^i pro nobis trdditum,prædicdtum eß, non fubiellum, qudre dllionibus coenlt;e nequdqud wi proprio et dbfolutèconpderdtofuo fubiedo obijeitur, fed m fderdmento pgno uelfymbolo.Uddem re/fondeo dd uerbd de cdlicepue de umo, non enim proprium fuum fdnguinemprlt;cdicduit de pros prio fuo fdnguine per fefe conpderdto, feddeuino ueri fui fdna guinis fderdmento uelfymbolo,

Thibet quidem nobis Dommus corpus zir funguinem

D fuum.

[uttm, lt;^o tÜ pA^ni ar ^em e^ndit : (ei qu^ro à te. Nkw d exhibent in proprijs fuisfubieilis er materijs per fefe confiiez rntis. QupdßdfßrmnSiOmninonbm^itutionerecediSjey ne» g4î pnnem eße corpus ChriRhGT uinum eße ftnÿâné Chrißi. N4m iuxtn inßitutionem,exhibet nobis Christus corpus et fnn» ÿàne (mm,in pnne ZT uino, ZX non in proprijs fuis jubiedtisp» uemAteriis.Qum inhocnegotiopunis zxuinum corporis g’' fdtiguims chrißi fubieda funt,zripfd per fefe non fubijduntur.

i2.Reijcio confußonem iUorum epd nuUu difcrimen fn» dunt inter finem pißioms Chrißi, er inter finem inßitutlt;e ca» tueDominic£. Sanguis qtddé Chrißi effufuseß in remißionent noProrum peccutorum,hunc ßnemßde nobis appUcdmus,non or dû mdnduedtione. Et obferud ficut exhibitio fit per idntern, itd dpplicdtio ßt per dccipientem. Dißribuitur quidc ßnis peß» fonts' Christ peruerbum er fderdmentduerbo ddditd,fed applicdmus ilium nobis fide.üon igitur ore comcedmus er bi» bimus corpus er fdnguinem Chriüiinremißione pecedtorum, fed in commemorutionem mortis Domini, finis paßionis effu» ßonisc^ftngumis Chrißi,eslpeccdtorumnodrorum remißio, finis uero ordlis erfderdmentdUs manducatiunis er bibitionis eßcomemordtiopaßionis er mortis Dommi. Et ficut diuerfe adiones funt, pdßio Chrißi in cruce, er maniuedtio corporis Chrißifdcrdmentdlis in cand.ltd etiam funt diuerß fines,

li.Reijdo quod docent quidam,candm Dommi eße Tf* ßamentum,quid Chrißus dixerit,Hoc poculum nouum Teßa» mentum in fanguine meo t^am oratio huc, nondetotaadio» ne can£, fed de poculo ßue potius de uino in poculo eß pr£did cdtd,er non habent aliamfententia db hdc,iiic eß fanguis noui

Tefief

H.

Teß^menti. Quire cum fkn^ineClrißi aero, nonum teßi» ntntum,id eR foedui,fit confirmitum,fit,ut id quod confirmai confirmatie rei nomen hidgt;eat, itafanguis Chrijli nomen habet Tekamentipue feeders,quia nouiim hoefadui confirmant. Et teßamentum hoc loco nonßgmficat extrema morientis uox luntatem,fed padu ßuefadM. 'Houum enim tedamentu idem eß ac fi dicas nouü faduitUideUcet id i^itod confißit in remißio» ne noßroru peccatorum,fancitumfanguine Cbrißi.Prieteredt cü fanguu Chrißi per i^u reprefentetur in adione ccsnlt;e,fitt utid^reprcfentat,reireprefentaticnomenhabeit.Mauinuin calice nome habet fangums Chnßi.i^uia älum reprefentaf. lt;3“ norne habet noui Teßamenti,cima hoc fanÿtine Chrißi (([uifa» cramentaliter eß in calice)eß fancitu zx confirmatum.vinum igituraDominouocatumouu teßamentuin fanguinefuo : dut fanguiseimnoui tedamenti, zrnon totaadioccene. Deinde magnum ed difirimen,proprie loquendoMer Tedamentü ZT SacramentumCquamuis interdu nomina confundantur) Sier a menta funt externe adiones m Dcclefia,obfignantes Z3'in me= moria reuocantes bénéficia nobis 4 Deo preßita. Teßamenta nero funt feeder a fine pada,que Deus nobifcum pepigit.QM4# reficutfaduszxfignum faderisdiß^crunt, itazT Teßamen*. turn à Sacramento differt. Cana Domini, ficutz^Baptifmui facramentum ed noui Teßamenti, Nouumuero Teßamen» tum,eß padum lÜud fiue fadus fine promißio remißionis pea catorum, morte mediatoris fancite.

i4. Keijcio adhec zr ilia cauiüationem.Si pints inquiunt, eß corpus Chrißi ficramentaUter uelfymboUcè. Ergo Chria ^ habet Sacramentale z^fymbolieü corpus. Dßßultißima D ij eauil»

5»-

cMi3llt;ttio,pcut c^ huic ßmik eß, quad dicitur.Si pdnis non eß eflcntidlecorpus'Chrißiifequüur,pdneinpro nobis (ße erucic fixant. Adprimum reß^ondco. Kerum lymboU er fignd, res ipßdsnonmutdntmfymboldcr fignd,quid figndtum propter fignum, 'm fignum non conuertitur, mutipfum fibi 'm unu fuba ieélumfiaeej]intidnTddiungit,ut fignum prmcipis fiuefyma bolum, non facit fignificatiuum uel fymbolicum pfmeipem» nclt;^ prmcepsm fignum fuum conuertitur, dut ipfum m mita» temperfoniefu£ddfcifcit.itdSdcrdmentum corporis Chrifi» ex uero Chrijli corpore, non facit fdcrdmentdle, ne^ uerum Chrijli corpus m Sdfr amentum uelfymbolum conuertitur,dut ipfum'munitdieinperfontefuceddfcifcit. Ndm fignd, fymboU er fdcramentd, extra res ipfas ciuas reprlt;efentant, funt er perpétua manent. habent tarnen mter fe talcm relfeÜum, ut resipfedéfaisfignis,facramentis,fymboliserfiguris pr^dia centur, er lt;iult;e cum his perfduntur adionei,iuxta Chrijli ma fiitutum,millisfdilaejfedicantur. Ad fecundum reßondeo, Chrißus 'm propria eßentia fui corporis abfolutc confyderati, voluitcrucifigi,fednon fieuoluit manibusfrangier ore cornea di. Quaremeoenapatternordinduit, er in fuum corpus fana élificduit, cum uero crueißgiuoluit, nihil aliud in corporis fui locum fubüituit,cjuod lüud repr£fentaret,er ipfius uices gerea r etgt;fed ipfe in proprio fuo corpore crucifxusesl. Ergo facraa mentaliteruoluit mcoenafrangier commedi. Realiter uero 'm cruce crucifigi er mori,

tS.Reijcio, quod quidam obUindti dicunt.Egohabeo VerbumOei (hoceßcorpusmeum) quarcficuolocrederc» Crf ioquod mihietiam fiefiet. Quiauerba Chriüi funt itéra,.

, hic

H-

feie enittt ell ippßimduerüds. Quidyt^U^fo tibi proießuerbum Dei non relie mteUellum ? Nim cum mhareas literæ pue uera biStfententUm dutem uerborum uerdm non hdbcin, nequia qudm tibipet peut credis, quid te ipfum pdtlis. Vides qu£ men* ddcium pro ueritdte dccipit, nunqudm iUud menddcium m ue* ritdtem permutdhitgt;pcut è.contrd, 'Veritds eH ueritds, qudm* uis dtoto mundo utmendaciumreijcidtur. DifedS igiturpriui uerdm Verbi Dei fententidm, qudm p non hdbes, pdes tud eH fdlfd, Cf fdlfo nititur funddmento, Cf nequdqudm hoc tibi pet quod tu fdlpi credis.

tó.ReqcioZfdr^mcntumdb ommpotentid Deipnn* ptum. Deum eße omnipotentem concéda, Christum dutem eft fcDeum Cf ideoomnipotenteprmitcrcredo. Quad uero Do= minus quodd fdcrdmentdlem Cf ordlem mdnduedtionem pa corporis mirdculum per omnipotentidm ptum peccritdut ho* diefdcidt, dperte nego. Quid mirdculd qult;epngunt, pugndnt cum 'mllitatione, cum uerbis Domini, cf cum depnitione Sd* erdmenti. Primo ndmq;dccipio,quod db Eudngelicis in hoe negotio est coneeßumfUideUcet, quad Christus nullum mird* culuminpdnepeceritprofudomnipotentid, mutdndo fcilicct, fubUdntidm pdms m pubPdntidm Pui corporis. Et quod Apo* ßoli in ifpfd mdnduedtioms dHione etidm nullum mirdculunt pecerint, hoe etidm dccipio. li£c concepfa. non folum dccipia, fed dddo rdtiones. Prinze eß d ueritdte operum Dei.Scio Chri* Hum paße credturus trdnßubHdntidre, mutduit enim fubßdn* tidm dqu£in ßubßdntum uini, fed omnid operd ChriHi ueri Deipintuerd,cf qu£cunq^ corpordlid iUecredt dut mutdt, uerè creMd Cf mutdtdpmt, cf fenpbus nosiris obieHd, Sed in

‘ D Uj cand

54.

earnnihilhom^tSlfdilum,UrgOf(y'e.Secunddell 4 uoeda ttonenoßrd. Ndmclji Chnliut acre ey trdnfjubjldntidliter mutd^etpdnemin corpiu fiium: non ell tdmen nolird uoatio mirdculd fdeere. Mirdculd enim dd tempm Ecclefiæfuntcon» ce^fd, eyfiunt db ijs qui iminedidtd uoedtionem hdbent,Gr non ab omni Chrijli mimjlro, multo minutPdpafdcrificulo. Sd obijeiunt. CbriHui pro fud omnipotentidfdeilime poteji c^e* re, utnobis infenfibiUter, faperndturdUter GT mirdculosè cor» pui[uumtrdddtdd mdn^edndum. Keljgt;ondeo.Obie£liobi£c non unum errorem continet, toquitur enim de omnipotentia ebrißi, nonper/peUd ipßui uoUintdte : negdt pdnem eße corpm ebrihi : euertit 'mllitutionem : z^ eUcontrd generd^ tern deßnitionem fdcrdmentdliu ceremonidrum. Trußrd enim dicitur, CHRISTVl^bocdut illudpoßi, nißetidmiUud veile ipfumdemonllres. Vult dutempdnem ßtum corpus eße, non unit corpus ßtumper ßß conßderdtum obieilumeßeex» temdrum dßionum 'm coend, ßcuti uerbd mßitutionis mdnißa He conuincunt. Demde, qui de corpore Cbrilli 'm cand loqui» tur, eyquot; non reßneit dd fubieHum d Cbrillo 'mliitutum, nempe adpdncm,illenegdtpdnem eße corpus Cbrilli, Ndm nonm pdnc,ßd m ipß corpore Cbrilli perßßey dbfolutc conßde» rdtotdnqudm mßbielloycogitdtionibus fuish£ret, quod eil contra mllitutionem Cbrilli. QUidiuxtd 'mllitutionem,di^ Hributio punis eil dillributio corporis Cbrilli, dillributio dU* tem punis qui eil corpus Cbrilli, nuturuUs eil ey poßibilis. Qudigitur rutionc contenditur, Cbrillum corpus fuumpra fuu omnipotentid m Coenu dillribuere i Coißcquenter eoüigo, cumßne miruculo corpus Cbrilli m canu dÜHribiMtur, quod ttiuni

ttUmpne nürdcuïo db ApoRoUs (^ boiurnit commumeMtit bw munducetur.Uuc refer, (jUoi fuprd dixi facrdmentiles ce» remonidsqux'dnobis celebrdridebent effe fenfïbiles, mturd* les, e:^ cxtemds,iuxtd gener dlenifdcrdmentorudeßnitionem.

ly.Kciicioquodqmdxm dicunt, uerbdcoen£ (hoceA corpus meum^non effè exponenddsCjuid ßnt tdm pldnd ZT pOquot;“ fbicuA, ut expoßtione non egeunt. Cur ergo tu ipfe, qui diets, verba hlt;£c non eße exponenda, expoßtionem tuam adhibes i Si eium pamsßmpliciter abfq- uüd interpretationc corpus Chri» ßi esi, quare dicis, panem eoente, eße ZT manere ponem, hoc dutem quod cum,ucrm pane exhibeatur, eße corpus Chrißii U^c eA tud expoßtio,qudm non tdntum ueria ChriHi non ex» ponts, fed omnino negas ponem eße corpus Chrifh. Duo enint ponis fubieclo^unum panem, Z^ alt cru corpus Chrißi.De pa» nepnedieds quod fit ponis, de corpore Cbriüi ueró quad fit corpus Chriüi,quomodoh(ecconueniuntcuminüitutionc{ in» üitutio unum fubieilum habet quoad cibum, nempe panem, de quo Chrisius pr^dieduit, ipßum eße corpusßuum.

18. Reijeio ddhtecblaßphemidmiüorum qui dicunt, fi egoßalßuslum, ChriRus meipfum feßeUit. Cur enim non e^ fimplidus locutus i Re/ßondeat tamp;i blaßphematori ßapientid, Syrach cap. ts. No„ dixeris, per Deum cAeii ( ßcilicetßapien» tia, de ßapiemia enim esl ßermo, contra peccatores ZT erran» tos') qu£ enim odit {ßcilicet Deus') tu ne ßeceris. No» dicdJ iüe implanauit. No» enim neeeßarij ßunt üli homines impij. Omne txecrementum errorts odit Dominus, ZA non erit amabdeti» mentibus eum.

id^.R^iclo pofiremo,quod quidam tedito libeUo feripfit, D Uij eralem

wdlemjciücct Miiniuedtiontm ippus c^entice corporii Cln^ {HmdgKconfoLiri mfirmos, ærummiUdrijiZ^mole peccdti opprcjjos.qudmjjtiriiudlemfidti. N^m prater id quad tdUf rndnduedtiomreruMndturd non exiüU, ceremoniacr ex^ terno operi,tribuit, qua iüi tribui pne impietdte Z7 idolold» trid non polfunt. Et qudmuis Sderamentd confirment noärdm fidem: non tdmen uerè c interné noi uniunt cum Chri{lo,non appUedntmeritdChriüi, qudmuisedundcumuerbo Dei exa hibednt, fed fold fides h ac dpplicdt inufue^exirdufum Sderd mentorum, ey dUud eR exhÜgt;ere, dUud exhibitum dpplicdre, quiddt exhibet,quidccipitfibidpplicdt.iimui igitur edutine plus tribuimns ceremonia,qudm fidei. Omnid emm quacum^ de unione ndturdli CT corpordli noflri cum ChriBo, dut de Christo hdhitdnte m nobis dut de remißionepeccorum Z^ uitd aternddicipoffunf.dutdequocunq^quod dfflidum confoldri poted peccdtorem,Omnid hac,mqudm,foli fideifunt dcceptd ferendd, ZT non ceremonia fine externo operi. Boe ed mges niumrdtionishurndna, quodfemperfidei dduerfetur, zr non poßit quietd effe,nifi hdbedt externum dliquod opus^Z^quidem quod nos fdciinus, m quoharedt, fiducidm pondt, dtq- inde confioldtionemdccipidtyprafertimeum dgnitione peccdti dna gimur, zr cdldmitdtibus furnus oppreßi. c^dre bonus pdflor ouiculdsßudsinfirmdsddChrillifdcrificium potius zr fident ducetzx ddhortdbitur, qudm dd operd ceremomdlid,his enim nonnifi dd fuum finem utendum ed. Et hddenus de Tertio» quodchridi inditutiohdbet,nempede fide cired pdnem ZJquot; uinum in coend Domini.

SEQ^lTVR nunc qudrtum,^od in infiitutione compre» henfiim

henjam ^efufrd i^xï, Tims nimirurn tol«u humt ctrentome. nie continetur w uerhif HHi Chrilli dd difcipulot,boef licite m mcicommemoriitionem. Et 'mÇequentibia db Apoüolo addia tiSi Çtuotiefeunq; mAnduedbitis pinemhwK, er ediieem bibea tis, morte Domini dmuncidhitis donee uenidt.niibahic pro^ prium erß^ecidlem finem eœiiæ Dominiclt;e. Generelles tdmen fines omnium ficrdmentorum etidm huie dccomoddri pofie^ non nego. Si eptis igitur hde cand utitur m commemordtionem mortis Chri^i, légitimé edutitur. Sd hie finis, À pfeudodefen forihus uerborum Domini reijcitur, exploditur, extbiUtur, tdnqudm resnon mdgni momenti,dicunt enim: noslri Sebwera meri ( fie ndme^uoednt rede de coend Domini fentientes ) nis hil iiliud exceenAfdciunt, qudm memoridle, fi tdntum memos ridle ed, quid opus fuit iÜdm mdituere.tèldm in omnibus cona uiuijs potuifiemus mortem Domini in memoridm reuoedre. Qttid ed contemnere er eontumelid dfficere Domini eoendm» fi hoe non ed ? Coend Dominied certe inditutd ed in eommea mordtionem mortis Chridi, uti uerbd fondnt : fed hurndnd fm picntidfemperfióecifecithuncfinem,er dlios excogitduiter docuit, nunc ex ed feeit uidticum pro lüis qui ex hde uitd decea dunt : nunc mifidm,hoc ed, fdcrificium, nunc opus dd purgdits ddcrimtHd fuderdd odendenddm innocentidm: nunc oput quad in peccatcrum perdgitur remißionem : nunc 4 mdgni« Dommis cele^ntd 'm confirmdtionem fuorumfaederum : er quis poted omnes abufus recenfere-er qudmuis innumeri fint» onnes tdmen uno uerbo chrifii refuto, qui dixit z Hoc ßteite in meicommemordtionem. operdDeimdgnd,digna funt,in quorum eornmemordtionemfderdmentd, hoe ed, externe ce=

D v remanie

fetttonùeiütoitifliiuinturÆtquod opUi Dei tn^ta eurem demptione generis humemi ? Reüè i^ur hnbet pnguUrem gudndim GT pubUcdm ceremoniom i Chri^io ipfo mpitutAmi crhiec eü cam Dominica,, quant cekbramus in commemo* rationem mortis Chriüi, hoc enim redempti fumas à peccato» Worte GT hierna damnatione,

HÏc rurfus fimplex inteÜe^us aerborum ChriRi refu* tat[ententiamtUorum, quicorpus Chrigt;iiahfolutèconpdera* turn externisailionibus COM obijduta. Cumemm manduca* tio corporis ChriRi mRituta fit, m memonamChrißi quim corpore fuopaffus er mor tuas esl, (pcutnoserudit fimplex intelle{ius horumuerborum,hoc fadte in mei commémora* tionem, ) nuüo modo conueiitt,ut id quod pa^um eli, etiam mm ßitutum ßt manducari m fui ipßus mcmoriam, idq- 'm propria fua materia per fefe conßderata, Quodnonconueniat, probo, quia per totam facram Scripturam licet cernere, aliud effe ^fum memoriale, GraHud rem memorandam, ßcut aliudesi fignum,Graliud res fignata. In confeffo autem eü, ponem can£ effe ßgnum corporis Chriüi, corpus uero Chrifli rem ^ß^' fignatam. Kunc ergo qui dicit, corpus Chriüi abfoluti con fideratum, obieüum effe externarum a£lionum m cana cf luanducari'mmemoriamfuiipßus, iüe ex re ßgnata facra* mentum facit fui ipßus, GT dicit rem ßgnatam manducari 'm fd ipßus mcmoriam. Sed bene fe res habet, Sicut enim ß* gnum memoriale à re memoranda, res chuerfa ßuc diffara* ta effe debet, Ua etiam ChriÜus m hac cana occepit pO” nem GT adiecit fuum uerbum,diceni, hoc eil corpus mcum, pc non resßgnata manducatur 'm fuiipßm memoriam,fed fa* era*

S9‘ crdmentumutl fignum mänduedtur, 'm ucrltdtii puerti pe ^Atlt;c memoridm er p4nw qui Sdcrdmentdliter cA corpui ChriAimdnduedtur in memoridm corporis ChriAt per fep: (S' dbfolutè traditi ey dAi in crucem.

DemonArdui hue ufq- ex generdü depnitione fderdmen tdliumceremonidrum, ex ipfisucrbisChriAi, hoe eA corpus neu, er ex ßmphei inteUeAu uerborum tonus inAitutionis toenit Dominica, quod corpus Jefu ChriAi obijeidtur dAioni^ bus Slis externis canæ Dominica,non in proprio fuo fubieAo, ndterid pue fubAdntid,per fefe er dbfolutè m ipfd Chri^i per* fond conpderdtd, fed in fderdmento pgno uel fymbolo.

Hunc cum ApoAolus poArecitdtionem inAitutionis,di ‘mceptdm obuirgdtionem rededt, redibimus er nos iiuc,donec obiurgdtionis uerbd dd pnem ufq^ d nobis fint expoptd dtc^ expUcdtd. Cum Corinthij candm Dominiedm celebrdrenc, dliusdliumnonexpeAdbdt,ercommedebdnt bibcbuniq- fin* guli proprium cibum er poturn, non edebdnt de uno pdne, dd* hac mdnduedbdnt bibebdnt(^ dd fdcietdtem ufqi,pdrum mortis ChriAi memores Hdne CorinthiorumdAionemApoPolus in* digndmuoedt, qudft dlicndmdbinpitutioneChrifti.Primunt igituriÜosdd mAitutionem reuocdt. Deinde, qudle fit eorum pecedtumoAendit, ZT qua fequutd ptpeend, qudm propter mdiffidm hdne munduedtionem fuerdnt perpefi, figmpedt. roAremo,mdnddt Corinthijs, quid interim fdccre debeunt,. ufq^dd fuum dduentum.Qu,odd primum, uidelicet ddipfdnt injiitutionem Dominica eoena, fdtis fuperqi huctflt;^ diAum tA. Pergimusddfcunium,crdpoAolududiamus, Jictntem de culpderpeccdto cired hdne tand,er depstne qui Domim«

I»ï»g*’

tfoî

îrrogdUtŸitCormihîjs.Tieculpii âîàt ApoHolat. }td^- ^uU cun^mdniiucaueritpdnemhunc,uel biberit cdlicem Dommi indigné,reiu ent corporis Zf fdngums Domini.Hdbes hic cul= pdm,ntmpeomncsquinondijudicdntcorpus t^mini, id eii, omnes qui non difeernunt mter hune pdnem qui corpus Domi^ nieller inter uulgdrem cibum, fed fumit hune cibum tdn= qudm uulgdrem, iÜe iuditium fibi mdnducdt, ex tsl reus cors parts Dommi. Audi nunc iuditium, hoc e^poendm. Ideo mter vos ( inquit Apo^lolus ) multi mjirmi ex imbedUes, ex’ dors tmunt multi.Sdo Mignos uel impoenitentes d communione efgt; fe dreendos, fed Apodolum m hdc fud obiurgdtione hue relaies xi^fe ex uerbis ipfius non poted comimei. Non enim inquit, (i quis indignus mdnducdt, fed, ß quis mundueduerit mdigne. Qt^dre dduerbium «ncf»«! refero dddHionem mdnduedndi, non dd perfondm mdnducdntis.^t huius loei hiec ed fententid: Ojiieunt^, id ed, ßue bonus ßue mdlus, ßue mdgnd ex forti, fiuepdrudeximbeciïld fdepræditus, mdnducdt indigne, id td,qui pdnem hunc corpus Chrißi Mignlsmodisdbf^ulld religione ex reuerentid,ex non in fuum finem: fed dliterqudm decet h£c myderid, trdddt, hic fit retts corporis Vomini,quid M hunc pdnem, qui corpus Domini ed offendit.

Qufdigiturdilfutctur, tium impij etidm de corpore Chridi m cand pdrticipent^. Certé quicune^ dccedit ßue digntts ßue indignusfit, qudntumdd fuum perfondm, ß modo digne mdnducdt, hoe ed, ß mditutio Chridi redé ferudtur : purtU cipdt de corpore Domini, id ed, de hoc pdne qui corpus Dos mini ed. Itd fderdmentdUs pdrticipdtio corporis Chrifti corns inunis eß omnibus, Redits uero exedquie fitmuerUdte tuns

turn

6r.

turn fidcliiitn ell, (luomm eji fm^id. rii^erunt mdndiudtïo indignorum, G^ munducdtio indigna, hic ad ailionem, iUic ad pcrlonam rc/picitur. Corinthij non omnes trant indi^i, adula tcri,fcortatores,crdlijsuitii5contaminati-, omnes tarnen ab Apollolodicuntur indigne manduca^e t^bibiffe. Vnufqttif^i enim er bonus er malus, fuum proprium cibum babebat, er alius quidem cfuriebat, abus autem ebrius er at. Sic tam malus t^uam bonus er digne o'indicie potcü manducare er bibere, Vterq; enim di^è manducat er bibit,cum ajoncs came wxa ta mllitutionem ChriHi decenter cum reuerentia perficit, er panem hunc corpus Domini effe dijudicat.tndignè ueró,p cena tra inftituticnem ponem hunc mdecenter er irreuerentiahter traltat,ipfum non dijudicans,er a uulgari cibo non difcemens.

Per indicium hoc de ijuo Paulus dicit,inteUigo tempord= Itm panam. Dicit enim,tdeo inter uos multi infirmi er imbea cilles, er dormiuntmulti. EtHatim. Quodßnosipßosdijudia caremus, id ell,de nobis Çumeremus indicium ßue panam,non Küç; dijudicaremur : dum indicamur autem, id ell, dum puma mur, à Domino corripimur. Vides indicium hoc, de cpito A poa flolus,cjßecorreptionemDomini.Sicorreptio: ergonen eil leterna damnatie,ut i^uidam hunc locum exponunt (epuia ætera na damnatie neminem corripit outcafligat: fed inaternum cruciat ) corripimur autem à Domino, ut non cum mundo damnemur.p.cce,aDominoiudicamur,utnondXmnemur.vbi ergo funt qui docent, indignos er impies ore fuo corpus Chria ßiabfoluteconßderatum ad aternam damnaiionem mandu» care l Scio damnari omnes, ejui non agunt panitentiam, cum w hoc uita 4 Deo punimtur er eorripiuntur ; fed non ßatim a eula

À cuïpidi £terndm pamm progredUurDeuf, fed pro fui mifericordii mterijcit crucern cy cdUmUdtcs, ßur pands teilt portes, per quds dd peenitentidm uoedt, hts j^retis, fequitut turn demum teterndpeend. Sic quiddmexhoe loco drgumen» tdntur.üemo fans e^dlicuim rei, ^udm non trdéidM, uel in qudm non o^cndit,Nunc ergo, ß impij non munducdnt cor^ put Cbrisli,quotnodo igitu/rßunt fontes corporis Chrißi l Re» fßondeo. Rem dliqudm trdddmus üquot; in edm offendimus du» pliciter,Abfolutè (y Reldtiue. Sic corpus ßue edro^ChridU trdildtur, id edi, mdnduedtur dupliciter, dbfolutè ei' reldtiue, fi conßderdtur edro Chriüi dtq^ ddeo totus Chridius dbfolutè, non dUter nißßde mdnduedtur, er quißc munduedt nunqudi» ßt reus. Si uero conßderdtur reldtiue, uidelicet ßrefficis di pdnem cœiue huius,qui iuxtd inßitutionem CHRISTI cor« pt« ChriRi e^, tune ore ßt mdnduedtio d bonis er d mdiis, 0quot; rei ßunt omnes, qui non digne hune pdnem, qui eü corpM Christ, mdnduednt. ltd quo^ in rem dliqudm offendimus, ed uidelicetdut dbfolutèconßderdtd,dut reldtiue. Qui Chrißum crueißgebdnt, pecedbdnt in corpus Domini dbfolutè conßde» rdtum,quitterapdnem caille indigne mdnduedbdnt, peccei» bdnt m corpus Domini rcldtiui ßue fdcrdmentdliter conßde» rdtum.ïtdqui principi mdledicit, eripßus perfondm ledit, peccdt'm prmeipem dbfolutè conßderdtum, quiueroinß^id eins luto conffuredt, pecedt in prmdpem reldtiue conßde» rdtum.

SicSdulusoffendit in Chrislum reldtiue, cum membret ipßus, hoc cA, ßdeles uinciret de needndos trdderet. ïdeo Christus dcc aio cldmdt. Sdulequid ME perfcquerisl

'Venio

Vemo nunc dâ tertium, nempe id prteetpii PmU, qux fuptr hue Migud mamiuedtione Cormthijs dedit. Mdnddt, ut ft probent fine dijudicent, ut dliut dlium expeiict, ut efurien* tes domi mduducent,

Probdiionem qudm Pdulufpriecipit, ficinteUigo.Apo^ iioluf cogebdtur ’m mdigndm Cormthiorum mdnduedtiontm 'mquerert, quod non fuiffetneceffdrium,f ipf femetipfot exa plordffcnt, e^ dbieeijfent, ß quit in dHione weenie Dommcie lt;df ipßt muentum ZX diju^edtumfuiffet, 'müuiitionc Domini, cyquot; tdnto mytierio mdignum. Pracepit igitur Apoüoluf,ut ho* mo feipfum probdret, hoc eH, ut eßet mquißtorfudrum diHoa num,zr cum deprehenderet fe dgere dUquid tanto fderdmento minime dignum, id ipfe per ft ft corrigeret, ne dim cogeretur in ipßut mdigndm mdnduedtionem mquirere, dut ne Dow ob tdlefdHum dd irdm prouocdretur.Qui bdne probdtionem ge» nerdliter, de panitentid 'mteüigunt,fdUi mihi uidentur,qudmà uispanitentidneeeßdrid ßtittis, qui dd hdne menfdm uolunt accedere, GT impoenitentes nequdqudm funt ddmittendi. Catea rd duo qute db Apoüolo Cormthiji funt mdnddtd, expoßtionc non egent cum pldnd Zf perßieud ßnt,

EPILOGVS.

Ituncßnem huit trdddtui impondm, Cf Ifero, me tdnd dem oßicio meo defunilum eße, g, enim db mitio propofui,pro uirilhdmmd ^dtid dßirdnte c^ddiuudntc trdddui er dbfolui. inteÜigunt dutem omnes fideles, quo in prlt;etio hdnecandtn Domini hdbere, erqucintd cumKeUgionedd menfdm hdne decedere debcMt, Ab Apodolo emm dtdicerunt,Deum punire g^duiter

64.

gr Miter omnes iRos,qui hutte pimem iniigne titditducMhUon iÿtur dccedlimui dd hdnccoatdin tdtvjudm trdHdturi md^ gdrem pdnem ey uitwm, fed fkintucAinur imp ft uerbd in^uutorii Chriili.lniiitutio enim c^uocdtiofdcit,utfub md^ nibm e:^'m ore noßrohdbcdmiK pdnem iftumqui eH corpus ChriRi, er uinumquodeslfdnguis Christi, ef itd tempere* mus locutiones noords, de hoc temto myRerio, ut libenter fd= tedmur,pdnemhunceffe corpus Chrifli, er hoc uinum effe fdnguinem Chrijli. Ndm er ueteres itdfunt locuthut dicerent, in corpore Christi edfddd ejfe, qutempdne fiebdnt, ex re*, ilè quidem,cum hic pdniscorpus Christißt Qt^dre cum pd= nis frdngebdtur,diilribueblt;ttur,mdnducdbdtur, forte 'm ter* rdmeddebdt, 'mos ingrediebdtur, dentibus dtterebdtur, di= cebdnt : corpus CHRISTI frdngi, mdnduedri, m ter* rdmeddere, m os mgredi er dentibus dtteri, nam reßgt;iciebdnt adidquodde^pdneerdt pr^dicdtum, er pdnem dbfolut'e non conßderdbdiü. Et è contrd :cum pdtres dicerent de corpore Chriili, illud 'm os no Arum 'm gredi, ex lÜo pdrtes fieri, illud in terrdm eddere, er ipfum diere fubßdntidm corporis noAri, reßgt;iciebdnt dd fubieAum pdnem fcihcet, qui hic corpus Chri* Ai eA. Non enim corpus ChriAi dbfolutc er per fefe m pro* prid fud efféntid confiderdbdnt, er dilionibus iAis extemis obijciebdut, neq' fentiebdnt uÜdmfrdAionem, diAnbutionem crmdnducdtionem'mipfd corporis ChriAi eßentid dbfolut'e confiderdtdfieri, quidfdtiserdntedoAi,pdnemhunc, pdnem mqudmimhisextemiscaniedAionibus, corpus Chrifii eße, idc^ rdtionefdcrdmentdli. Et utebdntur hoe pdne, nondlid re* uerentidde reUgfone, ne^ dliter loquebdntur de ipfo, deft

ippßimdm Christ cArnem fub mMilmf (^ dentibm haiertnti frAngtrtutGT coniedcrent. UAm müitutio Chrilii erdt iUü fu^icienh^^itldtrdntcontenti.SimiKitiKji er nos contentif er prlt;eRcmus Christo obedientidm, utdmur hoc pdne non aUd religicinem(ntecrdnimo,qudmfi ipßßimum corpus Chriüi fub noRris mdnibus er dentibus haberemus, fufjicidt etidnt nobis hlt;ec du:ind Chrißi [apientid, qud ufits efl in hdc in^Uu* tione,erpldcsdntnobisqult;eipfi plucucrunt. Hon qu^rdmut fréter er contrdinßitutionem,quomodoipfum Chrilli cor» pus per fefe conßdtrdtum in proprioßuo [ubieito, mdterid tr ftibüdntid udledmus fubijccrc,cxterms ißis ddißnibus ccenlt;e,i nobisperdgendis,fedhicpduiißtnobiscorpus Chrißi in ipßa iiÇu, ßilt;etnipßsdäiambus. Konqu£rdmusdlium ßnem, no» tlrum uidelicetcommodum ex hoc opere, fed Chrißi Iduden er gloridm, er. feidmus candm non eße opus À Chrißo inßi» iutum,Htquihocfdcidnkhdbednt inde remißionem pecedto» tumfuorum ( ut populus ddhia Pdpißiee credit ) fed eßfe epui fiue ceremonidm,qudm eelebrdre debemus Chrißi redempto» tis noßri edufd, nempe in commemordtionem mortisfme.

Scidntdutemomnesßdeles, me hdc defenßone fdetda wentdUs mduduedtionis eP bibitionis corporis er fdnguinis Chrißi nuUomodonegdre dut oppugndre Ißiritudlem illdnt indnducdtionem quæ eß fidd, quicomnino in ipfo Ccen£ ufu ßmul ßeri debet, de qud in principio ddxi, fed tdntum me ißos oppuffidre er conßttdre, qui eifentids ßue fubßdntids, ßuc fubießd, ßue mdterids corporis er fdnguinis Chrißi, per fcft er dbfolute conßderdtds,dßionibus ißis extemis ceene Domi* nieg obijeiunt.

SubfnaaoMKimîdUequer, quorum errorem in hot B [cripta

firiptooppu^^i, p^iiemboni wri, ^dntintet uentdtU uidèri er hdbtri uultis, Cf pubUch feriptis promütitif uóS Helle cedere ueritdti, pdeem amp;nbsp;trdnquilUtdtem colere,pex Herbis ChriHi er mjUtutionem eœM po^etis dlicuws errerit conidnciCerti boomdeuobif/jyemconcept, ß teqw etnimo nuUiM dutborUdteer prtCMdicio edpti perpenderitis ei» en quibus mhoemeo fcripto ueSlrum m lucem produxi erroremi Wf ommiw propter Ecclep£ pdeem » ueUrdm fttaenMn» mutdturos, er cogUdturot diligenter, culpdm turpitte con» cordite erpdeis in Zedeßd, eipdrti mcumbere,qikefdlfdnt tuetur fententidm, ut nihil dcrius ntme diedm. Eufebius rtdrrdt, fuifje inter Upißoposdnti Diocletidnd perfei^uatiotK mdgndS contentions,c^M cu mutuis mter fe contentionibus mßdmmdti efjent/efemidceodio ey cotüumclijs ßnt proßcjHuti,er unum» ijuemq; dnAitionem fudm in mortis Tyre^idis ßudiose perfe* cutum effe. Polled dutem ex diuind er iufld umdidd, perßeu» tionemfub Diocletidnocrudelißmum lÜdirruiJJê. Quidnune temporel fum ßmilid, er culpd eli edd£,ßne dubio er pandß» nilis,niß penitentiëi egerimus,fuhfe^uetur.Omnipotent t^ca» Itflis Pdter, Pilius tuut diledus dominus naßer Itfus Chrillus, pro totd Pcelcßd fed orduit, dicens : Pdter fdnUe, ferud eos M nomine tuo,quos dedißi mihi,ut ßnt unüßeut ernes.tios nune idem d te petinws,0 mifericors er dileüißime Pdter,ferud not in nomme tua,te qu(ejumus,ut utium ßmus Ifirku,fide er ebetn rùdte,cr utßmusfollicüi ferudreunädtem^iritus itt mnculo puds, per Donumi noßrum lejum Chti» ßum,qui tecum uiudt er regndt in umtdte

Spiritus S. Deus per omnid feen»

b/lt;cHto-wn, AMEN.

FRO-

proposItiones

BREVITER COMPLECTENTEs DocTRiNAM Catholic AM et Ortho-doxam, dcIncarnationcVerbij Vnionc perfona-li, Communicatione Idiomatum gt;nbsp;de Corpore Chrifti amp;nbsp;eius prsfentia in Ceena, Afcen- ,. fione Chrifti in cœlum, Sefsione ipfius ad Dextram Patris, amp;nbsp;de condi-tionccorporum noftrorum poft refuncóionem.

* *

68.

• I. nbsp;nbsp;nbsp;PROPOSITIO.

F Idem de Incarnatione verbi, docet nos Écarté geliftaIohannescum inquit. Et Verbvm

CARO FACTVM EST.

• 2. nbsp;nbsp;nbsp;Verbum, inquit, non Deus ( quamqjjan^ verbum hoc fit Deus,eodemEua^^elifta tefte^qui dicit: Et Deus erat Verbum) vocjj^nloyerbijjyr-fon3exprimitur,qux incarnata efi, vox (Deus) non ita exprefsifiet perfonam ÊihJ^qma communis efi tribus perfonisdiuinitati^

• 3. nbsp;nbsp;nbsp;Neq3 fic dicit Euangelifta ;.^?hrifi:us cam faflus eft. Nam vox illa, Chrifius, verbum incar ■ natum fignificat, ideft/totam perfonam, amp;: nou diuinam naturam tantum.

• 4. nbsp;nbsp;nbsp;Non dicit fimpliciter. Verbum fadueftj Impia eft Arrianorum fententia,q[ua Verbum fa-étum elfe pertinaciterafleruerunt, fed dicit. Verbum caro fadum eft, homo enim incepit effe non verbum.

$. Præterea, Caro dicit Euangelifta amp;nbsp;non. Homo, quamuis fit vna eademqj fententia,amp; Ca-tholicèdicatur, Deus homo fadus eft, fignifican-terautemamp; magna rationê voluit dicere, Caro, quam homo. Primo enim per carnem, totum genus humanumintelligitur, amp;non fingularis quidam homo ex nobis non oriundus,quia caro Chri fti fumpta eft generaliter de carne noftra,fpeciali-tcr vero de femine Abrahx,Ec Chriftus eft frudus virginei

^9’ virgîneivterigt;amp;non hofpes. Deinde fignificatur per carnem, verbum videlicet aflumpfiflc carnis Ooftræhumilitatemamp;infirmitatem, dempto tarnen peccato.

6. Adhæc dicit Euangelifta,faâû ell:,amp; non: Verbum fufcepit carnem, quamuis amp;nbsp;hoe ortho-doxè dicatur. Nam amplius quiddam eft, fieri carnem, quam aflumere amp;nbsp;cóiungere fibi carnem. Primo itaq;, per vocabulum faflum eft, fignifica-tur vnitas perfonæ. Sic namqi Verbü caro factura cft, vtverbumamp;: caro fint vna perfona, hoc eft v-nnm indiuiduum, intelligens, incommunicabile, fienonfuftentatqmab alio. Proinde Se Maria vir» go,nonhoministantum matereft, fed Deipara reâè Se orthodoxe vocatur. Deinde fignificatur Ss hacvoce.dualitas naturarum, id eft, dicit enim Euangelifta, Verbum caro fadtum cft, Se non dicit in carnem mutatum eft.Quiequid enim mutatur, définit id elfe,quod antea erat.Hæc perfona, Chri ftiis videlicet, reâèdicitur Deus, Sereâèdicitur homo. lam fi Verbum effet mutatum ( quodim-pofsibile eft fieri ) Chriftus non poftet Deus dici ; Aut fi caro effet mutara,Chriftus non pollet homo dici.Verbum igitur non eft mutatum ,fed raturam fuam retinuit,vnà cum fuis proprietatibus effen-tialibus, quibus ab humana natura difcernitur, Nee aftumpta caro naturam fuam(vna cum effen-tiaUbus fuis wrietatibus quibus à diuina natura E iij difcet-.

difcernttar* amidt, fed Verbum, quod non erat a(rumpfit:amp; quod erat non amifit. Poftremo, per vocabulum faäum eft, fignificatur neqj cametn Chriftiabaternoefle, vel ante verbi incamatio-nem fuiffe, fedinitium fumpfifte, in ipfo incarna-tionis mirando opere,amp; in ipfo virginis Maria: v-tero. Neqj hominis cuiufdam perfbnam fuifle, quani verbi perfonaa(rumpferit,quiaperfonf duf in vnam perfonâ non coaluerunt,fed Verbum car« nem fibi vniuifle in vniratem pcrfbnalem.

y.Neqj Verbum Dei in vtcro virginis fic in-carnatum eft,vt vel nudam carnem fine anima,vel carnemamp;animamfine fpiritu hominis fufeepe-rit;fed Incarnatio hæc fic eft faâa,vt ilia comprç-hendatur, corpus, anima amp;nbsp;Ipiritus,quorum neutrum altero fuit prius aut pofterius à verbo fufce-ptum, fed omnia tria fimul amp;nbsp;femel.

S.Vndenon adeó difficile eft, quid fit vnio perfonalis definite. Hæc enim eft, cum duæ natu-ræ, diuina videlicet amp;nbsp;humana in vnam vniuntur perfonam amp;nbsp;indiuiduum, filuis naturarum pro-prietatibus.Ita tarnen, vt qui eft Deus, idem fic amp;nbsp;homo,amp; qui proprietates diuina: naturf habet» fit idc illc qui human? natur? proprietates habet. Et qui diuina facit opera fit ille idé qui facit opéra humana. Et vtpropria diuine communicentur üli ipfi homini, qui amp;nbsp;Deus eft. Et è contra.

j. Modum incamationis amp;nbsp;vnionis perfonalis.

1«,plane inueftigari non po(fe, fentitur Catholica fides. Hane tarnen Spiritus fandi virtute fadarn, ex verbo Dei confiât. Luca: capite primo.

to, Sedillo igitur cauendum ne naturas in v-nam perfonam vnitas,confundamus,aut proprie-tatibusfuis fpoliemus. Ergo excludenda hic eft omnis communicatio proprietatum. Quiequid enimcommunicabile eft, nullam ftatuere poteft difterentiam, Nam coramunicantia in co ipfo quod commune habent nihil differunt- Igitur dua: natura: in Chrifto proprietatibus difcemuntur.Ec proprietatesnon diftrahunt perfona: vnitaté. Vn-de Régula:, i. Proprietäres naturarum de fuis na-turis in abftracto prædicatç,faciunt difcrimen naturarum, non feparationem. a. Quxlibet natura feruat fuas proprietates, alias ficret confufio natu rarum. 3.Propria vnius naturx nó impediunt,quo minus adfit in perfona Chrifti,amp; altera natura.

n. Rurfusmodisomnibuscauendum eft, ne propter naturarum proprietates aflerendas, reti-nendafqj difcerpamus vnitatem perfonx. Admit-tenda igitur hic eft communicatio proprietatum. Nam ficut per proprietates aiTeruntur naturp due, itapercommunicationem afferitur perfona vna. Et proprietates naturarum, in perfona, vt in concreto confideratxfuntcommunicabiles, amp;nbsp;vnam perfonam teftantur: in naturis verö abftraüè con-fijJeratx non funt communicabiles.vt maneat na-

E iiij lura-

turarnra difenmen. Vnde Regula. Communica* tio idiomatum fit in perfona, vc feruetur perfonas vnitas, vel idiomata vnius naturæ non tnbuuntui alteri in abdradio confidcratæ,fed communican-tur perfona.

• 13. nbsp;nbsp;nbsp;Ed autem communicatio idiomatum, non ipfa vnio perfonalis vel vnionis huius forma, fed cd prædicatio, quæ fit propter vnionem per-fonalem duarum naturarum, in qua proprietas clTentialis, vel operatio vni natura: conueniens, tribuitur perfbnæ in concreto, amp;nbsp;non in abfirado.

ij.Talis communicatio quæ in perfona con-fideratur vera ed, verbo amp;nbsp;reipfa,Verbalis amp;nbsp;Rea-lis ed. Nam cum prædicatio due propofitio ilia, in qua proprietas aliqua vnius naturæ, perfona: in concreto communicatur, vera ed, videlicet propter duarum naturarum perfonalem vnionem, Certè amp;nbsp;rei veritas tali prædicationi fub-fit oportet.

• 14. nbsp;nbsp;nbsp;Quæcunqj auté de Chaidi perfona præ-dicantur, vtriplicis effe generis inueniuntur.Quia horum quædam funt elfentiales proprietäres fine differentia naturarum, quibus ipfæ naturæ difcer-nuntur, amp;nbsp;non funt opera fine adiones aut pafsio-nes.Etin huiufmodi propofitionibus additur di-fiindio,fecundamquam naturam, hoc quod di-citur verum fit. i. Deinde quædam horum funt naturales adiones, due operationes naturarum.

exquibusquædâ peculiar iter referunturaddiui-nain naturam, quædam veto ad humanam.Et hic quoqj additur diftindiOi fecundutn quam naturam. 3. Poftremo eorum quæ de Chrifto dicuntur quædam funt officiorum ipfius appellationes. Vnde Regula. Appellationes officiorum tribuun-turperfonæ,nonfecundum alteram naturam tantum, fed fecundum vtramqj.

ij.Quiavero credimus quod Verbum caro faflum cd, confitemur etiam de corpore Chrifti, illudefleverumamp; non phantafticum corpus, locale amp;nbsp;fuis dimenfionibus Mathematicis circum-fcriptum, ficuti noftra corpora funt, Et nunc quamuis clarificatum fit Domini corpus, tarnen veritatem corporis non depofuiffe, fedeflentia-les proprietates, quibus effentia corporalis à fpi-rituali differt adhuc retinere, depofuilfc autem poft refurreétionem humilitatem amp;nbsp;infirmitaces tantum : ficut amp;nbsp;nos in refurredione deponemus eas, amp;nbsp;proprietates corporum eflentiales ferua-bimus. Nonenim vna communis effentia ent an« gelorumamp;hominumpoft hanc vitam, fed difpa-rata: effentiæ vnà cum fuis pröprietatibus effen» tialibus manebunt.

16. Neq; metaphyficè loquendum eft in hoc negotiode eflentijshominum, vniuerfaliter fine accidentibus confideratis, vt Philoffophi de ef-fentijs nugantur ; fed indiuidua debent imdligi, E v quæ

quï fenfibus funt obiefta, Omne cnim ^od fub-finie fiue cd fingulare cd eo quod cd,

• 17. nbsp;nbsp;nbsp;Vbiquitatem igitur, cum fit proprietas efrentialisdiuinsnaturæ,abhumana natura fiue à corpore Chridi, Catholica amp;nbsp;orthodoxa fides remoueti communicat autemeam perfonæ in cócreto.Comtnunicatio quo ad naturas, nuda cd, vtfêructurdifcrimennaturarum: fed quoad per-fbnam, communicatio locum habet, vtferuetut perfonæ vnitas, vt fupra diftum.

• 18. nbsp;nbsp;nbsp;De Deo creditur, quod fit vbJqj, Eflen-tia, prafentiaA potentia, Effentia, quia Dei ef-fentiaedinfinita, amp;nbsp;veteres dixerunt, infinita-temformamelfe Vbiquicatis eflcntialis. Ideo Integra amp;totaomniaimplet, non tarnen ficut aër diftifa ed, talis cnim didudo minor cd in fua par-tc,quam in toto. Præfentia, qui iniplb viuimus, mouemur amp;nbsp;fumus. Potentia, quia omnia quæ-cunq; vult in cœlo, terra amp;nbsp;mari.liberrimè facit, caufis enim lècundasnonedalligatus.

• 19. nbsp;nbsp;nbsp;Vbiqtedecumde DEO dicitur,nonfi-gnidcat in omni loco elfe, fed potius in nulla loco elfe, quia Deus in loco elle non poted, quam-uis omnis locus ei adfit ad eum capiendum, vc Boctius inquit.

• 20. nbsp;nbsp;nbsp;Hïc cife cum de Deo dicitiir.non intclli-gitur locus, Nou cnim hic elfe dicitur Deus nid repletiuè,qui modus effentiz diuinz tantum con-uenit

75-

ucnît, amp;nbsp;omnem locum excludît. De fpiritibus creatis dicimus, horum aliqüem hic vel ibi eflej videlicet definitiuè: de corporibus vero dicimus, ea hïc effe, circumferiptiuè videlicet amp;nbsp;localiter. Himodifaciuntdifcrimiua, primum inter effen-tiamDeiamp;creaturarum: iilacumincreataamp; in-« finita fit, vbiqj debet effe : ha: vero cum eflentias habcant finiras, vbiq; effe nequaqui dici polfunt: alterum, inter ip Cas effentias creatas, quarum a-liafunt fpiritusjideoqj dicuntur definitiuè in loco efle, aliæ vero funt corpora, qua: ad differentiam fpirituum circumferiptiuè in locis fuis effe di« cuntur.

• 21. nbsp;nbsp;nbsp;De prxfentia amp;cxtcma manducatione corporis Chrifti in Cœna,perfcfc amp;nbsp;abfolutè in ipfaperfonaamp; propria fua materia confiderati, Cicr« liters nihil docent. Ergo talia credere nor» cd catholicum.

• 22. nbsp;nbsp;nbsp;Chriftum,hoccft, ipfarn perfonam per fefe confideratam, minifterio fuo adeffc, Catholi-ca fides confitetur, Quia ipfe Chriftus promifit nobis, fe veile nobifcum vfqj ad confumationem fsculi, amp;nbsp;in medio effe, duorum aut trium in nomine fuo congregatorum,Quoniodo autem ChrU ftus nobis adfit, Catholici viri cxpofucrunt abun-dc amp;nbsp;piè.

• 23. nbsp;nbsp;nbsp;De manducatione corporis Chrifti, 8f de bibitione fanguinisciusin Ceena, hoefides Ca-tbolica

iholîca obfemat, quod ex ftrmonibus amp;nbsp;infiitu-fione Chnfti didicit. Et fpiritualcm carnis. Chri-fti manducationerajà corporal! amp;nbsp;externa difeer-nit : fed non feparat.

a^. Spiritualis manducatio non eft externa ceremonia vel actio in horam durans, fed eft vera fidcs cuius ojj^dtum due cibus eft totus Chriftus, vna cum omnibus fuis meritis amp;nbsp;beneficys: amp;nbsp;h^c manducatio datvitam. lohan. 6.

25. Corporalis manducatio amp;nbsp;bibino corporis amp;nbsp;fanguinis Chrifti in ccena, eft externa amp;nbsp;yifibiJis ceremonia, amp;nbsp;fit ore, cuius obieâum eft, non tota perfona, fed corpus amp;nbsp;fanguis Chrifti tantum. Et hæc manducatio amp;nbsp;bibitio, non fit in corpore amp;nbsp;fanguinc Chrifti, abfolutè amp;nbsp;per fefe in ipfa perfona Chrifti,amp; in propria fua materia fiue fubiedlo confiderati, fed in fignis iymbolis amp;nbsp;Sa-cramentis, hoc eft, in pane amp;nbsp;vino iuxta inftitu-tionem, qui externa elementa, panem amp;nbsp;vinum, verbo fuo in corpus amp;nbsp;fanguinem fuum fanâjfi* cauic.

2d. Cum autem panis fit corpus Chrifti, Si vinum fit languis Chrifti, non tarnen abfoluto,fm plici amp;nbsp;naturali prædicandi modo, fed facramen-tali, lequitur, non elfe in hoc negotio loquenduni de corpore amp;nbsp;fanguine Chrifti ablôlutè amp;nbsp;per fefç confiderato, fed de fubiectisillis, de quibus Chri-ftus cft locutus, nempe de pane amp;nbsp;vino, quiq3 hoc

non

non obfeniat j fallitur à dido fecundum quid ad ditSum iimpliciter. Et hæc cœna Dominigt; non Yt in remifsionem peccatorum faciamus inftituta eft : fed potius in commemoratiune mortis Chri-j ftij qua nobis remifsio parta, quam nullo opère externe, fed tantum fide donata nobis applica-, mu§,

27. Deafeenfione Chrfti in coeIum,Catholi-ca fides credit ex verbo Dei, Corpus iUud, quod corpori noftro confubftantiale eft, defumptum ex Maria virgine amp;nbsp;ex ea natum, quod pependit in cruceamp;ibimiortuumeft, fepultum eft amp;nbsp;refurre-xit, illud ipfum (inquam) afcendilfe ad ccclos, fédère ad dexteram Dei Patris. Afcendiffe motu lo-cali, corpore amp;nbsp;anima in ccelum, id eft, fupra firmamentum in federn beatorum, amp;nbsp;ibi nunc frui gaudio amp;nbsp;beatitudine amp;vita æterna.Cœlum enim in hoc articulo fidei non intelligitur, de gratia Dei,fiuede regno Chrifti fpirituali, in quo qui funt, etiam dum in his terris degunt, dicuntur in cœlo effcjhoc eft in regno gratia: : fed de ipfo loco in quo beat! in æternum commorabuntur, amp;nbsp;æter na fruentur beatitudine. Sedere ad Dexteram Patris, ideft, credimus, quod fit omnipotens, regnet, ac regat Ecclefiam,interccdat apud Patrem pronobis,amp;vbiq;ipra:fens fit, diuina virtutc, amp;nbsp;habeat omnem poteftatem.

18. CathoUca fides refurreüionem earn is credit

bit 1(^1

credit, quo vocabulo multo fignificantius expri-* mitur, idquod refurgere debet, quam corporis, lllud cnim quod cecidit,rerurget.Rcfurgctautcm idem corpus numéro, mutabitur corpus quoad accidentia, non quoad fubftantiam, vel fubftan-tiales corporis proprietates. Veritas corporisj, femper manebit, etii futurumfitfpiritualc, gloriofum, clariScatum, ficuti docent noslàcræliters, i.Corinth. ly.

Philip. 3. i. Theff. 4.

4: *

*