^^VEKENDISSIMO ET lLLVlt;f
^f^ISSIWO, D. D. DANIELI, ARCHIEPI-
feopo J^cguntinOfPrincipi Eleâori.,acpcr GemM*
nilt;m CinctUarioyZ^rc.riomino fao cUmentiÃimo.
^Entern hominis,iïuc,vt aln vo H lunt 3 rationalem fpiritum, alq J^ animæ vim prædantiorem ^ m do latitarc Platonephi^ orü principem dixiflè :
amp; fermonem certiffimam eiu[fi dem imagfnégt;Epid;etuni Stob
AKeucrendiffime atqj llluftriffimc, amp;nbsp;Oermat ÿtetfupreraos Saai Imperi) procer es, Primas, .^ ââHegimus. ld adeo verü,ncmo haâenus eft ijâ^â^ncgarit. Sed cogitantimihiinaedibi f,'Gie hominum,inter fefe,varietatem, attp m (t^âiendis,dr)udicandis,cöftituendisjcxpolient n7âïficxvnaveluti materia formatus fit)aótio
cMmilitudincmCnonpoffum equidem cau^^ iigpWjaut rationcm vlkm.quam admirandam t(uS®ægo*tam prouidentiam, amp;nbsp;omnipotent Ã* ^P^â ^^^'Voluntaté affignare, qua quiet K °oni,uelpræclari mentibus noftrisinferitur, '^ugimus'.atq) totum hoc gratuits beneficentig tonsacceptum iure ferimus. Lego olim fepte ^wsphilofophos eodê in Grscia tempore uit t x uentesj
E P I s T o L A ucntes^difcrepantiljus dicendi uioendi^conoH^ nibus floruiffe. Sic Diogeni\ cui cum aIcxjö® Magno quidam fuit neccHitudo, uiribs carpcJ^'^ hoininum uicns animus: Xenocrati modelling fuetudo, ac loquendi benignitas, Cicerone etut fte,tribuitur. Andoteli ucró iucundafuaaisq?â^'* politic) non aliter, quam Muüca harmomafuis'â menâs fîgurisq) abfoluta (fuit enim indicenuou Iis,in compofitione promptus,in clocutioncJp^ didus,in loquendoaffabilis,in uidu magnificf^ ueditu exquifltus, amicisfidus, inimicis inW philofophicæ difciplinæ obleruantiOimusladl^. tur. Rede igitur Cicero , Aridotele nihil poâ^ pronunciauic. Huius difcipuli'qui à diuinanK^^ cultate nomen inuenit)grauitatem nó celTaflRj rum Cenfores acutiffimi pridicare: fîquidcctl'P,^ lofophorum pene omnium fueritdodiflïninj», infuper fefe co mparaffe dicitur, ut quæ »ab co,»'â traderentnr,fîmul cum uita moribusqj.apud â nienfes,obferuaret.Atqui Zenonem aiuntw'd Ie uiti genus fequutum, nempe durum amp;nbsp;auH^l Platonis dignitatem ( C icero amplitudmé üO\ multi admirantur,qiium iït,pri alijs philofop'ÿ facile fanótiiïimus.Porró clemcntiam alflW^ââj^ moneattollunt. Tanta igitur eil ingeniorunâ ucrfitas,utuix pauciflimi, unain re,conuen'^^/ quando alius alia uiuendi opinione ducitur, Ã^L
^^^^C rj'f nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;V P A T 0 R I A,
Pltf quff^ fuo fenfu abödat. Q^pro Æf^îanüilIlldreóliflîmc did hicpoflcwdct:
' r^^ciiiquceSijnec'vütoviuiturvna, ?
'^ffebic ïtalismMiitjfub folt recenti, l^m piper, amp;nbsp;paUentii grand cymini. ^m irrigua muuult turgepcrejornno.
^'âlt;»po iniulget, er cat. quod etiarn Lyricta poétd graphyeè ^^ priwil Qiu tejlutm t^.
^^*^0 opinor uni Pliilofopbig,alteri Oratong k ^ mdefeflum, alp Tlicologiæ cognofeendæ ^pupido,huic medicinæ purions perfeguen:# v^ns j 1111 facrarum Legum difcendarü ueherJ J^^doracccnditur.Hinc adeó uirtute aIü,Deo ,;?®ï2,alïi uitia, malo fuggerente gcnio, pra/ d^nio fedantur.ut pcHima pro optimis op/ i^teapro pcHimisrepudicntunter quos^per/ ti^^^fudentia, amp;nbsp;ambitione inaudita cöperiun/ ^^Ij^tem acuetuftate muiro Icngog) ufu com i^^^niafpernanteSjturpiter nouandi errand iep i^'â®öcmgu2rcntcs. Quæ labes tametG quorun ;. â'âquot;1108 bene iudicandiperitia deftitutos, atqj lj|®âllt;oæmulaôoneq)turgêtcsînfecerit ( quan/ lu *^^lirom pugnantiumqj opinionum Seda/ J^noftraætas produxit)nemo tarnen un ^ âquot;DorbcconditOjtam moftrofas opiniones, L '^'das hsrefes fomniauit j ut alia, uel plura ®^^j contra Mofen, contra naturæ_ordinem_, t Æ imó
E P I s T o L' A
E r i J nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;, j
imo cotra Dcum ipfum,blafphemus Hnxent:^ f alïa philofophiæ, Sacræ Medicmæ Theorem3^^ üel initia conflitucrit,quà m quæ à uirisûpient*^ fnis,antc aliquot annorS milia, inuenta, adnouP bfq; temporaj'nuiolabili fide^ad glomm Debff'â^ ximorumq; incolumitatem, tamqjper nianusi^ dita^peruenerunt.Hîc quà m plurimos, in p£i^^^ ^ gandisphilofophiæ fontibus, acMcdidnæniyH l rnsdncredibili ferê præditos folcrtia, commenJ^^I || repolTum : attameunocontentusfumUipp^^^l 1 te,qui utgenere, uetu/late, automate, dodi^J J rcucrentia, acingeni) maieftate, iaremaxifliÃ^^l ita fine codcm,nihil in Philofophia, nihiUn^^l 1 cina/olidum udintcgnim, Galcno teüc, f locupletiflîmo^conftare potefi. Quare deaJST'âJ 1 â dor, actodus ardsmedicærobuimedtôceoi^l
nam pr/mus nc/Iï/ïïma Slt; uita: Sgt;: fanitm p'-^l pta condidit.Dcniq) dus uidatæ,2ut colhpfi.^^l perandx conCeruandxip dogm^u faluhadi^^n .' vcnit,o{lendit,con(i[m2Uit:quæin doopotifSt^j I ucJuti capita Cummz.diüniuere uoïuit.VniHJt d eum requentesBtu^HT,KJp,hoce(i, coniempln^ GueCpeculatorium:Alterum ^aKTw/,,ideH,3amp;im dixeiunt. Contemphtioniadfignaturit^i'ioXiiyl^n I uenaturaUumterum inqUifido, nempeelement 1 ft TUm,temperamentorijm^ h umorumjpiritüumÃj â¦
NVNCVPATORIA.
Ã^.indagatio uidelkct caufarum fanitate con ''ââ^tiüin, morbos^parient/û : amp;nbsp;«'x^eoxov?« ucl
J^bc eft,obferuatio fîgnorum,qui'bus eædê
-Mütur.Porrô adnoni coniungitur î^ieià ,qua i^ôs.inhomine^uidu falubribustp, præcautio L ⢠Similiter flija7rtuTmi,Latinis medendi fine L^''®iatio:Et hæc triplid inftrumeto perficitur. 1 (^^inum morbis tantum uidu medemur æiaiTM* J ^ââ^® Riedicamentorum turn intra, turn ex# il\i'^^^'^^''â'P^â^°^^ Pti^fi^â® qusrimus ^açMot* 'l^'^^oinimanus ufu res agitur xf^ïﻫ* appelé « ^^^^ fie Medici G ræci artem noftram partit!
4 ^^^'âgula,quia fanitatem (cuius unius eau# ⦠| gt;/''â'^â^nium hominu adiones fufeipiuntur)
4 iudicio pollicentur,nemo fanus,aut
4 '^^âncfacrofandam profelTionem, aut ue#
4 'üti^uli tedimonio, Dei donum propKanare,
4 iipate unquam cogitauit. idcirco demiran#
4 ''i^â' execrandum, in hac mundifeneda, iu^tfumac deorfum omnia, proâ dolor, tu#
Sc uniuer falem ruinam minati uidcn# 4 '^â'?^»^cra produffe Hiftrionem unum, uel «^â^'â^ö^iriaufo«' ⢠quafibadenusbumanu 4 l^lÃ'''^â'^ codefti iUo raunere caruerit, amp;nbsp;nuper 4 \V'^ 'â^^^^t^j^u'^ fomnia potius, recluGs fedi til ^ ' ^^â^^«, omnis falutis imber, ad nos dc# 1 ^^gt;üdemcntiam,ó infaniam.Eodem furore* i nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;1 4 Scio#
E P I s T o L A
amp; louemènubibusetiocenGautlfthninmpctfow ant. Confiât aut ïllud optimum Dei benefidum,in uniuerfos filios, acpoflcros AdsuHuxiflc.^uan* admodum luculenter,amp; fuffidenter »mhocopö«
meo,aperuj. Leges,pnuatam noxam,amp;praii«K3* torem imquot;âââ--------* ââ -ââ^ .^,.^..^(â¢11^
u].Leglt;s,priuatam noxanbu^fw«»*â i probum puniri uoluntiquid igituidinâ'
pio,ac publice famofo, Scpaflim per hominuni*. tas arroganter,uiolenter, magno ans dilpcà b§lt;^ fante pronunciandura^uel'conflituendumlâEtnâ' nifeftum eft etiam, ex paucorum nugatoru W peccandi hcentiajegum mdulgentia.Principô^'*' rundam negligentia, publicum fepccrroreintf^ pere,quinifimature feucritercp coérceatur.^^, immortaîem,c]uantammalorôlernam,quaiô^^ tas fonticas pelles,focietas publica patietur^ quæ ad communemfalutem inuentaatqjufcp |gt; da erant,partim per ignorantiam.partimpef'ââ^ tiam,partim per arrogantiäunius atqgt;altenos» rumpuntur. Etenim fonspurus amp;nbsp;integer.»P^ farium aliquem inficiatur,quantum noxæ. 3*^ j nes eum bibentes,perueniat,in confelTo eftb^ Emilia mecuin propids animo uerfans, ó Pr^ 1 llIufl:rilÃjme,Keipublic$ Clirifliana, cuius ^ ^^ primariam quom pattern fuftinetjUtilemacfl^ riarn operamcouocaffe me fum arbitratusji gq cuiufdam Fedronis, TheophralliPawcc,^^ ris Medicina contempcorisjmpudentiflioâ* j
in n-' (j' in â¢f j
Mæ nvncvpatoria.
^lili»ll^â^**' ^**^êâ^*^* quam proditoMo germane ^teh 4 ^^'^®ââ piibh'cum,contra ornnem hone fiiifj ^^â¢ââ^'Jâ^â S^eHrontem, in ccleberrimos (iiiii,?â^^°^®^oâ^lt;^s,improbitatêapcrucro, ut ab y ?^sueritatem amantibus.ceu in fpeculo,cog^ O^fa^quantu â rationali.ucl dogmatica mc^ JQi^Cipecuniofaplurimorumltrage, cum Ma* (j^â^^nidifcipolusrecedant. Cæterùm conuenit v 'JOffinium gentiü Leges, inter atroedïima cri jj^WIlosconuitiofospofuifle. Attalê,aduerlt;â pjâ^uifljmamac præftantiffïmamartem edidie ij^â^ualem nulla ætas,apud ullam nationé, a ut 1 wleg(t:quotcnim funtueiba, tot funtmen â¢?ââ3ftus,ambitiones,ænigi'nata,corDmenta,con ^^'^inProfeiToreSiUel m ipfam artem :ut mihi tH* illius animum expendenti, mirum uidea* Jfj^üm omnis generis malitiæ imptobæ,amp; fcc LXtumeliæ,in uno bomine,cótineii potuif* nPUcfubinde referre puduit,illü feribere non . 'J'^-Quando igitur ars diuinitvisconceifa^ad hu â'Ssneris conferuationem utilinimajubiechicp
Kââ°'^^'^'lâffima ,ufq.7 adeó acerbis uirulentisqj j^fiibusab illo impetitur amp;nbsp;peruertituriQ^n* ^'tf(3einProfe{Potcs,cum optimis difciplinisjui* '''noceniiam,exeratationem multorum anno* ^â^âUcornprobatam, ac iuuandi proximi ftudiu ^â â'^gt;''gentes,loanncsEchtius(cuius indufiri medi
11 cation
B PI s T o L A
cat/one C.T.fubinde utitur) mihtmultisrctidaw i' nis ind/ffolubili amici tiæ ncxu copuhttis : loanncJ Vuierus,amp; Kein crus Solenander luIiaanfesM«*; dief cdebcrrimfui fcurrilibus accufatiombus/ntic^'j fe non potuerunt^haud puto C.T.fmprobatoraniJ । fipublico omnium bono, alperms,atueriushoM Medjcinp publicum relis meis adorior,amp;fuis ff Jonbusdignumdepingo. Naquis uHiuinoufrUfJ' pro ueritate pugnare,argucremaledicum,c30ig3f'i erronem,reuo.careadlanam mente; hortanaM ; tuté, in fu mm a, fludere, utquifi^ifeipfumnoM 1 ac modelliam admonentem, ne Icmaiorauelw^l 1 na fequatur,doceafr Et ufx didpoteü.quainp^^l I dofa icsGc ignorantie fui PhtonedeLegib^^l i bente,quaproculdubio.in bancinfaniem,noö^^fÆ Gda/omma promouendo , amp;nbsp;andquiOima ^oamp;^^l nê rep ucli3n-do,prolamp;pris cd. Atqui peduafuio^ 1 beo^niGmeümplidueritatis orationeilJiusaffif^j doCo mendado opponam,niCiaircrtioncbanccs^l mnneni omnibus Gada, eormproha uoluntasp^l gredictur,ut quiequid femel coUubitumfacdM , quoq) hcere fibiimpune arbitretur.Et hincquint^j, R eipub^dedecoris,quantummortahbüsin corf^l repariter atq^xre difpcndf acpericuUimpédatp^j rique iamdudum animaducitunpamp;â nosmuhisr.^l minatim exepJispn fequentibus,oGendcmiis.P^^I tiered manifeilum eü^mûquis explorata cuiuf^^l
1 d D» 1« 0* it-J' if* it
Jf
P Ã i* ^ 0
]p Æ / i
p., . , 'N VN C V P Ã T Ã R I A.
^^^wduinatura, acpeifpeótapartium Angola ^â' .yf'Wæ fabrics particular! ternperie exami# jjp.cumratione amp;nbsp;iudicio,ïïngulis motborum â¢'ââptematum caufis diïfeL'entf|Scp:amp; quid in his ^MsconueniatjUel offendat, cognitü habeat, '^finincceflïtati, aut utilitati proxiraorumfer Jotmhneqj unauam ueri Medici nomen me^ ^tueddminatoris.nugacoris, impoftoris/no:# . â'Mcdicam interfedoris. Quantum aut utru^ jy^onunum genus K cbufpub. profit, noceâtue, nâ^cog'nofcereæqu'um eft, cognitu aut ho^ . ^præmnsqj afficere, aut mandatis co er cere, ÃEfbuspunire'.fîguidêtutiûs multó fueritprælt; v ^''^;,ab omni prorfus medicaminum ufu,etia i^K grauifiimis alieniflimum effe, quam du^ i^â^cuns,imperitis,auaris,fraudulentis,nullaqj K_jJ''ntia ftabilitis medicatioibus fefe comitte^ ff '-ï frequenter deletenu pro Antidoto, mor^ ^Jâ^Uoncrunt arrogantes fcioli. Breuiter, ut h^cuetbofiniam,ficutcx ueteri bene inftitue* Hi^.Wa, atqj ufurpata Medicina, multorü ho^ Injquot;®tcgtita8,robur^ac uita feruatur, reftituitur, tj^^'f-ur^tidem ex noua fedaria, uaga,incerta, [j?â^da, nullisomnino demonftrationibus ful^ çofque înfalubritas,uitæ breuitas, amp;nbsp;inopina ^^^^^âââ^ inhis fortafte prolixior, ââPâ^opöfucxam, dum me rcdiflimum Medi?
tt it cinx
EPISTOLÃ
dnæ ftudium,amor lurtutis, amp;nbsp;mea mcoromiiP nocentiahiicprotraxit, Portouniï totohoc^ re feopum mihi propofui primarjo^ftnawfoslynf rions Medicinc^aLq? antique^ ucft/gqsinfîftcntft aduerfus AenigmatiHen,8lt; nouum obewonejpi^ monere.ae obfirmare^ne blanda nouandfpeo^^ cuniuenti,3ut alteri^inflitun fuco illedi,nüpci Jj porta pro ueteribus, peffîma pro optimis a®P' ôtatur.Nec emm hodie fine habentuiûa,fcaiô^ malos fui femper effe fi'milesu'uuat bdercimpY a lien o, luuat impofiuras facere, wuat cxitial^^ fus geminare:inprimïs,quando nemo fit,^J^^J guat,quiferiat, quipumat. Qiucquid aûtWf â uniuerfi laboris, quicquid tonus Medicinæ''^^^^ tuende conatus, quicquid utilitatis publie? £i® fulccptu,quicquid muandiproximi diligetip j I dem quicquid corrigendi erronisftudfj^Toi®â'J C.Tuæ reuerenter offero.dedïco^acconfecrof'-j multorum probatiïïïmoç^uirorum teÃiinoflio»^ ipfam mehonbas fiudfis împenfe' fauere coinpj^ babeo; Et maxime purions Medianaculwiâ*â^ no modo aduerfan/jerü etiam cofdetn diligei'^^ cerfere,fouere,tuerijllufirare. Ingenue fate^rX Jii nihil efiè^cû C.T.notidæ,aut confuetudlnls,â¢Æquot; hancgualemcunq) fiducia concih3runt,nóprojJ à nobihhîma Aula tua alienium amp;pietatc, drma magna prgdiu. Quarc etiam antepawos^
i ;{ S. f* .â K ÿ
Ji ic t i
i
Æ I
li y i
I|.», NVNCVPATORIA.
r®^â^âo^c mecum egerunt Cüîoniæ, ut in â'ââCriü C.T.traduci me, honefto annuo falanb fg ^*â'â^ui'bus mea fidcs, amp;nbsp;mediocns artisperitia tjJ^F®lgt;cüioi eft,^ ipfi mihi tribuere uolo. lu? ^non eg o .non coîlegæ mei (quo:^^ fupra mc^ ïfuribödis æmuli noftri crimmatjonibus pla Keunes C.T.patroçimu imploramus, ucri'im JJ Wanäa Medicina,ab code, impnsblafplie ?^ötanunata,maliaaï morfibus lacera, calum^ jWnenbus faucia^opem tuam,uelut à uindice ^â J'â*?pottnti{nmo ac bcneuolentiTs.efflagitat, H ^*®iapietatc,uitæ integntate, excellent! natu i^^ontatc fumm3,prudêtis incredibili,iudiao ^ârifacilceiufmodi monftrü conficere, amp;nbsp;c6^ ^'ââGermaniæpeftem uno nutuprofligarepo j^etenim id meliiis, q qui quid reótum,aut jjjjjiuidutile,autinatiie:quidfalutare,aut nof# fjcMurama^quidneceiTaiiöjUel minus explo^ 1^ ^Det; ïteipiceigitur, agnofce, fufeipe, ferua Hj,ï'®'lt;ierfohuniano generi, in calamitatibâ, fubs? ^öi^?â^^^â^ * Excipe, tutare, copied ere Dei Hji. ^fècxcelfum: Tu quiexcelfo loco,ab eodê L^defenfurus(quod fedu]ó,cóftanter,ac fide Ã^s)c5ftitutus es: Ac noli,Princeps clementif ^^ufdeo^ defenfionein fe, cotra malignu æmu M^amp;ueteri^contemptorem fimplici ealamo
^ââ¢lt;^nte,in Iiacpa]pfl;r3jContemnere,aut repu^ tt 5 diare:
EPISTOLA NVMCVP^T.
diareâ.ne diufdos colludando fatigatnsfofcnm^ re,acin aduerfanj manusinnoxiusperucmrecogi^ tUT,aut temerc hanc conftantem.de C.T.fpemjfj^ ingenioTum ac innocentö adiutor amp;nbsp;protcdoJo® per exticidijconcepiirc uïdeatur. Etpriclarurah*^ betur, optimum Principem innocuoingcnao^lâ Here : quodunum mihifucrit palmariü reppend ac fcmpitcmam.de laudatiflima artejaudem cc'^ meruifle. Vix enira dici poteft,quanto huorc^ö^ to piaufu, iniô quanto triumphototusMedicos chorus(in quoru numéro, ego quoq) mihi Io^^'^ aliquem ucndico)hanc illudriÃimam bénignité per uniuerfum orbe^fît decantaturus : quando^''^ to Pnncipepatrono munitusjnuidcntiam.?quot;^ tionem,odium jnruriam, amp;nbsp;turbuleDtorum S^p riorum caluraniasfuperauerit. Hisumat^c*®quot; R euerendiflima atque llluftrifs.C.Tui, cui^'^ comendatiffimus eile per cup io : amp;nbsp;flmul oro, IE 8 VS CH RI 8 TVS dlutiffimdEcà fîâ fuæ fa ndæ gubemandc incolumem confab uct. Coloniæ , Annoredemptiorbis
M, D. 7 5. Pridie Calendas Martias.
C. âlUstoiJerUMtiÃmiu ticä(U6tiÃlt; . 'Btmardut DelÃennim CroncnburÿiKi Doüor Medicus, ipui ^ââ^âquot;â'^
AgriffitMIth
^^ BENE VOL VM, ET VERIS»
'^^T/S ^A^^NTEM LE CT o RE Ai
A V C T O R.
E Q_VIS bominum-miretury cur bdne tilden opcram communm omnibus Ãeiam, pauciittnimu meum bentHolo teRoriaperire rolo: luit anttpitH co^annosin Repub, noftra Ceor^im quidam.Fe^ dro d Rodoch^KedicinamThrafonico ^Urdeght dutoria ingsnio non f bique er paÃmÃeiem, fei ., tMtùmiit opulenter um itdesfefcf ÃmeUcaconfe-^i^^l^e,tnfinuitndo,imuditum omnium morborum curationem ^â ⢠Nunc tametà neÃi ia molientem fubinde admoncre propofue-' 'j!^'â^'â^^âindodiÃimuluuiâ , incertttiquo ominebancheneuolentium \f^^ ^Ifâ^ interpreMuru«, In mentem venit RntiÃhenis otim di-â i^^(Ãluim,qui vclingenuiiumicii-,velvehcmentiÃimK inimica \^^'i'â°'gt;^i^imonendo peocantesihi reprehendendo, d vicijs auer '^ âtwiponi progreÃu hominis infanamtemeätutem Mdiens, er â'^luiiÃcitum.iri,er Uüm feroeiidtemnugendiim metuens, fe \ â ''^otibiUfitquedrtibuirelinquendum iudicaud . interet nouns VâiWMfdicindm multorum impendio dc dijfendio Ãeit. Turget ^,^^â^^^-@quot;tid(ïdt fud drcdtid, cidmat fud mdgndlid Gloria-'â '*^^^^'âflt;^i-)qâlt;ât»* dlios docere condtur, ipfc quad nefciat. '^gt;^^^'*â'^lâ^*tt2o.qj improbitdtem sincere, dut ignduiumri-*'^'f^^fi'*^^ exiÃimdui, ne morderi me eins fuc-P^^i'^re quis poÃit. Sed quidft ? D^mÃc erroribui '^^Ã*'^â â^'â^^'^^â^ intendo : Ecce rel^onÃoncm, vt voedt, in medium.
â ^^â*ndit, edmiji cUnculum Typegidpho excu-\r '^^^^â*^gt;iddmmdnddt ijsyquosipfehdbebdteonfoederdtesydte^ froc ones , vetdus amnino publicè exponi, ne ad manus ^â.-^ ^°Si^â^ fii^o! perueniret.t^ouum dc penè ignotummd ^ â â^â ââ's exemplum^, dccufare quad prodi timeret-fcribere quoi Xs 1 quot;quot;^ â ^â'ââ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i^ primts lüiÃudiofuit, vt paÃim per
'^^tuÃiÃmum medendi vfumfe-'^^enw, Qf in omnium Unguis furtiud deeufatione ia^arer
murf
CRONENBVRGIVS nbsp;nbsp;nbsp;,
murfit^i iikà at m^erito vulgOftelutimpolloresext^linurt^f^^' ^ ^J re enirnaperte fAarte metuebat-, nemultorum twèdf xrUW^'i*''â tium ojfenfam pateretur^fimul ac noÃram innoeentiam diu rnltinf^'^ nere non po^e di^debat. Ita .j; â¢voluit repente CT occulte wiK
' germanico libellulo di^undere, e:y aUicerè incaiitd plcbemjuiu *t 1â^ - nbsp;nbsp;maiorinomim^qi gloria Ãeret iUulirior, er nojlri conatut emnes i^clt;^^
flores tÃquidem quod iure non potuityfraude coMHise9,(xei^gt;llt;gt;f^f dum vera nefduntyfi-lfa honcho titulo exponunt.Etnon prorfii(«ii^ hic impoÃura eeÃit, quippe vt plcrunq; mortalium rulgiu e^ pidum, nouum hune AriÃippum magniÃeit promiÃisIjilendH^'^V. coepit, non aliter quam Deunt aliquem è nubibusÃngulati näiacuio pÃum, mox veteremIAedicinamcÃÃoetam.,eiwq;profeffigt;resÃrMgt;iiââ^â . pentesÃÃidire.Vnde multi ad eum confugere,quibui omr.ibtit tamq^ fanitatem,multo tarnenierepriiefente,conÃanterpclii(tturA ^ regt;lt; imperitorum acÃmplicium aduerfum nos animos conedat. Sflt;^âââ?. iÃaÃlicitasyqutm temeritas infeiti^ vanitatiqi coniunäa, pto^r^^ji terq;detegitur. Quare non multo pofl,Ãucis palam ititeHeSK}lt;^^ mia Ãefefubducit.'E.tquamuis Ãtb id temporis^lUudnnosynofbr^^ fandam profeÃionem crimina diluere, er in accufatore obiedaHt^ telayveritatis clypeOfretorquere conÃitueramus:attamcn it«igt;i^^\ s . Ãone tunenoÃra rati (cum fua fronte fumma confuÃts inÃmui'r^ conceptam opinionem mutauimtiS',er laborem noÃrum Ã'ppteÃift^^ ^^ rea quoqi Colons mihi nunciatur â , per Cafareum quend-irndfr f*^ AuguÃte communempeÃempeÃe fublatum. Quareillumnegbgc»^â^^i taui,ne mortuum me fiageUare,cotra Solonis hgem^ quts tx'1^^^â^^1^ Dum igitur omnia Ãlentio fepulta viderëtur^ l£.cce nouits beÃes iu-Ã^ fcilicet eiedurusjaut recens mercator cariofas merces magno t^P^r ^ । dUdum ad nos redit Ataq^ neeeÃitate quadam adadus, er dodifonO' . rorummonitis impulfus denuo chartulasmeas in manumrecepiA^^^^^ in publicum nunc irepermiÃfne ille neuorum dogmatum nÃ^i^Ã^^Ãt diÃimarum opinionum propagator, mal^ cofeientiaimpe^itii^'^^^^ meumattribueret^qiwd fanemodeÃuac tolerantiatfuitAnterunÃ^^ nuum Ledorem purgatum me cupioyquod non meo tantum vubudÃ' . tionem adhibuerim,fed vniuerfe potius arthpro meo quidem w^^'^y
r t 4 t if t
?lt; y f Æ if i t
f f
( K
L ADLECTOREM.
â â¢'nii«pppor«frim .⢠idq-à cuipurn forte Mt vehementiiHtitut dtro^ ^fiiiamp;tbWf iicogitet veUm, quctntumcdlumnidrum in infonttry ^tffnbrionoH in ifetuÃiÃimos M-tdicinit Auâordjqudnttm runi ^â2'â^^âââ â^ââ ^igt;^fitieongtlfmtyacettmtil4uent.Proinit iÃinfmo' ^rl'o'i'ftmAxmeilleconmieruityiittMien extorÃtveriuii me, qudm ^^ââfalberecogitaucrim vnqukm : Et erätalioqui malo ncdo Wilut ,^ cmtiKj'it quem beneiiclattid,mdnfuetudine, acÃlcntio ccérce-\^^*«(rimiK,iu{loriMe,doilrind, CT feueritate iitÃd in ojÃdum re' ^â 'tiicviudSopboclncogitandum: tedroUngua abufw fu(iïi,in' Aj»! Volais dixit male. Duplex ergo in hoc opert vtilitdt hebe' ^J/lt;l«frprijmei dumnofa mulignitM detegitur, idemq^ doceatur,fc' ^^^^^yVlt;iMmfitÃbi curtafupeUextAtq; etiam ncra Kedidii.e in* ^}^^(tiir,quimitii non tarn contra ipfum,quà m centra neÃndes er itii^kibo. \gitur neceffe e^ mihiÃteatur,ignoranter 'cri centuma' ^*^'â''lt;'fdÃe: Siillud, pÅnitenti reniam damwÃn hoc, 'cindidam
' iînitt fonte polituc,
'â'Dili /^fâââ tlt;tpidoferuat fub pcHore vulpcm. ^^'^iiemutandafententia, Ãueagnofcendo cerrigendoq' errore, *v'quot;^'Dp confuÃonc,iamdudum fuperatm eSl,quia tant£ nunqukm ni^Bpiit, vt error urn fuorum pudere debeatniec tant£ dodrinoâ, *^^iiicimperitiam vertere iüi velit. trnpudentiÃimut autem er' ^'^i^ nugii impudentiaq; comicari ZT calumniari feientiam tot \^^Wonijs veram, quam infuper ad hominum rfum à Deo ma' ^\ '''^ââ^ fâââ^v^^ilt;^Ãâ^filt;^hlt;ilt;*km prophanifcriptorer.Praterek %iil ^^°^^â^âl^vefo, à n proponendis dUuendrsqi eiufdem aceufatio â**âquot;â^ mordet,longior,autÃtbinde etiam ajferiorfum,necâ¬Ãita' Ktilitai,nuUui honor,nullaambitie peU
Sii{ **'^'**'** ââwdif Ãm£,q!ia: teÃe Solomone,Prouerb,cap,zt. mag' vvidt. tdeè confucta tantijferÃudia, z:;- occupatio' n^n ^u^^^^^hdonce i^um Sycephantam ac Rabulam 'caniÃimü cO' â^^â'ââ^*^^^ *â Iiamp;enKÃofuo tamÃâurcu'i,ineptut,putidut,ac %jfi 'â^ââwifè plut ego in inteUigendc,quAm iUe in feribendo, ' ^ipefulatfepèreineeeÃitai^vtpertinaciteriniuriatinfc' ttt renti
CR 0 NE. NB VR GI VS . fy;, ««a renti duriter ref^ondeamus. llludquoniaminiquiÃii^f-r'^ joli«»»''quot;â' indignabitur mihi iuÃÃmeÃdenti,Ãquidem â¢eqnumpdG^^ ^^^cru re,quo inme Criminator omniuttametà ego eundemvcrM^JââlS^ dio,coituicior. Qjtiequidautem rej^ondiÃdipfumnouap^^ â ^ii^i Paracelfo,Carneadialteri,antiquorureprehenfori,accentOiâl ^^^aji fum omnes arbitrabuntur. E quorum numero, Ãc paû» fââ^ r^ conÃdenter proflituendo, c~ pecuniamimprobèextorq'i^-^ ^^Jj, ' apadnosvnumpra;terirenonpoÃum,vtquinonvereaWâ»^ni nbsp;i^ fleem faam mittere,quando eamprofeÃionem alieno periemo^ nbsp;nbsp;. fufdpit,cuius ne initium vnquam dididt. Proinde moneo ^p(^â^ ^^
'If
tur,Sutorem vitra crepidam iudicare non debcre^diccntn-
Ciuod ^yedicorura c^t
Promittant ^ledid,traitent frhrilia fibrif
Haturie nofcat femina quifquc fute. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;u
Qjiam igitur artem norit, earn exercent, nià pal'im ar^uiinidit- N^r potefl,vtdiuerÃtsÃti'dorumfinis,quuidemfitinititlt;m,iil({!ilt;^^^^^â'^ aie inter alios impudcntiÃimoserrores,vixpritter(o,contcmpâ^â^f^f nimorbo,vidas maximum, quem adeo impudenter cauidanturf^^^^, eiasdifcrimen habendum damit ent,quanq cum ratione Ãmuhtef^ . perientia edoceamur,pro ciborum var/etate qt natura,diuerÃiU^^i^ fuccos zt;- humor es generari,quifecundum eorundem multiplà câ' ïjt^^ tem lücp copiam nos aidant amp;nbsp;immu tent. Vnde etia morbi itotndÃ, fed accidentia malta multu modis torquent. lmó,fipro cuiufun^^^^ dui di(fercntia,viuendinorma,atq; dufdem repentinaadcontraris«»'^, in valetudinetuenda,çrmorboauertendo. plurimu habereiirtutiff^^ compedmus:quantum difcrimints in morbo correptif fatueniu eridi^, re Hippocrates lib. t.de ratione vidasacutorum. ViduspotuunK^ tdlt;i'^ agns vniuerÃs magna quadam vi fanitatem fants, fecuritatentexerdO-^ bus,robur Cf bonumcorports habit urn, ac quiequid aliud qucqutsetf\ adferre,dixit. Hinctam diligens acmultiplex,ex dluejforummerifU^^ poribits,fymptomatum multoram af]iidionibus,cr j^eciebuhteniftf^ , rum varietate,£tatim alteratione, hominumcöfuetudine,illiufiiiÃgt;i^^, Hinc Galenos paÃim qualitatem ac quantitatem ciborum,infingulnS^ ter difquirere mandat, haud ignaros vtilttata vel ofenà : Hincó»»^^
1» (J I
1»
lt; r li r » r i r J t lt;
Hi.. AD LECTOREM.
i^ ^f^^^F^^Mut tradcns-.HinctMiiem tiedicorum conffVlt;(,pr^ ([ *quot;^$ (Xiiittt,ne à natura reóic produ(lii,ad vit^ ncceÃitate, rebm ^gt;^,felinuutiin nuüifmorborum pcricula inddamti. PofÃum verà j^ âMo» titttùm cibo potioneq; conÃantem vidum appeüarcycum Ga-' ^^.fi^yhi.rdc morbis vulgar. Verum infuper qui fomncyvigilijs^ae^ ^^^^'^^tioneybabttcy Véneroy çyanimiperturbationibus corpora j-Æ^^iermi. Siabfq^iliuo rernisq; nauigat y naufragiumpaffurus, qui ^^'^â^ââ tc^cdisyMedicinamÃcere tentât. Sed quo no peruenit ejfrt-' ^pilt;lo,d«w4maiorumadnospropagata difcipltna deftedun^r.'üec ^^ioinojlri temporis imperiti aliquot y inepto fermone'occinentesy ^^^iferunt,qtd Aledfcè vitam fuam incitait yÃc graai cal amnia artem t^Ks,cuius in primisyccu à Ma/te beneuolentiÃima adfe auxilia re fj^lwiiK ai corporis tutelamy fine tempérantes y fine intemperantesy (^ â ^tterienimeoguntur tales etiam inuitiyÃealiquaartis mediae be» (^''«lariyquando tempcranter viuentes, ebneuptfeentiam immodi' :^ '^â^^umciborumypetanmyaliarumÃrerumnonnaturaUumdida' 'âwfquot;quot;*'f^'^ff^ erexperientes quid tuendie valetudini, quid morbo S,^ ^ââ»»eniit^quidnon:hoc eü,quid vtileyquid inutiley ita fibijpÃs me ^.^^^utesAntemperanter autem lt;etatem tranfigentes hoe cofequun (^i^'coftmociijou^m in yieiicorum inepia at^s negligentiay vt aduer l'^^inemyieprauata natura fuayingluuie multay aut corruptis mori \ ^«(ïx quibuSy multas humor urn cruditates, multa variai^ ex-^^^^(^ntceÃarium)contraria viuendi rationeyVelinediayconti' lt;iÃâ'l|««4«ftlt; aliqua euacuationey vel leuibus in horto natis, vel ex ^ikâ^^ ^â^^I'^'^'à lo^igantyvel [altem horum ignariyper occaÃonem dtnaximèt^edióscareanty Kedicinahaudquaquam â¢ilt;ih?^'®t*Oâ,qttWpotiMJ eiu[dem Opera reÃituuntur. iamÃquisar'-^^«^«e imperitusyfine vtedicinayaliquot mibt viuere dicaf.lüi re-^ â^P'gt;uci[imisoptima natura, er animi temperantiapaeditis cona ^ ' â quot;»«nicroï 4«tem ««toMptiC artis panos morte, aut grauiÃimis t^ ^'^^^Ãbiniegrauioribus dediffe: Et merité [anèy vt qui non modo ^ ^^I^^ueficentiÃimamyverum infuper illius AudoremDeumrepu-f^'^^pyopterindignos arbitrer, qui de er eat uns altiÃimi iudicare ââ** ëibi« Moijici?i4 vnquambenèfreiat ^quandohuius dotes peni-
CRONENBVRG. AD LECTORS^â ^^,â^â' tufigncrenti üeque voluptäs vUa in rebia huwjnii cjfep^^\ .r,Mii(i'ââ* tatcm,qii£ pr^ceptii rdtiombu^q; medicis gubernatur,c^'^^f''ââ^â^'^^^^^i«ii^ cibU'iUccpotii^yncc VenâMf nee labor^nec qMef,necfcmntK,gt;â^'-i [f,^ itUudbonumeAaut tucunduin ,fi^Aedicin£ nomudejlitK^^^^^â^fiit temperdutidm noÃramiingluuiem multam,fercttlorum lu^tlt;^gt;'â Ji cupediM,ine)ti£gt;n,(btnitolenMmnoÃrdmtumdeniiir)tiiceupgt;»^ n .^ in morbos,per Medicinam tarnen f£pèmomti,incidimM,'iilt;â'âi '°'^^j(ilt; fapere cogamur. Bic non referam exempla eorum, qui artefit^ f ^^1 dut négligentes, miferiamfnam nimisferodeplorarunt, «wp^''' ^^^.f fuauiterfefe vixi^e,quMn tJledicè^lioc e^l, fecundum rerum enm^â. j rantiam, cz cuiufquenaturie fu£ proprietatem (funt ^quot;â^'ââV'^L/ dijferenti£)'i!iucrent. Ergo neminem mediocriterinUterts verpik ^ rare credo, qua conilitutione corpus proprium fit, fngidMflt;^'^^^ quibus rebus iuuetur,vel hedatur.Expedit igitur filubritatM «T j lAedicorum præcepta imitari,ac notidam ciborum potuumq; '^ fiomacho ccnueniat,quid non:qu£ concodionem CT difidbutiotif^ ^^g, pus promoueant,qu£ impediant. ifia quando mentereuotuo,qiii(^^ dicinam,quiq; Redicumtcmerèincufiant,toto errareccelc,accf^^, fu defiitutos baud iniuria dixerim. Eiunc bis emifiis, fermenm^â i|lt; cijs nobilem Eedronem conuertere volo, in quo pr£clarlt;iS eM ââ^ ^ | depingam,vtquis fit, quóueloco habendus,totusorbts(ntoió'f ⢠i huic oper£Geniusbonus)cognoficat. ValeLedorcaniHh^ fiudijs nofiris Ãuendo,communem Sacr£ JAedicint bO'
fieniycommunibus fu^ragijs,profi:ribito. Colonie I ex edibus no fins, Pridie Calendas HartiiU, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;I
Anno
^^ HEDKONEM-BELLAII
V T o P II EL E G I A.
^^'»xat hot elegot tièi perlene Trance dteatoe, , y ^t canit ad beäam he/ia Thalta cheljn. '^^âitbe/lètfiribiePhadronice heffe, ,^. (, â¢^ ,y^^^^ are locos,fiommata beffaiacie.
â^o^mifiet Germanica, Graca, Latina, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;⢠-
'^^â»varysip-heffne etadihteeerro, \ ^â^^^â^ et ^ffu/or,heffM es ^ ALedtou, - ' '^âââfiraridi^ito ret eH beffis^ma quot;vul^i, ,^âeed,(!iut)jii//ajidet^uietitta^if. ' '^ vies Thrafi ta cl as tua pharmaca heffe, j ^ono ffc bellus, heffw es ^r delta.
â Exproprias neÃiprojrudere mercer, nbsp;nbsp;nbsp;^ ^ fÃ^'^fi^E'o^ heder a beffa opus eÃe mero. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^ âd^cO tuis RadN^CÃRÃcbefftteaborib-exit, h^^xs et enim belle fir det vhi^ue/ui. ^xtretro^ado FÃ^NCHO tacite indicat 0 CH Ha4R, JxHefi bellus nommeÃuhus erts, ^^xidhoc dicam,lt;jubd te tua nominaprodunt? f}â^^'^ Eixtdem Domino, fidmalefida,fito. ^-an ^ mentis agitata canebatarundoe j ^artcultu afiniRe.x Adidafilw habet? ^ âE e^eeÃa tu ruÃt et täte y(u^y^^,
v Mçà » enim iatio nomine be/lm erit, ^fedeilnaüui jóJ'iOfi Rodoclieuf êxeo^i â ^Si^ni décorât nitiede be/la coronarofij.
â'O^onaticaputoÃenÃtru-safe/lf^ i»m Cr oneburgtie erit mi RoJocbs e tibi, 'â !®nçoç fiet, ^ be/iior optime iotiJ' jo, ip,^'fâ\^o«plureiv(tuperarelgt;onot. tarnen taceas,ne dree tibt conte^at ora, , ^â P^hIm phi drecper loca cftnSetfonet, nbsp;nbsp;%irz
* nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;gt;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;- 3 â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lt;;n ..Witt
Rut
âJ^t/t äpch h^r noMen,âtgt;ir^itm date, claftmt, (^^ ^epo/fta cadi ter^^oraveÃe inliet.
Forfitan vt Ufi^ua diHerra bedapracitcii Pf(niat,vtÃarfi/intÃnefede/äl(s.
*Ferlgt;e/i(tmfceltts et, quo dki ndmi'tie gaudeh
Voxitii DoHoritnatn^peiv/i manet.
Facundi caUcesfac/unt ie bede difinatf). Et be/iè cyathos euacuarepetet.
Ftenc (^ be/ix c^fttstraat mefidacrafe/ier, Fingendipalmam bePw in arte gerit.
Jnuoinif bedis anigmata be/ia tenebrit, Sphinge opm eitverbis A^orto bede mit.
Sic Phlegetontis erunt AdnJi eantarepenta, Oedipodoi noÃri non aluêre laree.
inune (^ verbis Cronebnrgo adadeÃperbif Och Nar, dr in^gnem dtc avo/i effe virum.
Scilicet vt te a/ïm renehendum tergore ponat, Cumt]uo,Feutonicits i^nâpatee orbie,eas.
E/rSDEM EPJOR^MMJ^ pn i^aem vanilo^uw iecit conaitia Fedro, Q^t naÃem tnrpis Rhinecerotis habet?
Pn Cronenburgam APedtenm, defata rependunt
Frià ia mnltabonis, er bena malta maltf â 'ProDoUorefaaorÃabitnadiiuhoneÃa, Cains tnagrotam tot benefaSlagregent?
^iaa tenax veri, NemeÃj^j,ac incljta Fama, Namme defenÃm, crede,faaente dabant.
Qaaram prima virtfiarnha di^a refedet, Pornget vltrices altera Diaa mantts.
Fertia Bernardam perÃcala can^a remittet. Sic Fedre laÃes poÃeritatis er is.
P D E Ad.
Car avop hune Fiedicum Fedro Rodochec vocaflil t^n ^aia mens aÃni teHa latenter ineil?
Pncljta tefadet calamifacandta rari. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.
9^n e^aia nil hominipar Crenebargas habet?
i nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^^^â^^onicefutUù.vff^
â'^ââ^^ ^f Vid^^â^'^ ^'â^ ^^^^ '^^^â^^ ^^^^ t ^fctu ^â' ^^â^^0 rationti egeniem? '^^^^^fniu li^ ^'â^^^^»igâi^gt;'f^^ Franc ofinaK homintî^^ detera tr/tncM ^f^ffe °â^â^â'^ f «ÆÂ«w peüe leonit ^â/»iHi ^^^ââ^^â'â terror inanü erat.' ^'^[iti^('^'â^â^â^^ââ^tra3apeäcleoniff ^^'^°^egt;jerifiemma ioew^fuit-
â^*#lt;^««Jyï»^ lt;:»rM, ! t^wtiie Fedro medere tua?
'^ Fedro»«.. Kahfcelefhtigtiutmrio^or^lt ^^âiii» nbsp;nbsp;nbsp;^^*^â'2âlt; nuncupan,
'^'â^''^â'^^^^^^^Fedro,no» â¢vnéier haberi, ^^â'ifii^ ââ^â'^dsmihi,nscbenéFedrofacit. t ^gt;'1^^^â^^^ propriètÃ/uod nomen abborret ^fâ^ Fedrofactt.
L^pHt â ^^.'âquot;^âââteQ,t^ttoolnominetanto ^^f ââ^ââf^'^ttm,non male Fe dra facit, fitJomen haierefielefi, â M^ed t4lisÃt,fuerit^,vale.
\taj^*^*^^»^*^*« Reid^nus $(XiaTjo{. ï^filtn â^'^'f^^^^^lâ^nda'volabat, **^^â'^ââï nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â^â^ta tenax^ loc».
ââ' -don â ''^°ââ^ â^â^ petebat aues,
0 ^â^^in^g^^â^^â^â^^âtetnarce Corenam, ^^^derZ'â^*^ â^^tteipit vn^ue, va^am.
i nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^'â^tn, plumas de corpore vuÃt,
R ÃE F A T I
o.
^ Ibil ^»(luam in yniuerfo terrarum orbe^per omnem quot;vitaftiJjomini inno^ 5 cettin^-enuo^^rauùis aut ac er bins acciderepofuify^udinÃfineter om' 'i^^. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^^ff^ (p^tataiem ac \eritatefnyÃmi£
^i)i ^^^^ â^ÃimatiOjä ^uoi^uatn iiÃolenter y elÃi^ ^^^^ur, d^ant ytÃmee inte^ritaSyOpes '^iro ^^ jÃt iftiv/lit/iabtlcs, atque per omnem (etatem ^ ^i' ^^^ ^^^^^'^fgt;^âtâ'^^ tftaximo, quicu^ earn ^^^^^à improbis^j hfi^'uis calum/iiari^coma' ,^j^gt;tt(iuÃy bonorum omnium fummo odiodi' ^^^fifen debent, Hine opinorÃmam^ooJ'ay^d Ã^ââ^'^â^3 ^âI'io^â^yy^^of^Homerus clanÃimus Ãupauit .Etenim pro hac tuenda eonÃeruan'' Ã^^ quot;^xores Jiberos, Q}â animam dcni^:,in vb ^Jâ^^'l'crimen poÃerunt, CuiuÃmodipaÃim exem' ^^^^^âÃorip, cùm vet er um, turn iuniorum, in promquot; 'Ã^ipoÃimt.CiinuÃiturÃuperiori anno ealum^ ^^udeuÃimuSp aeÃeio quaÃane Ãria excitus, Ã''gt;âUmineÃed in colleras quoÃdamjyiroi ç^ vita ^'^^inte^ritate ornatiÃimos, ç;^ artK medtete ^''^^tiiÃn^ulariÃlicitatepriedlantiÃimos: Imo in B vetuquot;
P R AE F A T I 0. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;, ^j
âvefulhÃitnctffiypulcherriftieifayiiobihÃü^^^} ^^i . h iiÃimmn proÃÃionem, peruerfo Ãjnofoi^quot;^^ ^^,^ bacchart injoletiÃime nu^cr noÃt yieritu',^^^ ^.^ Cyt id (Juodres eà ingenue died} tnccu aniiw '^ raniy dÃimularem ne, ant â¢veriits contetnnerdti lonis calafnnniyÃeur enim fmc nomine non dl^p^^^ ^ni mendacig^ mig^gmpoÃur^y inuidin, doHf/^ , mclijs ^udm-plurimü con/utus edf) an potins commiÃratione aflt;p ingematate^ abintolcmbib^' hdicenfia at^^ iniuria wndicarem;, pariter^ noc^' â fimam beluamÃtÃmet ar mis Ãrangularemynutà ad meliorem meutern falntaribns uerioris dooy inÃitiitis rcuocaranÃii^mdem net us cdlgr^.t Ãententia, pifeatoriâus fapit, Sed ^md fr, lt;*^^ modt medttattone ac dubitatione; Hinc innoC^^^' '
vÃu, à dipj ueldeorum filipf uchjutbufdatnjpÃ^^^ bas gentium pcpulojoabita: Hebrais aute» ^ ^â Opt,7^aximo baud dubié ederedita, deinde clmf nts tradita medicina^ deÃiÃonetufui poÃulät- ^^^ feekratiuam^fyeophata imprebitaSfUoiti^H^. tis inaudita temeritasÃne prorÃus meaÃadis^M, kor as ^ in obiredlatorewuenem, uanuyfitiloiif^ glroite turgidu^mald coUocarem^atU perderem)^
i H / (
I t
3 i i f ï
'tf S
. AD LECT-OREM.
â ^^lt;^iif: Sic cum ra(iotie,rei^j indi^nitaic diu collar â^m^ac hmdudum ter^iuer/a/tterfi^ taiidcnt iiffti^ ^^^^ini-^mdam eximif nomiftis, ac di^nifatis mafi '^^^^f^imuncm ^raucm(p iniurtam moleÃiÃtmefire/i ^tncinjbrc^ar^cre, Z^ deprecari non dcÃ^ }^tidiaiói ^naÃcalcaribus lan^uentcm cxti/nuif ^)^t cxcaram tdlamhumane JaludnocentiÃitf ^^^^0 meo confidtdjguo^ratapo^crttaiÃilna: y^f^wdido^ quam prajem ^tas controller fias ^^t})^cnuina: medicinte cultores^ uanitatem d.
^'S^fi^^»^'^ pemiciojaftt inÃettiantjpereb'' .^madiéla^contaminatam caucant,JDum ha^c a^ '^^ipartim diuina mcpnecepta:, partim dogmata '^^iKa pictatem ac tolerantiam monebant,Profi i,^^lâ^lt;^^fpif^ftti caIamo^C^ uehementioriÃr^ d^etu,muïta Ãribere aggrf^tts^cramypcnitifs ^^ÃpoÃti, at tantum non ceu abortiuumÃxtum It^''^'^^^^ ^â^fi ^^fi^ ^^^â E^pÃographa mea uer^ f'^^^^^^f^^^^(^âgt;â^ffi tnancarn ot imperÃdium, tna^â ^^^parteÃaude nUhtfurreptum ac dtÃradltint J^fn utcun^j rdcgens^utilefand lt;cr neceffafi ^P^ R^eipubUca:Ãim arbitrati(iS,à corredum^ ^ /quot;«3 O' réduit erratum podicritati non ob aliud, â*'âBï ^^lt;^ietiÃimido^matK,a' uerÃitiuctcratorif.
cxaliof
P R AB F A T I o
ex akaruffi botiorunt utrorum af^ boncÃiÃitfttttf^f^^ tf}fifnia,Ãma nofi erroreÃed maktia,calumni(tiii^gt;gt;â°' cendi^ übidine (lticerifanttfyCoffjunicareifi:i^iâ^âl'â^ magK ificiiabdf^ut medicandifdett(iat)i,exa^ni^^ââ'â' dis naturiV openb/is incboatam, lon^iÃimo temf^â apudprudentiÃifftoi artiÃces^ uÃ/rpatainditto âb»^ tura ipÃcjjuclut dudlrtce ac tfta^dlra,lt;luidinlgt;»^ corpore faciendum Ãc^ueitdum^j (Juiducro omitt^ Oquot; uifandi/m Ãt:, dcmoiÃratam^ab aufmoiblJC^ dÃim^ crt/ninadonibitSy (Quantum meie puÃill^^ JifiercfKjUindicarem:^ ueritad uirtutu tftaxitK'^lâ^ trociJiundoj/fiendacia malta multorum mrorumf^^ mosÃmites con^anter redar^uerem, T'ria e^ ia^aeoper imperitiarnfuÃdeante captas liberfquot;'s cunda^ut impotentioribiftt futelam ac-clypetuti/^ aduerÃarios:, eÃeram : lt;^ut bonam dem^^ ^^ mercedif locoy d coHe^if mcis^ ommbffJpt^lt;S^ /Medicina- profeÃonbus adipiÃcar, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;l
'Porrd (^uod hadienus operam banc rim^ ncn ahaÃme cauÃm babety c[udtn âjuodj^: ^^ condlatiteryitt tanta dodliÃimorü medicoruin^^^^ ^ri^e^nentia;,JÃerauerim proditurufitj^^^^^j^^i
XECTOREM.
F^jj^ibuncutiliÃimum laboretnyfoîido calamoy. ^^^^rrct^quidem neeeÃe efl, â ^i'^aniamcar'' ^^^^'n^rè inter tritieu fuppullulantespritis ra^ ^^(vdlere, qua ubi alüus dmtmfà excrefeentes^ Jf/wi, et pu^u genus omne mahtia fua périmant^ '^â^Ãdereomnei demiror^ad^o^i extare nemmeÃ'^ lt;* 7»
^^/cederc^ç:^ quee c^'renipeÃoreÃrox ([ui'
l ^'^rüG'eorÃ!fZ5, rullo neepudorC:, nee iudicio, I lt;'^^Ãuit popularii eaptandiÃtnul ne intolerat^
I Ã''^^itionispropä^and(e oecaÃone^ noÃrate uul-' j '^^^ioneeÃ^udit, nonÃgt;nili,Ãedlatina,Ãedcelebri â^'^^ionicognitalingnafatiiÃcere^atcà eiuÃdent
I '^^^^^^^^»P^'^^^^^^Ã*^^ impoÃurarete^ere, 17?*ââ^ bomtnibu^, omnià populo manifiÃu Ãat, 1 L'''^â^^ ^^^^â^ incornu circumÃrat^ SieÃturä 4 r«M nçtuÃ^Ãima: Medicina dignitM^i^ eiuf' A â^^oÃ'Jönbjw iuÃt Autorit as :,ceuÃartum te^ü ^^'ââ«ââ¢owd^onewinecred offeree peritiori^ n^;lt;cueTi(lt;jtjji)iyt^«i5i^5â patronii^iluibiispliis edl (f 1''â'âââ¢t^iibcTioru do3:rincs ÃÃeut inÃnitosÃipra me A âX'^o) utc^uâmprimum je artis hodlibus, Quälern 41 alunis mendcicif^imum Pedronem cop'uowine Fe^ A nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;B . derlia
P R AE F A T T o der!i»jcxfâeriufîtiir,ofiponatit. Hic etenim uml'^'â^^ impuJcntiÃtmits non me fancùm iniijniÃimo mea^^ ^ nnpemnpetere e/l anfnSjÃedmordaciÃi/no mÃ^i calamo fandatiÃiniiC probiraüf, clariÃitfti^fiogt;'ââââââ [ ^^ uiras /Medicos, D^Ioannem EchttuColontdi/^^t ,. ncm^ffndnÃp retro annis^apud JlhiÃriÃiffiSJiJf^^ 1 ''Ãfnau[:,nia^nis artis openbus commendlt;tttiiii)^^A doanne Wierff iam ultra ui^tnti duos unites /«Æ^ I duhacenÃs ac CliuenÃs Principis celeberriina i ' die tun uirnlenterlaceÃere nS erubmt t^^uun sH'^^' niultorunt âPrincipum tc/limonio^ ucÃi^quot;'tl'^â^''^ candiÃxlicitatc ; ^uterus etiat/i praclurn ^'^^^ ntonumentis^ad ^tematnemorianiÃt eueébifd i ^nc uerc) prccslanti doélrina^ bu/naftitaus^^â^â^^^ toritatis^rafia;, ^ uirtutum muharuffi^llt;gt;^à ^ , roÃus. (Jeeterum ut h(ec illius ÃcinoräÃ^^^^^^^ â ^enda pus put et : eeguis, obÃecro, cxcerultbÃÃ^ tia^quis blaÃ^be/nam hn^uamjeiutspublicufif^^ -in diuum Hippocratefn^Galenum autorem ^^^^^^ , xmiuni, atptc omîtes adeb Gr^rcos^LHrubeh^^ ^ J iinos medicos {et^uanifniter beratf Certè«f^^^^ , ^enuè acÃmphdter dicam^natura lites(7â ^^^''^^^^ , nes abhorreo,nunc autem ^uam maximeà ^à ââ^^^ , ob imbecilhorem ualetudiftem, i^^flt;^^^^^^^^^^^^
AC LECTOREN.
'| ^yceathenatos pene labores^ Ita^uifaimjuteiatn
»1 '^f^^â^^odiofascententionesypétulantes inturias^ac 4 'ââââ¢'â '^ truncato lt;^uaÃcalamo eÃ^a^ Ãrtiter coii'' lt;1 ^â^â¢.MuÃs guident mets^ proÃÃtone mea, forte il ^â^ââ'âââ ^â^^* ^^^^ omnis iniuriie uindice contentus^ 1 ^*^^^ââ* fnukum-aÃieiory inter do^ós tie an. indo'' 1 |?*^^â'â ^blindé mthi fit is teflatum alias a^ ^^^^^â^^^^gt;^^ ^^'^iffb,lt;^ à JSdufis nonahenunt
A ^\ ^^^^^^' ^^ *^Jfciplinas- dtdicijfe, eptando ctia m ffftvdxfubduxeriin. -^b impudentiÃuno igi' }â^^^'^'^^^^tuperarij quant priedicarimaUm^guO''
^ f^ââ'^gt;i lan^^ab tinprobo pubUeeà fmofo, | ^^^^^ontumeliant banc uaniÃitnam^ quam in mem.' I ï*ââââ^â^^ ^^ ^® ^^^^ commeritum, atque in ahos 1 Ã^'^'^'^tes opumos maledicentiÃimd topfit,an ne^' * V?ââ^^'â«« debearn dubito, 3/1 enimgenerofo a.'
I integritas^ tuenda, lt;^â fi neceÃita^ requis ^^'^^^â^'^^a^Pla/lenns tarnen reÃonfionem aut Æ[ioitetn diÃuli, O' nià à mammis dodlfp uiris urfi
* v^fwiul ac Mcdicirice no/lra i^nominia uebe-' ^^^amnum difimularcm,ra,
U ''wepotins decere, ^^tqui ne mei negU^entior H ^^ïouiorjCulptiM ullam agnofcere,nel demereri ^âtiinl)9iitinwn wdeur communem caufarnfufeipiOy
A nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;in (p4lt;i
â P R AE F A T Ã o
in ^ua Jicenda ingenue te/liÃcor;, nuUum mihfcÃ^n^ propoÃttim eÃe iihunty quant artent noÃram[eru^rt illaÃitn, atque innocentiant meant meoru/nquciîfitr^ dittÃimo ore tutam ç^ inuocuant bberare.^ ^^^â^ dant i^dur ex æquo ac bono bonorarq arbitri (^ Hf dices inte^r^qui de hac controuerÃa,(}' f^' dronis in artemÃeram cemulattone malediccntia^yrafiones ceb h^ant ac décernant,
0*0
SP'CINAE VETERIS ET RA-â ^^^^s, i^âDTElijrS O'SEERON/S CT. i^^nmditctfiimi atlt;j»e tmpftelenti/simi Georgiy Fedrt.
fgt;^,M Eniuerfi SeUx T^aracei^c^ impoUarM D E F E N S 1 O.
CÃPVT PRIMVAÃ, DE MEDICP n£ Origine^
Ndubicadfsimo Ãiblioru teftimonio, ® L-W/Z vthiucord{ar,conilafa]tifsimuminiägt;
w^ raus primus humain generis pareus
W I^^I ^'° ^ ^^^â^ Medicinam crealle^quam F ^Oa ^^^*° procul diuinis virtutibus infi=* Cà nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;guitam.ab orbe fextodie coudito,Ada
^â^^*â naturas R.adicum,ih'rpium,ar«â \j Voliorum,florum, fruduum fÅcundis feminin KââPâ8a«dorum:6C luccorum iufuper,lapidum,at»» '[[^^»metiamquæex mctallis,exmari,aut Vniuerfo lt;5 ^?niiio,jd caruis vtilitaiem, £ida cÅlitùs agno-^'âMlexit: quia Vuiuerforum animaliumaffcdus, ^{i^inquc omnium vires abfolutifsimê perfpe-'f,Cjffâ'''t. Hanc vimdiuinamCreatorisbeuiguita^ '»Hk^u poft traufgreffum mandatum natura fua, 'lüjj^iiiariaquædamretinuit.ltaqj rcrummaxima-Igt;ir^gt;recordatione,qu3fiignicu]isaccenfus,pcrpe» lisçj^j^'di iiofcendicjâ defiderio, quemadmodum om* â'it# ^?â^'^âPoftcritasflagrauit. Idcirco cumlabo* %tt â°®ââ^^pcrfcrutariccepit,folo fenfuumope» Sta^^â®â^® *â^^^ââââ^*is,qua: fenfibusfuutobuia 'Ã^â^®®«fwm occultiora,ratione folaq; men â¢Sso , ââ^®*'s,collegtt» Sic opinorexhuiufmodi iH'itfâfi â^°^*'*oa Phyfica, demultisnaturæparri* \io{ '^PPâ^^pagata. Quare lofephum diuinum â*® uiterprctem patris demortuicorpus,ante
C fepui*
t nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;MEDICINÃE VETERIS
fepultur3m,aromatibus adlbngam confcruationé«^ diri voluifle credoiEt quid Vetat liane medïationcni « quutumfuifle Ezeçhiam Kegem. vlcerifiue Apoftem* ti fuoficus aridas arquecontufas fuppuratioiiiido'ââ^^ apponétem,exEzaiæprçceptocap.58. Hancamp;iWquot;â aliam fapieurifsimus EccJefiafticusüngubrifilogâ®^. Icbrauir cap. 58. dum air. Affice Medieumhonon^ fuis, proprer necefsirareni dominuseam creauit. ^^ medicina manar abalrifsimo, amp;a rcgeinunusaccip,^ Sciëria racdiciexrolJir capurcius,ÃCmouetadnitw uem proceribus. Altifsimus de terra medicaaictap creauir,nccabborrebit iUa vir fapiens. Ipie ^^*'?Jjji hæCjtonitq,â'^â^®*'^*â^ hominis. Pharmacopola® ^^^^ fuas his remperat,euius tandemnon fiintexadaââP^ fed adominodimanat in terrain Iatè iaceeteni pi^^j^ ritas. Et quæfequunturhisaffinia. Huiusiufup^J^ dicin^meminit Pfalmographus Pfab S7. fueruntpoftfccula multa, ad Chriftum natuffl)^;.j;i* xuin.ac rediuiuum.Quidt'Nónne fenior Tobiasâ^in tatefua,folo fclJis vfu vindicaturt' Cuiuto°â* ocularqs medicamentis eidem vetuftifsimi W ^jji,* tribuunt: Et noftriquoqjinalbuginibusacuiW.jjji-redévfurpanr. De eademloquutuseft/ilius^^^jjljiii thæi9.Marci ^LucæS.dum male,non beliebâ ^jj? medico opus eficdixit,in fuccurredo ac ^âââ^ââquot;Jdi^ thæoamp;muliereà fanguinisprofluuio. Haue ^^ÿ» artem Lucam in Antiochia, priufquäinfiti*®^ ^ diuiduusD.PauIo comes adiungereturgt;eolui ,|(,-Dei inficiatur.facinus audax eile dixcrimJanHSeis ,^yfi{ gabiteandem profcirum in Damafco ®®^5®^^j)tP^ DdacobUiTijreftante Suida,nonfuiffet QH*^^ Vrliââ'' tinäosCofmäjDamianum, Eufebium PTj yp)Ã^ Fanthaleonem, loannemDamafcenuiP^â'â^'â (copâ'â
D E F E TI S I o;
%inf''q^P^°5 Viros^donee ea reHda.am'inæ mei» si *â®â^ur. Huiusquoqjhaudquaquam impe:» tó pââSââ«silIc Bafinus,ficutplerifq;Iocis,0(:ma Slf ''^^P°*â®o*âcqua£ftionis ÿy,innotcfcit:Etin vifa \iiâ?^^'â^°â^âus Nazianzenus inhçc verba.Quç kf °â^pyspertineiir,ab ipfius vitóexordiOïVtqj Y®'â®.tenui fuit Viilefudincj-S^exhepatismor* I^ 'quot;Uü Jaborauir. Quamobrem neceffarideicon«« U'^tudomedicin« fcientidfecerat? Cuius Theo«! Yfationemfircilè per philofophiam,quam iuteb
Pâ^sdieam veró amp;nbsp;Empiricam.per la* L .'ââ^^öleranfiam adeptuseft. Medicinæno* â¢(L.'®â®*tquoqj D.Hiero'nymus.dum earn aduerfus »^»osamp;ad Paulinu in tria genera diaidif.^oma, i^^^TOj/«;.. Nee abarn nouerunt Plato,aut Arifto* ^®^ïln Philofophi : Neclmperatores Alexander frnec Adrianus cognomento Helius, nee Her^ v'§Jâptirex,Badrianorüm Zoroaftes, Ponti Mi^ tJ^s,ArabijEuax,Medorüm Sabof,Bitimia: Am^ ytplerofque alios omittam. Ifta breuiter indica^ lyVt Medicinam veterem, quando nulla alia fuit (fj^ideab initio ccelitùsinchoatamacreuelatam (kMIiucconfiftere intelligant fani iudicq oranes. ^Y^Pt^terca inter fapientiffimos, banc ipfam in Ã'Jjâemortaliumauxilium, propter naturæ noftræ ^ââ®atem,ex Deonatam,3cnaturælegibusdiuina iji^â'â'tncnte architedrice confentaneam ita firma* Vâ^j^Pâ^tidentibus nobis neceirariômalis tuti,ct (^^tncrcdibilcm elementiamanimaduerteremâ, jpem.peromnem vitam,in bona quoad fieri queat Jââtf)mniiftraremus,Profcdô nifi omnipotés Deus ç'1'JafdamnaturaIisphilofophiæ, quæex admiral 'âîVtilitateorta eftnoticia^ÃC neceffarid eiufdem
4 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;MEÃICIN^E VETERIS cj fcientîam hominum animis infcruiÃct, incertaprof' Medicina, ficut aharum artium initia, quibusme'quot; dos.falJaces medicationes. Vel tucndi fuftinendiq;^®^ poris, vel morbofi coUapfiq; cmendandi,atqueinigt;â' grum reftimendi haberemus,
CAPVT II. DE RATIONAL! MEDICP «rf, eiinq; ProfejJbribm.
IAm obCécro quis veterum fophorum, ad dao3nlt;'^ rum milia,naturalem philofophiamadeôperqiÃj fiveritatem confiteri volumustquot; Quis arcana pare*'' naturæ itaellpcrfcrutatustâ Quis return penetralia perueftigauit.'' Quis rarionalemartcmmedicamab'â mano coi pore(quod huius fubieöum exillit)iiicipiâ^' ordine,ratione, exemplispariter acexperimentiseââ ftituit corroborauitqj firmius,omnc ad medicatiequot;^ felicidimam vlam monftrando, quant vnusHipr. tes Cousvtadmirabilis,ita inirnitabilisartifext^ïL haud iniuria quidam fummi viri veritatenegsreSP? pocratem,idemeiïeafferuerunt. Itac^obdiuinitat^ fpicionem,olim,ecu numen in Græcia cultus leg'â*' idem hic fotius artis fons Si origo omucslibroslquot; â ad tres fines compülutt,qdibus Medicum, vel inpâ* cipfis philofophix naturalis inftituit, velinmorib na t.v^el in artis opcribus er udit,poftcrita rem'qj adiX Et in hisomnibus nihilcum ignoraffe,nihilpræ'e' . fifle,ncglexiffe nihil,quod ad hanc dodrinampræ^^^ inftituendam, credit indubitatafide vniuerfamedUj) rumfchola. Ãandemfequentibus annis,poftPwâ®â Ariftotelis, Pythagora:,Hcrophili,Empedochs,L ⢠fippi,DcHi0criti,Apollouri,Archigcnis,Athc«W rumqj dodiffimorum virorum traditiones,GaWi thodi inuentor abfolutiHimus; via a tq; oquot;^'*â^â^'^^ ^
rt,^^. , DEPENS! o. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;f
^J^ '^'^^ S*ââ ^*a omnCS artes inuc 11 tæ fu 0 f »acut tfsi* % ^â^^ââfâ^cft,dumper fummam inueftigaudt fa* Wff l^^^*^ P*^°^^f*^ âquot;^^ ^^^^ PhilofophlÃ'âAua'v, â¢h^J?®**fâ®â®*â3ppflJarunt,qu« vel à totoamp;fvnk S'amp;®^âquot;^â'â-«â à compofiro ad fimplicia, |(,^ Wu ad caufani, vel a' pofterioribus ad priora, JUwamdeducensjabditiores caufas perquirir:ex L ^igulaortuproccfferunt. Similiter huicaduer» |^â'ââP®*âcndi rationem, qua maxime natura,filt;ars ^»iturjta manifelhuir.vt nihil amplius ad arris ^'uepetfeâam fanitatcuuredefiderarepoliumus: sr, â111 corporis,ab impendéribusinnumeris mor ^*'ââ^*®ââlt;^ââ»lt;:onfcruatioiicin, curationcm,affe* çâ^âufas.amp;fymp torna ra multiplicia,eorundemqj ^i quot;â1113,remédia fimplicia ac compofita, vfum con* v®^ quantitatemdmo quiequid fit ad vitam v^fceirariumjoboculosponir, calamoexplicat,£lt; Ãjâsnoftras tradir. Porró quia omnia feienttheis V^'âl'c[j Theorematis (fine quibus nullum artifi* ^usinueniri poteft^ac ratioiüb'âedocctur hxc â¢iij^^ogaiatica vei rationalis in hunc diem nomb V'liwm vnam verulliHimus Vates rerumhuma* ^^fiffimus Homerus agnofcit ac célébrât, quan tnj-^ommulrisalns hominibus prædantioremiu* ^â'Quin Slt; contemplatiuam amp;nbsp;actinam noutr,dum V^aqfas morborum proponit Odyir.zi7-S4.83i. V5*f®Bâlns locis. Prarterca Chirurgiam in telle* \,j quot;tadfinem lliad.x. Et ibidem 6j8. amp;nbsp;Odyff.üo. Ãquot;lgt;bi. lii fumma, hanc facra vetuftas intellexir, â¢i^â'â'liusprofelïoribus.obpræclariirim3s virtutes, Ã^^bonorescôftitueref. Hanc Komani Principes, 'k?'â'®âsdtfcipliuas,dignaïnccnfiïcrunt,vti prin»
â'â'â^utn recipeier,quod Plinq teftimonio lib.29.
C 5 cap.i,
« MEorciNÃE veteris
c a P. r. P ala m eft. Il om 3 n 1 s Cæ fa v i b u s ! Il fui giî t°5 ducenra Ãc quinquaginta feftertia Medicis penw« bus, cum tarnen reJiquarum difciplinarumdodoi* centena feftertia in annum tâtùm nunicrareiitur.n^ Vt feme! finiam, omnesætates, omnes Acndcmiæit^ orbisampleditur,præterquam bac vltimafcnedJâ® berrima inuenta in perniciem toi queuteaep£fluquot;^j^ te,quæ nobis peftilentiiTimum vnumautalteruw-mum genuitmonqui Mincrua-nj,Neptunuin,XVii num,de artiheii principatujn ter â fcfceontcndentesi ms Lucianus meminit in dialogo de hærefibus^tP henddtjfed^jui Hippocratem, DiofcoridenijGa^quot; breuiter omnem omniti veterum Medicorum 0^^ rum, Arabum, Latinorum autoritateniacdodrij'^i^ uenf,non Veritatis inquirendæftudio,fcd vtlchol«^^ ftras optimèconftitutas, medicationesnofttasb^'^j; uenras impudentiflïmè calumnientur : nihil aut reetcfcriptum aut didumunli quod abilloiquot; t âore, Velut ex tripode, hue Apollinis oraculodâ^.^jni censinorhem mittatur. Vt autem harcouuni'-â^^^j; tiora fiant,lucecy manifeftius iUuftrentur,opd-^P^j eft hifce diutius immorari, vt vel excis, fani «*® dici],artis noftræ certitudo appareaf.
CAPVT III. PRINCIPIA MED^
corumâR.ation^^lium, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^jp
DIco igitur conftanter idquod res eft nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Æ
pocraticostotam hominis conftitutioH^^â^,10* macorpora,elementa vocata, quarenusper*\^ ^^^ji, ftræcommiftionem fieri queat,diirolucrc:D£**'^,^j£,iit eodem ordine componeretPoftremó lucul^â^^)^ j;(pli' propofitæreinaturamac facultatem Lfoplâ''! care,EthaEc£ucruntoIim probatillimoró Ln ^
Ãfib»K E F E N S F O- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;7
*'ââ'*gt;01 om â ââââââcernsrerum intemuntns difei' *'^^*^principia,ex quibus demupeifcda ^üiif/'p/^Ã'^â^^o^iudfa derj'uaraqjeftâ,qud Hippo twedi â nbsp;nbsp;'^ ^® præceptis oftendif.ÃC Gakiius,
^â^*^^â Q.M^Pâ^opf^f corporâ ^^ »eufroFü notitiam, fecun* %nr^^â'^â^â?^°ââââ®' differentia : Morbomm ité ^^Ãi ''''î: qy^ni inftruinentalium feientiam : Si* Sp»â\^ ?P^ '5â^^ ^ ' y feu n qj cor p o r is niem b r is a c na» S-»dis,oiniiibu(lt;q; morbis cognofeédisde-â Haxime neceffaria vtiliaqjhdeliÃimc tra* *iiii5quot;.â'âââ^ââ^fia nimirumUnûiIubria,ôi neutra, tanta li^ii,*'*ââP®'â^Pâ®uitatc^,vr odiofi,pcrtinacis,maleuo* V^^®^â'^®*â*^®^éiplamoppugnare.Quiddcmor» ijjt lt;^2005referain tt^ok^x,uêi»ôçgræcis,hoceftinter* %^ââ^*^^dentibtts^lt;}uid de extemis feu primitiuis, *{111,^*?®^-â*â**®^ rerum naturaliuminucftigatio* ^ PfeSuntautem cauræantecedentesrVcl inter-jjJ â'wter cas pro raedicinæ ignaris expliccmus,quæ â¢içOiopcratiouem, in humoribus, fpiritibus,aut Ujq^l«dunt,fic vocatæ,qui3 anteceduntcontinen» fÿ^, ^Smorbumfacientes, Extemædicunturproca* u.^flueextrinfecus euenientes, vt quæintrahu* tjÃ^pus non confiftunGquales numerantur frigus, tiiiiiiâ'^''ââ^â^â*â ebrictas,IaiDtudo,.cibus,potus,â¬xercilt; k quot;â'nioderatum, acr intemperatus.animi affedus, Wjj®P'ââgcns,âlt; idgenusaliçacplurimçln fumma, jl^ Ps$»5'iaAoy/K»,fliXTioAo7fHH,iiy/e«ii,5'gt;iMöw7quot;lt;H,^ 0£ja7r£u7iKH, fi^inaturæ humanæ inquiûtione^caufarum ae.fym» L^tumperueftigatione, fanitatistutel3,præterito-?âpr«fentium,futuroru prædidione, ô^curandomm li^Mpotentiatriplicitcrdiuifafvidu, medicament ''â^^nu) dicamt'qux vniuerfa fie à prifeis edoda le-
guntur.
8 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;MEDICINAE VETERIS g,, guiifur, vt caiumniaror impudctiffimus ccnfcii^j.^ qui artis ïnucntorcs,cukores^, ad omnemfcciâæf'â,,^ nem,viâuros i«ifimulet:aut ram fit ftupidus,qui ne tcnigat,nccdifcar:aut tam maJignus,qui IponteP öptimis,peliima fcquatur.
CAPVT IIII. CONTRARIORVM contrdru e^e remedu»
CVius cuidentifsimum cxcmplumiin maguofü^ p]3cet)Fedrone, confpicitur, cclcbeiriinü^*-^^^ muiiil'simunimedicorumaxioma,óCaigumciitufflP^ii, fus infolubile dcnegaiirejquaJcclïjConciariorun^ ^^ trariaelTe perpétua remedia. Vêtus ac pcruulgïf'i omnibus rcholæangulis,parÅmia decantata a['ï''j[ para habetur: ContranegantempiiiRipi.'),iwH'â'â'i fputationem fufeipiendam , neque rcfpoadci'^quot;^, ]is, præcipiente Arifiorde, qui fine rationcJo9*â'\|( Quam igituraduerfusiftum præfraâumeófuuquot;ââ J imaginabimurt* Lignum liquidem rorfum,haud''^,( redu. Eôetenim demen tiæfuatemeritarcpcfueiâ*^ Vetuftiflimam medicina feripferir inutilcni,vn^^ jii amhiguam, inanem, fuperfluam, fophifticam. n®|^â ineptorum verborum quando cura non pudert,n . mihiVicio verrat, fi eundem facrofandxartisc^â' ^ ptorem,primum,poll Paracclfumjiærdiarchâ;â¢^ era tis, Pla tonisjAriftotelis,Galeni, omniüq,â nbsp;nbsp;ju
lofophantiu theoremata inuertereconatenicopei^ Lucianum alterum,malediciï,in minilhosDeib'^L» mum,amp; verè Atheum.Nam fi vtriiK^folidisarg®®^ tis,noncauillis inambus certamen ineatuncenip ,.^t musftudia naturalia tantum non propoÃtünne*^ segris in temporede rirèpetanturobferufntüi'l;â^^l^ ÃC à medico dodo inftituantur,obtiucre, Con^''â ^
ââ'dite *â'?^â^âNAE VETE RI Æ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;9
Pat «fârivfurpantes nupereAFidas ophuones ,f^'««nç3s(quâdo fanèfncertodubio^cafu.permor» (|i,j*^?'*?^â^â^âciant)quodrerûeuentusoftâendunt, lâilia ^«*ââ^^^®*ââââs labuntur, planeqj iuxta proucr-'ad gt;nbsp;^^'â^'âalâuliniorem fuccedum, cuiufmodiex-^ P°*^âP^roccafionem, quædamapponemus.Sedâ %^âJ^^*â®dura fabacuditur.NuiicadFedro» ijcâÃP®fitgt;J*û contraria in morbis curandis remedia
G^l^ttusindubitanter 5. methodi feri:* iiij.^'nbusfaiiitatem feruari,accontrariismorbos fa# ^''â®excontrarns ÃC prêter natura,adiones feu fun (jj'i's.humanorum corpora varié multipliciterq; vi-iJ?ââquot;*^®^*â® babetur, Vndecolligitur,adionibus Ijii '^Usintegris,parte nullam lædi (liquidem faniso# ^^ffeondum naturam infunt, prêter naturam verè Ã*igt;iitibus)ô(proptcrea nullum eiTemorbû : E con# t^j'^iiPdémanifèftè læfis, huneomninoac ncceliarià curationem præfidia contraria, aut cum. Ga# gt;?'liiei]tesii.methodi, oppofifa poftulat : liquidem liciinimorbum pellit,quod auté hune pellir,vimil-Iiü^potc contrarium.Ergo omni ratione præfidiû Ji^^âââââtraïiû effe neceffario confequitur,ncqj etiam i!i^.'Morbus depeUi poteft:quod à GaIenolib,7'me-Ã'^^æcquoeg Verba docemur. Qui tueri adionem |ji|.'«gt;c temperamentum earum euftodiat oportetteu» g('hutem, fi id quod ad calidius eft conuerfum,refri-, djj'iâquodad frigidiusinclinatü calfaciet : Pari mo# tj. W ad ficcius eftalteratum, humee^abit ; amp;nbsp;quod k ^entiuseft Verfum, ficcabit. Rurfus quocy ficca-â^ calfaciet, quod humidum eft redditum Slt; Ãmamp;quæfequuntur. Semper enim pro co quod lith^'^â^*quot;^ââ®®ndom eo vfqj contraria eft, quoad par-â% in fymnietriam, amp;nbsp;naturalem habitum vindi#
D caueri»
to nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;MEDICIN,AS VETERIS,,, ,.,
C3utn'mus,R,urfus,ibnierhodi.Hoc iiaqjquodin-o'^',^ He ramcftbrlt;?ue,nempe Conrrarioruincdinri^'-^*''^ toed ia ,pü teft a re d e p reh end i t ur maxi m« m. QiiipP*: ®''â Hcinmedendi methodum c0fundec,quifquis haue® dicatiunem negauerir, quum omnia quæ piæfer*'^'p ram funnab us qua: ipfis funt con traria curcutur.Si® Us eft'didio primo fanitatis tuendiv.dun'iait: Qu5^quot;L corpora fecundum naturam ie habent, nsferujuee ^ din'q^ luuîn habiturn decet:qu«c morbo aliquopre^M tur,his conn à akerari, amp;nbsp;adeontracium habitankf expedit. IfemLb.6. In co, inquit,quicftincalido»'^ douead inrcinperantiam lapfu, contraria dare U®rJ conuenit. Amplius arris par uæ capit.S9methodi'5' conftitufionc artis, amp;nbsp;fexcenus lock aJqs. SeJ^,, his immorort' An non Hippocratesfapientiænie®^^ fonslib.?. Apho,22. Qiiicunque moibiextepkt®''^^/ UH Seurat euacuatio,« quiconque ex euacuaik^iifi, pletio,amp;aliorum confrarietas. Ãt fignificaiuiU*'*J , deflatibus,duni ait.' Quod eft famis remedium-''^.] eamamouet, id autem cibus eftt Rurfus finwârj0 potio, amp;nbsp;repletioncm fanat cuacuatio.euacuai*® n rcplctio,laboreinqiâics,quietcm Jabor.atqj vtvnââ^|j uieg oratione compJediar, Contraria,contiarnsd*âx| tut .In fumm.â,laniras per Gmilia feruatur, per cony^ 1 morbusdeftruitur, Ericigitur omnium morboru*^ . i munis curatio.contrarietasidonea, qutcexdiW^jj^i qua: moleftiam iutulit opponitur. Proinde adhibe^^j^, edvfquecontrartum rcinedium,aduerfusomiK®^^,( dumpræter naturam, donee is in naturakin,aââây» in priftinum-habtrumreducarur, Atfelix iiimW®^J mufeg Med ieus.huneqm fcopum attingit : PeHr®** ab codem quà inlongilfimvaberiar,
CAP''
n E T E N s I o. ' K ^^'^T V. COMPARATIO PKINCIPIORVM
gt; Y nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ueterum, cum nouis Pdracelftcis Yedronif,
W Aamp;imsartis exordia,haAeimsHippocrat{s,alfo» pt,Vââ^^â^mi«orum Philofophoriïfundamenta.per» ^.'''^'âSæfBlaboribusjper immenfarn Dei gratia',ia* Jgt;'iiiiciita,ó(âexploraf3,omniumqjcalculiscóproba» wuliarfGakninoftri merhodo,3tqj admirabiK jj^iacófirmata,quan to potui compcndio.reccnfui» ii|'j'*^â8*âgunicntis,nulla difput3tionc,nedom infa» ^^â'önisarrogantia conuelli labefaLâl:ariq,â poffunt, Hu''ââ'â®'^cxpcriétia,quibâ nihil opponitur,confta» kpHacergo Medicinahaudinfeliciterlmperato* i(K^S«, Principes, Comités, Nobiles, Crues, plebei, l^.^$âJeni(5 orbis Vtitur. Quare eu laude,rcueren tia, O'^tia thalamû hçc medicina fubiutrat:Quâ ctfi C^ijnoftri bonorû artificum côtemptorcs repudi» tst^â^ifetmihi, omnibusej dodis haberi æftimariqj Ãâ^udmquifacra pfanismifeent, autquiaquam I^^MiturtÃini^ucrc, aut patrios cincres permin* â'V*'^uhqua hîeexpeder, vtparticulatimomnia Ãïjff'bab ipfaCr^t dici folet)linia feribereincipiam, ipfjj ââlum non eft impoffibile : fed fatis mihifuerit, ^ 'iquillinupriiicipia, inueiitoresprimosacpo« ^^jf'ââPgteÃus,prçftantiâ,neceflïtatem,diuturnita* ît(jfââquot;ftantiâ, partiû fingulas earundemeg differétias* ^â'â»Vtcuncgaperuiirr? ex quibüs veritas,vtilitas, lisfâWoésingenuosconftare poteft. Qnicunqjauc ^j ^'^isacreprobatis.alia vda.aliaqj forma iuquirerc f|)i,?'âânituntar,amp; iamaliquidfefehiuemflepatant, fciltft'*â''â®°®âcmludunt,qu6fundâïnétojK:artisfco MtJ/'ââââ^»ficut haud difficile prudensledorexpræ^ '°8quot;ofc*t tfiquidem fieri nequir,vt quis verd 'quot;îmiuftituat,nifi dus elfen tia s, prop riet ares,
7 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;D 2 KIWI^
U nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;WEDICINAE VETERIS ^^^^-jj,
Kjâo-/;)ÃCAo'Hjao-/apindiuiduûrû,eIenienta)tf'^P i^jdio* humorcs,facultates.virtutes totiusac P^'''^*^'^âjâ[üp^^ nes,mutatioues,incrementa, decreméfa ^5'^â® jj,flCii4 caufastâfuperiores ccdeftcs, quam in feriorc:s nbsp;nbsp;Ãâ(
tares,3mic3satcgaduerfariasinfluétias,tnorbo ^^^^j, gulorumnaturas,occafiones,fedesafïeâas,iy r^^^^^ ta,tempora,ac fiquxfuntfimilia necelîariaq;ââ^^^jf nis proceflurefereda, ranquamdigitosabexor ^ nofcat.AtquihancdoiHriuam vniuerfamnobgt;s^:^^^(( amp;peffundare fatagunr.line dcmondrariüneJEK'C E entta,imovcrius contra demonftrationem.cotiff^ J rieutiâCfiqutdem dodrinale difputandi genuscl ex proprijs vnîufcutufqjdifci'plinæprînciphs.eu^^^.p riprobationeprocedit) Paracclfus nouusAutor, . mæpetulantia,in3udifocg medicadi genere fero^®^ orgius quidam Fedromagiftro fimiJis difcipulu^^^^j, triarccen ter inuenta V'ocabukbCcurcrumümii^^L.i Salem,Sulphur, amp;nbsp;Mercuriöcóminifcuiit,(qquot;^ Q, dum olim Marcion peflimus hæreticus a' PolyCy .ÿ Ioannis Apoflolidifcipulo.pximogenitusdiabo** vj^i, tuseft: Nam primo Deumincognitum,fecuiidrâ'' .^ lemmundi conditorem, tertio diabolumconw® ' quibus myfteria magna, id eft, res omnes iniriod) tas velu t increatas latuiire,3C per fegregatione® â j,; creationememerfiire,neqja Deofaâasefleaffirni^f'; Vclutexladie,butyrum 5lt; cafcus: amp;nbsp;ex cafeo vernis r nerantur,cótra Deum ipfuinblafpiiemi turpinHH'-^, Chriftianis omnibus inuiolabiliter omniaonwir^_,^ te verba fuo ex nihilo creaife creditur.Hæcnl®ââ^â'^ iUachimaera,hçc illa magnalia in naturçlumine ^ dita,in vifceri bus terræ(tar tari opinor) haâeiius clufa,amp; nunc diuinareuelatione,per ApoIlinisA . lapqqj manes, fecreto nurainumafflatujpfisconc^^.
ty nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;D E F E N S I 0. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;15 quot;«frcmumorbem.polhemishifcc tempoi ibusper ^ ^Cfeaiöres.ac feparatores propaganda,de quibus quot;ecafionemamphus dicam. Equidem non poffum H - ^^® huiustempeftatismetamorphofindcuoue» lit 1 â^â''quot;quot;quot;i'⢠calamitatcm dcplorare. Nam vrprifca Ji'JVirosadbenèbeateq^ Viuendu Vtilesgenuerunf, vlâ®Pââ5®3tcsarte$inucnerönf,aut innen tas locu-^üm,ingenue à quibus profeciffentagnofcentes, ^ho]cntes(cuiufmodi inter Oratoresnumerantur ^olihenes ac Cicero : inter Philo fop hos, Plato ÃC M. quot;tdeshnter poêtas,Homerus, Vcrgilius : In mors Juiviragenerandajrormanda, fouenda, tuend3,cult; ^iân quot;âquot;^â^gt;^â0 natur« medicorumeç maxima lu» H^â^lppocrates atqj Galenus credunt )fic pró dolor, iiUf'^Hranefeioqua tandemcorruptela multorumvi-k'â'?Pâtente,inter alia monftra,terræqjoncra,quen ç*»ofum præftigi3torem,arrogantem, veteratos* Q^Weurum nebulonem, cui Georgio Fedroni no^ ç'otulif.veterum prçlî-antiffima dogmata, faluber» 4^''[âiedendinormamSlt;vfumnoiipolluentemmo» Ijj'im plané fubuer tere molienté,ab vnoTheophra (f^'â'telfomedicinæ hærefiarchapeftilentiffïmæ fe« K^nariamutuantem, quibus ex credula turba pclt; 11)'Mti,rcdeuntpauciflimi, Sedhoc voxdiuina,in JLâ»difeneda futurum prædixit,nempe facra pros iiUijâ^Ãhorribilibusdiflidns vaftandairi. Impudentis W'^ ^'^'^°8®â'â5 animi eft, prius vetera abqcere, ^ J^'^â?®udiacriminari,quâm nouæalicuius,Vclnu« ^j.'p^s natæ feâæ Ermâ noticiam confequuti fueri.
r â¢'^^^^^^^^^*' Hippocrati opinionibus inniti, C»p°*'â^quot;^*â6fidcliter vfurparipoflunt.
^^ VI. FINEM ARTIS CVR ALIQVAN-
f 1* 1* y Æ
ilt;
i» I. 5 ii* C^ öl''
«1
-do Medici «0« affcquMtur.
D 5
HÃC
14 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,JVIEDICINÃE VETERIS ^^j, H le fi morofus æmulafor mihi obneiannon vÃî*^ fices nofiros fperafum cxai te finonadipiW»â' ^.^ detnfæpè fruftrari. ldi refpondeo. Varié id contii'^ i^j præterabfoluti rationalis medici culpamomnetn^' fcimusineuitabili fa to mortem ex æquo opperende gulis,tefteetiam D,Paulo, quia finatura quaieWâ ^^ tuit humani corporis ftruc^uram, talem ipfanirn'^k tueriatq^conferuaripotuiffer, nulla vnquamwtdK indiguiiremus. Nunc veto vt returnomniftqo^^,®^, dusambitu fuo continet, ita neceffario amp;nbsp;homimâS tuseft interitusmam quod femel gmiturn, im®®*^ fieri ncquit,Qua:libet orta cadunt,amp; finem t®^,F'âj|^ bunt. Non eftremedium contra mortem hominidâ ^^ breuisac triftis citvita noftra, quia intus nobisto^ju, rat3,5é ab ipfo or tu tradita eftcaufa,cur neceffiw^® 6 gulorum tcmperamcnta(de quibus fuo Ioco)vif«â ^ cómutantur,fic vt corpus noftrum cótinuisalttf^'^0 bus obnoxium,nunquam codem in fia tu pernuquot;^^ ^ continuo infin it is rebus» bibendo, fitiendo,efiâHâh, edendo,dormicndo,vigiJando,Slt;fimilibusquanâP j mis(vt externas iniuriarum incurfiones præ^ .p alteretnr,adeó vt innen tu snenio fit,qui moibua^, temeffugiat, stat fua cui^i dies brede ertrrepdrabile tempos
Omnibus e^uita, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^[|j
Hæc eft ilia communiscalamitas, quam nullaarsgt;'j humanainduftriaeffugercjnedureprimerepoteft'^j/ efthorao, inquit P fa Imograph us, qui Viu3t,amp; â®ùp riaturfqui eripiat vitam fuam à violentia fepulc^i^jjji queiterum. Dies annorumnoftrorum,quibusV^ j^i^ anni funt feptuaginta,auf ad fummumoeftoguâ^j'^jjf præftantiffimum horum labor eft Sé moleftia» .yj« ttanfit,uosq,âauoJamus,lfta quum verilfimafiifiâ^^.^
D E E E N s I o. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;* ty tiiiaiKscretnpIiseuenire videmus.fit Vt in mukiplices jfóus.atque infinita moiborum genera incidamus, âlutfancadcurationem {uam»firaodó ea poffibilisfit, ^'®anura vituin.Deum reuerétcm,eitó, tutó.iueun» Mcantc(vtiex Ãfclepiadedûitlib.j Cellus)hos'
1 ^iiamatoiéjinoptimisquibufq^ difdplinisioftru-1 '^digentetn, exercitatum, vnam fanitatem feopâ 1 y^oVoiiétempüftulant.Istametfi fiudiofiflimè acdo
1 Câ''lingula amp;nbsp;vniuerfaratamenmulta habet artis
1 Macula,quæofficium impediunt.qualia funt mor I A'itudo,veheméti3,maligniras,ccleritas,viriura j L ^'llitas,3ccidcntia multiplicia.amp;quodinh-isom-ââ ^wde vocetur (qui mos apud Colon ie nfesperq (H^J'iseft^muhorum çgrotanhum mortis difpendio) , - i^â^tnartc finguUs morbis,0lt; eo^iaccidentibâ' oen {'''quot;^'âtepugnet.Dixitaut Hippocrates,occafionem
' 1 iM^â^lt;*i«quanonmultttmtêpovis.ldÂ¥onifiinitioac« ' | vââ''âiâmorbis pretertim grauioribus amp;; acutis.ni*
»1 '\tiââ^'in'fubindeefficit,Fronte capillata.pofthæc V'^^iua.Hqj nóimpcritia fua,nóvoluniate,nónc*
1 nbsp;nbsp;nbsp;vMóartisignorantia,fcd ipfoçiçgrorùcunéla#
' l tuipcdiofa^ culpa maxima. Iniereaherinequit,
1 âïi'^'Pïimopræfagioïû.Vtoésfanitatireftituanî,
1 nbsp;nbsp;nbsp;^''inatutæordineaclegc moriantur.Pleric^etiâ
1 nbsp;nbsp;nbsp;ÃpVtaîc^ caufas recôditas,fubbmes,ignotasobci*
* \ tçj''i'^^'^'iscorpora noffra,(ubftantià Cuâ toiâ,Varié dit ' \ \v''quot;quot;'ideoqueà ubiammcdicatioucm,autincertani
4 nbsp;nbsp;nbsp;ll^^â*®^'Q®i^ïoabfcôdita naturxmiracula.qoxex» â \ âi^^^^''iâ'Ãttô.human«vittutis eft.Omittohomines quot;l q limftïogeniojiniquo ftderc,immucabiU tortc» '1 l^''quot;'^^^^ cauù,incuitabiU neceffi«ttc,Slt; vritadicâ,
1 v'^^'^^'^içuidétia, ctiâadftantib® nobis,derepente ⦠\ *'â'ÃiagoccûbcretV ndc druirn qdpiammoibis inefft
1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Stnex
1(5 nbsp;* MEDIC INAE VETERIS Sciicxnoftcr reftatusefbprimopræfagiorum. Omitt® adhucinfperata,SCpræfer cxiftimarioncm noftramex* tei ne accidentia,quæ in acutis fie peracutismorbiS)»'* ter feptimiîautquartumdecimiîdiejr!,iudicâdis,iiicff^ dibilemretinentpotentiâ.aut faluris,autmortis:qucffl' admodum leuiter Hippocrates primo Aphorifinotum attigit.fed Galenus grauiterprimo, dediebusdecrtuâ' rrjs.nô ira procul à fine, explicauir. Et fixe fola.aâioigt;? noftrashaud difficile,à calumni-ismalcuolorumjViid'' carepoffunt.lam quid,quçfo,diccndumdeiiifcniptt', tia,deinobedicntia,dediffidcntia cTgroium^quibus^ raro morbum leuem:breucm,falutai em,difficilenigt;â''
turnuni,contiimaccmreddun r, vt vixvllispiæfidiisii^ ftrisetiamexfundamétis artis petitiscédât:quareir fibi lorgos cruciatus, mortis occafionem accerff»gt;â-fuo quafi glad^o iugulantur, quum feruari noloff»^ Quantoperè verô paflim mmiffriarqueaffidenf'â^^.' cent.quibus maxime-çgrorum cura cômittitur)^® , genti dolore reminifeor : Hos iure GaJenus inj®* naturæ,ÃC çgrotantium hoftes appellat, viquordb*; tia ac confidétia(impietatem,enormitatem,iggt;]^® -temtritatem,inciuilitatem,indiligcntiam,qugt;5nââ' luceignorarepoteft:â)in grauilTimoscrrores,neâL mortes deducuntur. Minime igitur mirandum)»*' . non femper pro dignitate, Veritate, ncccifiwt^^ï ^j^ cxcrceant. Atqui demus aliquid iniqui.autroin® j di, perhumanam fragilitatem, à quibufdamdeög autcômitri: An nehoc vicium,hosincertosrero^^ tus,cum honeftiffimis virisjSCcertiffimisfd^*'''âââ^^, munes habemust' Sed præftat hune plisplaniorcmreddere. Imperator üue dux bd h, tiffimusexercitatiflimufqj non vbiqjfelicenipug cit: Nec lureconfujtus lapicniinimus pari^^'quot;,^.,^,.
D E F E N S I 0. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;quot;nbsp;nbsp;nbsp;â7
â f ^ncj i'us 8lt; æquum defenderepoteft : Nee orator
* uâïâ^'l^^u^Vfcuperfuadetomnibus:Neeconcentus
Æ 'â«ccsçquèomniuinauresdemuIcet:NecConfulnec Æ 1 ^inatorquantumuis eximia prudentia,multo^ con ââ 1 ?yââ®gt;^fe»peiâ pacatam feruat Rempublicam: Nec
i Ã^^^l^^o^oguS) nec pius doäufeà Concionator (Vt
â1 vâ*â'â®)ocschriftianos,óC verbifui auditores.ad
?| kVââ®*'^â¢Â»3CVera pietateminducit. Nihilo ta^
^ \ \i^^^gt; omnes iftæ ar tes,fines ftabiles firmostç co*
*4 k^^'Q****^ igitur ^ Si fraudem aut per fidia m vfur» w ''^â^^i^^dux : fi iufticiam male colant corrupt!
1 M^^^iccssSiperditiaduocati,tabula:forenfes oc» peftes,ncuam fubinde repciiat caufam
1 Ãrquot;â*« lâ«s : Si Theologiam fuperftitionibus, fandimoni« fpecie confpergant pfeudo*
4 ?^â^Qâ®^ recenfuimus alp fua quxque raunia» »1 i^Ptram.,aut infipienter ,aut parum féliciter fa-51 ÿâminiftrentjfubeant^^Sumidcircomilitarisdi^ A ^'?â^umlutifprudentia, num oratoria perfuafio* A v''l'tæn'eiodia,numMagiftratusgubernatio,nâ
i^na,numTheologia diumarum artiumfacra-
A '^^^ odium publicum, contumeliam publicam» A î^â^ publicam,irrifionempublicammerebun* A hf^ideonouorumdogmatum,prodigtoCæ vani-4 »^V^®curiofitatisMagiftricrimus? Etcenforia lt;1 pVtt^uh attem iUuftriffimam : longa pofleflione,
'1 j'â'*^âguitatc,autotitate,v«itatc»vtiUtatepriuabl#
4 u''â^^^^^'uum iudicandi genus,quempiam exfen* 4 '?®gt;t^iuaina\i«a,aut improbitate, aut infeitia, aut 4 j-nourdxquitate acverttate,appofnisrationibus, A Watt.
A ^mt vu. COMPARATIO KATIOKALIS A CuT«,cumfoTtMitaPirlt;celfiftftrM«t.
â 1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;E Nemo
iS nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;MEDTCINÃE VETERIS
NEmoigifur fcmetdccipi nouis AutoribuSiNe®â senigmaftiftis conueinii fcmctpatiafur,£ilïcïca£' boiubu5 aurum:ex ftercore gemmas pollkeantur.CoH' temnamus Suffenu Vnum atqj a]ferura,curatiuncuhgt;® fortunatamfortiter incIamantem:Nainniuka mKbâ fubinde humants,prêter confilium,coiitinguutîdii ccccuscoriucem figir.dum natura poteiiscorporisiâO ftri rcârix fponte fua,aut leuiter per ahum adtutai* impulfa falutarem aliq.uameuacuationem,fudoreniûF tatumgt;vomitum conuenientem,aut critkamap^^ nem, per loca confercnria inuenif, quâ totamotbiquot; ptomatuinq,â caufa, vcl toHitur, vel faltcm minu^j^^ quemadmodum Gaienus, aut quicunq5 introduflioi Autor exilhtjde capra fuffionelaborante,ftipitc^â-'*L fimo in oculum cafu imprello, vifum récupéra«!^ j-ferf.* Noui per impeririam, in diutumodolore,o»G capite,fauguinémquefundente abomiii po^^^jj/ ftia,Iiberatum führe. Atquicafushuiufmodi,vtWââ,j( opinatïJ ta fanèfortunati amp;;fpontanei,mininHQ^^j|^ raartisopera..Spontaneum equidem,tefte Magquot;®âw pocrate hb. de arte, nihil effe apparet aedepr^^j^ tur. Omne enim quod fit, propter quidfieridepk_.|| ditur,a tque etiam in fingulis adeo, propter quid®^^ detur. Spontaneum veró nullam fubfiantiam quot;nbsp;j compcritur,fed nudum tantum nomen. M^dK*â â , tem turn exhis, quxpropter quid, de indufirh^J^^; tatafunt,elïeapparet,.tum ampliusfubfiaiiiiam ^ .^ confpicitur. Hinc quantum arti,quantum^P^â^j-^/ii fortunæ tribuendum fit colligitur.QuanquaniT ^gj codera libro,prçceptionum,tortuitamoccafîoii^'âj^,^yi plerunqj feoffert non prorfusafpernandamcen ⢠^6 enimex arte benefanantur,bonam:quimalc*â*â [joli malamfortunani confequuptur, Ergo ÃduKfflârâ fjli
Dtp EN SI Ã.
L, ^ââ* 3cccptam ferre oportet, alioqui finie Vni v t^erijffent. Præftat igituromninoartemfeienti* lt;* L'quot;'^'âumentisfretum, quæcç cum rationeexercita^
Ji r
K,'*'â'ââf*tââ',proponerc,-X fortunam rationalem non l^gricola iudicaturcircumfpedus. nóqui temcrè, ^fortunafalcc traiflaG aut vitempurat.autarbores ^Mutquf fcccundæarboris furculum in fterilem L^uragrum ftercorat.aut popularibus tantum ob« ^^onibus agricultnram adomat: Verum qui iu^
W''*'!« differentias, multiplices ftirpium, ai borum, ÃfUtnfacuJtatcsbenèexpIoratas habet: luxta quo» ij;°'^iiium initia ac fines, induftriarn fuam impendir. ^'ödiciam in nauigatioiiibusconihtuo.iiquidcfn çâUc temerarius Nauderas fortunæ confidens, ?'rcpidè Vela ventis, abfque nauigandi noticta, i^Iocipclagiqjdifcrimine: Atgnaïus.præmedw . ^m ventis, confilio SC opera pugnat,eorundém4 (lt;^cclcrcsc]p motus,atque inundantes infuperre-L^tionesobferuat.nouosinexploratófquemarium ^â'''tlinat, dauum ex ratione dirigit, velum mana k'gt; breuicer lingula pro neceflitate præCentique m''Io mutât,quo ht vt quamuis etiam horrétem rem ^ç^ÃproceUofum pelaguscontrariés inter fe flu-Vâ?föigeiis non admodum formidet.fed timidio* ^^ââ'ââ¢gantes infuper folatur. Vt igiturprouidusik J.âgdculturam non ex fortuna æliu3ria,fcdartihtf hnduftria aufpicatur,curat, amp;nbsp;abfoluit : Similiter |jâPtimus ille Nauta , apud quem Prudentia naui*
' â'âdicium guberiiat, yfus rernm magiftra remos E 2 agit,
1
20 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;MEDICIN AE VETER!., agîhvclum dirigifîSic abfqj dubi'oisprobaræuonnnÃi ftabilitæ fidei Medicus deccruendus,qui Hippo^^'^â' amp;nbsp;GakiiifcientiajmathematicisdifcipiiuiSifflujt^Jâ^ rerum peritia atqj excrcitatione,methodo iuïta indic tiones,ex ipfa rei natura fumpta, ingenti virtutisa® re, fingulari medicandi tudicio, ratiouemcxpencnti^ coniungit,amp; Vfiâqjartem fuam confirmât.IftaÆc^L medicæ indubitata certttudinejftadeabfoluusciu operibus,deprofitentium atqj cxercitantiumiimocc tia,de muJriplicibus inorborij cuentibus,aduerlusV tofaslinguas.aducrfus Vmbra tiles holies noftioSiaie da exiftimaui, quibusfi paulô diutius immoraïusi' argumenripropinquitas, Si. reitradandæneccffil^* poflulare videbantur»
CAPVT VIII. DE MEDICIS, ET Pharrntico^itis indigna,
VOlo autem femper infer MedicumSCmcii^â^u Volo inter ]aruatum,amp; verumanimaduefH! . inter generofum, Sd vilem fine Triobularem diÃ^j. llleenimartemilluflrar, obeft nemini,prDdeftpl'ââ|j Hic earn obfcurat,p]uribus nocet, perdit multos^â^ fpeciofam vcftem,ficultum,ornatum,fiperknâ.n^* lum detrahas: idem accidenquod Cumano LcoiHiT pelle fuanudatus,apparuitafinus.'AquibusfumnioP cauendumefle, quisnefeitj* kaeç dencfarrjsiftisgt;^ ^^ punè pharmaca lufpeâa offeren fibus,amp; ^^^â^ââ®Jà rimexercentibus nihil hîc diccre volo, cùmalias ⢠amp;nbsp;à me, amp;nbsp;celeberrimis medicis fruffrà diâufflMjj,j niamq vt viuo, æterno,atque incorruptibiliJua*^ . ftanf,Ita haud diffieuker fimplicibus nuncimp^ ^ poffunt, keen fer animam fuam, ^proximofu®'^ perdentes. Noui ego qui in male ipftrudh ^^â'pgijf
*i{thu^^^*â^'®^^*âfgt;qu^min inregn'oribâ: nihil intel-'quot;r,jjââ^âdc,autperfidia,medicamenta confician-Hei^n^***®®^*â®â â^i^*:ulisainerhodicislt;5chartïs ^'âeft ^^^*^^â^^ oftentationem magis,quam necef* ''^fc s^f'^â^^^^ '^^**â^ââ fnbindecum ftomacho nó \lt;;'''â^^ââ ^^'^â^tn. Noui Colonia: qui nobiles taber# \j. 7^'^^WniaIècófcq,nc in infeitia fua,feu in fur %j. ®â^â*âu*â»dumfe intra lares proprios,nefcio ^^ââ^^ronia parare fingant,aut etiam ex rebus vul i^^acvilibusfaciantlucrofa medicina, quæftu fuo, t|,pdeïiimeiito:peflïmum fanc hominumgenus, ^''''iiniiicommodo,fuaquærenscommoda. Noui (Op^''* imperitos, inertes, ignauos. gmufos Pharma* ilAquiiiecfibiin offices, necaltis,inadminiftran-tj^^öJacis, vtileseflepolÃunt. Nam quomodoaptè lütjp Woncinnari ieorfum.autfimul medicamenta L^'^ominnólatinenefciant.fi veterumautneote* 0'âgt;Viroruinfcripturasnon in telligantf prætereo i^''^âgt;i plerorumq;, ô(^ in qs fin gull's deligendis, ma* ^jj^iignorantiam. At quid facimust'quidquirita-Oando in opere tarn vtili,neccflario,graui,præ-CirW principes, rerumcg publicaru gubernatores *lb,ââ^âwuent,diffimulant, taccnt,quorûinprim{s t(i(/wroreyorrigcrc,imperitos fugarc,impoftores tjjjj^'fe.peccandilicétiampunire, amp;nbsp;vniuerfa Ambu* ifj?'» collegia profcriberc ; Medicos auté prüden* ili^lidumcjperitos coraponendismifcendisc^ me* !,Jâ*lt;ntispublica autoritäre prçficcre,numerato quo-V®*pciidio,qaod Nurenbergicus amp;nbsp;Auguftanus k^icorum Sena t u s fap ie n t e r fa ci t. A r qu e i Ila n o n ]^Pf$terinftitutum,quamopitiionem,zclocaftigan* âââP'obitatisquorundamnialcfcriatorum.
E 5 CAPVT
» nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;MEDIC IN ÃE ^S'ETERIS
CAPVT IX. CVR ALIQVI PARACELS'^-
mum iimplefiantur,do(liuer0 minime, _ j NVncad Menecrates noftros ixdeo,homing o verrtatem contemncnfesSC extremeambifw dum fua ignita pharmaca, ^ftolidasphantafiaSipf gibusatqjoraculis.conftituunt.Reuerafitantunir ^ nuefidaciæ.fiue tantijfidei.tantum fpet tribuenuu ^^^ quantoipficoiifideterpromittunt,cur nullin'°f æ^, ftrophilofophi.aut Medici veritatisindaganax â ^^ fiffimijin eiufmodi artificio, opera fuam colloCanf» milesartiumdiuitiascofequanturj'SC Polycratco banum imitates,in eiufmodi coquirendisthefaquot;'^ . borantî'eur, obfecro,oes ociofos video, amp;^ neer ,|^ digito hoc opificq genus atthigereï'fed VcJuMâ'âS fuperuacaneUjSC erroncum omittercun quo l^boi'^^fj, rimû,vtilitatis minimum.Ecquis noieacfamacdf Æ/gt; pertottotiusHifpaniæ Régnai Ecquis ineek-^' o,^ tha Anghaî'Ecquisin amplinimaacdocblfiinâ j^^qui Quis in ingeniös«parente foecundiffimo plerxcg vrbes/amofæ Academix funt,haiicfed ^jiii opinionem,hoc opus recipir,vfurpat,profitet. jjjj nobiliffima EuropæparfeGermani3,ptcrpanen ^ inter quos font,quioperofa incertitudiue.tepai j, dura deterriti,ab incceptislaboribâ defttuM®â tentiâ ,impéfa omni perdita,liquidé pro thewuro ⢠^j nes,pauro fûmes, quosego nöpaucosfciopf°'ââ fij|£lt; fpe vana diuites,mulfoqj ærefruftfatos. Sedins jllt; nit.quodquibufddniniis Alcumifticxftudiofis« ^^j^n» toauro annUoafiIentium ctia ftipulantur, ncinH|^^j,!H tiafua.Sé voluntariaquadaminfania vulgo fa Rcdiflimè Seneca inquiéta ac mobilem ho®*â jjjjjii' datam afleruit.Spargitur,inquit,Sé
nota atque ignota dimittir,vaga, quietisiï*®f ^^
n E T E N s à o.
t5
Sïlibih
ominem volaticum appellat, Vt qui non pc^
l ^ '^Pninatencatur, Trabitfw^t quenq; wolunt^,
3 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Hitrii^oUwwt Kice^ydHm diwer/iï iiuer[d phcent,
â1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'plâ^pu bos pigâ¬r,opf4t arare cabaUt«.
1 tauâ^'â®^®^â^®»autin artibusvllistamperpetuum, C®âïâopiniot'ibus varietur, quoniamhominesftu*
1 vâ'®®'^^feruntur,Nihil etiam tam apertum Si. velt; ^1 Jâ^''ââ fnco aliquo obfcurari queat .Fuit femper 3 w'^*â^^®' qniditaqe mirum,finunccrefcentibus » 1 ^mflagitlls.capitalis fiat adeó.vt omniaorbisrc* IjMaciis, 8lt; turpiter nouandis rebus cederint» i?âtamanifeftioraünt,quäm Vt probari muleis me» h^Ãon eft cur nos foU^in vc tuftidima arte,fixe fie«
1 ^PVT X. RESPOTSSIO AD TITVLVM
' I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;famofi libeHiredronis.
H '^j®'âWseft»Vtpecttliatttcr ad præcîaram George A V?'''^ adionem peruenia, in qua omnibâ fyncerc 4 Wâ^^ â^*^'legitur,nihil auditur ,pr ætetq aliquot A 'isl5y'ifiagt;â¢ahciofa médaeia,tcurrilia côuitiapu* A Hhf^^S'KiVus indigna. Huicfpontècurrcnti.ta» A Ht| ^'i^ffentaddenda,vt aiunt,calearia,aut intani« A 'tjJ'''ââfâ®^nduinManicum,attamen nondeiuetunt,u A cft,«iu£dem.â¬ermeti contagione corrupti, A nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tuftunde ntes.dc fauor cm tuum dgnifi«
A 4?^'â''''°^ nunc non nomino t Cæterutn ft iui ft miles A fe^'^®'b^ iniquae medicinas addiâos impôt tun ins A K e â'^^^ nobis color thus fuis depingentur ,vt nemo '^nsdtjhaud ftne magna cauïajdfaôumeffe»
A nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;taceo »Fedtonem iptumloquenuta
X4 MEDtCINÃE VETERIS ^. ^ DiVAntwortwng (gcon Hebrews iport^^ bod) AU|f eth'd) yngUmffbeu 0opK^^*^^ j 3rçtcn/vn ferner mifgun ner/b^r vitoer vgt;^ gewAlttge ge^ctmmif/ju gemeine»wtÃ^^ ïVArlgt;4fftigew tHebicin offenbnrt «serbelt*
i mv v 115U igt;.iiiiiviiiiui ^ivitiijui. u/Licinif^'â tTJiP à Khodoch,fupcr quibufddiniurijs Sophitonî'^ rum,acfuoium æmulorum.in qu3,mulca po^®âfâ\j^ vehemenfia myften'a,ad veræ iKcdicine vtilitatcmp licam oftendütur, Haud abfq^ magiia caufa virP'^â 1 iftum fpeciofum titulum ram oblcurc ahfurdo.^^â feftè vaniratis hbello-præfixum mirabitur. F^^'^®m fe vocat ementiro nomine R.ex Tragicus,quiiffli'^L/i gnomine Fetterlin, ideft,pIumaladicatur,aR^ .j, pago, duobus aut tribus milià ribus Coburgoû^ J Franconiæ oppido,primus in hac fcæna TragoÃâ âjj, enim dignior alius vifus eft. Initio animadueft*^'^), maliciolum eius ingenium.quodebacchaturinf®ââ ledicentiffimam detenfionem edens,d quibus viy j falutatus,aut verbuloimpetitus, nedö offenfus:b'â^ multóhoncftius, vtpote au tarifa te, dodrina»«!^^ tutefuperiores, venerariacreuereridebebaf. ^â^,j verfutiffimi Veteraforis malehcium, amp;nbsp;fop***®^?^ dem expendatæquusledor,amp; inteliigat quæfcâ'ââ.jij formam.quamin Apologiæ Ãue R-cfponfionis^ g(, vafre excogifauit,ne prior ipfe maledicere vw^'^|,|i; fed quafi ex coada calumniæ accept? neceiriratct2®^, fermonem protradus fit. Nam fi id vlnolpf^*®â ji^ prêter inuidiamacmoleftiam,in glodæ *ââfâ»â^ jjd! ditatem,3d res nouandas.femetprçcipitailet.Siqu J
à E F E N s I o.
'«ii5y/f®®P3ratum,vn'iu*uria'aflFcdiscondoîcamusî
%ii P^^^âHâ* Aponte fibi malum accerfunt,ac* ^Vt , *^^ igiturhanchyperbolenfinxitlmpo^^ Sve/'^^^'fââ*â f^^ââ i»odeftiaatlt;B vrbanitate qua«» ljJ'''fâ^â^oâ^uniinterca animos a du te captans, fi* *iiijQ®^'^f^f'^ââiniorc,deuinciens. Sed quà m tota eius
S(te'**âfââ®®^ns.calumnnsjcauillationibus fit plena, îi^'^J^'^âï^onis luculen ter oftendam.
V'^P*® Wylleiiorum potentioriim meminif,impc» L^Prophanis haudquaquam proponendorû.nc*» Ã*®®â«âcandoruin,alioqui ab ilüsarceri folitis, ^i|ij*â^°ââ^*^ââ**®â¢^sdidioncs fonare,fuppreirisre» ,%f. '^^^rumignorantiafidcs reconditilïimisar-
Sp nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^'^ *pf3s neab autore quidem
yf^'^^^^Jf^asarbitror. Autfiiddonem,Heraclittî ^tj^^perbum philofophum Ephefinu imitatus vi* rV *^â^^* artem fuain itaobfcurauit,Vf Socrates VJ^telligcndam Delio natatorc opus cBc dixerit, Y^banuUafunt, nifi quid figiühcent.Qftendantî IH^i^'ic nihil eft minus ferendum,quà m Vt orationc, â^^bius propofitis adferre debeat,nebulas of* «i^ij'Exemplum elegans lcgitur,apud Ciceronem ïâiiiij ââWâtlone.Quidjinqui^mea mecaufa mones* ^;»j|^''ââquot;^clligamr quid igiturmemonesfvt fi quts ^fej ægâ^®^® â^P^*^^*^â ^^ fumar Terrigenam, her* ^(i:^j^®»domi portam,fanguinecairam,potius quam ^10,0*â®°â^^» cochicam dicat. Et Pacunianus Am* ^/i^ââ^5ââP®5,tardigrada, agreftis,humilis,afpera, %!?''â*» ^®*ââ*^c ^quot;S^^â^â^'P*^*^^ truci,euifcerata, ^quot;int nâ® ââ*®â^*fcgt;uo,quumdixiffet,tum Attici, ^Ttft^8*®os,nifi aperte dixeris, Atillc Vno ver» i^fiit pâ^â^cuitcr omnes artes ad humanitatem per« ^^betradi Sc exponi dcbcnr,vtd difeentibusfa* F cilè
Ãà nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;M BD Pü T N ÃE VETERIS,, ^,j,
cilé intelKgi qucant. Hmc confcquitui nKdïüfl^.^^ cabula jntcgredoceri oportere,quaiido vnufflauï!â)j^^ rum obfcurc dïdum,aut focus quam opoireatuUf^i^ duiu.giaucm noxa paria t.JDic igiturmihi, F^^'^9ââi^ â modo commiuii bono Bocotica xnigmita tuapgt;o^ rint.abfqj intcrprete.f'qyemquandotuiibqj Pââ?®^^â®^ mouftias, ccrrè nó video ecquid vnlitat.is aulvcwF^,; lied ex illis redirequeat, nedum ad medicinæveræ' -uitelIcAum. Vaiius ergoeft omnislibdli [uiniul^ nihil aliud fane,quam tnanisproroiffio.paricsdealâ pugiia deaÃui vmbra,3C fofquipedalia verba. Cur4j fo no cade opera.montes magnosaureospollicerbi'. Videtibi, lngcmucrecaua:,.foniniq,âdcdcre caucrofâ., nini noaures modô,fod muros iftis milfotnspcrffi»?' Jam pai turiunt montes, nafoetur ridiculus iinis,^^ ViJefoet vulncre virus, quod vipcreoprorfusorc,'quot;* cram arte euomuifti ; Cuius virtusedeuadet dir ^^j quo magis malitia tua exercita fuerit. Sic aatî^^Sj^ probatumpuriusredditur : Sic ilex attonfadütis^^ pennibus, denfiorc ramorum prouciiturfylucfcit-/ mo inter Urenuos duces habitus eft, nifi fortituJiquot;'^ res aduerfa: fpedatiorem feccrint. Atqui ap3^^â® óua phÅbi non patitur radios,quura tu rcueiaigâ uior lis, quam vt ars tarn iJluftris, St nobdes eiuU^^ profefloresautdecoris,aut dedecorisabstealiquidä^ ciperc qucant. Tu fané obfourior.tuprocadontu'''â^ lignior,tu improbior,quam vt prasconioruocoining'' dari volet, quanda hoc Vuum agis, quomodo cjm?'^ ftituasthoc eft, ex virgine, meretricem facias,duffl-T uæ leâæ autor,aut propaga tor elle Jaboras : liweriWâ neflagitiorum tuorum proditor, quæ fi f3nJæâ^o*'ââj. wmeupiuiffes, tacitumitate modelbaque tegifoha potuiUent t Aà nunc palam totum te, veJufi «/quot;Sâ.
. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;busier
li' li' li' i^ 1^
rl j' 'i
i
# 1' r
) d
1' 1* )f *
I' y 'lt;
/
iXem 15 ET à K S à Ã.' '4 ^ 27, ^iüii â ^,®8â5orpimus:vtqui tam ferox fls.^aredaïà %til,-â*'â''ââ^5*â®â formides. Nihil igitur impre^ Stîs^^'â^'**â^â*^.'^â^ 5^^ â^â^ viuendo.animum ifttim ^tft ?'â^ââ'*®*^a visjmprobitaté rua torquearis, âluUa poena grauior,viro improbo.
^*PVT Xl. RESPONSIO AD DEDICA-
A nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;toriarn Epi^oldm YedrouK.
V ,®® immor talem.quid non facit pertinar arlt; VV^,®5*5fiâicntia,fipudoraWïtïâReucrendiflimo iL p ®**®oiâaâ^udutn Principt Eledori Archi-W®^®^onienfi Friderico opufculum maJedicen* \quot;^ââ âdfcribis,amp; patronum imploras tin cuius tó^â^^â* fopbiftas-aduerfarios tuosacriter ge» V'^dicina: jmitatoresimpetere,te^in primisca» hi,ij^^abiJlis,non apud plebeios,fed apud Princi» V®5ttaduciquereris: Ideirco Deiveritatefretus, Vâenaturæ,ad folidam medicinæ defenhonem, tuteJam, tahbus iniurns, quinqug capitibus ^'fpublieeq,â refpondeie voluifti. Sic habet Ca» h Genua 11 icus,
Htjj^^oVehementer, quidhîc dicere debeam : Moria tw Xiamen tem tuamexagitet, dum Optimo Prin* L 'â'iiiofainvanitatéjac rixofas næniastuas legen» ^âMisqjobtrudis.â¢cuius nobiliiTima indoles vïque k'^®5âquibufuis etiarn leuiufculis controucrlqs ^^âÃâdatiouib* aJienilïima fuit ; lm o quæ nunquam, Vâ^*£°â¢Â®Â»atlt;iuc hoftium infamqsautdifpédqs, .
Qu3,dicFedro,confidentia arbitrabai is
''â^'^orutn. quæ vocatis medicamenroru,tufe» üfâ^?Pâwâ¢tncum.Pfiucipem,quiab-tifdcmfir offen ' ^â^^^guuiteirruuâ ergo Principem talem aut in«
F 2 clemen-
:8 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;MEDICINAE VETERIS (,â
dementer faöurum,aurp3rrociniunifufceptui'â â jj, tra cos,fperabas;quoi uni opera.Audio,arte,dilig |^ fide.in multis grauiffimismorbis,à iuuétuteadagt; ^^^^ falutis fexagefimum quartum frequenter, magââ^ ^|^, vtilirare, fit vfusf Et te hominem peregrinum^^'?^ impudcntem,ambitiofum, cauillatoremcoinpl^^'^» iriexiftimabast' Contra nos agnitosjfolidoloco^ i ftentes,rnodcftos,ingenuosrepulfampaflurosfi- â nbsp;, 1
me tui,qui tam improbè fimul ac maligne clemeiJi^i^j, | olim Principis ingenioabuti voluiAi.Quod V^'fâââgt;ii t men Sophiftæpcrtinetprobrosènobisobieâuin^jâ memouemur, quoniam dofti Sophiftæ hniperiH jl artifices fint habiti, à Plutarcho fapientesappcl'^.^^Al Ariftophanemathematici,de rebus fubliniibus j^n - tationes inftituétes,quic^ infiguemeruditioneni^^,j.l quentiamcum philofophia cóiuuxiffent.Verüini^^p, Ij ximè tecum fentiamus vocem hanc^nparteffl^^jpâ, interpretandam :attamen fophiftices nihil agââââ^jjugt; fophifmata nu Ha exercemus,quumaperto MâJ^^ (,j{ pertecumfógredijafqj candidopcöorefimplid' Ã, Audns noftris,conferreparati fumus. Noneft'S^j quodhac infamia labem vlldnobis affrices.An^' .p. S ideofophiftaseffe.quia abs tediUtutimust' E^5, (j luntatc,quia te offendimus criminofos ac C3pid^ ^ conftitue,ólt;: iudiccm quarre qui eau fam dccerWâ^ arbitriotuo. Similiter nee Galeninospudct4gt;^ââ^|j( aufpicio ac inftituto etiamnum artem facimus»â^^^ i gloriose.Sed illud falfiflïmum, nos verte toresinfedarhat veftra nouorum Sophiftatf ta,quibus Deo ac natura: iniurrj,imo bla^l*®. ^ (quando cÅlum, terram, omnia^ clcmenM*®P?Jj,jj uertitis.resqj naturales ab orbe conditoa phno omnibus rcceptis,execrabili temeritateifldutâiu^^.j^
%\ D E F E N s I o. 29 â^'ic® ^^'^^*^^*^â^^^^^*^^^â^^ * 11 orationis contcxiu '''Hb *â^â ^^â¢ââ¢ffiniumautem nos re hominérreffem, ââ^V' *.®ââââ*âogantem;calumniaforem,afqj inanem ^^f. ®ââ®^ââ®®ocondcmnare fl.igris dignumjeen-ttfjj fâ^defertorem improbumgt;amp; fi quid mea profes ''lid?« '^â^^^'fllt;roularc,autperfidenegare. Condo* Sv nâ¢â^â ^^^^âââi^^c,mi Federlin, fi duriufculètibi !^ cilicoÃafperiufculè plumas tuas conuerroma iij^Miofficiummereris.qui toticsin infontes malt; Ãdarntuarneuomis. Itaqjrefponfum.non dictum U^- Venio ad fequentia, vbi de natura: lumine Ã'iuidfomnias.quo tu tuiq; fimiles.finguJaripri-i^pbeafiefiis. Ergo ars noftra infelix.orba.natui cqj i^Meftituta eritrquxtotaex ipfiflimis natura: föne ii, Pfodqt, amp;potefta te d iuinæ in teil igen t iæ,per tun« Sjlâ^antium partes diffunditur, confiftit, foueturt* r uit Autor nouus nouum ex fe Jumen ceu araneus regere,quoomiics ParaceIfi intcUigentic Vilibie yUïtacinuifibileSjdiuinoquodam fpiritu,per to* Ãempropagarentur. ôpræclarumnouiluminis iÃiôiiouum lumen, quod in tarn excel Co corpore tiH^ 'âTiialetemalterum. Mirum fi nouus hie homo, k^cft fupra hominem, ex mundioculo Sole or* % ^â quemadmodum Poëtæ Solern exTheaori* Pdi âââ^omminifcuntur,nifimaluerimus Sophocliso-u ^öifequentcs,exLatona (quarn nodtem intellie ^ *âutiquitas)natumexiftimare,quandoænigmati* Vr*^â^'^* ^^^^â^^ââ^*^ potius,medicalucem,cumfuo ja^Ro obfcurare, et pro veris rebus inanes vmbras r«elaborat. Nefcio autem quamtuinprogreffu ti^''quot;gt;s,artisdefenfionemcrepas, quitotusin hoe es, h,,.^]^æ''â''â^dicoruîr) décréta euer tas, omnemfelici* U'fJcndifciciitiapeflundes, firma dogmata gladia*
zF 5 1 torio
50 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;MEDICINAE VETERIS
rorio animo labefadestatqueintereafrüudeinitepoiâ¢â rlt;tm, perniciem,in hominum vitas, perkdus Apoft3ââ effundas. Hïe fi vnquant alia's,vci ininwmccnipciini'Jâ vulgó celcbiatiHimum prouerbium,oniiicm Apdh'^ periccurorem effe fui ordinis. Nam poftquara verä'â medietnam defcruifti,amp;nouo inuento vcterumprnâ^'* pia contemnere,amp; præcepta turbare ccepifti.hocviquot;â^ tibiftudio fuit,vt fuperioris æui Medici nihil, Tu'ï* ro omnia Cciuilïe videaris: quafi illudriflimum ü^ Spiritus donum,cuiuünodj baud dubit Medicina, uiPauli tcftimonio,prima Corinthiorum cap.n.^^ fetur, ad hanc «tatem tuam,ant Paracelfi.obfcut»'^ mutilum,imperfeélum, profundis terræ Jatebrisd^r. fum, veftio tandem labore erutum li flaut ab iniâ*âquot;*' dodilTimifquc Profeflbrihus (vt Ethnicos pratteK^quot;^ quos ramen eodem fpiritus dono caruiffeuieroo^' ftianus dixerit) male perniciofeq^ vfurpatum. ?Ã^ iftadumcontumeliosè, ne dteam impiè dicis,amp;â*^®â^ qualis habendus fis,iudicent cxei,auriti tameflâ^f dentes,Quantö veró ad meum iudicium.ingenU^P'^ reor, natuia teinanis gloria: cupicntiflimu,greife'âjp ribufqueThiafonem alterum, animo militareni,gt;â'^|^ dicendiautdum, lingua maliciofuiîî,alienæacini'0^â tisfamæobtreftatorcm.breuiter temerariumamp;**'ââ.,
fultum nugatorem, multorum flagitiorum feiuu®â multófatiusfuilïet,nihil prorfus didiciHc/quiin
⢠AIWA h V AVtAAW^LVllilV lgt;«|liX|l ^* V/X KUJ UlUiVlU^gt; lJU»**'- nbsp;^ nbsp;» rum ac medicina: dignitatem, muko impudeiitifââ^,i 1
AMIXJ »V iiivuxvilicv Ul^IillUlUUJ^ llJUilU Itlj^/wwv»**â' M dacio, multaqj petulantia dedecorafle. Ãt crede iuranti,nunquam vthæctibi infacié obijcereni^'''^ mentera venülent, nifi tua me intolerabiba^dinâP klfentflagitia. Patere igitur me verum dicetc»«!® . falfum fcribere iamdudum (uftinuei im. Biquet^'L
^uóimpietatis^quü blafphemiæ pciuenlt;ris?*lâ'â''âJ.j,
Men . tgt; E F E N S. I O; nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Jl
Vfiâ^®â*â®8âââque verifate, in reprobum fenfum ''^(e *fi ^*^â^**ââ^â^ lt;^cu verilfinium,quod ipfcdeVcs itçohtens.recipimusjwnc nimii um diu.nequein ftfpi^^^^fCiiKquemendaciocopuIai i polie,fed fern« âgt;lt;, Winftar alfurgere. Eremin omnibus rebus Yâ^'^santepoiienda,quæ Vf eft immoi ralisjic in# ; quod pluribus oftendere nunc non in# Qweaâum agere,aut foil Jucem addere videar. y'llbcm Comitem Ludouicum à Vuitthigfthein, ^^â''âI^ani generofós,â videlicet arnicas tuos(iup# l^crtm iiominibus) teftes allegas : Ef ne quis v ^lpicefur,hemiftichion nobile adiungis, Cru# â¢^p'ââ ^â il!-lin qui negligit famam, Quafi gene» vailles id. dixerir, tibiqae tuendx famæ, quam !Ã'8gt;»virrutc minimam, ex fcelere maximam ade# f(t|'^gt;autor fuerix., ô feeleftum mendaciumignito 'â âAam ferro puniendum : liquidem amp;nbsp;genere Si Varina,prudentiâque admiranda verè llluftris Sk^^îô pûft fingulari mandato Ludouicum Cel# '^^Sm ad D.Echtiura, amp;nbsp;me ablegauit, clemen-^CjJâ^ vitro nobis exe ufirn tem , Ãf non parum ^l^y^ offenfam elle , quando fe prorfus. infcio, ^O^tffent : Quod £c coram ipfe Generofus Co# ^, Aicro,ac fe ne verbum quidem vuquam re# C,,E''iere,fecifteaftamauit. Sed tua more fa# 'JâiS||J('''liorumingenuorumementitis teftimonqsv# \Aatbitriura repugnantem torqueas verita# ^ft k ^*^â*â*® animi tui nequitiamr quam nemo ^Ãââ^.â'^us,nonnihil obtegeres. Ridiculum^# ^^***'â' ''â*â*ââââ quod ais Principern Elector⢠i^vCââP^â' P^udomedicosjimprobata féliciter IS n'ââ^^^âC^iusdiuerfum amp;nbsp;ipfe.amp;aulçproceres
'â loxoras Principe vrgesqj,per agnita verita té,
Vttaiv
5' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;MEDIC INAS VETERIS
Vt rantillo temporis difpendioJibeHum legal,acuIiH ftriflimorum proauorum ritu, tantifper illius futebm iufdpiaUdonec GaJeni chamxlconumexercitatastr^ gÅdias,tuislatinèfcriptis,dc podagra amp;niediciw ® pïïiftica,demonftres.Quishïciiondicat,teocuIosnâ^^^ temqjperdidifle.auf in vniuerfum dcpuduiire,qu3i'j.^-Caknum admirandum naturæmiraculum.atqjc^ imitatores chamæleonibus afTimilas.'' quafi vofâ y vel noscolorem,illorum animaliücxcmpJo.freq^^ mufemus,aut vcrfipcllcs fimus, quum tarnen lt;:on»» ^jj Gaknuset nos,Hippocrafisac veterumdodrina j tineamus. At tu quouis chamxkone mutabihoM i curimmodó, verum animum, linguaquot;, caJamum»W'L amp;nbsp;perfonam fæpè mutans, in cou fp cd um bonoiö^ rorumprodirctutononaudeas.vt qui ciuy®ââ*^ legibus inftitutisinterdidusfis. LibriauteilHd^L;' gra SC medicina fophifticalt;nifi mendacium Ães futuri finr,cxguftu illius iudico,niniimn)Hâ^r^jjicS, fcuri,acconuitris onufti: Nemini itaeÃgratt^**'^ Te igiturpudeat, fi pudor vllus in orecft,buiuSâ|^^(ji tis didioniSjVelutietiamfequentis.quabeatæiâ Æ ArchiepifcopumHermannum à Vueda k^âi''^j/ etfi chymicænaturalis ftudiofus fueriMiuiiquâââ jjfiJ abfurdas opiniones,inania comen ta, amp;nbsp;veftra cogitauir.Similiter quæ de Imperator^ J dinando, amp;nbsp;Othone Henrico Palatinofiliciu^^^^y^ tionû fingis, voluntaria quidam impudent Æ â ji^ Vtriufqj fa huius,quam illius efariifimis McdiO^q# cum mihi haud vulgaris noticia eft, pfolâ.^'^^ÃjfJ''' ^rùm vt ex ipfo vultu cognofcitur AdhioP'â non difficile fuerit.te hominem ex didionf V^*
seftimare.
0 Æ I* J' (I ( é i p / » jl r 1;
,J
) ^ if I
D E F E N S I 0? nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;5?
CAP7T XII, PRIMVM CAPVT flt;«nofi libelli Fedronis.
n ftfims dc Titulo ac dedicarione famofi Libelli, ^lï'âncadfequentia ordiae capita. Primo totus va!* k Wtunuses,ad conuitiandum, o Fedro, qui per ââiv?^ââ^ ^âS fcftucam alterius eruere n iter is, in te* lijpWantic«in tergo tibipendeat non vides,duin t^jj.âfiocinaris.cur a veteri öC hodiema Sophiftarû k ^defciueris: moxTheoremata iioftra artistâv^ Ã*tcramp;Autorcs(affediibus tjisiiuirè indulgens)
Voluptatem rides, dente rodis.diâerqs con« ^y^/ûimdeorfummifcens omnia,exalieaislibris t( .pdecerpeas, quod calumaieris t nihil perpedens ^lU^®foutemanarint, autquaoccafionedk4a fiat, fed tiijWam indifcrimiaatim quofcuncgVuJnerasla-Ãâ Qjiocirca Phyfiologiam,hoc eft,aaruraïemde â%âb'®*âï«®plationé, Anatomen fiue difleclionem â ^*â'gt;ni Galeni, Pathologiam, id dl, Tradationem ^^^r«ter naturam, ia humanum corpusiaciden lAapcuticen vel morborn Curatrieem, Lepton kj;ââitfubti]emveterumdifputationem,Aaa]ogid k wtionem Microcofmi amp;nbsp;megacofmi,parui vu S '^^ogni muadi(quæ generofa totius artis funs* L ^funt)reprehendis:obiter quoeg Auerrhoïs,in Hf Jouma 11 a, 6lt; in elementisignorantiam, fimul ac k ^umperuerfam ac cómentisrefertam qualitatv, ^ ^^ututarum amp;nbsp;facultatu inueftigationem perftrin ^.ââoxdodrinam de humoribus veJut maxime erro:* If^f,® ®â dogmata aoftra,córumaces opinióes Vocas, i^ '^oartenifeafibus appreheadeadd feribere iadas, çUiÃU difciplinam medicarn non aliter fibi cohæ:«
^ â^^â^ calcem arente commifeeat.Pofteà pra» ^'wlyfm flue refolutionem,Anaxagoreum m'VM«»
G id eft.
)4 M Eb ICI NAH VETERIS -ideft, fpeculationem miftionum AnaxagofX^â'*â'^. tisomnesfpecieseffein vna re.finefubiedoJre®^^ , rem natiuum, Spiritus humani corporis, facultates*quot; mæ.humidum primigenium,amp; fumma naorboru®^ camentorumqâgenera, amp;nbsp;Galeni Patho]ogia,r£âP acdamnas.Contra vifionestuas,aquilamiiinubibus\ Jantcm,oftendis,tria fcilicet,hominis,£lt;^niorbünifflâ caufarum initia pura,q.uæex Mercurio, fuiphuweP eliciuntur. His tribus poftea materialibusprincipe diligenti ApoJIinis magifterio amp;nbsp;opere, hoceft,®iw lifotu ignei Vulcani repurgatis,amp;invnuminfigiquot;'j nobile corpus redudis.vniucrfale myfteriuni,morbolt; omnium, vti ais,conrtituitur,fcu]ptilibus Sophies Æ lofcrmonecommunicandum. Itaqjnulla eftdifcip«â* pluribus Ãibulis,nugis,commentis, maioriqj menf^f'^J contaminata, quam qua: de morbis, äfeorundemf^ fisagit. Moxfubdis;Quod autéGalenicidefigp^'® dicis fcripferunt, partim veritaticongruitp3rn®'J® -quapropter Argêterrj i«f(6Ao'^-'«irritu eft, ga mutario® temporii, quibus affiduo fatum mutatur, ac mutlos gaaftror0rautatione,multi3'}jcirc0ftantibuspetioâ'*; mutuoin contrariu vertenjbus (quum oia çtateiod^ peiora fiunt)ægritudines t aras metamorphofeSi^'^^ nouisnouasmifturas nôanimaduerterunt.'qucmîdni-quot; dû lues Hifpanica fiue GaUica,hydrops,amp;finiilesoftf*' dut. Huiufmodipoftq fermone trip] ici, triceps Mfiâ'* rius(fciJicet vt populo Tri]inguisappareas)3rrogaiitlt;' effudiffesj Na Archilochu proprio rabiesarm3uitb®'ï bo.Hatim hiftrionu GaJenicoru fcripturas,quibWquot;®, membro^iinterio^ïaffedus óC accidétiapingut^joeiic® Ghaos vocas,ficur in Areteo,Tral]iano,Auicéna,Gu3â^ nerio, SC rofa Britannica videre eft.Eodéftrepitu Coi* «chu Cclfumflippocratis Simid appellas,eü^ verbos^
^ ⢠ï, E F E M S 1 0? nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;5?
â W' k °3tijtti,qujcloannes Vigoantepaucosan« ^ic°^ .°^â^^â*®^Wx)Iuerccupicns,puerihferatcg ^tSf^V^*^*â®ââ^*'ââ^â*^â^ ^® noftri temporisdo««
Sjj ^âf^*âfâ Quidpluribusj' omnesad Vu urn ve* V Æââ «entes Medicos Chymeuticos fiue Humoriai ^ °^iinam feu continentem caufam,ex humoribus V'âf^â^^epcrmifl-is conftituere: Pradicarn noftram iijj^f omncni ex alterantibus,purgantibus,ólt;roboa« ^Lââ?®â®âââ^eprodigtosèaffirmas. Breuicer,omnió V^ ââââ¢â»â morborura cognitionem, omnem fpeci^ W^'^^â^âo^ero (NicolumFJorcntinöinterea veb «^ ^ââfiiltas,adcó vt nihil vfpiarn à quoqua in medt-lü^j fhirurgiaautledu,2utcognitudignum(poft4 Si(,j triamaterialiapriadpia ignis artiheioexpur» Vk^'^^^ *â Viium corf us redigenda ignorent)tra* V^âbeatur. Poft base didionem, medicamenta k^b,exotica,fpecioiajolcnnibus tituJis,extre«i W^*s,ceu deorumanus.deftinata enumerasrqua-jVmorbo Herculeo, oleum chakantidulceper ''Kâimiftioneardétis vini,aut31icuiusadditioneï W^tum margaritaruincongelatum : in hydrous ^'p»cllebori corredam : In cakulo, fuccöcrysi f'ifjpreumdn fterilitatc, radicum fatyrqerithro-âLâ^ânextradumün ga llico,oleum Mercurq dulce: V^o.butyrum Saturni. Sed quid.'Num voluntati yâ»omnibus artis theorematibus,ftandiimeritf Y, .*»bina;in(anis,omnemlapidemmoues,quóar« Yâ'âl»aniteaccufatorc,relitigatore,teqj iudiceablt;» ^iijljâ^oiniucontéplationisjomni exercitationis parlt; tó?®®â^â*» in Galenum,Grecos, Arabes,Latinos \^^ââ«Iraris,horum fingulorum dodrinam car«« S^»s,tuam efferens,modo de greets,modo de
G 2 omnibus
5« nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;MEDICIN'AE VETERIS ^^^
omnibus Medicis audaciflimè triumphans. j^^ mihi,Fedi'o, vera dicenti, ifta fmprobitate tua ac®â dicentia,omnesfanè iudicantiumanimosabsteno do non aliénas, fed partim odium, partim cofflWâ^ tioné tuiaccerfis.Cæterufingamus quod non«»-!â portétofisiftis Verbis,pmiflionum ampullis.cïJâ®^ naturæ, ficutifcribis,defumptis,il]uftras refpuW*^. Tuneproximoru vtilitatem perdifficilibus tuisnoâ*^ Vatépotius,gleifïorcmpoftulant,adiuuasi''rjneVit^â,j dram dits hercuIcisconatibusprçcl3rèpmouess'Q.â! obfecro,teanteiftas blafphemiasnoueratsâQuisV^ ^ torem,priufqud huiufmodi facinora edereSjdiiuai^.^ potuitj' Nunc ergo confeguutus es,quod voluiftgt;gt; G bilis fadus,ex fcclerc, quando arrogantiffimi Tn^.[j Tralliani mores imitatus, Hippocrarem, Platon^â ^^ ftoteIem,Galenumaccufas, amp;nbsp;præftantiffimosp^ phoscontemnis,amp; ipfi tibiaibisequisinfidenf-f^j^ tribuis.Reuera ante hanc inauditamimpudentç 1,1 qui contra te fcribo,ôC dcaduerfario viâoriami^^^ifl tra mendacium veritatem quero,quum in eadew^ i Vrbe h3bit3rem,albus an ater effes, prorfusnefd*â' i^l Atqui nunc excelcini fama,amp; magnis virtutibust ui,vt quidigito mcnftreris,accalamofempifegt;'*â°^j,igt; reris.Ãmoriar nif alter Horoftratusiuredicinid ^^j non quod Dianat templum ac«enderis,fed quo^ ^ placitacômenu ommunibushominumfeâ*â^^â5^^5(ô fa,ncdum intclligcnda, oftendas:^ veterum Mâ^ monumenta contemnenda , aut comburendat»'^, Vêtusdiâumeft,qualishomo,talisoratio:quabs3 ,^j talesederefruâusfolet, liba dum raecum d*â? jjj» perpendo,in promptu dicere poflum,quidho®â ^ ac qualé femétemex labore tuoexpeâaredebts '^jpj «us homo de bono cordis thefaurofgt;fern^^^âlââ*(yiit/
In, J? wpomorum dulcore.generofa arbor agnotci* igituv tu,præfer infignem vanirarem.futi* ^ 'quot;Su^iampliffinium fpiritum,8C inexplebilcm in* !}jf('ââgt;hocinfuper data opera curas,vt praui dogniatis Kh'â^?wd^ Verborum inuolucris,amp;inextr(cabili-yâKiinhis.ne inteUigaris, aut ex quibus fenemo i|^'^Uerit:Quemfrududi0lionis tuærecipiemusj'Vt i(/â:fucco radicis,fru(fi:us faporem trahit, Itaanimi Ã'ihchrumjatqj ingenq improbitatem nosexfcri» ^'''âtleprehendimus. Nam bonus homo, de bono ^âquot;^0 tordis fui,profert bona: Slt; malus de malo the* L ^la. Certefyncerusanimuscorruptaederene* C^iiec corruptus fyncera: nifi vniuerfam rernna^ ^quot;â¢^rtere voIucrimuS. 1 taq; tu li bonus elfe laboras, ^''quot;eptiasac dolos tuos,qui nonpoflunt.nilicum i!ii|'â''umfraudeamp;ca:de,cómitti. Aperi arqjediflerc L?*âfgt;i3»pandeoracula,explica Vocum hyperboles, çdcfamine naturæpcculiaritcr compertum ha^ i^topcâorc fimplieiterq; expone. Inde fi quid iÃcfolidiorisdoârinæ,quà m infcholisnoftris, J)(3lt;liieat(uequeadc0 fum Ãupidus,vt non polfim: fl^^'lcrtinaxjVtnoIini meliora fequi)uô pudebir, Ãâifac çtatc,Veterem fta tionem defcrere,ftudium f[(^'gt;nianumdare,ac tandem vidtus vidorem agno-J^Ctrerum quandohæcabste,tuiqâ fimilibus fieri Joaquim nequeun t,fruftra defedionemvllam ex» ^â¢'s: Ideo quam,ex gratia Dei,Spartam confequu-L ^hanc dum viuam,pro modulo mco,exornarc L ^finam.Hïefi improbè,margaritasporcis non of* ii^'â,''as,autprophanis tam fubhmia myfteria non có» Jöi'da,glt; nos tanquam ignauos atque indignos à â J'*^®'^?ââ'^®His,facisiniquc,qoiafiillaad tuendam â'â¢Auuêfafatein idonea Stneceffariaindiedtur, certè
G 5 neceamp;
5« MEDIC IN AE VETERJJ âJ necefîarionîatuæ charitatis vinculo cdoceuaWi omnispofteritasbeneuolentiam tuam ^^â'^^â^aKoöii* tuo beneficio ac induftria adiutam confiteatur. t^u publicum odium mereberis, vtqui proximi hon* gt;^ amicusfis:quitakntuma Deo tibi-concredifu®â ^^ ra nonexiieceffitate,fedex Voluntate nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^pei ,
video omnem admonitionemmea,apudte nul ra omnem conatum inanem, omnia tela irrita e pr^frado animo amp;nbsp;audacia improba ftatuisalijSiM iple non intelJigas. Eadé temeritafeSCiolem quin ipfumfolem,non lueem/cd-tenebrasappellai ^ tes. Præcipiunt oés Profeffores, vt in tradcudtsâj plinis,trita ac maxime recepra nomina vfufpîâ*'^' ideoea inuenta funrgt;quó quifqj docens5lt;^dilcrgt;â5 tatem pcrlpicuèinteHigat. Porroquorlnm t3iup^'|^_, lt;nbsp;in fcquenfibus tenduur, vt Hieronymi Ff^caM^^. ! ' immortahtate digniffimi Sympathias SC AntiKjji« f â fimiliter Ioannis rernelqabditasprcpricr^irfSrr;,,,;, â auditæcrudirionis,in quoadmirandxnaturxjii^ tp. lutatiscuiufdam th da mus recoud kus clbLemæ ®L|i 1 fticxcapita vocare audeast'Item academias difcip f' ^ 1 ingenuaru^s, folidorumqj ftudiorura afyla.ncW^l j demr' Interea fingularematqj eftïcaciffimaniviæ jf ' eelfieam vitriolo,argento viuo,£lt; tempcratxtll^L I ' Solistribuere non verearisd vbi inuidununed*^^ 1. Axioma,Contrariorum contraria non efle *'f®®, jjr | ' tumeliofifiïmè negas/ed fomniorum fomniaà ^®® nbsp;nbsp;,
dines Iamitudinumgt;Mox prima morborumgeutâ'^^ji,, ta fimilare,organicum,accómuneGaIeni,quibU5i i^j ' büfomiaaccatlrarticaconnuraerantur,vdutexiiilâ j quot;nbsp;kridesttametfiduohæcmorbisfubindevtiliafi*â!â ^ji â interimmethodo,te arbitro, non nituntur, F°âljj(. ' ifta tuo more,câ¬u cenforia virgula notaffes.ftâi*® ij jj j
o 'f
m^, D B F E Nâ S' à Cr. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;, nbsp;nbsp;nbsp;59' ^i,pyW.abfqj vllacótrouerfia, omnium teftimonio, hk^â^â?â® mcdicaminum noticia abfolutifiïmi ope-ïj?'®'*â^hutus Interpretern Pliniuin.SC oés adeo Ã'âquot;®5 tam infantilitcr hanc medicinæ partem Ã*ffeais,vt tota Medici prouincia facile admini^ Ãter,modo een tefima illiusdidionispars, opere gt;i^mprobetur. Pari itemlinguæ pctulantia,corn* çâ« Nicolai Myrepfi,à prioribus fecuiis ac melt; ^Mas,at^ in bunc dié,ad Medici vfum,in my-Ãj^conuerfas(quamuisEclegmata,pilu]æ,empla^ ^âmilia non omninó amethodoaliena reperianf) M^fi$ præparatione pyronomiæfiue ignis regu-i|^ ''âliud efle quim fi quis pro pane frumentueden-
''^ït.Etpergis. Exhoefundaméto.quoties Am« i^'unicollegarü decem,ad vnum ægrotum accer« ^i^''^^^^^* *^ *^ââ mordicus, in caufæmorbico« 'lt;iûânimiHnfun intendit, vt nullus mutuus fit in« â^^'^«fenfus*Tandem de curandi modo conferen* .V«fcribunt. Verumfi hisaliquotiesrcpetitis, j^il|Sââ5»^*tf«*nam arcanum, ac fciolorum Afy* H^quot;liitur,Iigni vel thermarum naturalium vfus.
*8^*^® recurrat, cÅlefie prophy-^â¢k^^®^'â^»fcroeUut bis,fimilia remedia quotan» 'Hü ^â^â^ ® *â^â ^^ quidem falus ægri retinetur, j^(j( P5®^'âbeatur : Tune malum immedicabileab ^tll^'^ .^°P*'*^*s » ^ calccolariolis exiftimatur.
°*'â^^^^^ therapeuticè, fiue meden-^p *ulcani amp;nbsp;Mincrua: officinaclanculumper ^â¢âka?'*^^'* °P^â'â* ^æ^â*^^ laruatis dodoribus ^âtito^'^°^®^^^ noua, tnaledicentiam »ferocita« SâlUiam, Cimmerias tenebras,artis diuinæ.5C
anti«
40 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;MEDICINAE V E TERIS lil antiquorum medicorum contempts,ac fefquipcdai ' (^ Verba audiuimus: Mox ab antiquis fimuIamp;roodenâP^ ^. fcriproribus, 3cpfeudomcdicinacurabftinuerit:2^gt;â'â^ 1^ Veriori,certiori,vtiliori,confirmatioriq;3dhçreat,h3gt;'^ adfertconclufionem. Qrnaperomnia, merutneóffl^ 1 turn eft,quod neq; vlq,â adhuc vlla Verirate in vfuM^® j probatur, nifi quatenus natura: dementia,ac tempâ j fuccefferitï aut quod fors fortuna, cafus, vel tentf^'^ 1 effccerir. Tacere volo maleficium amp;âinteritumaV*'^ 1 Vdandis tegendisqj, lex Aquilia,ceu pallium eÃe^^^ l tur. Vnde haud iniuria Lucriones luâuofi RonUf j
Cenforiuum Catonem abadi funt.
CAPVT XIII. DE FEDRONIS MALEDiCO nouiindi jludio, in genere.
I Sta eftprimiâCapitis gloriofiFedrom'smagin®'^^^ 1 j dio.óCtragica fententia, qua nimirum exteMâP^jj, grinis,incognitis,obfcuris, maligno^ dicendi?'quot;â «aliorum iniurijs.nominis auroritatem,3cndlt;:^ L æternitatem aucupans,eó ambitionis euedust'^L mofus ifteThrafo, vt virulétiam hadenus fub dc^L latentem, venenofo affJafu, in hoc opello fuodifp rit, A Paracelfu noua: harrcfeosarchitcdorciiilb^^^, Quando igitur Vnum eft in vtroq? malum,eade®'à ^j) lignitas, idem virus,liuor idem,rabies eadeni,VâââL demqj telo,eodemqj antidoto, VtrumqueóCniagâ'' ÃCdifcipulumconhciemus. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^Ji
Inprimisfcire eft operæprecium, explodcnd.iâ^^,^.
temerariam vtriufq;maliciam,acbel]atriccmhlt;'p ^ir qua: non inpeculiaremaliqucm hominc,veiüniâ 'â.Æ- 1 uerfameamqjnobiliffimd,maxime vrilem.necc^ 3 artem effunditurtdum immodico contradiccflâ* .lt;) ' proprioqj amorc flagrans, veritatem ac ftabiUtâ®,^
4«
D E F E N S T 0.
m âîâPPâignat,quo criminc nullum Inucniripemt« ^Pâ®**âsmagnus Autoreft. Gerte conueniebat, !*^'^'â°fum Icgcs.atcà honeftatis fiuc vinutts çquot;quot;â,fefeintra limites fuos contincre.nec proxi«» Ãâ»iocentem maledidis incertere, aut venenata di^ 1 gt;^^''''aducerc:Tametfi inner fo nunc ordine,hçc tem 1 gt;^Wplcrofqjâ,audaciam,impudentiamatq5 contu» i Cpfperiffecomperio, filentibus vel conniuenti:« it'âquot;'il3Us ferè fynccrè profeffionis viris,ÃC quibus ^''quot;larum ncuitatumius datum eft. Quamobrem *?^â'®gt;flacBdiccndi fcribendiqj licétia, détériorés, |^^â'onoftroteftantc,reddimur. Sic opinor Geor*
1 Hv'onicollubitum fuit pudoremomnemncglige«» â^âquot;âftianitatem omncm,aut potins hominem ipfum ' Vâ^â*®tveluticanisrabiofus,aut Cerberus mordax inpâtem.Diofcoridem.Galcnum. Graecos, Ara^ ' i^îâ^îtosvniuerfos,cùm Veteres,turn récentes abfqj '^â''e.amp;ipfaartis ac philofophiæprincipiaado*
' v'hcclficommenticiasvmbras inconeuflæVeri^ â(iJ''Ãgt;onenstquasfi fine demonftrationerecipimus, 1 quot;tl^fo aliud expectandum, qua deformem medici^
iinCTOueranda contunonem, inexpiicaouem me^ quot;i^fittâexccrabiltumerroruinlabYrinthumjpcr«
gt;j Mlica, mortes,funera,Indus,amp; malorum deni» iÃ^ium lernamfquia diflidfis eórnunibuseg tumul Ãâââ«ttfcholæ medicæ conturbabuntur,dignita* ^,fr*â°quot;cs»ordines»difputationcs ingeniorüfru«
1 V^â^^^'^tuf.pluribus Ictalibusq} noxis totusorbis V^âl'^^cndiincertitudinc afficictur:valetudiné, Ã*â 'quot;â n dubqs erumnisqj euentibus exponendo.
anuminfèlix,ômcnscæcahominâ,8lt; ven» Va'^'^â^^â^^^s,« confufum chaos.Non viuam,fi non °^^ultomaleficio vniuerfum orbeminhcere,atq5
H omuem
42 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;M E D l C I N ÃE V E T 5 R IS omnemominüratioiicmbeijeficqinecebrisiirctif^^ ptamqjcircumducere.Siigitur hancconfofioncad®*^ timus,quid ampHus poffunt Academia: amp;nbsp;gy®''^'âV maioribus fapicnriÃâifnèiu{lituta,rantis^âiinpéiiis'^'j tajâquid libri abexrremoorbe magnisäii»ptibus,a£ bonbusconeóti^Iiancpmittiinus vinaufakcriceK^'^'â'. fo,partim ignorautia, partim fcckrc,artcmfacratifl^ euer tenda mf qui fpem non in virturejfedopiiiioi'æ' pofita elle voluut, Proinde non multumrefcrthancâ lanij.veri pretcAtu,quorunda animis irrepfifle (wK^ per effe fokt crcdula pauco^j fimpiicitasjattamen^ cofidenter credo, tota iftam fedapauló pottcolJapliâJ totamq; coUuuiem ab exercitatis viris expurgatamj teriturâ: non aliter,qThckili vanitas fexolirainfâ', vniuerfçartis noticiam po]licentis,Galcni noftriö'K «q præftantia expugnata fitatqjdeicta : Idq^eoce«^. quöplures ParaceIfi adacrfarios,paucdriniosp3f(^'^' Videre videor, q temerariam nouamep hanc cW®*' .ji carbonariam medicinam tang in publtcu cxiiia® â^^ experiunfjatqjideoiure vt perniciofam reiiduni'S. enim Medicus eft Chemicusetia fi fummusfuerit»^ iudicio rationed lingula morbis remédia faceic^' ,^ pare didicerit : Nd iai his fumma laus amp;nbsp;gloria Mlt;^â^'â^ ac mera la Jus egro cófirtiLQuantoperèauc Chem'^. omnibusacutis morbis hommes Ixdaiir,publiéâ'Æ . clamat.Summa fi ad huiâ temporis prçcipuoçiÅw*^ dodrinam,animum cóuertere voluertmusjplcfol'Ã^. tiquis ingeniouon inferiores,multoseruditionep^â^)ji ftudio fuperiores inueniemâ.lam pJuribusimpudei-^.j. calumniatorêrefeUere nóconftitui, nifiquatcnus*.-dicacitasrefponfionémeref,ne ob rcdarguendhi'OF^ ad filentiücófugere vidcar.Proinde ordïepHmaOö^ iuriaçilocos cólutabo,,6Cartis quorg venMtéinajJ^f
15 E T Ã N S I Ã.' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;45
^APVT XIIII. DE ANATOME,
â^, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;contrit Tedronem,
Q^quisnomiretur, imó detefteturquodin omnes i^j^^cos, Arabes, ac prüfen tis æüi medicos manus in« ^.|^'âiidcat,airerens iicq; theorema ta cum vfu,neqjdü Ã'âgt;cuiîioperecÃuenire. Quare Gakiüanatomen (l^^mbroçühominis diflqfiionem, per fues,fimias,8C Y'^'iflaliaexploratam.quam non parum muîrum no« ^'â^.præ omnibus alps, fecandis hominibuspro« Ã^ealdos Collibus Cremonenfis,ad Pbyfiologiâ, (^^lt;MsconfempIatione,0C rherapeuticen.reprehen AæpclarilTimam analogic micro co fini Si mega» L ''i'obililTiniä totius medicinæ bafirn no odendant: çiiUcrJvlaurifanos.potiJîimu Auerrhoés,3dfabri» ^Wnamdeclarandam.mulra cémenta finxerirJa hoe Fedro recipit, corpora naftra ex quatuor ((^ââdseÃftare.Sedga SophiftçanquttUn vrilitaté Pa v^i^'^fuat.i,quæ de morbis eorumq; caufis ac fignis S^â®â¬rcducerlt;nequeuf,fecundóadqualitatcscon ^vâS*s inueniendis egritudinibus cóuenientes: f[t?âertiónobiscóminifcunturlt;;fi dqs placet)tcm« jusque nos per fe,abfqj fpecifica imaginations Cjl^ls.poftq fe ita naturæ inlinuant,ac renfib^no* iiiijWiuntur,Etmoxï Nihilo tarnen minus nos re« ijqi(''â'üscalorénatiuum,Spiritâ humani corporis, 3C Ãâ'5satiiinçe3tenus,abl'cgmultiplicicômentario9i gt;ji),?â''e.tibuslibrosfuosinfarciunt,quatenushumidö (^â^niii in Paralyfi, SCinter facultates.in phreniti« çl'ismorbis.côtrariè monfträt, Poftremo vtfani« ÃAçgritudinucaafæaecurationeSjinfequentibâ , As medicinæ partibus,induftric eruantac profe« U^bymeutici5lt;pi:bnati Dodorcs.infubfidiû huma« 'â¢niâlonûjCüintnûufcunt humores toriâ regni fui
H 2 column
44 MED! CI N ÃE VETERIS columnas.Indepauciffimisappofitisficnifcff' Y^ fc qm' fqj præclaram iftorum phyfioJogiam contemP rur,amp;iuïtapropofitam tabulaiudicet, Sicplcbdus Idiotapromptèmeanenunc manifeftatam renne an pfeudomcdicorum modernorum potiusreii^f'' J decemet. Namego artemfenfibus apprehenatn । Ipfi veropugnates opinionçs contumacifcrad ulo^ infcitiam tuendäae protegendam,effj'(Has, defcriW Ego,inquit, vnum ex altero deduco.iuxta dogmat'^ methodumt Ateorum cómentaïtaoculan'dem^â , tionecohxrent, ficut calx arençcommifeetur.â nä . i nusnofter aduerfarius. Sed,ó Deum immortaleni'l f «quo animo fera t iftum,quafi medicina omneniPj*';^ » vel folus,inuencrit£'amp; in ea. ius proarbitratu fuodit polTitïâEiufmodi fanè monftrum in arrchadciw^â'^ cogitauir.Numerantur,apudegiegiosviros,quin'ï^ ( minem celebremcfficientia, nempe multaru®^ j cognitio,ftudium aifiduumanuenfio, iudiciuni»^L( dentia. I Ixc fi Velim lingula difcutcre,5lt;provd^' j tradare.poffem cgoilIumficdepingere,vtnoiiViJ^ , ? altera modó, verum omnibus virtutibusdeftitufU/M literéturomnesingenui. Putoauthominemernli'â ^ | reptum,vtprorfusquidloquatur ipfenefciat.Itaç''^ tantum illius vaniloquétiamoftendcrejinquapn'â' occurrit medicorum neminem PhyfiologiamJâet* Anatomen neglexifle fiuc repudiafie : minimèauttâ lenum.vtpotefine cuius hrmilïïma fnigularum p^J quot;,^. cognitione,6C fubiedæ materiç demonftrationC'^S Verfarcmur,in ns,quæcunqjarsmedendi,iiinienâââr^(^ analogia,rcrumcgnaturaliumobferuationibusViâgt; firn tradandapercipiendaq; præcipir.Proindeoâ^j,, fecandorum corporumadminiftrationem.illuftren* minis cognitionem, corporis fabricauoncm^npine^, i
U/W'^niucrfaÅcdicorûm fcholaurdmirarur ac co-^'ifiiscx ea fummoperè in dignofeendis inrerftin« tJ'^is^niien'orumparfiutnmoibisyarqj carundécu* {j^ôminucnti'onibusjCÃni foris,rum intus,vfum cô* çVtiJjifimumà in primis necelTarium. Viideapud l^solim amp;nbsp;Aegyptios reges,nonapud R.ealdum i^bum,aut Mauritanostantùm(vrpetulâter ludit P)in maximopreciohabitamfuilïeîSC Romçpra -çimoy viros illidiligentem operâ dediffe legimâf ^«ciùm venarum, arteriarum, neruorum difei« C'ââ'Qsisoflïum caufas.nafuram, compolitionem, l?Alt;linetn,numerum,fubftanriâ,fpeciem,vfum,togt; L^anicorporis fundamentum,amp; eiufmodi pers» J'Quismufcu]oium,ligamentofe,rendonum,c3rïï .'!rji'in,mcmbran3rum varictatem,conftrudionem, K'''iiin,8copcrationemtâ Quisadiones internorum ^^®ââ^®gt;n thorace,tum in ventribus: Inftrumen-löâ^ fpcciei conferuationé a fummo rerum opifi^ V^ta^ Quisdeniqjcerebri ac fenfusorganorum ÃSCanimalium virtutö inexplicabiles, peneq^ {/(i(j^^'kultaïes,fingu]orum membroos potentiamae perteda Anatomices inteHigétia, af^ â¢ij,^'ââ'ntï' Ergo quicunq^ Phyfiologiaamp;humanam H(ji ââ'improbare, SC ciufdcabfolutamcognirioncm H.*'*'°*i*icceffariadiccreaUdet,hauddubicpotiorc XpPâ*^^^*â^ fubuertit. Vnde m a nifeftó confia 11in» w ^1'® â^^ imprebam efledidionem plumati Fe ^to, *^^^oris ndjuiffimi, à veritate ad fraudem, ^'oerrore,pe]licere volentis.Hïc.autêficubi alias '*Hihâ''*â^*âcauillatorem dixiffe vide'3or,|iemo ve-*Xc3fi quot;^^'^^''J'ââ ®^ potius ipfi,qui hac mihi feriben * °«cniobtruferit: cogitetq; putridas cj mes, nó
H 5 nifi
46 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;MEDIC IN AB VETERlS^j ,
'»ilicauten'o acferro curari poffe.Qufiiggt;ti«5 fiologiaatque Anatomc, paucadixeiim.deinceps^ tranfeo, quæ fola cognitione difcuntur, inueftig^â®,j^ quibus dementis corpus noftrum coiiftituatunqu^^S elemenro^^permiftio: DeindequaJitatesamp;tcperam^i^ taoftendam.amp;quo fpiritu,qu0uecaloiecoiiferu£i't''(^^ Poftea de facukatibus atejj humoribus, acde fjsquæ*â dine con tinuo fcquumirur,fernionem inftiiuam.
CAPVT XV. DE ELEAIENTIS, QVALlTA'
tibmacTm^eramentis^contratedronem. _ DPprimis ElcmcntisJiuc de principnsac prim* dps reriloinntumcomunibus, igne,acre,aquatic ra primii ex verbo Dei crearis, à quibusdeindcmid per miftione concretis ac cocuntibns.oia fimplicil'r gcnerantur,omniaq,âoccidunt, nihil hîc died, Vtpof^ hoc inkituto alieniorib'^Ãt qua: omninopura.abd*''^^ impmiftac^apud nos no haben tur : fed cum HipFâââ'quot;quot;^' Veterum Philofophoçt nobililïimo lib.r.de elem^â'* ^L 2,de natura Humana,Pla tone, AriftoteJcjCalcnop'^''' ^, locis,ac probatiffimis autoribusdnobusamphusäquot;quot;.. rum millibus confentientibus, dementa prima^iQ^^^ tatu nominibus,calidum,frigidum,humidu,ficcu®'' co,quo9t æqualis vicaloriscÅlcftisamp; propremÃ^^' temperies, vel iuftu tempcramétum appelletur,cuius* viiiuerfumnouéconftituun tur dineren ti?.TeKiper^ââ^ fima Vna,quæexaâèmcdia,inter extremas,eftleramp;'^ gula cçterafe,quç magis puro animo,principioq«oaâ® quinto perenni ac incoriuptibili^ ficut peripatetici^â^ StoiciswriXt'xea/j vocantibusplatuit)cQpreheiidiiuâ'ââ inuenif: videlicet in qua nulla qualitatu elementafiâ'â alia vinck,fedoésad medium ipfa9iftatura,quivn 'â turn in ipnsdl,redade funt lntépcrata: fiueimmodci!â'' odo conftituunâ¬;Simplicesquatuor,vnaquçqjf£rap^â' rian«â
I - D E F K TT s T O'. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;47
,1 ^p'^îîiutaïuejacprçpollcntCjCalore.fïîgorCjSccitatc,.
,| ^ ,quot;gt;gt;i3iditate,invniufcuiufcy rei naturaliscôpofitiôe.
1 /â'îmmquatuorprimaçiacprincipumqualitatucon^ i ''''one.côgelâtione.fiue permiftionc, variæ tempera* â l âââ'quot;Mifferentiæenafcuntjquoyilua cuiqjpartipprb
| â'^'^det, Etijeft in illis olo nccclïe.aut vnâ autduas | ^nâpoflôttt)cxcelkre»quat dum tuperiores funt, 1 ^temperament i operationé, fibi vendicât. vt qnic* \ v'^° hatUd à qualitatibâ fa dû elle dicaâ¬,quamuis 1 7*nôfintillacætera. Proinde Hippocrates primûî | .^Miftot. Iib.x.degcneratione8lt;corruptioncca. 1 d'ttetcüioi^, vbi fere ex profelTo hoc argumentum \ ^ .â**quatuor primisqualitatibus.duasagere^ \ â 2''*?'â'»seffc,.fcilicet calorcm amp;nbsp;frigus,quasidcir* 1 ,^^i«ntesappellaf.duasverôpati,humorematcgfic-â 1 'b^^ ^^^ patibilcs vocat,quemadraodum habent i '^^tkiacöta duogt;ignis videlicet 2lt;aër:pattentia \ v'^â^uaaeterra. Quatuor autem funt qualitates l ^^«autconiugaiæ,calida fimul amp;nbsp;humida, cali* | x^â^îtfrigida pariter 2lt; humida,fr.gida amp;nbsp;ficca:lu 1 'ïÿ-dibct temperamenio,innumerabilisexceffus 1 ipÿ^cB modus,refpc6tu ad aliquid, qui quo magis 1 â^#5, '''^labfolmo remptior eft, eô fanitatisforma; \ ^.'['quot;'cnslimperfediQr atqjincôftantior crit. Ni* \ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â^â^ fecuadis fine fecundarqs qualitatibus Ã
\ Wk '^^^^ videlicet tadilibâvifibilibâjolfadilibâ* 1 \j 'â^^iquçalâsà materia nûcupatç (unt)nec deter \ îiii?â'®â^onusprofcâisdicâ,quoniain4?pric huenô lSi|^''''^*â^*^®'^Sovclutiprincjpqsclcro.â¬nto9iqua% \ K v^âî^'quot;^^bâs,amp;oculis feufibuség manifcftatisgt; \ â^ââ^orpora,inhoc orbe, côdita genitacy funt,. opéra peragunturmon tarnen mhorna
48 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;MEDICIN AE VETERIS
fitJedanalogia 5lt; proporcione iisrclpondditf, F cahdo,frigido, hutnido,ficco:ceu quatuor ^â'ââ*â^*.jjJ fanguine fyncero,piruita, vtracpbilcnaturali.Utiii eriarn fecunda elementa vocanturtiuxtaquorucoiH perantia fiuc permilhonem naruraïemxquipoH^*'''^ / arqj exaâam æqualirafcm,corpusaliquod(iiquot;f«^®'^â'â|.j tcmperarudiciriir,non quidem fimpHcifer,vtdi.ygt;||)j in fuogenere,vel fpecic:Contià iiitcmperatii'quüp^^ aut minus ab ilia remperic, difparibus inter fc eiemf torum viribus,difceflerir.Huie cóftarcnuncputamp;f» peramenra abeJemenrisjion auréabhumoribusiiJ' proprerea nemo hominem ex tempcramento iudilt; debet fanguincu, biliofum, piruirofum, vclmela«*â^ Jieumreum hæc non temperamenro^î, fedpræpol«® amp;exuperaâtium humorum fint nomina,Iraq;cuiû»?^ nis ciusep optimi plurimum iheft, is iure fa«guinlt;^L dicandus.quemadmodum cui bilis flaua exupen','â' fus.cui atra meJacholicus,qui deniq; pituirapiquot;'â*J ^, Hîcetiâmonendum.nuJJum hominem calidunii'â' modle pofie.vt ignistautin fummohumidibfitu^^â'j pari modo nee frigidö ficcumuein fummo,'atab£Dâ!'' in miftura excedit.appenationéaccipir.vocaiitibus' bis id humidum,in quo maior eft humiditatisporfit^ cumin quoficcitatis:fimiliter calidum,in quotas frigido pollet,frigidum,in quoidc31idopr«il3t.Eil^^ principia Veteribus medicisgra:cis,«j«5âf^iioftristt , peraturrc,complexioncs,amp; quali ta tes element;ari«f â ports,eius^partium,refultantescx naturalipcrnii® ; neearundemqualitatum,fiue eóplexionum.fiuefif''^. i,to9j in corpore(vt ficdica')qualitafo,complexioi'^'^^^ ielementatovoca'tur. Arilfoteles Ãc'huncfequutus lenusper temperatura, hominis formam Auejut^â firaplicem, qua alibi ettam yoeat caJortsnatiuifuW« lt;1
â¢ilfj , D E F E N S I 0.' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;49
iW^^^â^âJjffufius) üiteHigunh Vcrùm banc ad ^pâââ®®c«dnioduni eft difficile, ne d ica in i in pollis â¢Ã¯tlt;/^â''^^9UÃd qua tuor didi humores,fiue quanta tes '% f'°fââs commifta: inuteem ac concretæ, genera* H''°^^^â^ '^orborum.Sd interirusfint materia, V^permanensqj fubieóium ab initio corpus no* yjift/tuentes,deinde nutrientes, augen tes, alte* V , ^â^â quocÿ vocentur, omnium primus inh* l;|P'è locis ac in primes lib.de na turahumana,do* i|i âPpocrates(cuiusautorit3tem amp;nbsp;argumentatio* thâ^üercae con tem nerejn rol era bdis eftarr Ogan» O®®Miis in furama concordia lites qmrrentis) U''Perconlianter AriftotcIcs confentit, SCrefert V^lib.S. deHipp. amp;nbsp;PJatonis decretis. Atqui Ãf/cium fucric hue Galeni verba initio.z.deele* 'i^^'fcundumHippocratern tranferibere, plurimd â/'ââlucisiftifermoni adferentia,que funteiufmo* (^^'â'âigiturcalidum amp;nbsp;frigidum,humidum S^fic* V'iiûfanguineoçj fuut communia elementa,eo* v^opropriafingulis animalium fuut primæfc* fiic^ifum particulçilnter has Verb amp;nbsp;ilia,hoc eft, faShres, amp;nbsp;comunia omniumelementa,nobis â¢ij^âiint quatuor humores. Aliorum animalium V^gt;quicquid fit materia proximaeorum genera* ttl^^oiim nominare cófueuerunt fubietftumillud, ^iji^dinüaliquidfifjiulla altera media egenstranf* ^â^â¢050^ quidéigitur ex fanguinematris(qui L 'â°telementisomnibquot;cibispatibusq^infitiscon V.â^innouatur, quemadmodum Af lemen)om-A^lium fanguincor urn par tes fin t genera ræ,cui= ^fk' ââ*^®®âro» Cùm verô hic languis participée 'llAa®â^^®â**ââ®* ^*^^*ââ*^°â ablq^rationehinc ââifeordia» ^imullis ex folo fanguine nos effe 1 genitos,
TO WEb ter NAB VE TSH 15 eenitoSynonuUis ex quatuor humoribusaffeufwntft « Nou pofluinusautem arque in his ottendete verid^ni, fient inprimiselcmcntis: Nam vfcrtçfermoprobaWli* fa té h a ber. Ex quibus permo fus Hippocrates venusHk arb/fratur quaruor humorcs elfe hominis â genera twin^i maferia, couabor hinc fumpro principio demonffrarfJ Similar/squidccft °i caro Onerous (pcrparrcsfiinilH res,tnrclhgoprimasac ümpiicidiims minimasc^in^^^* 1 maJ/um corporibus, fn quibusnimirum feiifunniinDjâ' I ilUusdiffointioconfi{lit)Ãedcaro quidemÃinguniea^' Æ Si calida,Si moUis ; Neruus veto contrario modoid^^ I bet,exanguis,durus, 3C frigidus exittens: Non aut iïla mollis auf caJida cil intcgrc,ncc^ nenmsdü'^ 1 Sifrigidustfedfanguisfanècarnemollioreftatiio^^^ l i lidiôr,os verô nemo frigidius ac ficcias. SicSit]^^^ t ( betalia partieuh altéra: hxcquidem frigidiorett^^'iâ' l calidior, hxc Veromoliior illadarior, Nanqui^^'^ 1 omîtesexeadem materia funt genitx,an potiûi'^^^'â^ l ' optimus artifex, quo primà m tempore,ex fangain^^^^ I tris in vterum immiffo gignebat ac efformabatfct(iilt;lt;lt;' 1 ad corporum quidem durorum Rruâuram, paitenK^'^^^ l craffiorem attrahebat,ad mollioré verohumidioi«â^' 1 tic Sicalidiorem adpartiumealidiorumySifrigidiot^''' j ad partium frigidiorugenerationemd Mibiquidem''^. I detur hoc longe magis materie confentaneum,^^ 1 Ãatimab initio formatus fit hoc modo conceptus:df / i in fequenti tempore, omne a limé turn atep augmenutâ'^â I ( pars Vnaquxe^ ex propria materia lufcepcrit. Eteiii^h Vnum quoddam videturlac,quemadmodnmôifaugit'^l » Ratio autem docet,quod non ht vnum,licatinelt;i^^^'l Æ (^13 Vna pars laift is cil maxime ferofa ac tenuis itiitt^^ 1 aût maxime caCealis Sicrall'a: hxc verb dura inaicé^ h temperatxmanen t, medium lac reddunb intercalent^ j
((L D g F E N S I Ã. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Vï
%i ft'^°®nôamauteinfuntfeparatæ^proprîamfor# ti^.pôdunt,amp;|^(îys naturam indicant, quod nô fit (iJ'âirimèvnuai,fc'd ex contrart}s ÃC differentibus %^^'â®- Sicut igityr in Jade pars quidem Vna fe# ^b^1 J®*^® verôcafeùs: lta in fanguine,altéra qui# lt;^*uti liquor fanguinis,f^ero Jadis proporrionere* lip's ; altéra fieut lutum amp;nbsp;fex cafeoproportiona# U'^tê quidam vt fila quæfanguiniinfunt,licet tâ''[óvidere,quibus ablatis, fanguisnoneoncref# w ^^^*^ ^'''''S^'s feparatus colore atque fubftan# '^püqaidam cnim certifTimè rubeus vidctur, qui-V^^^*^^^^efcit, quidam plus nigricat,quidam L^bcduiem infuperheie reprefentar, SCuonnun# çMustotusapparet,ÃCper louem,fæpius nigro ^ââ^*®â,acfi edet purpura plané fa turata: Vnde fan» tup non exadè vnum elle colligimus.Namfî reuerS i^p*^et,omnium(vt opinor)Slt; animalimnÃ' ho mi» ^.^pcr-fimiliscffe-t. Verùm nonnunquâ in eo craf# Auniqj abundar, adeô vt totius{ corporis color VâPparwtgt;vulnerum^ cicatrices nigrcfcant,ôt 'it^'^cruribus vnà cum colore quodam liuido in va# fjpAmefeât.Eftquumflauumfuperat.quomodoex Ovniuerfo corporis colore,vomitu,ôC deiedioni» fijJpequiuispoteft. Aliquando rubru velcandidû *L,®^^Ãâ:âîâ09J tonus corporis colores,pili,vomi» 'iiij?L'^'â®*^*°*'â^5oftendunt» Prætereà fi venas fano# ^quot;iir ^°â¢'â^⢠tuciderisjhuiusflauuscffluet fan# Ãfr] 'p^'â^^t,cufufdam albicans magis, alteriüs ni» %( ®^â^^*^®utcutunacorpuspurgansexhibere vo» â^'â®otcm vacuabi^qualcmattraherena# i|iH(jâ^®â'°â®9ualicopi3,in quauis corporis natura ^e4ifquot;â^^^'â®æ8torum. Nam vtabægriscxordiar,fi
â'î'eutûbUcmpallidâiautflauâ,vtvocant,educés, 1 s regio
' fi MEDICINÃE VETERIS regio morbolaborantibus offtraSjf^piofambilcfflfU^ cuabis:fi Veróidem hoc medkan:iegt;tötisprxbeas,qiioâ infercusaqua leucophlcgmafia roereet,modka.Ri*â^' fus fi aliud med ica men piruitïéâV^ucendx iiatum adW* niflresarquatumfiabêtibus, nihilpinnt« vacuabisinff fine graul oficnfannulium veróin aquis intercuieifli^*' tra'qjoffenfæ periculum. Nuncveró elephantiaveâ'â'' pleruuquededimus quod atram bilem purgareneï^ facilcm óC largam cuacuationem, cummagnofuc^' amp;nbsp;]euam!nc,a cc id ilïc vidimus. Cæterùm Afdepiâ; omnia arris egregia ratione molicns euerteie.obnâ' bilia corpufculaöC foramina, perfuadere nobis tcâ'' fingula medicamina nó attrahere propriumfibihu rem.fcdqualecunqjfirquodatrracSumeft.infuain^ naturam corrumpendo immutare,conucitcre rare:Deinde confequentem vrilirarem ncqwq^/ lius quod molcfiat purgarione fieri feribir.fedr^jjj nieuacuationisratione. Afclepiadisfermohc^^ ei,quodvidetur,impudentcr contradicit. Vetu® ^ pocrates amp;nbsp;reliqui medici omnes id quod apP'quot;quot;^. âj^jijit rientiæ examine didicerunt, 5C quemadmodumâ ^ anteadidumeft,ita feres habet. Etenimfibo®' ^ affedopituitam eliciensmedicamentum date ^^^ non cum mediocri(certónoui)noxaacdetrnnu* dj pofitoexperturuseft. Porró fimedicin«pu*'êâ^ââ ^ ratione euacuationis iuuant: Cur non omniumhorainum,fiuelint tenues,fiue cranh nbsp;nbsp;pH' bo regio,fine atra bilelaborentd Sed boró^â* ^jp/®^ rimis, qui fuftïcienter funtexrenuati, ââ^P^^^jngU'quot;* fuitnoxq humoriseuacuatio. Si quis Y^^^ ââ^jifer^ auferre tcntaner,'protinus hominemmtetfââ 3)31â^ Hadenus fansopinorverbofo,fed
rerum omnium ÃÃhominisinitia,2lt;cJemuntuJ j^dii»
D E r E N y i o. j|i,â®-'â0M««a,tempcries,miftiones.commutatîoncs, ijjjâf'oiicsS^his fimilia aperui:ac quomodo elcmcn-I^j]quot;®®'âf5proportione refpondcancatqjndem pecult; k?crhomme,per propria medfC3mei)fa,quoties ?P°^^l^fgt;educaiitur,obifer oiîciidi. Cærerùm ^^*los,5fhâc fequuti nouorumeJemcn foit fomnia* !lt;^er muhoquà m nos deqsloqmmtur. Etenim vclcmétum dicunt matrem, fine corpoream ma«» çWtuum.ad hominis conferuationcm conferen ï'I à sfcri )if elementum, elle rem, in quam vinû k'^^liquod fit: Contendit cnim in fîngulisdemcn ÃÃicriac viucre creaturas rarionepræditas,amp;ea 5ij^'5''Atcjjignorariait,quibus via ad falutépatefa-^iMisnc,an aliorumeJementorum inhabitatori:» Vp.âiniina,deinen rumaffirmatidefle,quodalia,in-f!((''fuiufdamaur vafisconrineat,aC fruâusquofdâ ^*'gt;lt;itex finu fuopromat. Hanc ob caufam libro vMe Chirurg, docetdemen ta non facere quali^ âçfecÃpJexiones vocat)fed metallica ex ipfis pro4 hXSic homo ele men turn eft,vt me ta 11 ica fi ue mi» 'Sçiis, fuut morbus, amp;nbsp;fanitas. Corpus,inquit, lt;â^^Sfcmcii id eft, ex quo hæc hunt, in libro veto ^-â'^acodefti, elementa no fun r corpora, fed Ven W^âtitus. Necagunt quicquamjiue ealida fine U®nt,fedoperafur in ipfisfal.Atcgalibi.lgniscaj» '^Ofjj pcorrumpir,fed fpiritu qui in ipfo in eft, in Me^ âj|i)^''*lâ*hâElementû terra: non eft corpus, fed quod Si5^^P®ââ®continctur inuifibile,ficut fpiritus holt;= \iiCf***®^*J*s,Terra frutftum non edit,fed elemen 1^^^.*^*®*quot;â ^°5 parit. Sic elementa qua tuor cori J'^r*^^*â ^ââ^»®^f3â¢â¬â *â ^ua natura S^effentia, â^fi)j'ââfâ5p*''â^ââ onim viuit,0lt; vita eft fpiritus,om-busacvitaperagunt,vnumcxiftentcs,n0duo.
, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;1 5 Proiiw.
54 MEmerNÃE VETERTS I Proindecumdicitui à certo venireclcracto,nondccoil .pore,fed deelemento accipiendumeft: Sicutcnimiioflï lingua.fedfpiritusloquitur; ira quatuor fnntanimçypl fpiiitus iiiuifib(les,terræ,aquæ,3ëris,cÅli:rametli3M tioc ipfum,ignem vocctrÃt hunciterumelementuniW*| cit cÅlumaftratç continens. kein fubindelgnem,uijâ^* tem quandam Vifibilem omniacorrumpentem. Etal* impudenriffimè Deum, quadocreareinödum vellff»*^ quatuor partes diuiüfie.vr quatuor eiïéiit corpora,^ trices ret^omuium homini neceffariaçi. Similiter t. pora naturaliterexnôcorporibus, velutmateriaM 1 ciuntur.Kurfus lib.de podagra Sic habet, IdconosPjjl omnia intelligentia affequi, quia ex omnibus funi**^ I pofiti. Et quoniamexangelisac fpiritibushofflo^â) J pofitus eft.omiiium horum fcictiæparticcpsEkpâ'^,) I ' Imo etia demones ideircôres noftras notas habef^â^, | ex eodem Limbo, id eft, materia confiftunr,er^'^.pi t j Ecquis,obfccro,ha:c legens,fedeftum viruny'â^â' ^jt. , bitur^quanquam ego Vix cogitate poffum, î*â । Ji* I Adde quod ex illius pterea dodrina, duodecim ^; uj* J confequuntur,nimi9i corpora fenfibilia hxetuâ*'â^E tuor, deinde quatuor alia in hispuriora,dcnitB'0j(, 1 quatuor in his fpiritus,qui Vera ipfi funteleme*^' j manifefte conftahqudiQ arroganter amp;nbsp;turptteh jj omnium ætatumatq5hominûconfuetudiiieingt;d^ ,jj* «
lui nbsp;nbsp;VocabuJoabutaturParacelfus,cum fuis,qu«®® u,/ 1/ nbsp;nbsp;nbsp;ftorum Viro9jacproborü]eótioneindignifllt;®^^^o|/
nedu confutanda,quamuis hoc ipfum dodifli®âââ jjfii® ^I rofiHuno calamo, Eraitus nofter, clardTimus gt;âEj^o* duabusdifputationibusperfecerit.inquoüw'^ jii£gt; loribusaptiffimeêxpreffif. Ccrtèncrao,4pt®f inuentuseft,ctfieorumquidämonftrofasopuâ* ^i''
Wf^fj D E F E N s 1 o. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;W
il
il
I*
Jl
'^Jio*'t ''^^*â''âP'^*^^s huxcrif, quim extatkus Para# â^®®»sraneinfinitam contufionépeperif. Siom-^^bcnè inuenta theorema fa cucr tcrc voluit» '^ih'^æfâ'^'^''â^^°3ffig*i3hQuæ^Aâà funtppna,qu«. S lt;;'^?^°^^ ^â^ furau dUripantur» inaj al turn atrol# V^ulphijrijquæaëricôueniuntjamp;^in corporibâ fa» V^unturt Sali,qux terræ attribuutur,3tqj in ci-Mamitur.Mitto quod fæpè etiâ ignem voeehfa-^|.^'ftnmin;fubindequoq5 fulphur appellat Balfa» '5i|f'â'*°'^^âfalem,vel Mercui ium,aliquado fakm di* ^ij)â'ïia!n,aut Mercurio,Sed quoniam quatuor tan* omnibus elemen ta facrofando Dei vet bo cófiri# yi^erantur ac recipiuntur, non eft quod huic bla-vâ *0 luis, mentis, pictatis,ratiotiisexpertibus, filt; V'ââ^5«rcrura rabie furentibus amplius refpódea» V^euera piger me ta multipitcis didionis,quod 'çîmori,proximorum Vtilitati, amp;nbsp;pudendoad# \pfrori,quoceu Afclepiades quidam in plerifque y'pta amp;nbsp;vfurpata reqcerc conantur, tribuatur. lt;'oiifcquenter pauca de elementarium qualita-VHionibus atqjintcritu apponens iftumfernw-^'ââ¢n,vbi fcirc oportet qualitateselemêtares, vel k Vatoor fimplices,5lt; totidé compofitos in vni» iCiequaqabfolutêcómifceripoffcjfed femper af» ':^^tuexcontrarrjs in contraria agitari :quareex k^^â^3furasinhntfasfieri, in maiorisacraina# Ã'*oiie differentes plane confequitur, dura rau# L*'â^'^â8^ât patianturcÃ,pugnent amp;nbsp;répugnent* Uâ^Ria mir abi t u r , q ua n d o e x e i u fm ad i ge n er a t io# ^ij^.âwtrationis noftræ exordia exilant, fi infiniti ^Jâ'V 3*iimi,tum corporis, tandem omnimoda L^io 11011 in hominibus foils, verum quolibet a-â$iumgenere, propter mifturarum differentum
contra»
yé nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;MEDICIN ÃE VETERIS j.â
contiiigat. Quumenïm exverotcmpcramenwc fiigidi.ficci,SChumidi fan iras: Equ»deme*5®'^ââ.^( d iftempcramento, ægritudjues fieri n^ultiplic^sne eft,quæfi augeantur, 3lt; doda tempeftiuaqj ®f ÆSLp BUS défît, tandem ruina totius, qua: morseftJub n^^ tuncorruptis defînentibusqj omnibus qualit-KirUâ^^^^ tindoeg humidocalidoepinnato. Wa quia â-^^^''A^fp ri,acquotidi3nisfucccfl'ibusmanifefta fanha^ ^^ ftotelis PhyfioJogia, amp;nbsp;libris infuper de gcneranon corruptione,atqj infinitis Galeni locis edoceripo''^^||, amp;Lnosfuificienterin fuperioribus indicauimus,no . ftituiampliushisimmorari,amp; fuftïciunt alioquâ^^.^^j uolo ]edori:proinde ad calorem natiuum,0^âPâ ^^j, corporis noftri,amp; humidum primigenium ledam materiam progredior,quæfingul3anrcut2 ftris intcnigantur,ac tradantur breuiter oftend^^^ primo admoendo. ne quifpiammultiiugas veteii'%, nionum ambages hïc cApedetjquxiamolim 3'5â' j^jj^ mis viris, Hippocrate, PJatone, Ariftotde, ThfoPU fto,Galcno,óCpIerifqja]qsmaximis Philofophis^* .^ Batæ.demôfîratæamp;abfolutæfuerunt.'fedfiæpli^' .^ tione5lt;brcui,quid fehoiæ noftræ, quid libnââ j^ eiufeemodi rebus doceant explicabo, nihildiffiii^*â^,\ rationales dodrinam veramd fucata amp;nbsp;comme*â ^^ diftinguere potentes, fponte fua adnoftras pait^^ fledant.
CAPVT XVI. DE CALIDO INNATO, H0^
do Prmigenio, Scmiriey ï^Kturay contre Pedronm. ^,^ ANimantium generia natura, communi leg^âf^j^ turn eft,vt infiti calorisvi vitara agant,at(ïCââ gt;nbsp;contemperantia omnis virç ftatusconferuetur. uâ couftantilfima rataqj fentétia habetur,vluentiaf®^
p, , D E P E N s T o.â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;n lil,: *ââ*'ââ:ââifum in fe acrem, vinere, huiusqj benehefo t^'®f'â®3ttrahcrc,conficcre,coqj nutriri.ac fuftenta* 'tiiT» ''^âP*'ocre3re,amp; animantes fenfu afficiac mo« L^'iuaiitoperfediorah^c fuerintopera.tantô ca» vâ^âf^B fubftantiam efle abundantiorem. ld 11 vlia J'fftiaderidebeat.Solis fubftatia animaduertatur, v^futSc princeps modcratorqâmfldi fit,cunda vi* ^foa bcc illuftrds.eadem caloris fui femperamen-çferfouet.amp;adea quaedixi opera excitât. Quanta Ãâ.or iftaexternocalore fieri videmus, nönneopti* ^ââ'oiic.quempiam in viuentibus ineflecaloreopc-^â''quot;nium effedorcm dicemus, maxime Solis calori Wemacconfentaneurntâ Rediffime igitur Ari-i^yitamanima'ium ölt;ftirpium vnocalore conti» 1 Ã'gt;pfit:8lt; mortem nihil aliud,quam caloris omni-Ã'^tinâionemfiue priuationem definiuit. Manet V^öbitatu omnibus, ealore falutari per fundi, irri* â^Wmcri,regt'quicquidin vniuerfoorbeviuit.Et
| 'â-^pliuseft, extremæ fencÃæ frigus, quod in vUo ! ^âinentodominatur.huius caloris vires fuperare 1 s^v'fl: Nam amp;nbsp;ferpentes (quas tempcramento fri» 1 tijAmant re^a naturalium periti) amp;nbsp;ftirpes frigi-1 iijjSmnes.velut Mandragora,papaucr,cicuta,hu^ I ijAisfuntparticipes. Quocirca fi calor Vitæ vel l hjpfundionum opifexeft,vti reueià eft,nequaquâ |ppoteft,qui in temperamentoçi miftione diminut* | [Wcdusexiftit.ltaqjncceffarium eft hune Vitæca» 1 ^'â^Piçftantioris cuiuldam effe originis,ôd (upra ele» |fr®«atoram. Atqui ifta altiuspcrueftigare.non iki^â^^Temporis. Cæterùm conuenit inter Philos* lO^®â®®« intet Medicos, calidû innatum effe du^ Vtn .'â®^itifiturn,congener,in humido foUda^ipar^ 1 ââ'l'fimogenimn,fiueexprimain fpiritu ingenitum k origine.
$8 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;M E G 1 C I N AE VETERIS
origine.falutare humidura, calorcqj tenuius pcrfowi^ radicale alias vocatumun pui o fÅcundofciiiiü^f^^*'â'^ tùsiiiha:reiisgt;clemciuorum million is expers, Slapfâ'' tiuin temperamentis diffcrens, cuius fubllâtiapræâ^quot; tilïïrna cil,diuiua,ac cÅlcllisifingulorura inembroiuÃâ' arqueadeo ipliusanimæ vel vine cllcânxacconUfâ^' trix, ad extremum nos regens 2lt;modcraiis, uulbwâ* duiamaucimminurioncmadmiifcsunfiaiiiioiufflaw* tuniq'pemmratione, cuius appulTu Vita incll,cuiu^'^^* ceflu tandem cxh3uritur,amp; mors in uit. HociplB®â^ lidum.fiue quis diccre mailt humidum primigf®â'^ fine fubftâtiale,fiucradic3le,funclionumüperuaiqjûâ'â' Ilium origo amp;nbsp;inftrumentum, inlito fpiniu vndiçpf^ fufum,ab Hippocrate fons inliti caJoris dicirunq^^ in omnibus corporis noÃri parubus, fecuuduincuii^ eunque tempera men ti proprietärem confiftit. Ahr''â^® eleracnrarium eftgt;naturale,exquatuor clemenf'^'* co^iprimisqualitatibus (quasfuprarecenfui)^'quot; peracüUidïxum illud priuscalidum fouensamp;adiuuiquot;â non femper fui ftmile,in caruofamfubftantiaWââ®'^ terno ianguinederiuatum, impurum,quod proKinp® rum,ætatum,aëris,regionum varietatc,amp; vidusniu ta ratione, «uneaugetûr, nunc minuitur.niodóacri'â-' modo mitius, ac pJerilquemutationibus obnox^®^ deo vtüpræter naturamacccndaturjinfitialtcriusft^ ftaudam femper oppugned labefader,oranéfqueaüi^ ncsimpediat,óii febres diuerfas,acmultifariasiiifi^®^ mationespariat, Quo fenfu etiarn Hippocratesbï^ meSC vere ventresnatma calidiffimos vocat,quiaK*^ pore infigniter frigido,copiofain nobis fiibilantW'-* loris affluir, æftate veró difperfa defluit ; dura fancp^ hyemem,ambicntis nos acris frigus corpora conti*' gens, cal01 cm cum (anguine ac Ipiritu (quorum c*
\ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;raesw
, E E T E N S. T 0. nbsp;nbsp;nbsp;' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Ã9
intro in profundum compdlit, fonfque cufis .^tusadftringeiis.caloris fubilantiam cogité fie ca* /''â Vt nihil eins vel minimum etÃkicrc q^pat ,fîccç j^®*?partibus fefe rccolligens , muitó quam prius ^'âtior redditur. Cuiuscontrariumcontingit æfta* ^ndo circumfepientis feruor cutim laxans,inte» t^tiini fpiiitus turn humores.foras elicit ; Vnde çriôfubftantiæ calonsplurimum in vicinum aë* LÃw diBipaturcg , amp;nbsp;parum intus continetur,
| Ij ââwverocommoderationem Veratque Autum-|?'dnent. Hoc igitur mado Elementarium call*
1 ^â^rum.anni tempora,augent minuuntq;. Simh
| ^Ã^ab ætate , quia fenâm ab origine ciul'dem ca* | i^i'tmutatio , qui dum initio fimilaribus partibus 1 ^P^urimus, virtutum adiones promouet, ëlt; mode* \ (j''^gt;npetie,priorem illum innati infitiqj calidi fob* | ÿ'â*niin femine cxiilcntcm bumidumque primigc* 1 i^ïclnt,deinde carnafam à materno fanguincre# l ^aederiuatam fubftantiamadiuuat. Is per adole-| ^ vehementior fadus, incrementoroboréque l t^iquidem brmat, baud modica humidi natiuicg 1 ;j-httionc.inlongKudinc amp;nbsp;latitudine corporis 1 ï'Sta.paulatimtumalteratur ÃCinamp;ingkur. Etc-| iâquot;'fccntesplurimum,(enesparum calidiinnatiha* 1 ?'^'ppocrate, Aphoriftica fententia,docente. Pro* | L^'iemfnbftâtiæxftiraatione hominem primo or* | ^'5ölidiffirnuradecernit:luuenemminuscalidum, Maalkatc calorisacrismordacis öC vehemétisma*
\ ç^lt;Ui«minandus: Vndccalidus infans,idem pari-, 1 'â^heropetatus er it, ad ocs natura: aftiones accom , 1 htusiContra iuuenis intéperatus,vt qui acre igné-1 V^tüwem adeptusfit,quem etiam aduenticiumex*
1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;kt temumeg
lt;o nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;MEDIC IN AE VETERIS
ternum^ Vocamus : Non quod cxtrinfecâacceffcrif.fc quad bene téperati limires excefleritgt;ad natur« mui'ii minus, quamilleaptus.Qm'cquidïgifbâ nobiseftptio* ris illiuscaloris.aut natiui humidi pabulum :idvniof^ fum,pcr «tatis incrementum ac vigorcm,inccndiopâ latim ferèdepafcit:perindcarq^ in oleoaccenfusiR nus, quibus deftituta natura, corpus arcfcit.fcncfciwt^ fimcp ad ruinam frigidius redditur,adeó yt fui tp^ââ''â tione, homo fit vltimo vitæfuædiefrigidiiriniusji^ primo calidiflimus.Eademomnino eftamp;fimilïsregâ num,6C frcquentiflïma mutati vidus occafio,quoö prædiéiis haud difficile fuerit colligcrc.Cætcrùm J^^, niam variæ haben tur in corpore partium contemp^f menta,fccundum cuiufcuncç naturam SC propnewt^^ fic varia: quoqj crunt natiui calorisdifferenti«!â^â^ aliæ folidæ.ahæ humores,aliæ fpiritus, quaç^fuusj^ eftcalor. Etiftadeduplici innatocalido,fiucpy^â|,(; niohumido,breuiter quiderndicendaexiftimau''^ ^^ quia initio huius fermonis,priorcm diuinitathî^ ^j^ leftiscuiufdam virtutis participcmafTcrui,pi'Ãl^^'âj^;^ morum philofophorû fidem fequutus,nccefl'e ®*quot;â jyt ritpaulô altius idipfum repetcre, præfertim n^â^^ÿ cÅlum extra nosefle vident,eodem modo qu*â^^'^^^ÿ lefte dicitur,idem etiâ extraneum putant.quafi ''^â^â^yj) ieftis vis nu lia in noscômigrare aut recipiqu^^^â(jjJ interea manifeftè confpiciunt fatenturej fruê*â®^/ duumqj genus omne, amp;quicquid generatur,fuut' j, operationesfuasexercct,nônifi cÅlefticaiorep* qj ri,increfcere,SCad perfedionem fuam peruen*^^'[ib. hîcvelim mihi diligenter Ariftotelemexpendsi ^ 2,dc gencratione animalium,cap.3. vbi hulufin^^iijft ba refert. Quorum principioç^ adio eft corpo^?* ^i fine corpore ineffe non pofte certuni eft;Vfâ^^*^[,yJJ*
D E F E N S I O.
ÃF
Wu®â'P®^*^â5â ^*®â®' e^tr^âf^^us ca vwtre, eft L 'â'Ic.âNecenim ipfapcr fe acciJerepoöunt.cuni K^hafinf, neep cum corpore. Semen enim excre «tk^âIimentimutatieft. Reftat igirur vf mens fola t^'c accedat.eacg fola dinina fit .* Nihil enim cum atiïiocorporaï^s. Sed enim oms^ y'^.fiue virtus, fine poten tia,corpus aliud parti* K^eturjidqj magis diuinum, quam ca quæele* vâPpcllautur. Veiùm pront nobilitate vel igno* ^jânimaïinrer fe differunt, ita amp;nbsp;natura eins cor* y^rtJiicfienimin femine omnium, quod facit, k^dafint femina, videlicet quod calor vocatur, ïliiâquot;ignis,non talis facultas aliqua eft,fed fpiritus iJ ^inefpumofoqj corpore continetur. Etnatu* L^ineofpiritueft,proportione refpondens ele* lt;lyâ'llarum.Q«amobrcm ignis nullumanimal ge» lt;(tij''!^âÃconftitui quiequam denfis, Vcl humidis,vcl Ã'^ietur. At verô Solis calor 5lt; animatiumnon U^i femine cotinetur, verum ettam fi quid excre* Vâ^uanquam diner fum » natura,tarnen id quoqj Ãm vitale habetur. Hadenus Ariftoteles. Ex fOkjturcorpus noftrum ex multiplicibâpartibus â'tÃtum.propriam effe decern fpiritus,fn quam 5l,p«ullo in termedio penitus iucumbit,cftcp vein* ^Jâc fttudamentum,aut primum inftrumentu ani* k^^facultatum. Sic in denfo corpore ceumate* Ãîium fede propria, fpiritusconfiftit : in fpiritu ^ÿpâ^s»*« vtroeg,natura ac facultas. Cenfet igi-LâPintuaóC calorem in illo exiftentem diuinum, iij^^nnutura.quæeftin fpiritu, puriffima fubftantia, ^quot;â««cllcutia eft, cÅleftis conditionis amp;diuini* ''âââ^ââ *' ^â^â' refertccelefte hïc aut diuinum'di-^^'luiialpiritusjpfe,quod Ariftoteles fignificater
R 5 infer t,.
6- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;M E D I C I N ÃE VETERIS fnfert,qu3ndo naturam proportione elemenfo W rum refpondére affirmauir. Quanto emm int^® cceleftia corpora ab elemcntisdiftinda videmus,»!' tónaturam haue à denfomortaliq; corporefciung'P tat. Er fpiritum inter cceleftia ac clementa collocate dium,tanquam commutiequoddamvrriulqj vineux Noui interim multiplicemnaturcappcnationeffi^J^^ modcratocuiq;caJori,quiaut in fanguine,autinflâ?L humo^ï genere,aut in fpiriru.aut in corporis luüi»^ fituseit, naturæ nomen aptari portâd, fedpromilc^r nimisfusè : Aptius quidem naturam dixerimuslp^^ turn ingenitum, quicuuq; etianrisfoerit. Galenos ^^^ Bcm facultarcni animal regentem ac gubemante® tclligit. Atfiproprièloquendum fir,nafuræ fubftJquot; cftcaJidum innafum,diuinitatis confors.ficutcr l^ fcriptisdidicimus: Scio adhucnaturamaliteral^ fophis,aliter à medicis dehlriri: namittiinieW' ^^ Volunt.cuius lülius duau regimur amp;; vakmUSâH iplam Diuinus Hippocrates commoderatioiie®^ 0j, dam effeelementorum in nobisconllantcrafled^'*' knus veró genus potentiarum in nobis coaccrual quihusviuimusamp;fani fumus : Et iure quidem. quum diuinum opus fi-t.hominem folertiquapia®/â Sjtouidentiaque (quoad eins hen poteft maxime)*' ^^ umem feruari.nccelTarium fuit vi-tæ, vaktodi**^ omnis deniquefacultatis, quæ in nobis confiait, «# voluntatis imperiumfequatur,Ãuecontiäl,interna^ liquam amp;nbsp;nobis cognatam inclTc potentiamjat®'^ quidem iJlam,hoc eft.fubftantiâ fuâ non fatis 11®®.^, ftam,fed quæ tarnenhorumomnium adionumô*?â^ cepseaufa. Seneca Philofophus eximiusnarura®^]^ hil31iud,quà m Deum,acdiuinam rationcmtoti® do, eiufque partibus infertam pronuncian qu^ , ^
, D E F E N s à O.. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â¬Ã® ».^ânonmurtum à chriftiana diAentir, fiqaidem nos
â'3iuram, ordinariam Dei poteftatcm , in prima v Jonc,rébus omnibus, pro fua cuique conditione» Ã'^inditam intelligimus.Scd inc rcfpondcat mihi ^'^'^iiomodoconccpcionis noftræ organa animalis ^ïquoomnibuscôuenientia darajexiftimabimuss* ^dofÅtus ill vtero conformationem, ciuldénique
Il
I Ã2lt;aniniatitisiamfaäi editionemadmirandam Ãbimmïdeinde quomodoincredibiliapenèæta*
| ÃyetTueius opera exprimemusj' amp;nbsp;poftquam lens 1 Ãfcat,arque inftituatur, vnde obfecro homini 1 k 'ftendi cupiditas f Vnde vehemens lingula co» \ u'odidcfidcrium? fiquidemomneshominesCAri* â¢/'^rftanteyiiatuiäfcire deliderant, Vnde tandem â ,J'quot;obisinduftria,prudentia,docirina^ Vnde iudi-^®ic difcreta imagination Vnde niotus illcquouis ^Mociorgt;vnde memoria,intcllcftus,dlt; re^ innu* ^Identia.vnde tot virtutes^tot artes, vndeboni 1 ^4ignofccndi ration niü diuinitus infita vis»aut 1 is^Jtikt, quibus animantibus fermé omnibus, ÃC 1 ti^v^ucipfisdominamur, Omnia autemhxenois 1 k'^donata coudan ter credo, vt ex eiufeemo* 1 '0VwaWUbus donis,animx noftrx immortali«* 1 '3^6 xternitatem, in hoc corporis ergaftulo, \ 'i»p'â^®'^^- l^cmo igitur ex puris démentis aux ',\«hââ*â''^'âVceâ;cftiahxc nobis dona infeti.aut qs quic*
1 corporis officio commune intercedere iut^ 4 nbsp;nbsp;nbsp;^^âi'^^ ^^^ foftaffè à Medicis remotioravidei» \ ^?â^^âV'â0indeadpropinquioravenio. Dico igitur* *1 Ã^''^â'^®â®tus ex vitali fpitituprodieus,à tempe* |^''â^'â'?^â^â^^dittcïtttsfii,ac fupra temperamenti na* ^®®^^^'^^'â'^'*s»âmod in pipere demonfttar ilucu*
1 '^^üRft, Kam bóc vincus vehementer caUdum
teoiçc^
«4 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;M à D I C I N AE VETERIS^ j
tcniperamenfo ahtur,increfcit,general, obit : Eo au tem emor ruo,pereun t fimul omnes ulwâ tæ fundlioneSidCearum cfficienscaufa definir.qu^®' mo reâè rempcramentum dixent (quia mortuoeri^ â toq; piperi,tcmpcrameiitum qn id cm penna net,noâ ^^ nus.imópoti'usmagiscalidum jpfi viuentijquodgquot; deprehenditur)fcd fpirituni verius vitalem,^«^L in eo fpiritu,qui morteextindus eft. Erit igitui'hi^â^ ccfiarió à tcmpcramcii to fepararus,5lt; ab clementie jj dittoneatc^naturaalienus, vite aâionumiç omnium cipium ^lt; Autor. Neq^iftadodrina abHippoerJâ^ Platonedifcrepat, quemadmodu palamlib.%ci«Y4 amp;nbsp;Platonis placitis,ÃL in Timæoedocemur. Sed^ longius q propofuera, nefcio qua contemplationis^ cedine perfulus, dû hæc Phyfica, aduerfus Pfeudfri ficum profequor.Hoc Viium igitur fatis nunefif««^^, ftoteleindicaiïe. Semen etfi exelemenfisconci^''quot;^Jo attamen à diuinioriquodam magisqj exedfopt^L robur acccpilïe, inep fecontinerenaturam.fpifi'â'â'L, talem,8lt; inuatum calorem: Efleep tria hçc.fuprae*^ . to^z vires, ordinem, amp;nbsp;temperamentoçi propriété* Imônihil cumfubicAa partium humanicorporisoâ^ . ria,aut inferioribus qualitatumelementispaiticip^^ fedabipfo fpiritu feminis,in quoinnatuscalor,ii3'â^ Visqj diuiua ac cÅleftis infidet,generari»
CAPVT XVII, DE SPIRITIBVS. .
POffuntifta defpiritu inpr«fentiarumfufficff^^gt; nofter Archiater immortalis glorix,ambif^'â''^, immenfa:cupidus,fuoflagifiofocalamoamplius''''?p rct,cui mos gerundus eft, atqjosobftruendum. misopinionum varietates.Sc multipliées prifcoçtââ^ tationes poftpono,cótentusfimpliciter Ãingc«â^â^^
t^d D E F E N S I 0. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Æ J
amp;litft^*âquot;*Want,apponerc, Spiritus in Vniuer-^iu ^ Pâââ«*'eum,auf fi redius appelbre Volueii* Ãt^f æ. '^^â¢w cabris innati fiue infiti, Eïcukarumcg U^incuJuin 8C vehiculum, vit« auror.primumâqjo!» ItK^fonâionis inilrumenrum, à corpore viuo infe#
«is, ncc per fe folusconftare.ficut nee anima po* *V*'^°f^j'^^ â^^ mundo diflerens fie habet. Spiritus Vââ.ââæ^^m turn in plan tis,afq5 in animalibus, turn L^â^âP^^ctransjanimata fcccundac^â fubdantia. is ^ â^^^ââ^â^âÃjSjomnia côtinet,omnia lartificatjVis» \®gt;udlt;anima,ip famqj naturam fecum afferés.qua^ çiibtidtvifaha faciens-Eftaut GaJenonoflro.s.de I^f«itos facultatibus non ita procul à fine, omnium vâ corpore fuut, leuifTimum tcnuiflim#nq;amp;cali* L^exaêre SC tcnufiïnnj,leuinitna,ac fynecriffima Hâ'ângoiiiis fiue feminisgcnitum.y.lib.fimpl.é.de y*^®â»*ÃK»methodi.ac plerifcyalqs loeis,quod \ji^'''trócóclufom efttenuius,multoetiamc31oredif* Ahincinoxturgefcit fpiritum coneipiens,auto» htWatc,quicalorisomniumqj facul ta turn mode» fctjjfprima procreationis origo,in medium feminis i),j, 'Xin quoperfiftensradiettùspenitus^ inhçrés, 11), âPärtiumcoformator,prima etiam fitearundem' ill Jaquas vbi conformauerit, póftfemper affiftens, ^®vitara,quatum equidem poteft,diutiffimèac Ij^^fimceonferuat. Itacgfpiritusnon modovehicu-in^ftrumétum cft procreatricisfacultatis(incoem t,lj ^Hladiuinacg conferuandi visconftitutaeft)fed ^âiquasomnes naturales,quibus nutrimur,auge* itte*ââquot;®'^ äwiHatrices is vous in feomnesfuftmec ii{^'ââpleditur.Exhismanifeftumfit,fpiritusatqjom* CïïSü? ,ex folofemine.fiuepuriffima par-''§uiius,initiura aut originem accipere, Hoe igitur
L pado
6à MED ICI MAE VETERIS l pachto quod nuper fimplex fernen crat a parentibuse miffum, natura: rationem recipit : vel vt aperces i' cam,qua: prius in femine fopita erat na ruis vis, do®â agendum exufeitatur, tune primùm ïnnatumâdlâ®â ficium peragit, quad conceptio dicitur. Proinde i fpiritus facuitates habcns,3c natui e inftrumcutuinif* bullas.in medio femine,conftituit,quafigutrasp^^,] das,qua:? urn proximo fibiiudimenraquxdani^i*'* exhibent rrium principiorum,cordis,ieciiioris,5iCf!, bri: Attamen fpiritusin kis quafi fixus non mhærd' per totumeorpus feminis vagaturuiuncquidemw terna vergens, nu-nc vero craffiufculæ membrane currens,ad feminis medium refluit,ficut HippoCj^ teftificatu# Eft autem fic natura coinparatum,3N^ DeoOpt. Max,inftitutum»vt exfimpficibus ouinii^^ 'cundia componantur : amp;nbsp;ex fuperioribusfpiiiubuââ^ feriores gignantur, dum corporum fuperionjfl'^^jjj ftate,noltrafubinde cuidenter aJtcrciiiur. Sic^V fit, vt rebus vniuerfis, maxime hominibus,lpd'' . quædamærheris virtusindufa fit,admirandoru®®Pj rum. efïedrix, qua: qualiratibus eiemeutotu®â1 ⢠ruftrumentis vtitur, amp;nbsp;animæ in primis fcruiitflâ'Sj, admodum ranimcdicis,quamphilufopfiis videtuf' qui hoc loco monendum, tria hæc prnicipi.igt;coi Aââââ^j cerebrum corpus noftrum.ac quodlibet iplorumP-^ priam continere facultatem propre gentris nitfâ^ quæ toti corpori,ex fuo veluttfoute diftfibuito»»^ cente G31eno,artismedicinaliscap.9, de locisafe'-$,cap.i.ac. ^methodijftæiraque partescorporisP â cipatum obiinentes, turn natma pr«potcutes,D^L ipfis tantum gubernandis laborant,fed aliosdelf ritus tanquam perpetuo de fonte promentes,in® corpus proprijs dydibus deüuauti atquchisqoiquot;j.
pStj, D E F E N S T 0. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lt;7
V 5, ö^^âs ingenin' fuut fpiritus.aluntur.amp;nf* ijJ'ï vires fundioncs^â fuas concitati, conftanrem
fonSionem operum eJunt, idqite per fpiri-\.â'^â^^cni vocarutn, qui fupra reliquos duosmox J^ndos.hocpecuiiari munere valet, vt quum Ã^feculnti ie vehicuJum præbucrir, alimcnrum voffert fe ei alendo fpiritui,qni fuus cuiquepar-i^ri congenitus eft. VnJe inreiligifur-, prêter I^infitófquc fpiritus ftabiles , amp;nbsp;in vnaquaque i^â^os :Trcs infuper alias errantes.Vagos,influent Ãiliterc: Viium naturalem ex ic-cinoreper venas i^risextremadiftufum: Alterum vitalem,quem H^operartcriaspuirantesun corporis partese^ Jâ' Tertium animalem, qui in cerebri ventriculis '^Xhincqueiper ncruos prüfe dus, partes; irrigat, Ip'Qotiïfque compotes. Ergo vniuerfum aai* Hjl^Wernant, principes tres facuitates,Medicis ani* '«A''âtalis, amp;nbsp;naturalis appellatæ.de quibusfuolo-^'»explicabirur : Si totidem fpirituum vehieu^ «^Ã^visqu^que fontibus.per proprios canales,in Jii^pus dirtributæ. Nulla etenim pars in nobis /jc^m,aut infi turn fpiritum.aut vires ab or tu da* âkSepoteft,titra inSuentium fpirituum vires, t^ljreuiconciderent omnia,à principiorum vi* t^buore deftitura. Cætciùm quanto fingulüfti Ãij^ifecundum naturam,fucriiit copiofiores, tan* liJi^iorcs edent adiones proprias : Nee corum mul* ld®'öembrorum folidorum fundionibus viiquam iii|. ''umomnia prompte permeant, nee ea quibus con d'^fdifcinditautdifrumpit. Nam quemidmodum Cf ^'I^orea totum orbem, eitra violentiam pene* 'Miter fpiritus abfquevi,per vniuerfum corpus,
L : nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;difper*
«58 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;MEDIC INAE VETERIS .^^^
difperghur.Singuloruni aufc generatiohabctuif' modi: Primonatura'is,vf qutaJioiumduoiumpf*'quot; eft.Iscxalimenti totius puriore magis'q,â äf*â,®â ne,qua: concodionc in camfangunnstenuiorcm'^p ftantiam tranfir, qua: quandam vaporis fp^*-''*^â¢^^,]! bcf,procreatur. Ea turn aâ fpiritu iccinoriingcgt;âd®j.^|^ accipiés,eius vber ta te penitusperfundirur,relique guinetanró prçlïantior.quantôiecinorismokmpâ^ turaliter infitapræcellit. Eftautem iecumaturanS cult3tis,nutritionis,f3nguinisgenerandi, amp;veoâ â principium-âper qu3S in totum corpus ei alendoido'^ familiärem, neceflariamqj nutritionem ac conkfâ^^ nemdiffundit,6.de Hippocratis amp;nbsp;Platonis décret* bro. Porro cum partium effentia, in tripbeifub^ confiftir,fpirituofa,carnofa,folid3,authore ^*âJ^â^^ methodi,fingulis alimêtumquamfimillimunicf'â'^,/ reóC impartiridebet:Ideoprorfus fitofpirituialimoniamquoqjpra:beatquamab*°®j|jgs! mam, Veluti eti3mcarnofisparitcr,amp;folidisp3? ji Athxcaha non eft,qua'm tenuiffima Icuiffimalt;?ââ*j^jlt; nis pars in venis contenta,quam pauló ante vapfi ^^^ eiem dixi. Quando igitur iccur eft principâ®^ tium vna.acfacultatum naturalium vniueff«®^L gubernätium prima,plane multam fpirirusi'Wâ^ « piarn infe,expuriffimo fanguine,natamcontint j* tendumeft,fi modo vitalis fpiritus,animalis auto',,, teriam fimul amp;alimentum ac euffodiam vofi^F®â jji cenfendus fucrir. Erit ergo naturalis hic primo nbsp;nbsp;^
fpirituumordine collocandus,quod ^oâ'^°5jÃùftF demonftrare nó propofui, quoniam volenti cupido in promptufunt3amp;rphilofophorumam^lj j£ monumenta.Venio itacg ad fecundum, qui''!^^ *t fpi* dicitur,cuiushxc creatio, Quantum pr«ceoe*i « ^^j^
r^ D E F E W S T O. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;«»
^'h nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;vna cu ra renui fpirrfuoibq,' fan*
\ . ^'ââ gt; ^ in cor inuchttur, vbi denuo ca loris Vi L^'^selaboratur attenuaturep.dum in acrispropè ^ Æ*?æ'^f^fur, mox ex dextro cord is li nu, per cornu-(itjj®^ ®ââ^iflinaos aditus, in findh ura finum, via fa* V**â5*â'8fgt;vbibauflâo perpulmonesacre tem}: era* 'vf«« quidam efïicitur, cui calor JSC vis conceffa j^âpiritum vitalem,fecundum arteriarum feriem, k^tcordis propagines,totocorporediffufum pro» Ã''eluti radioseffundit, priuatim lingulismébris ^'â*â¢ââ31001 reheienscontemperansqj (liquide bic lin' fâ^fpetuó fpiritui infidet.Vt neutrum ab afterodi* i),^^'âtai)quicquid ipfijs diiïiparum elf,fouet,reftau* iitu^P^bulum quoe|5 fubminiftrat,haud fecus fanè qua ^'^^^rfubftantia.i fanguineper Venas fuforeffitui» V^7^3neriæcordismotuniæmulcntur,eiîçâ¬on ïü^j^^Umoioftar cordis fjairitumélaborent,à quote# V^'^âEft autem tanta vitæ nolfræ huius neceflitas, V^ animantia hoc fpiritu priuanturautdefti*
X P*âo^i*âUJ torpcant,SCceleriter emoriantur,te» JJij^olib.de Marafmo. Idcoq^ cor facultatis atque Oitus vitalis fops,caloris innati, mediante pul* ^fjpsrtcriarum initium, anima: primaria fedes,ac *^4 ®®âââ® otigo contliruitur. Tantum deduobâ
%.⢠ââptæfentia breuiter dixilic lufficiat.Super* In^ ^ animalis appellatus, quem lib. 6.devfuparlt; 'âii(| .â^joocM fcutenucmlubitum probi fic elabo* âó|)tj*'^ââi*âiscffe Galenus teftatu reliquit. Huius por# â â'âjb?'^â^ ^^'âborationem in corde fieri: fecundam in *l'tû.D^'â^^'^^^â^â33ximè fis, quæ funt in retiformi
''gt;tiy ® .^amattçomniumexadiffimâinipfiusce# %lik'^â'*^ââ^*ââ('^^* Pâ'*ââ^quot;^ animalis diciamp;efle in*
â'7'3⬠?, de vfu partium idem teftatur,cuius ma#
L 5 teria
70 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;M EÃ K I N AE VETER 1/ nbsp;, ^^,^
tvri'a continenterècoidc(vttabs cniin fpinfus * ^^^ tnalem vi cerebriiniiatacümtïiut3tur)pci caf°^* ^^^ terias fiue lugularcs fuggcntur,prïrparatuic]7gt;ââ â .u rabili contextu,deinde in choroïde (qui câ^^â^^^'^yj^ cerebri vcntriculis produisis amp;nbsp;affuraptis paHf^ zj narum arteriarumqj fibris t furnmo Wâ'â^*â^^J . â¢âL coirfiftit) vi ambientis cerebri, in animalem âPâquot;** jj, inutata propria temperie.fubftantia^
tur. Alias nulIafucrifjfofocorporcipirituuinfpcO'^^^ Ãrnctio, qui priores Ventriculos prorfus impl^â^^j, 0o?^ mufculorumq^robur contincf.Sediftaobteur^ KÃnifi Anatomesperitis parent. Confiftircrgotpif animalis non tanquam anima: fubHantia,fed tanfl primarium inft; urnen turn ipfinsin cerebro hâbrt^â qualifcunqjea fif Cubftantia, iib.y.de placitisHipP^.^^ tis amp;nbsp;Platonis, Ex lupradidis fequitur,quodidc^^^^ tus puriffimus,attra(3o per nares, in fometum^^'^ metumfoum,aëre,coq5«aturæopeuelaboratOf'^ w fimuseuadat,æthcr3 plane imitatus,ad nionidc''^ â5, ad omnes deniqjanimalisfuniftionesaptècomp3gt;^ .^ Neeg quenquarnmoueri velim,fi Galen* priminâ gencrationemin corde,ego veróantc,inpuriilinw noris fanguine,originem pofuerim,cùm necilk^ fumalias lâubticuerit,quddo habitumelaboratiN*^^^ nis dixit:5lt;quamuis ambigue de naturalifpir*^â**^^,,! tus videripolTir,attamen in iccinoreac vc»iscu®â'^ tineriafleruif.u. methodi. Certè fi verumfaferi,^^^ ipfam ex fundamento eruere volueriinus,«lt;®®â^gt; turn animalemac vitalem, ex naturali ceu fontei te fuo, generari negabit. Sont igitur ricsiftdp'^j^^,^ præcipuas corporis fundiones fouentes arque gâ^^^ nantes. Porro quantum naturalis à vitali, M**®â ff^ profedó hic,ab auimaIi,co«codione,pcrftdw*â^âL|#
^t
J^h
\. D E F E N' 'S T 0. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;, *7f
^H , ^quippe cùm oportcret «pfuin exquifitif-*^u*:3tioiié adipifct.v.depIaci'tisHi'p* ^Hr b. y^tonis, Etciumuaturalis vaporefnæmu« ^i(^â^*^®^*â®us» Animalis «theteus eft. Plura de ^^iii'j?^*®*â^âaddam,nefuperuacua diligentia, ip-' Vf'^*^^â S^perfpicatis per fe rebusargumen«â 'Umos prætenderc videar. Proinde valeat 0lt; i^jj'iUodigiiuseft, contemptor prifeæ doâruiæ au* ^'âââ5^Pcdro,vtqui nullis argnmentis vtatur.nul* I Ãf'f^^cvincatur.nulla temporisprofcriptione ab ljij''îioucatur,tantùmaffedîibusfuisdeprauatiJïimis I|j^ns,vtomniafeilicet exfuo natura: lumineper* L^îtqueintelligar. lp fa ergo veritas, amp;nbsp;fimplex informa nos tuebiturtillum autem maligna per« (i^'^3tque inconfulta teracritasiudicabit. Poftquara ^'j'iiiic(ermonemdeduplicicalidoinnato,primi* ^'â'â¢_®ido,a:therco cÅlefti^ calore, natura, femi* ÃbufdamaUis idis rebus hintimis,fpiritibus,ac Ãtorporis partibis , vtcunque ex probatiffimis Sis,abfoluetemus: æquum eft, amp;nbsp;dicendi ordo iVt pari modo facultatesanimæ.â quibusadio* il^^^ftioues viuétis corporis hunt amp;: cognofcuii«
Acamus. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;( .
f*PV'T XVIir. de FACVLTATIBVS ET
K nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fundionibui mturdUbnt,.,
p^uhaseft virtus illa ac poteftas (omiffa quorunda l(f^quot;teiitione)quam anima tanquam de finu aut fon» ',tQâ*ââ'â®®**â^admone.ris'fundioncsfiueadiones tor t!pi?°'â*P''æft3hAnimamaüthoclocointelligoprin« jj,,p ®^ Câufam fundionum viuétis na turalis fine or* fe'^°'âP°'^*^â ^^â^ quicquidillivitdconferet.adio* »'vitales iiiducet, anima cenfetur, Erit igitur vi* , nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;uentis
7î nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;M E D I C I N ÃE VETERIS
uciitis corporis fpedes anima,cui vita, vduri prcpHâ pcculiarisq,â actio comes Slt; focia cft, ProitidfCuU^ ilia inÃdebit.id ipfum animatö parker amp;' viuunirdi^ animam^ fortietur,ceu Verameffenria: Vitamytfo»* propriain iUius fundiOnem. Vndeexquilitaaiiiniâ'ââ ab inanimisdifferentia/per animam ^animarorum® dines,exdifferentiisanimæ,reâè decernuiitur Adquot;^^ lominus plerunqj relida ipfiuseffenriæobfeuridt^ cognitione,ad proprias tantum fundionesateg^Pf^ quæmanifeftiora funtjdiuertimus.IdeoqjexiislæP.^^ ferentiasfacultatum nobis verè comparamus. ^\ fublimi anime fubftanria fine eflentia acnatura niW cam,qu3ndo me hanc, cum Galeno lib. de facultatif: turalium fubft3ntia.5'.defimpl.f3cuJtatibus,amp;alibi'' genueignorareconfiteor. Ncceiuscogaiiiiopccuâ-â'^, ter ad Medicumpertinet, vr qui viiius tantürahiâ^^,^ corporis nature exadècognofeendæincumbit- Æ j^, igitur fuerit, ad moTbumprofligandü,amp; vakwiquot;^ tuendam, fi corporis, quod curandum fufcipinâ'â^\ -animæ(qua: noftro muneri ac neceflifati non fubil® nelt;^ noftris auxiliiscget)naturamperfpc(fiah3bean' ; Ergo nihil de cÅlefti, ætherca, incorporca, i®®®^ animæelTentia difputabo, quum id à Platonc, Arut le,Slt; alias ab alfjs diuino ingeniopræditis Philowp. fuflficienter fadumfir. Nunc rernipfamaggredian leno cfticicntiscaufecirenria incognita fuiffevi». ideoqj earn facultatisnomine appellat,ac tot faculd fubftatias nobis ineffe pufat, quot effidentincauhi^^j propriæ infunt differentix;aut Vt breuiusexpediS)*! funtfundiones stopera, Itaqj Platonem imitât^â . anima:partes,fubftantia fedibusqj difcIufit«Pfï^â\» fimi Philofophi,quoshïcfcquimur,ex vit^^nawn^ tres viuentium dkierentias mcntecompleduntN^^
^ffMâ . ® ® f E N S I 0.â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;7J
ââ¢tf* . nbsp;nbsp;nbsp;.*nteilfgens :fimiliter tres aninrr partes
%'''^^^quot;^^^â''^ quiequa inter has difcritninis eft) ''iiijÿ?®*ââ,â^*â5 hifignitas .â¢quæ funt naturalis, fen^ Iiii5â'â^5^^'gcns, quibus per tres gradus refpondene ^Jjf'^f*â® g^â*âCââ^»ab infimoordine, progreflïone V^psbrutum, homo. Nos omiftis prioribus,ad t^Uiti.quodhomo eft,ftuditunconuertimus.Tresau== fc^iiium.quxin nobis funtpartium,animæ facul-MfÃgnantur.cum à Platone in Timæo,fum apud ÃUin,abundè in hbris faeuhatum naturalium,amp; de i^''â5UbusH!ppoeratisac PJatonis: NafuraJis,vitailt; Ij ''â'alis.quxomncs.in perfedo animante, fubftan* t|?'fffciiti3,inftrumcntis, ÃC fede fine ioco,feiundæ np* Nam prima in iecinoreper venas totumcor* çHtc.'fccunda in corde perartefias vitam vniucr* LWiimpertiéteiTertia in cerebro per neruos fen^ îçHiotum corporitranfmirtente atqj in teil cd um Ã'feonftituitur. Sciendum verôno itaplanefepa* 3Niftrahi,quin altera alterius ope fubfidioqj cge^ Ãm vnoeodemqj corpore procreando conferua-« Zantac conneduntur: Tametfi in aliqua corpo^ Avm facultas lædi Ãd labefadari, vel etiam in^ ^'*wtingu( poteft, alqs intégré manentibus taut LMm aliquam fufcipcre, tertia adhuc inuiolataï l,p«imalis virtus offendi ac perire poteft in mor^ Ãtümeadempariter naturalis, fuperftite vna vita-^uisdiu nulla,citra aliarum opem fubfiftere que* Jâ^Vnaalteiaueintercidente, tertianeceflà riô fuc* j^temoritureg, teftate, præter quotidianam fidem, 'nodelocisaffedis quinto,cap,i. Eiortunaturalis, dicitur, prima eft,ceu bafis aliarum,vnicuicg pons particular infita.fi earn nutrire debeat; Deinde quot;b,poftrcina animalis numeratur. Hæc nobilitate
M aeprin*
74 MEDTCINAE VETERIS , ac pniicïpato præflanriUhna iudicatur,ab hacvkalisr poftremonaturali's. Vitalis cft data aiiimantibus.gaper arterias iJlapfa, naturales adioncs iiitegrat,tuetur,Si abfoluit:lraqjnaturali dignior iure vidctur,anima!iin* férior St ignobilior, quado huius caufa.maxiinèilbcoi! dita amp;t:Fitnsautcingt;in quem duæaliæfacuhates coined dun t,animalis eft fplendoi e dignitate^âprior,Süll aiâi* mantibus tangédi fenfumhabentibus manifeftior.Q»*'â etiam animales fundtiones vel operationes.fciitire.®*â,' uerijmaginari.memorarijdiiudicare.ratiociiiarbcüi''*^ plari.prudentcr dicere, ftipicnter viuere,quia altioi^ gradusac dignitatis funr,quam folümamp;fimplicitf^i'^' uere,euidenter declarant vim a tquepoteftatem himi® effedricem,omnium fummam.principem.amp;diu'quot;^^ elle. Porro. in adionibus vitæ ncceffariis.prima o^ nium vitalis decemitur, quia non raodóreliquismJ ïiamprçber, verùm illas intuper lufcitat,perfir'^^ tuóque complexu defenditac fouet. EtenimfiVlWP^ ticula fenfum amp;nbsp;motum habitura fit,fiue eï*ââ''âtL He vtilitatem percipere debeat, omnino cft ue^â ., Bmgt;vt in earn fpiritus amp;nbsp;facultas vitalis ex rot^^quot; fluaf,quemfi lædicontingat,moxfuncüio vtriuCqu*^»* mirumanimalis Slt; naturalis interpeUatur. E^g® ,j aus beneheio quumdua: reliqua: indigeant, non sul' èdiuerfo,in primisad vfum vitæ neceftaria vitalise fetur,quia hac vnamanente,nemointerirepoteiMjâ^ omnis vita, amp;nbsp;omne virium robur, hiiic «^^â'i'ù beat, Cæterùm quando origine naturalem Pââ'â'' efle dixi, idcirco etiam ab ea primo loco fcrmoii^'ââ^^^ ordiar. Sunt autem tres eius partes pr^cipuM^*^, jam fundiones dicere poflumus : procreatrix W^;^ neratrix,nutrix vel altrix.amp;audrix,in quitus,pniâijj^ minis natura ^ftrudaeft,quasindc naturalesapP^.
^b n à P E N s T o.' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;7?
^*^ââ®®*'profcffo doârînam Hippocrates, aur fî ^«^ir^â^^^^â^usjPoIybus dcgenitura ÃC natura fÅ* X'^^ââ*â f®ft*oIibro»GaIcnusdâ¬f3cuItatibusiiatu* ^j/'^P*®^^^ luculcuter tradidcrunt,amp; nosquolt;s X '^^^^^âP^ïws dixinius,vt fuperfluum videatur V^.Ws immorari. Nutritioni, quæ alimentum in Vââ/Ubfi-aiKhm adiungir,agglutina r,conucr tl r,ó^ tç gt;nbsp;ter a lïim i la t ,q u r q; o ra 11 i s c óco-Ai o n is fi n i s eft» L i^a tonus fuin^ionis naturalis abfolutio.fubferï« X^^âsdmiinftra't quatuor aliæpotentiæCaecrefcrt kXâ'^tres,an faculfatesdixerimjnimiftattradrix, ^^â»concodrix fiue altcratrix, ÃC expuïrrix. Na fic y?®Paratü,vt vna eademqj res,ad dauer las eau*
'tentes relata, diuerfifl'imas formas ac fpeciesre-VWin pane, atque omni alimento futuro,pra ^c^W indiuidui calore, Varrjsqj agentium cau^ V^tdcnius. Quare etiam vsaquæque corporis i^â*«y»m appetendiSfaftrahendi.quod fibifami^ ijA' toueniens eft.habet in terno calore, ex molc at^ â¢i^.â^itwfanguinisjquiin hcpateillius officina at eg ^l'*ââ°S'gnitur perheiturqueingenitaproprietatet *^^ 'âeper venas fanc multas viituerfo corpori,ad \?ââ'*â*Pâ?ftandum, dilhibuitur.Quum autem illa» âCâ^P^âfit varieras,idco-non omnes vniusatque Ikvalimenti fuauitate pafcuntur, neqjqfdem do Vf'unturtted eftculqj parti quidam vis ac facul* Ãuodfibi3ptumfuerit,falutarcô(â iucundöqua-K^ttljalltciatinonaliter quamftirpesèterracon-Ã''gt;n fuccü,aut lapis heraclius ferrö,5lt; purgantia ^,^'â^''â(3 vnuinquenipij ex corpore affinem conna â ^ peeul iaria in fuper remédia (urculos ex Stir-Pâ'â^*^*®â'^rahiït,tcftimonio Galeni Jib.i.facu.
âtHic icquuntfctcntiix, q fuo muite re fungif» M i quan*
7Ã nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;MEDICIN AE VETERIS
quaiido pars attradum fuccum coquir.doiicc m w^ ipfiusnaturam.eum mufaucrit. Deinde altcratnxi' inerarur,qua fuccus attiaifius ^ aliquamdiuretciH ^ aflimilatur parti nurriend«. Expukrix gt;nbsp;concodw'^ inutiliaSC aliéna refpuens fegregat, fuperfluaqjcx^' men ta ex finguliscoiporispai ticulisexcci nit.nelia* , turniorem in qs morain fecei int, tandem in putrt«*' autconuptelam vertantur. Cæterùmquomodopä^' eulatim iftæfaculta tes agant, amp;.' quomodoiamp;quibü^ locisconcoiflio perfeda Hat atqjabfoluatur.exfing''. riinftituto, Galcnus tribus libriscidemargjmciiiû ^ catis.5.de temperametis acpluriesalibiabuiidaiitek^ plicuit. Et hadenus de prima,fequitur altéra vi'^ appcllara. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.
Quamuis Ariftoteleshanceandemcumnaiurali^i]^ ftimauerit,attamcn PJatönernfequutiMediciadv''^ omnes diuerfam agnofeunt, quad vnanimi couffi'^ tiamnum conktemur.nó modo cogitationc,fcdt^'f propriaqj fubrtantiadiftinguentes.quemadmodu® 1 nifeftè ex fingularû feparatisadionibus liquet,M vna,aut altéra incolumi, tertia lædi poteft, Vf paulo perius etiam iudicaui. Indubitatum eftexarteriaf origine,motu,pulfarione,proprqsoperibus,St ro^ dirationehancfacultatc,innati caloris fonteiâââh de côkitutamelTe, quapropter Pcripatcticorunik _ Cor vitçprincipiu dixit,quad omnium prifflûm viw j^^ poftremùm emoritur. Hæc facultas cor raotu coiitnâ perpetuoqj agitans aèrem nos ambientem *^5®^â®^ nutrientemattrahit, SCm feipfumrecipir.S^bincf^j^j mentafuliginisplcna foras refpiratione ®^P^ â^jpf, præcipua caufa conteperatioae conferuationaOâ^ discaloris,afpcræ arteriæ pulmonisq^auxiJiope tur.Eadem ex cor de per leucs arterias,q«3§teftwâ^^
/S
D E F E N s I o.
77
JââWnibgi'ncs,carnâ¬m, aiqj omtics denfque partes Ã'üiür.quibus vit3m,SC falutarcminfitumqjcalo*^ i^^irrit.vt nulla corporis particule» ab ill ins al pi-!,^'quot;'facfauore,dcftitufa mancat.Imó hæc ip fa no tan ij^'^tcrasfacultatesrudesatqjinchoatasperficitjVe» J'lüper eafdem.atq; inde orras adiones,donee Vt^ 1^,continet,tuetur,ad agendum impel!ir,Sc'con ^^ Qiiod plané declarant arteriarum interception^ k^aut vinculis.auralnsquibufcnnqj caufis opprik çUsinterciduntretenimper has,cordis infpira^ Johibitaablaraq;,mox celeriter corruirextingui-Ãiimal;Tanta eft vitalishuius neceflâiras,Vtcitra Ã^'iquæduæ nihil edicianr,cuiufmudi exemplum ^j^^ipW fyncopa,fiueaniini deliquio proponitur, i)^3iiifeftiïfit,quamdiu vitaleroburcorporispar* Ãâ-luftrar,omnesaliæ Ercultatesfimulintermit-^ 'Contra' quandoid ipfum excita turn fe recoller continuo illæ exurgunt, Sé moxadarf â''V^ ^â^edeunt. Neqjexiftimandumcorporisparrf \^''â'fu3 facultate tambreui interuallo priu.ari, Xj^^âsadhuepropriïc amp;nbsp;ingenitæ viresinfunt, Vi||,Moinipfi quoqj corduquas tarnen nullaprirf \j^5®^citat autextimulat. Hancfacultaté Ga* ^quot;quot;ââotara, amp;nbsp;anima animofamappellari dixic.9. SJj â*®*^^®ââ^ breuiter feribere volui:fupeft ter» quot;â^ ^â*o^alis,cuius fedesamp;propriuinftru-Ss ^^fühabetur,quia inde euidentes illiusope* â ^^^^â^â^â'^ââ^^ââ«^»quarum duo prima fummaip ge» â ^31i !â,j^!â^â^°*âCiliiamp;rationisfuntparticipanria, Ste^' ⢠ââ vniuseffeâu atqjopera animal videt, ^gt;lt;ma'j^fâ8â^?^â^ââ8*^ ^ tradattquin etiam mo* Suà °Pâ*oiumappetitus aut voluntasmouenti P^â^aeruosSlt;myfculos cum fpiritu diffufa im»
M 5 peraucrf
75 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;MEDÃCINAE VETERIS
perauertt:R.eruminfupcrdifcriminai'»ternofcitgt;cogi tan'oiiefingit,fomniat,mcminit,amp;ârecordatur.HccW tiens ac cognofcens anima: facultas gt;nbsp;in cerebri tot* corpore, tanquâprinceps in arceac propria iedepcnâ infedir.exquo velu ft fuggeifo, reçi omnium iniagjquot;^ââ äminiftrisöCnunciis.fcnfibusextrinfecusallatasÃttquot; te fepofitas difcernit,contemplatur,diiudicationwt^^ fenfiiumalt;3ionesobferuat (quod indepropriuicgt;'â*â Hiftrumentum nuncupatur) vnde inomnecorpus»^ uo^i propagines difpeiguntur,ac vis illa prima lent*/ di,cxcercbro infenfuü infirumenra d;ffunditur,qott' famulatu dopera viitur. Eib igitur cerebrufenfijs^ 1 motus principium.rationeneriJorumindcoitoRïii'r 1 tifl'imùm expofteriori parte, a qua turn fpiiræ mfâ* tanquamcaudex, turn pluiimi mouentes neruiortu' bentdlliautem ex cerebri parte priore domieiüo®?^ tinent,ficut Anatomiaoftendif. Rationis partitif'â lu*; homo,Vt qui boni malîucfpccicfbiobiciW*^quot;,^ tione fequifur,aut fugit,idqj crus animalis felt;'«^'*^Lj «eficentia,quam rationatricemappcllamus.Atqu^ â omnium ac lingulo^i cxplicationcm redderc.nód^P pofitilaboris.fed quicius cupidiratc fuautlbmaft'â?' apud Philofophos,atq^ præftantiffimos medicosP quirat.qui conibantcr hanc reEmabfoluciunt.
CAPVT XIX. DE HVMORIBVS, contre ParacelÃÃitf. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^
TBmpusnunc eft, vtde hurnoribus.quosCoIuiâ^j^ noftras Peleus alter machçra fua exultansapp^ au iemnecelï'ariamfuprafcriptis,quando declei®^,^^ mihifermo fuit,adiungam, Hippocrates lAf-^^^^ nitura, quatuor humorum fpecies conftiiuit. w**^^ «em , biJem , aquam , amp;nbsp;pituitam : Similitot 1 quarto de morbis ; Ab his niorbi hun h atque d^^^
âlt;1
lt;11
âgt;1
K , D E F E N S I O. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;79
r ['^sdifcictioiiesîfiquidem, eodem teftedn omni«â ^^-^'^potîb\iliquid eftbilioû,,amp; aquolià fangui» i P'tüitofi.inaliopâus.in alio minus. Proindequîc 1|^ â'fac bibuntur,alia alqs ad fanitatempræftant. atura humana,corpus infeipfoconti* Câ5!îfâ*âguiBem,pituifam,bileroduplicem,ex qui»
* V. âÃgâatatgt;valet,amp; temperatureanimçqjaélio*
' Ua*âtur,filt;morbieorundemqâcurationesdigno* J V' Eofeiem humores Plato, eofdem Ariftoteles, ' Ã^bcophraftus,DiocIesgt;Pliftonic\Mneficheus, (j^^âfas,Philotimus, Erophilus, amp;nbsp;vt fcmel dicam, L PâriterPhilofophi cofeili funt,quemadmodum Chiiitiolibri.t. de elementis ac locis inhuitis, âi^in Vniuerfum medici rationalem arte profeffi
* ç^gt;arunt:Nec^ quifquamante Paraeelfuminnen« * ^humores iftos, in corporibus noftris, elle ne* Ãa fenfibus fidendum verè iudicarunt,quû nul-i^tt alius eer tior, qua m fe n fu s ip fe. li dem humo*
â K^tn, licet quandocg id minus faciant.quia alius
' t{jjquot;S(:vtilis,aliusnónaturalis,quinon fatisinte» 1 Vjlâ°fc^*Generantur autem,vt modo ex Hippo« |Ãâtoafferui,perea quçcomeduntur acbibuntur, l Ã^guliscibis facultas generandoçiquatuor bu* li^ quot;tiiKf^Quumenim ex quouis cibo ac potu chy* k^«im4duutriendumidüneus humor in veiitriîî ' |v*^'â5âPPcnatur)magna caloris vi inventricu^s ope Vena^ mefenterq pr£cparatum,ac 1fanguinis forma adumbratumiecur access ' U quot;^Pettnotam 8lt;retentionem tenuiumSCadmoü ' iu^'^?â^'^^â'arummeferaicaçe,exquibushaudfalt; ' FJ^^''^ââiter fuccâ diftributionisimpetu allatuspes» ' | 'Pô^elhaUoquiabfolutæ concoftwai minime ne» 1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;cédai lus
So nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;MEDICIN AE VETERIS^ ,
ccllartuspropria fua porcftarcCquæpotiffimjmi'nÃ''ââ fubftantia infidet)in verâarqjexpreflam fanguinisl^ ciemconuerritacperficir, 8lt; tandem applicarus ilk gt;Æ cu-sautli mauis fanguis.finguHsmembris.eacpnutiif®' in fubiïaiîtiamcorundem abir, quod tarnen no cuiuW'â fine delcdlu particulæ opuseft, fed ipfius iecinorisc^f nisuametfireliquæilla: in hoc vfum quendam acvti*j tatemobtinent. Quando igiturca caro,qua:fubft3H'' concretumaccoadum fanguinem cxprimit,attrapâ ex ventre chylumfenfimenititur in propriamnan^ ^ commutare,fibiq,â prorfus aflimiIare(cftcnimhicViquot;' fcopus, in quern lingula particub caloris faimunos* rigitatqj refert)primóquidemcralTiorcm reddit, ac^^ lore rubrum : deinde cùm ad quandam nifdiocritatj peruenif,fanguis fyncerus eftóCappellatur,tantó^ cinoris fubftantia debciens, quantochylum ventri^k perat. ExquointeIligitur,fanguinisconfeSiiâquot;^'ââ'b modócaloris beneficio, fed maxime iecinoriskê^' j proprietate compleri.Porrógeniti iamfanguinisââââr liaremac cognatam quandam portionem Iibiie«»^? iungir,agglutinar,amp; alfimilat, non tarnen Vt vent^ lusautinteftinachylum,fed abfoluta nutrinonen*^â propriam redigit. R.eliquam verô fanguinis partt eeufuperfluam SCfibi fupcruacaneam,in venamonâ tranfmittit,quïcinconuexoiecinorispofita eft)3lt;lâ^' vuiuerfum corpus in veiiasquamplurimasdiftribuiiCâ Vt in omnescorporis partes, fingulis naturaliapp^'*^.. trahentibus,facile dcriuetur,pro alenda^i partium^.^ uerfa necclTirafe: liquidem non omnes vno fim*''^ mentofuftentantur,ficut neeftirpes, Eodemlocolâ|^ guts ferofo tenuiqj humore perfunditur,quo tanq«â Vchiculo expedite in graciles Ãfanguftiffinias turnlt;®^ fenterq,tum ipfius iècorisvcnasperfluat,Arhufflori^
D E F E N s I o.
Iltitirfââî®â^®ââ^® corpori minîmè fit accommodus, [^ ''«0 iHo vehicuU munere,ex iecinoriscôurxo fc* tÃf» tiahnurqj per dudus venarum cmulgétiumin *iiiJâ'^quot;â^^P°^ca in Veficam profunditur : Ideoqj renés i^âSVeiiæcauçjjyidei^fjfuljipfo iccinore.Vt cclerius v'ââionein fubcant. Sed mirantur Paiacelficæfeï» kâiitürcs,ex quocunquealimento, quatuor fupii fcâfos humores in nobis generari.quod nunc ex çâ^'isautoribâ, ÃC ipforcrurocuentu oftendâ.hinc £'«s. Nihil inconimunitotiusnatuia duciturac çitmodnô ex quatuor illis peruulgatis omnium rPfitnordiiselemétis,quadammiftionis contenir
M'âædâ⢠inprimisalimen*
Y^Unturac creduntur, fit fané vt chylus ex qsfa:» '^^quot;tumuis fimplex ac vniusformæinfluentibus K:^fgt;attamcn reuera partium diuerfarum mutuS ^üij'oncconcrefcit, quarumaliæ calidæ amp;nbsp;tenues ^'^*Ã*â^* ^^ terrenç.quædam frigidç humidçqj, ^'⻫alorc amp;nbsp;humore excellentes.Cæterùm quans« ; | ftj^$iecinoris calor in tara multiplicem diuerfumeg ,l^?*gat»nemini mirum vidcatur, varias indehu-1 v'quot;'gt;creari,præfertim dicentibus Philofophis,ab 1 ç'tcaufafimplici, multadiuerfacggigni,ratione 1 ^Willis in materia, quod paulô etiam fuperius 1 iÃinvt fimplexnullum genus alimenti,aut chy^ |Ã''P°^^^ââ^ fietiomnino nequit.vtomneschyli
; 1 â¢Jâ^vnumacfimplicemhumorem,commutentur» -(1 J'®^'iisca:pis,porris,allqs,finapi,melle,pipera^ 1 j^'^îlidisaromatis vefcatur,ôlt; vinum meracilïïmû
^all^lioïc» «täte florétUregione amp;nbsp;' Uj^^â'''^â^^^»'^ôtarnen propterea exomnibusqs, m**'''*' '*'^^^^^fi^^cm colliget.quatnuis abundantio»
â l ^P''3talqsîuccisferuentiorem,fitrcpofiturus.Pa« 1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;N nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;xi ratio#
Si nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ME DI-CI N-AH' VETERU
rirationefi quisladucis.pcpoinbusrfruÃj^ââ^â¢Sâ^. â pifcibus,camibus fuillis recenribuschxis.aaqua u fuper pro potu vratur, non foJum pituitam-fouewt, alios quoqjhumores.proalimenfi natura, amp;nbsp;calons innati qualitatc.acquótitate.Af cnihominuccurimp genera tione, tempera tu congeritn'shaud dubic «c ⢠Ão tcperato,5lt; fubfiantia mediocri.languincbonU't^ lidiore,ac renui, bilé fiauatex humido kigidocBpi® exfrigido Si terreno, humoré melachohcunrptKS â femper fecundu remperatura ab'mentoçz,vcliccm^^^ vel vtriufqj.feruata a»aloglt;a:quiaâ fanguisfang»**^â lis bilc, pituita piruita,humor melacholicusahum lidior,frigidior,ficcior, amp;nbsp;humidior exiftit:iwlJm omniu fuus exquifitè defund* eft gradas.Hmeptf lt;nbsp;cue cognofcitur, non oés alimentorum parus bi h^^ gnendæaccommodarç,in omnibus corporibusa:9 . bilero conuerti. Nee limiliter pituitægcneran^f^^jji, tuitâ.nce nrelancholiat natural! proferendiiquot; ,^^,5 cholicuin fuccü:fcdvarictatisplurimöineffegt;e^^^ jji efficien tis poreft3tc,Slt; aliméti mareria.quaçtiuft^ oij litas.gignédi humoris naturam definier.Diaiquo® j nccclfarióin nobisquaruorhumoresgignatur.'WP^ adhue quomodo rjdem omnes fimul vno codemtp ^^^^ ports fpacioproferantur,manifeftem. Vnusf«!*ââ^ iccinoriscalor qualitatn omniumefficaciftim W«^ lo çqualiter inhxrei,Sf in eupariroboreacconsti* i que incumbittat non oés chyli partes parem recipiunt, qa non fimilis eftomniuconftitutio. Aj ^^ quicunqjexinisdiuerfilt; humores gigimntur,eodt^âf^^ poreemergunt aeprodeunt. Na pituita,ex frigi^b^jj daqj chyli portione fit,bilis ex calida «nui^J ^^''W' £â¬perat3ïmelancholicâ'humorexfrigida terrena^ji,, îa.lt;momntbuspartibâçqualis.elabofa«oacceilf^â^jj^
/ J li i f « if » j Z
gt;
1' J t r ) f
C I* I* ;lt; Iâ I»
KL _ © E T E N S 1 0. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^5
'Cquot;^ '^âââ*®^âs orictur. Hoc au t loco admonendum lii,jâ*.Muos ex fupraaffjguatishumoribusalédocor* hü/'^^fflcjdoncos, Vt qui nunquam vlla Vbin fan* *«Uuâ'?^^^*â*^^-^®3Utcótempe-ranti4, reducipoHuf. ^. fâgaxnatura cofdé a fanguine fegregans.flaud ^ij.'^ppriam Vcficulam adiecinoris poi tascoHoca* ^Süveróinfplenemreponif. Aut vt venus died, UHlaproprioduftuac via,'ex hcpate flauiibilciu ^.â®,nulloalio humore viciatam attrahif,præfer* i(?*'5§'^^ ^^ââU^ fueritcoipus,qua tarnen nonutri* j^jJ'Kifitamaro nullo benigno fucco pei fufa)fed fan « ^ccpto,per Venamconfptcud,exiecinorisportis Ãjpfius collu nferram. Simdiferlien partecaua ^pportis iccoris allatd fortlt;tur,qua iecur à melan t ^moreexpurgat.Quiin fpleuemfanguisartra .Ã'^f^ft gin iecinorc:fed poftquam in ilJius Venis VfOs fuerit elaboratus, tenuior duntaxat porti o, Vwntüfit.óCineiuscarnetn fenümreconditur, Wqualis Cplcn eft colore ; Nam üc coiuieniebat, W^^vlJVifcusfamiliari cognatoegfibihumore nu l :'j'f^ â'^'^icralïus permanet nulk licnispotcftatefu» ^âquot;Kÿ nutritioiü ineptus, in os veiuriculi propria Ã^t crudadorcqcitur.ldeni ga auderus ac accr* V'tnculmn adftringir, ad érmanda illius fundio* fj^inie inventrisfpaciumrelabitur, amp;nbsp;cibi rcli* fcâ*quot;nediiiis adherens foraspropeJlitur.Cæterùm ilj 'âkrab expurgddae, qua: in fanguine eft humor l^f«»Mftos, quo vtraqj bills,flaua 5lt; atra fecreta Vââ^^â proprium organu natura eft machinata,ga L^'^d, fed in corpore manés,quaö ex dimidioco* ^tj'»^ââ'*âP i*iedid a tq,â cibo^i penurid, téporis mora ^' .*quot;*^S'fcegcotftus,fanguis heri debebat falutaris, â®^tanus,DefinguIo9lt;authumo94 in fanguine p*
N 2 portio*
MEDICIN AE VETERIS
»4
portione,natura,pel miftione,mura tioiic,diffcrfnti'agt;fiâ uper3nria,amp; putrefaAione,cum intra, turn extra venaâ arqj eorundem conco(flionc,præparationc,alteranoiif' expulfionc fiueeuacuationc.alias pcculiari cahmofâ'' plicabo,fi mihi Deus dementer longiorem viiarol'*^^ giatur,
CAPVT XX. COAIPARATIO SVPRA DICT0 runt cum Paracelftca Pedronts Phyfiolûÿd.
HAecergonoftra eft deanaromc,clemctariis(l'ââ^ tatibus,téperamentis,fpiritibus,calorcnatiiJ0'J mido primigenio,facultatibus,amp; humoribus breuis tentia,quam fanéfecûdummaiorum noftrorumi^^ riffimorum PhiJofophorö ac Medicorum traditio^ ex infradis rationibus, fcculisqjmu1ris,vnaniiniâ*^^ larum confenfu confirmatas retinendam cciiffââ^\-,, errorem errori.grauiffimo a-grorum periculof'â''^, re. Nam ficut veritas vcritatemgt;itanouitasdüb'^U( nem,5lt; Vanitas vanitatemgignercfolct, Rediffâ® j^ te tuiqjfimilibâapud Solomonem in proucrbij5^^P^|j, Ãegttur:Contentiofus riras incendit,vtcarbop'jJâ'\j. amp;nbsp;ligna ignem. Hippocrates noflcr homini'â'âL|\ gisad prudentiam conferrc fanguine conuen^quot; jj de flatibus teftatum re]iquit,quifipermaiieafââ^P! J,ii( varieturautdehciat,magnoperèdefipif. Qâ^.®fjpiilt; tu tam inepte, vt antiquiffima dogmata prorius ^ dianda,iudices:Ecquantum ingenuifanguilt;â^® jj! perefle exidimabo, qui deprauatiflimc non â® j/H altera artis parte,fed de Vniuerfa penitus con»*® juni tibi cum præceptore tuo Paracclfo comrnunef'â n* humores non morborum caufas,fed mw®'®®2eligt; dam,intra corporis vcnas,deccrnit.'5lt;humoâ'^® j^jj/z cholicutn,Luuancmn aut Saturnicfi.'diokrtdâ'J^^j())i;
fijf P D E F E N 5 I 0. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Ãf
S®âtjcuin,Aquariuin vocat.Mi'ror vos hu* »iiiJâ*'^®'â^üâ'öngt; portéta fomniare,amp;populo ecu nu* lHj ââÃ^NcuIa proponere,quç nuIK vcterum,neqj Hip ^f?âquot;'^® ^^ätoni, ne tu Ariftotcli Philofophorö pa* ^' '^quot;quam in men tem vener u nt. Hïc noto tecum i^i^contcntiofumduccre funem,fed vnum hoe dice« lil^^âJâgnote humore agitari.autimmedicabili* iij|,f'^optelisinfeâu,adeôvt nullo catharticoquan* i, ^ValidoScefficaci,ne ab Antycirisequidempeti* ^âP'irgariqncas; Soientenim animi mores,humoRz ^^ïntiamfequi natura. Quæfo te, prodi nunc tan* ^'ââprofcenium Fedro:prodi,vera facie,vt quantum (^â'ââtibus oculis naturæ arcanorum proeul afpice* Anofcamus. Promeatqjedefpeciofam Phyliolo* L^tuain.vtquifqj detua indeprodusfla medicina,6C , 'âtemporisexiftimatis(vt fcribis)dodoribus iudi-L^eratjfiquidem tu,fi dqs placer,artem fenfibus ap^ ^fdendam pingts, aut Verius imaginationibus fin* ^^tnqumper feclara,certa,ftabilia,amp;inuftrataan* glunt,obnubilate,itifringere, concutere tentas: « Rautern contumaces fcilicct opintones ferociter, t^W fuædefenfionem ac vclamétum effidas,con» il^'ââit.Tu Vnum ex a]tero,fecüdum dogmaticam me* ijj ^fnieruis : Noftri comminifcun tur, quæ oculari fi* j ®â'ialiterquamcalxarenæ cohærenr. Sic imprudés fj^tiiafuniculum nedis, amp;nbsp;inuitus verita tem confite* j^ 'â3111 optime calx arenæamp;aquæpermixta cohæret, jl^earum diligentt commiftione amp;nbsp;fubadione, foU-'»mscûnnexus.acftruâura firmiffima couftituitur» Npræter vfumquotidianum, Viti uuq dodrina augt; jjâate^roboraturlib.2.architedur£ccap.4, Sis- Vi* A. ®®quot;® quantopcrè tecum, dum nos ludis, pugnas? 'âtlupusipfe in laqueo eóftringer isfdum medici nam
N 5 noftram
S6 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;MED IC INAS VETERIS
noftram fcopam difTuluta facere niteris, 5^rations^quot; confenfumcidem ineflenegass'vbi nunc arsüh tua Kâ' fibuscomprehendendae'vbi nuiic demôftiat;û,-iijntâl'*? lt;oniungunturnatuiâopn'mè,dibiuiÃCiispciîirait'^â^ ita improbèobftinatiseuentf,gtajïietfijigueüpiftiquot;®'^ morrariobexiè côtundantur, nunq tarnen ingciuû®â'' tant. Sedmihi nu ne dukeflit veritatis oratio, vtquæt^^ liqua funt abfurda ,dum aquâ igni mifeere Hudes, Siaf* tro lungere vulpes, cum pudore,ac pcenitétia deuorlt;* In proceffu itaqj nos, in fummis inurboij^ generibusâ^ merèmoretuo infimuJas, qwa deferto fundameutO'' defertisin Phyfiologia elemcntis,nihil folidèdei^.^ boBlt;: caufis amp;nbsp;fymptomaris, vude vera curatio iià tur,proferre, te aurore poflumus: quiaGaknido^ fequentes,ncqj funtma moi buw genera,ncqjeoiuna^ caufas Verâpathologiâ.neqjin therapeutica,funiW^i^ dicamentoçü genera illis couenfentia inuenimus^^C quang initio ferme huius operis, amp;nbsp;inuiboitcâi^^ j. plices,externas videlicet Si. internas, fymptoinâ'ââ curandoÃâilloçiinftrumcntaideindeeiemenfüÃifP^^j lationc,ex intima re^ natura,atq? ipfa adeô vent^t^'r parentes Phüofophiæ, primos medicina: Autoics»®, promptafatisindicauerim, vndeartisftudiofi, modeftiæconiunda eftprudentia,abundcfatiariquCâ' Attamê interturbafornofter Galcnomaftix vftç^^^ tragÅdiasexcitat,vrgcttg tyrannoçi ritu,Vtvn*ltb'P^ reamusomnes.haud abfimilisiilis, qui veraperfp^uâ-dubrjsobfcuris^âcôiecîîuris velare conantur.Nutilt;tâb quum tanta fit illius pertinacia amp;artisodium.vtert^ malic,quiin veriratemampicâi.negligenduaccoiât nendu cenfeo, Vtqui didione abfurda,piçchrâop^f côcinnarefibiperfuaferit.Cçtcruquô medicina:*â*â facies integra conleruet,dcfinguJis apponâjquçftâ uj
«|. D E F E N Sâ I 0; nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;«7 liL*''^^^ââ''gt;cffe vidcbuntur.Interca Fcdioiuxta flu«* ^?â'®'^®âïâ®f»autfimaHt,i'iiter fodalcsfuosprimus ijj quot;?o palnum fciat, mox feflus in gynarcio fuaui* wfcat.
^*PVT XXl. DE MORBORVM GEKERJ-
bm ie di^trentijfiContri Tedrontm.
^nu ^?â'^*^ genera fumma primatg tria agnofcut,
\ 'jiJ-'^*®*®* ratione artem profirentes.fimilarem, ' '^quot;^amiSCcommunem, quem continuifolntionem k'*?âPnmo appellauit, ex partium humani corpo^ 1 ^jj'''tatâ¬,idqjhacdemonftrationisfide.Cijmomnis
V^in aliqua corporis parte,qua: fola per fe eft fun«!
''^j^P*fcâf»'fir®iter inhscret, neceflario primas ik k Antias,ex partium differcntns,2lt; læfisadioni« I ^^ituunt:Ãqaidem-nemo poteftinucnire,aut de-^â'â'ione naorborura numerumafl*ererc,qui nofin*
1 %'ââ*â®®naturamabfolute cognitam habeat.Eft
' 1 vâ^orbus, affedus vel difpofitio præternaturam.
1 â'v^ per fe corporis adionesfiue fundiones of* ' I 0^gt;autlçdens. Partes veto duplices funt,fimilarcs
1 W^csæiatonc primogeniç vocatai.filt; homoge* l V'^idufdcmgeneris.vcluti numerantur offa,car« 1 ^pMierui, ligamenta, artcriæ,venæ,4nembranæ, ! U^*lt;Bfemper infimilesebuiduntor. Aliarorgani* lijHi âftfumentales, Gompofitx,diffimilares, nomi* \ :tn'quot;*''^âranus,capuï,pes,crus,oculus,lingua,pulmo, ' 1 %^*'â^âer»vteius,cerebrum,cor,iecur,2lt;fimiles. lam-' \ %''''Ã'â'^°ïbus partisfimilaris naturalem cóftitutio* ' iC*âempetiemlacdit,Sinaüaxistquiinfttumcntira» lv^'^^''^eompofitiünem viciât, organtcusfiueinftru I Anius'.quivtriiCà communis eftq^ar tium continua» 1 ''^^ouüütnsj.aeprxter natur am eafderadiffolucns, I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;~ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Yuita*
88 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;MEDICINAB VETERTS -f,;
Vnitatis vdeontinuitatis folutioappd^ïâTrir. ^^^^^p^j milarium partiummorbi,aut fimplicesfuntjaut^^j.^^^ fiti:illi ex intemperie fob quatuor nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;uiuh ''
frigidç,humidæ,ficcæ.'hiexearundemcômiftæ'^ ^ ti tip'lici,qu3ccura materia: putrefcçntis,velputrgt; â .^ i no putridæaffiuxu,amp; fine ea fieri poteft,cxiftugt;ây ij, » liter duplicesfuntorganicarum partium morbi-11 ces quatuor : Vnusin figura feu formationecon F 1 alicuiuspartistalter in numéro partiumaut bpei'â | ( aut deficientium: rertius in magnitudine vclquan te membri:quartus in con firucnone, poll tura.lif^\, compofitione,obferuatur amp;cognofcitur: ComP® , morbi genus pari modoamp; fimplexaccompofitunilâ^^ij, 'J
IClUUtUl tv cuyiiuiviiui . nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;a
vnus,autduo,aut plures,exnioâââ,
quandonimirum
UJUI V^JVA â¢gt;â¢- nbsp;^ J
infefbnr. Terj»;
memoratis fimul partem aliquam
tur:llljus quatuor eriam primariçdifterentiçiiunâ^^^,/
Illium (]U4iuuj cii4iii piinjançuiucjcnuij^i*«quot; ^^^/
AuulfioautdiuuIfio,græcis47rolt;/ÃarfA«gt;i»lJ^/^jjî ?â'
tur.
tis confiftens:vlcus,vulnus,6lt; ruptio,in came:* ( fradurain offexóuulfio in neruis : Huius tot^^gt;*â''5^ fimilariumamp; organicarum partium folutioncs »W,. uicemcomplicantur : Atqui nemo fimilaribus autj^^ ftrumentalibus benemcderiporeft,nifinoueritÃng'' rum fubftantias,compQfiriones amp;nbsp;refolutiones ^^âL ciem primam. Hic fciendum raro morbum alique*â fdicemacfyncerum efle,fed frequenter mutuoinæfl iter commifccri.ac fæpè morbum ex morbo nafebr^
ïj (k
in parribusfimilaribus, turn inftrumétalibus.tumVi' que communibus.â quorum etiam nomina funtpentâ finira, amp;nbsp;differentia:,an per feacfimpliciicr,anpcrlt;^\ fenfum (duplex fiquidem affedus eft, contra naiun® in membris afficiant,quamplurimæ;quas fi non redP mus,quomodofingulis Vera auxilia inuenicmus.''lt;l'â, modo fecudum rationem curabimus^ Npn aliter 6lt;;ââ
^I^. , D E F E N s r 0.^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;, , nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;89
'âQh 'âi'â'^abfqj idoneis inQrumccis^opificiiI aliquod à ff^'abfoluereeJcganfer cófendat;fiquidem fine tjt|5§âirionc,morbi;fiin's fieri nequif, nee reda vidâ ^^°P°ï'tuiâa medicatio inftirui poteft, in acutis k Wis maxime morbis præceps periculumcom«» Qâbus. Exhis opinor manifefta fit nugaeiÃimi Fe* V^wfana confidentia, amp;nbsp;labyrinthusinextricabi* ^«omnium hominum morbos, eorundemeg eau i^J^Wmisinifris,Mercurio, fulphure,ac faJepropo-;^j'^fccundum hoii-propricrarcm,indubitara me* Pââo®*tïcntis : Nam hæc funt illi return om* ^.''âpliciumaccompofita^i principia,^^ ex rjfdem â¢l(li?^Wacon6ftunf,inq5eadcnipcr analylin opc* ^l^Wwfoluuntur. Docetin Metcoris fuis Para-^â'â¢^ja ifta increata,æterna,ÃCante mundi creatie* ï^'^titiffe, Prxterea quado Deus dixit,Fiatïtres fpe-Vu^â^âÃâ« in quatuor elementa didributæ funt. tiJ'ââlfub Sole,autfupra terraminueniri,quod non ^(^nominatis confedum fit,atcpin cadem diftin* Qquot;^â^^^ icfoluatur. Superuacanea igitur,amp;fru* Ujojj^unt faöä.fi omnia in his tribus repcriunt. Quid ^^.^afphema funt,ac cum Mofe ex diametro pu* ([Aquoniam is fcribit, Deumin principio ceelum l,/^»»acaffe,Ergo fi tria Paracelficaprincipia «ter u?*»fanè vanuseft Mofcs diuini fpiritus plenus, V^ffft omnis fides neftra. Qyod enim femel He* k^w ac Chriftianorum mentes occupauit,nó tara ^^°âodainnatilïimoqj fenfu»eótra omnipotentisDei k Tonern,cótra facrofanäam tremendamtp fcriptu* ,^ '**')orwatem,peruertere dcbuit vefter Pythagoras. L^inushorrenda fingit de ortudiei,nodis,ac tene* bi*®5ââ5â»lt;iwa® ftellis quibufdam pcculiariter con quot;5^6 Viribus ideo creatis tribuit. An non Mofcs
0 noflis
90 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;MED-ÃCINAE VET ERI J
noctis die;qj caufas. Sol is ortum Slt; occalu.n conftirnit-Pari infeia temerirate feribit inter ftclbs cflc,quxiw* turaliter pluuiam Eicianr,ventos excitent,fulmiaKH' dant, niuespariJr.grandinem demittat.roremjcprui^ nam fabrieenLâquæh.yemcm,æftatem,âfquæ diemj*® demep efficiant. Simili ftultitia infuper nCiem tri ®â principiis omnes omnium corporum quaütates,ui renti3s,proprietates,ac cêditionesineireaffirmtrej det.elemenca omnia incorpore3,inania,vaca3in)P®J ter alTerit. Attamen facræliterætcftantur Deum)^ do prorfus nihil effet,totum hunemundum cicalif^ porcum:SC nominatim cÅlum,tcrram,aquanicnt*®'f pellant. Sed ridiculum, quod iplecumdifcipulis'â his tribus ceruinJiMtnsgt;in omnibâmorbispuribtiquot;'^ inftâaurandis.curadisqj.ccu vniuerfaU acindubiw*®^ tidoto vtantur.cuiustarnen multipIexeftnaiB'-âquot;.*^^t;gj ra,videlicet Balfamum.Arcanum,Quintaell^^'^^^g^in internus, Mumia, Tin dura, ca lor Sohs acLuH®' hisinhniramconftituunt differenriamtquiaBjl'^^jjj« arcanum Dei noftri,R.egisCorallinuni,languââ'^jlt; aliorummembrorum,chi yffalli, Mereuri),eiâ*®!' 4^ tum»rpecif!cum, SC trecenusher bis conftans a*^*â'â J inauditis monftrofisqj vocibusaha fubfequenn®®'gt; lanttlmo in qfdem diuerfiftimain elle virtu tem ' '^ rationemagnofcunt.quemadmodum in librisÃlt;â^ ,y nifeftt videmus. Quapropter heri nequir,ftâiplgt;5:,||{* tcntibus, vt BaHanuim foliini omnibus morbis^ niat,quum hi non Vnjus fint,generis, SC in illiss*'^_^ mæfaculratcsexiftanr. Huiulinodi plunbus-c.alt;gt;'^y nó propofui, quoniam id longa difputatione.T'f' pjji dabilibâargumérisablolutiffimè perfecitexiinââ^^) lofophus,acdGdiffimus Medicus Thomas Erafti^^ .j
1*
%jj. 13 t T S ÃJ « I '0. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;91
^ââ â^'^^ iudiciû, dtra rati*oncm,dtra de.*
1* II
?iK^ '°*'cin,hæccommen ta fingen tes, in fan ire ne:* 'âV'i ^^â® dufmodi abfurdttatem,contra fei-%iigt;o ââ^ fe^uîôrû ferie confirmatam inferre \iiquot;^ïorrô fi fuperioris inftituti pcculiarcm explis: â^^'^rufeipio,Copra fidein hæc dilfertatio extende» âij^/JVinuerfana medicinamcompleri nequaquam ^'quot;â¢âNec iffo labore veheméter ffudiofos promot ^^jâiOando Galenos abundè hanc arris partem lib. ^5?â*ns rnorboR4,2.methodij in arteparua,delo-â^'^â^^âJibi-tradat.cxquoceu viuisfontibâ'h3uri:i âquot;âitNcc aliéna in hislediorémultuadiuuerim.
CAPVT XXII. DE MORBORVM j^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;cauÃs effidentibuft
11
| Æquot;gt; difino.óC ad caufas morbos efficientescon4 ^iar W^ââ^ *â vniuerfumduplices,Galenope* â'V^â*â^ Itb.de morborum caufis demonftrante, tii^'M-detuéda vaktadineiautenim intraipfutn V^oipuscórincnrur, fciTipercffccium cornitan^ tfj^^''itcrtix,antecedcntes,præcedentcSifeueorpoquot; ik ^tur: aut aliunde corpus altérâtes extrinfecus kp^tidicunturr^â externæ, euidentes,primt-tiure» li('â''Pieiites,acprocataFéiic£C.Etquemadraodu pau» ;jpâ¢gt;iisinpartibâ'fimilaribnsmorbosfimplices,atqj ^ :^«Siiniliter ecià in inftrument31ibâ,amp; Vtrifqj có Jâ^sfierioftendimus: fic iridécarudem omniu duæ ^â^Ã:«ufç cóftituunf. Extemaçzaliç infeparabiles, iij,''âlâiles,tiecefl'aric nobis fun t.quaçi nulla vitari pos: iquot;Ãnôiieceirariç,quasdeclinarepoffumquot;,teftificâ« iij^fnoarris parux cap.8s.in illis numeranf aer am*« L^uspotusmot* quies,fomnâ vigilia, inanitio res: '''â¢'iiïabmidairtiajauimipturbationesUuaëre vft^
O 2 verfass
92 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;MEDIC INAE VETERIS
Verfamur, itaq; celerirer ac prompte nos ®ââ^â*?^ih dum foils quaJitatibus, calido »frigido, humidogt;t^^â. fimplicibus.autcompofiti's; Interdum non his,i£ fubftantia :idqj bifariam,vc] corporisfubftanti»® ^^j, nimpeiido.vcl connariam temperiem abCcgcoâ^**'ljj inferendo, vt 5. Aphorifrnoç^docetur. SecundaW ^^ obtinetcibuspotusgignendis morbis pabulumâa^ , lutimater,fi intempeftiuè qualitatc.aut quantiot geratur : vtide poftea iiueniperies,obihu:tio, mia,plethora,^ grauifiimorum morborum aut®*^ jy fescaufe fiunt.iuxta Hippocratem,vbi cibuspræf^ J turam plus ingeffuseft,hie morbum faciGoftend^ , fanatio.Sed de his poftea. Sequitur motus quicâAâ fi modum exceftcrit,morborum caufç fiant. Molw/^ defatigatio fpiritus viriumegfubftantiam exh^od^ fipar,ac tandem corpus vehementer réfrigéraiâPj^jfol rea mufculorum,neruorum,amp;vinculorumrobii jj, uit,mcmbranas Iaxat,tcnuesplerunqj venasdHi®â^ Quies veródtutuma inerté calorem,fpiritus*^â jlp corpus totum crudis excrementls aggtanutdmuU .^ Janguidum,infirmumcprcddir. Atqui fonnâUSâÃ,|i hucquoqj faciunt. 111e quidé fi immoder3tu51ifgt;^F^^,,pv offédit amp;obfcurat,oésfenfuumq} mentiseg vir^^' ,|/ re ateg ignauia infringit,caloréobtundit,funâmu j) turales turbat, crudospitultofosqj hümo(csgt;^°^ crementa in corpore moratur : Hæc autemfp**^, .(ji' haurit,cerebrum calfacit amp;exiccat, men tem ag'^ lemacccndit.calorem innatum dilïïpatjficc^ nbsp;nbsp;criai'
ne viciata cruditatem parit. Eodem modocorp®^^^;; ccffarióafficiunt inanitio, rcplctio, Hippocrate ^^j( lib.z.Aphorifmoçi,dumait,pIurimumatlt;îrcpeu^^ cuare vel replcre periculofum, quonia omnf nbsp;nbsp;^
natur« inimicum. Nam ex.immodica inaniüiâ. ^^
D E F E N s I o.
9gt;
!|^''âgt;».(iueper renes SC veficam,fiuc per Vtcrum,aut ^^^''âi-âidcs,per fanguinis nanum aut Vuhicris Hu* ;lt;!,â 'ââfpcr fudorem, fine per quencunep a hum locum V'^ ff*9? «norbiprocrcaiïturïficuticxconfuetarum ^?''3Ãimiicxcrctionum nimia retentionc, repletio Ã'^^quemodumexccdens, viresdiiroluitadanbï kMeliquiu.⢠Infuper cruditates accumulât,cache;« n^ropes, amp;nbsp;mortem deniq; putidam adfert, vétri-vâ*âteftgt;na,veiiascg tendit, membra giauat, capitis k ^,3poplexias,paralyfcs,lethargosproducir,nau« ?âgt;fcrt,omnes'q,âcorporis partes oncrat,putredinc )i '''â^fabiliumxgritudiniifobolcmgenerat : In fumlt; ^''âgt;3111 hominis temperaturamcorrumpit. Dixi nóc Jâquot;'(Bmorbofis caufisexrernis, ex neceflttatc,nobis L^otibus breuirer ceucompendio:fupereft fexta ^.**'âgt;ï»aninM per turbationes fiue impetus,quaçi pri^ J^tvdiffcîcntiæ à dodiffimis viris recenfentur, 3S)iii(x:fticia,ira,gaudium,agonia,verecundia:his pgt;niiesfubr(ciuntur,cuiufmodifunttimor,fortitu-Jfoiâ,pauor,pudor:Ludâ',mocror,defperatio,odiiï, Ãxcandefcenti3,difcordia,æmulatio,inimicitia, (5j^Wuror:La:titia,animicratio,volupias,fpcsvi-[jj/'gloriæ, honoris, Slt; fi qui funt alq vehemétes mo* alp fenfim ac tardèialq ederiter amp;nbsp;repente ^âsalterant atqj offendunr. Hïc nó aliéna exempla, '''âufcgpropria ac domeftica requiro. Quotus enim ^Wnoftrum eft, qui harum perturbationum Slt; mo^s ^®vini(quatumuis etiamPhilofophia difciplinisqj '^us)in fcipfo nóexpcriaturtâquó corporis vniuP tempera tu ra affedus lequantur,GaIenoeuiden« Usniultiscg argumentis hocipfum, in proprio com* quot;tatio,denióftraute. Vires ferro domâtur amp;nbsp;Vincun* â¢âtauiiuû raoreseg yincere impoiTibtle pene videtur.
O 5 Breub^
94 MED-TCIU'ÃE VETERIS
B euiterquaiuamcorpori molefiiam.amp;âboinmalfq'al* terattonenbvadç pertui bationes infci ant, pci feqeifij norif. Tempus igitur iiunceft.vtcaufascxrcniaspôiicâ celT3n'asexpJiccm,quæfuiiteufiu ictus, rucnnslapWiJ» exitialium ferar uni occur fus, folis nimius ardor,^ o*^
quæcontunduut,diuelluiir,vulueraur,acali3»iiul(3fcf tuita. Ars Verômedica uoin his,fcdinprimisiliiseiiii' meratis couftituifur. Cæterùm caufaç^efficicnuumi'^ ceffarîaçijquæda fanitatem confcruanf.qualcsl'untiriââ derafç 8ôcorporifimi]cs,quç^â nature legibus côniifquot;' tunquædâreftituunr.Vfpote morbis contrariæîRutfu^ aliæfa!ubres,quævel faut ta te tuentur.velperditam*'' mcliorem'ftatum transferunnaliarinfalubrcsioipiisfâ bona eóftifunene defjeienres.Nce Vetatcaufasconipl'^ respartium ümilariû.eûm limplicium tumcorapo^'^ rum, Sc earundem intempéries, putredmemA'w^^^ fubftantia: corruptioncni,ad Vnius morbi gciâ^^-nemcommifceri : Etenimficcaufç pleiunqueii''^'ï . ab extemis mouentur amp;nbsp;ineitantur, lïueaërisfinâr''â^ aut compofita mutationc calida fiuefrigida,!!^^:^ , pluuiofa:fiuc quorundam temporum magiiis altert^* nibâ.autpraua viAusratione:vnde putrediuiso^^^' amp;nbsp;venç æftiuo tempore exiccatç a trâbiliofatnqjf^,*â*^. attrahunr,humorcsprçter natura accendunturA^ febres fiât,quod qplurimis Hippocrates.?. Aphom® rumlibro locis, ôlt;,4. de ratione viâusacutorumit tur. Sufticit bæc de necclîâariôficnfibuscaulîsextct , dixiffe, quæ aut non neccHitateTed temeritatCji^P) .^ tia,cafu,aut fato aliquocôtingunt, funthuiulinodi'^ miçi æftuaria corpus,prêter modu.calfacicntiaalâî .j, tccantia.ôC per accidens,dilîiparo calore.rcfrigcf^i ^.^ balnea diuerfaç^ fpecieru,bituminofa,fulphur^3,ii fa. aluminofa, ærca, ferrea .cuprea, falfa, dukw^j^ji;
sr
DE F EN S I 0
j^'Ãlt;:Vnâiones,e:nplaftra, cataplafinata, Vc{lcs,rcgu* Iijf '^gt;odoramenta,tuffirus,2lt;quâplurcsfitnilcs,inain» !,tï*?S'*â®gt;âc»colIocata;. Inter ea aûtquç intrô fumun^ ÃâCiit multiplicia medicaméta abfe^ ordiiie,abfqj ?quot;5accepta:fimiliter venus tcpefta,aut intempefta. y^âationesinordinatæ.nauigationes, vediones.ge-' i)?«,cquitationes,amp; multç ciufmodi caufæ,corpus â k^sc^ Vehemétius exagitantes, quæ tarnen fubinde 1 ^üaprudentiatB noftraprçcaueriatqjarccripof* JWequenter nûc de interniscaufisbreuiffimèdi# âoiemin fuperioribus Iongior,quà m ipfe volui, qa ' ?quot;ifmûdifermonéin;cidi, qui abfqj accuratiori ex^ â ?ââ®ne,Vix intelligi potuit. Morborum caufæ inters* ^^exteniisfiunt,dum hæ fubindemateriamprofe« ^Miafunt aliméta præt# natuiamingclhbamp;cx^ ' 5'taimiaodicèretenta,quçcorporis fpirit^humo« â yHquacôtenta.infimilibâ' atcç côpofitisparttbâ, ' quantitate, multismodisconturbant.alte* ' Ãj'ïumpunt.Quçdamtantùmmutanbfolasc^ qua« â î^^'îufisinternisimpertiunt.quemadmodumaCTis ' Ij^entmintcmpccies, motusquies, fomnusvigi-' ijJSi pathema ta. Quo modo autemiftç caufæ m-1 ^f^Jiomado rccôditæ atc^ in occulto latentes par-' i^'^wobis accidant,norunt qui exHippocratica â?'''^cauîasperueftigant,2lt; ex qs arum inftituunt, i O^ttmanamethodo profequuntur, quiqj cum Vau# iÃ^Hô\cientia,adalio^vtilitatem,fmgulas operas 1 ^'«t. Ceitè abfeg caufarum diligentiffima inaefti« iÃquot;taccogu«ioue,rnorbumaltquemprçcaucre.aut. i^^'^ftomninoimpoffibik. Nam caufæcongenttis m^^otbisramaltè iuhxrent, Vt hos continuo foueatv ^''tillistt»ancntibus,moibi nunquam auferâtur* caufæcognitio Medico nccedaiia, cùmhxc i nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ab
9« nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;MEDICTNAE VETERIS ^^
ab iâpfo morbo difcirur,Ga Icno aurore bb.He fyi^pf'^î ferentqs, 5lt;cap.2. arris paruæ: Neecnim'quifpu® brem putridam fuftulit, manenre etianum potw**'' Magnitudoautem morborum ex humorisin aife^ de,códirione,acnatura, fpedatur. Atqj iüa detnorbo, generibus amp;nbsp;caufis cótra aduerfarium, refpöä««' lusquibus haud difficile videtc eff.in quantas diffi*^^ .^ tesac reiicbrasfefeprxcipitcnr, qui à noftrispriiâ^^'L defleo'lantrqualis reuen hienouus PrifcianusefcH', nifeftalucejmaligno crrorecæcutiés,autcæcusp^ veritatêafpernatus. Nos deinceps fymptomata.liG amp;compendiofam curandidodrinam fupradiâb^â gemus,fic tandem primo capiti finemimponent^-
CAPVT XXIII. DE*SYMPT0MATVM rff^^ rentijh caufis, â(â^Ãgâ^ih contra Icdronm,
TAmetfi copiofiffimè fufficicnteiq; haiicm^â'^'''^, partem vnus Galenus libriscidem dcdicatiSïiâ^^ij, peue fymptomatum differentijs vno,ac de com*'j^jjâ caufis tribus explicauerit,quibus Fcdroni,fui^îL obturari os poffit: attamen nos, velut infupofâ®^^ fummatimde qfdem, quidam nuncattingemusiV^j, uiUatoris inane ffudiumomnibus patcat-SicaurcbG knus. Sanc omnis corporis affedusa uaturalicoij.^ tionerecedcns,aut morbus cft,aut caufa moibi,mâgt; ptomamorbi. Sed quiafuperiori didionebreui* .^ fummis morboi^ generibus, S^ eorundem ca ufo*â 5 ruimusrfupereft tantum de fymptomatum dife^j,' caufis pauciffimecommentemur. Sunt autcroiy^G mataduplicia: vnum generatim dicitur,quicquidP ÿ tcrnaturamanimantiaccidit:atqjhocmodomorb*'^j, corûcaufxinternæ,fymptomata etiarn vocarip^'^^|j,ji
111
y, D E F E N S I 0. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;97
?!®gt;finominis vim fuisfinibuscôftriângamus.SC fpc» 'undecû loquamur : id folùm fymptoma erit.quod '*'trn3turammorbosneceffariô, fiueeÃtrinfecusfi=* ^Wecus»ceu Vmbra corpus, fequitur : Cuiustria ^'oininnôfumma genera, nimirum adiofiuefunélio implex corporis affciftusjamp;excrementoçi vicium. ^''â.lâionumnoxæduæ funt differentiæ primæ:aJiæ .^lium.aliænaturalium. Rurfus animalium triplis ^ wsfunt fenfibiles quinque,vifus,audiîus,odorat tÃfus.taâus : élt;harum fingulis accidit abo1itio, ^quot;itasacdeprauatio r Secundæ funt motrices aâio* ^ââ'nquibusjmotusalicuius partis volutariuseftabo# pdebilis, vel deprauatus : Tertiæ habentur princi^ âCtioiies.imaginatiojcogitatio, memoria : amp;nbsp;infin* piftis contingit abolitio,débilitas, ac deprauatio. ,Mium Veto aâionôiioxæ numerantur, attiadio, f'âlio.alteratiojexpulfiotSC harum fingularum veluti .^iâlxBfnaâiones abolentur,debilitantur,aut de* ^tiir. Atqui fymptoma tum. quæ in corporis affe* tjÃConfidunt,quatuor funt differentiæ, vifibiles in lÿ â'prefer naturam :oifaâilcs quæ in refpirationc ^ â'âIpharione maxime deprehenduntur ; guftatiJes L ^oeôieâmâ palatiaclinguæcognitæ:S tadiles Ijjâ ^°gt;frlgido,htittïido,ficco lupra modum, aut in re-jf^er naturam duris,laxis,aridis,acutis,grauibus, li^^^ciepentè intaflumirruentibus,idç^qualitatis L ^S(efficacia,quæmultorumdolorumcaufæ atque j^omatacenfentur, Cæterùm ea quæpræter natu* ?]®®®lt;lKc!i corpore excernutur vel retinentur,per âdifcritnina diuiduntur : Aut enim tota fubftantia, K Witate,autquantitate, à naturalihabitu recedun LOmodoautem omnia ifta fymptomataparticulatim, ââgulis fimilaribusamp; organicis corporis partibus, P accide-
98 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;M E D » C I N ÃE V E T £ R à à . accidercpoflunf, Ãfeorundcm finguloçjnominwf * ferendas: Similiter quomodo à Pathcroate,«.moi différant,Slt;quatenuscoiiicidant:qua itéra tationep thema,Sv f/mptorna,Sf pathos diciqucatiquomodoj» Riper alia ex alps nafcantur.ac fefe ex vnoraorboco t quantur,fnperueniantc^â, Galenus fufiffimc ac red* ' mepecufiaribus Iibris, vtdixi, edocuit, Sfraedicoiu, do0iilTiiTii,pcrfei'^a methodo,atqueper tabulas,ex il * doi5irin3,eomplcxifuiif. Quod ad lympromammt* fas.feire oportet,eorum omnium caufasefleneft rio morbos, aut primo, aut intcruenicutealio W mate. Idcoque ex morborum naturaacmagnitut** lymptomatum magnitudo nafeitur: vtcuimiiitt*^ ries magna magnam, ita parua paruam fundio*»^ xam adfert, amp;nbsp;maxima adionemabokt. Sic erd^ cauta,ardétisfebris fymptomata pathogHoniiti'b ^j ex neceflitate morbum fcquentiaamp; inieparabi/*'â'^ caiorvchemcnsmordax,fitismulta,linguaaiid3âP ^j amp;nbsp;refpira tio magna.ccler, crebra:hæc fæpè fubW iflquietudo,vigilia,dolor caput feriens, ddiriunii 5^ chirofio,finguItus,vomit'',cofdispaJpitatio,fteâ]*quot;'^|,j uideiedio,ryncopa,amp; id genus aliatin gbuspiifii*^' -Vidricispotentia,adiuuate earn artisinduftriaib'**. crifimmoliat perbeiatep, mors omninó expect^' Quæaut,inter ha-c, vires in primis labefaâenu^^ ramfummopere impugnent, funt vehemciesiug'^ ;, lores,vigiJiæ longæ,ac alui fupcrfluxeuacuation^â præcipuè fyncopa.Sicetiâ in PJeun tide,hoc cftb*â^\^ mationemembranæ fuccingentis, fymptomataâ¢Æ fario numera'tur^tumor pratternaturam,fchriscoti ,^ acuta,tuflâis,refpiratio difficilis, dolor Jaterispundfj^ cuius dodrinam manifeftiffimè Galenus.t.^^- ^ cis affcÃi.s,de differentijs febrium, libre decóftitu^^
%. D E F E N S I Oj
Slio'*â^°*'^ ^quot;plcn'fq^ alqs in Jocis tradît. Ad eun-%||,(-^®?â!ââ®»«norbi* partium organicarunimagiu't Kt H^®fâquot;uitatismagintudo, magna fymptomata So h â^.â8âââ^m3ntfeftuni fit,fingulosin vniucr-K ''°°5â*quot;,R«acunqj corporis particulagt;fua .pferre V^Ã^^âCÃm in intéperie.ex affJuxu humoris,tum itj^cis fiue indrumen talibus,ac foluta conrinuifaâ k^^^t*^^â^â*'^®**^ââ» tcndentibus,diuellcntibâ, L'â'â*:*dqâin facultatibusó^fundionibusanima* L''*fificis,nempe vifu.audicu,olfaci4i,guftu,taduf jJ'ïrraotricibus,filt; principibus.'præterca in natu^ ^ .^âÃioiiibus,atcgaffcétibus corporis præter natu^ ^â'quot;«luibus priuatim, aut abakiKur,aut débilitant ^^^^â¢^âuantur fingularum partium fundiones» ikp^Vcro ifta omnia cueniant, Gaienus alqquc Ãw« dodiiïimis calamis monftramnt, vt luper-tjc^niexidimcm denuóbuc transfer re. Igitur nunc i,,â¢umexplicationem tranfco:ho9jtrium demonï« ^Miniftius operis fermé principiomemini.-fed fe^æ*^^*â^ ^®ââ^^ fufiorem fcripturam, ad Fedronis jli^iapofcere videatur, baud importune de rjs alk C0j Jquot;?eiicrcdicam.Eftaüt ranta illo^i noticia Medina (J^aria.vt nsuegledis» fpretis, fublatisroïsmedi^ t(iijââiSiincaufaçimoi borumqj interiorum ignorâtia, iiiu^'ââïcpeffundctur. Itaqj tria ftatuutur prima figno:» t,j. sonera,falubria,infa]ubria, neutra, Salubria natu^ Jiij'â^'ufcg corporis conlHtutionc,ac moderatdhumoB4 tji^'édenionftrant.Infalubria morbifpecié indicat, )| 1 PuKusfrequens,celer,Séinæqualis febréarguit: jti,ââ'ââ®â®^â^ó,vtpulfus durus membranamfuccin-Hn^â^^oHisSé vndofuspuImoncmmoHioremqjpar ^ P^tiialia fedè a-gram produnt, Velut excreméta vas 'quot;â «adioalicuf pauls pi incipis.vt cerebri,cordis,
P J hepa:»
100 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;M E D I C I N AE VETERIS hepatis 8C propter indiuidui cófcruationem.teftiumiJfâ queaharum quarumeunc^ partiumlæfio.exiuuantibus aclædentibu5 :doJorispropriefas afqjdifferentia.üââ^â accidentia propriatAlia tnorbicaufaradecbraiir,ii^'ââ* pc cacochymiæ SC pleforæ figna.Porro in vnoquoeph®' rum genere, quardam propria ac iiifcparabiliafui'âââ*^' dicisgrarcis 7ra9ogt;i'OMquot;lt;â,vr quarfimuicumniorboiiWJ* duntamp; fimuldefinunt; vndeetiamconcomita'tiaamp;Pj ritcrapparentia dicuntur.nonenimabeoieiungip® â funt.âIta equidem in picuritide funtfebrisacuta.tul'^, L dolorpungitiuusIateris,difficiJisrefpiratio,quæâP*â i ' fign.a,6C fymptomata dicjpoffunt:hçcfoncVtaccid®''J 11 ilia Verô Vtfignant, Qnædam nominantur ï'''Mâ'ââ n nonneceffariajhæcnonnunquamcummorbisiiiu^ , Ii alias fuperueniunGalias non adfunr.fedmultisfâ'â ^ communiaificinterdum in inflammationibuspW^^ âi hepatis, dolor ad iugulumcxtenditurjficdolor^^r
Vigilix. fitis multa lubinde febribus accedunt.w 'S non.R-urfusalia præfentemfalubritatem,infall, ^^^ temjncutralitatemmonftrantAayvwMxsw^dtóM * tura oftendunt wfoyvaszxa, alia «va/x»*s/»«x appcH^Jâj ..^^ âº
ue commemoratiua, quibus præterita corporis«* ^^^^ do memoria repetitur. Neutra veroccnfcutur-Q^'^^-fanam,nec çgram,fed mediamdifpofitionemro^P^^nf vel partim fanam,partim ægram. vel nunc f®ûa®gt;* ^ atgramfignibeant. Cæterùm quicunep fanoçia^^ij rum fignorum notitiam cófequutus fuerit,fâ^â^ juni ncutrorum adipifcetur. Tanta autemhorumo® jjjj, medicinam rede facere volêti eft neceftitas, vtH^ ^^^^ neqj corporum bené conftitutorum.neqj ægrorumgt; ^^ ncutrorum, hoc eft, temperatorum Si cuiufqjpartisintcrnæ,vel loc or um â®^°â^ââ^^orV ticularum «grotantium, Vel inter fanitateoâ â', j|yii'
If
tu âll \ I
k . , D E F E N y I 0. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lot
i(i^'®fwni cognitio firma haberivnqujpoffif.Q^a* ^IâfnimcorpusaJiquodfanucft, faJubria figna ediu ,li,.''â®â?g''otuni.infaIubria:Eademconi diuerfis com !^'âgt;tumtieutra,tum morbofa exiftunt. Nam quæaf^ ^quot;fnipræfcnremoftcndunt.neiitraîquçfuturâprç* ^Jânt.morbofa funt.Eodcm modo,quæper morbos t^figna vifuntur,óCfuturamfanitatempr£cdicüt» |j''«ccnfenturïqua:aatempra'fentemmorbü,mor« Aytrijcg indicant, fecundumaliquod Vocis neu» USiHficatum,ncutra dici potcruf. Nccmirumca^ tonicumdiuerfis contunda» triplicem rationcm ^ 'ffjnimimm falubrium, morboforum, amp;nbsp;ncutro«» t^MGalenustoto Iibro artis medicæ.atqjinpri^î ;jiijâP'S!.oftendir. Breuiterex hisintelJedisfanitaté :)iii^''âânius,morbos idoneisremediorumprçfidns,cu« ï^?*^ ad prænotionem predialoncmqj falutis aut ^ ^'^üentuspr^uidemus.Qnapropter ex nfdem,vi' iHj^'^'^uliariter inftituitur : Caufa,morbus,SC lympro^ lt;ijJâ'gt;ârationaleminedicationemnofcuntur,rollun* ^^us morbi finis indicatur. Sed ifta vniuerfagt; V'^*âquot;^ pcrfpedilRma.edociïit Galeiiuslib.ar^ fOH,?inalis.Iib. fanitatis tuenda:.z.temperamento-i(à '''optima corporis conftitutionejde Jocisaffediist L 'kitstad Glauconem: amp;nbsp;plerifqj alps locis,cum 5!Hi^''âatelib.prçfagiorum Sdepidemiorumtquod in» itiL^ftantcs,medendiq^ arte ategdodrina viri ex* ^J'snormujdum per huiufmodiinueftigationem» Ojii, ^ââ® fingulorum dignotionem explorant,Sd affe» 'lt;â'' At ndiculnm pariter amp;nbsp;calumniandum,quod L^^iwÃcrtemporisac fati mutationem, fecudum ^it,'*'ââ*â^âââ'B aftrorum»multiplicibârater feperio-^/^ontrariom agitantium volutationem.nobis ob-âââ''iïresomnesdctcriores,at raræ morbo^zfiant
P 5 meta*
lOî nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;MEDICINAE VETERIS mefamorphofes,amp;recens Vnunialiquodexalioort muruócommifcetur.Quafi v^eróhuiufmodinoslatw » quando manifeftilTimum fit rationales Medicostotiu (ubftandæ morbos, manifeftos, amp;.occulfos,quoiuni* li manifeftas caufas,hi cxcas obtinent, diligenter exp dere:in quibus Venenatas,contagiofas,pe(hlentesi aëre.coeleftiumqjcorporum inquinatis viribus,acf uisfyderum concurfionibus permiftionibus(^»«Wigt; ditisoccafionibus, genera-tioncs pemeftiganteSjiu^^ rationalem quoqj methodum.curationes moliuntuf perbciunt.Q«« mox apud Eedronem in magnifienr^^ textufequuntur funt eiufmodi.Vt refponfionem nón^ reantur.nedum confutationem. Et nos in fupeiiont â banc vtcunqueoperamabfoluimus»
CAPVT XXIIII. METHODVS CVRANDl, E^ edufartm notitidyfecuifdtm bumores,contra Pelt;lw»*
SVpereftadhuc,pro caufarum cognitionibuS)!'^'-^'^ dum humorum in corpore præter naturamt^P
rantium qualitatem ac quantitatem , breucm dumjautpradicamexalrerantibus.purgantibus.ai® borantibus (vt contemptim prauus acmulatoi geniiâ amp;nbsp;morborum particularium infeitiarn, atqucapud*â^ ftrosfpecificarumantidotarum penuriamaceufatV riam.Conftat omnibus longitrimoatqjindubitatoopf rum vfu.qui medicorum dodrinacontirm3tur,amp;l£â'' fu communienam manifefta tu r,in rebus humains iniâ' difeerni,nihil fieri rede poffe, fine fidclicaufæalicuius notitia. Id cum veriffimum fit,nemo dubitaredtbr'â quin incurarionibusomnibus, quid fecundum amp;nbsp;pi^ ter naturam corpori infir, amp;nbsp;qua: fit morbicaukeft* drix,fumma fide perfcrutandum veniat, Caafasautei®
Llt; CEF E - N- 5 F 0: nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;M«'
^Ã,*quot; âPââ3diclisalïïgnauïm*cxtcmam acinternam, HjIJ âquot;'â °?'ââfis,ac in corpore perfiftentibus,morbus ^.â^cwari Viiqnapoteflquot;, autore.7.mcthodi Galeno, t^âMinterdum remiffior videatur,minime tarnen (^lquot;*^cuenifur,amp; proindecuratio intégranófucce-yïcaufaprimum, deinde morbus genitus tollen? l^jW^tenim Si excitât caufa morbu adiones cor? iWmai io leden tem ac Viciantcm,quifiperfanari Ãufa benèexploranda eft.fimiliter qua: in cor? (1. ^esafficitur, ^V quomodo morbus adfligit : Hæc â âkm? âamp;â^â pcfqui'renda,qHi ex artemorbis mederi Lyinainètria eflémorborum genera prima,nem? Lâ'âfem,organiciim, ÃCcómunem, inter quos funt â ,Hiiâ^^s5lt;rccentes,infuper compofiti aediutumi.qui iK^fcQrfummethodicas atepexratione inuentascu' MiJ'ââPofcöBt«S-inapIcx fiinpl/cijcoinpoÃtuscom? ')i(,|.ââ*ilio pellitur, iemper fuo obiedo contrario, V^Ummorbi.taliseftcontrarq remedq conditio, '\k ^*â^5 ^*^^^5 medicinalis cap. 89. Curationem ^^kre fcopum primarium maximecg commune Mc*gt;ncmpe rei rollend« contrarium: Vt fi corpus, *gt;l}fhSvel contentum ealidius euafif,cuius caufa iioj 7iamdefi}t,refrigcrantibus folis adiuftamme-X^® ââ fduewurtSi autem frigidius.folis calfaci? ^^''®*âââ¢*ïigt;usficcantibus: filicciushumedanti? \ ''^'â ^O'^f^Jïipcratur.Atqui fihumorisplenitudi? ^i«^^â'^â5*jandum:fi inanitum,replendum. Eadem â'â¢t)i,'^^''^â5â^ât*o,quia omnemexuperantiam contra* Iliuj P^fantia pellit. Semper tarnen ealidorum vfus^ ^kirç ''*Sidoruni tutior eft ac mitior :fiquidem frigida
C''^pngnando, infitum pariter of* %J''^^^^^â ^^'^^ frigus propulfando,infitum fimul â'ätfouentjinprimisquando affedus leuisamp;rc» cens
ro4 MEDIC INAE VETERIS . censfucrif:Secusaiitenifitin inuetcratisattpaWO frigidisintemperiebus, vtqua: nwltódiffKil*^â^^'â^. dqs cedunr,quam calidæ.Sicexrrcnia fcnflt;3tis*âââ^^ lore deftituta mortier vicinior, minus eft â¢^^*'ââ% febris hediiea: Sicca efiam intempéries tardiusac cilius, quam humida medicatur. Cxrerümo®â*^ j^ dicatio hunc libi finem proponir, vt ea quçm^^'J^ prefer naturam infunt erpellantur, amp;nbsp;qua: fecu*'â^( natuiamjcourcruentur^ Si igitur in quouiSjimPY^ lidiorisqjalimcnti,multa ]ongac^coiifuetudinC)C»i ^ fadusfir acrior,atcpisidem necertirateakeriusin' ^^^ raptus,bilemaugeat,3tqjalios humoresputridos^ gt;nbsp;rct,tandem in ven is corruptclam profcrabamp;^coiii' ^ febrem fuiscomitatam fymptomatispariat:quoW^ febrem auferemusf quomodo fymptomata comp^'^ mus^nifi prius expurgata putredine febris,ac fy^â^^jj matum caufa:qua penitus fublatajfincdubiowaf'ââ^ accidétibusconquiefcet: Deinde fi quid in hun'0ââquot; Vel in ipfis corporis partibus, alieni caloris fitrelidquot; alterareÃCextinguereoportet.femperftudiosèfcrâ^ j Viribus corpusgubernantibus,quaiumconferuanï*^ gratia,totacuratioinftituitur. Et hîc fciendumi®J, bum magnum eelerem medicationc efflagitare.qu*ââ, magisvrget.priora auxiliapoftulare. HæeequidtW inanis,aut opinabilis,aut (vt ita dicam) fomniabnis' medicina, aut fomnia fomniorum, vdurpræuarif^ nofterhabet, fed plane rationalisacneceflâaria.quâ^ mediaeorundemqj conuenienrem atqjidoneam litatc amp;nbsp;quantitate vfum affignat complediturq;- b* ' igiturdodrina perpetua in omnibus, contra iiatuf3 â ïjffedibus fimplicibus,ac compofitispartiumfimih''' organicarum,Slt;communium retinenda.nifiqwigt; morbus ita eftcompofitus 6Cimplicifus,Vtfiffiplici]
^Kj D E F E N S r 0. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;10 Ã
i^j quot;nci nequcat. aur morbus morbo complicetur ^''âtiat.'Tunc non prorfushuic.velilli.fed vtriquc Stoj^^^âocritatcjaccotran'orum permiftione fuc^ V^'ini.Sicenim veutriculum frigidiorcm,amp; iecur Xj^âffinperata muant, quæqjexcalidisfrigidisqjiac V®foni, modo illorum vfu moderato confiftunt. v''ïifi eó resdcuenerit.vtduocótrarqaffeöusvc-V^r increuerint, contrariaqj præfidia poftulent, iHjJJftratur vel peridinmi medici maximusconat*. î moi bi impliciti partim conueniunhpaitim va^« Ãâbeo fanèmchoandu, cuius medicatioalterinon ?'Afine quo alterius curatioabfolui nequcat,vfqj Jfonfiliumqj vrgciit iori,Slt; à quo maxime vitæ pc«» ^?.®'58gt;roinimiuct,intcndens: alqs quoad fieri po^ Ij^imèneglediSjVt omnibus viribus morbosadi# ?'ûiiemur,quodpræcipuumcft ingenui medici ftt!lt; à interdû diffimulato paulifper morbo,fympio» Suod vires Vehementer couellereautproftcrne« ^âVtmortempræfenté minari videatur,cuiatio!ï ^dperecogiraur: donee illo iublato,qucmadmo-
1 âtj^^Kïuewnte dolore, continuisvignqs,animicü 11Ae deliquio,aut immodica cuacuatione fepe co« ipfos affedus fubmouendos conuertimur : In k ^tollcndis,amp; Vale tudinemreftituédis, tria reme* lâ¢?^â®3ria genera prxftantiffimi medici conftituc»« i|M$tam,pharniatiam,ÃC chirurgiam. Primum in r^ Viftus, fecundum in medicamentis parandis V* , 1 ^ifiqi.teïtium in manuum officio confiftit.
'1 '^AïVà XXV. DE ALTERANTIBVS, AC
' 1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Prxp^ratiombur bumorum,
lA*5'â®®Wttïcdro nos ccu chymeuticos Ãuehumo« yViftis,inahctantibvis,purgantibus, óCroboranti« 1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Q nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;bus,tra«
to« nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;MED.ICINAE VETERIS , ^
tibus,traducit,dc hisin præfcntiaiurn trader«voioffl ' diætam in alium locum differerétes.Humoresquatuon Vt fubftantias primas,ex cibo ac potuprimiwsgeuitos» ab initio corpushumanum.cóftitucre, arq; quatuorw^ mentis refpôdere, ex Hippocrate SCprçftanfilîiraisP^*' lofophis, fupià oftendimusifimiliter qijomodocxqfc'-'' præter naturd mutatis morbi generent.: vndcquant* perchumoçicognirio medico fit necelïaria euidennl»* mû habetur,vt nequic^obllrepat fÅdusaaferdutffS^â nerofos odores.cuihoneftûeft, contra euidétia feftop' ponereac mentiri. Quomodo aùthumorescôtranat* râcorpusadfligentesalfcratione opus habcât,nuncâ'' câ.Duhitare verógspoflâiGquid perakerâtia Piiilan'â* in telligat:nû genera tionemquaiitatisfiueaffectusiiiuj priorisin corpore quaktatis mutationem: vteum Æ, diu in Sole verfatusexalbo innigrûnautetur,vekt^^ dus ad ignem (ccalfacicns,pro frigoregignatut^* Aut quum plurimæ, Vel fairem principes corpot'5Py tes contrarqs inuicem qaalitatibus.prtcfertimc^li!quot; Velfrigidisagant: Quareomninóneccfleeft,vehcnitgt;'' temalter^tionem contingere. Nam philofopho^finni amp;nbsp;medico^t omnium edmuni fententia»onincaltet3nn' nem à cotrariofiet ijreceptuhabetur.NififortèincuiW' bilesalterationesinteUigaf, qua^meminit Galeun^*â arte medicinali cap.Sy. E t alq, vt quæper aêré.ciban^ Hes,fomnos,vigilias,fimilesq;res nónatnrales,ffiedi£it dictas contingunr. At his omilïts,egoeüloquiarbiiiââ^ de vulgo vocatisdigeiliouibus tiuecóco(kioinbus,qUââ?t frequenseft nobis, inaltcrandishumoribuscalidis,ffâ*' gidis.humidis.ficcis, atq;eorundemexynaqualintein aliam traufmutanda, vfus,quem rotum iple,ccunwn corui, malum ouum,cum Varacelfo fuo, vc iiieptivn ac lupciuacaneum repreheudu. Vbi fcieiidum Mé - nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â ditos.
^j . D E F E N 5 I o? nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;107
^ ?U3sftatuercconcocliones. Vna cd naturaJis ^j fi alimenta verfatur, amp;nbsp;nihil aliudedgt;qua'inaJi!gt; ^. âutrimenti in propriam ac familiärem nurriti Vâ^âai,glacis medictsT'tâ^'C nomina ra primo Epid. Ã'o.i.Altera circa viciofum putidumé^ humoré, yUra prorfus alicnum conringit.ertqj humoris V^generantis akcratio,qmc Hippocrati alnscg ^proprièloqnêtibas7r£ïralt;j'/xciâ3ppellatur, in hoc Ãünueniunt, quod ambæ caJoris inlitinaturæqj Ãâquçqj perpetuó molientis beneficio.non nifiex ^Y'n.perartem medicorum naturam iuuantium.fti* C^quamuis fuperioris stans recentiores quidam k^quot;gt;iamfcquuticoncodionis nomine,pro piçparas ^ 'klvt ipfiloquuniur digedionchumorum,abuü ^â¢'â''ânieii Hippocrates atque Galenus,alr|cjj hos ecu :||â â'âptimosimitantes, illo^jalterationem aprspa* ^fiwüufferunt, qusfanè duplex cenfetur: vna ç'wltcra vacuandoium humo^. Corpus præpa* Ajndo viæ omnes, per quas noïius humor dériva ^â«pargandusqj fit.itaexpediuntur Slt;aperiun* {{Nthartico Hue trahenti medicamento huinores f/y^lqj obtempèrent,iuAta fententiam Hippocra-«jAtis,corpora cùm quis purgare voluerif,oportet ^7Jceie:quo etenim humores tenuiores reddun-J^^untfluidiores. Cæterùm humores ante purga-^'ââprxparaiitur,quando duri emolliuntur.craiïï j((Wijr,cligeruiKur,attenuanturqj,ólt; lenti glutino-^'âJdusqjadhrerefcentesabfterguntur acdilcindun« j'âljoquidiiïkultcr per angufias viasin aluumdedu^ ^tttt,obfttudionc purgationem impediente, qua: quot;dpræparationisÃCdigeftioniSjfiucæquationisvoa j ^intelliguntur.âperficiuntur auté dia, velalimcn* â'^â»'ifuccigequibus, paucis,attenuütibus,detergeH*
Q z tibu«
JOS MEDTCINAE VETERIS
tibus:vc] mcdicamenn'sperosaffumcndisaridis,autli^ qjidis moderate calfacicribus : cutufmodi funt Syrupii
apozemata incidciiti3,6Ccxtenuâti'a,autquæpnniisaui fecundisqualitatibusagunt, proprièalteraiitianuncu* pata: Cæterùm humores per fe tenues fluidiqjin corpigt;' re abundantes, ciufmodi præparatione haudqujqu^m indigent, vtqui fponre fua mobi]cs,angullosetiafflC^' tuspertranfirepoflunt, prompteqj trahentipiurni^c^ obfequuntur, Sunt infuper inteniperiem aeputreji''^ alterantia ateg incraiTantia.quemadmodum fit fiipf^* tenuibus humoribus biliofis, óf putridis febribusitfu;^ frigidisantepurgationem,ad humoris educendiJ^ moniam obtundendam,vtimur,nc in tranfituvidquot;â partes vehementiori caloreoffendât,autigîiea bills* temperies partibusprimarqsnoceat.Sicetiamin P^ fcrisfebribus,acida,auftera,imóaccrba vfurpi*â¢*^^ imbecillé virtutem roboremus fimul amp;contagi®®' uerfemur,ac peftilétem quaJitatem in radius K*®,.^ temus.Sic a tra: bilis feruorem fuauiter hunicdain* mitigamus. In quibus omnibus,animaduerteiiââ ^P randæfiuemutandæ particulæ amplitudo atlt;Fââââjp fedionis magnirudo,humoris qualitasamp;qu^ntitas. tufis,confuetudinis,regionis,æfatis, tempotisQji'â , præterea quomodo,acquoufqj hoc ipfum fieri op®fâ jj quod nififciamus: neeg quibus agendum,nequequ^ abalterddodefi(lendumfit,intelJigemus. Sunt*â SP^ tertia facultate alterantia,Ãf abdita proprietateto rei fubft3ntiain.imutantia,quo9gt;aliadcleteri3,afia3 j^ dota,8f alexipharmaca dicUntur.Quis *§****^^^*â^3(3^ ta92qualitatum alterationem,quis humorumpw^^^^ tionem mmcdicationibuscontcmnattâautquis*â ^ cellar iam exiftimett* quando in calorc natiuo âÆ? j#/ via rum obftrudionibus referaudts,amp; mutaw ^^
â ®* nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â°*
^^|gt;,P.®*â*^ââ5gt;®«nifeftasadioncscdunt.Nec mouc« \i ââ*â®â^wct,li fubinde imprudentiores veram (iHi 'llPâ'oprietatem nefdanr,confundanruieglü â%*â25®â^®®*s. nomen alqs rebus,quam foli caJori \ a^^*â^*^^quot; ^â^^^^°â'plerifcgartibus peculiare ^ fftiquodpotiusmodcftoac perito diffimulandu, ^^^gnas ideo turbas cicre, ficut ifte Paracelficus
^^fVT XXVI, DE PVRGATIONIBVS
k KedicKy contra Tedronem, u^â^igitur dealferantibus, amp;nbsp;de præparadonibus C ^orum breuiflïmê dida fuuto: deinceps ad aha ^'â?Pff83nius,vbi irritoconatupurgationesme«= L^lumniatur fantùmrnullasadfciésrationesuiul^ Inj âfiâtes,dedaranoncs nullas,cur idfaciat,3Ut â¢^ Wuaur quare illæà nobis male vfurpentur.aut â|,i'â?''furpari nódebeant. Contra ex naturæ fuæil* ''â¢^ââ'^»pfertpcculiariaauxiHa.vtin hereukomor* V^chaiedri dulce per fe folumdn tabe,folutum W^rumlndka^nn hydiopc,effériaellcboricor* 'tJj 'âkulojfuccuscryftalli æthercus: Infterilibus, ^^âfîâûradieu Satyrn crithronei: in gallico,duk â¢â¢^^â*®fclt;âân-iân cancro,butyrum Saturni. Keucra l^fdam rebus,errores irrepere,6Ceofdem carpe* h^ntiautü9:,afqj ipfius Galeni exemplo teftatum ^a/â*â*quot;^® Hippocratequatda[prætermififfe,quæ« iih j ®^»9uælt;lâ*® infuffidenter dixiffe aceufat: i^j ®o'lum Ariftoteies etiamin Platonemprxce* ^j'â'kmnnóraróinfurgit,idqg tueiidx veritadsin* (it||,'ââ'^f*^'Veruntameu omnem purgddiroborandicg 'k^®®ââcrt«c,atqaeeam ipfam humane vitævti- ' âââ'«xnunibus violenter cripere, tyrannicumac
Q ï furiofum
no nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;MED IC IN AS VETERIS
furiofum fudicari debet. Qtiaproprcr ingenues kdo^ tædia potiusqua'm voJuptareafiicitunquanuO neq^c* Iedari,nclt;5 prodefle hæc illius impudcnscalumn»»quot; abfurdæ voces vUihominum queât. Curant in vtia»^ tnfaniamperueneritjiiopoflum cogitareSfdkcic«'''* famaliam, quaâm quodeidem conubitufueritjuoua*^* cereomnia.atq,â adco Veris præferre f31fa,amp; lomnù W cærcris benè iiiucntis anteponere. Nos verôà vd^' folidaq; medicina nunquam difcedentes, veteiumF'^ ceptatrb hme duobusannorum miHibuseuuïg^Wt!''® his innitentium recentiorum commentarijs iHu^â. Eepetemus ac defendcmus,fuperbum A ntailin arti$' .^ ræexitia molten tem fuifmer viribus amp;nbsp;criminaU®®' bus committentes. Qttantoperè autem ns,quxPâ^ ter naturam iii-coi poribus noftris continenturce^â ^ tio conférât,expulfio eorundem manifefttindkat»)^^ frequenter op ra ta falus confequirur: Contine»/®' j ^ róexcrementa,humores, fpiritus. Excrcnientt*â'ââ .^ alui, vrina,$^ qua: à partibus quibufdam.veJut ï®fjj^ broóipulmonibus,redduutur. Humoresfupelfl'â cuntur, quid fanguine vi naturæ fecretialendocoip rtinutileshabeniunvtpituita in ventriculo.^ïcii^'* inteibna hxrcns,amp; bilis flaua in propria cyfti.aK?*®^ lancholicus humor in lieneexiftens. Hi igitur pf^â' naturam vel qualirate Vel quantitate afficicutes.^^ morborum caufeeffe folent, protinus commodüF; loca conferentia,auferendi amp;expellendifunt:qua:â^ . expulfio,euacuatiodicitur:cuiusdifferenti.T,cxco*â'^'j torum vicia aefieu,comparaitturinftiruunturq;. i® . contentorum vicia funtplethora, fiue plcnitudoV^ jp bundantia»^ cacochymia.hoc eft, Viciofusluc£U5â Ia duplex een fctur : C^ando enim humores oranesp tillimum in venis atque corporis habituai«9â®*â*^
^ü n E F E' N S I' 0.
Hf
itd^â.^ti puri, fupra iuftam ac natur« congruent ^isJ'l ®»?ccumulantur,tuiicccrtc vniuerla cor^ i^'^intuincfcit, ac veiiæ fupra modum pknæ littj^,,'^ lenlum inuchunt, adeó vt omina membra re# Ss ®^âââââ*1â* quidcm-conftftutio tametfibonis '^quot;tfuccis, viresqj obtineat robuftas:hoc tarnen 'âfiller,quiaad immodieam redundandam per-ÃâStauiorum periculorum occafionem præbeat: ^J^^â^pWeiter Sfabfolure plenitudo vocatur,quâ 11111 Watoqj nunc paffim nomine,ad vafidicimus, ^â»ta fit purioris fanguinis , vel fuccorum om* ÃloabiÃs vbertas arque affluentia,vr vafa vehc* L^ ^ifiendar, vnde venarum difrup tio imminet,ÃC l;j'â'gt;iiflamiiiatioiics,amp; hæmorrhagiæ conti 11 gunt: '3^tfuffücationispericulum infito calore reftin* it^Calcuus in Jibello de bono corporis ftatu,6C Ã'quot;udiiie,déclarât. Eft infuper altera, quæ ad ^.ââ''rtur, in qua, tanta eft fanguinis 8lt; humorum Ã'ioin orane corpus difperfa diftufaqj,quanta à hçi'aturâ gubemante regi ap tè non poteft. Qua* Q'emporisdierumqjprogreffujcaloris natiuipo Ck^ituta corrumpitur,vi?de impura plethoradi» ^Wepmorborum caufa. Cæterùm alterius alt* i!(%oiisabundantiaacqualitas,3 iufta mediocri* k^ieiis.niicupaturcacochymia, fub qua humoris i. ï'^Si corruptela corporis fundionibus ineórno* .^colluuiecorpâ fordefcit aclabefadaturrqua* .'^Ãdriocuacuationem fui, prima quidéoccafione, L ^ Sedexercitari vnumquemqj artificem in his L ^Vt vicioru,8f plenitudtniscaufas.per fua figna, lt;'ââ«t,6(qualcs illæ fint, amp;.' quanta fit humorum â¢3ntia,6( quibus ledibus infint, priufquam eua* cuentur.
Ill nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;MEDTCINÃE VETERIS
ciicntur, Sun rau rem herum cuacuandorum moItaVi'
riacy genera Vniucrfaliajqurccommuniterab vniurrft corpore humores purganr.cuiufmodi numcraturphlc* boromia eosin Venispeccanteseuacuans.autexhisaf* fa tim in aliaspartesdcfluentesreuelJens.qualisiiipl^'ï' ritide amp;nbsp;alqs inflammationibâ ciufdem ]areris,à dodil* fimisiuremaximocenfetur, vtquæ fimulcuacuatSiit' ucllit: Alui deiedio Viciofos humores in cacochymie medica men tor urn ope (qua: propriè medicatio diciw per Ventremeducens: Vomitioquiequid in ventrien** amp;nbsp;circum præcordia infenfi eft eheiens: Sudorpere*â^* poris habitum humores fenfim diffipans:amp; harevn^â Ãliapurgantia habentur. Particularia veró,quxPâ'' tem aliquam excremen torum onere preffarn leuam Æ in genere nominantur cerebri, per palatum apoph*? matifmis amp;nbsp;gargarifmis,nariü fternutationibusaem core expurga t io: pulmonis pedorisey viciorum ^^,. tto. bechifis:arenularum purisque exrenibus^-Ve cmidio:fanguinis ab Vtero per cius ccruicé,amp;lgt;*® -^ rhoidumper venas fcdis profufio;aut ventris inmf*® SCinteftinorucraffiorum per clyfïcrcs apernomut'I^^j per cucubitularum aut hirundinum appofitione*âââ^i]^ feariheationem. Vel balneo^i vfum,vel profluuiuw guinis narium fitcuacuatio,velrupta quomodotn-'Sj exquauis particula expulfio, vel tandem per-iâ'^â ji cuaporationem digeftio, quarum omniûaliæ fpontècontingunt, aliæarte rationeqjmoliötui hciuntur. Prarterca quedam légitima,quædam*^,â, timæatqj exrraordinariæ hunt : quare amp;nbsp;falubre^» falubresfuntaciudicantur. Atey inhisomnibuS|^^ ^|j, liscy exadiffima periti medici methodus, long® u^^ vfu,prudcnti fynceroqj mentis iudicioroboratap ^ la tur,qui natura: mo turn impeditum adiuu3ielt;3^^
, D E F E N S Ã 0. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;11)
^f'nifiuei'nutilem coëreere: quiqj iuftam quantité* Mdebitamqualitatem oportunèjuxta morborum '''tîtcmmultiplicem.S^çgroçzVarietatem.iuxtacor» ^'^lEinpcramentumà habitum.îuxta hominum çta» I çâ'âni tempora, regiones, cÅli mutationes,confue^
Ãae alias conditiones expendere nouit. Foelix ^femperillamedic3tio,cui natura adiutrixfuccur ^lUïplerunqjfinc offenfa fieri affueuitjdeoeg falu« i^ïhabeturdnfoelix ac irrita,quçcitra eiufdemau« v'^'ncommodè tentatur.lam vniuerfalium ac parti» ^'jjinieuacuationum (in quibus illæ,his præmitten* jiâ'''^rinam,quibus,quando, quomodojquoufe^ fieri ^ncat,ô( quæ inde ex vero doâoqj vfu commoda, o'xcontrario noxæ accédant,hîc explicâdum fuf-, 'â»imisequidem longu atqj operofum fuerir,quo:« iç'ââ»tùmcompendio,8lt; mordaciaduerfario relpô= ^p artis ignominiam retundere conftitutum mihi s^Jetiam vtilcm fermonem veritatem afpernan Ãquot;iMutbonamoperam in refraâariohomine im» IçâVtqui nullum incorporibus humorem, Slt; nub
1 Articum agnoCcat : fed iamdudum fefe totuma-1 ii,noribus,peinmæfeaîe,amp;excarnihcan,dis homb i ^iediderit,
1 ^^PVT XXVll. DE ROBORANTIBVS, V fïcHndMmFitetdtitteîjContru Fedronem.
I v^tminus explodenda eiufdem opinio, roboran^ Lp''a noftra medicamina contemnentis, quæ noni Iw^''^ â'f®''°â ^'^ ptorfus proteruo atque improbo ,R ^!â'^®1cnsoptima cM^qjin primisreparandis viri-^ââ'^ââ^^o^jcorponneceffaria repudiate,amp; fum*
; lO^'^.'quot;^^'â aPEicerc.Hïc fi potesrefponde mihi,pha» 1 ' Bilks ; quemodo vitara feruabimus, nifi tres in 1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;R. primis
îi4
M E D I C, '1 N AE VETERIS primis animal gubernantes faeuhates perpétua fcdulâp i tare ilJxfas tueamurt' Ex verô funt, vitalis,naturals, A animalis. Sed quia de his fupià ,quantum huicoratioiii A fufficere videbatur diximus, fatis nune fit illas trifjlt; riam Ixdi monuifle, aèris nimirum malitia, vcucnolâ* % queqL'alitate,(qux ex pulfnumdebilitateamp;altcratiö* à ne cognofeitur:) Humoribus viciofis ac fuiiftiaiiuiquot; \ naturaitum noxis : arque intemperie ac imbeciUiw'* ç principe neruorum,cùm non tanta vistccrebrOjqa^H' IA ta ad probammotionéfuerit vtilis tranfraittitunnie® 1(5 braqjexoluuntur, vnde corpus vniucrfuinfcgncf®*^ Ri
tur,ô^ pi iraarix cerebri adiones, puta imagmado
an aUlilHlCS, pui4 IHhiJ^uiuu''' iapericlitantur: Attaménullij iJ
tiocinafio.ae memoria,
rum trium Ixfioæquè vehementer vires feritaeP^ ftemit^quà m vitaJis,Vtpoteprincepsaliarunî, Vt«^ facilita turn fubftantia amp;nbsp;fahibritas, in iufta niodcf^'' ne,qux m certa quantuate.bonaq; temperier' conliftit: Sicè contrario,fi illius velquantitaSiV^*' ^j^ peries inuertatur, faculratesncccflariô iaClurao'âf^ pien t,autimbeciliioresreddétur,earundenfqj lies offendentur, torius animalis gubematio tur, ac tandem vitæ euetfio confequetur. Iw^^*** n» Videmus in virulentismorfibus,idibjs,venLâiiisep^. «
' illitis,lethiferis,vaporibus,vcneficns,telisiiifeiiâ^j.^ fitu contaduq^repente venenum ferrirapiqji»'^'y tem vitalem, ilt; inde fxuillima accidentia ederf»®^/ tcinq,â celercm ac violentam inferre. ha huinofP^ijp du5amp; venenatus.autcontagium peftilcnsfubiW'Pjjj tusakeranr,.SC vires elidijnt, luntqjfrequentes®i , occafiones,quia toià lui fub^ntiâ vitali robogt;k^^|,j, fiffima.hafebies malignxp^iciofammolcfth® j^, centes, vim fuani principibus membris impââ}® Virtutem oiuuem celeriter ddhpani ; ha heeW
? S 's W
^C
'M
^it
D E F E N S I 0. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;HT
â¢lt;lô3 Worbus idem cft,cum fubicdo, fubüjntia âf'^offupta, infanabiliscenfetur.cifoqj perimitî â^ â» maximts morbis, 8C abundaiitibus alui Aus' ^'fnanefcunt.lra violentiffima medicamenta fpiri-j^^Jût.ôCvitamdiffotuunt. Ira dciiiqj ex fpiriruum yP'gt;one,diffipa tioneq^ ôC cordis fntemperiebâ.fyn-^âuesfiunt. Hand difficili mododenaturalium ç^'Umfacultatum plen'fcplæfionibuscxiiliman» Ã'ernendumqj crit. la quibus omnibus, hifi fo«» ijj'''âiuftrieqj,proaffedus magnitudineac differen* l^Ma menîbrorum.quæ roborari poftulant,di=« ^ââfniMedicusaltcrantibus ac confortantibus v^ ^'''îVnusexvigintiægristutôferuaripofl'itxNam â 'lj'ââîta natura,omnem morbum potentius ècorpo» â ^Hit.Quare nemo miretur-fi in Venenofis conta* vfteclibus,primatiam intentionem veneno ad:* Mus,per alcxipharmaca.ôC conferuandisviri* ^toboramia inllituamus: qualia habétur theria* çomachbMithridatium.fapphyrus.hyacinthus, fuccus maU medici, icordium, caro cerui-pôtdem animalis cornua,8lt; cornu vnicornis dp* Côpâunaniia,Vtpote fpititum vitalem, animalemcg i[^.Ma. Cuiufmodi etiam Arabia Bezahar cenfef, çMta,qua:peculiar! dote vires fuasin illiufmo-Ÿ^nt. Similiter vitalisfacultatis imbecillitati fuc Ãâ'ioGrcticumfiue Maluaticum.vinaprseftaniini* 'ââ''^aaraCinnamomiper balucû fernentis aquæ, ^puwaïte diftillatum,aut gemmas, aut atomata ?â'quot;Uneoremediopropinamus. Quin etiam corpo-j^isveheraentibuscu ægritudimbus, labefaâata, i^Uttcd ac vclocis penetrationis alimentis toue* ââ*gt;âÂ¥gt;0Vis naturaUs reftauretur,8lt; humidû primige-
R Ã
CAPVT
M« nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;»1 E D I C I N AE VETERIS
CAPVT xxvril. DE MEDICAMBNTORVM DElt; fcnptoribiti, :ic tudieu Confulutiombus-, O' Di/};(MW®' bm, contra tedronem.
Hlnc Vel fole ipfo manifeftiusfitgt;nihllgt;»i totaals, ac facra profelïïonc, tam effe integrum autfacniâ quod ine violate amp;nbsp;prophanarenonaudeaf. Qu^pro' pter neqj Diofcoridi, qui de medicamentorummatenJ omnium perfediffimè,Galenifextofimpl.rcftimoiHquot;' fcripfif;ncc|j Plinio naturalishiftorifeminciitiffiniüïâ tori,neep eorundem commentatoribus viris velatf^â datuis dignis, vtpote Hermolao Barbaro, GuilM®^ Budæo, banni Manardo, Marcello Virgilio, Nico'* ⢠Beraldo,ÃC noftra ætate Matthiolo Senenfi (vt ali^' fignis memoria: homines prætereatn)pepercit,fMj omnes,ceu furiofuscanis,irruit: vbi omnium inwr myropoliorumcompofitiones, omnium medicoruop ras, collegia, collationes,amp; con trouer fias fubinfi^'â'^ noftros, orras vaniflimé criminatur.LiquetauteW^ ceptum omnibus ingenue iudicantibuscft,mufuisc®quot;,^ filijsgubernationem felicemfieri,nonraodóinpriuâquot;â negocris,vcrüm etiam publicis vniuerfis. Qü^^'^V?' tur in medicorum confult3tionibusCinquibuif0fâââ flrina,ingenium,mode(lia,intcgritas,mult;«(B31ixVi tutes, qldem honorem ac famam, ægrotis immem^ Vtilitatem conciliantes, illucefcir) locorum difficii*^ incidit explicatie, aut ambiguarum interpreMtiom' vberior defideratur examinatio.aut obfcura;kut^'â elucidandæ ac conciliandæ veniunr, aut nodus nM grauis diffoluédus proponitur,vndedubiæ medicJii iiesfuboriri queant,nó aliarnequidemoccafion^ffl , bent,quam infignes intcrnorumaffeduum,eoruiidcW|^ fæpè complicaquot;toruni,fiuelatentiunicaufarumdi 1 rates,hue perplexas amp;nbsp;intricatas diuerfor»opââ*°^^^
^ - D E F E ST s I o» nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;117
lillik1 âPâ*^®» ^lt;-'^ Hippocratem, Vel Gaknum, vel j, ^aliquem virumpoihilare videntur.qui prions tL' æ ®ulta,acnnguarum impcritia laborantis |ü7^'®^âlâæ*âpï®'â*^^ feien tiisdubitaiidicrran , quot;â3 fuit.dumcxgræcis bonis,latinos feest no bo* ^J?'^ngar,reftituat,inuftrct,intcrpretetur,atqj fen* Y*âdiros,ad Lydium lapidemexplorando,re vcra i^j^â'?genuina morborum cognitio,filt; prefidiorum L''â^*â^ieceffitasinucniatur.Quapropter Hippo* U'âpræceptionibus fuis fichortatur. Nee indeco-k''facit Medieus^qui in rei prçfentisanguiba,cir» J^aliqucm,8lt; imperitia tenebrasoffundente,a* âVquot;'1â 3ccerfere iullcrit, quo ex comrauni confide* tf'â^escirca ægrum inquirantur ac cognofcan tur, '')Ujâ:''°pcratoreshant,ad auxilq ferendifacoltatem. Oâfilidionis alTiduitatc,augefcente affhdione, W b °Pâ'â®â plnrimx ad rem prçfentemeffugiût» 1 içKeuct afiquismemonitorcmlcquatur,eiomni' 1 '^â'(um, vtin magnismorbis,viribâ'prçfertimde* 1 Vâquot;Jtquandonouum acinfuetum aliquid fuper- ⢠1 ij^t rational is curandi methodus fufpecla fitvel lijAaut piinceps acquis, magnat autoritatis vir, ihjpsvnicus.autxgriaffiiiitasfufpicaxamp;ferox.aut r^^edicns, aut medicus ip le plerifque alps rebus ii^'osjolus prouinciam (ufeipere nolit,coUegam '^â'p^uâ^esviros dodos,modeftos, exercitatosep i^iut admit tat, vt confeientix tux fatisfaciat, amp;nbsp;i;^»4eôcalmnnüm,quç (ubinde dodiffimo ab im-içquot;*4icautibus,paratacft,cffugiat.. Imomanifeftum ââ¢^iwicsmagnçeôfilns magnisdeftiiuuniur,eaf* '^fccederc,iuxta didum bapientis, vbinon tunt f'''i.caditpopulus.⢠vbivei0fatisconfil;orurn,con# ' ^'â.hoiadei nofttis vetuftiffimorucxemplorum 1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;R 5 more
118 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;M-EDICINÃE VETERTS ^^
more difputanones inftituunturiin quitus) Viâi.quà m Vincentis conditio: Nam vidusveriwtev inuiriis-agnofcit,qua pofieHione nulJa optatiorcotWo rcpoteft;quia æger, cuins-caufn hæc diiTertatio effP acdefinitaefljmaioriconfidcntia ateg obediential^ rum medico commit tit. Port o fi quis cumPedron«® hi obqeiat diffenfiones vcl-con tcntioncsaliquädostt biores aut importuniorcs fer^quâm æquûfit.Di^' nöartis effe vicin,fed ingenq fibiimperarenefeie®!: a u t fa 1 te m m a lè c on fc q : Cu iu fmodi e tia m mul ta in ^ quot;nbsp;fcientqs reperiuntur, veluti quando prauus lurctââ' fulrus,aut caufæ iniquæ iniquus patronus fua fp^ longas quæiit lites, opinioncs nouas comminifC^^' ambiguaslcgum fententias Ipeciofo fuco velare*quot;, tur,aut contétiofusnimium dealienoludit coriot ' quando in facrofamQa Theologie profeffionejralââ quifpiamin fchola CAurgens.defumOideafiiiiâquot;â^'^ de lana C3prin3,anxic multa difputat, ac tautast^'quot;^ Tragcedias commoner, vt tota cccli machina ruit^ vel vniuerfa hominum faJus, cxitiumcxpcruerfail**''' opinione paflura vidcatur rdum promaniplusdo^ te retinendo,quam folida ver-itate vindicanda dimit^'j Num huiufmodi pertinaciæ,amp; conatus iinprcbibrt'^ detegunturdamnanturqjabomnibus, ac fiineptusl'*â, mo nebulas in pariete pingatrâltaqjnemofapiensat'''' qua infiituta,ac prrgclaros vfus veteresinhominûiâ^j celïitatércccpfos,obpauco9:priuato9i infolentiaWi^ abufusdelinquenriumcontemnit.Mihi vcrdabuniie*ââ ris eft, fuperiorum autoi iras, multorumqj feculorâ'â confenfus,amp;haâenus comprobata vnit3S,cumquib^ innocenter improbarimalim, qua'mcö remerarioalio^ rumpericuloprxdicari. Ifta paulo dixi fafius,q«oiiis® non de verbulo, grammaricorum morejliadas prf^ vero®
â^, n E F E. N S I 0^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;«9 nbsp;nbsp;' ^m' ®P^*â¢0ââum autorum calumnfaforc, amp;nbsp;con^ ^â^^ââgiffima vim legis obttnente, adionein
^^^VT xxrx, DE LLGNO GVAIACO,
V rfc ThermiSfContrd âFedronem.
Y âgjWf obtincre pofen- ,6 fupercih'ofe Fedro» t^3Vnjij.sayf3]j-£,-jy5 fn cófuetudinem Jaudatam â¢^â^â®â**^^°f^ calumnia, quam facile ipfa veri^ V*^'â¢Â°*â*â® virorum prælîdqs firma fa confuta-^|r!®âlt;lroodum amp;nbsp;ina,quç continuo penè fermone, *}jij?'§'^3iaciac thermarum uaturalium vfu infolen V*^âöngïs.. Sed refponde, quilignihuius vires, 'gt;lamp;®*ââ®^*wconfuetudincm impotenter potins,qui lt;t^''â*^f fuggilhs.adeoqj Anagyrum in te common ^'â'â®*ââââuc venerea primo peculiaris Si propria Hj®^â'^»^gt;gnüI«dicum £lt; Guaiacum vocatum: Slt; liq ''âöihomiuum teftimonio ce]cbratum,amp;infinislt; tó°®*â^ââ®gt;âï^creperta veluti faluberrima in* HÃraedda.elogiocôfirmatum fuitfQuare mox hi^inflimis viris , eiufdem effedus literis cuul-^ 'W^ï!cm3giio,pauca vix fC'^fi^gabiii fide tumores,coliedlünes,duri* ^%poftulasmalignas,vlceradepafcentia contu^ ^(^*^ââ^*â*o^3.acpuireIagiiieconfunipta,ÃCquic* \j,°®â:'â^^*®â^ïspcftilentisi^inali,pcr multos an nos SiH??ââ®®®âlfllg«nt»s, miraculi inftar,.fola totaqj %)r ^'V^^ÃbMuipcrÃnarCjnuHo infuper 3noadâ= ^'^a(l^'^^^'°' Qyocircapoftcriora:tas vimeiusdiui* ^{j?*'^â'ââ®â^P^^^of*^ïâïlosmorbos,fenciflïnio Cues' 'tj^/^j'â'^'^âPââ'cslidicir, iicmpc ad melancholiam
Vrinam ciciidam,fluAtones ca# â''^âiltSfiiuitarcinJcuigandam,articuIaresdolt; tores
120 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;MEDICINAE VETERIS
dolores abâgendos,cancros, gangrxnas.elephaiitiafiii, gonorrhÅas foetidasjac fimiks affefliones curandas. Quin comitiales , cephalças dfutumas, hemicraniaSi Vertigines,paralyfes, cachexes,hydropes, vtcri aliquot anedus, colicos plurimos,atq,â alios fermé incurabd«^ paffionesiftius vfuabfolutèrcftitutascogHOui,caiioiâlt;' busmedicis vbiqj in omnibijsobferuatis:quosduniadâ ucr farius 11 öfter répudiât, cÅno nimirum fuoaquamPquot; ramconturbans,nihil à nobis aut veréferibhautw' fieri pofle.in aiiimum fuum induxit. Sed paiumadnâ'^ 1 dum referre arbitror, Sc ad illuftremartemcomparJ® fi dam,eamcgbcnè faâirandam: Si. adcelcberrimuni®,( dicorum ordinem a pré tuend urn, fi à reâo tramke^ 1^ fua fponteprauus defledat, Vt qui wniitail's quanB; 11
ft
tansfitamantior,dum hanc impudentcrJmpugâ»'f' Veróeoufidenfer fedandam fufeipit. Cærcrùnidi^ maruin Ãdaquarum vitra nafeentium ac fcati/'^'^'â fodiins,naturis,facultaribus, viribus, redainP^'â'' .^ di ratione, hoe loco non mul ra funtdicenda,âl'â°'âiâ illa fcirecupientibus, ab ipfis principiispaflimF^'quot;, éliflimos autores veteres ^recentesjtradunfur-^^ ti Vero balneafapicntillimi græci fecerinneï V*â®^, merocognofcimus. Quanti ctianiprifeiR.o»aâ*Lj cipes,ad voluptatem, mxus,ac delicias(quas acer infeclatur Seneca præfertim lib.8, Epiftolaÿr)*â^^â^^; abluendoepcorpora, thermasbalncaqjbis, plius quotidic vfurpantes, corundem eximia 3âquot;® gu ftigia varfis vfibus accommoda fa, amp;f reliquiae of magnificentiam oftendentia,R.omf olim vWâ®.®jg(j5^ tarnen pofteriorcs ad vfum medicum,amp;'vitæ ^ j^ji necelTitatem traduxerunt : Cuiufrnodire(ti'^°''â^jjji. leguntur.apudGalenumhb.i.fimpJ.cap.7.aqiâ^â .^^ nitroCas, bituminofas,in hydroptcis.pemfâ^^^ jj^a
ft
ft
5' «i P* (« 1' P
Æ *
1' ((
i)'
1^
1^ iï (' i^'
Lp D E F E N S I 0^ nbsp;nbsp;nbsp;, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;m
j^ '^^'uw Acgiiictam lib.i.cap.sz.Aetium exAi vhô l5^ââ^âP '77. apud Phnium infupcr lib.natüralis hi:» Jæâ'cap.z. S(^ g, dijuj ait, inter aliaspræclarà sdores ^quot;â'gt;i®fülp luris, a]uminis,falis,nitri,bitumiiu's,ges» J'ôâprodeffc neruis.pcdibus.cojendicibus.Iuxatis, Wapiti auribusqj priuatim mederi:quibus ijUtiffimè fubfcribun t Auicenna lib.i.Fen.z. dodr. ^^^â 3c Mauritaniomnes. Hoc Joco r«ifiloquacjtalt;= iAtucrem,p]eracu devfibus bibendo^a foutium, ôC dj'^niniedicatarumfalubcrrtmè.cùm à Veterib^tra-?'i®i a recentioribus etiarnhodie vfurpata,addc* L^quoniam ifta experimc n tis multorum compro L^âbcntur, adeô vt miraculi iiiftar, non ita procul à L'®â.â*âpagoSpa tradus Arduenna: fyluæ, fons quis« . ^â'dusccjcbretiir,muItispræftantiHimis cftcdibus J^^ publico D.Gylberti Lymburgenfisclariffis» (^ '^gt;cicalamoclarus,hîc fubfifterc voTutpræferrim Ã5«utoritate, SC rei veritatc.manifeftilTima finr. C^d forte pluribus mihi explicandum, quod cerclt;« (jHcdroligni vfurpandi dodrinam.acthermariî lj.çgt;udinem,nûbis ceuafylum,arqj cÅlefte prophy^ olMuc præferuatiuum in medicando improbè ^/^ra quæduo,nullum aliud inueniri remedium, ^quot;âttiisaffedibus.à noftris polTc côtendir, Ccrtè fin:* â LMufecundum fingulorum indiuiduorû lapfus, .pfidia.iiiqualitateacqiKititatemanifeftapoftuldr, ^ ''fogenuiscandidisc^ aurib\abfq; graui moleftia, ^^Wtoteraporis difpendioperfuadeii, ita deprà ua* /'â'ibus.blfisqjargutrjs peruerti pofiâunt:qualcexcm 211^â^ improbo cerdone in ludum acludibriü widemus.Pjoinde confutâdum eft,quod femel con*= nJ'pâ*â®â*®«raus. Longum lanèacpcrdifficilelue* ' Zitates,facultates,Ãf célèbres thermarû omnium
omnes
tót nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;WEDlClWAB VETERIS
f»«lt;6 ÃaC
omnes effeólus, incredibilcsqj carundempotentes,ft* ,y cuiidum variam ac multiplicem fodinarum-iwtuww êlt; commiftionem, in diururnis grautbusepaffenwo^ (vbi vix vllam mcdicinam opem pr«ftare compep* mus) fubinde manifedis quaKtaribus,ïubindc oew '* proprictate,Ãlt; totaiVtita dicam.fubftantiaagcntiiUSâ cxponereuiam vniem'^ fuasincirc vires quis iieg^f^â'?^ deatc' Etenim fi forma plantas diftiiiguit.curnoiâ*'* demMineracaquastquot; Atfingulisplantisluxluntviffâ' Vtapud Diofcoridem,Theophraftiim,Galeiiufflgt;0'J^ ad vfumattinet medicameutorum tarn exterius.q^ jinterius. Ergo minera: fingutr, fuam vim mcdid retinent amp;nbsp;çdunr. Quis vei o fit fingularum p^' ris vfus atque cxpei ientia,pro cuiufque moibi W» ne ae differentia,hominis remperainent0rXt3te,Vâ bus, anni tempore, aëris conftnutione, diutur'â''^ aut breuitate vfurpâtium :omnemhanc dodri';^^^^^^, gulari fide diligentiaque prxffantiffimi Me^'f' ^^, turn non offenderunt. Iraque nemoprudeosnefc*â . negat balncorum ac thermaliura aquarummwKâ jj nem reële aperitis viris inftitutam,diligenteraiâ ^ «gratis obrequentibus leruatam profuiflequanipr^p . nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tn!s,qu31es ego multos bona fidc commenwratep^
'^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fumUnter qaos inprimis vxorem meam nomitio.
/ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;diu coxendicis doloribus miferè agitata, Siluxan ^^
finiftra: partis adeó labefadata fuit,Vt neque fee , tollere,neque componerc,nifi lamentabilid^tnort^^, fuit. Tandem clarilï'imorum medicorum Andrew ^ falq, ac Ioannis Echrij , amp;nbsp;principaal fpe fruffrata, in thermas Embfenlcs, re beuè deH ^j|. i ^ ta.Vt quæ medicatiouem omnem faftidiret.m!i r ^ L Cuius equidem folo pene vfu, Deum t^^rrr.reJj^j^jj ^ grata , priftinara vaktuduiem adepw, 9â^ââ5 â^
o E F E N S I 0. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nii
(^ââSrctroaiuus promp te, fitie dolore aut moleftia, (^'''t. Proindc liquet plcrofqj eÃ*ehomuiesgt;quosin ! â''icisaiïedibus.tantoperè medicamentorum con* ^'®lotcdeat,vtfolo eorundem adore offcndanturói ; tant: Quofdam etiam morbos reperias, quos iic ^iitiflimus quifpiarn curauerit, ndi folo prudent! Witatotg iudicio.óC explorata thermarum amp;nbsp;fon^ ^Micato9jcoeiütione-,iuxtamorbia:gvic^condi* ^vumerfom.Narrat Fallopius Mutincnlis noftri J'itisPhilofophusac Medicus,!! quisalmsiCelebra» aliquot feliciffimo euentu aquas Villenfes in ^'âl-üccnli,infputofangufnis,ÃC phtifisprincipiobi-Æâ Cuius rei fidem mihi facit Reinerus Solcnan* C'dicusclariHimus, qui, cùm alias triennium mte* jçlublicoad idcondudusftipendio.iniftis Lucenas i^âWncis Medicinam faceret,non folùm Vilknfiiï v^runipotumi(^alculo,renibuskxatis,midu fan ij^Mperta atqj per os reieda vomica, hypochodria-cj3ticholia,arciteincipiéte,infigiubuslieniscxte^ Aiuturalium vifcerura obftrudionibus,atquc id jj^liqsaffedibâ falutarcm comperit: Verum etiam Labile fanguinisCquodcxdodiffimoGabriele Fal (üj^Wnsinoami Medicina præceptore obferuauk) |il|Miapropinata aqua quofdam liberauit, fed de* iha®â'quot;®calidam SC tenuem,quam.fubiude Tangui* t?'tofavena fpuitio Tequitur, iftarum etiam ther* L ^3putinftillatione(tM6iâox«)perfanauit,quad mul* V^âJ^^^^nsalnsfruftri fucrat tentatum.ltaaquas ^âPâ^ätbus fanguinis.ôC renum vdicæqâ affedi« i^ ?â â^^âdmirandis viribuscoferre fcimus,qucm-li^i^WuuiAiitoiiiujPQjjjj^çjjyjj^ confilio ardoris v* quot;1^1. ^*^â^nsquà m pluribus. Certè de balncorum ââWm totiusJtaliæ ac Sicili« viribus, opusæter/
S 2 name*
124. MEDTCINAE VETEKIS
na memoria dignilïimum fcripfit Barprolomxusâ*^''/ uolomedicus Tauricenfis dodiffimus,quodfiattgn* fctfaltem portentofus Fedro, nó tam inani fpiritu»o^ nem in fe medicina: cenfuram conuertiflef. Prouw« quatum edcanum in balneo vfus,vt prouerbio dicimfâ tantundem ^huiuscUcarbitror in thcrmisdnudkai'* dis. In fumma,videmus quotidiano indub!rato'9cap^fâ mento,iuuari articulorum,amp; vetuftiscapitis,vterioft jnteRinord doIoribus,8C laxis tumoribus vexatos: n. terea cachedicos, hydropicos, paralyricos,conuulâââ^ fufpiriofos,calcuJofos,coIicos,vitiliginofos,3tqjiiiV'' uerfum omnes frigidis,humidisqj morbis laboraa' (apparatisÃC expurgatis, iuxta Canones medico Æâ poribus)molJicndo,tcnuando,digercndo,difcuticiâ'\ coqucndojcalfaciendo.ficcandojroborando.roct^*â;* vfu thermarum calida^^in Germania noftra f^ââ¢*^^ tium. Noui egoaliquot honeftas4|cneroIas,amp;'â5'A ateg inferioris generis ma tronas, ex humida fidgâ®*j Vteriintemperie,fterilcs, vehementer therma^®â^ ftrarum confuctudineadiutas,quæ nullis mcdica®*'â bus ex rationectiamexcogitatisacpræfcriptis,^ neficium confequi potuerunt. Atqui amp;nbsp;excellent ^^ mus Medicâ D. Vuierus hçc quæ diximusÃligoi uU laciêCthermaru miracuJa,muItisprïEcJarisqjViu*^^ emplis probarc poteft.
CAPVT XXX/NON IN MEDICOS, SED IN ' dronm conuenire Catonis Sententiam^ac legem Ai^uilM,
DE fin at igitur obmurmurare,dcfinat fubftiin^ definatgt;inquam,contemnere remedia noftra o, tem noftram, ciufdemqà profeflbresCatonis nbsp;nbsp;nbsp;® jj
'll
autoritäre profcribhper iugulum reuocet, fiquiot nójucdicosAedhouiines gr «cose um Hterts fuis ^^
%|{^^ .CEFENSIO. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;U y
Dp °^ homicidas, ceu viperas, Vibepulfauir, â¢M '^âââoHb,î9.cap.i, luraraut græci,air, inter
I^5t(lâL®^Ãf'''*^®®^ Romanos) necarc omnes medici* ^ âP^â® mercede faciunt, vt fidcs qs fir,amp; fa-i^ perdant. Nos quocg diditant barbarosà fpur* '^ ^^Ã^aliosopiciappenarioncfÅdant. Et mox* ÃfRO'damnatam à Catone rem vtiliffimam credo Ã'*'iinè hercule. Subqcit enimCato,qua medici* 1 ^i^^â^feÃconiugcm vfcpad longam fenedamper» Uj8^c.Scio interim Hippocratem olimnullipræ* â^^^''â'fuismedicinam facere voluiiTe. Vndeconftat Lv'â'*quot;Jiiquamdeartcartisqj profefforibquot; finiftrè L^ftatuiffe : atqj ideo potius medicos græcos Ro-it,]â^ctibendos, vc qui tantum ad fuam falutcm, ad tJ'fmveróRomanorum.iUam inuentam atqj exer» 1(5?'tilbmarit: aut quod medicorum nomine loqua* J^otartisimpoftores,famam,vt idem Pliniusait,
1 h?'^ aliqua aucupantesjanimasqj Romanorum ne« i Ã'^seqeiendos voluerit:fiquidem non rem ipfarn, 1 ^!*'® ingenue ciuibus communicatam,fed impro-* i â^'âw^ pollutam damnabant antiqui, alioqui ' \ liij^gâfï*oitas,ac veneranda illa prudentia, nó tan* 1 impels honores,non tanta præmia.quanta nullt al* K . phnædecreuiffet, quæhocloco nonrecenfeo, iÃ^ptofeffo lit Vlinium capite fupià citato,aclib. ' |pi7.£lt;plcrolq}alios Icgentibus.nc arroganter no* |'^^?lt;tûllcte videar. Proinde veriffimè dicere pof* Vâ^fttmilïimumeffe.ac prorfus inane ac vitreü fpi* » nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;vltima primi capitis parte in nos torquet,
1 V^^qmUa.Fedrotquxfanè fi fecundum vim fuam» i I?®'^ââctlt;eatur,ó Deum acter num,quanta damna re* liSquot;âla,quim atroces pÅnæ fubeundæ,quanta: vin*
* r^ilhUiiiïundac,nonin Xïe,fed in coriotVt qui non 1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;S 5 femel
K«
MEDICI N ÃE VETERIS
femel autbis, verùm abfque numero,prcxiinuwkiâ'' damno,ac morte ipfa affecerit,cuiufmodi vera crcmpl-* póft commemorabo: quando iirperita, temeraria,â*â' uiterqâ rcperta medicatione hominum falutcni tcm^* amp;nbsp;explorât noftri temporis Ariftippâ.omi cmomiiiü'^ morborum curationem.peftilentifiimo crrorc,adw(* tantum renicdia, vel prima remm principia, Mereuf'* urn, fulphur,^ falemcontraheusracin^cntiärgroi#ââ difcrimine, vim meteororum amp;nbsp;myfteriorum luok'® |1 facit,nul]a interim lege Aquilia capiiakm iHiusinl^ v tiam punicntc.ludicat autem ifta damnumdantes.»*^ li
rependere.nc quiddamni aliquis abalio patiatur:* 1, quis oleas alrerius immaruras dccerpferir.velfigt;^ H immaturos collegcrir,damnum datum reponat.Aff k hoe, per culpam amp;nbsp;imperitiam medicantis.niof''' ægro,nunquam rependi poteft: Ergo non foluw»quot;â^^ eandcmlcgem, Venit æftimatio rei, verùmetw^â^'j^j^ r e m, V11 u r c co fu 11 i d ie u n t, « i m ir u m v t a d p oftdo^ V^ pinquosinfuper.aiQio,in ipfum fadum,perucniâ'- ji^ quelex Cornelia de ficarqs in eofdem perditos W â eaftros iure effet exercenda, vt ad talionem.iuïi^jp decim tabulas, poftulentur. Certèhïc FedroneW ,| merenequeo. Atque vtinamegoctufmodihiftof'^ eonefcirem. Grauiter peccant qui poculent3eku .^ taqj viciant, vtpote valetudinem lædentes, ^/^â^Ajj Vicini, fed grauiffimè,qui Hippocratis omnium*'^ bonorum autoris medicinam,acdiuiiiiGalcni5âJ.-^ tiluftratoris artisep noftræ abfolutirtimi arnhcis ÿ berrimos laborcs/ex quibus hcrclèmortaliuM^' p incolumitas confiftit) probris fcurrilibus, orclt;ljr^^, quamtragico infedantur, 2lt;proximoj'uæl^â^â^ jiâjiiy lucri fpe,auf infeitia, aut noux quadam arris «»^ ^^^^ «Cjintegram fa ni ta tem oftendunt.fiuecoWrJj^
âTi
. D E F E N S I 0; nbsp;nbsp;nbsp;gt;nbsp;K7
â ^'wrampunf.tandémque in tædium artis præcipi#
I«
* ^âquot;equid addam amplius. Quid vetat igitur, quo ** v'âââ(iucrfusFedronemadionemcalumniæinftitui# ^ââ'kgcmRhemiam aUegamus.
U ^^PVT XXXI. MENDACIA CAPITIS SE-
cundi ^Ainoà hbelU ledronis.
' lU^â® ^^^ diStis hcunam omncm fatis fibi pro^ ) |Mviderctur,adparticularcsadiones,quas in in# ^'Germaniadefignauit,capite fecundo progrc#
J^ cuius exordio.mcndaccs fophiftas,quumdc ^âââboni teftari queant, aliorum femper virtuti# ^âicpentesJeqj viens improborum contaminai!« ' I^^*ââïcf incufat,adcó vt quæ hadenusdixerit,
â Hv^^â^* ^*5» ^'*® nunc audiemus. Nam aduerfa# ^j'â'uquit,impudentifl.'imis buccisclamitare au#
gt; Up'»udoFedro in Hungaria verfatus , facinora Mlfe^^®®wa fada enumerat ; Quando in Italia, * m^ttionGermania defignarit : Quumin Gal-H^sBclgicas Curationes commemotat. Et â VV'ê'^'i'^ iUotorum nebulonum infamiam mea Mjp'egam.óC me iuxia Chrifti dodrinam,aduer# 1 hr^uidiccmac puvgem,breuifimpliciqucdidio«
⢠iV^quot;^^'^*^ parce modeltiffimccg, de rebus meis, gt;nbsp;K^'gt;«im)nihilalicni,(cd tantum eoi urn dome# â'V^â quot;'^^^ teftibe a n t i» defer iba m, De inde gr a#
^ IT ^'Gpingitdicere volui.bancfententiatn.Quo» ' iÃÃôrdi(ccdo,abfoluta curatione Vuelüana, ⦠Vï^^waiedutus,Colonix grauiffima arthriti# P^'^c attuum miferrimè couftidatus Cumt * Vv'â'»'wappetcntia 2lt; efu deftitutus, ceruiceta 'â^^Ukeium latus, nodu potibtmunf dimeuete non
128 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;MEDICINAE VETERIJ |jp
non potoKVtcreg humerus intolerabili â^°â°'^^\^.y5itii Iis:doifum contraólum.ac pauca feffione aut ^^^^ ineurua turn,inter omnesartusjcoxendkesfuw*ââ^^^ ciatu afficiuntur : Genua,pedes, manusfpk^â^â ^ borc,ælhiq5vehementi tument. Qpibus affcctiW^ ueiffs.fokusprælaudatiffimæ Coralloïdcs,hocc » ,. maphroditi chemicorum triduano vfuintus.'acia minifterio, fpiriru tartari corrciHo, inunâis 8^â''^j^ qux inftar magnitudiniscapitispueriincreueiaiifâ .. bus quaruordccim intégré re{litutuslum,Vt mW maliinde deprehendam. Sic ille fermonevulkan,fl® negare noporefh Quas hïc multipliées profedion^^' inttabiles,amentes,vagascçmemoras,certè contée dummulca oratione confutandas arbirrortamp;pkjâ ex te araneo^i telas fingentium morecommentitas^ acfortafle quarto capire amplius repudianda^^f^^' occafio. Sedo diuinum antidotum Hermap^.^' jj cÅlitùsin buccam fÅdi hue hermaphrodifi (quod mentum barba ferènudum, voxgr3dH$f®7* illapfum. ofpiritum tartareum.quinon nifi.H.ââ;Æâ tantulum tumorem confumerepotuit,cùm alioq'^quot;1' tegras vrbes, ditiones intégras, fulminis iiiftarjpau^^ horis confumat amp;extinguar. At fpiritus ifteartei®-gna magni Fedronis coêrcitus, in corpore famdUt lui clementius egit, dum ipfe Cacus alter igiiiuo»^ ignitum venenum, flammafque ore conceptas,in*quot; nocentes euomit, vclper crepitantia intertinaArtW tidis occafionem introrfum volutans , edito taiulf® VaniiTimo foetidiffimóque libellulo, in latriiuni cï^* nerat. Verum extra iccum. Cur Fedro h'c vfio'jâ cognitifque vocibus nonvteris, vttecumplurcsfiDâ''i «nalolaboranresadiuues,ficcg gratiamamultisrefcii-^ NonoblÃÃud arbitror, quam vt tibi admira non cm ifff^'
D E F E N S I 0. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;«gt;
^isCûius cm'm cuiq;crcpitusbcnèolet)3cnobis J^'fiuptumconcilies. Sialiosmcdicos fuperarclabox j . . ^'lâoperâvtmentebenè fibi confcia,fama nuJla cou» i* l^talabe, arte inculpa ta »non impcritia,non infa-|*^nconfutisdolis idem præftes : Et fi talis fis.qua- ⢠y r^nvis,facreâè viuendo famam virtute,non va^s
1 ^compares. Hîc Rhodus,hîcfaltus,in quo,reipfa * | Jtpoffum,quodpetulâter alibi, feciffeteiaditas* j VMacpertritapai Åmia,vino vendibili non opus 1 L^'P'1'fahcdera. Atqui hoc impudentiffimi feurræ , It^tcurum cftiudicium,quempiaminteftempro* L''â^iuiaduerfuseundem aceufatorem reftiheatur. ^gt;ar,«ifitemer pudeat ca recogitantem: Sic bos ^Mcipfumpuluerem mouet.quando ipfeineptas '(j'^^'onesalieno ac dedecorofo cômentooftentas. ^â'âlecrabile habetur, lædendi occafionem Audio ^,iquot;^'8lt; Violentum cenfetur.in infontem impetum
1 '(^â 'Q'âa igiturcruce tu puniendus,Vtrumq3 crimen â â(^''â^â¢^udicent hîc amici amp;nbsp;inimici mci,imô amp;nbsp;pro
' v'^^tes. Tu ergo omnibus faccre malè cura ne* s 1 ^kdicere tarnen padim non definis.
si *^VT XXXII. MENDACIl BEDRONIS
gt; | de Muttbxo Wolfskeel RefwUtio.
i 1 y â^temperfpicua fiant fingula,tu in libellule tuo, ^,. .^ ,|^. â
* K'P'^endacia.quot verba continente, fer iberenô ^ nbsp;nbsp;'â '^ Kâ^âl^'âlt;i®® virum nobilcm Matthæum Vuolfs» * * *** ^7 â** P W **â^hritidis fpccic labor allé, quæ eum haciUac
** nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ineffahiU dolore,fie côflixerat,vt cols:
Uâc'^'â^°^°âlutnoreliuido, vel nigro,deindcrurfus
'â W'®ââquot;â^ó«bumaut potum corpori nutriendonc»
* | '^quot;âttiaççipçtej mû pci ofterentem, porueritradeo
1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;T Vniqei*
no nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;MEDICINAE VETERâJ jop Vniuerfum corpus Illgens articulorum dolors
I rat:at hunc, bis propinata ftimmcosefleufWp P [jj^ * perfamulumtuum,quinto dein die(SCc^â*]^..^^j^q,; eonualuiire,qucm Croneburger *io*^
1 pori relinquendumdixit. Hac fola iodudusp ^^^^^
| amp;impudentcr mcnticndiingenio, diAanii'bâiâ1 -^^^ perc in meinfurgas, dura pii^uratumdoâoreniâP , Inaturamiudicantcm, cum Ptolomeo Soterc«p'®^l fi Satjrninm,autdelirantem conipellas-NcceoC^ tusopprobrio.x.S^f.auferendo, torques, mirabuuK
pa,in ovo/',fiuc3finum,fubticiens
vile coronati caput ojlenfurtu afeUi^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^.^j,
Hicoculos.finondum liuorc cruifti,aperi atq«' amp;agnofce,qu3 temet infami3,meiniuria, iftopo^L tofo C31amo afficias, o admirabilis nominum trans
1 mator. Etenim fi ad eummodumliterarumekiâ^^^ traafponere,inuertere, abijeere: ac variate,'âââ'^ . réque nomina cognominaqj licet : Si tan tus 3^0'P ^^ ' nitus cognomina vettere return, peÃima inopO®®â Viciffim optima in peffima, imó maxima in mini®â ^ i rur fus minima in maxima commutauerimus,hoc£in mufea, iuxta prouerbium, elephantum:autexfor®ifâ' . cameJum prompte fecerimus. CircurafpicenumÃiâ' Pquamvir doi.'^us sut integer ifti petulanua: tuæf^u^â ' ! Reuera'fiquis de plebe vecors, amp;nbsp;dilciplniatuimpfâ' 5 tusbanclaberninurercmihiniterctur,tribueremVfgt;quot; ' infcitiæ,nec aceufationem vllam cogitaremtguiai''â'' â 1 Voluntariam in culpa,fed ignoratiam in indicéarbiti* frer. Nunc veto quum homo fibi difertus,amp;Iib£f^'*' bus ftudijs (vt videtur)eruJitus id tentet, quis ifâ'â Qn.ipropter rcVerfipelleminiquiffitnum,meoiure,Vü' i care polium,qui cum oportune loqui nefeias,ncfâ5 tarnen nequeas. Deme igitur ingenuisomnibuslibtj^
^,,, à E r E N S I O. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;»5»
iJ^m.^pronunciandi poteftas : hoe Vnum inte«« L^?^Pâ^f(nefcitenim pauorem mens fibi bene con ^Weaudeo.me feinpcr fimplici peciore verita* ^P*^oiiuiiciaffe:amp;nefcio,qua occulta cauld, faliuo* k®/ïâ^^c^s«quemihi odiofos,atcg ipfas inferorij' |s^â¢*®f' Proinde minime afficior,quo me cuncylo*
Jw^inaprobus caïurani3tor,quifimenon dilige* i'odiffe Volet (quod chrilhanum faccrcjmpiii eft) roruandum, led deformandum didione fua pu* k^âaeparte.communem hominumcodirionem ex*, f'lt;)i!amrecufare non debco. Attamen manet bene
qMBtii *v^Ul41C. 11011 UmCU. Ã\ imilldl 1114 IIL L Odi«^ .^ââ»fci«mentis fiducta,öC inuidifllmus innocenss L^^SâCeu murus Aheneus,nihil confeire fibi,nul-Jf'cereculpa. Atqui non tam vilecaput cenfebas, . i ^frequenter honorifkam mei mennonemfaces« ⢠i^Mcondem nobilem,ólt; loannem Huiningenfem)^ Si'^iuerforijd Rhcnoac monte cognominatûatcBŸ^ ofquc,quosin mei Hcïeïifioncmlrambitiofus
v^mmemorare poffcm. Sed quemadmodum Ie-i^^sverborum tuorum nonobledor,itaeorundein | ^ijsminime offendor. Nam quantum gloriæac HÃpud impcritos,ex cómendatione tuaitantum . ^^6f odq.apud dodos nakitur.fiquidem malèlau 1 L'Wab improbolaudariquxrit. Sedcur,quæfogt; â (^I^â*ferocitcr cornua tollis,cur triumphum inftituis, Coitus plaudcntcc'curclypcumcircumfers.non* | V^dohoftet'óCquafi parta viäoria,inaltum trolt;» * t^.'^fpendisjânon aliter cquidcm,quam li louis folia | k^w- Gertècùm veritate id fadumfifuiffct,di# , i[j^'''Qrae,ac fupplex impcritiamartis deprecarer, i V'Ãtuas.aut faltem genua adorarem, lam quando | 1,f^ ®®*ïlofe oïolt;lo habeant.omninó mihi necefle ' 'totiorbifcekrata tua vanitasinnotefcat)ipfius
Viri
in nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;MEDICIN AE VETERA jjjjfonJl-
Viri nobilis epiftolam recen fere,qua: Ãc â^â^^pj Ão®^quot;
Salurcm in Chriftoexperriflime
tuumin libelIofaniofodetraóumfcribiSjP'â® [,jgeffgt;* ceirirudine,Slt;tua infegritate, quim P??^^ffgbirgt;âl'^ââ Imè.Verümmeabomni fufpitionefaciJt bbe ^fid* ipfe fcis,cgoq; k bens verum f3reor,me cumâ jJ^quoO num ex podagra grauiter decumbercmJci ^ y^j^i Vfum,neq;quicquamtuo9i confiliorum adln j^jiü folùm poftquamconualuilTcm, demorbiinnne ^jp natura,fermoncsamicecontuliire. Qü^*^â^. ipjVi' go integrum amp;' amicum habuidi, nunC oimni.' ^ cantemcommendatumrecipe. Bene vale- lw lanuarq Anno 66.
Tuut KatthiCUi WoljfsM. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Æ
Ca:terùm ne quis temerè vcrbulum incpiÃo ^ Ãj0 ,^ ft - fuiflcmefulpicct, paratiflunusfum euiqjautogf^j j legere cupienti offerrc.Qnxroigitur te,homo ^^^g( f Vaniffimcjcürcxobkquovulnusinferremihi'^o .jplt; non direâo percutcre gladiot* Turpcertquem^ ^ , lis,non viribus fcrire. Quandoigitur rationed jj^lj tencquis,mendacioimpudente! fupcrarecontÃ*â ||^ autem facis,medicationem inanem obqciésjcmus^^j quamapud me mentiofuit : Quaecquid fcu'^'âquot;æ^Lr* quid non modobipedis afinûted etiâ quadruped® ^ citicifimiliusf Adeonedepuduifti ncbulo.vtm^*â j hiftoriam,viuis etiam iJlis,de quibus narras,reciw deast* hïc nullum aliu teftem produce, nifi iliumip . quema mcla:fum,alïercb3s.5ed quid^Alpice in» Ai,6 Plumale : quid fugis.''quid temet occukasMlp, ^^ inquam.vtliquis adhuc in fronte SCoculispudot Hâ tclligam. Videtc,ob£ccro,popularc,s,quantopei£*^^ faciemcircumuoluat carnifex, Videte,quantopef£ torqueac osA auriculas, vt iniquç mentis afellus,qâ,|^^
fi,, , n E F E N S l 0. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;155 kquot;^^ . f® ^u^ntonus, dimittattquippeiu mamie# U,'^?®*^âc*odcprehenfus,fefeextricarc nequit,fed ^jj^'â*®putcocÃftridus,nullis machiniseducipotcfl. i)^®?âSemite afinum nunc. hominis imagine te-ij^iuinèquicquarn verbis,fed fuftibus in ventrem '®ercendiisfuerit. Proinde finamus illum magna ^iâfferia.ad Apollinisaram, deportare,3pud quam fâepudorepriuatus, fuo fucco viuat,Slt;putida va# ^'faginctur.
lt;^APVT XXXIir. MENDACIA ALIA
Capitü Secundi tedronis,
. Yi^nunc fatis : pergo confequeter heroica iUius Lenora,fefe dtöante.cómemorare. Sicenimait, U'â*ââP® generofe domina:. Dn. Annæliberæ D. à !]^(J'^lgt;â¬ickfccretari'^ adeo refolutus,ac vno brachio 'kâ^'^^âVt neutrum in caput attollerepotuerir,fed
C^datumprorfusconfumptufuerit. Intcgroigt-
VOpurpuratoium confilio nequiequarn confum# tn^^Mauf decieseidem folutumicrocofmi propt# «jÃrisTaffi pinguedine olco philofophoröper# fj^Aiuwc intra tres hebdomadas perfanatus cft.^ liçâigt;foloecumcômifit,vt apothecaria fapientiani» l^i|L 1 â^â9'ââP^opter patiens Aquifgranum,adca-L|â*»cas ablegatus fuif. Mox in contextu fcquitur, I(jjââifercvülo.de nobili aepræftanti virtute virgt-16V^*'^'^ ^*â*M3tthi5HeIdilmperatoris Cancel# ^f ?ââ?ws ægritudo, ncqj à Sophillis cognofci,ne-;,.puianuiló2itudine,curaripotuit.â fed poftquam ïcJâ*!®®wtn tneum ophyzi vfurpaffet,morbi ftatim tihiï®â'*â®hgt;iUiyfter ica obftrudio foluta,amp; abfceflus *^^'upit; ficig vuoméfe integram fanitatemade#
T 5 pta eft.
n4 MED ICI NAH VETERIS ptatftJd Echtio »xG«so/gt;«x6o§ fa du, cuius arrogantie®â xima cftjpuJfuumn'thmoSjin arterf|s,iuïta muÃcahariâ moniarn ,explorare,calfadum lotium diebus fingo«â cÅJum verfusconrempJari, ÃCdominismeisc^^f^®â^^'' tum,3ntefaci'em, virguHs aliquamdiu oblatumc^^ ucrc,5t agitarc.Scquiiur. Quacalamitosè muhet uu^ feldorpiana,cui'us nomini parco,anno pJusdimidi^ fucatisDodoribus SC chiiurgis decubuenGgahho''*^ infeda,vtcrure vrroqj,poft diu turnostubereuJofos mores,iuxfa genua.niuhifariis fquamis dcfcrdatOitâ artuum imbeciJh'fate,ac perpetuocruciarucomh^^^â mentis abenationem metucret, præterea dentesâ*' , , tam laxieflcnt vacinanfesq,â, vtomnesalrernatiffl^^ merepotuerit. HuiccurationiadmirabiJe oleumi . curfj.cum Humana adipe,5lt; oleo Arceutidum mâj ' ac duros tumores al tern is diebus illinire feci ' At ^^^ tes oleo mofearyon , fine nucularura arofflaââ^'â^j,gt; ipfametperunxit,amp;eft diebus decern vfuhuiu^'?â^^^, cinæreftituta, nihilc^ raali amplius in dentibuSât b Nolo hïc occultos mulierum aftedus, raras wotnte. liet occafiones, cancros depafcentes referre, quitus multis,in hoe orbe.morem gclfi. Noloetiam®^^ rum operum caufa, fophiftarum more, efferre,me
Vergilq Iapidis,qui
Solum ut depofiti proférât fata parentis
Hm uoluit mutas agitareinglorius artest nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.r^jiió
Iftas inquit Curationes, miniftri mei officio,afâ quaspartira vos imperitiaperdidiftis, partim ceui^^^j. rabiIesreliquiftis.Moxinfurgittangcoluuasrupâ^,.|,^ Vbi nunc fun t curæ podagricæ,curæ Artlwittc«â «(j auditorö raorbo^t ægri,qui talium fadorö vobt$^^,p^ funt,queraadmodura Fedronif Quapropteirnâ_(,,,⢠Eledores,medicos fuos Legatos, ad mehuemâ ^jpe
P D E F E N S I O. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ny
Cl , *^'^^^^Hâ^^'lJ Kpift-'ophme per tcconuene» iip'^®^®â'*^®^opéra« mcam hîc petierunt. Ergo ^j^âJâ» Vueftphalia,Hollandia,ac circumtacentibus i'^^y*ââ*uno fÅminænobiles.exantiqijisftemma* L^hmeexpeâarunt. Nuncæftimafe permenda* 1 Ãâ^iSophiftæ.qutequid in inferiori Germania» l -.'^'-âdecore, omiÃum fuit, idpermefingulariglo* Ij/'^tum eft,vt ipfi cogamini,veftra eonfeientia» probatis hominibus, mihidehis teflifi-*ûloitaquc fie defenfionem iftam finiri. Quid in K.âââonib«s,apud «gros à vobis deploratos, præ# J^î^fctiuentibus maiori diligentia compledar, x^progreffmad communem chriftianorum v# Ãedam: vt ordinary ferui fophifmatum Gale# iti^jartis noltræ præcepta, cum fuis conférant, ^|^âââ?)K«!)âôuliKa8ôAb7rç307op,Velut Veder Al lftotclcS i^'?gt;niliter vfum h^Tx tü Ijmwef^m n^'isoj!a/j, ficut ((â¢^'quot; Gorgia Platonis docct. Hæc eft didionis ferles,à me bona hde, traduda:
V'Ut in prxcedentibus omnibus, ceu canis ad vo» '^it,hoc eft.contumeliofus ad vanitatem amp;nbsp;ar# wS fuam relabitur, dum primo loco Sécréta# |îûncbcrgicum in teftem appellat : amp;nbsp;per So# IC^ûlcnandrum luliacenfis Principisllluftriffimi k,^«briffimum,Veluti ex doâiffimis plerifquc | 'âilliusferiptisconftat,false,fedobfeurè notât.
V'M XXXini. MEND ACll ÃEDRONIS,
\ de Secretario Rennetergico Refutatie.
; ignorantes ifte fermo,Slt;quicôtinuôfcquiâ¬, V.''V'^âââexiftimari po(ïit,quû reuerà fuc'â inan is fit, i ââ'puhiftoïta,per Autorem,relatamanifeftiffimè
Bé nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;MEDtCINAE VETERIS jjji
detegitur,hi's Verbis. Quod ad MichaéüsCücciâ^^^^ nomen fuiffe memini) Secrerarn Rennebergâ-* jjj; bum,dequo quæris.atiinet.itarcshabef. Cùm^*â .^y quotaiinos(certum 8C definitum rei a à « tempus * jK, tismihi conftat)ab njuftriffimomco Principe»?®â jj( tinam in aula moram variasqj curas CIeui.qu3â^i®. jji dimilTuSjdomncogirarem, vt res Si. négocia i®^^jj3ii) aliquamdiucurarem, profeflus fumde viajiiqu®â £( meum prædiolum: ex qiio,quia parum diftat^® j^j Vuiflem.diuertiinpranditï,apud nobihlIimüFgt;'^ââ^ à Loe : vbi prærer expedarionem repperi ge*i^^ jul Dominam Comiriflam à Rennebergh ipfiusa*^*quot;fâ((* abas in obftruäionc 5lt; duritiehepatis mcdicinfl*® j ram. Ea quod me nouilTct, peroportunè,3it.3®^ (i» Nam famulü hïc habeo decumbentem, affliflÃ^*'®^» letudinishominem.qui prçterquâquoddiuadü^' .,f borauerit, hoc momentograuiffimè3dfligitu»'lt;^J^t» doioribusenecatur. Cùm rogaremdemorbogt;P^' juli prandio,priufquamabirem,iJlud exipfocognoâ^^j^u' medelamqj fi fieri que3f,adhibcrem. Recipio^^â^j^jjpii* rum:accumbimus,vix incepto prandio,accuK® ^^jp! la.nunciat Michaëlem gfauiirimis doJoribusp^®fâ.[|i,fi dumextindû. kaqjegorelida nicnfa,confccfl®®â nioqjhominem prænimio ventris dolorcfefeeâ^ jjii dum,pcr cubiculi tabulatu, Volurantemmeque^^ Vnolocofecontinentem, vtmihide]üco,caufaqjâ'' jj na, amp;nbsp;doloris qualitare rogantipoflet refpondef^j^ui^ aftantibusautemaccipio ipfum antehac fi^^.^^etf* bus 8C diururnisdoloribus aliqijoties conflifïi^i^âjji^i), dente paulatimextrema9ipartium,manuunipoi;^^0/ admotiones,debilitate.SCimpotentia. QBæâ'5!'âLoii^ tse anteadæ gencre,refcrunt hominé vnæ f®® ^ jj^vf* tinentiffimç, vtquicrapulaatqj ingluuiekquon ^,
L D E F E N S I 0* nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;»57
i?'quot;f^'âggt;â3uaffet,Aluuseratadftricla,1ic Vtneflatum Jâ'®iâeddcret, Itaqj cuniex multis indkqs colliger é JumelTe.expituitalenfa amp;cruda,dolorem,quiingt;* v 'âânon daret, fed vires Vehementer profteniercr, ^nsprarfentisnecelTitatecoadus.clyftcrememoI* i^amp;calfacientein ini^ccre decreui. Vcrùmquia ^acopcco deftiruebamur.nce medicameta ad ma^ ^fntjexqs quæhortulus ibidem, amp;nbsp;culina foppee ^itgt;defumpfi althaam amp;nbsp;chamæmelum, quod ad /âosdoiores mirifice conferrent: hem anethum, ^'3iiara,puJcgium,fÅnugræci femina, amp;nbsp;quxdam .ââtusdiicutieiitia,ficcantia,arlt;g leuiterattenuan^ ^'â¢Moquidemnenimiu humorem fundercmaccol vehementer calfacicntibus, fummeqjatte^ ^gt;bas,abttinendum duxi. Ex iftis aqua incodis,ad-jjjïbutyro, pinguedine pulli Vetere, fiC paucovino jWecodum,mi(cuiqj oleum nucum,ob partium te» çfin:atcgvtidemleuitereuacuaret,addididiaphç-kWininus vndam mediam (quodforte, inter alia î folutiua, mecum habebam) ficq^ iuffi concin-vHerem inqei. Cùm Verô æger ob eomprelTain (jf^âilmitterefjfruftraqj aliquandiu inieâionem ten* .îâ^ilfdein,.quantitate eius iterum auda.conhei L^ndiqjmodum.qüo tandemomnem reciperet. ^^'Wm diutius contineret,dolor multô eft effedus çjU Vttuncquiefceret,refpôfadaret,accipcretqj. '^'â'goquæ demorboquærenda erantrogo: Turn L'â¢'1'1$âmepaulôante narrata funt,^addit fe cum âb *j'^°fâ ^OOiâ«* eo veniffe, vt porto Aquifgranü Vquot; ⢠^âââ^ ^herinas,quihus in refolutione brachios lt(|dââ*^âJ*lcsaugerctur, curanda, amp;nbsp;neruofo gencre ^nini niollihcato(zu feiner Icmbden) reftituen^
V do,vt
tjS nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;MEDICINAE VETERIS
do,vti fta tuiffet. ld confilium a tqj propofitö non impro^ babam.quia balneumillud,vtpotefu]phureum0innro* fum vtdccenferem.quod omnescorporispartcsequ^* Jtter calfaceretjficcaret.atqj roborarct.Ab redditoCT fteri.aliquandiu cclTat dolor,fed dum paulùpôdreûû' defceret,vrfimiJesferèclyfteres,g attenuaie,calf3«iââ^ exiccare, incidere, craflosqj humorescocoquerevâ^* rétjmonftrataetiâprçfcriptaamp;fimilimareria.cont'^^* rent, inqcerentqj aliquoties.auforfui. Etqinfæpèv®;' dolor.in neruo9^ refoIutioncmCq? iâ hîcoecÅperatX^ fit,qucfnadmodiieuamin articuIaré.autcomitialc.J*' hydropé, aut voluuJtj nonnung abrjffevifuseft.Ne^^ tranfttionem(quod.folct imperitü vulgus focercXJF ribusiniedUs aderiherent, præraonuîGentrofaml^ minâatqjadftantes(teft£sm'ihieffedebcut,ginâ¬3 ^^ lia adhuc viuimt jrerolurioncidaii^cuius ianipii!â^'^ vidèrent manifefta,fubfequuturâ.Hisficp3âiy^ââj toqj prandio, cû forte hoi as très ibidé hçfideni.vcw'. curationénôaccerfitââ,fedfpôteniea acceffcrâ,dans xtris,finomcdicationisiftiusmeç vHoacceptoptniOi £ceffi,inlhtuxûitcr,pfequuturus. N cep ante »nud_tfp. Vng,neq;püft,Michacl Secretari''hîc,autvifusniihiâ^^â autcognitus.InteJligo Aquifgrann poftea ff'^â^^,â®o fi reifte memintpaucis literis tij nofaram,quôcoipÆÆ ad balneationem pSparandum,^uô Vti cô,m3ioi'iÃâquot; du Valeret. An aüt vfus fuir,gdiu.quo téporc,quouc « ceflu.aurgdprætcrea egerit, vt vaJuerit.reftitut lu*'' ne,à gbuspurpuratis(hngcnteid FcdroucJtraiSat^ ,â debtsnihil mihi eóftat. Legi quidem Fedronis nbsp;nbsp;J^
cóquifitas,peruerfcq,âdetortas, in aliquot bonos e dos viros.calüniasïAnimaduertiiniupfubSolonisi^^ mine, me fuide no ta tu, eo fcilicet iudicio, ip D.V; 'j|^ üo,tibi Vuiero,äniicis mets S' o-b-f 70/5(95 ego âââ'^^^p
nt
D E T E N s I o.
S((, â^»gófua9eamoamp; colo) me coniatixiÃct,öf (ljr''^flt;ifeciirctmenoncm.ld mfifadum fuiflef.quid Q ®3tcincrarius,3udax, amp;nbsp;vafcr iftoænigmarc vo» ^iiij â'â^^cvixdifficulrerpotuiffé.Etcnimego mi^ k^ftisoperibus,nullius foleecifmi hactenus turn co» L^®chomincâMcdi'cöeffe :Nolo Meuecrates ef» (^P'fffiçdübens ifte verfipellis fibiaffumit. Errarc ^j.Ponum,lmónihilhumania'mealienüputo. Turn y^noftras aâîoncs 111 manibusnoftrisnoeflepo-yosfricainus,vngimquot;'',fed guideterra creauit Me^* ^â®gt;gt;fucceflum ac defidcratam fanitatem reddere '!2'â^'®â Quod ilk dicit ,Nos rigamus.Deus dat in* yquot;''ini,idnosi»adionibusnolitrisreperimur.E^o '^^^ââ^ ®âffcmpora-nca curatione, nihil perperana âH,^^â® ^â^'flc»defenderepoflum.(^are redte atque ïi^jiP'^'actapauca ifta,guçego picrate,ergamiferum *âitii,'?*®oïus,paucis hóris prarftare quiui, ailerere ^»tt '*®â ** fâ^uftra me folcecum hïc comiÃfle effu* ^â'^â'^â'*ââ*âüipcr bu s,n im i fe arrogans,atq,â elatus CA^Quoduam vcródulce,hue3maruni Miere« f\. ^ *^^®gfocxhibuerif, id me latet:hoc fciogt; W^p^ââ'â^fâ-âiâ-âgt;itc hoemihi Nobili Matthiaà Loc M^ftk ''*''^'^* ^*o»âââ9u®® fanatumfuifleïfed h w â°^^'^ medicamentoçi vfum,diem fuu obqf* mihi ante biduum etiamretulit reichâ* ^d-ifenpi Monaftcrienfis Medicus dodus:
1 i® Secretario vfuscratfamiliariter.Qua* Ptoarff 'âââ*^8'^®â®f^dienstranfiretMonafteriu» iS^nrik ^^^^^^^° Mcdico,exponkfortunam fua, P^iPed ^,kermis,dilïuafuexccllentis(vt dicebat) (âMatJ'^â*^â*â®â ^*ïc vfum, à quo aliquantifper ef* ''ââââ^teb *ââ^®ââ®^®*®^ guoddamjquod in pixidula ât» ad mor bi fui fanationem ab co fexagin ta V x flor eins
140 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;MEDICIN AE VETERIS
florenis aureis, medicamentum redemiffet,quo^ wâ¢' Fedro æftimafferfexcentis, necminorisdediffefgt;l'°P'\ Icnfum nadus fuiffetægrum. Verum quia Michael' nuioris effet fortunæ,tu quod ccrtôfciret Fedro,ip*'â'â eopcrfanatum iri(quod fibihonorifuturumfpcw'âj fexaginta feflorenis medicamentö commonicaturu Hçc cùm Michael D.Martelloreferrer,egeradhucr( bona fpelad3tus,quod vfuiftiuspreciofimedicareââ^â recepturus effet fanitatem priftinam. Itaque Pgt;'âP j, Palftercampium.ad fuam Comitem à R-cnncnbcf?^ eóibidem vt feperferret : Vtitur medicamentö,^ nonmodo non fanatur, verum poftiftiusvfuni,«*% morbo, morte fibi fexaginta aurcis florenisRhei^ bus empta,interit. Hæc vera hiftoriaeft» Qld^^â^j,lt; Icecumcommiferit.quis profuerit ægro,egoqLilt;*'% cerfitus mifcro homini dolores fopieram ^h']â^.^ gratis:an Fedro, quiægrum auro ipfius omni ejP^'^j ferè dixeram,occidderit,tu ludicarcporcs.Qu^^L.oa fcribat me in haccuratione Solcecumcommit' ' ., poffumcogitatione eonfequi,in qua curatioiKy j, hïc à me delidum fuerir. Nam quod clyfma,qu'''%y fcripfi,infuderim,td rationeprobare poffum, qui* dumeffcbenè.Necdefuntexperimentacompcgt;'^âgt; busiftamcurationem cóprobarevaleo,efle y9*®® ^ tuor enim celebribus viuo^z exemplis id teftiäcâ® Lÿ' nifiproIixumeffet,ôC gloriolam autoris redolent rcntur,huiclocoaffcripfjffem) Necillud fnâ'^®g|,i| Vitilitigator poteft,quod Secretario proP ^â'^^cfii^ quifgranenfis balnei vfum non
cohortatus. MultominushoccalumnJarideoâ .^u^oi coliJvchementédiuturnumqj dolorem, in rdo ,jj^uji neruo9«,prædixcrimexorbiiaturum.Etcnitn^nâ' jli? ciusmali progreflus obferyabam iUuftxes«â« P j^jj jd^
'i
Mm. D E F E N s T o, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;r4r
Sc^â nouum. Non cftergs quod mihi.in %|,'â\â®®KMcdidsfdcquibus cobam Dco,amp; homt S)ii)p?Prodcntibus£p,rationcm reddere paratus L^w'fmum obliciat. Quam vellem ille pollet de Ãi^odorefpondere,diutius,vtarbitror,maioricg y^^f Vil o lococonfidcrertNeq} i ra leurs hinc inde y^foties Verfuram facerct.necà foro cedcrcKquo^ yjuolocoinnotefcere incipit. Ita habet D.Solcä» yhtimeepiftob.qua Soleclariusoftenditur.inna^ Ã^ismendaciis copulata, in optimos viros, ma^ tMoiex malta occafione hominem ingenuüob^ u^ordchquafi foloeci quippiam in arte defignarit: bquot;âgt;pfeabfurdiirimum folcecum.amp;abomni natu* gt;.^illiniiiïnfado atcy vcrboedit.-quoniamhöc Se^ Ã^W Vnoeodem^ tempore, Vtroeg brachio refo* i^âecontradüautumat: quod fieri nullo modo po-v^Oiplanè fintoppofiia.Quis enim idiota tam ftu^ LââVtrefolaere amp;nbsp;contrahere diuerfilTima elle ne* i;/^'â^ Soknandrumnon foIceciftamaGcufat,amp;fe t^''®quot;°âagnofcit. Videquæfo,quoignorantiç doâiffiinus Fedro,dum aliu SolÅcum comi-A'^^â^F^'^ SûlÅcifia fiatineptiffimus. Sic equidem %êfit,alios ridens,ipfein primis ridenduspro-??*. Qiaid igitur nunc ais.habesne vitra aliquid, ^'iiipudentiamtuam intendasFedrot' Tacchrefolu-, ^'®iContraduseft, metuo ne attonitus, aut tetanicus 'P^tèfiat,quiaiamdudumEpilepticuseft. Sine ergo ^^cac. interea nos ad ea, quæ in didione fequuntur, quot;pimns.
CAPVr XXXV. MENDACIVM FEDRO-nUyde lAargxrita Kelddit..
Jlcmaxime teftimonio Margarita: Dn.Heldi fili« Inobilis^loriatur, interea dod. Echtio infultans, V 5 Nota*«
14t ME Die IW AB VETERIS ^ Notatur accalumiuatur paffirn mendacium ä!!^ genre caufa prolatum.'Er vir bonus habetur,quHio^^^ «turtprudens, qui ne mendacium gdem loquitur. 1^ igkur loco te cenfebimâ tam in trépidé, a^tontunw ter mentien tem Æ Dixitemac deicrauttmihifrequ^f Echrius.cuiplus iniurato (vtpote viro integfo^ä decielt; iurato credo,fibi virginénedefaciegderni»â . effe,tantumabeft.vt illius vnqaffeäumnoueriMUi , medicationé qualemcunqj accerfitus fuerit.QuW'^â^, nefrontem obdurafti, vtmédacium fpemtuampo^ amp;veritatcinuidtaporius,qimitationepfequariS' .^ aceufationé Apologia vocast* tecç tantismenda£l®âj)j tata infamia.ptegipoflecofidist' Nóiiu£legiftt,o5âl TOentifjOCcidkaiumafHabetquidéraendaciiico*â^^ nonaut vires mam pericrat innocentia, vtvirmâi noîsinquit.fincquitiæiunda effet poten tia. Audi^^|| o lepida nouç medicinç foboles, quæ tam-atrocit^'T^j^ tiris,amp;pximum limul impudenter cóaitiariS)3 . g[ ftus Mat-th.y.Ioquat- Sit ferma Vefterefteft,110quot;quot;®'j^j Paulusad Ephcf.4. Deponentes mendacid, loqU''quot; veriratévnufquifcj cumpxirao. Rutfusidéma'^p j regnü Dei nó confequuturos docuit.i.Cor.cap.^^ oblccro,cómcFuit D,Echtius vt mendaciocopu^J .^ lumnia^quofcelerc nullufccklliâ, Atqui improbt^ ïx0iso/»ax9o(ï,id eff, grauiffimum mÅroréfiue dolors i)cis:amp;quxfequuntur.SedquadonunqpuclI«fitnâ' / ea tus, quomodo illius caufa dolcre, au t gauderc poP. Tu veró geen turn aurcos,Hieronymo fratrumfuo^Aâ dfgogo follicitate, fraude fis eófequutus, tuoquaW^ iure gaudere potuidi. Verü ad rem.5i Dod-Ech» L^ fus diligcter expendit,fiarteria9i motus foUicireob Aiat,in nsqjfirmiusincubitjfanèfedignöofficiuni^'^^ qnabfq; eius notitia fciétia tg, neqj dominâtes ho^^ dignoki,ncq; morborg qualitas aut fpccics.neqp^^^,.^
i
Saw »⢠E P B N s i o. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;145-
%r ^ ^ââ®*âHâ«»iieqg vitaiisfacuitatis totiusc^cor# Wn ^^^^âc^*quot;* neeg pfagiendi ars.neep vitç mor Wi' ^ ^2beri potertâ. Proinde Galeni noftri de V.â^*âfnscaufis,vfu,dignotïone,pfagiis,vntf '^â^J*l)n',ad noftra tepora, puenerunt:quo9i om^ tó*!itio,vt maxime eftartincceffariajtaomninö f®^^^^ ^*^â **^® dignofcédispulfib*. ^ââcchtius.alq^ pftantiiïimi Mediciomnem qui .y^trilriam-jin pul£uu rythmis,atlt;g arteriaçi rao *ic'*P^ogt;'adis cóg^iiofcendisqj adhibét-Porrohac L^pluribâ*referre hoc loco nó cófhmiCnd occidit ^â'â5â^quot;^^P^^*^ magiftros.quu a GaknoxVt dixi, â lp 'ââfgt; 3Cfupra huraana exiftimati^ê,tradita fif. \ â^XXXVII. DEVRINARVM'TcEXCRE-}'j^^wuniin!^Ci^ione,contr4'Ee(lronein,proD.Echtio. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;, â¢
(»fy^^^^oJio^epronapta eft lædoria, de infpedio* r/^'^*^ iijJf'oj^amp;cxcreinentorum. Atrefpodeo Sophe, kt* Silene, cui nihil prater amaiacura, bené oJet, Vwphaleruö bené fapit.enr obieâas.quæ non V^ténoftram, led neceffitatem atqj vtilitatem ''Ãfimir^ Eftadt vrinaçi infpeftio cumprimis v» lt;'^f.Ariaqjcognofcendis,quçiniecinorc,Vena ca* '^^â'^'^^fc'^*s,velica,(q.ueinadmodü in obftruólio* / Vjâ?quot;'0,cxiilccrationibus,calculons patet) amp;nbsp;qu® ijj 'ââs coti 11 ent,q nia ab his p a r t i b u s .pxi me defcen lt;iijj)^^lluni in pid manifeftius,aut euidentius fignn L^^tlicente Galenorib.4,f3nitatis tuend«,de â¢'iij^âP'?. 8lt; quotidians veriffimaqjeAperientia cô-^|J 5^^'^^'â gacruditatcachumo^tcodioucoften .
4 *'â'*^3âipfagiendacrifimc0ferr,eodcautorc.i.de IH â '^â ^^.ca.j.Similiter.z.pfagior^jAphorifmoç« ^^ ^^â^41 âins locis.Oportetant in vrinis fine fe» W?°'^'âfiââccolaturafanguïs,p rcncs,ac vreteres, *âiVelicüattraólacolata'q^,anim3duertcre,con* fiften=«
147 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;MEDÃCINAE VETERIS
filtcntiam.colorem.quantitatédnhçrcntiasfiuccohtfn» ta:dcquibâ abundèegit Aquarius,de vniuerfaciusfei* en tia.èc Arabes infuper, fiC Neoterici, vt nihil ampliu* fuperaddi queat, Nee ifteinpræfens notierfcopuspre* ponitur,itaqjadfequentiaproperandö,vbi primoqua* rcndum,Ecquomodointeftino9i morbi.putadiarrhffï' lienteria.dyfenteriat'Ecquomodocholera.coeliaca-df* iedioncs hepaticæ: breuiter omnes alui fluxusdiH*quot;* guentur,nifi per diligentiffimam eolorö ac fubftai^'^ excrementoçiinueftigationemdîîuod Hippocraté.b lenu, amp;nbsp;exccUentilTimos viros neqj puduir,nc(p pij!®^' cuiufmodiexempla mulra videmusin Aphorilmi^/ 2.pra:fagio9i)de ludicationibus.y. Epidemian.atq;®â. bi is loco^^affeZlorum.Si erenim per vomitura.quali^^^
ventricuio humor præter naturacondneatunacC à boni maliueportendat neceffario cognofcimus-'y'' (ç
puImonisaffcAibus,fpufaomiusxoloi'is,imó/ââquot;'â'^^âj
LI^ U 1« Mtilll U VWIWI AJJ lHJVf .^ nbsp;^
templamur modó,adcaul3?i^^â gulaconfringend^ j
ta filt; viridia noncon
tudinem,fed bacillo fepè amp;nbsp;vir^.*.â------j, minamus:Cur medico probrofumaut indccoru.»* e â rum veftigia imitatus,iii cxpendendisaIui,puIfflO®^X â membro92naturalium vitijs,excrementainfpicgt;3''.^ V mo vnquam de his bene iudic3uib3bfcgcaufecogi® lt;nbsp;ne:hancconfequi nemo poreft,remoto oeuJo^ii^ ^ J
gt;5
Proinde quod tu iraprobè Jaccffis, extrema «ccfâ!^ vtilitateqj requiritur, vt inde etiam ad fummoçfpf^ j pum meufas accerfamur,epularum obferuatofc^i^jy, poftea falubritcr.de vita: genere, ra tione vióus, ris morbis, decernamus, Hæc quum veriflima quot;quot;nbsp;ji communibushominum fuffragqs probata: quod'^.i focinus,ex odio, amp;nbsp;liuorc, ei detraheie,qui mfcun'â^jy aliusopinor, inampliffima Germania,femperfe'® .lt; riam,inanem,diuinatricem,aeferefanaeemVÃ
1' P
I* b
* r (
i
l Æ
à b { *
à Æ
l' J
|L D E F E N S I 0. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;147
jâ^ntcfflnat^qui'ppc non ex vno hocfignojcircum^i v^terum imperitorunïcófuctudinc,fcxum,£ctatcm, jâ''âneinniorbinaturamdiin'namus:fedadiunüis pa^ ^ioiRicis,viüuerfaqjmorborumfyândrome,cau(3m H..»l*^«,V-^tiam'^cuiufcuncg morbi,aquibusiemedioiura ^tioncsaccipiuntur, inucftigamusatque obfciua# LAtquifuoinore facit cauillator,8CalienarumlaU4 ^tredator,qui maluit non errantemaceufareac ;^^^,^ j , iipre.quamerroremfuumagnofcere,amp; femetcor* * P^'Criminofumequidem amp;nbsp;à veritate(quamprifci r^phi.fecundum Deum,colendam,atqj rebus om* ipntefcrendamiudiciofuo fummoiudicabat)alie* i^i^idum matulam, dum excremenroruminfpe* iii,â''â'acmotionemeidem viro obqcis. Vehementer k'W pudore,imo qua impudentia id fcribere au* ii2?âï ad huiufmodi fcurriles ineptiasdeuoluaris: Iti^?*soiniubus,amp; te vaniffimumerronemdemon* Vâw honeftos labores fubire.dù imprudens nos *(li, 'quot;fdicinæ corporibus curandis vfumadhibere k^onpotes.'fiquidem vtpaulóantè fcripfi,inte* â^'quot;^ Vifcerum naturaliü morbos nemo rede cu* '»rj^taiiainde,pr«ternaturam,prodeuntdeqciun-'âquot;nJâ^f'^^^ïoquod omina iftagermanicèpotiùs.vt SUspjfPdimartijóCexercenticontumcliam apud vul* ïâliilisâ^'^gt;5uini latinècderc voluiftijMitto etia quod 'ââ¢Â«Il'ä'^^*®^ femam proftitucre (quod ignominio-
ïâJibusaffcdtbuspublicè cam perftringe* ^»uâl*â^'â®⢠P^®®«®* Vides hic modeftilltmcie* Sink ^^ rapiattranfucrfum calumniandiimpe* K^ ®âââm Virum.multis principibus, artisope* pVk^ ^charum,peftilenrcm Jinguam vibret, X^^â/J^luro fe numen abundé,poena grauis
»'arda fit nia licet,
X CAPVT
t^d nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;MEDfdNAE VETERISâ
CAPVT XXXVIf. MEND ACIVM FEDRO-
t nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nifydeDu^cldorpUnaScorluticii»
L A /TOxdtmiflbEchtio,aliud corainentum.dcmuli?
£ re Dufl'eldorpiana,fubneâ:it Impoftor.quodingr nuèpaucis,exdot^ihïmiloanis Vuieri MediciadmeR reriSjquóomnibâ ipfa veritas m3nifeftetur,adfcrib3nb Vtfi nolit audire moniforem, audiat veritatem leçon' Y^ y^tfffi demnantc.Hiftoriam,inquir,omné de Scorbutica Duââ ' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;feldorpiana cognouimus:Ego cum D.SoIcuandroiOpf
ra M.Cofme Chirurgi Principis,q earn hefternodic.3 çdcs fuas,vocauitralioqui noft^icamautea nemonon'^' Mira effudit Fedro mendacia, quo^t eum haâenusnâ puduit. Francicum appellat Scorbutii,quumiJlaiiuiquot;l morbo gallicoIaborauerit,Vtqu£Emultos3iHi£)SCi5^ ritota fHUiinc vixerir/nuUa labecotaminata : L*^ Tj ctroad iHüm,curationeintnftituerit,poftadhibiï3nââiâ alia,quib''excruciatafuit,vfuargenti viui. Nec^^'ïâ bus iftein Francia notus, fi forrèednomcreferl^'^® * Sertbit fe decé diebus ca curaifc, fuis illiscmcndi*?® dic!tmentis,qu«excr.uciarirnouéfeptimaniscoiiiâ''J^?
'lt;
fuir adinifiutnunuJritudine.amp;purgatioiubusylqj^ ^^ atrocibus,vt fepeanimolinqueretur, amp;nbsp;morte præ^â^^ tern expeciaret, tamefli fatis cofirmato adhue ani»^^, let,medieationisiintio. Tibias inunxit pofteavugi^, to ex hydragyro non cxtiniflo.fedcralTiusimmiftO' ' fcilicer fpincusfeft Mercurq ranroperè abiHoJauâ?* MJoancsBrediusapad vos PharmacopolacófecK , dicamenta,Vbichartulç,gbusdefcriprafunr.if^'â''^âP|^ funr;Proi]Jis,circiter daïeri quatuor numerariiuiit' dufiutn Fedroni poindra eft muiter, cuius *^^^'ââ'? ,(; nefecit breut aliquoties hofpes, apud qué,illa decu
aUo^ui mulier fortuuæ tenuis impenderat f^^^^^ÿ'j^, i^
I D E E EMST 0. nbsp;nbsp;quot;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;147
^â^(iakros.dum ilium ill fusera flee la s fqbmde eónm«» ^tidperer. HæfitilJa.u« hebdomadibus Coloniæ.ob â^fionem. Vnguentorum Slt;potionis fpeeimen mit* j^uomi nice ege argen to vino nftenscuidenriflime, Xnodumextindum, nedum Mcrcurqfpiritusexi* ^^npoffit.vidi: Nee tn intégrécurata efl.qnia circa ^uniu,doloresadhuc fentit,m inferior! tibiæ iöäu* ^^ermorbi relk]uns,vclexargento viuo.Noméfup Aevoluiflé vidert potefl, vt de veritate ingrenda ^5onéprfcideret. Tibia altera veluticótractior Val» ^''i^iniiuHiriget, vt vereatur fe reftitutum tri intégré ^W. Vtrigiditatem tollerer, cófuluit Fedrobal* , I^^æxdecodofolioça nucis, qucrcus, pruneilifyluc* Qjâitioiium.artemiflatjflorumchamomillcCjfedfuc* ^^âï^fdici:quum etj adftringentia huic malè,contra (?ââtioiicm,adhïbucrir. Ego veró illi confuluibaU iC'xfloribuschamomilIæjVerbafco.althça.malua, ^^â'GutrasaHquotolelfÅtidibisqtrJicin vi* Vââ?'ââ^,exFedroniscófilio,amp; haufit cum magna ^^'''atioiie.Hadenus Vuierus.Exqua equidé narra» i ^ââ*^®5»flprolgt;aïïïn^fucrttexcelfi Fedronis me* fL^Siaiendacibuspocna,legufcueritatc,irrogata baud dubic haberemusmedaces : Si fah %I '^Q^fe pfiten tibus, amp;nbsp;per mortes ar tem exercen* \e P^*^ ^Pi'ta punienda córtaret.hanc Paracclfici âIâilih* j^^â^oofecret-magna pars Germania:. Nunc % ⢠^*5*ânp«nè, Imô cû fäuoreac honore quodi SLâquot;â^â*'^*amp;occldere liceat.pudorepofito.infa* Su *'°^â'^*^dacia côfpuunt.Porrô ridiculaeft ope-M?^?^^®â'â®tio,aur potiuscoUatio tui,amp; lapidis ^/»ââ^ââfâroore vfqjadeôphÅbuscxarfiffedicif, *''Sû nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;''â^ âP''^ fuas artes, fua munera,
*^ifharâqj ei,cçief çjn, (agit ta s offer re t, A»am é
X x nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lUc
HS nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;MEDIC IN AE VETERIS
\Ue ut depopti proferretfuta parentii, Scire potefl:ites herbitrum,vfum(li mtdendi
M.aluit,zr mutiif dgiure inglorim artes.
Reeufauititaqj lapis diuinandi fagitrandwjartem.Q'* tharamqj fonoram rennuit, tantum Vt defperatipatn^ morte auerteret,atq;eidé,aliisqj féliciter,fummoApoi* linis beneficio,medicaref. Vndcinfuper Aencfügii^ Vulncrato opera fua præftitifle Virgile feribit, fob^ niftranteDidamnum Vencre,cuiusfotu cumalqsl^* bitóvulnuscuratumeft.non humaiio eau turn prxWââ'' fed Dca falutem filioafferentc:Quapropter
Arma cit^properate uiro^quid flatis lapis Condamat,primus^ animas accendit in hoüem, No« hitc humants opibtts-,nonartemagijlra
Proucniunt,neq^ te Aenea mea dextera feruat, Maior agit Deus^ati^ opera ad maiora remittit. Sic ille.
CAPVT XXXVIII. COMMENTVM FEDR*^ nis,de curationibus Principum.
SEd quid tibi medicaftro, öCodiose iadabundo» .^^âJ lapidecommunefinü quemadmodum iftecaHiâ* ,^ Apolline artem accepide traditur,ita tu a nefew^fL fero Deo mutuatus tuam videri poffis, Nee vielemquot; ^ exemplo, inglorium te effe voluilTe.qui fââ*â .^L^ da.tua præconiadpfe tarn ambitiöse,in fe^u^nHb« ^ femel effrenata conhdentia.ac blafphema ^fâ^^^^ijiij» curationespodagricas, conuulfiuas,atqiæg*'®®?.âuji biles, quafi loueraè cÅloconturbaffes.auttheiwi |,( mulicrum exemplo Lunam ac Solern commouil^ '^^p Martern præho viciffestaut Palladem ia^enio i^r^^ fes,proclamas. Cæterùm qui funtifti Principes res/qui Principcs,qui Epifcopi,qui ^o^^^ây^jiJpb^'
V D E F E N s I o. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Æ49
iiiQ'âââH,Hollandit Qnt viri ac fÅinînæ üluffri loco !%â Æ?'' L'gatos,foincifaruntÆ Ede vnu,cxfeptem, % ft ^' ^â^quandoplanè nequeas, nihil aliud.quam il^.^teftimoniaæftimo. Mirum nifi ex Creta vfep Ã9iia,niendacem tenatuUnfauftoq^fidereun Ger-vââ'Vet^mfufpicor) homines amore, laude,pixlt; V^fequantur.quum vimsnouam acadmirabilem, yï?P^âââ^o Paracelfo, medicina doccas.amp;ex no* Ã'is.naucm preciofiffimarum merciumpjenam, L^soras.aduehas. Verùmquiaambitione turge-w âââP^*^â^^^^*â^â^^°â â^u*âs Icdioneexultes, R.e* Ã^ffimus filt; Uluftrilïimus Princeps. D.Kobertus lt;^®ââ^pHcopus Leodienfis piæ memoria: comitiali ^'''öria debili laborabat.Isnimirumhonorifica fa-^^f^ Quorum fama illedus, Vt qui paffim certam.C. ;tt{?fêpo'ilicereris,modó fumprus tali medicatione {((^''iosinipenderc vellet: Nam fingulihauftusdu^ gt;j,. ^ronatis,vel faltem aureisconftarenr. Redili-Ã^Um confiliarqs communicata,tametfi fumptus Si^fscenferenrur.attameu conftantibuspromif-Wâi Veram curationis fpera, eredus Princeps,D. fOUi fub id temporis vna,cum quibufdam Mcdi^ ^^icnfibus,acD.Gilberto Lymburgenlï.ci me:* Ãttt.tnandaGVtde morbo Coloniæ tecum ftudio V'uumqj iudicium,curandicg methodum fumma 'lt;i[j'â'*^*get:Quod veróad impendium,omne idlibe-itiil^*âiitneraturumrecipit. Parit £chtius,adirnobi:* |^ ââ'nloannem à R.eid in platea D.Ioannis commo '^ â¢*â*^®â¢^ââ^ââââ'°^^°â^â*â*â expetit,afferens fe *i^j p*®lwlgt;cfc,ab EpifcopoLcodienfi, qua: tecum
Quidfit/dumhictertio ^^ *râââ*®âlâä® domi effe voluifti,diffifus haud du«: .®âw«ibustuis Vt quiinligncm mentiendi Volun* X ? tatem
lyo nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;MEDTCINAE VETERIS ^^ tatem haberes,curandi vcró morbi artcmnulbW. poftquamabhofpire tuo refcitumelh teqj doraicHec â gnofceret, rogat negandi caufarn : CuirefpondeSi â Echtiumtcfcononadmitto, quia nihil corurapharn corum paratum habeo , quibus in Epifeopieu*â!â'ââ Dpuseft. Hanc ludifreationem intclligcnshoip«â¢.^^â concidifomnisexiftimatio tui.quialioqui magnra^f prsedicarefolet. Ifta.Dcum reRor.indubitataluiH-igitur cofcienlias iwftrasproiiocasiâCureas inaraP ^^ textuonerasï' Tuam verius infpiceiacpauJulurahu® ^,. , ni,finó chriftianipudorisadmirte, ac tandemagiâ^^^J ' quantum mendaciorum iume,meiqjfimil«iiraââv^,j tes.acquantamaceufationem pettjlanter cmnidas! quantam ignominia Principibus virisinféras,quo^ j leftiffimç vanitatis tuæ participes facerelaboras-ÃL, minus Deus, libel eaffirmo, me nihil eorum.qu^ jjj/, ^ fimcnairas,fcircïfcdconftanter dico,qiiod viu*^^ j,, h^ plisedocerepoflum, tenó medicinam,atcam^^* |j- ^ abfqj Humana vltionc.intrepidè Coloniæ,vienâ'^'^^,,. ^| cis.cxcrcuiflc, Quarc,obtccro,collige,exprorailâ°â^^,, | ^ in alqsnationibus virtutes, quxmiracula.ap^^^^^^j^ 1 ^ tos j nobis derelidos.cdideris, vt te ceu numen a«4 J^ colamus,amp;Chriftianusorbismagnihcentiaiuarah^j, l^ nisdecantandis celebrarc polïit, quando viden^f i^ ïtt ieni Symmiftas amp;nbsp;famulos , per omnia , Ãue nâ ^^ uerfuni, arris veftræ præcepra cum noftris » ç®*, .^jj % atqj fecundum cxpe rient tam hiftoriameg dqudicai nbsp;nbsp;^y tendis.
⢠CAPVT XXXIX. AD TERTiVM CA puifamofi libciU iedronift
fa.
D E F E N S l- 0^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;IJI
y^oioadcaput tertium,quodeadetnphilautiâa,amlt; J ^irionc,vanitate,odio, inuidia,acturpi iadatiaad (^'âmvf(ç plenum eft- Scdquoiüam feimo longus, quot;Stantum.nonfingula verba apponerevolo. Initio 2â®feviiquam ægrum curandûfufeepiffeaffirmat, ,Wnicorum medico^a» Cbirurgorumramp;argutio-i^opcra confilioq; dcftitutum.cuiusrcifidemabip* ^ispoftu]at(óvirumprobn,in hoc fingeudo men® fOQuod verônon omnes omnium morbos fanaue» finira diuina quadam vltionc ,aduerfus peccata, | ÿpræceptorum Dettranfgreffioncs,fcrjptura fa» â lt;^«te»lt;iuasMedicus vocatus ignorat.fieri ait:atcg ^ââturæ pfidiumomne adimitur prorfusqâdenega-'b^aipoftg hominem, inquit, Dei fee re ta latent, v'^sfumma arcana huius monarchiæ,qua]iafunt 0^^'^°^â^æ Phyficorum,effentiaftimmcos,balfa» S^unsiokum Solis, amp;nbsp;fimilia in vfum Ver tere v\*ha:cmagnaliapræcipu3,fanitatemnegât,ira* ^^^Ãeumnuncianr. Qitando igitur Deus amp;nbsp;na* h',^ iiïiniica fuut, quo iure Medicus aceufari, 'ââ\3^âP°^^^^f ^â°^quot;â''°'^°â^®A'â*dcrt',contentiofè na* 'â'te- propöheredicitur. Atqui hoc modo chy-ifjçM Humoridæ,qui fronte politi ^'^ ihfit^ ^^âââ^â^ r**^ pecüo re uulpem, ijtefj â^än^ ^ fimulatam medicinam fuamexcufa-^Kjâï'*lââCönt : Cum nequeapud Mauritanos,neque X(c(|''''^\'^^J® Verbulo » huius vniuerfalis mentio ^â¢'qu^a ^â^*â âPâ^ Chemicos atqj Alcumiftas. Præ* ?âgt;iiV'^ââ^â' 01'niuü in me fiduciæ fa tisfaeiä, caufa eft, %a ^^i^®^®^ iraprobis inexercitatorum Sophifta^e ^nat ^â^^'cc^â^atèperditos.vtvero Medico,in lu %* ^^âj^poffibilc fit ablatiireftituere.Hæcpri* âPifispars elle mihi videf, cui Vt refpondeaâ.in
'V
men*
MEDïCINAE VETERIS
ÃÃÃ
mentem primo venir Solomonis prudcntilTimi f3cM fententia, Nubes amp;nbsp;venrus abflt;^ imbreeft.quimagiiifi' cèpollicetur.fedprçftandofallir.CùmitaqjtuiiôThra' fonicismodôpromiflâis.non fpcciofistitulisacfucis.lâ^ minibus imponis,verijm Vniuerfisinfuper Gaknip^ feiïoribusamp;imitaforibus frigida futiliqj didionci*quot;â^ riuses,quandoneçu Deum,neqj hominemmetuenS)!'® punitumadhuc mendacium exerces,teq; omnibus''® medicisanreponis Mcnecrates alter, qui nimio fibip' cens,luppiter à fuis cognominari voluit. Siequoqu^ fallu immodico turgidus.nemini artem,nemini®''jj, tionemtuam impartir! voluifti.nifia Galenicisc®quot;^ matusamp; incurabilisrelidusfuerir. Idfi verum^K^^ non fanèplcriqj paren tes,non coniugesjiiona®®® proies fuas,acerbnrimis ludibus,defiderarcnt.
CAPVT XL. MIRACVLA VEL POTIV^'^ micidu diquct TedroniSf ac Pharmaccrum Pitr^cclfuc^^'
IN quibusprobandis, nonquæram peregrins', ,« meftica tclhmonia, Nobilisvir An^^Ru®'^J,|ii fedus arcis Aldennarenfis fexagenanus, conft^Lf* corporis tenui»rara,macilen ta,in Faucibusamp;a'Pjiljiil' ' teria,ex defluentc,è cerebro,continuo catarrnO) amp;( t monem vicinasqjpartes, quærebatur : vndc ,i;iâ âflus,ac humore lubinde calidiore vehe®«âtiu$ jj)» j tus, tuffire ccepit.óf quidem grauiter.Huic *]^quot;ây â ftris mcdicatuseft. Fama:tuæ nouitate inui«/â jj* enim recens Medicus multis elle commci^^*® jjj^ lutat.morbum'qj aperir,auxilium petit, magnam, amp;nbsp;integram falutem addicis»®®^^tlt;ÿâj Iquinquaginta numeret,quid multist |collocas hominem in hypocauftoangunoef ^j^j,/
D E F E N s I o.
.\loquot;^'^^âââ^âerfoTempil S. Columba:habifantemt iinffruitur fomax magno perpetuoqj igne. inrerei 'U *^'^°fâ^ purgatunexacerbatur ,ci'ri fameqj intole» j^'âiVcxatur,fudoretandem fuperfluo,exhauftis vins:. i^âoiiinibus, iugulatur : fiquidem hunc fenem non ali«* j jjÃficonfirmato gaJIico laboraffettraclal^Füq j ^'Juotcnec^uroremjapud in£b|i;.ium Senatum.zSJ ^l'^quot;â^â^â¢Sfâiiito'.pcr £uppncêmlibellum,tradus* i 4^pecuniamdoloacceptam repetunt. Hoe vnumf kg ®®â**â®feWcisartistu£c. Nunequid refponde*! çtf frontem in enecando ferream poUiderc offen-1 J' lnciditin morbum apud nos ambulansadhucae * tt^ta munia obiens,corpore,ftemmate,ingenio,mo I *âobâï*sadolefcens,vnicus paren turn fuoçii -j. ^hçres Guilhclmus Vehendaw.cuiuspater autö«l L^°'âlilioq5 fiiigulari.apud Reucrendiflimum Epi^« i2'','âgt;Bainbergenfem Præfedum Aulæagit. Is,fuo Ã^'Uitequoqî accerfir,cui dum imperitiffimèaccon ç'iiinè chemica Vulcano tuo elaborata probes,in ''ï^^'*'^^ BabetïMox tantum non in fornaceæffuaii» tj^'ofudorifcra etiam mul ta offers, quibusçgerfic iert p ^i frequent! fyncopa obrueretur : Et quäuis \\^ ^uWjpottim refrigeran tem cfflagitaret,ac fu* ij^â^in necantemcg fudorem grauiffimè criminare^j Hj^^^oinnesdeosm auxilium {inplorarer,3ttamen ; ,â®iin«nanis camifex nulla cómiferatione motus, | P'^fitemet cum filiacuiufdam fabri lignarq (cuius ^^tnproptcr demortuum parentem fupprimo)oble» . â'âquot;tcrcanobiliffimus çgrotus tua culpa,tua infeitia, ^'*J*5^)non fatalineceffita te, miferrimè occumbit ÃC ^Jttur, quenj Medicus ingenua arte edodus commos* lcruarepotuiffet. Qijcm dolorem,quem mÅrorem»i nuiufmodi mjntio, triffiffimum parentem acccpiffe| y putan*
»y4 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;MEDICI NAR VETERIS j,^
p u ra n du m eft.d u m Hli u m vn icum ta li carmficina,ica
; fente^enedum auditfReâilTimè diclutn iudico.plus ^^ 1 pc à medico, quam à morbo periculi.clïe.quo-li'â ^^^'
rilfimè torqueri potcft,qui tam improbe opt*®*'''*]}.^ bolem non tantum periculo, verum ipfi mon* ii^^\.
c^ris. Eia age, conilanter, in ipfis operibustuispr*'^ Vra,pcreniiein farad con fequuturus. Scd doce me:Noi*
confeientiam tud tarififceJerisrecordatioftini**Iâââf . hanenequitiam fuam Deumlatereexiftimas^ E*^â' dicem noformidast* Aut iieminéfupcrefleaïbitraij^» talia flagitia tua agnofcés,in publicu edereaudeati' lt;nbsp;aftutapietate, in mcdendo,perfidiam tudadumbraM Deum erro% tuo^4 reum faci s,quafi arbitrio opérait*â amp;nbsp;iuoru,ipfein fumenda corpora vindida»vtatuf;'*â
ââ«adeo prçfidc ira ti,aut pacati, vt fic dicam,animi tóâ^ iftituat. Siquidein hoc in primis urges, quail dw*''^ 'tio,per nouara iftam medicinaantiquorumdog*â^' præcepta contemnenté, innotefcat amp;dqudicai'F . jllaeg vnitibi tuisqjdiuinitus reuelata,iuexcuü**®quot; bonæ m ilçje medicationis,veniar.Quapropter^a® â narchiç veftræ arcana,êlt; naturç raegalia,vclut8£l*ââ ibitatam tefferamemfdem diuinæ vJüouis.coiiuent' âôblafphemumosoleto implendum,aut faxispotiuj (rueudunuNarain tuisnefarqsatq^ incognirismed* 'mentis,iudiciu Dci exceJfi comprehendis,quôiiili*l^ idiuimagisimpium, Verum fi placet fruâus vedrosv 'fpiciamus,qui omnes eô diriguntur, vt viua imffiod ,ftiæ,ambitionis,ignorantiæ, amp;nbsp;fcelerarænicdkauo'â lexempla fintJndeenim prodeuntdubia,nQuiteriiiu^* |ta,obfcura, ôC antiquiffimæ medicinæ iguoratapquot;^ |inaca,paucilîimopondéréaut mcnfura,brcuiflimo*^ tporcjtotû corpus, adextremos artusjitaenoimitcrp jaetrajuiajalteraptia, ÃC concuticutia» vt ipfos Quo^
lü , D E F E N 5 à 0, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â??
Ã^sinterdumafficianf, aHquandoetiamcxcufianf, ^â^â3aut altera horub, aut fairem pauciffimiseffici* ^ â lijf^WoluantqjvniuerfajCarnificiscxemplo. Eremo- ,, tttjâ'â*?£lïfeotia fint venena,quibus,abfcgomnidubt-M' LXpurpureum ftimmeos fine Aimmonneflentu,|;
m Phaeton tis, ole« chalcan^»^ p1ura,iniftofordidoopello,V » ,â
,'VitrioJid-u]ce,amp; quæ ;
jJ^fesviolenrilïimarîiedicamentanaturænoftræad-Ã*«na,proutcxperfenti3 teftatur,annumero. Scio çâsfolo vfu Antipaong, vt vocatis.præpaiafi gras ^ 'quot;â'quatuor,^ in fubftantia, amp;nbsp;infufionealicuius li^ ^?'gt;s,iurfuni ac deoifumgrauiffimefuiflepufgatos, lt;nbsp;Morbos logos incidiiïc.aquibus nunqudextrica:* j^âUttfit. Noui Medicum in R.epublica noftra, alie^ï CSttam fuQptriculocautiorem/fimplici confidentia tis ?*^^®®*â*s in feexpetiriVâoienté,eóinfalubrita* tj^â^^»vtnunqoainpriftinumvigorâ¬ni^c corporis j;^ftcollegerit,fcd ad extrema pene anima, Antimol -ijjp'^ '4£®a t u ? fi t. N o n i fe b r » e n t es, n ou i p h t h tficos,a r«J ^^â^calcüTofoé, leprofa fcabie ac cutis vitpsaffes t,fjâââ^»odi cétaurica medicatione,aut verius mordilt; 4ft,lt;'â**â^âttrcma répété diferimina, Vomitiones ve* , cjr/f'^â®â colicos dolores,diarrhoeas,cóuulfiones, j ((?^5gt;fyncopasfrequétcstln fnmma,pmaturas mor i j. â»Mos fuiffe. Ateg hec oia qn pmifcuè confufecç, . ^ationépliyficâ.methodû, citrademóftrationcsar . tâticntasslmôcupudédaexecrabiliqjphilargyriçjfub .^â¢uft« mercedis,pximorumq5 ealamirate (vt mox â ^ âtuidentiffimê oftédemus)3gitant,an foli diuinæ vl- ; â»ijppeccatapmeritteattribucdafint.iudicet viribo» j^' Odi.acprudentes. Egofimpliciter dicoïtales,cótra j '»««dufdc clemêtiflima dona nobis tot anno^tmi« »^thrgita peccare grauiffimètquod tu facts,occulta
»«ti
Y a Dei
IJ« nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;MEDIC IN AE VETERIS .
S2 ^^* ludicia,amp; naturæ legem, quæ cum munaoex ^ââ menteiiataeft,accufans.
J CAPVT XLI. PARACELSISTARVM AH* «1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;quothomicidi^,prlt;ecipuè AdmiSodenHc'
* nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;quot;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;- mij miracidx.
j j QEd poftquam hue ddatusfum, oportonèqu«lt;blt;^^ OCongerrone tuo Adamo Bodefthein, ficut a a^ fimis l'ngenuæqj Adel viris cognouiicómemorols r*â jcofurti adpuerum genere amp;nbsp;for tuna fatisampluni) tis foeditate male fartmatum accerfitus, Vt artis pra:ftantiamcommendaret,£lt; crumcnaminaneniö^^ , to auro,occafionem nadusJmpleretjelephanrwli®' . ! tinuopronunciat. Pa dus deinde cum illius cââSââ?L » quadringentis aureis R.henenfibus,fanitatem po^^ tur,quorum parsmediagt;inpreciofa medicamin^iâ^^^j' farioefletconuertenda» Quuum vcrólongiusid ^y, |âdifferret,nec curadi initium facerer,data:hdeicfl®L â¢datur.R.efpondet nondum Venetrjs,qifibusopus^ ^^ aduedaJnfuperaddit.puerum adfuoslafcspefâ^^ dum,ifthicqjad bienniumcurationis caufopd'W^L^ dum, Hïc non incommode impofturx fofpicio^^ tur,Moxdiligentius,de fama ÃC artemedicantisjiiâl^^ ! ritur. Re itaqj üdclitcr explorata, Paracelficum «âP toremciuiliterdimittuntjeruata pecuniaaepuef^âk poftea facili impcndio,amp; Galenica medicatione IP tuitur. Siciftifamelicopinguis bolusèfaucibusw tur. Addam aliamhiftoriam non minus veramdi*â ptuoÃorem, de GeorgioOffendcro.ciuc Fraeford«'' Vt qui fimul SC Valetudinem amp;nbsp;pccuniam,apud eun«,^ Dolophrafticuni Collegam tuam, pcrdideiit.Hicd^
^ ter triginta annosnatus Arthritide atqj cakulog^ lt;er laborabat, audita huius eximij prrftigwwns»^â
. D E F E N S r o.. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;IJT
iiaf'⢠^â^^exiguoærepacifeitur. Vtüur ergo Me* '^^,â¢''^â^5âduincppaululum dolore leuatur.fperat jj^ ®cJiora.rfta durant fcincitrcm, Campli us: Dein lt;nbsp;jjj^oûdétériora. Id aiumaduertensimpoft'or.appo* ^âlt;:odoléntivehcmens caufticum,ficqjferofum hu* ^^^ exartubus euclli t, pôft dolores quietiores: fub-tiJ'®â^â^*« tumorem magnum artus attolluntur, â¢jj^tusingens,ôC corpus ad atrophiam deducitursgd L ^cuenerit.rudis artium diuinare poteft. Expoftu-L ^nati cum medicaftro: qui vt famæ honor iqj fuo ^?fâ'®*â^^â^c^^cfatu«'a parent« aevifægenereper-|ijâ*®î Numamp;qfimili vng uurbo contlidati Fuif^ ^' Moxcognito hæreditario malo,acpotiflïmum eo (i(j'p®Pofe,quoGeorgium mater concepiiTet,fernen p,j^pgt;n.omnem curationé impediuiffe,tcftatur,quod '*^^'' oportuit, Horum itac^ ignora ntia fucum relt; ç'ftugium quærit. lam non poflum occafione fe* ït}|^'quot;®®ncmhuius-vulpeculïc dolum appingam. quot;Hs^p '^ Scriba primarius Reipub. lacobus Viba^ â4^i'âlöagenarius totus refolutus, qui tarnen Gale^ tuuujMofic erat reftitutus, vtmanus intègre officiu %. ?®â^^pars corporis fuperior Valeret,at cru* tttiii^ibaségimpotcntior, fcipione nitebatur,autal» I)it^f'ââ3nudeducebatur. Interea fpeconfequendæ fu* âït(^?^*â confulitur nouus reparator,violator di* âtill,' 'âââoffert pufillumpoftridie mane vfurpandum, ^JuJ*^®â*â quot;^ domum prope Bafileam, Vulcanum l^ta 5®ââ^ Iiquore.pr«parandum confulturuspro-H^ 'Scriba ad mutuam fidem, in fumendo mcdicami* âtcii)'â'quot;â®â^®etlt;eulofuS)in medici abfen tia, dimidium forc in paucitatc qua'm multitudinc 'â^ââ®'^eere : öf fequentidicrcliquum fumen-P*^oponit,quidfittâ Deusbonc.ex vfu huius medi)
Y 5 Veneni
lyS nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;MEmCIN.AE VETERIS ^^^
Vendit tantoperè excrudatur, vt tantum noi' yââââ-jlt; corpore enedus fit, vtcg toto anno nuUiimpc^'^^f j^^, Ium,neutrügenu aut crus mouerit,fedafew°i^^ ^ j^ tasimas,emortuamcarncmhabuerit. QH^F^^FA^lJci) dico^jeiusJocicómunicófiltoJn thermas yuü fes,dubiafpc,abit.Poft hebdomadasvigiutiltedquot;â 'L dus Bodenfthentus Ambrofos fuccis, óf orforii^''^^^^, nacæa.Salutat Ulos, quibus lp cm illuftreoifccew* ⢠inter eas Scribam,cuinuneporredumiriaffù®^ iuuari eerto polTit. Is glorias,fumos, fpon tus audire ïdeinde Medicus rogare.anmedicaEi ^^ pud ferelido vfus fucritt'lbi Scriba querulo ooi ^^^ ore fucceflum infelidfimum exponit,oratqjp^ âj^^ valetudinis fuæ lia turn diJigen ter aduer tattlen® ^ cuniæ quantumuis magnæ ad fanitatem patluir^ji pefadus hoc refponfoinfidiator biduidelibei^^^d' petit,interim bono effe animo iubet. Attained ^Jo(i5 diofo confilio poftridie redit,negatfein tant^ ^^ju^i imbecillitatepropinarcpolïe,arqjideocoruno^,%iii* Vereri.Cófulereergo vt phyficis Francfordiay* ^ efcat,vel in thermis publicis, vel balncisp^i^y ^jjc* tempooi rationc. Etenim franc ægritudineffl*âââ^i,j,'fi« cidentariam. Querit infuper de altera medicai^j it^f relida portione : hanc oblaraadhuc celerited^ypnH' non multo poft pudibundus amp;.âconfufus rcccdi lt;nbsp;^^jz exemplum nófimplici fufpendiodignuinp3U%ii(* nam, amp;nbsp;fic nebulonem iftu dimittam. Audiuiie^^^jij* rimus Adamus Lonicerus ftipendiatusFm^^pi;â nus Medicus, generofos virosdecumbentil^'l^^Ji' Philippoa Naftouw Comiti VuifbadenfiadiUâ ^^p xifle.fibi perfuafiftimu fore,non aliter prédit ^mâ tem,per Bodéftenq medicamenta encd«fo«âÿo^â tua manu Viru intercmilTet. Reliquerat einm fid^
I^. nbsp;nbsp;nbsp;, n E r E. N s ï o. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;!Æ?
âin* r ^â*^'^^ inyfterqs.nefciogd vfurpandum,Cætc=«
^ 'Pu generofa affinitas, inito cófilio, media partem ^^quot;fcocochlearippinacei vfu cuius, tantus in faucibâ lt;nbsp;^Ilus,ac incendia fuboritin pedore, vtcelerrimè ,f«tindusfir.Inipfoautcochleari.exmedicaminis ^'''iscorrofionem manifeftaanimaduerterijt.Quid lt;nbsp;fJMâ^rjr jjjMroamp;^infignipietate.óC eximia dodrina viroac» ^ 'quot;nolorcferre, na vidimus vitrioli chemici vefti* M^ukro.quo cu ilh'us portiuncula acceperat. Sunt i^''«raac excel fa Paracdfiftai^hæc miraculacolönis jj quot;'oreis infcuJpenda,aut vcriuscrucibus,in homici» k'quot;fnioriamaffigendat' Quis mortalium huiufmodi Lâ®'®fâ^^^®'â3 3udiuit,SC impunita vidit^ Poflemad !)H^'ââ'^g''ugt;ïitnuka ralia cógererc.fedpuder ac tædet
quot;quot;â Baiiium flagiriorum.
^APvt XLH. ALEXIPHARAIACVM, AC
H Pr£text!ii homicidiorum Pcdronis.
l^d Plumofum noftrü Cacophrafticum reuertor, H^â^onna monarchiæ fuæprçfidiagt;iram Dei, contra imJ''â''°''tâ's,tcftificantia,quandoParacelfifta9iftudio
numcrat tinfluram.ouunrPhi^co«» i/a j^miam fhmmeos, balfomura fulphuris amp;nbsp;id ge* H. /^'Jinflur«nomen atqj enumeratorum frequens tj|' .quot;tft.maltaqjdefignantprimo idius hçrefiosautos |t)?5â**^cipulis:fubindctin!3u_caro ^ ouu.Phyücatii vniucrfalis
Opj. 'poteftasineft: naquicuneg his deftituitur,omné îiit?â'^'^æandoperdit,ôC Ded habet in fen fum. Quod 'ico*'â^^,^^^*^ Sr^ttiffimi plerunqjmorbioriâtur con-ijg'^'ffhmonio y.óCij.Exo.ió.Leuit.óC Deuteron.cap.
â¢Jib.î,adfiuemcap. y. Matthæi.^.deParalyti* â Ij^niplius loan.y. Cæterùmquod tu, perænigma^
â»Tain Delia fanatiouibus drjudicandamftatuas, omnino
l6o M E D JC I N AE VETERIS ^^^ omninódiffitcor,acfanquammagnanâ*âip*^^^f^ ., cror.Dixir Paracelfusprçceptor tuns fe corarco . quibusfata fua nonrepugnarent. Idem fequoidaw ^.^ rtbundos cclcriter eneeafTe fatetur,quó à cmciati . eriperentur. Stccincaitcarnifexjnefcïensintcrfa^^,^ '^\A f Deus afflidiJTimoacgro effet conceffurus.'' A®P*® ^ xif dogmata fua,ante vicefimumannummortislu ^â(1^^ ' Valitura.Sivimhancdiuinam.feprofitente.poli* *^ jj eur tot annos inefficacia cenfuit^ Cur foil'sGcrââ . fcribcreVoIuitïâNumquia hosfoIosJædendosci u candos exiftimauitjâ Quale hoe dedeeusfcpjaHsn^y^i,, ftiâspatriîcîâlmôquæeffeporuittamprçfinitænior^ fa, vt ipfe inuentis fuis diffidèrets' Certè fo®*â'?âj^ oraculis.homoopicus edere conatuseft. Valw^âL, cum omni impictare, dogmatenouo,impoRyr^P^ jj/ patu,öffi poteft,cum Deoacnatura,iMvoiix^uff^ rur. NobisfuffecerirÆ1 medlcinamdiuinitusm^ .^^^^ ac fecundumrationalem methodum fapientiM® ^ græcorum.ôC doûiffimoç: Arabumjarqjlarinoâ'^'quot;^,^ multa feeuh confirma tam,ad gloriam Dci,amp;.'P*'ââ^^,(i rum dileâioncm,fidelifer exerccamusjMonciy,^^ 0 rim omnes,præfertim Germaniæ noftræMew^^ in hoc mundi fenio mecum,quo Sathan fcgt;Tâ. virus potenter effundit, fpeudomedkos yc*^*^ââquot; gnilt; peis adoriantur, amp;nbsp;cxpugncnt,ne imperitioresM^^ hcisleo^ipromiffiscapiantur: quod non cquum honeffum, fed neceffariiLpium, amp;âReipul.Vâdl'quot;^|,,jj fuerir, quopaucioresin poftcrumfallant. Nam ö j, homines fumus t;aAolt;K/xo/ H^ â^n'xefo; nouaW rcrum^
⢠ratorcs, atep confucta^ etfi vtiliumcontempm^-â^ gis vanitati quam veritati,credences. Sed hism b , fortaffc immoror ,proindc qua: fcquuntur ââââ .j^j Vbi feriamoperumfuorum rationcmicddic/^'quot;â^,,^]
Opj nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;D E F E N S I o. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tôt n â'âmin fefidentes falutem confequantur.ipfeqj om«^ Ma»«^« i^^^rtis fuæ induÃriam Judat, nimirum fophiftaiumï ylt;ij(jM»#-qj^bèincdicantium culpa: quare femel perditum re;» Æ I,j*'^nâan^lius nequit. ld in nullo hominuni vei ius, i^âJi'iteipfodici ac comprobari poteft,duminfignt ^^*htc virumloannem PaUandium,inducatu lulia i Ãperomnia mandatis tuisobfequentem, itanoxia j Amedicatione tua.prarcipitafti, vt nullis poftea ' lijptilrimisremedns iuuari potuerit. Prudentis vi-ly^oprias vires cognitas habere : Excrcitati dodiqj tjj^^'iquidægriviriuSjôCmorbi conditio poftulet.Tu
^ VUndo nihil horum præmeditar is.fadn efl,vt ho-i( ''â'miferrimè excruciatum, tandem deploratö cum L^tlis mendacqs tuis, ÃC antchac inauditis fraudi^
â¢^APYT XLIII. IOANNIS PALLAS*
Vd^ um nobilli hi^oria,
fâ^ümvtimprobumfadnus.aut potius fumptuo*j^.^* ^. ^'^'Qhomicidium tuum.ceuinfpeculototiorbip-, ^quot;^ / ^?®â®® '^*^°ââ*^â^â^ê^*^^^ recéfebo, ficut à D. â â¢/ Soâââ^ââ® ^fâwïcriptam accepi. Gum Pallandio,|zff*w*^ Pji,j/â'^Fedrone res itafe habet. Pahaudius Ifcliade ^*â .âquot;c annis laborauit,variorum vfus conflips. ^ iiimâ®'^*5'*°âBanno,exaIiorumamp;njcoconfiIio,deco* , ff tdi 'Snibibitdu ipfa hyemc,quç folet illi elfe grauiorjy***^ââ5 lt;ó(ffâ®®*partibus. Vndeitahabuit.vtredius mul^gt; , C /âsvaletudmefperaritvxor.nifi potationibusea-'quot;quot;^*«*^ â^tera'â*?*â ^ebuitquotp in quadragefima vel Aprilt JdS^coaumà in Maio thermis Aquenfibus Vti, ^iiHo ° Pâ^ætermiiTo, Aquifgranum profedus cft:
curru vehi. niicpagano9iqui^
quot;â® ac Valida traâu,Ãlt;:inunftione alterius tibiæ
Z nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;id eÃe;«
⢠nbsp;1^1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;WEM CI MAE V E T E Rà ^ jj,^ylfl *^'^t wgt;,rdeffecif, Vtcumimmcnfisdoloribus.dotnum jâj *l^»/?nV repeti'crir.óCümafïixus, in decimdodaua^'^P ^ Primn vocafuseftM.Ioanncs SuberinusMcdi ^i dienfis, g fob iundura genu amp;nbsp;coxedicisduo * L^âi( cauteria.purga tiones exhibuit, affuit item W^® . ^j^ri cucurbiculas, cataplafmata coxendici 3^pa''^ , jijif adinouif,ex ftercorc columbino,amp;iehgs vaide ^^ Veficatorrjsrka pars illa fuperior à coxédicc *^* «fir pit,nee vHomaioleuabatur dolor. Hincaniulns,|^ toedmendatus Fcdrofnpcruenit,quia(3ion£S»â^ jj, berini vfgj adeó calumniatus eff, öC potiffimd Vtfe iUi nebuloni (ramferociter Fedro)-^^^*^â j^p re nolIc,pramenuerit ægroturn,cuipoft bina»^â^ nam medicaméri exhibitionem fe didurumaiM .^ dus reftitu tione polliceri aufit : His clapfis,int^^ ftitutionem, intra menfem,addicit. Itacppriniiii®^^x buitcandidipulueris vnciam mediamquotidie/j({. turn fudorem mouiT,vt de muira imbecillitatelt;l''*. çjji ... .* â¢â¢ - ! *ur æger.Eius quoeg vi efflorefcebantrubræ Qd^ï ^fj' ' quot;â culæ,infacicae corpore,vnde vidumiri raogt;'^V ([lt; 1 baf. Etquöcirciter treshebdomadas in ciusv^*quot;®^ t*t^Pffeuerairct,nccpromoueret,ab eo deftitit. Cirdtd ^ mumtertium veto diemabineoepta medieatiofl^ .j çgrotusfenonitaleuari fentiret.dicebatFedtoiü'^^^j?
, . ^ fi tam primum incipiamânoftri menfes numeta^f^ .^.r-« *' Refpondit fe inigne adhuc Colonixfouercoku^
Vbi applicarct coxendici, p muü er auÃ.'»en mà ^'^'^^^ »*-* nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;dderihifweer. Id ægrotus interpretabatur, F^dtoi^^^ j
oleo volulife exturbarequiequid in parteaifeda^â^ eeret, fi vel fciatica, vel maleficium, vel diabolus ^ fteret,(iiep^«nderdiabolumappellans. ld pf^P^^^f^jpiis bo, vt intelligas.quam hare cohxreant, curaidL^ poftea litcris hic adiuncUs. Adhibuitfuumo^câ® 0
*il^_ D E F E N s 1 0. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tffj
'â'Wed *ââ* °^oi'is ccrtè deterrimi, verum nihil promo* y ^Jl *iuotidiè.Appetwâpror Æ
^ttHI f â'^®?*'^**â^'*® iabcfadatus,cor debile,ccre* W* r â'^*'^*® Pâ^â^â^®^æ» tumorös dolor magnus, âââ¦of â¢â®â^**æâ '^^ mirurn fif, ægrum ad hue fupei uiue* nbsp;nbsp;nbsp;'
Vâ^*â ^^°*â*â^^^^^*â c^P'^â'R^âtihus cum vino
i ^?^'® â¢3ccratam ahemis diebus ferè exhibuit, 1 Ã^tenam in coxendicc decumbentem in a num de* ' Hilj*'^â^ââ*^â E^citatos cruciatus node confopiebat â!ï^^.ââ^°â^ââ^quin«j^,admurisftcrcoruinforraam» ' liip''^'Kquare amp;nbsp;mûris ftercus tantopcrèa nonnuk i^âfâcelficiscollaudatum cxiftimo)cum vini malua*
j â¢itS^â® propinatis, videbantur ex opio parats,li* ( h,j f^^omniaex auro concinnari iadaret,poftula* gt;\ll?®®onfeüioncm,auro multo,ac veteripuropu-it^ ââshabco, amp;nbsp;rcliquorum medicamentorumpar* â^?*'?° ^â® ^°^° ^ tempore oftenda. Ex vehement w'i^^*^^^ ^°â^â*'^ pharmacorum vfu, excitata eft Ski^â^*â*'3tn'plcx,.qua ludatus eft aliquotfepti* iL'âgt;BiBÃquintana aceeffit. Contra maiehcia,quibâ ''C''*â^^lâ3fur,hypcriconiscôcifçfummitatescapi« *ftfft^â*â^ââf«l*'boc Fedronis cófiliopcrftitit.circi* lt;!i||(i,^â«as nouem.fcd in dies magis ac magis imbe» illii(lp'â*^*ws,vt ne digitu quidem latum fe,in hoc VcI itgpâJ »^imouerepotuerit. Quare FedroOdobris fc* *^P*'oficifci{ur,hortatus vtsger in prsdida L^corum fumptione ÃC illinitione perfeuerareU âwenfis.curru Colonia t,j^gââgt;'orbüpra:texit, quem defcribunt fideles eins fo* Ã^j ***®plar inferius defcriba,exautographo,ab çgro» 11118 â¢*jPâ:^â**®fOâCómunicato,fed ex germanica hn# W F'quot;^ ^*^ latinam per me cóuerfo) Aegrotus ver o
*t tedrone cptlcpfia laborarcjqua ifthicaliquando â*â* â'lt; Z 2 paffus
1^4 MEDIC IN AE VETERIS pdffusfuei'ar.Cùm rog3rcrur,cur CcipfunieanoiHi f ret.fe nolle refpondir. kaq^ duodecimo die, üi wn« ,^ defperarione.ego vocor Hambachio.cû M.Coto^ ' rurgo Principis.Nihil prêter fpirirum,quoâ®°j *iy, lamentaretur reliquum effe compcrimus: NihilP® ceri aufi fuimus,prærer fidelem opciam no ft ranââ^1^^, deploratiffimo ægro dencgareciîriftianihoiiiigt;â'Sââ ciumeireminimèputauimus. Vr Fedro inmeamP fentiâaccerfirctur inftiti. Si vcnerit.quidadumln'^j telliges. Aegrotus intérim miferiâfuamdeplorai'l'' inFedronis manus inciderif,qui tarnen ei»mtfîgt;®^L fpacium,fanitafem addixerat. Non cm interca fepn , næ font elapfæ,dum ab eo tradatuseft. Nos verut^oi hoc fuimus, vt quibufeunqj rationibus viresco»â'^f rentur,dolor lcnirctur,amp;materia attrvâainW®^ fuppurarerur.Necid male haâenus cclîir. Scalpé'''.,,, profundiustumoremhefternodieaperuimusili^^^ ,j, lo nullus certuslocus defignarefur.vbiapertioâ^® j,, tura moliretur.ac radu in profundocopiofuinr» neratumeffeiudicabamus. Quarecirciterpudsl*ââ , primùmeffluerefiuimustpofthorasduasdenuôiâ*' dem eduximus,tertio poft horas paucas circittfi'^,^. duas cmifimus.aceodem vefperi tantundent fcs^âj-j^ minus hoc mane, Hinccoxendixlaxatus. lu alif*?. no,ante menfes tres.lponteabfcclluserupcratfU'* Z vndepijrisimmenfacopiafluxit.nec viccri aliud ^pP catum tnuenimus,quà m gentianæ radicera : id iâ® gt;, lamdegenerafleapparer. Cumqua hydraiamuobis dandumfit,facile colligis. In fummo verfaturdifo* ne,SCfi de reftitutione aliquid fperari debc3t,idgt;â' paucos menfes fieri nequit, nee facile tibiarnacc°^^^u dicum firmitas confequetur^Hoc tarnen çgroto non curætfadsfîbiforeaihmodôrefidcrepolïïh Ex v«*^^^
'^i,,j D E F E N s à o.. â ^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;I^Ã
'''â'*«u*n ^^*^â^®â ^â^âââ^^ vereor, vfque adeo ven ter y â¢/lâ¢lâ¢gt;lt;â ''ii,^^/' lt;H''idoigjtur fie cxhauttusfitjtantoqj tumo* ' / '^'^fiiiâ'^^â'^f ââ neutrum latusmoueatur, pen'culum S{jpâ®'^®'â®®or,amp;pr«didmus. In Fedroncm,atc5
â5*â®^5grauiterexclamat.Haburthïcciftu» l(?^*â*?^*ïc*â«Hs,quam eius fodalifium, fuco, quenr ST^f^f' ^i^Pofucrat etiamcanterium potentiale f\ ç ®^®âdtce,fub iundura, cuianfea fimileM.
*â¢pfeflerat,qui tdcirco tantopert i ^iu^â^â'®fâ*â3fUâ'âltcctFedroniscantcrq ante men-
1 ^iii,K?^^*^*^fchara nodumexcidcrir. Debuiffetetiam
â '^gt; ,®®*ttcrecarpo,arferiamcutrutinare,amp; par-(S^ f,*â®®'^âïgt;cótrcdarc,nedum infpicere;qu£cha-^tjl . ®*âcg^cdafunt,vtramdemorbo,quà mcçcus I \l***^*â®gt;*udtcarepotuerit.Necmeminiirevolumâ, '^i/n?æSâ''J⢠tam belle,cum luisaficc]is,quos Co« i^Jâ^aUandium adduxerat, toros dieslcorlum cu^ ^iiiH^^*'ââgt;r»vinooptimo,in cubiculo.vbi etiapran^ ?;,jj hernam apparari voluit. Hæc opinor ad arris JtiCâ®*cacex{ftini3tionemfeciunr, quemadmodum Sfk^â®^ ^^*^^°^æ5 expatiabatur ægrotiequisac ^çj^^'is Aquifgranum, Traiedum, atqj ad aha loca, ^^h,^â**â® ^quot;^â^ profedus fuerat,vt mulierem Py#^ ^Hhl^^â^**'®ââ* 9^â® nóinuenit, alioquicum eadem '''tb ft ° contuliffer.Hadenus Vuicrus,confequen» 'W°^^â P^L^'câ^2^*â^âââ Euerwein, atqj qfdem fa-^^ '^'''y^erfis inimtos^d decuben ris coniugé vub aut mea opera fonantéreferemâ. L/âc ââulta virtutepræftanti DomiceUæ.N. à Pa* , â'âs,virtutecommendabih's,meum debitumâaepa^ Hl)â*®!âf^9â*ó vfq,â H. Tuæ orfcro. Fauorabilis amp;nbsp;cha* ®öncclia,uódubito,quin præfenti memoria teneas Z 5 Fedro*
â¢y
. nbsp;nbsp;nbsp;166 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;OTEDICINAE VETERIS
'4fclt;li#Ÿ Fcdioncm portridiedum ego vnà fecum hucVenif^
⢠intercÅnandum,tam rarategritudine corfeptuæâ¢'^ fc, ac poftea rurfus in Berg, præfenreminilhotuoi amplius Coloni«,apud alios bonos domines atqj3®â cos,èqu3,inrerca nüquam in vniuerfumimmunisé*'â Cæterùm poftquam idem Fedro.ante dies odo5O^,' Tua hue veniffct,fequenti die Martis,ad vefperam P*â magnam corporis JalTitudinem,in ledum compoâ'â feeftesadusîmox ipfa nodeicxmortiferoquodaifliâ tu,tam imbecillisfadus, Vt dicMercürii,qui kp^'â^ n«mediuseft, mane ex impotentiadecumbeiis,vtâ fecuerit.Hine ignitus «ftusper vniuerfum corpusâ iliac diuagans tantifper fefe remifir.vt tolerante^'^^ quibufdddominisód amicis,qui offkqcaufaülâ^ Venerant,adpr3ndium vfqj colloquutusfit. Pf?*'^ deinde cibatu,abfcgomni tarnen appetentia.tal^ businuafit, qualem pr«fentes an tea nequeä«^ jj neqj viderant. Nam primo ingens dolor in v«'â^«,,^ obor tus,qui inde vehemcntimoleftia corcomp^ yv^ continua palpitationc fupra palm«31titudinf*®'âj,3/ krit. Sedata póft palpitationc, cruciatusonifl'â j^yt niter caput ferqt.tamqj calam'itofo dolorecóoio ^ '^ cerebrum infringendumarbitraretur. Poft hof^^Jy« drantem affedus vniuerfus in crus fmiftrumdei^,^, 51 genu in planta pcdisconcidit,diutçmeduH?®^|^jii; Velut canisoûa rodens,exacerbauerit, Remilk^^jjl rabiemfudorfrigidus, glacici inftar,ab vtrolt;p^^â Æ corporis dimidium,excepit: qui quidem inaud^ji^jje bus cum.in quarturn vfque diem, amp;mane amp;nbsp;''^ Wi enormiter cófecit,vtpr« nimia corporis imb^* ^.^i^y? ne minimö c ledo moucri,nccBalimétiqu^Pgt;^® j^ f. 1 - repotuerit.VJtimóiugismeiSjacDod^ft^tpffd) if^t'iK»»'^^ aixisÃga ipfe lil morbis naturaïpharmacis3b^^^,,;p
fob;,. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;, D E P E N S T 0^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;»«7
^'â'en ®®ââ^®o«ciliandi neceffitate,acl vefpcrâdiei unlLf.^ ^'Pi?âyâ^^^^3s pilulas, quales H. Tua fepèvidif, K ^ Wl ââ* ^â** Sabhatûrcconertis vtcunquc vin-
'tttu °ââg^tn adhorurionemidohdnuimit'S»ytpuk %K^5*ââ**®âât quaruor granoram hordei pondère \*'tâ'^^*P®^f®f9W*lgt;®â^â® tantum femel vomuit. K r tendam vomendtdifficultatem.reiecit ma» V^Tcâu tctram,diuerÃcolorcni, ac varié permit ^oth fruftum, carbones mukiplices, fetas ^*''^ââ'*f®ââ*®®s,lapidcangt;arenamramp; hmilia plu^* nbsp;nbsp;__
'ipSâ^tum Doâ.éirc^anno, amp;nbsp;Comitis Schaum nbsp;HP^
IijuSâci præceptore moxlTvomitu confpeximus, i. ^mifcrabilem laborem, vrraqj crura,amp;; brachia, ^^P5âttusfriguerunt amp;nbsp;cmoriuntur,vt tota hora ^'^ââ^cofpiritumanimaduerterimus. Atab i,IHl'âpr$cedentisdominica;,ad hodiernfidiem June, '^ *igt;( P^wsimbeciUitatis fcnfit,adeoqjledurcliquit, quot;â^ r-Mf tis^Jfpons impâ¡ ten ciâ adhuc grelin deftisui£,atcg aê* bJ^udine.caputetiarn vacillât. Proptereaegogt;SC, , ^ gt;kgt;ti tlnnannusfingalaridtligétia,vtdenuocóme»air ÃHÃ^^^ptius purgationé rciteraretpetqmus, vtÃqd f^^ff^ ^f.?'ââtantatæmateriæ corpori ineiret,euacuari pof# ^^^en nihil diu multuqj conantes effecimus,hoc IjCâ^telpodiGm ciftulafua, qua apud vos depoûtâ iJ^ttiniig adhuc arcanmu effe,id had man* elïcc,fc I^j^'nrum.lnterea negat.hac de caufa,quenq hue nuf# L ^»e Dii.Bergenfem Iu_nckerum meu,moleftia vb çùifûrtmiiumfuum,grauet. Porto Fedroexomni# ^'âârtatiscauÃs, nihil aliud dqudicare pateft, quam J^quechariflimum maritum tuum hac ægritudi# hj-ïr^it, eundem Fedronis indubitatiflimam explo# J?®am^â medicinam dclufiffe, óf illiufmodi malefi# *^'^aipfms corpus,ad internccionépcnèincautafle.
Sed
168 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;MEDICINAE VETERIS
u Sed in hisrebusmulto migis mariti tuicaufaiquamfm i adfligitur. Poftquamigitur nuncpoftiiabiufalutefuai ' rifiuJamfaluberrima medicaminä cotinentemhincaU' fernreeufat: Nos Vero alqqj domini dlius incoluniio* temexoptantes,hune tabeUarium,eo iiefcientc.ifthu* ablcgauimusdimulego, cum Dod. Birekmanno, B -beuignè deprecantes, vt pr^fenti nuntiociftuUm^^ mittas,Vt ipfeexdeploratiH'imo eruciatu priftinamf^ letudinemconfequatur.SC alqsÃfcihcet annos vùâ^ tus54.)longa artis fuæexercitationefeiuiat.Celcf*' â Colonia:die Lunæ,poftfeftum Gereonis. Aniio.^f T.promptilTimusHieronymus Euerwin,
CAPVT XLIIII. FEDRONIS PHILARGYRiA Calimnii£,?ri£Ãigi£,zi7' culpa in P^hndio nteinio,
AVdiuimus PaHandii hifelicem fortcra'^'^ riam.hmulac Fedronfs, foc^fuicotidd'â^^ ^^ tias.Jnillo grauitcrdolendu.quod reinouitat£)''^Jjj â¢â'propera credulitate. Vel falutis fpe, eireufflu^ .p â Quorfum enim imprudentiores fpeciofistitulis*â f ^^ trahimurdquem non erigun t.quem non fafeim® ^, promiffa Fedronist' quibus plumbum in argentu^'^j^ prum in aurum,mortem in vitam.cximiadoâaïf j, morphofi amp;nbsp;admiratione mutare rcfepofllt;P®quot;ùt, Certèpermultum refert quem quismedicufflä^ji^p quia in huiusmedicatione, amp;nbsp;ægri vita, amp;nbsp;^^^ j^erf matiopendet. Iraq; neccffariorequiridebctarcif j, cognofcendi defidcrium, dodrina fumma,® j^^j; morq; honeRi. Quomodo autem ida in Fcdron ^^^^^^ ant,inue(ligemus.Dum igitur noua verfutia^w ^ ptat,altcrius laborcs,acbenè inftitutam mcair^^^-f^jj, improbècauillatur,atqjinhisoranibus vidctur,|^^
f,j nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;D E F E N S I 0. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lO
1, âââââ «Mac tryumphodignd facerc. Sic ligni SC ther^ L ^Vfum,per Vuierum:cauten'apcr Suberinum v-V^ââ^®odóridet,fed iUietiam fenium exprobraf, (j 'gt;einobiicit,pr«ftigiaforem öC Vicrium.quafi vix v quot;fniautdcuium vocat: huic finiftram pi æpoftera^ â1^âroproperat. Senfutn Vel canitiemalicui vicia iiipfcurrile,turpeamp;impium eft. Nee enimfruftra U'fua pr«cepit Dominus Leuit.cap.19. Coram ca:«
; :j^P'teconfurge,óó honora perfonam fenis. Etaliis , 'quot;plcrifqg locis prçcipuum fenibus honorem debe-Hj.â'ïâ*ât. Cur igitur irrides tu,quod célébrât fcriptult;= lijjquot;''nainfuper cap.zy.Ecclefiafticif 5cd pr«ftathoc
1 lijj*?^^^ adferibere : Qiianto, inquit, eftornamenta k.^âWâ^iWiâio, ÃC cognitioconfilq fenibus. Quim ll^)fÆâfenib^sfapient^a,amp;^nte]h'gét^a confiliumq^ho* höf Multiplex pcritia,corona fenumen-,amp;gloria^ Hiç .i^ndeni religio domini. Sic habent Biblia. Nemi^ Ij âquot;^dubium elle poteft/quin «tate peritiores rcd^ L^,gt;®ültovfu experientiores, temporis progrelfu ^^C'f'WâPgt;â¢ustB veterum ftudiorum duleiflimos ltii^fllt;Jod ctiamTerentianus Demea intellexithac âtfR^^Nanquaita quifquam bené fubduda ratione «ow pâ quinres,çtas,vfus femperaliquidapporter L ââ'*qüidmoncat,vt illaqua: tecredas Icire.nefcias: 1115 j*Pâ^â^*5 prima,inexperiundo répudiés. ^^* lisji ®'^got«nelt;3usparitcraccanitics,diuinishuma» % j^*'ââ5 ^ teftimonqsï nequaquam conuitqs in-ftf-j ^gt;'^tquamnaturænecelTirasadfert.quam Vtadi- , V'5'â'^/P®â^®â^op^3quot;^^®®*'®^âCOâf®9Uunturpauc/. ti5?â*.*®berbis Sardanapali fedator, qui intempe» «»Ilsf'*®'â®^«^*«^«iuuentam,fi fenexaut canusfieri j te'quot;'^ *naturè fcpeJiaris,ne quid deterius cotingat, ' âââtqj te medico,ad multos annos.perueniantçgri.
H«4«
A a Miransâ
WEbrciNAE v^r^^ts
ÃTO
j^^Mf.
M/randum itaqjcur Valero ingrauefcentem xMe o^â time tolericiceu igaomiaiä improbres.quiînigcnio.vi* ribascÿ patenter vigeat,imà plus côtmeatiolidçdoâti^ nx,exercitationisq} medicx,ac virtatûominû^ii esttf tnodigito,(iaitunagatorin Vniaerfacorpore. Sedtao aioret'aeisdaadatiffima qaçq) in vitia torques,velatid, quod Requit, Pjxfligiatoreni Viejrii vocas,qniqm3d^ mè qs omnibus aduerT^urmô vno autahero argunicti)» fed côferipto aduerfus eos^ae prçlligia^defen(o(es,iâ' tegros libios.'Nec errarepotcfl.q medicinçviitlt;^^â^ââ^^^ mite in(lituar,caiufmodiexempla viaâin Pall3i^^â^^â^^ i gnofcimus.Qiiarc/Hcpn'as fuas,nifamia lua^amp;^^J^''^ / tices imperitiapdis, dumppoüerèproieindis it^'^°^'â. ] Vade iure (ummo nobis Venisacculdndus,S(côd^â^â',, 1 das. Qvis cm vno temagis in Pallandq medialt;gt;â^^â^^f â ttigias colait:' quis illaÃones dxmoniacas nug'â/^^ J quisabominandâfuperttitionem pmouit veh(^^^\^k 1 dam taprxttigiatricem Lamiâ.üue mauisI
ueriterhoc probibente Deo, Leuit. cap,!%coid0â''* j i Aqaifgrand properas, hide fecide dicer is M3rcâgt; ââ j Obfecro te,qaas tu nobis cocretas deiHUaaontS'^^^ / materidtartareä^per Francicum ligna,in Palhidi^^^ I famp tä duritercy impaäamfomnias, quä fpecili^:^^^^ 1 dicametisad vias vrinçpropeUioportaitpQuriO^ ^ 1 facta cd pharmada, qaä primo eoräpatienteioii^^^ I pasaccepidi,autforisinvenenofoapodemateti30^., I * padi,priuiqabillo.recederepropriomorbocoadi^^ Æ qaxpotentia medicamenta illa,intera}ia,qriibiis^â'^ I i vfas,acperomnemxtatem,dum mediciniifycisgt;y^âL 1 ' diruHli,in rebelhbas accotumadbas morbis,tn'^V.
%^ii \^i4ijnmniif^ Li^ui^mpci micimuuji lu 10^*^-^ â¢^ij a era.l3Cinê,proptcrimpios SophiÃ3s,copiofcrepris ' I j nx nihil aliud, q Delphin um lyluis appiitgi^f^â''^'^ I â¦
D E r n N s i o; nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;171^
taff . ^^Ugæimportunæfunt.quæ deperfonatorum «Pt^'ââ^â^^Poâ^cn^a balfami naturalis.de abfoluds thift ^'^^^^.^ ^Ãcdiconjm,dc damius improboç^ So«« ii(h^f^^*'^*5ââ^^^ ^ââ3^^^ *â^^^^ vfurpati Mercurp.Sa »111 ^'f^^Câ^ipfit Hefiodus nô omninô denihiloefle,(j» ^fâf'â^®®«ccclebrafîvcriffinic dicetur,vulgo men f^â^â* nbsp;nbsp;''^â^^ dicen fi crcdif,adeô familial»
^ominiâ co nomine refers:Cui vitio longé peffimo . ®«cvbiqj obliquû obfcuiûq; adi-jeere voluifti, que âiiitelligit, Vf l'afius multôtueii t mutû elïc rc, q fie gt;ioquacé.-Ncc mens certa manef.Vcrû hue illucqj â*3t.Proinde ego te ncq; cæcum ducem,necg amen* f 'â'ttiieunî admitto, fed Sycophantam, amp;nbsp;nodos in ^'ptgt; queren tem æftimo:quod fi non fatismanifeftè
*âpoftrema Pallâdqadione, moxmani# Æ , dinice4Qf.j,ÃQ Quando igitur Tyrannica ac Thra^ ⢠j^'â medicatio tua,innobiJi virojeoeffet dedufta,Vt ((^ âprfusignorâtiçaut côfidentiæ exeufatiofuperef« ti5j-^°ââgûvfupuluilculicandidi,cuius vi totunego Ijlj^^âpoffc affirmabas,oleifÅtctis,potiôis abomina ^^^^â^â¦ft'ercoris mûris, opq videlicet foporiferi ^^, âÃâ¬cic formatulmopoftomné fpeciofâ,vt ifadi-(Z^urâmoho auro couftanté (vt iâ nô medicâ,fed H âÆ* dicimcrearis)fucoomniunocêtiflmo,adfuprc Jij ®â*gt;a.Velut ad facia ancorä,Coloniacôfugis:vbia^ tiris ^ â^fâ^'3,amp;congerronuaftâimploias,Jnorbümé« hii^?'®^*ââ^âïcaâ* fublimiacônitnifceris. Mox pa^i toâ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Htcrç,fraus noua effingi£,Palladiâ
^'â{â^âââ^âquot;^âmétis irretitus t Imo tu ipfefpargeris par' ââââ^âtismyfterqsnefcioqmalehcioinfedâ,vtfic l^?**gt;vindiéUcallidèefÂ¥ugeres,breuiter veritatéte* li jL^?®®®â^®s,vtilIts tecu tutu fit ^arbitriofalfa tue« * âHherclèmukis modis potefi-, comicu Phçdriam
A a 2 teverius,
b'jM fi
r^i MEDÃCINAE VETERIS te verfus,apud ægrotum,quà m germanum medicu«^ hibuifle,quando toros dies, ad multam nodem.in cuhi* culo feorfum cum focqs, aleamacchartasverfar£S,P®* taresqj Só ægrotiinferimdccumbenrisamp;adfli(SiââT^ gentiffimus fucris, fcilicet vt ebriofum caput mant plumis fuftollerenequires.Sed dabis olim faêis tuis® {;naspÅiias,fiquidcm Deus non irridctuGUctjculp® etalem multam patictur ;quia abftulifti quodredJf nonpoteshominhin ipfo ætatis vigore,vit3raïamp;®â® bum,cuius curationemmenfc vnofpofponderas,fi^ pulifti.vt ægrotusin tuis rcmedns.autprçftignsP^'L multo tempore excruciatâ, tandépericrit. Etre^^1 dem,quia rationem medendi curandiqjarteniigquot;ââ^ fti,vt qui morborumcaufasnoninquifieris,pulfu^'^ examinaueris, vrinæ infpedionem afpernatus 1'''^ quod eR fcelus omnium maximum, locum affelt;5lt; xta coxam,purè turgidum ncglcxcris.óinfigiict®^Mi cum,huiccommitte,fi quem reâècuratumvcliSâ^uy/ enim medicamina præclara,efficacia,amp; tuta,vcl®'^ ui rum manus,omnemorborügenus,paucisdiebusOj jij audiuimâ*gt;fanantiarquemadmodum olim opmot® ^ fua VJylïcs,ac Gorgonis fanguined PalJadeact^L Acfculapius fecifle dicurur. Si quis autem fingut^^^ operas iuftoperpendar examine, videbitprodigin^^j, co,fumos ftolidè, SC fefquipedalia Verba fundi,ho^^i nihil quamollasoilcntari: quod non egofolus,k® nes boni, amp;nbsp;Pallandica maxime domus, Vultu,gtâ^' publica oratione clama t,atq^ aceufat,
CAPVT XLV. FEDRONI PHILARGYRI^ partes emungendi tegros pecunia,Ãue impunèfuriina,
QVid dicam de filio primogenito viri infigm®® ^^
litate fanguinis Vcltburgici cIari,nnJtrumF^^^y
D E F E N S r 0. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;\ nbsp;nbsp;nbsp;/ ^'*j'Ut2enburgici,paraIyfi,ftupore,cum diminuta vi-(,''*quot;ll^*â3fctâAdhuncaccitus,moxquinquaginta du* gt;*»1^^ i|/®sHirpanicos,quos duplicates Voedt,exigis.ad me* ^âjnentiparandiimpendium. MaterexfamiliaBem* I(âisburgicioriuda.fingul3riprudenria focmina,acu* ^â'â'deprehendens,ar tem tuam cum maritoóCaft'ini* (j''t)inmun!C3t:Poftea binoscoronatos honorarq vi* ^âw.coruumqjfic dcluht hianté. Adolefcés deinde j 'ânonalcm medicu féliciter reftituitur. Quid item I^end«ac Nobilis Matron a: Dn.Chriftinæà Veit« .^cnAbbatilfe, apud Diuum Quirmum Nouefia-Jifatumcommemorotâ Hæcquumexduroabfceffu, ^I'giiocancro, in altera mamilla, diu grauiterty affi* t^h nullisquantumuis magnisfumptibus(lifortè
J^'âilliufniodi,fingularidexterit3temedicis omnib* Jf'^fcratur.Moxablegatur Scriba ad Medicumrls ]jquot;âfuiexiftimatione indignum arbitratusjfiprimo ^J®®» fatis honor ihco nuncio acquiefceretjaliquam«» D)(^''fïtus,profedionem diffcrt. Sed quia ægra vehe«» (J,quot;^*ws prüfen tiSin expeterct,propriübenèinftru« lij®''^frum,cum Secretario fuo,amp; Seplafiario Engel» [( 'âChtcmete.promiffis nó mod 6, ver urn amp;nbsp;ære prç4 jj ''liuitibusjColoniam tranfmiftir, mandansconti^ ^â''â'â neiilorelido, quantumuis infuper refragante, 1 'ffdirent, Obfequuntur, hominem religiofè falu* ^Mandata ftudiofè exponunt»morbi difficultatem jj'''âât,periculum morac longioris impatiens often-3ââ8iquad in primis neceffar in videbatur, fpem mu-J^auriinfignemfaciunt. Hiepro autoritäre turgés, J'pr«buit difficiliorem.qud vehementius operam â^prxfentemefflagitariintelligeretJneccnimhanc
A a 5 quibuf*
174 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;MEDICÃNAE VETERIS quibufiuâs S^pallim omnibusexpofifamvoluit. Quui® quot;nbsp;itacpablegarifinemorandi nullum, fed diligentiamfe* dulam inrerponerent t tandem tertio Vix die e-voratus annuit. Titnt£móliieratÂ¥edrlt;gt;nis ÃeHerementtm.
Noueflum vbi perueuit, Deusbone.qua'mhonontïcfi^ ter excipitur, quam eximiè tradatur ,quam fplcndi» opiparis epulis, vinoqjphalcrno in mulfdnodemejp' tur,vtnon hominem,fed Deum auxiliatoremadufiquot;''* putaretur. Hine diuinas deftillationes ex puroaiJJ* margarkis,èC fpcciofidimisqnibuscpai omaribuspci'^ retur, quæ fané abfque magno impendio ncquic^r inftituuntur. Abbatiffa falutis fuæ firientiffim^,â^, risqj impatientiffima, in fpem ampliffimamereSa)ââ catis promiffis faucia,rebânullis parcere.oninhc^L dereparata, Ducatos aliquot fimul amp;nbsp;Aiigelottoâr, rimosnumerat(hçc ilia prçda à venatorepetita)^ cans obnixe, vt neqj opcram,ncqj furoptusnegquot;^ ^,; â feabundè fatisfaduram, fi quid de fuo addeK'quot;'^,' qlt; auro mul to dona tus curru remittitur fplendU^^'l^^ ftor,duobus comitatus fodalibus legaris-'quid^j, queuter anxicqjnouû Apolline,de tide data ^ââ'Ãws, promiiFaalexipharmaca.deoçi videlicet dotwpâf^ji nihil toto triduo, vix ad colloquiü recepti,niuliâ^^|^, pecunia in diuerforiocu equis cundantes,impc'^^^|ij) præter fpem inanem:quia Medicuscontinuis tionib® impeditus.öC aftuta diHimulationetertUS^ ,^j, D.Abbatiffçexpeda.tonéfefeIlit.Taiidévrge*â^â^^jjijC fpódit. Impoffibilé fibiforetammaligni,cótun33 pji^ diuturni affedus,tantuloaccepcoauro,curatiDp^â jgs inde nifi nouo abundantioreqj auro operas j^liiJ fuos adiutaret Domina,fierinequaquampo*^^â* jjs^ ipfe impédium totum inftaurandxofficin^»^'ââ^ jpD* xebus preciohirnnis, ac curando vetuftilïi®° pjX^
51 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;D E F E N S I 0. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;«77
j^ â'Ufrerref, quod tarnen induftriaarteq; fuachcmica i^^feiidumdubitaretrainimè. Admirâtes huiufmodi ( i(|,?'âJïfâ®®*âiftrtpmiffisfafigati,moracgpcrtïefi»pe^ 1 jjiâ^^ölorvr niagnificaçzpoincitattonum memor,in \ bi^'''âMâ^^*â^®*icpattcnti iiobilt fuccurreret,cau-' k?Mââ°^â*â¢'fibt commendatamhaberettneqj patc-jj^fruftra fantam aurivimexpofitamÃomnem in fe Æ. ^minanemfuifle.Recipit ifta Fedro.ac poUicetur t^diemextrada efficaciffima,inaudito opere Noue» f(^ ^'ttenda,quibus baud dubièmalum omnepromît J^^ist.Sic prorfusinfedaG3ufa,fine vllo auxiiio,do» kodiere. Interea dies nodeség flagitaf remedium, L ^ftreimè dccoquit aurum bellus Fedro , donee ,ç3risdenuô nuntius Edem commonefadurusad \ hup'^f^f^tur,minitansmulta.nifi proiniffisftaret. 1 kv'^'f^â^Pâ*â^ putum aurum incredtbtlibus fudori-' V\â*^^ââMh furno chcmtcoclaboratumtraditur,ad« i ''Pa ? gt;^P^^ââ^°^^*â'ââ arcana in manibusfuis verfa»
W^P. perferenda. Cæterùm vbtaarö hoe Nouc* ' ^âftificesexploratur,in pulueré prçcipitatum de-Narraba adhuc paucis veriffi* *quot;ïW ' â^ '^*^®*^* o^e vxoriscuiafdidemortuief* â''Mk ^'â* ^â^â^â^^^â^ Vuiddichoeuen nomen fuit, quot;iiHv' .ââf®oâïâ«ïntcrrog.ata vidua, per quendambo«â i(,ij]*'^eiuscóraiferefcenteni,qualis führet Fedronis» â nfJ j^°^f*â®â®®^*cari(Mâmoxhoc audito nomine.in hu Ifiirr- ^®'^®o«éprorupit. Vtinâ,inqt, médaciffimum ^ik-'^''°'-':quot;ââïetiamnum]oco fit,meoa:re fufpenfum 'â''^â*ââ ®ââ^ diabolus abripiat mariti i Itiitj ®^â^âffânïühotnicida.Atnpliâ fimpliciterpcon-Wqff'^'^â^ââ^^P'âæ*^^'^3 in fcplafia,parata pharmaca aÃ'^t.refpondit,lmômaxime,Nam fæpèolea nunc f nbsp;nbsp;ââ*ââlt;iVirUia,inftar aquçpurç lymptda multo ife
auro
176 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;MEDICINAE VETERIS auro ædimata exh ibui t. A rque hæc dum fiunt.felediflV mo cibo.præftantilTimoÅ vino^in diesfingulosfcelcra^ turn nebuloné faginare amp;nbsp;explere fumcoaâa.quoçioni' ilium nïe,eadé memoräs vehemenrer pÅnitet.Prçtcrei dici vixpote{l,quantam pecunia; fummaphaleratis;^ minis fit confcquutus, répudia ris contemptisqjoroinlâ celeberrimis huius vrbis medic is, quonuin vua voluf tateacpotcflate fua,chariflimi maritimcifaJutemp*â^'* tarn elle, 5lt; omné medicinam fua^exauiopuroiprc^''quot;* filTimisq^ rebus conftare.affirmabatpeflirnusirapof^^' kaqj querordoleot^â grauiter maritu meum.tanif':^^ ftofurcifero,vnquamconcreditö fuiffe.quitampuf'j tametfi pIurimiabeodéhabereiitur,infuderit:Cefâ^âJ^ aliter,quam fcliû ftercora, anno plus medio,locaoiâ®. quibâ fua pfeudopharmaca collocarat, feetebant»',,, mo in qs, quan tumuis magno labore expurgati^^ re potuerit. Tandem vbi fraude Rhetorica,atç^j^« ta lingua,ablato interea magnoære,crumeiiâii'^^â,j({/ haufilfet, amp;nbsp;nos inani fpe elufiffet,marito in lt;1*^. jji, rius haben te,Cacodæmonis in morem, impure iP'i, fefe clanculufubduxit, Næ tu homopeffimèrifââP^u( dus,qui ex magnisalioçiincommodis, magnatâ^ moda quæris.dum auri plurimû igné probatum^ (U, nicumpuçi æneo hamo tuo inficereamp;faJfaïc*;^-hoceft, ingenuos homines fnmptuofisfucis tui^,j|((* uenire tentas. Egregiaequidemcomutatioaurt coris, quam,cxmandato Dei.egofurtumclanreJ^u^ji crueeqj dignum appello, vtpote cum vhæ^^'P^ jj^iü' fpecieiuftjemercedis emunâû. Quæâgâ^^^P.jeJâ' osçgpietaS,quæfitconfcientia,eiulinodifariuâ^'^^i^i,qii£ rant,quo9i fumma amp;nbsp;finis hic eft, vt pecunia âl^^ ^ini^ impoftura,amp; execrabili mendacio nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;«tiââ'!'
baud intepeftiuè de tedicercpofiuni;*^^ââ^^ ^i^
D E F E N s I o* nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;gt;7gt;
T''Iii«irjlt;nHi«cflx«ro,Mtrt«tifcH-s iturum.
^^tiro,Fedrigt;,tjuterendlt;t pecunU primum eH,
^â¢ftwfoftiiMmmoï.
^â«fiaftio vcftra fuccedit,iurc vobis ingens auri pon ^âsdebetur.quoniam omnia ex multoauroargentoï^
^®iscpconcinnantur:fin minus (vtferèfit)Alcumi* % more, nouo opus eftauro:aut ante cÅptammeî* ' jj^'ionem.dimidium mercedis prxfente pecunia au*
1 J!â?â®'®orcsillius, ^âquot;'fifliqaibene cÅpit b^bet ''l'iomodocunc^agatur.fine fumptu veftro,rem ma* V'^fâ^'^^5gt;aut faltèm veftræ ignorâtix exeufationem (j*'''is:(Ecm||^nterimquam in partem xgrorum fa*
' Câââ^'â^»lt;iuod iure pp,s probisqj omnibus dolet,quü
1 ^'h^'^'^turofit*«® occidamus, neue furtum facia* â tjç'^iextatregula vitx,quam quifqj norit artem,cam lÿ^â^^fûm bæc præcep ta,fub prçtextu phylargy*
, i^,7â5«conditiflimorumarcanoïum tuoçiobumbran*
1 1^; â'^mad parandum tibi oleum dulce rubrum effen-' ^''â®cnfesduo,ÃC médius requiruntur.in quibâ ta*
1 Ui^'ïurimarcaVna.fupra lotumdimidiü quantum* vÆ i 1 L'âââftuinnon eolligis. SeqüTtur in contextu tuo.â»*^
1 juj 1?ïmMc Ariftatchus meus tenebricofis oculis.in
1 b.âSjâ^medicamine, auri fubftantiam nó contempla*
Câ''âââ*°^^ quot;^^ impoftoremcompeUat,tantum vi eau» Ij^^^ïmbonam.meammalamfaciat. Reuera tuoccul* , âItumifticx dolos apprimè didicifte mihi vidcris, ''Vduta^Ãqj efca pifcis noncapitur.itaatsóCopih*
1 â ,^^'^â^^ââ'JnaaUoqui famelicü nihil efticere poteft.nift i ^?â®'â^^'*â® ïccipiat, quod tandem, ftdqs placet, 1 '^ohbore.per aleas,pcr pocula,pcr (cor tationes,aut
B b faltèm
»So MED ICI N ÃE VETERIS faltcm per mendaciorum fumos,in leues fpiritus,atqfl^ volatilem Vuleaniï,hoceft,iu inanes operas traiilit,Vi vix tricefima fecunda pars, ad hominis falutem.redeaf' Atq^hacampullofaimpoftura rerufpecies iiiquæftuigt;i mum conuer ris, cuius ftudiofior es.quà ra medicina.
CAPVT XLVI. AD FEDRONIS SCVR' rilia diéÃ4yin D, 'Vuierim.
ID quoniam Ariftarchus tous non vidcf,ncc Arg'â? cum fuiscollegis intelligerepoffuiit, integriutH'â eonftanfer tuenrur,acnequitiastuaspotenterinfeq'â?â tur.quaium nomine Vt ego plane arUMrotjiriiffr^'' ne tui vei e illeafficitur, optatq; tibi meutern m^'^j^ bus meliorem,qui contra confcientiam,pcr thro»®*^, altilTimi iudicis omniu noftrum,caput EccIefiäH*^Jj, e i ta n qua m d i u i n a ^ t r a n fgr eflion u m con feiop/âr^^j Ttaqjfimpliciterego tibi hoc refponfum volo/â^quot;' ,, capitisledione,intra te Vtdefcendas,teq^ipfuniCâ'P.jj dasexaminesqj.num qnæeo compleduntur,maxiâââ^. tedici mereantur.duait,Tria genera odir auinwâ'â^,^
â corûmque vitara perquà m indigne ferOipaupcixiââ^^^/ licet fuperbum,mendaeem diuitem,ôC lenemÆquot;quot; j xum,vtpotementis inopem. Conuenit enimtiM^L fequituribatimi Qua: iniuuentutetuanou congâ'â .|,i quomodoiu feneâute inueniesf Proinde cauelt;gt;^ lt;nbsp;cueniat,quod Heli libcris,z.R.eg.4.dumperludiP^ Sené Patrem vocas.Paulus ApoltoP Timorheoidâ^j Senioré neobiurges,led adhorrare vt patré. Tu^à quam Venerandumac dulce fit Patris nomen: 111«^^ hoc tanquam ccrtiUnno bcneuolentiædiuinæaig'â^,^,;, to lçtatur,vt homo qui iucundatur in hlrjs,viueiislt;^ dens fubuci fionent âuÅicoç^fuorôzûcut
D E F E N s T G ? nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i Sî
',gt;lodpropofuiftiexEcclefia(licocîp,iç.Qua:caigitur ^entiaiâmpietatis, quà m dodrina: fpeiSatæ feu cru
â^Maudaâerabste contemni.nefariè calumiuarijm«» P^taxarij'quandoprocul dubio neceflefit te fauciam ^ûiferuciantera haberc ccnScicntiam mille teftes, in 'âwiî malcficqs tuis , quorum aliquot fupra recenfui â^Srobècognita,mittoincognit3niulta.Nih!lmife-iMilafflidius animogaalèfibiconfcio. Haud in^
-, t;''giturdamnumpateris,quandomalisartibus,contf
| ijjquot;'^Petulantia,per fas ac nefas,quæftum exquis J.^d Veniet reddendæ rationis dies,qui reuelabit . ®âünituifimiliumprxftigiatorumftropbas, Slt; cha-u^niiiasarteSjVt tufalfô,bellusingeniorumçftima« , âNero obiedas ; fed etiam praua^t medicationum
1 'iis'*''^P'^æ^âSâ^5â^^'''â^°^^â^ cupiditatem,facram auti 1 ht^''?â^ phanaticos errores tuos, cum ingentifamx Ã^Mttodiamdudum fieri eoepit. llludautemfuper# i^j'^'^ftimarc.quantum nos quotaunis per ar tem me* quantum tu difpendq per tpceiofas fraudes i 'WS,
\ nbsp;^^^VÃ XLVtl. REMEDIA PHÃ.LER. AT A
1 0 rdronis, i« tertio capite famop libeUi.
\ ^c ^''S's bi quis hydrope afficiatur.quem ego Met 1 (,, 'filicatharticotoborare volo.ecquomodoidaqua \ ^'ââââ®®tvigmii quatuor horisdeftillata,aui Sepia* 1 tï('ââïâ^âae«bcbc efficiams'quemadmodumprçlaudatæ \ kir''*?uri in Rhodite, vel vini granativVu : Simili-\ O'â^^U'^tplteabiks alui dolores patiatur, bic plum \ til , ^'ipldiüodoïes noftti,nthil habent plus area* 1 CâPîtaopium cum caftorio, 8lt; ardenti vino miftum.
' ^^ ^''^^â^ toaignorantia, alios præftantiffimos Me* 1 ^^Nftmiks tudicautes, Etmox.Quomodo igitur ' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Bbl â¢go.
iSî nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;M E n I C I N ÃE VETERIS
ego j'nquis, tam cckrirer amp;nbsp;efficaciter crudo ilb bao immanemci uciatum mitigare ac fedarepotTura.qui ii fulphurc anodyno, ex chalcanto Veneris è Shrrcfiö« parato,adextremum gradum. Vtinam.boiieDcuSnSi)* j phiftæ medici, per chemiam, venenura, in opio, atep quot;' omnibuspurgaforrismedicamcntis.latenserucieqaf' / anr.non tantam perniciem, non earn inarteabenaf f nem quifquam animaduerteBet. CotempJamini w«'^ Panchymagogum,id eft, vniuerfale euacu3roiiiiiiâ;â extradum Kheubarbari, per fpiritum tartaricortf'-*',^' aut liquoremftygiumparatum. Quomodopofluo'^^ Iderum,cum fpecifica afello^i Lumbricorumterrequot;^ antidoro,Slt; fennaça decodo, expurgare.ficurpf'Pjj, ciofumexcradum R.heubarbari^ Cogita dukco'^j^j ( Saturni cum cephuneleo. Quid i* manifcftisvk^^'^,? i emplaftro3poftolico,quemadmodumHloipfoe®â^ ' Mitrofpongiofasexcrefcétias,in quasalimenf'quot;ââ^ neconuerritur, alioç4 membrorum detrimeiit°â'^^jj,ii turn hîc filum amiæri asbeftinum aut boftrichit'5 ^^ oleo chalchanti »blitum SCcircumlitum poifit, fi aduerfarqa mehadenus repetitascaufas bcnc^j|fjlt; expendant, neeg mihi.neqj alqs vitio verterentbâ j tam fubinde meam apud omnes medicatioiieiii' ^(gn/ iftis Momivel mimi Galenicinonexcul'antur.W^^, i damento chemin deftiruuntur, nee earn difecref^jj, ] partim immenfi Jaborisdiu noduqj perferend*'^ nbsp;nbsp;।
partim facienJorum furaptuum mterduminanb^ , pendio. Et quod cxcdlenriirimos Dodores ac ^ nbsp;nbsp;(
meos dominospudcat, deintegro ceupuerosdik^^jj^ , lementaprimaaiimplicioribus.quihauienusfuca t picntia,apud lummos pariteramp;infitnas.fupetbic jg afinusafinumpalFimadmirans, mulfis fermone j j
D E F E N S' r O'.. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;»Sy
/Jjcuiatiicâioidxvicecelebraiir. Hadenâ ccucxpel-' âi'ninat Vmbratihs luppiter, cuius! nugfSy quxmalè ^ofifæ mentis argumenta lunf,Vtingenue refpon» â'â'âijfateor me Bernardum,non Oedipum effeZ
^*gt;''fT XLVIII. DE AÃERCVRIALI CATHARTF-%^fotiii auri in shotte, Stercorem^is-, Sulpbure anodino nculchMta Ventri ^ticirtiijExtradio rb:tbirb.1'
ri, O' Punchymigogo Pedronn.
| Vodigitur mercuriali cathartico, ancipiri obfcult; xfaqjvocc, atq; alrjs fcquentibusdidionibus,feri# 'âUtuumoftentasJegendumq,â proponis.nóaliter fa^ 'ftmüit videris.quam qui rebus per fe pulchris ac ma» ,âis,deinduftria,fÅdumcolorem inducun t.amp;ftudia gildiscorporibus necciTaria nebuliscraffis verhop 5«rant;itndcnulla prorfus,necg ad publieam,neq5 ad Jiâtain vitxrationem.vtiliras peruenire poteft : quo 'â''âpere medicinam non illuftras, fedobfufeas ;ho-^^âon fanas, fed perdis, N cc oftendere potes peri^ Jquot;âquot; medicoÃi quenquarn hydropiscurationemaqua jJquot;ââgt;iomi ten talie tquæ alioqui contra omnes ex fri* ^j^'?^'« morbos efficax eft.membraqj prçcipua robo^ j ^fcetiarn compofitione diacubebaruni,quumalia ^*®ântiiriina hydragog3,amp; iecur aperientia confors* ^'ââf^habeanius. Sed quid fomnias de auri eflenna in , ^te^ An mihi aduJterinum.pro germano auro vis Pponeref An hoc ipfum probatum enea impoftura vi» 5«conarisf Autrem futuram profadapromittis,vt
ptecio cmamt* Eftautemj effentia ,gra:cis oMtria^ wfiresipfaqqjceft : Igirur effentia auri,ipfum aurum Quando autem tu efleotiam auri nominas, nihil M^ ^^^â'âââH^^âcis.cüinauruni Si effentia vnum fmr,ac ®gt; Verum tupreciofiusaliquid auroiiitclligis.nem*
B b j pc che*
1S4 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;MEDICIN ÃE VETERIS
pe chemiâcum multa arte hboreqj vi ig»is atraSoffi, qaodqj admirandoiiafurçopere.ôt' pu'lchenimomyll«*= rio, æthereuprorfus cft reddicum, taiitum fuperaiisfo* di nu tnaurum ctiamexpolifum, quantum vmbramcop pus, aut homo viuus moruum vnick. Scioclk, qugt; per Japidem phiJofoj^icum vocatum,aurum purgatif* fimum efficerc laborant, SC chemico artiScio,tempos re longo, aurum in medicaspotiones rcfoluunnatqâ^ gemmarum compluriumcffcntias prædicaïu. quas''^ lut fecrétifl'ima, philofophico fupcrcilio.pafliniap/ principes viros.extollunt : Ar vereor ne dumPa*-!^ liopes polliccantur,opcram in Vulcani furnisac*^ bon ibus omnem perdant,arque orci galeam indoefl*^ occultis infidqs proximum fallerccogitét.cuifmoâ^ bulonumprouencus vbiqj ingens cft,fpcciofüQ'quot;âââL attamen dolofo tiru!o,fcic V'endicans.Neiniiiéâ''^^,^ vidi,nec qui vidcrit vnqaudiui, talem feconfe^y'pÿ iapidem:licet de vniotiibus, amp;nbsp;genamisrelbluf'''' ,). hil dubitem.arcanisfirmandicordisvitæigcôfdquot;^, jj prçftantiffimis. An tuinh^^iartificumnumcrocf' . merearis.apud temet expenderMihicertc id Vt^^Vj, ris, dum ellen tij auri in Khoitechoiaico iggt;â^®^ Æ ris,filt; magnalia Paracelfi igneacorpora,amp;extrâidâ .j, mia venditas.lllud veró compertum habetur, aufj^j, furno,moIefua,crefcerehaudpolTe,fed varié adit'll turn viribus fuis deterius fieri, Proinde laborantâ ^ Integra feruentur , qua: ad vit«?^«^ââ^'*â. lullt Vtq; nullis porfentolis accelRonibus contamw** ^^ aut vicientur. Illudautem het, fifimpltciternatn^^^^j^ ftigiafequentes.pdigiofaænigrnatanegligania^ [âit perfpicue omnem,ob oculos ponentes, induftrii^^jji,â iiibus,multo operum vfu frcti,exauro,coraliiü,*'°V^, gemmis,at(5 alqsplerifq; fimplicibuSjabfolufaW^^ji,;
Hj D E F E N s I o. - nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;185
L^. ®**^ââ*â^^^ antiquiffimasphilolopho^iÃCmc-Mih!^^ââ®'â**®^â^âcrationcs,inftituatnus. Ego tametfi 'ââ 3bilé,autponusdiuinaaun'refoluédiattâ¬(fateor ijj ''^entermed ignorantid) nondu fumeófecutus, nö Jâ^afpernor.quu opus fit SC iraméfi labor is,amp; prçci« ^'âcultatisjinvitçtcrmino.vt ficdicd,differcndo,ga kMineinnatihumidi phi bet: filt; maxime in homine ^terac fhidiofè viuente. Interim etid purilTimij vis« ^*0 quo meraeû aurum candens quinquagià extin-Ã^erit,vt eximiu roborans prçdico. Nung porró il« jj ?'peritid adeptumeffe adducar.quando pfeudome^ jjâ'ââöi tudiran in fcholis, fed in furnis natam, amp;nbsp;feesâ ^^mincnta tuarecordar.Dignusergo non quiauri /'â'gt;a£lâ¬coreris4cd fordido luto.autplumbo onere# ?âPlun'.beis,vt tu impudenter ais,dodoribâ,qui nun# Mi^hm ftupidi eó deinen tiæ perueniunt, vt opiu cum j,^'^ Si ardenti viiio.oeculta fraude, vllihominuna ihr'â'quot;cnt,ficut tu abominandaatc^letaliimpoftura id ij 'quot;I^ercâmûris,Vt nouo vocabulo,it3 nouo mediean ^^^â'ïiioappellds, intrépide multis, minutiffimarum pQf^mfpeciedeglutiendu offers. Hinequantusftu# ^ J/''''ia fimul Slt; corpori accidat vtcntibus,excmplis h^'^feftificaripoffumus.Quapropter31ium fucuob* ti^^dionisinuolucro fupponis,anodynü fuiphuris V*^â^^0 Venerisac Martis fingens, Quin codem Æ ^toMarris te pullü exiftimato Gallu,qui Martern dj quot;fnerècubanté obfcrues :Slt; ficut is ab codem pro» rl|âââ?8**gcntiara in auern fuit cômutatus:tufimiliter ^ ^atisftudin.côfuetiqj fermonis operæqj in medi# ^Ãâ Jtutatione, in pftigiatorem aliqué nouö transfor Aopiftciocdehrta falutifcro, deleteriumin opio I^lt;:3tharticis, per chemiara tud, fegregare nouifti, 1 '°)Vtequidéreor,prodigio,g Promethcuniexluro homi#
156 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;IJEDtCINAE VâlïTERïS^ ^^(,5
hominem fortaffepoêfæfabulanrur. Proinde« vniuerfalepurgatorium tuum.SC rhabarbariextr fpii itu tarrari correâum.vel itygio liquore pai^' oleumqj Saturnicumcephuneleoanimaduertcr«- ^ ilJo Iderum, hoc vlccra rheumatica exceJléterpu b Et quæfequuntur. Certè qualc tuum fit gon,fine omnium humoçi eii3cuatoriumdiunur^ pror fus eft impolTibile: At meruo ne hoc opère PÃ^^ perniefti plcnam, ceu Pandoram quandampl£f*ââi' feras,
CAPVT XLIX. DE CHEMIA VERA» ^^ fucata,illiusqi ufu ac ^tbufu.
POftremo quod pcruerfè chemin m obtrudiJgt;^â^ vt return naturaliu maxime abditaruni,acfu^, ., contemplatricem, facultates fingulorumfimpf^â^ artificiofam fecretioncm,£lt; præifantem anair Ã, ftigatrieem, caufaç^concretiones acdiflblutioÃ^^^ tus inquirentem.clemento^ accurà tamcôciliat'' fpirituum fubftantiam conferuaiitem.diuinasäl'H compofitiones ceucuiufqjrei tirentiara,2lt;citrcni3 ftanriæ tenuitatem manifeftantem.opusfaiicVtnââ, fu difficillimum, ita partum prarftanfiffimum»â*''*. g laudecuroulatiffimum femperiudicauimusïinpi'âquot; eidemmedica peritia fuerit coniunda.SCambino*^,' gacitas fublata. Imó fateor nosvirtutc,atcpinfâêquot;â'*. chemicoçipræftantia.amp;excrcitationibus.multosauquot;'' habere,in officinis,eximios Iiquores,balfama,efl£n'ââââ atqjolea,antenoftramætatem,prorfusincogiiit^«âiâââ^ omnium excellentes artifices fumma laude dignose»* ftimamus. Contra garrulos, nimiafiducia.auiüargdâ^ toq; inhiantes,folisiq|jpromilïïsdiuites,larrochyini£°ââ fublimatores,ÃCnuper natos nouosiiouarumcaufafUâ'
. D E P E N S I 0. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lS7
Plorafoves.fumi venditores,hjfln'ones,pfeudologos, j'fWatisinjniicosJrauduIéto titulo medicoSjsnigma*
°5,ac nefcio quorum arcanoçi damnoTosnugatores, j^ 7«m medic in am chemicis corrupfelis côfpuentes, j^'*'ildeni præcepta folidiffima rerjeietes arq^ euerten-0quot;°quot; ^^^ferquim publicas ciuium pedes odimus, SC V(L'â*^^â^os,adextremosorbis fines, cenfemustvt qui ^^uieutiffimis caufticisqj pharmacis citilTimèyVelca« IL?'quot;®®'^*â® innatnnifqui mediocrirate gaudet) ma«« j-'3ccendaüt, vel ficcitate immodica humidum vw t^,®ââ^Pf*®^genium ablumanr, aut fpiriruumcori* Jquot;'anguentibus fubftantiam,abominabili metalli* tl,®^ï°5®»«iertant» Vnde omnino fieri nequit,quia jj''â^icisfucatisacimperitèfadis,magno vitænolfræ iita??*quot;®â'^^â®ââ^âP'^*^â^*â^*⢠quädoeiufmodiadfum^ Ãâ¢,textenuata,amp;abfcgdetcrminatopondere,con Jf**s kopis medicis, répudia taeg Hippocratis Gales» .wethodo,omnium hominum gcneri.quocunqj etia â11 n â^^^*'^ â^°*^^°* ®® temperamentoexhibean^ ^^x^idnunedieam Aefculapium veftrum Paracels i^5''âfipoftliminio exepidauro reduce ac nouo natu^ p0f^'âquot;â'ecircundatum, nouas voces excogi taffe, cas eg r^ ^Msopinionumlatebrisinuoluiffejquibuserro* fer '^â*â®®®s cum peperiffe, quis in arte amp;nbsp;philofos» 1, Jwiios bene agere.ac fapienter viuere,dcq; omni ^IjJâacute perfpicuecg differere docet) inftrueSus ne^ j 'ffcilicet vt magnosviros polluât, medicinamno-{^?â':ontemptilem reddat,ac myfteria fua quam latif* feikLââ.â^*®P®â^*^osdiffuudat.Atqui cgo,öcut alias fæ^ te ,.'®f®odicæca fpeculatione defiffédum moneo, C^ k '^^ ^â^*^ ^'â^^^ Veritatis, ita medicamina am:« t2'®âf®ââ'^«lt;Bfcripta,plena funt timoris,atq,â incerti 1 ^âs. Quare reâiffimè Galenus noffer, vfitatis nos
Cc minibus»
188 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;MEMCINAE VETERIS minibus,Si à patrio fermone non alienis vtendunicfie Voluit, de locis ntfedis.J.cap.z. De Tymptomatum differ rentqs lib.primo : èCprimo metbodi maluit folcecilniu committüquam obliqué ac ænigmaticé quiequampro' poni.Exhismanifedé colJigo, nihil vnquam tefeninU'' dq.in illiuscognofcendisferiptispofuiiTe.Vbietia hoc fcire debcs,marborumqnorumcuii(5caufas,nóad ni£* dicaminachemicoarqj vltimo Vulcanopreparata.vluf pandas aut torquendas, fed hase ipfaqualiacantsfiquot;'^â ad fingulorum-acinfiaitoçi hominum, fié aflkâuurofÆ turas,fingularifide, conuertendaeffe. Etenimmidi^â menta corporis caufa inueniunrur,non corpus medici mentorum graria:alioquiftupida,iners,imócecaoiiii'â erit medicatio.Nam ficurprincepsad Reipub.«»®® dira tem, non hæc ad iJlius voluntatem conlHtuimi'. fumma medicocura fiucontrarns exadé mediciK®^ bus cuiufeunq^ mor bi caufam tollere, non iiico)igt;A|jj enormibus,veh.eracntibusqj,nullis artis Jcgiâ-âi'â\.. firmoordiiu nitentibus fidere, quæ grauiterdec®® tem morborg magno adflidum Ledere, nihil autemP'^ mariæ occafionis adimcre poffunt. Atqui fulphur,chalcanthum, Ipiritus tartarcos^ac Hyg®â ' quores,in PJutonis antro, fuliginofo halitu, dicinascrepitas, quashercle nemorcdénifiqul®* j era fecerit, confcquitur. Nos igiturab qs ahcHiOquot;^ ifthçc facimus. Quando au tem luum cuicg pulchru®âquot;^ fuo quifqâftadiornaximéducatur, Ãnimusteinflefilâ linio ruoluauiter viuere,ateg animo tuo oblequigt;mo aliorü virtmes non calumnieris amplius,amp;Hipplt;ââ®*
CAPVT L. Q.VAM VERE FEDRO lACTEl
Pritteif^tj acedsbrei uiresjfua^ yH^oT^oifda^
Porp
1^9
à E F E N S I O.
jJ'Jrro celeberrimocximioqj viro.Dn.KilianoPlan» j|«ââ**quot;®®**Mo pcrpetuasagc, ac fi potes, refer gratias: ^^**®e«pl0,6 vis, illi inamolandij pro benefadispræ-iu''?ââ3cg° hocipfumaudaxmcndaciumÃphalera« L 'onientuincxiftimo,quodprouerbialifchematchi J?ii«niasVoc3mâ,quemadtnoduamp; illud.quod dell-% ®®P3^â^**âo D.Othone Hérico Eledore,amp; Ar* jJ'^^PoBrnefto Sa]rzburgico,amp; alqsji dqsplacet, (([ 'â^^'it duminis annedis,qaoç4qoidcarcanisfeli-J'ibus'VNfOTjoipë», id eft, in feniu nutririoné, teftimo«â I â')o,c0fecutuses, vt Galenico^i mancipioçx odium lâ'»oid« facile fupeiaueris. Cæterùmqhoefir fimile (^'â'âieiidaciûiiidedicatoriaEpift.notatum,de Iliuftri ,,'J'ffLudouico Vuitgenfteinio indicat,amp; fupplex, j''Mcueiendifttmu Archiepifeopum D.DJoannem (ppiæ memoria: Tieuiienfem,per literas.intercclfio ^â''^ini medici D.loannis Guinrerq.achumillimeam ,'ÿcommendatio, vt in aula: fuæ Medicum tôles» , ''.'flipeiidio fufcipereris,autfinimium(lt;jnia princi* ^.'âgentibus hoc tempore fumptibus oncrantur) {jjj'^ffmr.faltem beneheio Ecclefiaftico,apud San* U^^'^renum Confluentiæ,inpenfum annuum do*'â . f^'J' Verum PiTnceps vt-erat eximia,interpleraf-?;®Jfnncs ingenq dotes, prudentia, mox perkdis li* ^ Wantibâaulicis,at^audientib* officiarqsrefpon y^non tarn mirari tuam in petendo impudentiam, â®D,Guintern,in tccommc«dâdo,impremeditatü quot;Wium; Vt qui talemofferret,cuius vita,mores,ac te-^''âriamedicatio,omnibus effet notiffima : ita fame* Æâ'sv^l(ur abattus eft. Sed tuhuiusnonimmemorbe* 'M.quodqj menfa fua gulam tuam, vitra menfes fex ^â'iatar.aureos in fuper centum abeodemmutuôacci» 'â^fedditmusopinoradcalendasgrçcas.Siccinecon-
Cc a uittor
190 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;MEDTCINAE VETERIS
uidor ingrätus abis, auferens per infidias,quod nuaie* rareoportuerats* Mirum ni eriamabiens illiusoptimi viri parietes comminxeris. Quid igitur de tua iaftanr« amp;abmidantta dicemus.nifi ilJam elfe ftuIntianigt;Slt; haue paupertatem. In fumma, precor ribi menfemlanani.vt benè de rebus alienis fentias, ac tuis bené fruarisgt;M caputtertiumfinio.
CAPVT LI. FAMOSI LIBELLI FE-dronK Caput CiU4rtum.
CAeterùm capitis quarti principiopercgriii'^f'^^* diuerfarum regionü, amp;nbsp;mutata: dodrinætuï^^^^ fasdodènimirumexplicasï Nam coram impenâ^ bc,a Galeni mancipns,temerè partim,quafivags^â^^ duserro traduceris,partim omnem laborem Slt;:*'ââiâjp^ fam in academqs.SC græcoçj iuxtà ac ArabumlfS^'',â rum ftudi-js, fruftra multo tempore perdiramÃ^,.;« cumeorumdoâ;rinacommentitiaaâ:ionibus(üâ^'âj^ilt; mè refpondeat : amp;nbsp;nihil aliud, apud Dodof«5® cos,quaminanisfutilisqj loquacifastóC apud ennislamentattoaudiatur. Hinciure inquired®* fontis accenfus ac permotus es. Poftquam i^i^ï^f^ maduertifti microcofmum effe fubiedam mediciquot;? tcriain,atqjillius «gritudinesacmedicamiua(1â admodum exprimo Genefeos cap, à te copiofèd^ j, ftratur)ex mudo magno petenda fore, Ideo hunc'Pj^jj tibi perambulandum, inueftigandum, Sé expedâquot; u, propofuifti,pr«fertim quandoDeus non vnol«^®^ gas,amp; muncra fua effundaGVelutiimpreffionesaCM tidianxexperientia: teftiheantur : Hinefadum» ^ phiJofophiarn, elementa rcrum matrices,coâquot;quot; .^^1^ frudummedicina: miniftrantem cognoueris-'*â'® ex igne,arcanum Argeft«;in aëre.ellcnriam ââpijt'/
D E F E N S Ã 0.
| W**''.'®â^^* auguftifTimum.-exaqu3,criftan/num vel ' 'oii?®!®â¢cos:cterrarfacrumfulphunsbalfamumiSC Iikrft**^*^' ^*â8'fur vfqjacfeduló AriftotelemjTheo# IUif ^â3flt;T?interrecenriores.Ludouicum Viuemdo *ââ''^^ââ^ dcorfum verfaflem, nunqua ï(^ ®lt;^rinam,qua peregrinandoadeptusfum.didiciOâ non purum mul turn Nobilis,veiierabilis, '(/(^''^â niiIoannis Braiidq olim paftoris Eferdingæ, 'âmonumenta jpmouerunr.Itafonat calamus tuus.
CAPVT LII. MEDICO RATIONA-1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;li peregrinandunt,
^n. ,
H^o omnium cogitate te oportet Fedro,in mini^ Hij 'ââ^Sâopercfojlicitum,amp;GalcniRudiofum nc-â '!!n''âââl'^°'^ equidem fci3m,peregrinandiftudiü,vni kf â nedum tibi inhibuiRe aut exprobrafle, fed Huy'gt;âHeirecómentum,vtreIiqua omnia. Namfido« i nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Vtiais, multa^irerumcognitionêaffe' l ''â i-'lt;^â'â^â%âsdcóquod alibiqu«rimus,inueniremus, 'Ut^^opusefietfuturo Medico multa difcerevolen ''%/'â?fâ^^^â^°ââ^^^â'*^^ fult;s,peregrinasoras,alie-â'iiij, ^ Academias, multo ærc, multo labore, per 'âHi^^^ifcfimina adiré, in quibus,diucrfos homi^ lits Jfsinfpicimus,diucrfaslinguas,diuerfas feien« Xà 1 ââ^â^^^âquot;ââSjampledimur : quod Hippocra^ Stti pâ®*â®*â^*â^f°5medicosfeciffe,noftrisqj etia \?^ *°5Pââæclaræindolis amp;nbsp;ingenqadolefcentes ^*® PlatomagnæGræciæ oras 1 ^âsVn ^â5*® Pythagoramartiumperdifcenda^i eau« Arabiam, Aethiopiam, ^QC^â^P^'^â^Iâulaffe legimus. Reuera fi vlliar* âRnuaut exercenii raanere domi liceaf ,omniü
Cc 3 idmi*
19t nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;MED IC INAS VETERIS
ld niiniinè Mcdi'cinæfacraqua:rentilicet,fflodôvnqui fehei ApoHine, auf Aefculapiobene forrutnntc.srtcni facram excrcere, amp;nbsp;bené qaæ ab alqsinfignibusincdi* cis obfexuarkUn vfum,ac fahitem proximo?:, cunnudi* cio,conuertere voler. Domi Grammarica tota,dom' Dialedica.Rhetorica.domi Arifhmefica.Adroiiofflö-Geometria.Mufica, amp;nbsp;omnes JibciaJeshoneilæ(?3iv^ doceri infdligiép poflunt : Qnin fingcndipingendi'à artificiumconfequimur:lt;?lt;fquod3mpJiuseft,JegumPquot;' denriam,amp;' TheoJogiæ cognitioncin;fed vn.i medidquot;â peregrino folum polhJaf, quó non niodó exadam^*®* pJicium in varies orbis rradibusprouenienriunofK'^ feneamus, verum arris infnper vlumhrmum,3CâIi^ââ^J fieri poreft confumaiarnadipiieamur. Quoiusmi^iâ'^ huiufmodi exempJa muira lunc S{jnaui[cüa,[iuSn^^ tiusnugas ruasredargno. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;j CAPVT LllI. DE RERVM M ATRICIBV^ ^^^ / ie^o MediciM,.ic Principles Paracel/jcis,^Chrifiia^^ ttonaïium Mtdicorunt,
J Lladaatem intolerabileac vaiiiffimum,qiioilt;:°^^^^^ noiieromnis.ü^duiltiaomnisyomiiiaartisintâ^^^^'^â qaxex Grxco^atep Arabum monumentishjbci'^'â^^ irrita fintJabuJofa^acgriscp detrimciuofaiQuibn^â^^ bis te mordacern impoitorem, acpefUleatcfed^^g, attendis,cum non alium transfügxprxtextum^^^quot;^L repotuitti,qirim fi minorem mundum.fubieâam^^^^j cinxmateriain,0^morbos, öi medicamina ilHus.^^'^^ j gno mundo, accipienda ette fomniares: eifii^lt;^P^^\ Æ atry inicienterhominem ideo à veteribusMicio(ââ^^ Æ ( appclhiTe videaris,quodcumexelemenrisamp;/ (^ potitum effepares,atq^in fe omnes vniuerÃ'moadiF^ Æ ^^ res, naturas, ac propt ieta tes aâu con[iiieiiceaiA]^;â^'^ i^ tota return vniuetUtatc comptchenfasnouinun-'^ .^ ^%
, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;D E F E N s I o. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;193
j^ fff.pro firmiffimo conftituit fundamento Paracels* Ã^JOS)cuius tu veftigia infequcris. Quam autem hoc (pfofumfit amp;nbsp;ftulrum, norunt qui veram ex quatuor ib^âf*5 ^®®*nlt;s conditurioiicin animaduertunt ac Ii^7gunt. At veteres.vt id obiter interferam,idcirco (j^*â'eir.Microcofmum vocaruut.vcl quiacxomni* »^'ââquot;â^'partibus coaluit:vel quia onities partes in fe i^âutetiampoteftate compreheudit: vel quia fimili-i^.ââlgt;i«dajnin eoinueniatur totiusrerum Vniuerfit3' C^quiaillu(hris iraagofitdiuinedifpenfationishu-1 quot;iuerfi: Nam corpus habet vilibileac clementale» ^.quot;''â'inKceleftcin xpotentiarn etiarn vegetädiac nu* i,;'ââliinlc,cuiufmodiin plantiseft: Senius Velutbru* L^^cm iiiftar naturæ Angelicastlmóficut mundus ^ 'Solis calore vitam noftram feruar,ÃC roti fubie-gi]^âiidodifpenfar,itidem óC corper vitalem fpirità K corporis membi a végétât. Cæterùm quia fum* t^cfnianiæ Philofophus D. ThomasEraRushanc ff** ^'«fiinfatiiam manifeftè enendie ac confutar,ego Vjj ''perfedendum exiftimo, ne bis peromnia dixilfe ii^r. Atqui adhuc eft monftrofius,veftrum Blin* Aiïn^ïkrafqjplantas effe, quæ orancsomnlu totius )cj-,y®um vires SCpoteftates ipfo adu in fe conti* ^^ '^taare.Hincopinor peregrinationum tuaium, 'el''^''*^f^â¢â8n vicioft Vlyffis occafio prima: per qua vââ*?''wutn matrices, ôCcxqfdemprouentusmedi* âL^'â^^Mdoliaex fcripto tuofupia paulorecenfut, çXtuses. Quæ de rerum ma tricibus, ventribus,re* Kâ^^^â^âbofpitfiStdomiciltis quatuor, elementorutn
quot;omiiiibus c0plexis,ab excelfo Magifti 0 tuo fcri* ^j''*'â ,chriftrana tide indigna fuut, quia fubinde alt* ij^pâ^^^'^fu⢠mundum, antcclcmcnta créa ta, h 01^ -'^nUfoiiiiiut, contra manifeftam Biblioru primo Gene-
194 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;MEDTCINAE VETERIS
Genefeos cap. autoritärem : fubinde ex Angeliâs,de* meuta faAaalTerittSicmanifefta impiaqjcontradidio* ne fecumludatus. Quid, quod in magno my fie no lut), increatum hoc,matrem omniumcJementorum.Auisni ftelJarum.arborum.carnium ftultiflime aflignett Am iti materia prima, return matricibus, res ab initio co®* retiraslatuifletâ Etper fegregarionemnon aliterenim' fiH'e,quamex Jade,butyrum deafens, atq^excafeoV^' mesgenerentur. Ifta quoniamprorfus horrenda fum'^^ pot retira porren to^i, arguerepJuribâdefino,quuDâ'P,^ furiofadidiofefe abundanter arguir.SedamplioS'flâ' arcanum Argeftæfitex igne, amp;nbsp;quomodo fequen®^ fcripro tuogignantur,quandoaraedicorumncoâ''â^\ Hippocratisaut GaJeni dodrina, verfatoçtintdi'?*^ tur,neq5à temetipfo(nifi interprerationesaddasM^ à veftro facramento initiât is, (quia dant fiiiew'^quot; ^j num) non pofium ego, quid loquaris, diuiiuf^^ót minus explicate. Gratiffimum ergo nobis o^^J® jg» generi humano falubre opus pr æfti rifles,ft prioqj fcrmonemedicam materia propofuifles. luifti homo obfcurus,per obfeuras voces, gnante natura SC ratione, vetuftiffimis fcriptof'^^jj,^/ uere:qbus yfegadeotumes,exultas, ÃC remet toP^p^ ratollis, vt Ariftotelem.eiusqj difcipulumThw^^jUj ftum vetcres, Si Ludouicum Viuem Hifpanu®' j^jji state célébratilTimü Autorem, (cuius ingo*â*®'ââjjgii* pientiampræfens feculumprsdicat,amp;poften®^, -ys rabitur) arroganter ac fine iudicedamnesChry P^j^ alter. Mox fic viiiuerla inuoluis,amp;'quibufda®â' (( cabilibusnodisimplicas,vteosdtiroluatiienio. ^^^j etiamtria materialia phyficaçircrumpriticipmâ^,|]jjp horumproprietas a teg accidentia,in falubritate^^j.p, mitate fint,conftituis Mercurium, Sulphur, ac ^^
Scio P D E F E N S I 0, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;19?
^fièd^'^^'â^-^^^® Medkin» noftræ prima principia ne* |itoo°^®®^ââ'ivoluiffe, amp;nbsp;corpus humanum ex naturis l{(o^fâ'°â5*â®Oâôdentibus, Mercurîo,Sulphure,ac Sa* 1 Iân?^®^*ââ^c»quodaboinnt ratione cft abfurdiffimûî I ^ito ^'â^^^rcunocam potctitiam tribuiffe, vt decre*
(:« ,'5âiâucnesfocere,ÃCeffÅtis fÅminis.mcnfium gt;)?*ââ^*â^*'^lt;^dere,(niirum ni infuper mortuos eodem ÃVoluerit. Nos ex Hippocrate cdodi fumus, | ç'iUotidiaiioconfii matijad conuenientem 5lt; har* iJtj- ®â*î'â^uoâ' ekmentorum coniunéiionemaccon w ^inhominibus femper fanitaté:ÃC morbos con» I(tjç*â®*^^alitate diffidentiaeç fieri,adeô vt ex intern-lt;tij,j ®*ft*onisiUorum diffimilitudine, mox corp094 Ijjj ?®f*â^a gignantur^quorumeognofeendoruno* 1 {^,®^*^w ideo maxime cft nccciraria,quia ad corporis ' ill,'ââ®fundiones percipiendas, fit morborum fingu* ^i,^''â^*gfiotionem,ipfa elementarium qualitatum co-t J'ââPnina meritô dodrina ludicatur.Nam ex his,fc* Ã^âdtertiæproueniüt: Itacgmedicaricxquifitè vo-iJâ^ceadem vtiliflima eft, vtpoteper quam, mutan* ioç^^orporum caufas,amp; procreatorum humorum, t}j P^iibus noftris varietatem, fpecies, temperatu* (1lt; f''3turascognofcimus. At de his tecum longam V^^^nem ^oc loco nó inftituam, quia rccordor id iJ^fadum,ac manifeftilTimis rationibus demoftra* itj.*quot;®primo capite,ne nunc Penelopes telam retexe* iJ?gt;â. Porto hoc vu um, cum dodiflimo ac reuerendo L^rumchorodemirari fatis nunquam poffum, quç (jj?gt;3ut immanis infania,aut turpis æmulatio.Para* tJâ*âinmminuaferit,quodHippocratisartemPhiIo-' (lij kcontcmplationi coniundam,amp;medica princi* i(j'â''llaadadusneceiritate,nullaqj vtilitatecuertere,
'^*ftotelis infuper dodrinam conuellerc, ac Galeni Pd gloriam,
190 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;M E D^r Cl N AE quot;nbsp;VE TER I S
glor/amtatqjmirandamin medicina prçilantw⢠niiu quot;nbsp;raredominarei^ aufus EfHinó in omnium veterus pet* fequntionem atlt;5 odiuminciderit, addens palli®âââ^ ciirima conuiria, quæcunqj fplcndfda iJlibiJisfugg«'^, i cf. Vf vniuerfas corum de rebus naturaTibusindagJ^ nesamp;inucnttonesabqcicndas, ccu leues,tutiksgt;abiu'' das ominnó purauerit: Ediuerfo nouammedicina®: noua corpo^i initia,nouas opiniones,ex mctulhcisà neialihus,a fenfucomuni abhorrentes monftroüsiw Verbis córnentusfitiquafi verócorpo%,pcr corom^ fnfeririï,diflblutioné 4?piusac verius.exmetaJIicisP' cipqs.qelcmeHtarqSjoftcndi queanf. NamHippo^'^j lib.de natura humana conftanrer aflercntc,fnigu«^ men ra qua fuor,homine anima agente,Ãccrctawu*^/ infuamnatura recedunt ac reuertuntur, ignis^M aêr in aërem^aqua in aquarn,terra in terra. Nf®P^'^ nbsp;j
tft,i«gt, turn animailriu, turn cætcraçzomniui»-quot;^®^^, f fura,vt cunâa fimili modo nafcantur,acfimili*!ââ®® l finant. Vilde coirftat folidiflimum effe fundaments®â Hippocrate pofifum,cui ad vnum oés poftea Wedid** ( tionaIcsinnixbquaJitatesprim3S,qurtq;extiscófctlsâ j tur,tang temperamcRti principia, Si vei ut eJcfflSiâgt;ââ, minurnipnaturaha initia conftituerunr.Ãinür®'ââL 1 arundineueflenouaforis Dolophrallici veftri, (jsj^. I nihil penè literals,nihil liberaJiorisdodrinç.f®t^âââr nbsp;nbsp;1
lofophiæ veteris,aut folidiorismedicinaiadepms^â^ tam impudenti arrogantia, furiolotg impetu vetu® â
mû inftitutumedieum accurarif,aduerfusnaturxa*s3 , na.aduerfus ius lt;?lt; a:quum:Quin aduerfus ipfum^*^â
artiscrcaforemgiganteomorepugnaniinteiidwjjâ^
deatigitur vos talispr«ceptoris difcipulosacleds® j J rcSjiUiufmodideliramentaramp;fineeapitcfabulasieq®â J abfq; penitiori caufarum,ligno^-,mûxborum;æ^toiü^
., nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;D E T E N S I o; nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;157
^»Jfuraraminquifitionc, quâfancfinguïæmedlcatio-' J^M'elutadanmffitn, fc efformandæ: vos,inqu3m,pu-r *â_hquitantum ignis beneficio,liqnores,olea,x*pïrirus, Was,6iâqua:damchetnica,5lt; incognitasreruelTcn^ i ^^fitrahitis.atqâ qs folis quo{cunqjniorbos,quoçz an» | Ãasticccta genera numcrabar.curandosj^iiiittitis.
^udiofeda: veftræ Autorem,comitialem,podagra, ^wm.cæcitatemabipfaetiam natiuitaremorbos . Weselle couftan ter aiterui!ïc.Ecquis hanc blafpIie 1 ^?quo fera t a n imo t Q » i s i n ta m fl a g it io fis mend a cqs ^'ucrepoteftdApud Platoné Gorgias dcquacuné^ re Ãutationc Veniente copiofillimè didu% fe profite«^ ?â Similiter vos immedicabiles morbos medicabiles i^^Mlieiw vertus pcriculo.gfucceffu profpero, Itaq? ,â®»cft,niea fenteiitia,qui toterroresnoxiosnóin«ï i ^ViSmltusefteos medicos eelebrans,gphyfica pria ' ^Mmpliciajeorundemqjfacultates ignorant,amp; oïs jâ'âbisfolcnniafcripta,velutfalfa,acpannos laceros ,â¢'tiit.R.eprehendéda igitur atqj explodenda dl veils ^^''°rtua,quafifulmen montesac maria percutiens, ^*â'T urn. VERBA EEDRONi; IN QVAR- â
^_ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;to Capitef-moà fui libdli.
p^oetfi Ariftotdem peipetuó cum fuis interpret!^ Hgt;is,fl Auen hoen, Thomam Aquinatem : 6lt; inter ^^â-â f'um Ramudomi verfaflemtae magnis S^*^*^-â^^ ââ^8â^^*5^ ^^E'â^^*^*® Doóloribâjin Aca ^»c 'H ââ °f^*'diÃâ:ni,nunq fuiflem certóafTequutus.qua: dti T^porbem peregrinadoeuenerut. Et amplius. Si ! U''â*â®P®'â'â^3iinu«dü.Lulluin, Arnoldü Nouauil«« lij,®â®^^^®gwiü Bacchonem peilegifiem,nungproi» ^ii/^^â^'.'^^^^â^â^Hud opus doniicognouifié, q? in pere '^icgioiiibus copcudio à chemillis, in arcibâ, apud
cque#
198 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;MEDICI N AE VETERlï ^^^jj
cqueftresnân cÅnobiisapudprçlatosobtiiiubP'*'^* jjj cfiani apud oniius generis metallicos, apudcâ^'^^* â ^ Monetai ios,Gemmarios, lubiJariosdidos,aur* ^ ^^5 carbonariosjatqjeiusordinisfodalitiadndieseip^^i,! fum. Ac paucis interiedlis denuo. Si vfcÃCef^quot;* j^ qui inter Gamos proximc verifatem attingit» rââ * cem.Cornelium Agrippam,Slt;fimilesauthoiesfi^gt;^ ^j( fern, nunquam impetraffem per huiufmodbÃUæ j^jz proficifcendum, à præftigiatoribus,à lacobifocnSâ^ cromanticis,Magis,Carnificibus, Vetulisjatcgfi*â ^ contempti fimulac honorati nominishominibu^ j^ ptus fum. In fumma, exqfdem, multiplici3,hoiidf â turpia expérimenta, regiam archircdoniccn.fiii^ .^^ pus artis Imperatoriæ mihi conciliaui. Qy^r^ââ^^ fpon te p ropcra n te m,a teg eadem médita n tem pfâââ. .jt runt Nobilis,eminétilTimælt;:çexercitationisThcoP j fti ab Hohenheim demartui fcripta Saltzbur^â^^^j, ^gf^giâââ ^c prudentemChriftophoruinRifcâ. .a torem relidaiEx his, Vulcani ftudio(ignem ââ^v ^jj fimplicium vniuerforum feparationem,purgatio'â\ â amp;nbsp;intimas Chemicarum fublimationum virtoKS^L redidicifti. Codexinfupernobilisac Reuerendi * Poiflelfsdc fummo Philofophorum ouo,fiuetefi®''|^â abs te Phoenicites vocatâ, ad Jlluftriffimum P^^L. D.Du. Albcrtum Ducem fuperioris inferiorisiBDââ rise deftina tus,haud paruam nodu diuqj chemico?® gnis fumptibus inueftigandorum occafioné dedetü* ⢠Hinefadum, vt ex occulta Mathcmatice(inuentr'â:â arrium.proptcr pfeudomedicoruminfcitiam,nun^â' cere earn nonaudeo) fubnafcentiummorborumplcf*/ que locis genera complura, amp;nbsp;corum exindepecown* ter infita remedia agnoucris, qualia fuiitcffcntiaLw** zoftidos fiuc Chryfindos etiam Mcrcurialisappo^'æâ
D E F E N s I o. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;199
jjf.^fhcrcushqitor Melirenæ vel Citragnusin muJiclt;« ^lâösmorbis; Adeps Margæ.amp;fuccus hemantæ fan* t ^us,iiihæmorrb3gi3Coercenda;R.ubriim folurum ^.â^ï)amp;i effen fia vini ex vuis Sambuci.aut oleum ex gt;nbsp;^iiiVtcrinisaffeâibu.â-'Gleba Lemnia feufigiUum çcum.ae bufyrum ophyrizi in araneacis,liue ara* t^!*®tclis; MeUigo Magnetis archangelica, in tho*
â^APVT LV. RESPONSIO AD SVPERIORA,
pro Dodu^ de Acddemijfi MedicKy de ledronii Schold acPr£ceptorib!K.
UAnediâionis tuæpartemexpendens,tantûm non â¢Irepentè obinutefco,amp; fubitô velut atronifis vox Ãf'lnjshmrct: liquidem Ariffotelcm,à Cicerone lari* ,ij'^Honis parente,aurcum flumen nominatum.Vtqué (?ââc ætatem nemoæquare, nedum Caperare potuif, I^âomnibusintei preribusr præterea Auerrhoen phi* L^ümclariirimumiciufdem commenratoremfub* fj/'â'gt;Thomam Aquinarem virum in fcholafticado* K quot;âptîEftautiffïmum : Similiter Petrum Ramurn re* DKofcIToreni Gallü.fummo ingenio,maxima cum p,. ^âüfiis Ariflotelis dialcdica ab imperitis inter* ,». 'quot;â'srepurgatam.äc infignibâ perfpicuistp præftan*
°'f3^ofu*Mfi®ââï^Poétarum teftimonqsatqj U^Plisilluftratam.inartis exercitationem vfumqjiu* iL^idifcipIinisdedita:(quanta natura: 6Cipfiusar* Ilo pâ® P®ââ®â^^*0 redaâam mordicus infequeris. o,?7'^'^o»R-aimundo, Lullio,Nouauillano,Rogerio âtiffimisAutoribus.acarcanorumnaturçinueftiga» ni 'â^^â^'gêtiffimisjin chemiciscgexercitatilî'imis vi* J?ââ oWatras,vt nemo ferè à te cerbero tutus fit.Ex H'gitur Academia te venifle dicemustâ qui in omniiî â quot;âââââUiiipnncipesjcenfor acerrimus,maHgnus im»
Dd î
pugilat
''2'00 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;M E D I C I N AE V ETERI'^, -^ fj,r
pugnator,amp; ineptus triumphaforeffe voluit*â midas, quid de tam gloriofo miiite, chorus niedKU â^ Vniuerfus Mufarum Scnatus,ante aliquot fecal a p^^^^^ nunciautcSCnuiic etiam deprauisnouxmedicu'^^ ^ gmaribus,atc[2autoribus iniquisRaruat. Tria faÃ/'L beute Aiifl-otcle,quæHdé nobis faciuntjprudentia» rus,bencuolenria : Horum nullum, imà ne ycfti^ Vnius quum tu poirideas,ncc a hde di'g«isgt;vcritausâ^ monium de teaccedat, quod etiam Socratesapuj^^^,^ tonemmoner, nec argumeutorum ratiouibus vu'^^^^ potes :fiuftrà laboras, vr fanusquifpiam,opinioquot; tuis acquicfcat,pra:fertim quoniam vitro teni^ifi ingenio.ab omnibus benc fentientibusjacpiuo*^^^^ iudkantibusfegregafti. Sedego afiuuraincawp^j ceo parentem cuncre frenogt; Vt qui antiquamado^ vfque tempora propaga-tam.ôCpcrmaneirtcraiquot;'^^^^^, nam contemnere potes, intelligere autera ao^^^# itaque repudiatis V'eterum feriptis, agyrtaruiquot;'^'â ÿ ronum confuetudine,ad peregrinas oras, Aeg^'âquot; .p Tyrrhenum fcilicct nauigans çquor, circulator«'quot; »^^ fti : imô verius præRigia torem, apud omuisgeiquot;quot;'' mines,temet confite«te,tnftituiRi,vt virtutibustquot;'^^^ natus,prodigiofas artes, quibus nuire per ^jcf*quot;!â'j(gt; fulges,efïuHderes. Proindead ablbluendamreg'^,^.^j^ chitedonieen tuam, prêter altos excellentes atdquot;^ '^ infuper Nccromanticos,magos, Paganos vulgôo' ^ imbricatos CompoRellanos,carnihces, SannioncSi iias,amp;nefeio quos infamesnebulonesadijfti,Vtquo doeûqj ftudio.lôga peregriuatione,exhoneftis3Cii' neftis Panaceanquandameffingerespximisinultis disdetrimentofâ.quçin furiofiscamo ,nóprobisho tribus experidda forent. Sunt aut huiufmodi phan^ 'quot;â ^ exercitationescircuIatoribusfraudibus,itRpbisinquot;âââ/
D E F E N s r O'.
201
ït?ïâf^â'ââââgiâotctantumimperio innttcntcs.facris Ãf# quot;J* ^^8' ^^ ^ P *â®^'^*â 'P ^æ â^ ââ ^c*^^ *ââ^æ⢠^^ ^* 5 *â^* p^â ''infir,quid,de te vagabundoimpoftorejturpia nn* (j ^proniittente expeélaredcbeamus. Quæ fi aJiusdi-(y fällt obijccrct,an non pa Hi in ab omnibus redargue k f^âSf per tequoqjaccufandus veiuret,tangi]Jegiti* i^^wfu»propugnatoie£' Nunc autemquandoipfe ?^ianituamJauderaexini'mas,8iL pleins buccis im^ ^quot;âftJtem.acncfandas operas tuas» honoris tituloia^ y^ff^iSCpeffimos nebu]ones,magiftros tuos facere nó jjj'ärisiqqid, obfecro,,'fenfus,quid mentis,in raindu^ i|i^'^orpoi erequirimus£' Ex quo, Dcumimmortalem, j^^ Centauri, quot hydræ, qiiot crocodili, quot Scor^ fj''cliquât fcarabei, horrenda monftra nefandopartu jj cunt.quænon vnum Herculem,non vnum AJexan Pi)quot;quot;''11011 vnum Aefculapium, non vnam Aquila pro-j^^äätorem atqj expugnatorem poftulantrquia taut« (j'quot;cfleiKi$tu«,t3ntiiiquores,tant«adipes,tanti fuc ^quot;Ufolutajtantaoka, tant«mclligines,tanta deni* (jç''''ïfleria»vthis, Plutone aunuente, acherouta mo-tjj'^s. Er h«c omnia, ex occulta Mathematiccar^ (,^%iuminuentrice,quam nemo vnquam opinor kââ/cabfolutius alTequutus eft, dignofcantur : qu« ,i '^uinplxrorumqj fuborientia genera,ôtpecuUa«â L Antidota, demonftrat/ua difciplinâ, fuggeflit.qua-A^iilelicet paulo ante audiuimus, a nemine inteUe-f ââifi à Varacelfo ac Complicibus fuis. Sed quolt;^
Mathefis nobilis eft contcmplatio, ex ratione 2lt; f'âPortione, in comparatis numeris dC formis » qui-?quot;« e.xcelleiitius quicquam, nec admirabilius eft 'lotninerepertumaccognitum :qu«que Arithmetic '''gt;Muficam,Geometriam,Slt; Aftrologiamcomplcâi» ^â¢quoiuodo non primarium te virum in omnibus iftis
2OÃ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;MED ICI N AE VETERIS
iftis difciplintsoccukis tnftriii5utnpra:dicabinius. At poftquj CA3(Siori fide iudfeioq; fpccimina artis tu*cow tcmplor fiiigula,amp;'ex nfdem operas,que baud dubicar* ttficemcommendarefolenr: Nam Vf magiUrai vuum) tra vir magtftrarum(quod deEpaminondaThebano dumrefert Plutarchus)oftcndir, vcriusre.pcroui^ Viræcurlum, vagabundum MaTaioTtx»'^ fcâato«â¢L credo. Anger amp;nbsp;confirmaf hdem hanefama detep®^ C3,cuiurmodi veriflïnia exempia, viuisctfarauuroi busioboiafa,fupia recenfuimus.
CAPVT LVI. THEOPHRAST! PA-racclfi uita.
ADhæc quod Theophrafti ab Hohenheim dflfgentifTimè veri'auen's.exquibusnihiklijâ fcerepotuilb', qua'm purioris veræqj medicinæ^ ,, amp;multa commenta tn pernfciempublicamcf^y Lgt; dem totus ilHus fermoobfcuruseft, infigniffiquot;â^^ jj taminatus,incptus,confufus, impcritus,barbatus4quot;^^^ tus, res naturales ac légitimas, ad prauos vfoSââ|jj| queusraut aliter verba proponens, quam/eucf^^ i^, interpretanda, vtfic intelligerefe, quænuiiqiialt;^ââ?^ rat,diiTimularet: Magus infuper monffiofusJi-'rj^i^ riofus.impius 6C in Deumblafphemus.quemad'^jj, ex ipliuscxecrabilibus fcriptis,lcdor pius ac dodâ jj^ pertecognofccrepoteft. Qrpalis autem vir,m3gââ%^5 preceptor tuus fuerit.nimirû mendaciffimusnetâ impoftor, SC ebriofus erro,d«mone familiaritefV teftificantur Iibri,ac lingua: eorum,quibus noiâ^ j^ Peroportunèdumhæc fcribo.admeperfcrturpfi® fputationum pars, de medicina noua Paraccifi, Au Thoma Era ff o Medico, profeffore fcholæ HeydeH. genfis,Philofopho cmincntilkmo, Theologe eekb ^.
D E F E N S I 0* nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;«05
inomiu fcientiarum gencrc viro doiSiffinio. Hanc cum । Proraoreacconfuetudine mca, illedus tituli nouitate, j Tâdicupiditare, Qc quadam fingulari erga eundem 5 c 'âf'ââ^ ncfci'o quo amore,qucm mihi D.Ioan^ ⢠k.â ^^5^ï^dicus mukipliciilliuscommendatione ^âwrat,prime deuor3(rem:mox repetita ledione ac* *'ius examinare cÅpiffem, inuenieximium patrom , pou« medicinç veftræ ira denudatum deteâumqj, i P'kuigula membraarticulatimeuifceratû, Vtquic- , â*âV(piamin tota anima,amp;corpore occultûerat, tan^ i 1 â^iulucidiffimo fpeculo reprefentatum dariffimc WcipoffitiCuius equidem teftimonia pauca.fed prç» ( ^^^ctranfcribam.potiffiinuni iis,qui Varacclfum ! 'J^inislococoIuerunt.quiqjEraftum ipfum legere nó ⢠^nt,vt admoniti periculum doâriiiæ perueififfira« â â'gain,deindecaucant, alqsqj ne fedentur aurores ^quot;'lacmonftrum horrendum,profua potentia,gna^ i ^''â⻫cumconheiant.Ex ore D.Cratonis Medici Dilt; AimâdilCæfaris optimi fic habet D. Eraftus. Con-\ i principes amp;nbsp;præceptoribus tar tar um in'quot;â'V i ijj 'tiuexit,cüm tartarea fint,amp; ex imo tartaro cru- quot;*^*'â 1 ütrf ââ^ videantur propemodum qua: kripfit vnilt; . \ v 1 ^ïgumentoeft quod inter didadum folitusfuit, 1 l h^ â^fQpcrcitus 8{ turps agitatus, inftar Pythia: eu* ' l ,j 'ââ'Vatiscxardefccre ac vociferari, darmonenimk J 1 illa couitiorura, amp;nbsp;J'ogo^aviap monftrofam 1 | teinte,quam (anus excogitate nunquampotuiftet» \ \ kh'''â®®at5'âiilt;^ioncrurfus,R.etulitcadcm fæpèmi^! 1 (T'^P^iousamanuenfiseiusjöC. quod non nifi benen 1 ''^â gt;3dmYfteria(uaexplicanda,accedâ¬ret: Slt;quod in r l (^''^''''^Ypocauftocolumna:T4Tu$ujatvop, adeoqjnuminc \ ) rPknus affifteret, manibus capulo enfis apprehenfo l 1 M dus K»ix«j*«ho(pitium præberet ei (piïitui,qui* 1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Ee vitro
I 704 ' M E D. I C T N AE V E T E R t ?
| vitro inclufusrefponfa falcinatis a fe hominibusâ^'â^ | foIet)eruLQare fuasimaginatioiiesconfueuiiïet. Bi^ plius. Nullam,inquit,Oporinus,in co pictwcmjoulu® | eruditionemanimaduertere potuuadeóerattotisuif busac uotflibusr^dum ego illi faluiliaritcr per bieiüi^quot;' ferèconuixi,cbrietati óC erapu'a:dcditus,vt vn Viw^® alteram horamfobrium eumrepcrire licucrit.Cüm*'â tio ad annum ætatiszy. fuin'etabltemius.itadeinvinâ bibere didicit.vt to tas nodes rufticis plenas hg^®f propinandofuperareaufusfuerittdigito tantumi®® fo gul» , crapula fefe liberans ,ólt; rurfus tanquaiâ . guttam quidem vnquam haufiflét, potionibusiiw gens. Nodu, toto eo tempore, quo ego ci conuixl»®p. quam fce.xiHt.quod egoebrietati fuæ attribuebaW' runque non mli ebrius, ad extremam nodenii^lâ^jj, ) redibatcubitum, atqj vterat indutus, adiuudo^big i dio.quemGarnificiscuiu-fdam fuiffe iadabat,iii^^^' [ fefeconfjeiebat.â Acf«pc media node furgc»sgt;P?, j ,âbieulum nudogladio ita infaiüebat,ÃC crebris'^^ . i pauimentumaeparietes inipctebat gt;Vt nonfcnidgt;â quot;4 caput amputatum iri metuercra. Pecunia B^^^â^Jt
1 itaerat deftitutus, vt ne obulum quidem ei fcirem : craftino Jlatinj manc iurfum crumciw®^ â j re fe benéinftiudam oftentabat,vt non raró3'^ââ^^|^ tus fim,vnde tanta tifüllet fuppeditata. 0iii^ ^^^ ⢠vnquamneque vidi, neque audiuijnequecurabaiâ^^^^j fiafticafacra,fed dodrina Euangeltca,quæ tü®7|j, nos cxcoli incipiebat, amp;nbsp;à noftns conctonatonb^â^^æ rió vrgebatur, non multum curata,fe aliquanao^^^ therumfimul amp;nbsp;Papam,non minus,quamâU*â*- ^ lenum 5lt; Hippoeratem redadurum in ordineffl ^^^
, nabatur, Neque enim eorum, quihadenusinUd.^ kripturam fcripiilïenr, fiue veteics, üue reccnnd'^
qâ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;D E F E N s à o? _ 2O-r
^ort' ''^ fcripturæ nucicum r^öè cruiffe , fed circa / p^^fia.óCquafinienibranam tantum hxfiiïe. Etnon I K ââQuitos verfus denuo. Eadem ferme,air,ad me feri^ | liij ''âââ pietate ac dodrina ebriffimus D. Henricus Bul J L^tnhæc verba. Contulicum co femelt iterum / h^varijsjetiam Theologicis, vel religionis: Sed j^iibus eius fcrmonibus,pictatis nihil intelligere' Ã/Magi« veró,quam ille Hngebat, plurimum. Si iib^*®*^®, non Medicum, fed aurigam dixilïes,SC C^o aurigarum magnoperè dekdabatur. Ergo ijii filieret hïc in diuerforio Ciconiæ, obferuabat (^ L Nantes in hoc hofpitium aurigas. Et cum his i^ ââfpurcus vorabat ac perpotabat, ita nonnun-j^.'*'Wno fopitus, vt fe in proximum fcamnum col-(j'^icrapulamque foedam edormiret» Breuiter
Sordidus erat per omnia, amp;nbsp;homo fpur«* â ^u-f''® sut nunquam ingrediebatur ccctus facros, . Huj''sseftDeum, amp;nbsp;res diuinasleuitercurare. Am*^ ! ^y^oiumeminit de eodem Oporinus , in quadam t^ç'trum Epiftola, hifcc verbis. Mirari non raro Jn,'^ tarn multa profcrriaudio,qua: ab ipfoferb j))^^â^lgt;oftcritati relbta affirmantur, quorum ego o^ yfQ 'ââ^ per fomnium quidem, illi obiedum puro: litj 'fâ^btis diebus ac noctibus, dum ego illi dome^ ijg'sj'uiuerem per biennium, vino obrutus. Dein^ ^hfti ^'f*^^^*^â^â inter Alfatia: nobiles rufticos, 1 lUj âcas nobilesjtanquam alter Aefculapius,omnb ÃS^iirationi fuit. Atque interea maxime ebrius, (ii^!?â^ teuerfus, didare mihi aliquid Philofophiæ 'Ut v « ^ â ^âæ ^^âs fibi pulchrc cohærerc videban^ ^â^ â niaximè fobrio melius fieri potuilTe non vb j
'^'âb Ego deinde qfdem in latinam linguam 1 Ec 2 verten*
to« MEDIC IN AE VETERIS . yVerrendis, Vf poreram, Vocabam : lt;2lt; fünf ciufmod* . belli partim à me,partira ab alrjs latiiiè conuetli»P jftea çJiti. Semper etiarn habeb^t officinam fââ®^j {bonariara para tam perpetuis igiiibiis.autalcülnb'l'J'' iautfublimati oleum, nunc præcipitati Rcgc,nuiiC' Teuicioleum,uuiic Marris crocum,aurderodol[hofnâ , rabile,filt; nefeioquæbrodia coqucndo.Mihiccrtfl^ coiflioue fermé fpiritum vitalem opprelïâft.dunifpif* ^^ fuos in Alembico cótemplariiuflb, Sé nafopropiu^ ^ moto,virulentos V3pores,osacnares fcrirc,curauif: tan turn nó fuffocare cft cona tus, vt in cxtafin colbP*® multæ aquæ frigidxafperfionc reftitui opus habud* Interea vaticinari fe quidam fimulabat, Sé quoru«^ arcanorum cognirionem præ feferebat, vrclam^'^ ipfum metuens,aggredi non fuerimaufus, Singijl*â rémenfibus nouara veftemfierifibicurab3t,6épdââ^ ^ cuiuis obuio donabat, fed ita confpurcatam, Vt^iâ®^, , hi donari nunquampericrim,neqj vltróoWataiD^ I pilTem.In curandis vlceribusetiadcploratifliniiS)®â ! culaedidit, nulla ratione vidus prarfcripta autüb'f uata: Sedcum patientibus fuis,dies nodescçpofâ'â ita taméeos,pleno (vt dicere folebat) ventrecoWâ' Præcipitati pulucrc,thcriaca,Mithridatico,autfff'' rum fiue botroru fucco in pilulas redado, in onfj® . borum genere,purgddo vtebatur. LaudanofuoO^â cabatpilulas inftar murium ftercoris, quas impard^ per numero, in extrema morborum neccffiratCjUOquot; facramanchoramofferebat) itagloriabatur,vtnoii , . biraret affirmare, cius foliusvfu, émortuisviuosre ' poiTejidcgaliquoticsdumapudcumfuijinfeDictiploâ clarauir, HxcfuntcgrcgianobilisParacelfiycâf'^ gia,quçneeccrdo,nec opilio,neebubukusfibioptar ' Præterea in operibus fuis, D. Er aft us couftan^P^
n E F E N s ! o. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Z07
ââätcumhorrciidas incredibilcsqj blafphemia? in Ded ''ioniiiiffeuiaturæordiiié turpiffimècôîpurcaffe, Chri* '^''â 'üiipotciniam impöffime adimere volutflc, fæpc 'âiâturia fibi'cp aduerfantia impcririffimè effutiuifle,i ^«monedemen ta tö, acdiabolospræceptores !uos ^ufOe,imó fpiriruin nialum in capuloenfis fiiiha^ ^Jfâ-âÃaiiiinam rafionepræditâm mortale eile, Aposâ ^in D.Ioannis folum Magum intclligcre.ac plcra^ *'lgt;iniliaprjsauribusinaudita, vndeprorfus prophams J^'iicbulonem, vbiqj flagitiofilTimum ac facrilcgum âquot;^t. Cxternm quam vanusfuerir, hinccoJlfgimus, , 'âütnin eremo Helueriorum nemohoe nomine,aut jP*ominc,aut titulo ParaceJfiJiuc Hohenâiemn, fine MaftiiiuenitnrrNarrantalr) Eunuchum fartn à mi-Æ'quot; Carinthia,dum ifthic anferespafceret. Jpfefate-u*pwcuftbrem,5lt; ea de eau fa fubinde in carcercdc»' ijj *quot;0.Nomen peculiare illi fuit Philippus, co immu=« j^^âlâkeophraftus, Aureolus, Princeps, ac Monarcha (®ââ^nifcicntiarum,6C vtriufq: Medicina dodor nun* ^^olu(t,faÃuoforuni Morionumritu natiuamap« tjj''«iiem variantium.aut quod fine pudeur, autquod Jü^^em ambiant. Taceo quod feipfum frequenter (|jâ'â'^'iimprübiirimèincufet.Proinde hïemihirefpon ^('*'â'â?*gt;lt;Bl»aiasviri(fi modovir dicendusfitexedus) i(^ââ^âiuna fufeipis, ecquomodo Deus in tam impia Ijjj^'^ogaiitianima habirarefquomodo in earn fpintum ,i(^ââüninia viuiheantem amp;nbsp;illuftrantem mittere voluc» jjâ'ât quomodoprxclariflïma omnium feientiaçi Mess ^'*âgt;i»tam temuléto corpore agnofci potueritf Sci* Iii,*^*®ââ^«fragabili totius facr« medicinæ tclhmo* organa fuæ infundend« gratiat liisi?'â'â!®â^8*'ïc,ÃCimpiobadeferuiffe, Viide D. Pan* ââ^pÃloiaad Komanos cap.i.longaorationceiufcelt;
modi
Ec 5
Ze'S MED in N ÃS VETERIS Ãiodi iiifedatur grauilïimè. Ego ilium tninifeflâæfutK,aduerfusomnipotcnttam D£*gt;^â* Pâ mæopiiiiones,quas pps menfibus examinandasre j quo.Egonunquam adducar.vt illius fciiptalpvitus I ni afflatu condita effe credam,cumomnisfintinip*^i
â fis plena,8{ contumeliarum plauftiaconttacant. bip i lam cft fingulis,in continuo crapuloüs ac vinoknt*:, 1 nullam vnquam irrcplille ftudkim honcÃi,autÃpif''i* 1 1 neduin Dei fpirirum,quilabore,induftna,diliglt;'^
1 exquifira cura,mcdit3tione,ac iugisad Dcumpwi**â'* ' non ocio,defidi3,ignauia,ma]edicenfia,vino,autpoii j tionibusadiduiscompaiatur. QuantxautemcrapiJâ^â quanfæ ebrictates eins fuerint, teftatur inconcuH^' Oporini rcftimonium,qui totobienniofecumdomf ca confuetudine agens,vixhoramvnam vel alters®â
- brium aut fan« mentis hominem vidit. Q^idigiX' genii,quid dodrin«, quid piudentiæ.quid f^P'^', Imo quid nó ftuporis,aut fu 1 or is,ex tam flagitio(3^°^. â tateexpedandumt' quam non immeritó viciotunik^ rumqjfomitemdixero. Nemoergomireturniul^ quentiqj oneratum Baccho, interdiu noâu(ÿ)füfæY/ ftar, Vibrafie gladium, in ftratum vna cum veftibu^ ' conieciffe, amp;nbsp;pecoriam vitam, coutemptaomniw ni, inftituifle. Nam quid non ebrietas defignüi; , inprælia trudit inermem,dum pauper cornua W® '
' Podem hoe loco, oblata nunc occafione, complur^^quot;' fcelera commemorare , fed mortuum denuo oc£W® nolo,necdidici cumlaruisJudari: Satis mihi in præ'â^ tiarum,fimonuero, Paracelium fuiffe Deicontempt^ remUmpium, vaniffimæartis conditorcm, temuiemd* fimum,improbum, vagurn, nugatorem,inutilera,vcngt;^ ftatis irriforem, arrogantem, facia omnia contenintu* tem, fordidum, contenttofum,mendacem, Dâmo*'*quot;quot; cultâs
D- E F E N s F o.
209
wltoreffl,f]biipfieoiitrarium,3cfimilibus viens multi's tontamiiutum.Quapropter cane peius ält;ä-ngueiuge=« »liasartes fedantibusformidandus.
fAPVI LVII. DE FEDRONIS SALAMANDRICA ftitwrrfjcircwLtozia «ita, ac ijs uiris c^itos iüe iadat.
MVnc ad noftrum Aenigmatidcn redeo, qui fanè MperCÅraniden quem notauerit,ac Gjinosquos Migi volucrir, diuinare pofium, dicere non poflum, Jâ^Coeranidis Vocabulo, Kegem. aliquem, fiue Prin* Auiceuuai» indicari aibitror.qnos autem Ga^ Ufâgt;deft,fponfos appellet, nefcio* Ponó Picatrieem ^'vaiiutn faille fcio obfcurinominis, amp;C fupeifcitiofa: ^ê'ïfcriptorem.Coj'neiium Agrippam inter pleraqJ/{Æ Â»yjâ^g^^n opera, edidiÃe no'c^rb. tres, de occulta' Z Tropilia, in quibus Magiam naturalem.cÅleftem ex . pUitate obl'eruatam.diuinamacccremonialeminii* ç®drinaexpûnit.:Præterca commentariaabfolutif-i\'^ââartcm breuem Kaymundi Lullq l lilpanircliqr.
1 ^''â»faciendi lapidis philofophici veri.quoauruin ijQjj^â'ââPutura,obrizumfabricatur,.ab Arnoldo Villa* k.^didiat. Sed non video, quid horum omnium ^ Medico aut fit obfutura,aut vehementer profu* ijjâ^quid tibi animi fucrit,dum huius,aut illorum ^jââ^) vagabundas profediones, impofturæ affe^ ij,**'ï arque cxercendæ cailla, fufeipiendasputaue* ^'â'fitanact, Salamandre propriam naturam imi« Hijiölens,eloquutus elles kaiieo rythma, Nadrif-V^°â° â ^ Ipeogo, il reo , hoc eft , Nutria bo-Lçâ7 refpuo fine extinguo malum. Salamandre Uâkm fi anirnaduerto, de generarionem eius fi ex-®gt; ex patri quodam terræ humore , nafei lego, Venc»
XIO nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;MED! CIN AE VETERAS
venenaforutn vniuet forum fcelus maximum.Natnc^ tera fiiigulosfcriunr, nee plui es pariferiiiterimunt: perire confeienria dicuntur pereuflb homilie,nccpaio pliusadmirri ad tertias fiCc-afleréfe Phnio Hb,29cap4â Quin amp;nbsp;vifu funt SaJamâdræ horribiles atqjafpenâüquot;^ di.itaVf facile eurem afpe^fus hominibânauleanipâ riar. lamfi velim, vtpoffum Si rumererisjiftiusaiii®^ lis virulentem naturam tuæ conferre, ficut ipfefâ^'^ Nóimeex meia purrilaginc initia tua conftaredai^ poflumt'Deinde quicquidhumanæ fimilitudiniso''^,' dis,immanilïimamefle,ac ipfa Salamandiapcftik''*â rem,vtquinon vnumaut alterum innocuum fen^' plurcspariter perdis,neepopulum necasimptouidâ â fed vniuerfani Deicreaturam cÅlitùsnobisconini^^^^ ca tam medicinam mortalium medela, amp;nbsp;in mort'* .5 fugium vnicum calumniaris: neqj tarnen perempquot;â' â pharmacis homine cédas, neq^ confeienria geris:Verùm lupifæuientisimmanitate,per l^^â^Ãj^ vagans,non defiftis,non quiefcis, donee in iicdso' men coniecerisægros tuæfidei concreditos:aii'â'â,% ci leonis more obambulans vndiqj ex alicnisprquot;'â.j aurum capras:quod for taire diffimulari autcond'^^e^ poirir,nifi fimul cum illo,animasad intenieciofâ^*ââ^^^5 queres. Vbi nuncelf lumen illudnaturæ, quodW^. jj bonorödonorum Dei deprauator fomniasd Vbi*',jj5 tuaconfeientia.qui neep Deum vcrerisjiiccgforW . homines,imo qui contra confeientiara cxcclkot®*. ^ Medicos paffim operura induftria notiflimoSjE^^^ ^ico.Vuierum.SoIenandrum.Ãd mequeq^humiffp .^^ teminBrnHuiguaafKcTst' Vbi vbi,inquarn,üb toquot; . Ãatainnocentia,amp;elatapietas,erg3proximos,qu3j^ljj impudentislibelli tui capitibus proniiffa ranrum- , pra:ftantesartes,vbi iuuamenta, vbiauxiliamulnp â^
I) nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;D E F E N S I 0, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ilt âÃ^umptibus ac moleftns parta^quandocomciratioâ« '°us,compofationibus, amp;nbsp;Vencreoluxu,quicquidim^ âquot;Uiistuis.femperfinenteaun fornacc.corraderepos jj '^tâfumis.Quæ tu max fubnedis de TdteiMio,amp; Suff â|5neoFrifingcfi,centonesfunt:Nam iUe fi quis abus ^^casartes, fuperftitioncs ab Ecclefia vêtiras,amp; no i^nuento excogitatas fraudes confondit atqjexplo* ^^portuneigitur abeo fubfidium qua:ris,aut huius 5t3te Vanitatem tuam Vêlas, quoin nihil habeat aot ^'âtfuci;Hicvcrômoribundus,vtiais,vtabufumpa» J^KVlum magicorum librorum tollerer,Diodetia* 'ââOfeminchcmiciseftfcquutos-Scdqoid ifta,ad rem ^Wtamj'Si Suffragancus toos magiam omnem ode-j'^'â'''isquocgdodrinamvnioerfannabolcri Voluit.quia . â'âgt;fni,peiulantcm,vanam,falfani,impiatn,da:monfî in legedomini capitispoena plcdendam 1^.011«, Et quia hanc apud præceptorem tuum cultam Ii^^'®ü',iijre fummo Frifingenfis penitos abolcnda cen^ Æ: Nam fic habet Coryphæos vcftcr,in lib.dc occolta fua»Magw arseftoceukifluna, amp;fcientia ia^^Wnaturalium ac rationi imperceptibiliotn: Hiöj'^â®®â^â *^^^°^^^^^â^â^^*^*^ Vocator, Proptcrea Dö^â^âd^^^fcendam, non vituperanda fcribit,qoo* 'Milita funtjn fcriptura,myfteria , qoæ rationc to v'i ^^â^â^â* ^*5 Vnquam exTheologis,fine Ma^ ^â^â«»«««^Veî fpiritom adfe acciuit,aota bf ^â^? 0^*5 Magiæ imperitus ægrum aliquando ^^*â^'â*^ perfecit,nedom montes Dth â p . ®^ ^°^^ **^ ^3 vfurpatorjCeremoniæ null«, ü,?â^ .'^®âsloquitur,cà mdicit. Sifidem habueri:« ^^.S*^â*^^*^finapi amp;c, Hniusbeneficio Ada* ^âquot;^^yâ*â*â ^ valetudinem conferuaffe tefta-â '^^0 de vita longa, Imó Magos Aegyptios Mofis
F f aducr*
2IÃ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;MED ICI N AE VETERIS
äduerfariosnaturahum arfiumvirruteputatferpculf^ ranasyart^alh formalîe. Magos iiilupcr Chriftunina-turn inqihrentesjinludæam vi equoiumuiondiuiiioaf^ fiatu vedos fuilTe. Scd quis Chriftianus ifta audicns» non veJut turpilTima amp;abominanda execreturf Red« ergo quifquis fuerit ilk Suffraganeusiain moriés Vor caiio ram imp tos iibrosconiecrandosfanciuit.Dc Dwâ elctiairoefiam imprjUimo tyranno fiulba teftimoo**â® péris : Nee muhum refert ,dum chymicos codierâ'Æ Aegypto conquilkos, feripruras quoque facrasei^^* fir,ipfe potius comburendus homo fceleftiliimuSjd'ï' Chrifti eedefias perfequutor crudehffimus,ficurn** cephorus pJcrifquclocis, arque Eufebiuslibroodauegt; capitefecundoquot;, tertio, amp;nbsp;fequentibus Ecdefiaftieæ^^ ftoriæ manifert-arunr. Hæc igitur amp;nbsp;fimilia abtoâ fuffragiaperquirenda tibi funt.dum honefta habedâ queanr. Itaqjinardumcoaóias.furfum ate^itf®â^'â, fum,acinftar anguillæin multipliées gyros cite#®®® ' ueris,fi quomodocunq; ex inanibus paieis amp;culiigt;i^ - gnamfru menti tri tu rd fa cere poffis, hoceftjCxfoH«^ dione, Vtilem fermonem colligas,aut ex mendaciod'^*'^ ftabilias.Sed temerehspe omnia,quddo extra public® amp;nbsp;bis fere mille annis ejpguitam vid defledas.nui^?'^ diu côfiftens.quçris in alio orbe,quod domi habû'^s as,vfqj tibi ipli Suffenus, fupra omnesartollcris:®® modietidfuut,quxc0tinuatafcrraoneleguntur,vbi**' tercætera polliceris te omnia, muko itiiieris txdioi amico^iingenribus fumptibus, corporis vitxqjdilc^ mine,explorata,edo(fta,raultoqj viu cofirma»remt®!â' aduerfus Dei vindidias,,aG multipliées naruræpkg^^â fummafideamp;lmifericordia.in cópluriiiproxin)ü^tuo9^ Vtilitatem,exercitu94. Atqj illadumfacis,ffuftialaiu;ilt;^ pratter omriem æquitaté, atmuii tut criabuudaaut Æ'
.. , T) E F E N S I 0. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;HJ
i Wà ncomtecompeUanGquâiulbâus muïtùpropW» j.âââcoroæftimandusfis. Uîc itérât voces,Si verba cas j/âîtûHit Fedro.nugisqj bulJatis pugnat armatus. Vi* jj''»iseinfupr^,filt; expreffis nominibus oftendimâ, qua* 'âftesdidicerit,quales,pfecî:ioues fubierit.quos fum» ^^âJ«no ærefecerit, quas cürationesabfoluerit, quan j^Wfitnondö triginta très annos (dumhæc fingeret) 'â¢Â«perientia,qua cornniiferarionemacdiligentiam â^tudoexercuerit, vt mi ht nunc minime opus fit, de-li,'*uquot;*^^â¢â:®â^*ïcâ®â¢occinere. Dicam auté vno ver« â^tquod fentio,vmbras pro corporibus exponk ho-â'utilisÃexcors, SCfruges tantûconfumerenatusî b'^ttsintcrim deorum, videlicetCereris, Veneris,ac ki . *^upetüm:Slt;inferorum,Ditis,Plutünis,Profer* 1 S^pergis.
1 ^APvt LYIJJ DE PARABOLANIS, AC AN Fedro tdn ccnfcri poÃitt
HVarenóimperitè medici.1. iS.c.lib.i.trad.ï. Parafé !â®^*voc?.ntur,quorum femper fexcentos bene ' hJ?*^®âââ^ «grorum fanitatem per Archiepifco* cójjt ^â'^^'^fiæà mp, Honorfi óC Thcodoftipictfilinu ^PO '^â^»effeoportuit. Si hoc ipfum, (ais) nunc æui fetJ^'P^usjdominis, accinitatibus Iraperialibus ob* IH(i^^â*'^»â°â ^^â^ multi ægroti,claudi, amp;nbsp;mendici K'ÃÃP^â^^â^^ccu^^erenhBeut eheu,pródeüni,fir. 'icta u^â¢âf®*'*5 Pâ*âP®â'*'^^^ Bethefdam,fiue proba* V .'â°^°^y*noru® pifcinam opto , donee fecu* Mui^a^'æ ^â¢P^**^5 ^^ucefcar, quemadmodum R-eue* 1 liib^^*^â®®âslt;gMatthïcusTranquillus Vertrapel-'hte °' âPâdDuacos|gt;feffor,finguIarisamicâmcus, ^PoS'^v'*'^!*ââ^â fi^ccre lokt, qn Syi iacö textu Ioannis ''ÃEm? ^^â*^°â^nipoêtæ PanopolitaniParaphrafi, per
»ÃiHtuöconferremus.Etfic capitis4,fincmfacisgt; Ff 1 Para-
Ãf4 M E D T CI N AE VETERIS ^^^ Parabolanosmedicos,circintorcsquocpvocatosK .^ de excu.TutJ.fiquis duas.5.i. Et Theodofium m Pf^^jj^ principemoprimûaefumma præditû clemennap* ^ teeg, in tam illuftri opere, veluti in inftifuctidis a^ mns.facrorumqjlibrorum.eorundemeçinferpl'efâ .[^ quirendorum indefeda diligentia, prædicamus:#® ter Honorq ftudium ampledimur,acfimullegcin''â', j i.C. de Epifcopis amp;nbsp;Clericis lubenter agnofcinius,)|^ hanc ad te tuosqj â¢waAiAi.eoXouiâ pertinereconftanff'; -^ gamus.quoniamconftitutio illa in ar te expertos) n' ,.^ rumabadolefcentia optimis quibust^difciplims'quot; tutos,ingenio excellentes,pietatejintegritatcannoâ:!;^ tia,modeftia,doârina, induftria, humanitate,ca:K';L Virtutibâornatos medicos complcditur,quiincüâ^j adionibus fuis Deum proponant, deinde cum raw ac iudicio prudenter vidus rationem præfenbaa'â fecundum rationalem methodum,quæ cuiej maf^.^ â â hominiconucniantdiligcntiflïmè exequantutiquot;'® ⢠Vt quoad fieri poffit,omnibus profint, noceantnt®' ' Siefanèarti gloriam,$grotofalutcm,acfibiiplgt;5S?^ tiamconciliant. Huiufmodi medicosfuturosfiaca ^^ miægnauiter exploratos admitterent: Pr«tereahui modi chirurgos fine manu medentes, anatomiâ^^^ ., diofos,prçmcditatos,minimècrudelcs, plurimatquot;® . rum ad medendi feientiampertinentiumperitoSt'quot; litqs vcrfatos,alacres,expeditos,fi principesamp;ff^ publ.gubernatores reciperent, amp;nbsp;honefta liberalâ foucrent, non tam multos haud dubiè langucntcs^gt;^ tates,pagi,vici.compita,acxenodochia pene omnia » herent. Afcg hacc veriffima effe nemonoftrum nefdW tamé eadem, veftra opei à , qua: ex magiftratus negüg^ tia.amp;prauoru chirurgorum infeitia comminuntur**â commoda.miuiaiccmcudautur.lndidumcftproniu*ââ
- nbsp;nbsp;- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;yjiU!Ã
'âtim' D E F E N s I o. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;21Ã
''il, J. ^quot;'âP^fniciofiffima tua,in Pallandq coxendi» â'k *^quot;^°ââ8*â°*'^*âf*â* Proindc dura inepte lauda* quot;lt;»1 a â*quot;* ^o*quot;^⢠de Impcraforibus probas ,faci^ ji|.f 'iiaftol(déprodis;duopras ab alqs inftiruiaepræ-j^ 'âlt;^umsaflequend£c efficiendæqj prouinciæ fu bn^ w^ cnim tui vfuseffe queat.vt iJâ^^^æS'^otHnpublicumexponanrur.ae domi de-Hb*quot;^âââ® âlouaveftra mcdicinaperimantur,priuf-'iii 1 *P°ââ^âuu3ripoirint^ Lego itaqjlcgemde Pa^* «iy »quot;*5®cdicis,ÃCprobo vehementer, fed qnomodo ^âquot;°cÅtu talesdefignariqucantnon video. Arma ç'âgt;proponis,quibus ipfe vtinefeis:^ quidextrè t''^fâ'^â5 3uerfaris, atqj in litemprouocas. Atqui in iij'âââgu(liis 5C rebus dubrjs homonimium beneuo^s ikî^^'fofisægtlsprecariSïadprobaticam pifcinam» feeuki gratiæ aducniat,confuetudineR.egq ^^Ãonsitmijatys^ Conkatex Euangelio Ioannis.$, iiji^'inihoinini paralytico, motum,fiue aqux turba* tyjj?®ttiginta oÃoannos,inBcthefda, vel domope^ 4^?^edantie.ximium beneficium pr^eftitide, quan-^''»norbum grauifl'imum, diuturnum,acnulla hu* nJâ'iemedicabilem,imódcploratumfuftuIit. Tu ö* L ^ttidera pcruerfc religiofus contendis nunc, in )ij/'^jâ3celfico,Slt;grariarütempore,diuinofciIicct nu» |^ 'Hijftrato, futurum : vtquem idmodum illicangc-? j^utnmouentiumminifterio, ingredientium pri* 3âquocmiqj corporis Viciolibcrabatur: fiequoque H(j . /^^^âââauxilqs,omnc malorum genus abalqs Ah inturabilc iudicatum prompte curari pofle.
quot;«c iiif4nia,quïc impudétiat* Adeóne Dei amp;nbsp;Chri» ii/'büluoedcntisinimitabilia miracula, veftrisina* Ij^ïoiahfis, ôepræftigiofis fumis confertis^ Certè teaiiis,cx ifthac oratione,animi tui fimu* Ff $ lachrum
Zi'S nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;MED! CI N AB VE-TERIS
lacrumabundèanimaduerto, flt; Veluti excantaauisgt;K* ex caJamo gencrofum Fedroueni cognofco. quiproar* binltufuoimprobas arq:inands opiiuonesfolidisâ¢â' damen«'s,|)hiiaufiammodcftu'c,odiHinamon,conuiti^ rationijbreuiter mendaciü ventatipræfert:^*â^^®^^ dicosrafionales effe,aut non elle contendir. ^'â âf*^ tem fuam ex lumine naturæ or tamà fenfibâappr^*^ dendamair, ac Chrifti miraculis anteponiuho®*â ^ minumftultilIim''.Deprofelïoi e regio nihil dito,qâ^ mini prorfusfic tgnotus,quanquamte, moretuOiAquot; noi apologum agere exiftimo.
CAPVT LIX. VLTIMI CAPITIS PAHOiâ libcUi translatio latina.
VLtimum caput aggreffurusJubetipfaVtW'' es verba interpretari.quxficordine fonaWâ ,
Popuiari fermone malta de mor oio cerebrom^^ ^j,^ tur,cui nihil aliud occafiont, quam fimboluni^®'â'â ^(z dedit.Poftquamenim aliquot annos, in Principuâââlj-j^ chiepifcoporam, Comitu,B3ronum,NobiliftF^®2âo rium, Slt; præcipuorum virorfi. llngulari gratis, ®quot;f^p fauorejatqjarda amicitia fui, femper temporis Pj^^ fu.talemanimo^i meramerpbofHb«on abfqjdiV (j|^ mco,per hippocrrfin,inuidiam, perfidia.acfimi'^^^jjjH, peri, vt tandem ex animi moleilia,mihi coâ^*'^,- piés vine tibi.quod mathematicæ Sophiæ AntiHitt^^ G, me intelligit)in omnibus orbis hnibus, præs^^^^yni cunqjllatus aut conditionishominibus.facere ®®^ melius,nifi contra præcepturn Dei violentenpff^'^jij: nos,inde impedirentur, Quoniam igiturhuieW^p^ inllituto addixerim,SC non quofcunqj.ex HuJigsrâ%5 hernia,Polonia,Dania, Anglia. St aliundeme icq jz admiferim, pro le quifqj.ex naturæ fuæ conditio*' ^pÿ/
.,, , D E -F B N s l Ou. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;, nbsp;nbsp;2â7
W de me iudicauif,donee etiam in eorumlinguam f^'uenerim, quiquiequid de viro bono cogitât,pro Vc^ â'âptoiiuiiciareaudent. Hincvnusnatalitia'mcaador:« ^Tufi ignobilis lim,aut non fatis aptus, vt feudum â¢3iitlæfuæad me recipiam. Aliusexvitæ meæfor» ^»itoribus 'X nutibus offen fused, amp;nbsp;in vulgus effusquot; Larcius non fatis me diuitem agnouit.quia Pari^ t Wentem vidir.. Ad ifta, fycophantis breuiter re«« L,^®itre voio.quando natuia paueiloquus fum, quod ^ttpè mihi vitio attributum fuit. Quid Verôad ^'dnx certitudinem, genus meumt* Ergo ne do«« ,quot;'\2lt; opiftcium nibili erunt, cùm ego non Hanfo â¢.J^limiutulo vocorf Ego fum, ab Atauis gentilitqs ^is,aliJ$aGelcn cognonrinatas.SC Abauus quar«» Æ''tómns huius nominis,omnes explorandis natu«« *^3iiis,omni tempore,dediti fuerunt, ac per om«« â ?âttïam,â¬aftudia magno conatu confedati funt,
^ljâ^â»?7fM^ H Æ SiAiaTO? wKo^ïivaU-.
4^Wtnihi glorior.quodin his natura: Megaleis, 1 av'â^'tuai profedionibus^ inditutis , verum infuper 2''â'i^parentibus natus fim,ficut ex meis indubita«« .^ofticis liqaido cognofci poted. At inexerci* '^*^fuppofititP,sDodoribusaliquamdiu adhuchæc ?** incognita manebunt, quails eft liquor Phae* lt;nbsp;nbsp;nbsp;feu oleum cbtyfoledr i,id eft, fucclni mcllci, in
â^ib* affedibus;folutum terrçpharmacitidosfiue '^'''ftiq, in omni gryfea arena 2lt;calculo: Crocallos 13â^^ââ^ds,ex-pjacftdtichalybc, per Ce reuerberatus, rVopaxius Hartia, fiue Gbryfolampis inde fadus, V^^A^^ ^''^'^1'^â^- Qs**^ etiara ad medicina: verita* 1^*1'â *^'^^â' ^§° '^^^æ nor mam, pro vno me, fers '^^ne theoremata ôlt; fadnora mea irrita vanacg
erunt
2iS nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;MEDIC IN AE VETERIS
erunr,li humain aliquid in me vienfitf' Egopcromne, «ratem hue vfq; coin eus fum/abrep fcaiidalfttâ®^®^ pudore,honore, timoré Dei, qui eft fapienttewn®» ^^ tam mea tranfigere.vt fi hac hora,ab omnipotente erf tore hiiic auocarer, in confeientia mea futus,iii^ mo Dei iudicio,cum omnibus Chrifti fidcübuSjiiig^i)) diumperpctuöingrediqueam. Faxit Dcus.aducrfari meus Sophifta medicus,Sf finguliobloquéteSihaiic^ mi fidpeiamobrineanrrNon tam repen té, Archilof_^^ morc,aducrfum meinfurgerenr.ac vclutvefp^â^ ^ bronescircumpungerenr. Poftremoquid adnic^ ., certitudinem habct,fi non Craffi amp;nbsp;Lucullidiuitias fcquutus firn Æ Ergorcgulæaut pofifiones,amp;âcóPâ^ opera mea falfa eiunt,quod totum à fortunaco®â®^,lt; turn eftsâ EgoquotidianoDcibencficio,exani®^|j, tentus,viuo,ncqj vnquam magnas opes infetS»®^*-^ quas tarnen multifariè per oblata connubi3,pf'^'â^ jjs, bombard teas operas ad militia fuprà haäenâi^quot;'â j^^ per metaUicas rcparationes,amp; augmentation^^'â ^ gnibusopcribus,Slt;per fimiba occultainuenwâ?^ uelanda habere potui : Vnde etiam magna P^quot;^ mihi promiffa fuit,fed ab his omnibus lingubr'P â ,(( ditationeabhorrui. Inde hîc amp;nbsp;alibi mihimîiâ''^,ir vidiftisdoftores, nobiles, liccntiatosjpracipquot;â^juc liar ium fil ios : amp;nbsp;quos etiâ hodie fumptibâ f®^? ijst* viuerc cupientesmagiftrosartium, Apothecafio^â bitonforcs,ac fimiles.Porró natura in humiliw*^';^^!* penfus,nunquatn folennes titulos aut honores3ââ \( ui,quemadmodum domeftico vidu mecumagf*^â p,p diüt,quod per magnificorum dominorum oblaW® p nifterium cófcqui potui, ficut ante feptenniu® derclicuit,quando megenerofus dominus Seip® .^f mesab Archa Vienna:, in Caftdloclcracntenn^^iiji
Roiii nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;D E F E N s I o. _ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^ «5
Wt ^â^^ ^fâ^pcr^roris Ferdinandi, honornuit. Vclt; Iti^ f no^'cfchemate Hieroglyphico defcribere vd* hokâ^^^®âââââ rotadepingitur,qujcin probos acim:* lu^oscadifjfic proptcrea à fapientibus minus xftima* ,iiâ^Jiandohonosfortunçattribuifur,qui virfutidebe« Jâ0fiimma,nunquammulforumnotitiamamp;amicis» Ã^petiui qui tarnen quotidie multis fe modisapud Ilj 'âgefferunt,poftqu3m Heliocantharis fimilem mihi ^^â^ mcmor, bene qui la tuit» bené tw '^oniam inter fupremos ac infimos,neminem ex* ?ââiupr3 duos aut tres non inueni,quiparianimoSd ^â^*®iiSiConftanti fermoncóCopere,exemplo mco,erga ^i5*^'^®âiraiciti« nomen tuereiitur. E quibus Nobi* L ^Reucrendu Sigifmödumab Othulcn perpétua li^co velut Pyladem crga Oreftem luj) 'quot;o. Sic igitur rumor in vulgus fpargi cÅpit:cgo ' j^^'^tuni,« morofum capur,vr nemini mecum con* i n^â^â Proinde apud Galenicos equifones fine veteris ii^'^^^à omnes æmulos meos fic aureo Hippocratis 1 tijf^^^cufatûmeeffe voIo,M*^t/j£/KW,wâlt;^tA'»7r{joja/.',quod
#t^®®â5®âf*®^^andaci animoquiequampræfumo, /(fjââ^etequiequam ventiscommitto. Tametfi canes torh''*â'^ â¢Â® aJlatrare non definent, poftquam virus Piidf'''âP^'^®^*^*®ââ^ ''^^^^ fiuxilefecerim:attamcn ira-^ ''fibus ne minimum quidé vcrbulum amplius con» . ^m.quia neutram partem,nempemeam in luminc iiwi*^quot;^â^®®gt; net^commétiiiammedicinam fuam ((j)( quot;8unt,attamen drjudicantes, amp;nbsp;apud fingulos fen-fcifâpf®'f*â^®5»Adfpuriorumdodorumimâperitiani» . tbaleni titulo venditant, probandum,fimpliciffi:» ^icâ'u'^°'ï^ ^â^â° ^udibrium in faciem, tefleræ cuiufdam k®â^*®»''^ *^*â'*âpcr Vniuerfas artes fuas, corroÃuü 1 orenjex faccharojautduJeem amp;nbsp;fuaué Ipiritum ex G g vitriol
ME DI CI NAH VETERIS
â¢220
Vitnolo cWciant. Tune ingenue confitcbor.eosaliquiJ rerum mcarficognofccrc/Sf indeiudicarepofTc. Porrè quod fubinde in hoeJibrodurius carra Scphifiasiufur» go.ipfoijjprioreculpa graurfaiQuineftvr me tedeattoi inanium verborum Wc etfuforum. Ergo rcpugnamf innata natura: mcæ manfucrudine Vehemcuiius mter fcribédum abillis Muricibus prouocatuslum,quiqua-qiió verfum inclinant, lemper aciem fnpra feirutf^ 'tunt, in inferendo dainno procliues,quia furorft^**^^ fa farpius patientia, Non igitur vicia mihi verteiiduiiâ» fi Sveophantis afperius refpondeam tnequeerloi'g® hue produdo Dodorumconnnentp.per Pontihcuniai' quebnperatorum priuilegia confirma to, verum er Pp^' ribus cur3forum,ac teiîimonqsægrorumà fophilhJ^' lut incurabihum reliÃoruin tudicarX vdim, Qwquot;! hi nune manift-ftis actiombus, amp;nbsp;non Academia^*'?' loqufismc oppugnant,nsq,âfynccritcr,nou auit/fliâi'â^ Ientermecumcojtgredi«ntur,iinô tandem curovent^* te 50 a:quirate,non mendaefis acpopularirumotcnitun tur: Sic Fedro per oinnem Vitam, in cuiufcmiquewg^J nui viri,ad R.i3enum,confpeâum prodire, ^^IdeMdd cet, tueriaudec.
OmnipofensDeus aufcrataboculiscæcoruinf'â/â''â ftarum velamen, atqj illis cognitioncmJuiniiiisȉt*'f* fribu3f,vt poftpofiia pi etenia dignitare,tranqmilâ^°quot; 1 fciêtiaanibulent,ac tandem, in CAtremoiudiciOjVK^® 1 æternam confequan tur. Amen. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;I
CAPVT LX. RESPONSIO AD SVPERIOR^ 1 quomodo, acquire ïedro fibiuiu^t, bte.tt^. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;1 *
HAec totius didionis tu«funima eft cui Jîcrefpoii' I demus, Siquisvnquam dctebcncloquutuselîeti I aut ai ds tiperas laudafler, quas ego fortalic«mufiw j
n E r E N s î oquot;
IZI
lt;Hsftimulo improbare,vel accuCare Vclkm,fncrito aho» tïiniiiuidia,atqueodiunnnetueiidumforet. None velt; 'â¢quandonunquambonum virum te, tuaqj officia pro* ''ântemaut promouentem audiuerim,non efteuriudb ' '''»nfubterfugiam.aut orationemdetredein,aat cala* âJ^mvlliusreforniidemïfiquidcm id prorfusin fupia* ! ^isedoâumeffe feiy, vt ornn.esperiti £lt; fapientiæ ,p* ^esnunc3gnoCcant,tc linmïatoreni,alb4tum,ÃC at-^iiinebuloiiein,atque viia tecum-quiequideftinipo* \ peruerCa: artis cuertendum effe. ka in lucro j^fodum, amp;nbsp;egeegium elle ftatuo.ll plcrofqj ab erro^ â''â'dpi^svindicaueiiin, artis integritatenacôleruaue* IMudiofos vera: medicina: admonuetim,prauas atqj â''sptomiffionesapcrucrim,breuiter beluara féroce â^quot;itpêfuiscoloribusdepinierim.Hxcfi verèfeci.nc» ^â'quot;temereprehéderepoteft :fui vanè, nullam talio* â'^Ptsnamreeufo. Neqjegote temerè aceufo.aut iu-! ^'â''Namfiprobusesnnanis.futilis, ^ irrita hacemea ^Msaceufatio.neq^etia tantiUum a:ftimationituæ ' ^^iSiimprobus:nulla gloria,nulla exiffimatio,nul 1 ^ina tua effe poteft,qui alios à bonarü artium ftu* 1 iii,'»'â^s,vanisadionibusdcludis,ac Rempublicam \ u ?^®fiko,ttullo fadoegregio iuuas,ftdpeüimiscr» i lij '15impies. Atquinuncadmirädos mores tuos no* | ^'^ftentmus,primocerebru offers.hoe qUale quale fit, | ; Ãl^întoperè pendendum, non mukulaborotfed quia 111 teftimoniomorofuhabere te fatcris,no* \ 2 .âl®Mâ*5ïtt hac in parte detradû iri : Slt; paffim nó 1 J®!«» inuumeffe creditor, quiequid vulgo iadatuna 1 r^'lmónemograuiterpopuli rumore accufatur.nili 1 J'«'cdiocriaccufationedignusfit.R.euerafifanoce-1 J°Pdhuseflcs,at(^ in occulta Viuere,iuxtafymbolü | '^gt;Vüludk s,uun q là inanem amb itioné,pudend a men* * nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;G g i dada,
tît MEDICINAE VETERIS dicia.vetboruman)pulJas,fcurrih'fatcs,ôCco:ircniio!iis rabiera in publscuin compcndiofilTimo hbeHuIo effun* derc p^otuiiresJgirur manifeflum cil,quam âpre fym-âââ lum hocapplicai!eiis,quum in priiicjpufnau!is,multi5gt; Vtiais.annis Verfarusjinhilabud tuo incommolo, quâ^n per dep ra U a ta iudicia.inmdiam, æmulafionem,nepers fid^amreportariy. Quaproprer animo conftefnatosVi» tibfviuerepropofuifti. ô Pedro, femper tui fimilisf5, gloriofus nimirum amp;nbsp;mendax. Etenim cohortando^^ nominis obfcuriratcm,iniquiirimam rationeglofâ**. Vbiqjcaptas, namquis Principumautilluftriumif»*^ nutu,vnqu3mancxif,SCnon rotum hominem P^'^j^L trio poireditt'vrg paflimac vbiq,âincrccs tuas.fatwi^^ ma vocabula,oleum amp;nbsp;de turn, tartarumSC caluffli'P' ritus Slt; Iiquores,carbones 8C cretam exponas, Sia*?*? igni mifceas.Quandoautem feculum noftrumejruï* â omnium difcipJinarum atq; artium omnium forKquot;,. fimum, video MaronescompJures, Mcceenatesp^'^^ r fimos:In ilJorum numcro.propterimperitiam, iffloquot;^quot; titiarn effe non potes:ln horum,quia ad rem nuncatt^i tiorcs,amp;: a Mufis alieniorcs.nó tampronytccel^*^^â ignotum aut inexploratum ,ad fingularemamic'''^^ admittunt,vel commeritofauoreprofequuntur-^^^ .^ pla vbiqjfunt obuia-Proinde li doincilicc tibinotquot;^â' quinamagercvitatnpropofuifles.omninódomiâ^â' nere, hoc eil, in filendo oportuit, fie equidem tutuâ viuitur. At tu tranquillitatc minime contentus,in^** naslaudescôtumeliofusjoptimaquæqjin vimpen^â^ torfifti:R.eâè Simonidem dixiffelcgo.propterJoqua'j-tatemfæpc,propterfi]entiumnunquâpÅnitci)tiafU'â correptü. (^are nó folitudinem acpaccra, fed cii°quot;^ Vitam terra maricgfcquutus,contentionesquacun(5lt;ââ'^ afione maluifti^itaqB guu per maks artes, minusq»^
D E F E N S 1 0. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;n5
Wabas fucccdcrer, tandem tua improbitatecoéreitus, ^^Uiicauhsuiedum ad aulas, prod ire esaufus. Sicetiâ ^âiguftâiatqâalqscelebiibâ locts.iiifamiæ nota proferi^ ' ^Xquod Cülonicfequoqj apud indytum Senatum con i 'quot;»uni erat,priuatæ vitæ ftudium caUidc extoUis,ac Niati perfidia,bonorum Virorû hdemineufas, quç çCiceronisautoritate Kcipub.aciuftitiçfundamen . J^âWquis ignorât Philofophos fandioris vitç ^^â^»sfemper foUtudinem ama{l*e,ac turbas frequen-uMinaffe, vt mens quietidedua, cÅleftia diuinaqj C'et.amp;icontempletur ardentius. Hincinfuper Py-^,S®dcihominumfrequentiam vitantcs,in folitudine ' i?^'^'^â^'^^â^tis,habitare confueucrunt. Platon ici quo^ iijj^Stoicün temploç21ocis,6lt;porticibus Vcrfaban^ i^â''^îdmoniti anguftioris habitaculi fanditate,au^ ! J^-Hieronymo, nihil aliud quamdeVirtucibusco#
J'quot;'t.Sic Platovt Philofophiæ vacare poffit, Acado ^?â'yillamproculab vrbedclegit. Sicomnes piëta* \i^â®®^â^ ncgligentes,domi maneregaudent,ho*
1 W^^^ercia cauentes. At quid ifta ad tesf qui ideo
1 K^^fc cogeris,quod nullus, inter bonos, locusho* fJ^teUdus fit : amp;nbsp;fi for tè a lias,in alicuius pr incipis )illl/®'âf^^®pbisfueris,eum teexhibuifti»vt repulfam ^l(A?^®^®âicâïore inde abadâfis. Hinc illa aniini tui \ mccror,amp;pudor anteadæ vitç: Attamen 1 ^lùn â®â^ immodicum lingua: fibi placentis faftü 1 gt;^gt;'''â^'ââ^^'^'^^ potuifti, quando mathematic« fapt* 1 kin ââ'ââ^ipes» veftr i nimi^ï ordinis homines exadius ^^'«orbisangulosm fe defccndcrc,fecumhabi* 1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;f® P^d^^ metiri norunt, quam noftrum qnif«
1 w'^'^y'âquot;â®'®® conatibus, contra ius,ÃC çquum ^^â'^»vbiTyrannoBt voce,credo Galeni profeb 1 âMigis.Hïcdum Tyrann! nomen Slt; duscondi*
Gg 5 iiones
214 MEDICTNAE VETERTS n'ones mecum verfo, quæ pofilïï/n^ funr,omnibusfioi^ rendus,crudelis» ac fulptciendus videri,omnibus pro Voluntafe imperare.cædes amp;Æ cruces inferremiagnapuf purarorumcomitanfiujn turba incederc.amp;proviolenta niaiellafe in publico ambularciCunAa depopularh i-mpJacabilem effe, quemép diierimine iiuJlo lacerai re,eius ca lam ifafcni in proprias dclinas conuerrere. VxoresaJienas inuiras duccr-c.pucKas violate,perv/m coarQisa'ciuibus m imicis régna re, otnné ctuddiM'^ cxercere,vitam pefliniam arq^nequiffima agefe,^'»!â''' fi Orcus in tarraro no triplex, fed mulroacapirunii^^â berus. Nunc quomodo hui-ufmodi ry ran ica euro hu®'â' j nifafeacbcncuolcntia medica conucnianf,(quxi»^^' tremis etiam maJis vfep ad experimenfum pioceUy i difficulratem aJicuiusaffedus coéreendam) nosrr'^ Æ prd commemoratis facinoribus ruis faris erpreî?^ 1 8ê iudex vtrincÿ ex xquitste cognofcenst pio»â''^'^^ /. repotefi,
CAPVT LXï. QVAM PPCRO PAMA, V^^' H tute,gencre,ic Prognoüicn nobilnÃt, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;l â
E'Xhis nimirum caufts Fedro non nifi fckdi^ugt;^â^ igne^vt did foletprobatis, exdiaerfis re^a^^. / lt;nbsp;enribus fe adeandi poteüatem elle volaitiVi^^''^ /( dusprogeniem incafactalius viuendiradonettii!^^^^^^ 1 ^ atq^ adiones vulgo tradadt: Terciusreramit^op^ 1 p3uperiemCquiaminHlran[emvtdii)alIeg3[. û^rrr«' 1^ co conueniunt omnes,prxt'raâum te äcimpadeni^'^^' 1 j fe. T^am primo quad ex langt aquis oiisad teadueuu^^ 1 tespertinet, magna te arde}tonemdeclaras:l^lt;^^°^^, 1 l Virtarem admiratas,fed vertus Hul tam conUdetdam^ Æ inania fimida deteüatus, videre talemonfl^^gdbiP^}^^â I. confpedoAliidire ünguli cogérant, acitbimet^^^^^'^ IÃ
. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;B E F E H S I Å nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ÃÃ?
^i^fi^famajmalo omnium Velocilïimo, tantum excità ti» ^Poftorepto medico agnouerunt : mox noris pkrifey Wiis,acfcekribus hinc indc panausgt;fraudibuscg Mis, eaufaqjintègre cognita, vii gis, n.ô vetbis di* Mæftimarunt. Et funtalioqui vniuerfa de Hunga«â âquot;Memis,PolQnisgt;Danis,£lt; alqs.teftimcnia tua om» â'â»furda ac incredibilia, quæque rnibi non minus» ^cramberecoâanaufeam mouent. Quin reipon* *gt;5niie eum te elïe coniidis,adcuius medicationcm, ^Europa conueniattquot; Legimus Tito Liuio glorio* ^''fuiamp;ïHifpanos GalSosq; ab extremis orbis huis ^snabues aliqaot.iUiusaudiendi defyderiojn Italiam â Ã'*'i8c. Legimus ApoHoniumPhilofophumjmaximo
M.multa Indiç regna penetraiïe.ac tandé ad Biachâ
1 Mperueniffe, vt Hiarcha, inter paucos dilcipulos, | â''Wa,demotibusfyderum,acdicrumcurl'u,doceiv | âquot;'bttdiïet. Tu ne ita præluces, ôC omnes medicos Vu* 1 Mvt ad te ceu numé aliquod omnis mudi natio con 1 Wautomnimodammultórummothorurafalutem 1 j'^tnuur? óridkulum caput,ó columen.ia quoom^ 1 ^WinxEducia mdinata recumbit.Sed hoc igno» \ 'quot;'â^Mviçiuobilemftemmate fuo fpoIiare.óCparti 1 j âiotibusgloriam.periniuriamprçripere.Equidem l MiscenVendusdolu frequenter mutarc,proculi pa 1 i^^tubduccre,nihil habere incultuintegrüautplelt; \ M'^uituTrafonicumpraafe ferre,deprincipibusac | Mailbus malta glcriofè cominifet» Sc apud eofdé,ü \ j® 0CMfio,fefeaudacter ingérer e.impudenter int re* 1 Wmentiri,fucos facere pximo.minas fpargcre,ma* 1 ^ic omnibus, faftumMaximi oftentare, æs alienum 1 ^«c,inanitet fed couBdenter promittere, Sé qum-1 ^ Vipiam hutufmodi funt v k lu les .N æ tu homo fin* |^«qjvinuerfisiftis nobilitatâ, ipfo Cu dr o nobdior 1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;eris.
12(5 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;MEDTCINAE VETERIS j eris.lContfi veró,fi virtus folanobilcsfacitsâ'^'â jj Vitium fugere,amp; fapientiaprimajftulfitiac^âââ' ^ Virtusftimuluseft ac calcar,ad decusaliquodexi ^.^^ publico fuffragio comparandum.aut folida®g 10 . conkdandam (liquidem hæc virtutem,non VirfU5|^j riam fequitur) cris tuvilior Alga, amp;ex4nh®âP ignobilior, C^id eftigitur, quod nobilitatctu^t ^ ris,8C non magis virturibus,honeftisq; laboribusn tefcerecupiasj'quid criftas crigist' quidcrei^nf^ ^^,j midis inflas fermonibus vtremf Certè M0^®*^â^^|,p eftatqj vnica virtus: Hac quandodeftitueris.t'rrâ ^ lis,nec probus dici mereris, Acquamuis, tuaftf® ^ amp;nbsp;gentilitatem à PlumisCopinor leuibus)d«oU^^ b maiores infuper,auos,proauosqâ longè répétasW^ rcuoluas, ta hip progenieac fanguine natura, i® âj^jj liarifato, SCaftris bené faucntibus.adeiufraodi^ .jf^j
11
Hine quis,qualis, ac quanti fiaBciidusfisliquiâââ r^^j ret.nimi^s cruncus ficulnus.SC inutile ligiiû. generi ac naralitqs adempturn eft, virtuubus 'â?â'^ refarcirioportuit,qualiailJuftria exempla Hefiodo, Socrate, Pla to ne, Hippocrate, Anft^f^/Ãj, mofthene, Tullio Hoftilio, Tarquinio Prifcojl^* .^j|,Q, tone. Cicerone, Marone : ac ætate iioftra, LfO'â g^^ Manardo, Curtio, Montano, Syluio, Vefalio»^â. â Gefnero,Matthiolo,Fernclio, amp;nbsp;plerifq;a]iisp'âæâ j. doârinacxcellcntibus virisconfpicimus.Neâââââ'S ^j nunemiratur, fi parciffimus verboçi, quum argu eruditus ncqucas: SC eft alioqui fraudulenti,prooi ^^ acimpoftoris virulenti, hoe commune ^rgâ®â^quot;^â L fama conftans : non ingenui, integri, ac liberi 11^ ^^^ quod tak natura,lcgc,cducatione,iudicio^âfâ°* ^ u^
D E F E N s I o. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nr
^tquiJonglasprouchor in tenobiJi'fädo.quam autego P^tar3m,aut fu mcrearis,quando ver ira te telle,ex men-â^ÃsSi^faftibusconfuruses. lamquod continua didia^ ' J^â^cprognofticis tuisfcquitur.paucilfimisexpediam» / ^*cdoórina,inter omnesHippocratisoperas,piçflaii '^rniiatigincorruptiffima.ab omnibus dodisæHima^ ^âiiuam ru caducis, vmbratilibus,atqj incertilTimis e-, âââ¢'ibustamccoferre auluses:quafi veröprefagia tua, ) Jâ^nemo hominum fine fraude exper tus eft.aut probat ^âutconfirmauit,exemplar natiuæ indolis rus,Vel p» ^J$ Voluntatis cenferi indubitatódebeant. Reuet a'fi 1 ^dlargumentari.autprobabiliter faite dcpraHigijs iWagijsdicere volebam)differere,(nam demouftra* ?®«vtdc tenó requiro,ita nee requifitas adferre póf* ^gt;^ullusfim. Sedo vatem vcridicum,qui nunquam in *ââ^iiiiistuisfalfus es,nifiquandofcmper ægristuam /'fâmimplorantibusjincoluraitatemac vitam promi-('^atcalamitatem SCmortempropinaueris. Soient ij ^*prognofticantes,autaducrla,autprofpcra præ^ ^^^c: verum tu improborû hominum,ad impofturant ' /.^quot;ificinamauaritiicfontibusexercitatorummore, L^ptonuncias vniuerfa.vfqj tarnen menttendo. Pro* /'Potcft,quando Marcodurum profedtus,Pythiam jp'ââl»mcófiln tui participera effe voluifti, fcilicet Vt ?\âniirimoconfilio,vaticiniatua,dc Pallandii(cuius ?âraemini)morboólt;cuentuadiutaret,cuiufraodi e» Aoiifultationis pÅnas diras pependit Saul rex,pri« [j '^fgum,cap.28. Gaue autera tibi,dura fimiles dolos khS*^â*â® fi*^gt;lc⢠raercedera recipias, Hunc ergo Va* 11,^ j prognoften adrairentur,ac deæ irapudentiæ vo* j^J^feciirenosarbitrcraur. Si falfa tibi obqcio, redde {j'önem, teqjipfum vindica : aut fi reticcs,cuidubium ^f^'^U^) quill culpam agnofcas^ Sed quid ego plura Hü de te
228 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ME DI CI N AB VETERIS
de re commemoi o Æ cui fciiicet Apollo vcMinmc^\ nam,luppiter genus,. Pallas fapientiara, Venus dccoto Mercuriuseloquentiam concept.Atqui ruifusimpo'â^ tunearcants ruisdoiftasauresoncras, 2lt; vclut aillera feioloresobftrepis., ænigmata Sph ingis proponentâ liquore Phaefontco, amp;alqscommeraor3tis,dignusil'i niagiMjsluppirer fulmine fuo concutiaf, dummeju*^ mina, præter medicina: rarionalis vfumSé intelkci^ nobis vfurpanda,commeodas. In ilHs tenebriSiliâ**^ dia tua denuo nudaucro, 0lt; me molertia,auditorc^æ^ dio,8C temaioriodioacinuidia affeccro. PorrogWi' quan turn,au t opinion is, au t hon,cftæfaina:.cïrfl^i5p ftis,fis côfequutus, orationemea hadenus vtcuiKBoH^ dilPe me arbitror, vt non opus fit prolixins repeteiïgt;â^ fuut illa nune lippis ac ronloribus, Vt dici folet, no'^, ma,quibusmaioribus tuispræluxidi, Vt fipriusnon®® fuerinr,deque pater tuus tonfor acbalneatonioiu^»â^^ mcraorixfuxprincipiurauiciperepolfint.
CAPVT LXII. QVAM IMPVOENTER'5^^ uit£ iaóiet innoceutUm ^edro^
QVod continenter de vitæ tuæ innocenté, vc^ menterdubito.llultiriæ ne an arrogriHi.â-'''â''ââ'^ endum fir. Plato initium fapicnti^.impcrifixiuâ^^ê*â tioné fcripfit, quod qui negligit,conhdentespri®^gt;'quot; Hidemiferos.reddit. Etcap.k Prouerb.legimuspniquot;-^^ pium fapienti®, timorem Domini die. Er amplius»^)^ mor domini,difciplina ac fapientia eft. Tu ver0nclt;5i*^ binotuses, neqj timorédomini habere viderisquaido teipfumfupraaliosextollas, damnas quod ignoras,nc* fciés Oedipus in proprqs gd rede, quid mali fiat,adeo.5 inuidens,quenqeoperriglt;ftc,qu0 tununqpollis.ltafir, Vi tutipfiusignarus,de aliéna dodriaa, de abfolutiirimJ . nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;* nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;pro*
D E T E N s I o. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;x:?
pflïioncjpctulanrcr ac fernere pronuSc(cs.Vtina',mi' '^iHudproforibus rempli Delphici fcriptumora* ⢠^iii lublndccogitalies, â yvM^z erjoturö/j,plus baud dubiè J^J^deremus rnodcftiæipluspbilofophiæcbrüliana:: /quot;l^riçinuidiæqj minustSC Vite's noftras ex alien is la» fjbusjiôextuisjcxpéderesîldfaciût pclara amp;â ad vir-^nataingénia, i hre üb eft virtMiumÃifatis nomine plainseelebrata,ad (aluré via.SCindiuiduabomini '^ipuèdoâocomes,quaquicûqjpriuant quiq; edafs» quot;quot;înt,tran fue r fos a g i t au d a cia li mu 1 a e fn per b ia. N üc iipotcs dqudtea, quantoperc ipfum te fallus,in 5«ife-ndis virtutibus,amp; iuftificandis operibustuist pirainalieniscorripiendis viens ac næuisiniquiC« ^''s.Nam omnem vitx ruædtligcntiain.abfqiic lean* â^iCurn pudorc,gloria, Ãf timore Dei, art a tem tranü'* I'iâdocortimemoras, vt tuta cofifcientia creator!altif-âââ».quocunq,â tempore fiftendus,ad extremö iudicium, 'â'â^Gliriftifidelibus omnibus, in æterna tabernacula ''ipiaris. Mox fophiftam medicum,ÃL alios tibiob^ Ã'^rantesdiffimilium virtutum incufas,qui Archi» j^ imi ta t i, vefp a ig con fuetud ine obftrep un t. Cerss , ''âdiaqualis fit, 2lt;eófdentia qualis,ipfe noris,amp;g IjÆ'quot;â'bmiliarirer vixerunt, 6f facmora tua abundè te^ â'uriNecego te iudicare Volo, ncc debeo:iudic3bit . ^dente cófcien tia V'e^i Deus:tametfi multa fub hu«* . Miptcxtulateat vitia,qualia funtfimulatapictas.fi J^'igio.iinpoftura: qtidiane:gbus omnibus gloriofus .''Jbbore,eruditâablâq5ftudqs,piusabfq^ Virtute,bre^ ®frniedicusexcellentiirimâ,abfq51ïmpliciü cognitióe äths veræ opibus agnofci conatuses.Ifta licet erimi» /roaximo Vacent,minimè tarnen reprehcnfioneiga te^ gt;®oiiiü optimum,elïe vifp.bonum,non videri, nó fuolt;* ââ^balculo probari, fed aliorum iudictis,quævt.plus
Hh z
obtis«
ÃÃO nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;M E D I C I N AE VETERIS
obtinent Verkatisjita fidei quamplunmiim.Sed vuilsâquot; tu,5C nos omnes fic Viueremus, quafi eras morituri: vt nam confeienria nullomorfupeccari fauda.autpÅâJ'j metuperculfa quiefcat : Nemo aurem facile dix«.«»'j i'll teHexerif,quan rus thefaurus fit cofcientia bona* S^, non video quomodo tails eik qucar, in ranta tuiCefâ'' tate, proximorum necibus ÃC maligna proximo!unia^ cufatione:hoc vnumigitur dico, vt quifquisfcme!«â feceritjita amp;nbsp;meter, De vefpisaccrabronibusiiiliâ'â fpondeo, quum nih il tale in nobis competat: Non«* te priores lacelîmimus, fed tua te fadia pungunU^ ^ ranr ægrorum linguæ, ac mortuorum coguati d«*' omnibus deuouenr»
CAPVT LXHI. QyAMQ.VE IMPVDENTER f^ cunixdc uanagloriie contemptumprie fe feratyiMril' fimia cr ambitiofiÃimui tedro.
VNde nemini noft^t mtru, fi per fraudes tuas^ê.^^ÿ quia fob benedidio Domini verè diuit«Râ^ rcsvirtutepartæ diu durant. Nos item Craffosà .^ cullos, CrÅfosac Mydas contemnimus, feicm^^^j,# lias non femper optimis, fed pro fortunæluxuus« ⢠bitrio,etiam indigniscótingere,amp;frequenterquot;â^^u^ malioccafionemeffe. Qua prop ter medioernsâs tenti, non modo in confcquendoçücorporûaâiû^^jii^ Verum infuper corundem tegendo?« necclTiwte^ .^^j^; cum æter næ falu tis por turn, omnia confilia no*» .^jj gamus. Interim neeg régulas, neeg pofitiones quot;'^ jji metimur (quod tu inepte torques) fed vanitat£®yj.^jj{ ridemus,camelum faltantem confpicientes, aum ^ doccs,difcisnunquam. Quisfimiliternonriaea lï^i textu didionem,qua dicis tediurno viâuconten , j, minime dç futur is foUicitumt' Pic ®*âî nbsp;nbsp;jpfophi^
k D E F E N S I 0. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ïjl
chriftiana fiducia,ita vitam niÃituis,cur ojjr'cm ciucm noftram opulen tiffimam, cuius nomini |^ âMatera parco, in matrimonn naflam iUaqueare (ji^âCünqtus es:* Scilicet Impigerextremescurritmercator
? '^^â^ âââ*â â^ pauperiem fugiens, per [axa, per ignés: t^jWimilipcrtinacia haneprædam infequutâ, vtin J®tuosiiobilisditiffimaï^puella incideret. Deinde ^ '^ füllt opera tua bellica, ex Marte tuo natat* quæ i?;*wum fecretionesîâquç audiones magnorum ope» LpUæ arcana: innen tiones ingen ti ære redimendæ Æ ^iij^*cotjinia quando extra medicinæ limites conflit ij^J'Ufiiiecmecorumeognitio vehementer oblcdat, Hy ÃS^te plnribus defino, ad oilentationem,ea,non Pj'fitate.inleris.Nçtu vulturnimium notus.quà m Vt Jderc pollis fanis hominibus tequæftônon fa du 134 -L^sartibus.fi potuilTcs. Vitra Sauromatasfugerc t|i'â'bet,vtglacialemoccannmquoticsaliquiddemoa J^âudent, Qui Curios fimulanr.acBacchanalia vis^ ii(j''ââPccuniæcon temprores videri Vûlunr.dumau^ iJ?^roetabefeunt. Qui verôabfolutiffima rerum to^*'â9fdoârinaerudiri volet, i nullo mortaliueam Pf^Miusacplenius,quà m D.Georgio Agricola pcr^ jj, ^fnemotia dignilîimoconfcquetur, vt iftis cento* . â^Fedronicis haudquaquam opus fucrit. At quoi J'ubfeciuitur.prorfus fufpicicndum.vbi dignitatem , â^miiuUertisobferuant Dodores, Nobiles, Prima* ^^â¢irpcsiac proprio ftipendio tibi militant Magidri ,^gt;Apothecarii,Tonfores,Sc eiufdem farinæcom* Jts« Affurgite ergo nunc omnes,de via decedite.re* 3® hominem alienis pedibus ingredieniem.atque
''âpecunia viditantem, nimirum quem alunt Remportant equi. ferunt in humeris nobiles, adorant p* 'Uatelliies vhronei latera ftipant, famuli fequunf, Hh 5 ægri
nt nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;M E D 1 C Ã N AE VETERIS
æç^ri omnes vr Dcum ahei umin medendo exopMâ, V'crum.ómodcftiam, omnem hcnorcni.faftufflownf contemnit: tifulos ac dignirates nuuqiïamambntr« d i o,mcmor illiâ, vrego inrerprefor, Superbis Deusif fiftitjhumihbusdargrafiam. Jmo audini,quidicereu cum ira à Dodorarus fadigfo abhorruiffe, vt fcc!c»es» quim Medicus falurari maluerit. Nemoignufe^ tet, vfque adeó ppruerfum inrra fe dcfcendiik.VtHW® petrus Icclcftam conditioneni, quam a-Iiorumdcff®'â* gniheam prædicationem : Suas, inquam,verasdo^^s» quam vuigi æftimationem.ae foi tunæfauoremerpf''* derir. Modeftiam fi ex médita ta animi moderatioîie*^ fcótafrijLTudaridas es, PJumaJe, Vf qui propiiamwd»* Ãé vereeundècxponrstfiii minus,viruperandus.qu*^quot;'?quot; rèvulpem dinirnubs. llJud aüt omnium minime talcrandum autdiflïmulandtbqucd fccieftinomen»f* dico nomini prçfuJcriSjiguominiofifTima'appeH^^fâ^â fufpendiofæpèdignam ]audatiffim«profciriomeop3^ rans. Etcnrmquicunqjeiufcemodtartibusamp;^nommib gaudct,nthiJhonorts,iiihiI Ja udiSjiiihiJpremfl merend tur tcum non virtutr auf Vtilifatnfed plane vifijsnep^'* nicieipublicænafi fint, Quarc fuo te iure obpfo^^ medtea profcribere.amp;JceuprarpoilcrumaJumnde^^g^ nein perpetuamnotamfignareporeft.Pi^teresVin ïmpudens fomnium cft,quod de Gencrofo Comité pione narras: Namficconfueuiftr fcmperpercgrmgt;5'' tt teftimonrjs , quum famiJiaribus verè nequcas. ^o quis credere hæc pofeft, quando Canonieafum Cnquot;^ fluen fixante pauculos armos IbJlicifcpericris.Aequuni porró fucrit accedenribus annrs,muJtx artisexereita^ fioni hdcique honores Ãl' conditiones ampJas offert quod omnibusrn omnifeiennaÃ: gencreaccidiGVfqun
6 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;D E F E N S I 0» nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;_ nbsp;nbsp;nbsp;_ 2ÃJ
Jongo rermnvfu exercifanores, eó honoratiores, cï''ââ^^ prænitisinui'tarî foJent. Sic in kaJia.ficin ^?/i) fic in Gei mama proftffores dodrina, artiumq; H^^atccomnicadat» Hberaliffimo ftipendioalliciun-^'''^icifcm iniliriæ dudorcs egregn,de quorum virru» Wa.ac belli gerendi pedtia, Celebris fa ma eft, ma-J^reftudiofead res neceflarias requirutur.Sic quiez âyfpam in foto orbe rarum auf prædarum, magna Wiicipes viri follicitant.Quaproptcr aut dodrinuli (^quot;'iiegledam.aut conditionem oblatamcmentitam ^'i^fedo. Qyareage honorem fchematehieroglyphi«: , ®übisdepingc,.Slt; fortunam pariter in rota tieUnea«« (.quot;'odende.cui frequenter honos» vu aks, qui virtutis wertur, Forrunææftuarias vices quisignorarfve 3Vaga fit, volubilis, caduca, momcntanea,leuis,va# . ^oHafedccerta confiRensun mortalium vitas ludes, Alicvnumauoirat, eftdem eras déprimât: hodie res C^itjcras aduerfæcontingant, amp;nbsp;veluf æftu quoda 'Mdeorfum viceshumanas iaditet, adeó vt nihil in C®®ftrisfitperpetuum. Verum ifta potiffimumca«s ^^forwita ac temerècócupita, non in illa,quxr3-,.^'Wri Deo gubernantcgeruntunqualia numero /*''0iQitaté,conftantiam,fortitudinem,eniditionera» ;/quot;f''tiam,pudorein,in tegritatem,indicium,iuftitiam /â'Jifororefn,fidemincorruptam,eloquentiam,verii' i^'''âgt;,pictatem,inquibus folida félicitas pofitaeffedeo ^}Etquamuisper naturæ corruptelam,atqjanimi no â^teitatera, fluxiles contemptilesqj fortunx viciffi* Æ'''«, nempe opes,imperia, voluptares,honores fufpi lâ ââ''*s,q^çfæpè indignis con tiugunt,5lt; cupiditarem in» 3tpotius quam explçant, haud qua quam pro veris .âIkifapicntibus agnofcunturrliquidem hi nulla for» â^rautatioiie, nuilo cuentu, nulla for tis humane ia?
tlura
:»4 MEDTCINAE VETERIS
(Sura mouctur, fi velfradus iUabaturorbiSjimpaniduffl ferientrutnæ: quó fit vtomntnó iftosmalæfortunæh®* mines, aut infortunatosdicer£nondebeainus,qi!aniiiiâ provulgari opinione, bonæ Fortuna: non appeneB®f' Tu igitur fi prudenter veram felicitatcin ab impro^ hoceft,quam Deus ad beate inftiruendam vitamn^ p fouendam infolentiam hominidedit, dqudicarepoC fes,afq^ animo tuo moderafus,nihiIannpIius,ficuf^L mu lanter dicis, prætcr honeftum viræ alimentu.amp;^pj ditioni tuæ parem moderarioné, ambiuiffes, fruftfâ' fortunam ceuaifïionibus tuisçmulamcriminarcri^ ^^ ftra indtilcs honores aucuparcris. Ynde fapkiitdlt;* legantermihi cecinfile videtur Lyricus nofter Auream quifquis mtdiocriMtm riiUgitjtutM caret obfeleti
SordibiK tei^iycaretinuidcnda
Sordiiut aula, Et infers idem,
Rebus angujhs animofus^atq;
Eortis appare,fd^ienter idemi Contrahes uento nimium [ecundo
Turgidauela.
Porró vtinam promiffis dines fchemata Hicrog'lquot; ca tua,in honorem explicaifes.
CAPVT LXIIIL AENIGMATISAT AD c^entationm in uulgw Eedre.
SEdccee rurfus çnigmata, vt verfiTimo nomineA^ nigmatiftes obfcunlTimus dicimerearis. Mam^f euneg rem omnibus cognitam cfle voluut,earnquim^ deliffimè atqj apertiflïmè proponunr. Similiter tefe^' fe oportuir,fi prodeffe, nonobeffe.-fiiuuarenoiilidc^ fi m^fifeftarc,nó obfcurareftudiu tuum conatus fullâd
i nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;D E F E N s I o, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;254
«unccótranaomnja. Quapropten'mportuSusani^ i^tuusproditunSC malitiaqua fcriptulum tuum ve-j'âgt;iterisdctegitur. Quotufquifqj enim eft inter do* ^^ttwin,qui fchema hieroglyphicum vnquam nomt* i^audiucrit,tantum abeft, quo tu tendas inteHigat.
'fgt;in germanieè fcribeus,in vulgus has verborum Aias effundis, amp;omnia feeren tibus pol luis aquis, ^'ni querens, in media luce .⢠quibusquid infaniustquot; .'âinconueiuentius^ Eadem infania ca:co fpeculum .^â¢^â¢l«» autfimiarn purpura vefti. Atqui vt impcritio^ K^portenta tu3eIucidentur,SC fublimia oracula pa* â'»feïendum Aegyptios animaliu figuras effigiesqj, j^^om Vice(quatum inuentores haberi volucrunt) i^'''paire,Slt; antiquiffimis monumentis memoria: hu* Ji^Winendae caufa infculpfiffe, quas non in budem, jJ^contumeliam vertebanr. Itaqjper anguillam,ini' 'âai:per Hippopotami vngulas deorfum vergentes, P^fâquot;»nacinuifum: per cokimbum.ingratum in patré: â'^â¢^â pitrem.rem celer iter expcditam:per fcarabeura 'gt;s«!â(wjoMoj4gt;o/)vocatu, Solisformam:per fcarabcü L^ue exoculatum,hominem lethall febre folari* t f^^^s extindum : per oculum addito fceptro,regis . ^rum:pcr imaginem manibus carentem.ludi* .⢠'oculis orbam, iudieq præfidcm : per puerulüm pi* jJoUtoinfidentem.orientem Solem:per Gallumfu-w'''â'''^ââ Aefculapiicffi(Suni,matutinuin tempus SC ^jf^ortumappetentem: per ranas torno infculptas ad ,,J'c«npalmæ,Vernæ tempeftatis fymbolum interpre* jntur.Etfic per alias notas ac charadcres,aliam atqj tJ®.85*ftlt;^tionein indicabât,quæipfis hieroglyph!* lusfâquot;Ã^^S'â®'''â^® ^â^^^^â^ââ^â ^^ ^°^ æuo peculiar!* tku ^^ ^'â^^?° confilio, fumma fide cxploratis,prinlt; fâniiecretiflïma quæqj Uteris concredutur. Hinc igi* li turdi-
ij« nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;MEDIC INÃE VETERIS
fur dujinarc nobis hccf, quibus modis tu fortem rot« ïnfidenrcm.ôCûnepennis vahitem docere nos voluehs. Cerrè magmfica dodrina Acgypfns,no!i Latmis,netlij Germantscekbraiida. Quidigituit* lbüne,quôvir[us tua te Vocar.J pede faun-o,Graiidfalaiurusmcritüçrprç* / nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;niJa,quid ftast' Aegyptios introduc, Vf fuo fehematefr cro honorem tiW conuenientem exhibeanf. qui nunqw anatic vl/ius hominis amicitianiJdehocanthato^iV/HnJ fequut'',adraifi/h,ga do mi Jafere,benè viuereexidifflJ^»
CAPVT LXV. Q^VANDO LATEfîTER DOMI. uiuetidiM,amp; ^Httntoperèfibi amian Fedro.
CErtè felicitatis alicuius Jocohabeijdûegoquiiii-â® cenfeo, non cuiuis ad arbitr/mquod eà feré hW'
tem exponere, fed ita res tuas cûmataradelibaiii^quot;'^ côponere,vt cjuando velir,3i quibas vclu,domiÃi'igt;^â^ ùi humili fo/mna fxpc tianquiHuas magni,yâ^^â^^
pocta dixity
Ãrede ntihi benè qui latuit^beiiè uixitfCy^ tntra
Fortunam debet quifq^ mufiefe fuam.
hacymahorum bominumcon('üetadînênonl3oiogt;lt;'^(^
paaco^omninoprobo:Namhocüiiucundâ3cKi'^â'-''^' f illad pcricaliplénum ÃConeroCum^quareinpn^ii^'^
diocricatem ampledordaxta confiUum HefioJb ^ ni Jü Tro^iu^ttvopi/U.« Jï a^nvop HOiÃÃi^, hoc eH,
f^eq; nullis fis amicus,neq^ mukis,
VndeiHudfiredlèmemini Catulii,
Siuitare uoks aferba quondam,
Et trifles afumicauercmorfus,
Fludi tefaciasnim.sfiodalem,
Gaudeb/s minus, er minus dolebis. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;/
Iicircopiiusdeligeuduaj,quà mdiligendun3.1dvbilhi' Æ | diofè cam ludicio tasâuajfincÿ rebus dubijs câprobatan j ijl
(J. , ^ D E T E N S 1 0. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;257 )i^pâââlt;ïwâspotius,qu5m rakmamtenm rdinquend^ jj,/ogt;cumantfqm'amkitias immorfalescffcoporfere j^^^funt. Muka præfentes alliciunt continguntep, j^^f^aninit feutenria fucceduntomnia.autdum offi* toJ^^^^'^^^ns mutuisfibi fubfcruiunt :qnæ quidem âetudojex kui occafione refcinditur, at amkitia l)|-/*'^*'^futccontrada, vinculum tarn pofens amp;nbsp;præ^ c^meft.vt nulla fortunæ aducr Iitate, nulla annorum '^â'lullo locorû utcrualloobliterari quear. Hk dum ^'foquæal.âsapud Arikotekm legi,amicitiam fui, ..'ââ¢nelïeamickiæakerius : plane adducor exiguâ tui j jii â^ffle,3tq;ideonullâapud altos. Hoc aut potifl'imiî l^'tonigo,Quicuncpfui amanseft.id vnumanteocuiS ?*®priinis habet, ex honefto vitacgcnere,famamillk j ^äpod omnes in tegros viros fibi conciliate, omnes [â /'âf-fencsaudire atep obfcruarc,dodos vcnerari,nuk ^'Icreos, nemini feconhdenter ^tmakgnèpropos ''ifapiéteraâionesinftifuere,veritatcmamare:brc-(j'!^â'doâainaitemfidelkcr cxcfcerei Ifta fit, Vf idem 'wiiiie inuidia laudê inueniat, amp;quamplurimos ii^''^''bianjkosdeuMiciaf. Nunc quandoiftæ virtutes j^.â®®®iMueuiantur,fcd Vitia plane coHtr3ria,minimè jr^fiad teamandum pauciflimireperiantur,vtquî â°°®inuni,6{ amorepaucorum dignushaberis.
*^yT LXVI. HIPPOCRATIS SENTENTIAM
«cbf Frdro medidnf utolatorimaltdiciKyZS' imprudens tenig-nuticos interitm fui augur eü.
QVà inaptè Hippocratis fentêtiam ad vfum tuum»' ÆÃtra equorum domitores Galenicos, amp;nbsp;corundé ^'fdnorummagiftios.atqueadcô omnes çmulos tuos ^«tasjipfa Veritas lu ci ignara manifeHinimè cuincir, H î quia
Z^8 M E D I CI N AE VETERIS ^.^ quia præcipfranrerarqj ïrreuerenter peflïmasacWâ mèdubiasmedicationes argrisimpcras, amp;artcajw^ tiffimam illotismanibus tradandam fufcipisJii qu^âH^ non temerèaudes.cum tuis myfterrjs.ac pudendis ribusj'vt ficut fuperius aperte monftraui.iion med^ jâ fed medicina: violator 2lt; prophanator exiftas,VuK2^^ tem Hippocrates nihiJ temerè, nihil negligenten*â te tentari, necç inconfultequicquamcomprobar'ââ!^ paruis muldsinterdum accumula tif,magnusinücâ'. dionüaceruus,ex ignaui3,Slt;contemptunoftrowj ⢠bus poffea difficulter fuccurritur, quo vitio ni^â .^ perniciohus in humano corpore comniittipottââ^ . ex leuiufculo errore, ingens morbus,ex gtauiorigt; ipfa,aut faltem morbi diuturna afflidio expeâan^P^^ ferédaqj fit,6,Epidemion.Similiter quid per Hel*®^-tharos inferrevoles nefeio. Scio (vtin metaphor fiftamus) Aegyprips, cantharos flue fcarabcos *^^^ cultu veneratos fuiffe, animatam folis,qui gr^^^ * dicitur,effigieputantes.Aiuntetiam folaresradios rabco inimicos effe, quibus fi vehementiusinip^'^ * ftatim cæcum fieri ac commori. Tu igitur taieifl''*'jp proponens,amp;a Sole accantharo nomen fingoâ^âj^,^ tium opinor ipfe tibi vaticinaris. Nam que!nid'^'â[,^jj Solis radqfcarabeos obcxcantSlt; moxperinniquot;'â quoegab Apolline medicina* inucntore,quegr?c^âl j ^3î6aiU,id eft, Solcm appelJant, obfeuraberis bi^â'p jd nulla memoria amplius apudpofteros fit futurs-Æ alioqui w3âafo? græcis infame vocabulum, quod IsW fcarabeus dicif, animal afpedu tetru.odore tetnus, ^^ nitu teterrimum. Nafeitur in cxcrcmcntis,hoc e W' mantiuinffercoribus,in rifdem viuit,verfatur,obl^ â deliciatur,nigro fere colore lucct. Quid raantibus cogitari,ncduni dici infamius» 9«*â â^ââquot;^
D E F E N s I o.. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;2Ãgt; iiiinatiuspoteft^proindeeo^ifiiiaturam fequaris,malilt; j ^afuseris.putiduseris,horrciidus,obftreperus,infidio-j feliiieptèlaboriofus, odio pleiius, vindtâæ cupidiffi* j '^siamp;cùtn nulliomniliómortaliüprodcflequeasjaliis V ^OüisviristragÅdiammoueas. Sed hincabHeliocans j 'âuris,adGaleniLueernarios canesdefleéÃs.quibusfa* '''yerbis nosprouocas,.vt caninam facudiana tuamdelt;
⢠'ââ'«teiloueraus.Quid enjm in vniuerfum tentaftialiud, -Jivicxcrcere m^edicentianihennes imitatus,qui poft» ' 'funifetnel corium vnlt;ftumdeguftarinr,haudf3cilèin« â^abfterrentur : Identidem tu quum femel malcdicus,.
â â»nquarn vlliushoneftatisautbeneuolentiæ meminiC« â»mpliospotuifti^ Proinde velut illead vomitumrea â«titur, ita tu ad probra amp;nbsp;flagitia temper detegenda âââïberis..
CAPVT LXVri. FEDRONIS IMP ROB A mjledtcentia ueritate ret««ditKr..
r\Vos igitur tu improbè canes Lueernarios appela xlas,viri medici laudati fuut,aedigniquibâ midult; i 'W matulamporrigas, Vtpoteimmortalitatemlu^
1 ''âquot;Muispromerentes,qui Vt te fuosqj ægros feruenr, 1 â'â'^ifiemlibrumcumlumine pofcunt, êlt;animumftu-j jj^iebusq} honeftisexpoliunt : quando tibituisqjpub
⢠^'^'itneft.inmedios dormire dics,2lt; adftrepitü cytha« ''^«ffatum ducere cura.aut cum domina meretr ice turgt; ^w.ceu cants immundus.viuere. Cæterùm vis ne pau*
1 âânaniieftius lueernarios illos depingamfEnimuero q
1 ^gnaanimi intentioncrateg indefatigabili inquiren-^Veiitatisftudiointetdiu nodueghocagut, vt ft quid . 'â^medicina obCcurum,ambiguum,ieiun«,ignoratum,
1 ^'â''itouerfunt.autminuscxplicatum attendant tinue*
1 Tfttjexponant.illuftrent, ad corporis tuend! curant â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;li 5 di(ç;
?4à M E D I C I N AE VETERIS,^ diq^nccclTrtatem: Natura: inluper in rcgeiidisjHimïn* tibusdudum rationemqj,5lt; quomodoHafuixarsfub^ fermât, quos frudus proférât, quid pcllitautnoFollir, excclleiitifciciitia perfequeiites: nullumdiemjmóho^ ram nullam prartermittentes, qua nólincam.vtinpro^ uerbio eft.ducant, aliquid abditiffimarum rerumadJi^ feant, Solonis fapicntiffimi græci fcntcntiæmeniorcs, qui fenefcensplura didicit : Ad quas conicqucndasciS peculiari hiftiudu omnes iiiclincmui,attefi-antehocip* ium Ariftotele Philofophorum Principc-primo actff* tio Ethïcorum,SL communi hominumfcnfu.artaiiictt co longe adhuc ardentius impeUimur, quó animusajl optima quæq; difcendifitcupientior, acpencdchomgt;' nibusægrismerendi fiagrantior. Sednefcio.aninvlb hominum generc,in vlla piofclïioncCabfK inuidia-^W'â' omnis æmulatio)mag(s nccelTaiioaux vtiiiter.qwffl*quot; medico amp;nbsp;medicina,qnæars longa eft vira: noUtirt®®â parata,Hippocratis vt veriffimoUta doâilTiinoteftiæ'^' nio,ad totiusorbisordmcs,ad omnem fexü, adonweffl Ktatem pertinens, requiratur. Ad cuius perfedwat® uemo pei ucnit,qui non perpétua ac contincntimt^** tatione.cummultis lueernis, cumqjmultookovigil^fâ ingenium exerceat,rcrum arcana contempletur,3f?f^ ps proueutus laboribâ' pares perfcrutetur: yndet^n'^^* prüfen tes fa nos Si argros artem follicitè faâitâdchW® ad pofteros,operas fuas communicando,emoluracntuiïi peruemre queat, Conuenit autem adeoqj a bis miHtJquot;' nis,apudclariffimos viros prarftatilfimos Philofophos pari ter ac medicos, confentientibus vbiqjanimis.reet'â pfumeft,prædidasdifciplinas a nemine pleniusamp;ve* rins tradi, quam ab qs, quos tu maligniffimè traducisjt' rides, ac contemnis: quofeÿ in hune diem nosceuduces ©p timos fequentes, eorundem operas diui na vcrfimus manu
Hj nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;D E F E N S I Oi nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;»41
5s ??'^'^^â¢us £lt;noAurna. Nunc optnor vidcrepof^ feil'â^*'°*âfââ5 ^æ^^5 fis,aut maligno iudido^agireris» i|5^5jgt;gt;it Galenî equifones, quales Jucernarq canes, (8(^i*â^^opotius latratu, qaam vlloniorfu infequeris lt;nbsp;âquot;ent alioqui tinjidiores fern per vehementius la* ^n/ Æ ? â¢Pââg*Hs ac calcibuseniteris, dum acriter pu* jj^gt;w)(cet vtfolus in fterquilinio tuoemi'neas,6lt;da» di^Mas.canis ineptns tantum non in lapidemfeui-^.'.Miiie me parumper tibi caput demulcere Fedro, tJ'®P®*â*âgt;ânfangendi tangendic^ alicni vkei is.Sv ide Iju^ialTumis. Diefodes.vbiin cute Integra, hoedt, ^jj^Mrina,neuus vel-Vitium inuenietui Æ vbi defor* j^Hi forma egregia,aut vultu Veneris^ vbi in fpleu ba^^^ o^fcurltai^'Qu« ^qualis-innocentumeire vâ^^Sâ^ââ®^ Qyiâ^ vfpiamtutum,fiinnocentiaha-tJkrimjiiofj^qu^poena inculpatistâquando fingula, 5. ^ipfa iudice,integra, exnaturædudu, in medici* lt;rââââ^*g,â'ofâ^ântur. Quid igitur mordicus Galeni ^isU â * ^^æ'â^*â â^^â-âdilt;^i fummi myffjsimpetis^quid çQ^icibus, machinulisfeneis doJofisacuIeatis, in nfnc odium inuidiofè excitans, comparas Æ quid Dg^j ââ'Ihdiraarumartium fectatoresoprimosalJatrasf iert^^**â*â^â*'rocdicandi vmbram promittens, ve* ijiij 'â^**â^®^ deftrueiw (quafi veró remedia quxda Hof âV'^â^ ^^â^^f^quot;f nouam)cuius3nimum, velut.cÅ* ^ ®14trinam,otnuia pene vitia contaminarunt :cu-J®Hfcicn tiara hauddubiè veUicant anteaâç vitæ ne» L^ânioncs. Proinde o nines minas ruas non pluris feâ*? ^â¢I'â^^ââ nueem viciofam: atqj naturæ tuæ illumt-(jj.^iundamenta, qua: furiofus preceptor tuusPara-0*^^.^^*^l^tum ÃC infpirationem tartaream pofuit, iijj'ââ'â8*5Ã^*®3ratK,quà ni didioneminextricabilibus '5c*rcuadaraa;j^ayt excitatem muhistenebrisob* uolu=*
uoJufam.'Ãquidein lumen naruræ verum.à rebusipïisi oriturjquandoficeascognofcimus.qucmadmodumfe^ fe nobis verè offerunt: Id aurera fif.a lenfibânoftrisiScd quumhoc ipfum prorfus a vobis alienilîimûcft.proffl' prè quid, vel quantumiJlis tribuédum fif.intenigl®*'^â
CAPVT LXVIII. LVMEN PARACELSICVM quale Ãt,ZT eiufiem,ac Fedrotii5,in plerifq;^Vgt;.efuti' tio,cumpia ad uirtutes hertatiom.
ESt ergo Paracelficum Lumen, quod tu in fa nus ^b eodemmuruafti, non a Deo, aut natura profedunâ; non abhominibusedodum:quod hinc conftare Ãq^ arbitror:namconfufè Varieqj de eoprodit, nunciâ'**^ autorem Deumfaciens, nunc angelum.nunc magnumâ Mundum, nunc Cabalam.nunc eueftra (quæ inââ!â'^ fpeculis.cryftallis, vnguibusfeoftentare,dorraieigt;''^^ ac vigilantibus Vt fpedra apparere, ÃCres omnesj^®^^ re autumat)nunc Serpen tes,nunc Magia (cuifoHwö^^ borum cognitionem affert)nuncccelura,fyder3)Ip*'^** tus, fiue horum fabros ac præfides eiufdem autoresw®* ftituens, lilaquandomecumexamino,nópofiura3Jiuâ^â per fidem meampronunciare.qua'm quodpictatca^f dodrinainfignis vir,_p.Eraftus3Jn altera difp*'^[^^â^'® fuarum parte, ÃC alp prudentiffimi viri een rent) ^b/â¢' mundis fpiritibus vna' cum impudcntiirimis nugi^ hominum perniciem, a' nebulonum omnium pcllM dimanaffe. Semper enim isebriofusinhoccertaffiédc' fcédit comitatus Achate fuo, quemhi capuloenfiscon^ tedum circumfercbaf,vti fupcrius,cxprobatis tcüiiws confirmauimus.Erit itacj lumen hoc veftrum,impudc*' tiffimum mendacium,rartareæ tenebræ.Cacodæmonis opus,pqsac veritatem fequentib''omninófugienduni. Made igitur virtute quifquis es veteris medicina: Ãu^ diofus,
Ã45
D E r E N s à o*
ffob â |. 'ââ^^^fifuræfi.ae malèferiati Fcdronisum«: tisi p ^.â*^te contempta, veterem Medicina mub kot ' ^âP^'' vniuerfam Ãuropam,excukam com-â®pï®3erc. Decetenim ingenuos animos, iJâ bené ad publicam vtilitatem ac necefliratem, Ã^fam traditameg recipere,prouehere,extollere, ëC j|.*'â®'^^ua:ad hominis vitam pertineat. Ergo in-1 ^jpâPfdro, Vociferare quan tu voies amp;nbsp;pores,paric-'.^ââipc,clamita,iura,periura,inuoca dcas deosig fu^ ^®®s^ infernos, Saturnum, louem, Solem, Martern* ^^â:unum,PIutonem:Iunoncminfuper,Venerem,Mi» ^''â®âP*âoferpinam:NosfoIam veritatcagnofcimus* ) jn^gilfima; vfurpatæ artis profelTioni vim Icgis infiö M1'''°^.^ââ^â^*® acquïcfctwus.quibus patronis innixi, Hulâ*®bidiccm formidamus aut reeufamus. Etcertè L^Ã'^æ®â*®ct t® plane mutum,qua'm itaargutu fuif» ^'â* lt;n toto opufeulo nihil prærer impudentiamatqj iL^infaniam oftendifti, eni neeg Melampus,nifito-tj 'âPilioriugertelâeboro, mederi pofsit. Ergo fatius h^^f^totetibi relinquendura,doncc nobis corrodent tj^âfodentem ex faccharo liquorem.vcl dulccm iu-itk^ex vitriolo fpiritum clicias,qiiibus(modó el«» ; J'^us inefficacior quam vt ad fanam menté reduci v^^potentiacauteria, ad malum radicitijseuellen«» Vf^^ficiamusï Autfi neh«cqmdcm fuffecerintdg-i(|.yroad offa vfqj penctremus, fi forte Vel ftultitia, ;; âââhnta tua iftismachiniscedat. Nunedemuexcufa» L^intturus»curin Sophiftasafperior,amp;cônatçna*î t^odeftiç,8cnoftrçimportunitatiscaufamdicis,ni» lt;(K^ââ®â^ prior læfus,acpr£ctermodûexacerbatus,tan« ltC°ââ^®?fis»inodeftiam paululumnegligere, SC ma«» flkf ^âârfolentlam retundcre: (quisenimferatho-â'âââpc re ilium 0 Nam furor fit patientia fæpius læfæ* 1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;kk Iraq;
Ã44 MEDÃCINAE VETERIS ^^ Iraqj ncmo fecus quam oporteat atrociusPluW^ ^ droiiis refponfummtcrprctetur. Paulusvasdet ^^^ ad Philippenfescap 4. modeftiamuoftramotnniba* minibus notameffe vult, nonmodóamicis,(cdeti
ftibus. Hîcfi maxime dicas,nos noftriimmo^^^* afperum calamum comeruiffe, nunquamtarnen
re ip*â
(tametfi fraudes ruas,impofturas tuas,proaigio^â* -^ mata,ac perniciofa mendacia tua, apud quoldam*' ^ credulos fubinde iraprob3uerimusacd3miiaueri^jj^j ld verum effe monftrabis, quia te chriftianuinalni ^ tolerauimus, fperantes tcmeritatememendaiipd' â uj omnibus interim conuitiis libcri. Quapropter .^.^ tuam in nos prouocauerimus,iniuriam tarnen wd3 ^^. mæartipubJicècoHtumeliofam,neqj tefacete.nf^ ciufdéprofeiroresacciperedecuit,quando fic f^SSb tius,quamnosproftituis.Purgacrimina.fcripwn j^ argue^purga de te cóceptas hominum fufpiein*^.^jj5, ga calumnias, ne fi diffimulaueris, agnofcere VN^ . ^ Interimpn prudeutiseg fuerat.commiilos erm^^^p^ ncilè fieftrophas tuas appelJem) corrigera,dc^'JjL^ uitere, SC ita aceufationes non-ras dcdinare*ydUâ^ gens mehor efficiaristhas autem patienter fdlt;quot;® jpm temanimumvincendo manifeftes. Verumnf^â^j^i horum, qui in ahoç^næuis nimiumoeuJatust^P ufj for es,in proprqs autem flagitiofiscotumcJijstaiP Lq cæcior,dum non animaduerras neminemnifiâ ^jj Ledi potiifimum. Et nune vtinam temet intueatiâgt;^^p,, lera tas operas expendas, 5lt; quot qs iplisfrequed^' punè vane'qjdeccperisreminifcaris.non patiënte j longamdicercs.noninde furoremcocitarihngcf^^â ^ reuera pcenam meritis tuis condignamcoufircrerH^ contorta hadenusin nos makdiiftacomeruifle teat f eeres»vt qui laten tes fiku tesqi malcdkcu tij f«*ââyp
P nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;n E T E N s à o'. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;......Ã4y
â*'â^tr03dortrivoluifti,qu3ndofub vnïusaut alterius /âfioiie.inomnemprofeflâionemïmmaniffimèfiewts, /'â''Us^quicquid toopalatoingratüeft.Quapropter ''âniPóriÃcuniatc^ltnperatoBzpriuilegia.quxprocul quot;ââ¢Â»in Uboi^i ac virtutumpræmia,Slt; fouedis difcipli* âMudqs.ab illishonoriticétiffimè funtinuctaamp;con« %(vt ingenia videlicet ad colendasartes magisac-,''âlerentur)conuellis,6lt;pernoftræaccufatiortisinui« 'â'â'linmaledicétiamerumpis. Sedage,tollantur illa, ^«Wtriotao,quidin Republica aliud, quà mconfus ^'J'mordinüjóChominumbarbariem videbimusflmo pVirtutemampleftetur.praemiafi tollas: vclutreiHè â^'tluuenalis.lta«^ fapiétcv illorum illuftriautoritate, quot;Wanami perdurante folenniconfuctudine, de pro^ quot;'.'quot;ionibus publicis,deqjearundemgradibus,interue* â'''â'tc/^cademtarumfufficientc examine fancitumeft, ^dmodura apud loftinianum in L.M agifter q. G.de j^^'^öâusltb.io.fcriptülegimus. At tu ccuapcr fyb ^finguUbenè inftituta\aftarclaborans,huc atqj ^quot;^'etnerc irruis,ad viuos teftes»viua exempla,venta«
\ jâ^^'ttftitid.fidqs placet,nos prouocas, interim men* Ij l?lâi%lniqui publicifauorisinlimulans'.quali vero e* âMiarbitrosaut indices ego,meiq} fimilesrcfugia* j^W coftat tota didionis meç feric, me nihibquam ^Mognaatatua^à ratione aliéna, cumprçftantiffimogt Wopho^8lt; medicorum conlenCu,ex diametro pug* ^U apemiiïe» 8lt; a^liones tuas improbifsimè exerci* l ^'quot;â^^ftishiftoiqs,viuiscg teftibusoftendiffe, quib* 1 ^quot;ihus^aotispariter ac ignotis indubitatamftdefaci* 1 ^Muidde te Veniiendum.aut qualtsrefponfio aut ex# 1 ^^üuiterecipienda fit : velqualis Vir, apud hommes j '?'Sâfos,iudicandus,qui ex codemore caUdum 2lt; frigi-, â'*'ü,dulce 2lt; amarumeffundas. V ndeid effeciftigt;vt nee
Kk i vera
14« MEDIC RN-AE V E T E RI S
Vera dicenti ,quod tibi rcligioelh quis vnquim crederc Velit.Tollat igitur re,qiw non nouit, nam fcionunquJni notorumquempiam viium bonum id fadurura.adeocquot; nim ex maleuamp;len tiffimo a tqj vamffimo calamo tuoin* notnifH, vt ómnes vewtatis amanfes tevelutviperifi^ giantjóCvenenum peftilentilïimum odcrint. Proinde« adhuc aliquid in te probitatis.fi virtutis qmppiam.aiit animi virilis,prodi in theatrum medicu.mifedrojpro^ grederein confpedum integri viri R.heiienfis,pfdf⢠pcdi,os ori.calamum calamo couferue^ fi potesanx«' daciorn fordibusablue.atcgabimpudentiirimiscalum' nqs vindic3,vt tandem mente incontaminatus,aninioi purus,óC laniori dodrina corredus,benèmei£ar*sdf ptoxtmis,vt tandem in beatorum confortiunirf^ cipiaris: quod tibi largiridignetur,pergra-tiam omnipotens pater, in filiofuolc-
. ⢠nbsp;nbsp;' iu Chrifto Domino noftro Amen,
f I N I S. icllt;gt;
Errdtti hiÃ': re^itué Mte le^lioHém Eclogf. I» Uterd tl ftl'o ^ verf.^. pro üuUit lege tiónne. folio z.fide i,utrfu |6» dWaMW.^^ Mrf»i6, ho5.foliü4.Ã:icZ,uerfu 3fdifcuiiuM,
^CLOGAFEDRO. SCRIPTA AD
®OCTISSIMVKà ÃEDICVM. D. 6ÃR.*
NARD VM CRONENBVRG VM.
Autore Petro Reidano Dauentrienfi.
u . y * â Per fon«, quot;enaleas. Z
r . nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Aegon.
U t^î«i^i(gK uiridi/olut proieUtu in antrof ^^âtotoftpenderefinens de rupe capeïlâfi ^'^ifs inter foUces^ubi Khentu obemt ', ^âlt;iir«ndinit(M creber^i palu^ribm uluit^
i En nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Menai. ^Wrprftnÿf exailof finibta Aegont ifo'orcoUesy^ jlorida rurn nU^uif ^^w irgutiif inflaui parler auenit. ^ââ^ââ o^ deuajùt dgro^ycamposéli ferocefj ^'i^fnlitricem cogens inbeUacaterudin, \ ^^m[centes cuiits modo preteritberbM, ^â^^amp;fegetint,i'efecdnddlt;li farracolonu. y^ fecudes ferro graffittur atroci, igricoùtfdrmentorum'qi md^^ros, ^â¢taitoi em fubitis cdptdi incurÃbiti urbesj ^n« infundd quie proditione ruerunt^ â¢^ inteoculos îdchymoflt;ec£dK imdgo»
Aegon.
Merton i«tlignam,gwoci te ferdmonfirdfugdrunbf J'$â¢tgegt;âHnt pjt((û5 mutdre pendtesz
''i«« iabiK pecorum legeséfi mdgiùrK, *^]) nmentd cdfis fuberdnt leäiÃimd ueÃris, ^titiplw« Cfdt tidrij^i leguminis hortM.
Menai, j ^!i»4«ojlr«î wrnmil« iwHâamp;ifftgeÃp?»
Kft
Aegon,
Ã5i«r^'
1
Bdrixrui c^ fegetes^en c^tti fet'dpr£lid duif Egerunt mi feras,en ^«gy confeuimus d^oh lam furor est Mortis,noslri foldtid rurts, Ãmpid ficrileg! pr£ddtd^i militis uxer.
Sed toleraudd dnimo fors eü tdmendlferd forth Si r^ud dies pofit tdntos lenire dolores, Aegon.
Tu quibuf intercd fillis tud tempord curisi Ndm fcio te,AUt herbdf folitum,dut decerpere forcer Atque inferrehumili,fcro fub uej^ere tedo, Herbdrum uigiliferutuntem inddgine uires, Cum fim£ dttondent uirgultd tenelïd edpeU^t Menai.
Hue inter iunäus nemoroft edeumind frgos Afiduus uenio contentuspdupere fortes Et de lunipero f mantes urgeo lymphds, Aegon.
Kirabdr tdntd tibi quidferrugine fontem ImmotÃds labor in jludijs pr^texcret ingensr Dumfrets infldtis caUdumcarbonibus ignem, Menah
No« finis effe tui fitnilis fdlibus^s ioetsep^f
Vt récréés unimum cum morddcibus dgrum: ^tepj ego mirdbar tud quid pdUoribus ord Ãmmodids labor in fludijs pratexeret ingens, 'Dulda continuas ueterumdumtempora libris, Aegon.
At quis te docuitfic clieuiffe liquores Q^efo, per angujlos uitreo de uafecanalesf ó Menal.
si quando magud fuccedo moenibus urbis, ^irekmannum rar is infigniterartibus duUunt AUoquorjZ^ uideo nature arcana fequentem,
nttworat Juf)
. Aegon.
ââ^* ^ââquot;/â^^JPuiderif
^''f Oh *â**^ f^Ao^m pafcere pingues b''''Mick r*^ ^^â^i^^^duüuntdicerc c^rmen,, «âw»q«t t(»Ii4 cunntj. ^^'^^Ãmes fului te compuUt aitri.
. SfMilof . Menât ' b*^ ^^' quot;â^ ^â'â*â^â^ ââ^ ^ cupidot, i S'bif«^**â*** ^Mor«»» indiget «P»-^ââbiji â ''^ââ*c epumme curdÃtig^it-ï'fâten?â^*'' fâffquot;^fâf marmore fedest ^^ââ 'iiiï â*ââ^^® congc^Hm eej^ite culmeiir ^^l^^^^^''^ ^â**â^â'^^'^ rfdfiftbrfgfÃiWquot;
^''*lt;115'^°' ââ^*â**â* dineere moK^'t
*^li *** ^^^i^ irrumperefertif.
*â^» ââf'*â â»âelt;licMïAolt;iodgt;«M lt;lt;d oâ'â^3 ^b â*â^'*^^'â 1â* prowfurt apertami ^«i^â*? ^^'â'â^ no^ro fermone d^turimt^ Siitif'^*âââ'^P «nriwgeret ut\
*'*â^fl '*^^*â^'^ ââ^*ââ* P'^^Oge«*« fjp uirorunh, lt;io^io myjïerw pedore claudunt.
^Tb ⢠nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Aegon.
S^ifliN âquot;â°âfâ.*'°â^âà bitte,profwl c^e proffit ^*'quot;«F P^®!quot;^*^ dodosqibonosclinotdtliS.. A.;t ââââââ^ â*^® f^Sc midenteSt.
Si ' l^â'^^â^âA^^^«iiicifïe Menalcrf* ^Hi^*^ quot;**â^®â tf nwris inutile pondut. ^F« b â'â^^^ pï^cit»ttï quicunc^ fequuntur^ âââââ*â»[«4 dona tuli^et in ipfum
0tn«i4
Qntnidynecquicqudmreliquif' â' dedffet^ Prcfeâurit nihil potim commercie Unique,
Menai.
Pardia h^ec medico tarnen obijdendii memento. SenÃbMoro ttia qutedicam uerba réponds, iudidumq; aUudmulto pr£clarius Aegon^ De Vedrone feres,nobis reuerenterhabendo, N«pcr ego Rheni feceffus inter amoenos Errabam^uitreo tellus c^ roremadebat.
Grata falutabant orientas lumina SoUf^ Dulce uiatorifolamen mane uolucres: Cum ueniens ex urbe domum Tedronts habebat Scriptum,quodmodicofibi forte redemerat £ret lUe mei Corydon cuHosgregis atq; minijler. Froh,me qui rapuit mirantem fingula Franco, Nee pladdam requiem dedit admiratio membra: Somnia mirum hominem cernendum fepèreportantj M.oenibta his,quantos, nefca fuccejferit,ho^es, Q«em fefe ore ferons,quam forti pedore Fedro, Ueu quibia iUe fuit fatis iadatta,cr ufquè Qjdm faufo magnos euulfit Apolline morbos, Et quotfein uita terras lufiraffe canebat, Quotqi homines une premerent qui crure Charonta liauigium,faluos Stygia de Halle reduxit: Et rebus Chymids ad opemqs potentibus herbis, Q^of defferatos alij tarnen effeferebant.
' Aegon.
Hoc etiarn capras pa fentes inter zy heedos
Q«/ ¥edro chdrUimandatià crederef^e^t tie fui ftmilem toto uix orbe uidebit) Teutomi qua Rhcnm fecat urui rapucibui undii, H« e^uidem ch4rtis,pretiofM trimmuf hor^j
l nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;®âquot;^ ââââ^^ «HKitiff IiiïgW'f»
l^ftifr ^â^âââ'â'^^ï/âquot;âi^'â°^â
1 â '\l(r nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tonMie^n.
i 4 â®'gt;ei'4ïjdi(niodcJlirf doilof, VÃquot;»»? *â^;â*â*^âââ ditur^e^eÃudYumi I^«4c^râ*^^^ ^â®^* premendo, 1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;udubili'S orbes.
Xu, , Menai, uâiâiiiij ^ ^â^®ââflt;lt; tf profundii l^?'^«tfU*â'â*ââ* â°âââ'ââ P^^ ultimo orb^t *^ïd- **° â^âââââ^^'â^ ^^^â(^ istpiore wuiti
â â'^'t^Uy ttii «rpcrc tuium en^ Pâ^*** ownt p4r^ bestes
;%!^^^hoxMpc{lorinonÃnti ^^r^ docuert modemlet
rfi^óUrw»» carmine quenilMfnf
1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;1 Pââ^ââ '^ dfp«I/ïw db ore:
\ truin'-** â'^ââ*°â'dâlt;ci rodere Kero, \ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^nesuioUrefepultoSt
1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ââ ââIâtdo^«oï dtriifuroYtt
1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;«Oï wÃruet le^uetf
1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â â*'''^J^«0ïplt;{(:i{Dj«y(jjf,Jf{)j
11
lîippocrdte^yp^ietdi pro uelii ùidtict drmii.
Menai.
Cur dit hdud Mufdi ilium crudij^e modeÃ^it^ Nuïld putMigitur ledronem adijffe Lycea, in quibui Aonides concentibùi ietherdreplenli
Aegon.
NonputCyndmefi ego tepducis aduerte docebo. Non huncin fdcrii ^\uf£ neuere Lyeen, Nee quifqudm^meruit qui in cadres lerdGearunt. Sed tarnen intered Plumbimo nomine didum GymndÃum,toto nullum quonotim orbeedj Infi gui coluit Ãudio Kodochem,ibidem ^greghit morumgrauium uitieq; mdgider GymnaÃj rexit latdi Grobidnuihabendf^ Qui mihi reflgt;ondit fuper hoe Pedronerogdiitij. Quad fibi difeipubs nunqudmmelioribut audo Vuceredendrit uidorid Itcfd triumphos: QuimPedro fuit hiciQr nefeio quis fuit alter, Nodud cui cldrumffeculo dedit ddditd nomen^ Ki duo perpétua repetebant ledd,tenerent Otid dum reliques plumoà mollid Icdi. Pr£cipuo hxe urÃt prxcepta labere magiÃer in Ãmam euemerent feurrU'd uerba bonorum, pyeprimerentdlios dodos calamoq^Ãylo(p, EfÃerrent'p faas ad Olympicafydera caufds, Vt uendrentur populärem redius auram: lUinerent tenuifua Ãda illuÃria charta, j Splendida pro ferrent uanà mendicia Unguis,, Karius er uerameurarent edereuoeem, Vt nullum ÃmitemÃbigeÃis eÃeputarent. Sapé Ãequentarent aulas, er brnina Kegnm, lllic ut melius uaniÃima quaq; uiderent. Spumantes pateras haurirent femper^er aura:.
lti^â
uijeerä pleno, ^Nt«â ââ'' '^° quot;0p'âââtâM0dHl4«4sW AUeMj â^^S^W RodoebcKi gsjl^jMeHrfle***
Menai.
?fe t quot;^â«â«wGrobiMieMberos i %'J jâââ«â{ocHitRodocbeoM,er â8«â» 1 âquot;ââââ «»»(lâecKlodttiiucidiM nomen?
Aegon, % J^f»Mbmbwi b^bnere cM i ^''4i^â?^â¢^'^ eilnoti)?inw t^^â^^gt; ' ^lââ¢'gt;ti t .^ââ^^â'olâwni«,^^^^^^)^^» * t^a ⢠ââââ^^ââ^^'â^mÃieitdte^eHW^
4 H Æ '*^*^âP^)âo,Li«g«rf^ mend^x ^â toMpuj in omne eboretef, Nsîj???^ ânodnUntKr carmi/M pledïrw-piritj' 4 ^âââ^ bïepiit nnmirtrf fontw, ?W 7***â^*â*/*^ *^®â^^ nbsp;nbsp;ppremnW-
1 M?'âââ^^HoItoo«Wejlt;l5 pneUx, 1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;°'^'i^ ^æ'^ mÅnid migniit
?â'amp;ti( ''^^â''^^ fontej odiop redufity t l|«(lo'âÃ^Ã***^â*â^ÃdnQuorum. ^ftiii,'^ quot;Ãâ'ââ* '^r^inco bibit,dlter eodéW I^^wdixinw« dnte,le«lt;lt;«ttgt; lâlt;lt;«Hre Idcunie-, Sfon'quot;^ ^**â* â*ââ libère liceret, 1 f'lâniü?*^^*â'^ ^*â'w«M ex omnib«ï orw, Hil â^â^â^'^«âânexit.mxn^î: »^^111 nbsp;nbsp;nbsp;^'*'^ ^^â^â^ â'*â^*^â^ Epbeeboï,
prgentii rfb orW, 1 *â*âr 4; 1 '^^ âââfââ â'«^ tolt; qnmnt.
1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;''' 'iquot;«t »«werof(« ÃJ- (fcccU eiienif
quot;Ãdlthicd itermenft uenlunt hue ^equord CimMt Et qui Sdxonicum procul hitte remoutiitur ad AÃbi^i Tantui dd eximij cA Grobiditi limind curfiu^ T^ifcit ibi objeurds urta btigUMq^ iuuentM, QUdf tibi nutte retuUtnumen utnerdtd 'Dedrutn.
Menai.
lÃird mihi ndrrdfffcheld fie hicc floret ut olim Cecropite ueterum uiguerunt tmpore Athénien Scilicet externis proeul è regionibui ingens Hue ruit,^ flequitur Grobidnum turbd Hdgiürumt Aü ideo cdrpit Fedro fortune uetuBoSy Ho^rd quad £tdtem quonddm latuêre priorem Phurmdcd dodd-,recens qua lam Purdcelfm in durdf Aetherts eduxit,lcrutdtor dcumine poUftts. TdUdpofleritMÃeundo ferd Gdleno No« dcceptd refert,Chymicos quid diceré fum0S Eà opus,hoc idem nunc reUdurduit GT duxity Vnde fdlutiferum Ãbriedmur plurimd in ufumf Dum toties rutilus forndcibui ignis dnheldt» Aegon.
o nihil hocrefert^hdbet er Ãd dond uctufldSf Ree igitur medico non extirpdndd recente Vt Idbor-, ut fludium eH flummum Eedronts^O' drdor, Quts benèreüituet fldflds in pri^ind tares, Hduferit dnte nifi ueterum preceptd medendiï Aeui fufficiet minimè folertid noflri.
Cdptus dmore uelitfi quis turnen hec quo^ f^e^Cj Jngenqs expromptd nouismedicdmifid luudo, Vtq^ dlios tdeeum libros,dic quefo Kendlcdf Abflrufo quifnum pofitos in uifcere morbos ^J^onflrduit flgnts diuinius dlter db iÃo, Quis melius docuit comprendere mente Gdleno^ Ergo fuis quicunque probant dppldufibiü ilium
l ^'â¢Â»'t K^â?**^* folennf à gr^cM luios
1 l^tot nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;parenteWi
n'â^«nâ^ëlt;â«WMre»««lt;rt«tp«^lt;â-^â1« nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tâi«tlt;lt; fuperii
11*^ A» â ^^*^J^âlt;ii^p»wper CZ*â'â*** '^W^/^ *^^ ^®^'^ ^âââ^â* bonoïâWW,
pSfe ***'ââ^2®ââKnh« Croneburgiu^i^gy^
\ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;pf^ceUenî Eebtbiw rfyte*
1 '^'S** quot;°^°hntcritor urn gratis WÃ^ kâsTâ^iâM««referendd MWdkrf e^f
1 '''*fiij)j^'^^''^â*ââââ*T®âââ*^®*'^ forte»»-
'^ *'iâââiHmgrlt;t«iorM bonorem
1 ^'ioiie^^*â')ââ^«Ilt;âtlt;lt; prontef«P^^^
V '^|iiii'^â'®fâ^ nimiHm conf de colors
1 'â*w*â*?°â^''»quot;ââ*âi^âââ^^lt;J^ IdngHent.
1M^ âT®* femRodoebee,minor«»
1 H»9it^^â®^â*^*2rlt;lt;«cy,Jèni0q; uerenda.
*^Ho '^'*âfâââ^â^ëi/»»»t^«lt;ererec«r4f,
1 W^^'â^â^®â5ââ®^«dfn*ontweepit*
i 1 ^jquot;*,®ppocr aten PdrdcelfttJjCr eit«
1 i ^^fe Jl^'âfâ^ bretótdte pdtf «teXr Hi,/^*âquot;ââ^â*â«pfo gf^tt honoré, 1 ^'''itit'd^° ^*â'â* **fiâg«egt;'oindnihwï tiitÃ^^ \ nbsp;nbsp;nbsp;1/' ^®tâ*^° «MltMm f«hltmK,Mt tim
1 ^''krep'ââ*^'â^^*^^^®â'â«® cruribui optes^
inM 'ââj^gââtc«««Khrt expert nbsp;nbsp;.
t ''^ble*^-^^*ââ^ petuUntiKï ord refol«itgt; ^»oii Æ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;«eperw «therw durât
^°^ »Hæfdm ductre uitdini 'â^**'*' ^â*ââ*ââoânineoo'»fï dcutunt â*ï'*âIâlt;}lt;(Mtferpfny EpiddwriiM n)^ t««»t«n
1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â
Crimn4
Criming fi'entnebono pro nomine YrMeo ferénd^i Lceferunt alilt;iu0ne priai te crimine^quare Doilores peta ergo pios ius prteteramp; £qaam^
âMenal.
Si medicos, A egon,uerbis lacerdrit amaris: fiamq^efrtebor enim)non bis iniurid parad Eü illata uiris 'Doéloribuf.attamen iüi }gnofcas,fi fortè dolor coUeäus ab £gris Acrid diüârit calamo conuitia f£uo. üefeio qit£ titubdnte anima non fponte,fâ¬daltis Espagnata mdlis,odio langaoris iniqui. Si mens c£ca fuit commotd,ç^ bile furenti Errauità forte dolor:tum lingua locuta e^, Quorum poenituit [edatampoÃea mentem. lion uefanus adegit amor,non liuor inique. Ne feribendi ipfiueniat tdm dira eupido.
Aegon.
Kaud iÃo pofÃunt Rodochei diHa colord rgt;efendi,potiui uerumÃteare üAenalca. Confulo ut expurget multam per phamaca bilem, Hduigio Anticyrasuel conueniente fequatur. Siedne uaniloquis potuit uox improba uerbn Tamdirosuornuiffeiocos^reiecerit anus Tot quaq^coiigeÃosnoilesq^diesq^laboresi i i Siccine dodiloqui fpementur fcripta Galeni? Ab freinas crudcle premetur litera diues Et poterunt baurire aures, nee parcere bonori Einguafuo,meritumq;operisferuaredecoremi Hoe opus £ternum ruetjOr tot,dogmata clard Contemnet tam lingua nocens, tam,perfidui errorl naÃer Apollo ueta, Muãprobibete Pelafg£, VeÃer enim medicis bic uixit miles in armis VeÃer erat dociUsfrenndd per drua magiÃert nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^
1
â ^â'I^iiito^*^'*** P®*ââââ»Å«w rdntitiw ord
» ' W Ãââ® defsruêrê ptiiorew-^ÃtfJi â ^^^'ââ^ redolenti {iitccrfre jrontim | nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'f ®^à tnedico mdl4 lingud nocert^
i ^^i^ Æ ^^'â^^ ^â^lè,corrigefM»t(]; ÃolebdH
1 \i^ââ/***^®^ ^oâ»^ ff® Ãdlu^rh
\ Scr dorcjiï ^ nomind ÃyluAf:
I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nomenJ
j ^jotitw/i q«dnda armentd uoclt;t^^i-
Aegon»
^^%)' *^®â^â^ââ* cognopere Mowi«^ tlt;lt;Htw* '^S Æ *^'â^'âquot;w pdMcM, er finguld pdnium *'%ti^''â 'â*'^' ^^^^ ^^^ ÃKcKrtd«* roUtVy ^'''^^«dnt tH me nKnc uocc Ueejpw.
V nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Menai.
\^'**ââ®^ «efortè bqMfMtÃi« oiÃt 'â''^V^'^**â*r**â^*^®â^® nigrMtibiiitimbriii ^'ï'^Ho^â^^ '**â^âquot;ââ'^â^^ââ ^oKdittM rfdfert» ! ^^^finumteUin-bdlantecorondt.
S ^®^®quot;*
'^â¢iioii^^t*®^!â*®** CroneburgiM in 4rcW ^ pHbepentibtM dnnùy
1 ^'*âtk'quot;'''^â***â* Ãâââ^P^â*^ inKWjcIino^*
\ ^ .?'''^'^ââ'â'^''æ[ât«pKcgt;' iwpig*â' â^^^ l ^â^fek'^quot;*''â'^^ â**^ eilj^Hd me ^KOtJ; poj^im i ^11111(5***^^ ***'^ââ' «oliwreperord «irorWI^ | '''â4,1 â ^'lââ'âpioflcxK imidgibuf objlttgt;
l ^^tos*â 1^â^ f^perabo molejlj hbomm _1__^«3- tot diferiminrf ram
rialxit
faillit hoc pido uirtuti a^uefcere pulchrif^ QH.im mi(èrum fmper degens inglorim ^ui trtt idente laborifera nunquam tentare quid alti »h Vt Ãeiunt homïnes-,quos fÅde ignMuetj^Ut ?uci dégénérés,or ponders nexia terne. Ergo jludens omni fe cura exercet, Gr urgent Eropofitum,uigilat noUumi ad lumints ignes» EuceGr difcutiant aima redeunte foporem lAatutiniauium celfo fub culmine cantut.
Et rara meminit libris decedere,feffos Eingat equos Phoebus nifi gurgite merfus ibero. Tantus amor laudum,noÃc£ndi tanta cupido eà Dumq; hoc a^eâatfudore Ueliconia Tempe, Vngula quadrupeds quibus undam nota reclufitt Sepè pedes teneros per fcrupea faxa uolutos Obfita per dums,limo[aqs pafcua he fit. At proeul aêrio refidens in uertice monts, CaÃiopea errare fuum cum uidit alumnum: Perge alacer,dixit,laudum Ãc difce mereri Pr£mia,qu£ tibifeda dabunt longiÃima uitie» Et ne cede mais,fed contra audentior ito, Atque ita difcepuer uerum Croneburge laboren Virtutemq^tus te dextera nofrapertchs Defenfum dabit,Gr magna biter premia ducet-PoÃquam defundm fueris fudoribus iÃs, Arce manet no fra uindura corona capiüos. tamf tibi monÃrabo iter,or facra oÃia pandam, Conj^eHum ut citius pofs attingere noÃrumt Edocuitf uiam qu£ redo tramite duxit. DijÃcilem tarnen inuentu flos multus obumbrat, Prondibis er denfis Ueliconia laurus opacat. lHe autem ueterum uefligia certa fequutiK. Ingentes animos fublimi in pedore verfat.
cKt præÃK* Ã'^^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;\
1J*^ â»^ ^^^^ â**â^ââlt;ââ* Ãjcifftft'i cruentOf P'l^te (c '^**â^â2âlt;«detqj infignibM lt;in»Wgt;
1âââf« nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;irritiK durd^
S iiStiMjpMgn^mtjj U^cj?**â« l^fi«? ***?^'â^ **^^ Pegj/ïs undd fu^urrdi Scoâr '^ * âât*' â*°l^tlt;i per agroh
Xi ! â® quot;ââ«^ââ ââcJoleKcrdt £td^t nl% ââ'* quot;quot;^âf Pdi-fidJsue M«pe K^tiT ^°^^ââ^ ^'âââ^ââ* pU«f«» 'WooL^^ â'â*â âââ°ââ® cIâOâ'®^» (â'«dej * °^^' â^âââ'iw dffurrexerdi ontnist Nmt 7* â*°â^'â^fââ'^â'ââ'^® UtorHi«, ^^«^«wit«tberduirtut. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i
Mâ'«t'HwARCEfdcrdCRONEBVRGECOR^ r^tt»**** ^*^** »quot;edimitniM tempord l£t£. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;!
P'â'flt;[ T^*'° â¢^â® ^wmise ercde,pdren W Xi, 'âââ'*'â^ p«ero,Do(ïli}?imc,f)omeu»
S»tt ââ®^**/ââ'inj^irantibuijolitn
**'^lt;k'quot;ââ dffore tempiw, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;gt;
lSii(^^ââ°^ â^ in A R C E perennid crines p»M, J^^f «t in bis V E R N A R E uiretis
Pf^b nbsp;** ^'â ® E R N A R DI nomine à iÃUi
%t Jââ Æ B R N A B1S ^ore peritoï. |X« *?*â'ââ^*^*^^ «f^iit ApoHo, NW ^'T' »gt;âdni«,berbd«q; Ãlubre^
â âJ'*'0ï^;lt;egrwdttertere morbos» nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;\
Xde'u ^^ 2*'ââtd mdgw Fedroms abuÃ.
ik'*'*'ââ*â*^»ââ*f pHngeré dc«tM. 1 â^oncilidtw dmicos:
' «xiej f d«fio5 Dryddd^4i f ^gt;'lt;â^Ãgt;
Mtn LM^fe»
LudertfZT denM motdrecdcuminä (^ueratt» Infonuêre caudygemitum^; dedere cauernte Rheni,qui euj^ut èflduentibiM extuUt ur.dn, Trondofe^i notuns infrgi cortice uerfui, Sdpiw dd noftrum dixit cantdbitis Amnem, tluétibm or madidum rurfu^ caput abdidit altis-.
Aegoïi.
ïRorumfemper eeleberrima gloria uiuetf Vt totum lat li orbem drcumuolet alii. Donee in occafum rofeo uoluentur ab ortu Sydera,donee erunt Idtica Aganippidos undies inuidia tri^i rumpantur ut ilid tAomo.
Men al.
Trfw Sotduricomui curru permenfui Olympum Sufeitat è eelfis maiores montibui umbrae, Ohfeuratq; ignés jieUaram Luna minores. Si libet ergo meisfuceede penatibus Aegon HÃeubidegoinopcmfiib paupere culmine uitam^ Sunt lixatamihimediocribus oudÃuif.is, Cerea uimineis haheo qaeq^ pruna caniAris,
Aegon.
Sicupit hdc tecumréquiefam node,uirenti frondefuper,tunicis funt poma recondita nojlra Caüanea cr molles,quas hic. coenabimus ambo, iam quid rore madent uduecum floribus herba: Atqi tegunt altos nodurnd crepufcula montes.
HAE C Dodor Croneburge tibi cecinêre Menaient Atq; Aegon,pelago dum feuit aquofiu Orion,
C^ue mihi luliaci M.ons Principis otiafecit, Viuere à pokern minus infeUeibus anniSi Bellacq; cumprlt;edis ceffarent,dtqi timorés, Inwda nee tacito con^edum cura dolort nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^^âaÃ
n 'quot;ââcL ^^â^^°^ ne^uictj^utimduccrefietlKr f ^â'o«eR^^'â^ âââfliores carmitM Idudes i'âquot;'''lii i» â*^^^ â'^'°^ legere zy celebrdre iuMVeif
licerett
' ?^«i(tf ^^^^^ '^^'^^ carpitur anxia curKf r?Ngt; ^^fffocabik paffu enelioribui Mniy ' ^^^''iiprohibebunt^Mreuerti.
INDEX LOCVPLETISSIMVS
RERVM AC VERBORVM HVIVS OPERES.
ACademidi noArtU ridet fC' dro nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fol.iS
Adio corporalis cum mente diuiiitt nihil communient nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;6i
tdionum noxa du£ funt di^erenti£ prim£ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;97
ttdnmi Bodenllein Pnrncelfic£ impôts flur£ (ptatuor 1^6.15-7,158
A.
106.107.108 i^uotnoio aim dijfemnt
alternntin tertin ÃeultM O'^ix^ proprietnte
alterntio humoris genenntis rar' bum
alteratricisÃcultntii mnn ^^ alui deiedio
adnmtis LonicerusÃipendintus Pran amnntu fui pr£chrs uirintes â¢^'/ j cofordinnus Miedicus 158 atmeitiauerurefemdinSfot^^^ ddnmia prtmtts humnnigeneris pit'' ' ' - ⢠f
rens quicquid in orbe creatum fuit intellexit, er eorundem uiquot;
hvaAven^ apud PhUo^of^hes ^ nnatome Gnleniridetur,efiâ^ââ'^^
titr
45.45
res omnes nouit
dér celeriter et prompte corpus nolt;
flrum dlterdt
tgrotnutium hoflesyndtur£ inimici,
fepè eorum minifiri funt
eedutis cnior fj^iritus cr humores fo
räseuoent
£ttttisprifc£cumnodrdcollntio 15 dgricoU dreumf^eduSf or ignnuus 19
dlexi Pbdrmdea
dlexi Phnrmneorum UKy in ueneno'
fisaffedibiu
dlternntid qu£ inteUignt Pedro 106 dlimentd chylum gignunt
dheruntidy çy-qu£ in ijsebferududu
dnimnlium fdnguinéorüfifi^^^^^ nes ex fanguine migtsgmt^^â'' tur nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^^
dnimantium Amlogii â^ dnimMtiumuit£Cituflt;t
dnimn dnimofd Gnleno dnimnlisÃcultdtis fei(h^^'â^^ '
dnimdUum ddionumnortp'' plices nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^^1
dnimd quidmedico nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;?
dnim£ jicultntes très inmiis^âr
gnnntur, rttunlu, «iwl'âgt; ^â^ mnla
dmma torn db indtmis difclut^ «r ferentid
enixdâ
^â^'^^liirpèsuno calorecoU' ^^MUoteU sr '^ â'oüre immortalité unie ^^nmodo cognofcatur 65 f^gt;^fub^ntia Ãue effen' ^^denoi^oratur 7z ^â^(^ partes, naturahs, fentif \^Meïligens nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;7z
^^^(! partes Ãecundä preÃen' â*1 fhiloÃphos, quas fub' ''^i'iÃdibusq; difclufit GalC' i * 'âd ^iritus inuiÃbiles qua' ^â¢â liiWPrfrrfcdp 54 ' ^duu^aut potentie diuinUa'
'P#hftpf nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;61
'â'»tl« corporis temperature
' W«r,teJte Galeno 95 jMurPutonum Ãx primane 'Wte, quibé alie omnes
^^''fnentesmotusqui 95 Z . '°^-^'''jnuluia er detesiatio i y J ^'^^ri inÃituta non negligen' ^^antemnenda 118 ^^^Sâ^tifaus quidÃt H2 ^(â¢twwiK perfecutor eA fui or
50
^^â ^'utimamiuires 1S5 '^fnw»« monarchie Paracel' ^^* 151 ^*'1« in Platonem fuiinde in-
E X
furgit nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;109
ars quatcnus.,cr quemedo fortune
pre ferenda per exempta, demon Ãratur nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;«9
arterie cordis motum emulatur 69 artes ad humanitatem pertinentes Ãc traüari debent, ut d difcenti' bus inteUigantur nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;zj
artes omnes ex notione Ãnis innen' te funt
artes omnes liberates demi difeun' tur,preterquam Medicina 192 artis medice antiquiÃimaprincipia
Ii certitude 20 conÃantia,diU' turnitas ibid, tnuentores. Ne-ceÃitas, PreÃantia n Artis medice partes,.differentie,ffnis ir
afclcpiadis error, in purgantiu me' dicamentorum Ãcultatibus SZ attaaricisÃcultatis munus 7 $ auguÃani Senatus nobite inÃitutum,.
in examinandis PharmacopeUjs 21
auri chemici paradi ptures funt pro* miffores,quam artifices
auri effentia Pedroni
aurum er eius effentia idem funt 185 aurum potabile Chemici mentiun' tur
aurum refolutum precipue Ãcul'
tates,in prolonganda uite 18 Ã author Pedroni patmam offert, fi Mm 5 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tier a
INDEX.
confeientids bonorum uirorum one-rat Icdro, ipfc interim plenty fcelej^iÃimjeuanitdtii I jo confilijs multis in rebut mugnis uten dum nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;117
ceiitentd praeter naturum, in corpo-ribut noRrii eudcudtionem po-fiulant nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;no
contenta quie diedntur nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;110
contrdriorum contraria funt remé
dia nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;10.58.105.10 y
Cornelius Agrippa de triplici magia feripÃt er commentaria, in ar-tembreueRaymundiLuüij 109 coraUiumper Chemiam refolui pote^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;1S4
corpora apud medicos tripUcia, [a-lubria^infalubrid er neutra 7 corporis curandi natura perjÃieien'd da nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;yz
corporis partes duplices funt^Ãmid lares Ãue ÃmpUceSi er inÃrU' mentalesÃue compoÃta yo.87 corporis partes fingul£ proprium alimentum adidunt 7 y
corpus tonflt;xTOf}.i. temperatum 48 corpus intemperatum nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ibid,
corpus nodrum continuis alteratie* nibus obnoxium nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;14
corpus nodrum propria fedesf^iri-tuseÃ, e^uibaÃs fundamentum et primum ed indrumentum ani-W£,eiits(ÃÃ,cultatum 61
cor jfiritm uitalis fons, talaris w-nati euÃos, arteriarum iniw, pulfuumorigo ^9-J^ coruitaprincipium tj »lil^^^^ '^' Kfxcamp;i ueteribiu ^â¢âiei^tiSTG' nojlris t^ua tiocenW 4^
DEleterialt;lu£
Demofhenes er Citetoo'^^^ tores optimi nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'â
damones er homines ex toiem bâ'' bo conÃdunt Varatelfa 0 diuitU non femper optmis couth' gtem nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;!^
dolores uchementes CJ coiltiiiiâgt;''t' resUbeÃdant , ^â domi manere Philofophi erpdi^^^ Ãudioà debent ^^^
E.
ELementa aliter ^quot;^^ fUtuuntPeric^K^
Eltmenta calida aut fï^,â! ' , gunt, fed opérante W ^r '* â iuxtdParacelfijlxis ^â elementa communia elementa corporalia fmhjdott]' fentia fua jfiritus Paroed^o 55 elementa duodetim ParatclÃpi increata yer £t erna nbsp;nbsp;54.194
elementa nonÃeiunt ouaUtatch^ot complexiones : fei metal^ca n ipÃs pronafcentia 1^ tlcrtctS'
I N D '^0i««0« funt corpora Purdeeb Jâ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;55
«wiltd propria nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;49
^»wuprimdrum qudUtdtam no-wab«« uoedntur , cr itlorum «^wlis miflurd, temperies, uel â«Jlimtcmperdtnentum appeüa-*â¢gt;â , c«ii« nouent dijjirenti* con l fc««it«r nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;46
'^fqiMtuor exnibilo,folo «er-1 il Dei creUd funt db initio, a-i P^inos tarnen purd çr imper-1 quot;»Ih Non bdbentur 46.$$ | AbijsinterfepermiPionemcon-â '«tis omnid fimplicipima gene-
E X
elementorum nomînd Udru, dptii
Pdrdcclfum tVTiXiX®®
ST 46
effentid Gr^cii Sv Jilt;^ dicitur, er quid fignet nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;185
eudcudtidorum humoru utiUtdi no eudcudtionumwiltd funt generd 112 eudcudtionimmultx dijfcreniu no
eutÃird VdrdcclÃo exerementd c[U£ Ãnt
î4î no
W,GroccidMHt
4^
excrementorum inÃiedliohibtw qui morbi dignofeuntur 145 elementorum principes qualitativ but reÃgt;ondentibMi, omnia Ãm-^ plicia corpora,in hoc orbe,con-dita funt: zr omnia nature ope-
^tiijuituor bominentoriente, ''âgt;lt;iti(rdtnf«dmrecfd«nt 196 '**ââUj5«gHU continent creat«-' â* «Hone pr/dit« cr ijs cd-
raperdgKUtwr
47
excrementorum triplex diuipo 97 exercitij nimij incommoda nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;$7
expultricisjèicultatnmuntn nbsp;nbsp;nbsp;76
F.
i â*1« nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;$5
^Wtum eS, quibiM ex bis, T^ Acult« animofa Galeno 77 h^dfit uid, adfaluté, apud JL ïarultds animalis in cerebro, ^'â¢Â«cclpJU nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ibid»
**âU fwnt rerum matrices Para-
/'Ifwïedroni $5.195
''quot;Witirium qudlitdtum cognitio
â1âwttnus, er qudre Medico, ne-«Sigrid nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;19 $
Mit lt;puituor funt omnium red
NdturdlM in ice in orc, Vital is in
corde conÃituitur
75
Quomodo pmul conucniant o*
dlpcidntwr
75
^cwltiW naturdis altrix difla ordi-ne prima eiltuitatisfecundaiani» malw tertidtbamm trium fun-
âumprincipid nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;8i
â^nti uocdbulo turpitcr dbuti-wîirdcdfuscumfuw 54.195
flionesjcy dignitates ftcuhds ^uidpt picHltlt;«r«itiecindtrix Un
75 7»
78 jic«l-
à N D Ãcultätd Munte très nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;75.114
Edrum fingularum funilionunt dignitates ^ir generationes 74 Qjtomodo trifrriiim Ixddtur 114 ïlhefe conferuMd^ intuendu ud^ letudine nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;114
ÃeuUdtes tres principes corpus no^ ÃrügubernMes 67, 68.70.
114
ÃeuUdtis dnimdUs fedes^ er in^rU' mentunteB: cerebrum 77 Eiuj'dem funóliones ibid, Ãcultdtis ndturdlKfundiones 7 ^ ÃeuUdtK fine funéîionis ndturdlis
tres pdrtes præcipuse 74 Ãcultdtis.uitdlis fundiones^ 76.
77
£ius neeeÃitds nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;77
Ãcultdtum/ubjldntid er fdlubriids
inquibusconfi^dt nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;112
Ãmd femper tuendd in profit.
Eins tuend£ conferudnd£qi edu-fd,pleri(à omnid in diÃerimen po fuerunt nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;inpr£Ã.
Ãmr integritds uiro probo opes funt in£Ãimdbiles in prieÃt, febris urdentis fymptcmdtdPdthoggt; nomied nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;98
fedrodceufdt erimprobdt collegii
dc cofultdtioncs medicorum.iS, 116
Aliorum bozorum uircrum cat Ãd.iti.'4o;iCEdl} 'pÃe inte; in- ; â?-
E X.
nus fcele^iÃimr MuUdtis 5çâ 150. IJ4.164.170.181.210-218.250
Alter Lucidnus 8 Idem drtem fenÃbus äppreben, denddm docere Ãe Ãeribit $4 Ari^otelem, EiKopbnüim, Ludouicu Viuem repu^it 191. l94i97-â99
arthriticus, er ilucmoit (iâ'^^* tus nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;uSa:?
Afello compdrdtur bomM^r gine teâo nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;65
Auxilid fud ebrijii mirMbi iw piè compdrdt nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^â^
Cbdwcleonte mutibOior 5^ Coditionem mediedm, äpai Af* chiepifcopum TreuirenÃai^c^' ptdns^Ut Ãmeliciis ttulturnbiÃ. tur
Contdgiofd putrildÿlit [x^ ^^' ldmdndr£ndtunrnreÃert tgt;° Ãedro contrd Deum bldÃÃtwüi 1-iy4 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,
Contemnit Diofcoï\^lt;^ â â¢' nium, Gdlenum, V cWâ'®®^'â dicos Gr£ccSjA.rdbes dt^wL'^â tinos S. 15. i^- 5?' 'â^⢠â99 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â ..
Cur medicindm ueterertlupit* rit nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;55.4o
Cur non omîtes pact 151.1^0-
à N D («â¢(MUfl^iwof undi^l; ad fe con j^mesaimittat ' li6 ^itrnidtü terras Ud^ctur 191 gt;55
Mrmm Galeni posticu Cha^ oiuocdt 54 Eï occulta Matlienidtice mor^ krum zy remediorum genera âgwm't 198 ^Isnicos uocat canes lucerna' quot;« 259 ^^mniiVueda Archie^ifco' pi olm ColonienÃs teümonio ^iudtur 5ï *^gt;'lt;icIitM lt;ruÃTivop imitaturz y ^'ffocratem^Galenum, er om» ''â^iucteres if^ernatur in pras^i
^ipporrdt« Æmtëtia peÃime ai' âââr 258 '^oriÃas ^ Chymtuticos lu-
VintiÃimimendaciÃper uegt; '^^^'^orianarrationem', in 'Dn. ^iitrto i Bergw epipopo Lco-*^^»gmtur 149 âWednutiK 167.171 'âlionlw Q- uettris ÃAedicin£
«ntmiptor 200. amp;nbsp;alibi ^i^dij^imè 'Tntonwm ç^Suf' Hincd ^riÃngcnfem,in magia lt;*»â««prod»«-t t, ** Eriücipfctn j ArchiepiÃcopO'
quot;E, X.
mm, Ccmltim acnebiïiumau-Us uerfatur, cr charta cÃ,Ãe te^ ÃtiÃeante nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;216
InÃcitiamÃuam in morbis curan-^ dis,occulte ultionidiuina impiê attribuit amp;nbsp;Deum ipÃum accu-fit nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ISIU54IS9
fedro intrépide Coloni£ uidniscj;
locts non M.edicinam, Ãed Car-niÃeinam exercuit i yo.
D. loannem Echtium Colonien' Ãem, er D, loannem 'Vuiernm lAedicum luliacenÃem uirulen' ter lacefferenon erubuit,in pr£* Ãtio.
lure nebulonis uccabulum mê' rétur nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ly.152.147
Librum de Podagra, c^ medici' na SophiUica premittit 52 Ligni z^ thermarum uÃum,Me' dicornm coeieÃe propbyladictï improbèuocat ï9lt;l2i Ludouici genèrofi ac dodiÃimi Comitis à VuittichÃein tedimo' nio mendaciter abutitur nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;51
ïdemmorbummentitur 565.
166.171
HaturâpaucHoiiuta nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;217
Uihil cum lapide VirgUiano c^ munè habet nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;148
Eins arrogdutia iJi ^y-HS. Iyipy23y8.196.229.i26
Hn 2 Uohif
! N D
Noamp;â temporum äârorum^ amp;nbsp;neuorum morborum ignorants obijdt nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;54-57
fedro non auro dignut,[ed Into de plumba nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i8y
tiauiu pr£Ã:igidtor iS^JVO KuUiui notitidm, aut umicitidm expetiuit 219. attamen opU' lentMuir^nesaÃuprocdtur 251 Nullum ferium jludium unquam in Gitleno legendo pofuit i S 8 oh mdldf artes Auguüdt atque alibi profenbitur nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;52,225
Omniaelementaperuertit z8 Opwm,pillularum minutiÃima' rum specie opfert, nomine fierceâ rismurK nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;165.187
Opum er bonorum contemptor 218
Phlebotomiam ermedidnam om ntm nofiram contemnit 55.58 Vhyfiologiam noBram, AnatO' men, Vatbologiam, Leptologiam Mterum, er Analogiam irridet 35
Philotheorut £slim.wdii{ 215 purgationes medicos appernatur 109
Pontificum t^ imperatorum pri uilegia, in fouendis difdpUnif, conueUit nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;170.171
Pythiamconfuluit uj Qudemfi in medicatione dr-^
dnomatihlt;if«^^ââ^'^^ Abbatifiom Nfl«^'lt;W'quot;âW' rit
fedro qualis uir nbsp;nbsp;nbsp;ï?-)*^- 37-Tt
84.86.i28.i5O.i7gt;-«78.i8o. 19 9.211.215.22l.223-^^4-227-
229,259 245
qttomodo,Gâi^«ii»iirWliM confecutus fit â^
Qÿomodolatèrtuolueiil quot;â (yupmodo ddfonotnmtut^'^^' ducendus nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;*^9''^°
Quos Tyranni uott wt'®?^*
Se apud Galenicos equipen«^' eufat Æ'â Pi.Solenandrum uonèSclri^^^'â eufans, ipfe Solxcifii wtp^JÃ*' mus '41 Sopbifios medicos dccuPit ifr» cuius ipfe in primis eUtninsu^ Tria bominiSymorborsfâ^^quot;/^ rum, er rerum oiW*quot;quot;â' P'^.â'^ initia, ceuuniuerfdW^'^'^ confiituit M.ercurim,Plt;^^f^''â'^^ Salem ^^.i^xM^ Veterem medicina diertnd^
tat 29'quot;0 P beopbrafiob KohentóiitP^' ptis,et Chemiets diut'iiSjitf^ motus 15* Hbforis ü balntatoris fliiu ^'^^
^^'^â â^ttei^iksltillorig-in meiü^ '^^^üihafuK 159.1^2.155 .â¢'â¢^â gt;75
^^itgrofttttUtK-ufttf Z17 7«TtSrw nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;111
^(«quot;{cientid nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;229
^â¢^^Mdulentit apud Secrc-^^nii{(nnebtrg 155 â ,^^^fKumofamorf 140 '^^curpMeiÃimiament i^y â^â^^(dÿtomen et patrio, in pr£gt; zi6 *â® itiieatio, ad ArchiepiÃco-f i^^^^^ColonienfemyCofutatur 28 â*i dmenta fuut rerum ma' J-quot; nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;55 r9Ã
'^10, c^uoidurim aduerfo' '^^^^arefponderit nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;220-
^|»w» nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;226
^âfe f«⢠furtum e^lclan' 'â'*'gt;«», çy cruce dignum ex h^â D« . '76 tiafdem in medicatione
'â««K VaUddif uirino billig per ^â 'ftiitrumperferipta 161. '^^â 1^5.164
y«fó« nbsp;nbsp;nbsp;2^.26.57.115
''liwnttoife/li^itwe i« D.Vuit' *te«giHir 169.170 ^«4«ri)?i'««» commentum de CwniKigc, 4t(^ VedronKcU' fulfil irthrididii nobihf uiriKat â¢ktiVwIfjkei/ 150.152
E X.
ïmptritite er ignauia oeddit Tegt; onnem PaUandium uirum nobi-Icm xyz.it^ improba afutia 24.164.168
Bin'S UbeÃM quid contineat 2 5 fedronu magnalio er myÃeria 12,
54. »O9.iz7.i5ï iïi.iïïj84v 188.198.217.226
Eim medicatie contra maïefcia 16 $â . A\endacia manifefa 51.
151.142.14^.149,152. Aiagia firizoo
fedroni microcofmui cR fubieda medicin£ materia, er ex magno mundo, dliui iegritudinâ¬s,ac mC' dicamma petendo 191.192 Bit» miniflri 218, Bins modesha 218.252
Biemo ueramamicitiacoluitzt^ NttÃi« honorotui loeui,inter hot nos,relidlM nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;zz^
Bins nobUitas, geneatogia, con^ uerfatio,er innocentia 217, 22$.Z26Ji8
Ei«s obfeura didic er ncniÿnoto l^A^^.Zys
Bt quareijs utatur 129 Eiw occulta matbefis qu£ 198. 201. Ortmridicului 29. Pan^ chymagogon i86.PeregrinatiO' net nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;128
Quare eat in narijs regionibut fufeeperit nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;189
Bin 5 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Exdetn
à N - D E X.'
ElfJo» muUis infefi^ funt 14 t.
200
En« PhyfiologijtiX^rff^giaziy.
fedronti regia archyte^onice 200 Scurrilu medicatio in muliere » 'Duljèldorpiana nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;154 Scurrility, z^ fuorum mproba uanity 161.162. c^fe^uen-tiby nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â Symbolum dufdem Xft9« amp;(w-(fa^juiue tibi 221.216 Tota didio contumelijr, edium' nijs j er cauiüationibui plena
'De'Pedroné ArchiepifcopiTre» uirenfis indicium,ac cenfura i S 9 InledronenuUufpudor 142.155. 129 félicitât folida in quibut rebut con' Ãdat nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;254
font acidut inpago Spa 121 fortuna in nobit non omnino aj^er^ nanda nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;iS fortune £^uari£ uicet funt, qu£ à fapientibut contemnuntur 2}j His jruÃra crimmatur ïedro 254
G.
D Gabrielis PaUepij y\utinen-, fis dodiÃimi Medici tedi' monium, dethermarum Lucent fium utUitate nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;123
Gallenia hemini ptr«^iiȎamp; ,. fiendis difcipliiymeiicisntccf farias prehibent 192 Calenici lucernarij canes appe^i â iledrone 259.241 Galeno eÃieientit caufoeÃentuld incognita nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;7^
Galcnut de naturalt^irituantÃ^^^ iiidetnr locutut 7®
Galenus Hippocratem fiAu^^^
Galenits Metbodi artifix iilcbt'^' fimits nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'^
Galenus ufitata nomM »lo^^^^ femper uoluit
Generationis noÃr£ proxit^^ *** teria morboru,e:}' wW''**'*â ^^
H.
114
HeUoeäthariÃs«^^^ bieroglyphicdfchemati â^ hieronymi Euerttein âP^^^fii fatoria totiits nominefcripta,lt;id^^â^'^ ^^g nitPaïlandij ï V,, hippocratem contentnerf^^^^ ^^ bilts cd arrogantie hippocrates cr Galenits ino ^^ r£,cr!Cicdicoruntliinnne hippocrates libres fies ei i^^i^ nescompofiit ^ nbsp;nbsp;nbsp;.
hippocratis aurea fintdia,ni 1 merè in arte
L i N D 'â*^i^S'tntentia, degeneratio' ^ Weritu fingulorum ania kgt; nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.56
. ^^^! fola Greets Kedicinà ^
J'â^iilts uiri loitmii P^ÃM' Z^tirone occifi,per D.âVuiei ^^
^uiffcldorpi^næ focmiitie ^quot;gt;1 per ^edronem traädta â ^''irrutio 146
^^ *â0' VirgiUus Poêta fummi ' ^^^^'ertudr.teritM m-fnet 14 ^â^nkifux ignorantie pero' quot;â^ittitttabiiifrtq ly ^^goiw nihil molcjldin mens t^w Unguis-i^^Wfto animus
in ^r^Ã.
66
'1^^^^ ^xlt;^^^^!^ilÃ^ ^i ^'Sgt;erntio ex principijs ele^ , â'^^im lt;iualitatibiis rejjpon'
Vquot; '^^â¢^S ,^*'nlt;p)-i(jnpix
^cenfuctudo duornodo ad' i*^ .
iiCMo 1« fuinmo calidus^ i^^ilUy^igidUfyÃcClS 4S
diabolus Paracelfa confia Ãhneodemlmbû
^^gtUsetÃpiritibuseÃco' ^IWaxa:el[o
E X
homo ex emnibus cempoÃtutfideo inteUigentia conÃequitur omnia ParacelÃo nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;54
hemo microcoÃnus cur didus 19ï homo non ex temperamentisÃmpU' citer creatus iudicandus ed, fed exprtepoUctibushumoribus 48 homo primo uitee Ãilt;e die ealidiÃi' musyuhimoÃigidiÃimus nbsp;nbsp;nbsp;60
homo quis ÃanguineusybilioÃusypi' tuitofis,melancholicus
homo quemodo dicendus ealidusÃmt midusyÃigidusyÃccus
homo quemodo clementum Paracel* fiÃls
homo foins rationis particeps 78 honorij imperatons lexiS.lib.l, C» ,* deEpifcopiscrclericis 214 humidum primigenium aut radicale impure fÅcudo femine inhtiretye» Icmentoru miÃionss expers, cuius fubÃantia coeleÃis ac diuina $ 8 Ah Hippocrate font inÃti calorif dicitur nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;58
humores elementa quoqs uocantur
Hippocrati nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^ 49
humoreï eodem tempore ex Chyli partibus prodeunt 82 humores incraÃantia. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;108
humores morborum caufefunt yS.
79.106.110
humores prater naturd, expeUendi funt,per loca conferentie 110 humo'
|
Lorum generatio 79.81.6-7 humores quatuor generation's noa jïrte,morborum, et interitusma' teria funtyficundum Hippoc. 5-0 humores quatuor nobts funt inter partes Ãmilares, er communia natur Veiro iS.ios Si tio er (luomodo fiat 107 108 humor ferafm in renes er ueficarn profunditur humorum euacuadorum utilitas 110 humorum expulfio dicitur euacua-110 110 humorum praparatio duplex^ um corporis^ altera euacuandorumf humorum praparationés non con^ temnenlt;Le humorum prlt;epirdtioffiue di^eüio noneüconcoilio «07 |
E X. humorum fedesfegre^ati ti hyemis frigus caloronelmtiusra cumfianguinea-f^iâ^'»*'»^^ pellit nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^^ T Ecur infito 'f^iritui alimintiiff^ 1 betabfolutiÃmiM nbsp;nbsp;nbsp;quot;nbsp;keur naturaliumficultiitK'''â^^^^ narumprincipium nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;, ieeur principium ficulut»^ ââ'* â ignis apudParacelfum â ignem ccelum uocant, iJ ^P^ tinentem, er quot;'^â^^ââ''â^''Ljii» uifibUem omnia corru'^r^^^ Paracclfisle ^^^^. ignis calor nihil com^ inanitio multorum «^ ^j innoeentia omnis inuP^^'^ ^/ intempéries frigide igt;fi^^'^ fif dijscedunt,quMCil''^à Qffir'i D. kannis Cratonis nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;11 itMrmPM'ir p O.hMrAEchtid fmlPP^f^ M ria^Fedrone ^i L D.ïoannes Lchtiitf e^r.'^i | ? calumnijs Fedrerii ^^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;» 145.144 lt;4 y , D.kannis Echtijlaiuinffr'^, iaannes PaUandijuiri neb'^ ^j |
âND ruiD.VMierodepnptd 161 H'loriWï Vuieri Uii^ de^enditur coutru FedroNem 170 ââ¢W Oporini narr aio nc cenfu' 1^1 «iu Pincdfi 204.106 ânwrHaliment«»» nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;80.82
*'iwrH o^ium in genenndo Ãm' 1 pine nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;68.79
1 'âPïibtH Putrurebd putros demor' l tui corpus dromdtibui condiri
voluit
E X.
Ungua'Pciracclfo non loeluiturf fed
fpiritlM
$4
ludouici generop e^ dodifimi Co-mitis d Vuittig^hein tedmonio wenddeiter ahutitur Fedro 51 lumeu PdrdccI/ïcuw, cr eiiK ortm
TdrtdreiK,er inipudentij^imum commentum nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;29.241
tumints ndtur^ ues i4s ortus t^i M.
MAgid injimii cH, Wdnd,im* pid, or in lege Domini
'â¢i:mdi genus ini^ui^mum quod gt;7
I k;noncftunum,cr eii« pdr-
probibitd
UI
WdreioMM b^retici trey errores il Wdrgdretdjïlid D.Heldi ^«omodo d
Pedrone mediedtrf
50
1)5
ttï
Tpbiiofopbici« irtdiiM eft fucus
*Mm optino iureinFedroné ', ,'^'âcendd nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;116
^â'â¢NiddeSicdrijï, in perditos
H»ftroj,er Fedronem ufur
D. Martelli« Epipopi MoHdÃcrien
159
Jïï Medicus
w^tbejtï ucrrt ejuxs difriplinxs corn-
201
prcbètidxt
watrK pnguis omnes bnmorcs pxr»
ticipxt
49
mlt;«ttb£eiVHoljfiheelepiÃol(lt; del d«*
U6
toron
Ãi
medici PardboUni etixm circuitoret
I^^IMU nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;156
woedti
114
'^Wtdiuerfiw Fedronemin» medici prdjluntiÃimi cw ignitdPd-
1 l''Wâ'dd nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;127 rdceljtcd, ceu pbdntdpdt omit-^'s«limentMm nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;85 tuut â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;12
51 Ui
'G««(icijiculti« er «ft«, lt;l«i- medicdiniiid pngulx proprium bu-'âwlt;t'«oHgt;Kconuetiidt 119 moremdttrdbunt ^^ ufm d Etirone contonni- mediedtio foclix er infoelix ^âf nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;59 m wcdifdtionibi«,^«« conditiones
Oo
obfer
I N oifei-Uiind£ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;113.188
Diedicdtio propriè diHit lU medici car ofitdtum fæpè ^nem non aÃet^udntur 14.13.. 16 medici cur Rojn^d perCdtonemCen Ãorinuniy ledrone iudice, pro' fcripti nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;41
medici er Chyrurgi qudks effe de bednt nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;214
medici er medicaÃridifÃerentid 20 medici igndui confutantur 21 medicdmentd corporn.cduÃd inuer niiattur-, non corpin mediedmen torumgrutid nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;18S
mediedmëtd uiolentdj^iritut indni' unt,er uitdm dijÃoluunt nbsp;nbsp;113
medicind defenfionem fui poÃuldt in pr£Ã.
medicind ejl donum j^iritui Ãm^i-, D. Pduli te^imonio nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;50
medicind nojlrd cur rdtiondliser dogmdtiedÃt dppeUatd , 3 medicind noRn ImperdtoreSi Re-ges,Pfihcipegt;,erc.utuntur 11 mediciitdm noÃrum c^nouerunt E-Zechidi Rex : Celebrduit elogio RccleÃdÃicm nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;2
Lim memineruM Pfdlmagrd' phm,L'ddngeliã, D.Hierony' mm-Coluit D,LucM:ProfeÃiui eil DAdcobmin Syrid:SS.Cof-mit,Ddmidnmf Pdnthdleon)er. ^leritÃpijuiri ' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;1
D E X.
Edudemfdcrd uelu^A'^^^ letdtes inteüexerunt ⢠^ medicind qudre A Deo cretid 5 medicind initid in preÃte 0nglt;â' .5 i. Defenfto 1.14S medicind: pdrtes i^nintp, â^
Liui trid inllrumentdy «i'^âââ Medicdmenidy chyrurgi quot;^ mcdicin£ uerie,uerd inHitui^ â^ medicieti qudittdprdwd ii^o^^' niiyÃprd dlios Profffeta^^' ÃiiJdtd,.
medicK uern non fuit iniurw l^i^
medico futuro^peregrimtioKti'^ primii funt neceffdrie Æ * medico imprima curdniuyitt^^^^^^'
rijs medicaüonibtu moriieiO' fdm toUdt
medico lt;iu£cognituneceÃirii ^')^ 240
medicorum apud Ronunei ^quot;quot;quot;^ Ãldrid lt;«
medicorum cotlegiorun^'^^^ tos utilitdS..
Lor undent diÃidend» coOiâÃâ'â' rumcdufe
medicorum in morientibus exa^i'
tio,per exempld dlidruirtiu PJ' medicos qunles urbe pulÃnios een* fueritCdteCenferinu( IJJ medicus qudlis. uir eÃe debeit 13
117,168.20
Wamp;l»
|
T 'N D â¢dfflrcféüfwïhhw nouitdtefud cowmcidiit«; e^efolet ^mtidiiured ^54 ^im condtus, non ums lad' tel nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;141 'ââII lüw'iM «Ã, nec cum ea, ddio âârpordlK communiedt 61 1 'ââ â«rijpotetM PdrdcelÃÃis $ y. 1 '55 I*^ ^ritw, rfpiiii FcJronfw 1 146 ^4 Secretirius gener0ã D«. â¦Keufitbcrgb, morte Ãexdgin' ' *lt; lt;iireiî Ãorenis emptd, d lef ^wtenrniwr 159. Ho *âigt;fwi« homo, dpud Vdracel' ^âfwjide f«4m «im medicam ' ^''iMq;cdM«t Ui i '^[i inprimw auÃeredd 9 7 Whtdoeii« Httde cognoÃcd' Mi. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^^ j) '* »mtatK prider naturam ^^iâ ^«rantur 106 â'*''J)irio put pmptomat« 97 ^^p''flt;Ur0/imp lires nbsp;nbsp;nbsp;88 'â iùiiniquippi^m inepe dixit â^jjpocratts nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ly 1 çJ'â'âg«li[Kafjmptomatapro- 1 * t^Hium fimiUri«m er W' |
Ãrumentdridrum ciuii benè mè^*' dicetur 88 I« morfe« multd cafunon ratione iS nwrborum cdufie duplicesy antecc' dentes net internee : er externt Ãueprocdtdrilic£ 7,86,91, 95.1©! morborumeduÃt non ad uÃmebe^ micorum, Ãed chemica ndÃngU' â lorum horninm er a^eduum ndturds conuertenda 188 morborum contagioÃoru prima in^ tenUo «à morboritn ccntrirwrum genera- tio $6 '^oramtiondUi medicatio lo y. 188 m9rlgt;or«m curandorum cempen-- diop metbodiM lo; morborum ÃHdiedndorMm modi«, et ratio nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;144 morborwrn Nomina tn|inie4 88 orgdnicum, commune nbsp;nbsp;nbsp;58, morborum /imilarium partium er compoÃtarum diuiÃc, aedijfe- rf«ttlt;e 88 morbos curare nemo pote^,fme il* liw-tZTcdufdrumnoMid 88. meri^w exmerbo «dfeitHr 88 0 o 2 morbui |
IND morbiK^uid
morbus fimibrii ç^ orgiuiicui 87 mors Ari^ioteU
mors fingulis ex £^»0 oppetédj. 14 mortis caufa
morbi grduiÃimi propter peccaU fiunt
motus zy quies corpus nollrum ab teranty ac morborum caufefunt 9^
multi nouitatis Ãudiofi 2? myllerium magnum quid Puracelfo t94
N.
NAtumli Ãcultdti quomodo
fuccurrendum II y tiaturaUum adionum nox£ lt;97 natura potens f^pè falutarem cu^ rationeminuenit 18 natura quid Ariüoteli 61 natur£ admirabUia, cf diuina opera nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;65
natur£ multiplex appeUatio 621 naucleri gnari.,cr ignari opera 19 nemoÃnecaufe ac morbi cognitio
nebene medicatur ^9.9^ nérui motrices ex poderiori parte
cerebri oriuntur ntrui[enfiles ex priori parte cer-t-bri oriuntur nouitatis multi Ãudiofi nurenbergici Senatus prudentia, in
pharmacopolqs redèinüituen-
E 3t.
dis nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â
nutritio, eiq^ [ubfirlttitts potof^'i quatuor
nutritioniquatuor potentii jin^r cultates [ubferuiunt 7^ 0.
O^fcuritas infemontfi^f^ improbatur l^r'^j Occafio [ortuita in morbis bi^ quaquam aÃ'ernandtt '^ Occafio inmorbispreceps *^ Operis pr£[entis tres fiopipsins^quot; rij nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;io'Ãr
PAracelfica plen^i uioMâ' ma funt, zy htab ^i^'
Paracelfici quidam panittnM di,ab incaptis deÃHoxf ^^
Paracelfi expérimenta pit â^ [unt nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;?
paracelfi horrendi (J ''quot;P^. niones,decreationebeââ'''â^^^ paracelfi turnen naturi , paracelfi patroni ueri[ti^ ^^^ [antur^
paracelfifiarum fortunate,ptf^^^ rationem,curatiunculeeontei» nende nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'^
paracelfifiarum Ãuäus uiua juut
iS4
Lorum impia arrogatu^ ^ w^ - nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;W'»'
⢠nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;à N D 196.89 ^^hÃjrum elfcur£uoccs 8y ^'â '^ow'ji«m rerum principidf .^^â^âIpbur^ercuriui 12.54. â5i9r
lif^ cnwiion worterKm cK-^^(iuntpromittunt 89 i Jnlt; bief apud illos increatx
W)Crftcr«lt;t nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;12
^âW inuenitur fub fok, quoi ^â'ntribiK ijlKconfeHumftt: ^â¢NMiiem dijiinilè fepurdteqi . /fctttr nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;89
^^^^S^^curfugiendi 160 ^W « alim(tis,qudtuor hu^ Jfo^ugencrari nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;81
^â* curfeUs Gerntitnii Me-^^ fuum fenbere uoluerit ^ietlementii cr coruprin* ^âf^npâ^fme iudicat 54. ^â^^prorftu h^retied, amp;â
, â^â'«Wwd^ feripfit 211,242 **f''f«ï (Imcntd omnid incor-^^inuüifZr Udmeffe, (congt; _ ^^fnpturam)dlÃrmdt 90 â^Ifuttyredro infuniunt 89 ^*'l/i« tedronis preceptor 241 Wtüir ^lentiÃimw, uelut ** ^ed^imu de eo hiÃarijs Oquot;
[ Wworum hominum tefliÃ-**towlgt;«4 edoeetur 202.205.
204. erfequent, pdrucelfui in Deum defderdm[cri-pturi bld^phcmut'.diaboïos pr£* ceptores dgnefcif.Eunuchusfu-if.pereuffor in curcerem detru-fat nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;206.242 parjcelfws Mercurio fuo dÃigndt, qu£dqu£ funt propru nbsp;nbsp;nbsp;5 ^ Maà in plerifq^ impiiÃimuf de-eufdtor nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;89 Mott^rofdt opimones dc aÃra, Ãeüis,^elemsntts habet 90, 242
MyÃeriummagnum increatum, er ex eodem, omnia creata [cri-bit
paracetfui natiuum nomen muta-uit
Houarum ae obÃurarum uecu autor
paraceÃfiKnouam M.cdicinam,noua corporum principia, er interi-tu^jcx metaüicn ac miner aUbui, monÃroÃs uerbiicomminifcitur 196
tiouas uoces, er portentofdfo-pinioner, ad obfcurandam uetc-rem Medicina excegitauit 187 philo[ophi£ imperitM, er liberaUü artium ignare,aduerfia nature arcana,MeÃen, er ipfum Deum procadter infurgit nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;196
prima Medicina initia démoliri ten
O o ) nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tUMÃ
I N D Uuit nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;19 ^
fäUaÃigndti ^Uit tem conueni' uni nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;SS
Sulphun tribuit, qux aèritfunt puracelfui temerè de ^olidè nippon erutts doUrindm euertere, Ari^ fiotelcm conueUerc , Galenum infultare,cr uetera emnes dam nare aufm eà nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;19 y.
i^é
pan quaq; corpora alimentumÃ' bi proprium trahit s^ partes corporisdupliees Sy ddÃimilares nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;87
ÃmUares qua,er earum temper ramentum
partibusÃmilaribus er compoÃtis morbi fimilares , iy compoÃti Ãunt
partium effentia in triplid fubÃan-tia confiait, fpirituafa,cariwÃt, folida
partium in utero, po^l conceptum, fo rmationum caufa so patientiaÃepius Ufa ÃtÃuror 220 ânt'nlt;alt;rfA.di^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;107
quot;fritpig nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;107
peregrinationes er alienarum terrarum Ãequentationes nuUtma* gw difeipUme aut profeÃioni, quam Medice neeeÃarie 192
penculi plus Ãepe à Medico, ^uam
â¢E X.
^toibo nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;, V
peÃdens contagium ÃUto ^itUiu
alterat, er mortis eà o(lt;^^r
philofophia ucraspiiHo^^^'^^ 'â^ pharmacopolarum quortuii^tâ^'â''''
peritiaimprobatur ^' pblcbotomia humores in utuisps^
cantes cuacuat nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;!'^
phlebotomite utilitasin ^hit^^ 'â
er alijs injlammationibiu quot;^ phyfica dodrina ex quibus b^^^
propagata nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;*
priam natura dedit nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;quot;
pituitte naturalisfedes nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â
plantte Ãngults Ãa ÃÃtfi quot;^
^^2
plate er Arilleteles PfciVâ?'''
15
fummi
plenitudinis,ad uafa,pericuU 1quot; ut
plénitude ad uires plénitude humorum infl^
iii
111
plenitude impura
pUuritidis [ymptomatt ^^^ *â'â1' fa: ia nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;9^
poÃeritas melius ^UM pn^tnst'
tos controuer/tas wnuiuti w primigeniumhumidum 5â principes er rerum publicar'uÿi' bernatores decet males üt^i' costs' imperitosPharmacopf' bu ei'
, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;T N D' E
^^ttreere,^ p:,âirc 21
mum omnium tria Paragt; quot;^'â ac Vedroni, fal, fulphur,
54.89 ^âââ»corumpr^llantia, in arte
«7
^uAitates prinijef Cleunmtd uecan^
tur
quaUtates quatuor principes qualitates fecund^yer tertiie quietis diuturttlt;e incommoda
48
47
47
9*
quot;^W «feüus cxffutis cogno' 144 cogaitio mcdicis omnino
^^\]irii,iicdijjiciüima nbsp;nbsp;nbsp;145
^11 weil difatur nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;14 j
âquot;Hu ipirticuiaria qu£ dican' ^^yamp;([iiomodojiant lU Y^^xus,!^ earum narij fuccef '*gt;« woi,^Komodo e^entiaU-''''füllt nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;yl
^''niwi»5«xd4 légitima, qua-I Hilltgitim« nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tu
RAbuhe forenfes funt occults
Keipub. pefies 17 Rationatrix JÃcultas nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;77.78 rationisparticepsfolusbemo 78
8i
renumpofitM
ti
'â^^ofajïo
94
iMütej
47.48
replctionts inndturalii morbi mul^ 95 rej^onfwnis Autors caufe. inpr£' Ãt.
retcntricisfrcultatM munus 7 Sgt;7i^' S,
SAlamandrit natura, ejuamex' primit pernidc fua Tedro
ZIO
Sanari omnes,per Medicamjimpcp
Y ^iilitjtfj elmctares nun ^^Ajolutè commifceri pof-''^^^(i[emper contrario modo 46 ^â(«elementdriie 53 ^(«jjrim.H t4nq«4m tempee 'â¢'gt;'1111 principü,©quot; uelut ele^ 'ââ'ijbotniiiKtn^; naturalia inb *'^)'onflit«erMnf Hippoerdtfï lm»»«, deinde onnes Medici,
fibile
âÃ
[MguinK er Uilts cemp^rdtio 51 fingtuf er fernen mâtru^ ex quniu^ or elementiSjcibiS ypotibuiCli in-
fim conHituuntur
49
fmguts non qï unum,fei ex contra-rijs et dijferentibus partibui-coâ
$0. SI
'â''hâiiPitriicdfMni etFedronem
fanguts emnts bKmom p^rticip^t fanguis participât bilem utramq^t
orpitwtm
49 pMgMM
IND E X.
ftnguu ijuo toco ferofo tenaiqi huif tidpes nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;pt
more perfund^tur 80 Ãgnaapiid Medicos tripHdnjj»' fangunquomodoinuniuerfumcor^ bria, infdubrin, neutre 9% pasydifiribuitur nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;So 100.10/
fanitJf ex uero temperamento con-psitt nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;p6
pnitM pmilibui conferuntur^mont
pgnorum notitie, Mediciium re^s fi :ere Holenti ntiximè eünec^'
firilt;( nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;W3
bicontrari/scurantur 10 fimUares partes que nbsp;nbsp;nbsp;po.t7
fanitatis or morborum caufe, ex Earum temperamemuiii (7
quatuor elements, in corporis bus nodiris extfunt nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;19 y
fipientes fluduantcm fortunée ca-
fum rejpuunt
205
fol dux, princeps, cr aidtâ'^^â'
17
mundi
D,So.lenander nomine SoloitPii' drone tradudlm 'it
fapientijc initium Platoni, crSalo-
moni
228
D Solenandri hi^oridde tt^^^ rio Rennenburgicoiji'i^'d fcarabeoru cultusapudArgyptios, folitudinislain ââ^ creiusuocispgnificatio 298 fomniimmoderatineiui â^ fernen edlexcrementumaliinentimu fophiHe nomen quidfi^'^ /Æ tâfi^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;61 nbsp;/piritus Dei quibusirnlgt;2â'iâ^i'â^â^
fernen etp ex elementispt, tarnen ex /piritus animalisgaerd^ diuino principio roburfuum ac= /piritus eUba/iSj fundti«^^'^^ cipit, continetqs in fenaturam, primum ittHnaifi'^^a
/piritum uitalem, qtinnatu ca- _ lortt» nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^4 ^intufteruitaoutlief^jftb
â Cr-ilhusficult.itff ^^ff
fernen quornodo naturte rationê re- nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;quot;'quot;quot;
unum,
dpiat
6lt;S
nonduo.tK^;
pdhs fenium lt;y camtiets num exprabram /piritus Galeno quid
lt;^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;1^9 /piritus Hippocrati quid
Eiufdemelogia 1^9.180 /piritus humanicorponf fentiendi proprium dndlrumentum piritus in corpore/lilgt;iW'ââ
it ÿtid a
cerebrum
7S
firpente/f ^flirper /rigidifunie, tUf mefinaturaldculorls fu/it par
tree ua^, or dernji fundlionef,^^'
^7
|
INDEX. | ||
|
uigUiarum multam infottw« â ttinu in q«tgt;- aUrumfuri^igt;''^r quagies extin^u ^utrit, w miarn roborans ' ' air bonus (^un , . 't uires in omni morbo esn prinwj
uande _ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;7
uires ojfendutflmprintiif^P^^ giep dolores, cr ui^Hf^ââ^^ alui fupeiflut tuacutdfb^^^ maxime fyncopa uirpradens quis uirtusfolanobilesjic^ ^ ui fus unumlt;iuod^i fnibad inf^ renutritur
uilalem fteukatem robot^^, ' uitalisfcultasprinetfi^^^ quot;^ uiteeuerfecaufe uiuentium omnium uitt,(^l'â^ tatiams cauSd 7 uiuentium tres differing f^^^ plediuntur Philoflf^^ ^^^ uniones er gemma cin'ilâ^ 'f folui per Chemhof^^'*'' ^^^ uomitionis utUitat - ,. uomitas uentricali motiti t} «1
do^iÃimos Medicos, exploratie 124
drone
59
tkemtamm Lucenfium efpeäuscom probati yper G.D.Gabriele tak lopiuntycr Solenandrum 1:5 ibermarum uerus ufus quampluri-mos ajfedlus iuuat 122.125 tbermarum ufut contemnitur alC' tbermis finguhs Ãu£ infant aires 122 D .Thomas Eraflas infignis Philo' fophasyer Medicus do^ifimus, fchol£ Heydelbergenfis profep for, Paracelfum fais eoloribus depinxitjC^ eius.horrendam dO' ârinam egregiè confutauit^4. 190,205
tinäarx nomen multiplex, apud Pa racelftflos, er uniuerfalem cu~-randi potesiatem, apud eofdem.
obtinent tyranni conditionet
iS9
li4
niant
ny
Æ Enacaua 145 y VenenoÃs affcflibui ake' rautia er conportiintiit fubuO' nerit^t dia in dfeuro inteere ne^tyi aerit-itfemper odiopt 2) ucritatem pripi rbdofophi, feeun^
dunt Dcum ycolindam,rebni^ 0'nmbM anteponencUm uolue^
t44
urinarum inffleâio JW^'** ^ââ^^ fendis ajfeMas utHibti^ quot;** ccjfaria Medico, G'lt;}«^^lt;gt;^â^
urinis iadicandis ^iWW tribun^ dam nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'-^^
runt!
fyRGANTIVM MEDICAMEN-
ORVM VSITATORVM, ET PILVLARVM,
IN MINORI PONDERE.
farticuUrn diuijîoi
'^'â'»i«eha^lent» tr^dita, A/edicûpMr^are voientilxa diligenter fXitminanda, ^Hia vtilù.ac in primis nece^ria, cum i^ni~ hujdam ttotam dignit.
^^^tftnium D». Godejridum Gropperum, metropolitans: EcdcÃ^ â oidenÃs Canonicum Prefliyterum, Decanum ad gradua mariiez ^^belaÃicum Diui GereonKfUtriuÃlue iurii Dolorem clariÃimum,
'^utore Bernardo DeÃennio Cronenbur^»
^io JJoäore Adedico^
3MA0TaïM M v nj^'^,':?.gt; '
MV^tÃi /dîq T3 ,M7K0TA 3 H 3 lt;1 Z f; 4 I ^ 0 » ^^
â »ri''
*\*? i s/tMib*-
. ,f'u'quot;!'^qnt3 «fâ
.i^u-sstl ;RTVT1^:'jâ
Ãrjr-.t.v'iwi
ET PIETATe/Ãt'DOCTRINA ^EVERENDO D N. GODEFRIDO GROPPERO, ME. UOPOLITANAE ECCLEsâlAE COLONIENSIS ^iâicnico'Pre^yttrcâ.'Decdttû dd^rndm tAdrietSchohtfiico D.Ge^ ftomsii^!iiÃano,utriuf;ii iura Doil.cdeberrimo cre-Domi'
no [m multn nominibm obferuändo lierndrdui Qronot-burgimfeUcitdtem perpetUdm o^tdt.
l^anfa in pur^dtorijs fncJicamini^â 1 biis caution induÃnayprdemeditatio, âI exerdtatio: Quantum tudictum^dtque j exdimen non in cor um tantum ponden ^^^ ribus y fed fecundum cuiuf^ hemints j ^ifwam, (etatem, anttïtempMyre^ionem^ con^etu^ ^^%lt;i(:ris niutationem:,humorumac morborum ua^ '^^^'ât^m^uiuendirationemj'exümy at^} in primai corfi
( ^'^'â^I^rumgubcrnantii uirtufis di[crimeny medici» ^ttdè exercere uolent^Ãt necejfarium J^^eueren ^^^i^lt; ^ prijci ddi^enüÃime tradiderunt^podl-t» '^^^irdt^iosè obferuarunty uÃis g^aotidtanui iu/iè
1 ^jitmamtfi^uidem nibduiribius noÃris dèmoliendis ^'jihüus, nihil morte propin^wu^ eÃepote/l ca^ ^o uioknter, enormiter, intempejltue^i euacu' ^tnn (luodfomachumfibuèrtat, cordü robur dtà ^tfÃirifiis exhauriatyin^enium labeÃ^ef,humo^ â^ ^^fiiiddytorminafUerti^-inem^ naufeam,calórem
t immof
E P I s T o L A
iMmoJict/m^fitiM uehcmentefn,roÃoneiti itKeÃinoniiii pttriae^ininJu/ft calorefft fnutet, uifcerauuiuerÃioff fenclaf:,(:^ quod execratidufft pariter ac deploranJuat uenityÃepe inter buiuÃnodiÃtfiptoinata, conudÃiy n^fft yjyficopà in perniciojatn y dyfenteriam ktjkni, ealoris innati extindhonenty ^ hydropiiperimM! occaÃonefn adÃrat : (Juiufftiodi exempla cam tu bac d^epubl. turn ali^t pleriÃplocis,Ãiiellem,mil(areâ' cenÃrepoÃim.'Porro h^ec offtnia eà committiintit^^â' herii/S;,quó fnini/s in eiuÃnodi neÃrioshomieda!an^ ffiaducrtunt pnneipes^çyy quibus rerumgubernai-da traditaÃintiquandopaÃim, ç^ ubiçp edocyntld'^^p ueratri utrun^ ^enusjathyridefn;, coIchiM^'^{*[^^^ chafnceleafn, tithymahoruffiÃteciestacinternoiia^' perta,â..^iti/ftoniumypiduererft aqueeÃr(f!gt;opiâi^â^ Ãmiha deleteria letaliaà diÃcrimine nuUep^^P^ erronesdnpubheis in^perÃrispernicioÃÃi^^â^^^^ ces tuto exponeneesjac ma^no diiiidentes. ^quot;' . e^âoÃdor^, aut Zdeus olim ^rauiter pmifct t^^^ linqnentes^ qudm conuenietes, cutiiÃequentery ddi^enter;,diihÃperpetidlt;ff^â^quot; ,^ j mere nelÃiÃlrdÃclurum fne cxiÃitnauhÃpâ^d'[^ praÃatiÃitnis experientiÃiffiisà fficdicis ^ââ^Ã^^^ 1
B E D Ã C A: T. o K V A?
^^iioiwüoribit^,^ Icmoribus inJup^Y tnc^can^
\ ^^iii^ratiÃcarer^dum normam cxa^liÃtfnS,,inÃn^ ?ilor«« cdtharticoruin pondcnhi^ mmutiÃimii ufinç ' b^iisb.'ibzMtyCuiindubitato^dere S^ueant: ^cun^_ 13«Cf«« mortalibtia,in nccGÃitatCjoÃc.iidcrcm,qui'^
'^'^âââfotiÃimüm uiris Ãalutcm fuam^inTchus dubij$^cof j quot;â«(inf, wuÃiam error ulhis, uel Ãahetn leuÃimtis^ quot;'inniioÃiie r capiendo p^r^atorio,contin^attNà 1 ['i^MUcompoJif/o«»;« Ãcriptürlt;tiacpropinandiuÃu^^ \S^loT«m euacuandorum portionem^ determinato ^''^imyebprehendit^utÃeile exiji dc prompte pru^ 'âifidih^cnrujj medico,(ptantü cun^ (etati lt;lt;^ ce^w^ 1 ^%pnmrihit5,Ãecunduin x^ttianem conueni^t^di^'-' Hw.. Cum autem ante paucos menÃci^UiiabeÃ''.
^â^^lt;iuiiletudinetua,uir clanÃ.me ï^edicontereris, \ ^^^^nvÃmodiargumentojeriui inter noi Jerma \^'^^^^(Uir, dixià alias nirtutem uires^ granit er effi \ 5^tuactMtione oÃen^as ÃtiÃÃ. : ac proindeÃingnla^ \ ^ medicdtncnforu exbibendorum, Ãummam^ ddt' \ Ãm, inmedicis reiituTebus, ne tjuid Ãrte per in^ ^ ââ¢â«nulli boininu obérant, ^uod w^irpetnfinoxdm,
â*^biw pudorent ne poemtenfw parère poÃitJ-tac^
\ Wojpublicce ufilitdtis edit'd, banc operamfuÃept, \ ^j^cipimo nominii fui uuÃ^icio edenddm conjlifui, y Minarett um H. tu« oj^cium me ^t^urum ^ero, \ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;5 Æ C4
P . â * ^ P f STT'0'Lâà [p^^^^^^^^^^^^P^urfmiSyfu/hhco bcno^conftildfuri y P ^y^fif Ãntc^erriffiahido/es (ua,(^omiiihtf ^j ^^enuPs dût^js^ lt;^xpoÃta heneuûiefiià ffKièt^fdm^ . nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^d^,- Ãf/ps cffiffi UNO (Cf inferpnmarief
do^Aamp;XTÃZ'^'
f/or nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;co?!^/ropiâilt;â^^'^^ etiüfdêdotd/^^^
- °^r ^^properantem(püiam
^ero. ^^^^^^^^periâre/»rM/w^//r^//fc^tjr/lt;e^iid ^^ ^â^/^e/ffort^/'r/u/^-/ffr^ a/y^/u/a'rei^-7/!à ff//rpr,f^ L fi/fm/, Pr/^fr^pA- 7^/Mee/^rf G^Pe^Ca^ h 7^^a7expre/ffa^ a'PaPe////^-^/}p/a//^'}//////^, az/PP / Zfe^Z/ Æ
£ DEDICATOR à A;
^^â^f^fnaittorc c/l omni populo. Qjnd Dn. Go»' ^^^^^fi^ffff^ttTem^ctmi^opera^fhfiriapÃiki J^°t l^ont. J^omani, z^ no/lro ieuo Gre^oriu^ ( 0 J ' ^°^Ã'^^^^'^ Ã^^lt;^^^c'f^gt; f^f^^ Romte utitur.. ^ ^â¢^^troclum iurccojultum fapientia doélri^^ 1 ^^P^^^Ãitentpatruum etiarn tuHy^uiÃorente ietat ÃÃâ^o omnmm lucduy eÃextinäu^^ Sedhtec, lt;^ 1 ^ ^ ^tto omnia, utpote mulw nota ac te/lata^nc
^ââ â ftte^dum m^enuéy^Ufe in te tuit^Jaudari-^ut^ ^^gt; ^^Wcrattitigo,^uiÃiam exÃimet.Qj^ndoi^i Ã^^^^ P^tronetny propugnatorem^ ç^ ueritatis ÃÃretn mihi dek^erim^ aduerÃarium nullumÃy'-: nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nullumformidandum mihicenÃeo. Qwre
^, ^hunc mok qutdem ptÃUum^at ma^nü in Te^ ' Ã'^^^imej^uorem meum compledlcntem^beni' ^^^^Ã'^ queejo fujeipeÃquidem mhil tam per fe bu' s ^^'fit mettant apud pkbeios,quod non charu^ra^ .fl^^à ab animo tntegro proueniat^ ld quu i â¢Ã^tihabeaturyprorfu^ con^do hoc munufculum i^^Ãnonafpemandumi Jedmittentis potins a^
^ ^^ontemplandü ejJèjdonec maiora tunpj meri'' ^'amp;^^°^a oÃero,quodfaite fiturum^modo ^qrratna ^^bfcuni^l^h0.j. fit^experieris. k^ak^ac nine dm
. ^bciÃun^^ Qolania: ex adthua naÃris pridie: 1 Gdendo^ Martial i^nno kdiitn
buntanie M.D, L^d^Hk
â¢AIHOTAO ia3C y 'â¢Â»O.nQUuQ .lt;n«â\olt;\i;wwâ W-ioto$'â'''quot;â ' r «3Vit\,.Anî\inVttJçt«5lt;\o uùn'â.w')t»gt;^«'â^quot;''Ã^''' '^ ^U1 v^âiâ 0 0^31 ClVtOtt *0 vW^WüA âi''^ ^ . lt;
»rwï^iu Wxo51 iun«
X.) tV-iiAV.5^ ,^^?)âlt;'AâCjï^- gavial WW?»® ®^j,,y; i:vvMiV?,4i :jtgt; v*c? â ciâAwï?. 'iâ^V^'-'^^'''''^quot;^. .^j â¢.
v i ïvXutV^üin j*-.mâJ»W|j^i'â«â'^ ' ' âvi,p.-j3ïr.A^\^'- Wbc^^vcâ
4»^
-CV4.ó'.,iu«wtr.\i4ab^â ^?v
»«?*?Æâ
54 - nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;' .Ã^'Vi'iiAAW*. Wi' '''i igt;'l'**'â'*â'
âV
SENEDICTA LAXATIVA NV
Turbit nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;2
facchari nbsp;nbsp;nbsp;y fingubrum drachm, decent,
Fzulæ *^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;7 fingulorndrach*
R-ofarum R.ubrarum à quineg, / hermodadylorum
ÃaryophyHorum Spic« närdi zingiberis croci
â¢nacropiperis ^momi Sem^petrofelini f^lis gemmx «rdamomi
ç fingubrum drachmam
â ynam.
f 'uads ^^Y Garni
\FÅniculi
cèîS^
r S^anorum foil's 3
ââgt; Rielle fiifficicntijfiat Elcduariuin.
(| nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;f^nnotditia^ tier?â' ââ ^^Pofitionern hïc tr anfcripfi,qu£e habet fpe^
( âUVnciasfex,minus drach.vnam. Saccharum in!» iU^^ quot;°â numero,
â5 puri hifpanici efto dupla portio, hoc eft.vnei« B duodc!»
t PVRGANTTVM MED-ICAMENT.
duodcdm.In vniucrfuni,aromaï3,md amp;nbsp;facchariïcan* ftituunt vncias nouendecim,drachmas daas.
Diuifione ingrediétium catharncorum fada,peridcnv poirdas, verbi gratia, per decern drachmas TurbUihaââ diuidédoin nouendecim virciasSCdrachmasduasiUioi drachmasin fcrupulos.atque hos ingranarfiefing®â Viicia huins medfeamenti recipit Turbit drachniaiâ mediam,granum Vnum plus minus :Diacridtj.E-â ?â' hcrmodaóïylorum.finguJorum grana.xvf. Corruptâ'* mè refertur à ViJJanouano in Antidotarioäuo:^^â'^'' di codex ignaniiïimcad finem pondera negJexit. Daw^ nirnio menfium fluxu laborantibus, addiro baromam copiofè ferofumv humorem per vriiw®ââ cit. Hæc annotare, prêterea.quæaliâsin Commeo'^ rqs noftris expofniraus, volui.
Hie femel in vniuerfum omnes hanc atquefr?®^''^ purgatarias compofitiones parautes moncnâi^â^/^*, feo,ytfempcrin catharticis Scammonium recip'^ââ\ bus, diacridium fubftituant ; lieer aliter lâcobusi} ' ums Parifienfis medicus pr,æftantiffimus,amp;^Anfoii'® Mu fa apud Ferrarienfes olim profeiTor eekbern/^^ iudicarint, vtqui crudum exipfa planta,quaniw^ cecodum vfur pare malucrjnt. Ego autem fos^' uj fior.tutius fucco codo,quam crudovtima/«ââ'quot; -quibushoconcrisincumbit, faciariuxra do5^^^æ exercitatorum medico?« iudicu.R.ondoIêfius'ââ^â!^^ Monpeflulanus pro faccharo legebat A garietâ aclarilfimo Medico Theodora BirckminnoW^^quot;^, ' quod fane mironniûpituitam abundatius eduetf^ miftura voluerit; Iraquedofis propinandarmoduso^ fixpendatur. Saxifragæfcilicetalbæ.quampbâg'f donxus cap.Sy.ét Mafthiolus/n Diokor.hblt;4^^P^^^^ AbutKlè prouenit circa JBonnanï,£üprap3gu/«
P ARTICULA RT s DTVISIOâ
drini Cap. 4^7*
diacrid'nJacchari ana drachm.oiSo. Cinnamomi* Mi Spies,faxifrags,polypodnqaerc ini Anadrach» ^s quatuor. Garyophyllovum, zingiberis, fpicæ cel-1 â'tt,piperis nigri 8lt; longi, cardamomi, attiomi ana
^'cfpecies ingïediuntur, V nciæ fcx, 8lt; drachma vnat ^îtchaium inter illas non numeratur, 1 Mishtfpanici fmt vnlt;iæ duodcciin.
1 ^'Ktuna totalis vneiae nouendccim. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,
1 ^Mifiodiacridppcr eakdetnhat.Excmpli gratia, piâtiidndtachmx oélopartiuntur invncias nouent 1 t''gt;ân:moxdrachmæm lcriptulos,hirurfusin grana: 1 v ^®gratis diuidantur per vncias nouendccim.
â« lt;lMlibct vncia continet diacridq fet iptulum vnö, j ^Mquineg plus minus.
CdthoficoH Nïcóïai T^rlt;xpoÃti.
â^ ^a« raundatx,Caffix hftulx pur gatx, ^imarlndoTum ana vncias duas. ^l^cubarbarijftorum violarum, polypody quercini» ^tm.Anifi anavnciamvnam. ^lYcvrrhizatratç,penidiarum,candi,quatuor fern, tointnunium fvigidotum mundatorum a corlicc 'ïtudiachmasduas.
vx^nnofdrio.
^Mcmtcripturamlcgoapudlacobum Manlium,Lu« 'J'ftAkpovhecaTiorü,^ Guinverium,nifi quodhicini* quot;â Vacias odo,cr o du abus ponat. Fet nclius plur imum
B » £lt;pou*
^1
4 PVRGANTIVM MEDICAMENT.
amp; ponderibus,ôlt; rebus ipfis variai. Biafauolusncgle*. x*rg^ycyrrhi2am,pciiidias,caiidum,potidcraq;adp3r' tem quartam contraxit. Diuerfalcâiohabcturinvciu* ftis præpofitiexcmplaribus.ex Sennæ.caff'æitannrln* darum ana Vneqs odo. 5lt;c. Ego aurempræfentemJ^'' cundum longam officinarumcoufuetudinem,rcnncüi Datur tutiflïmè.conft'anfibusartatibusabvnciavna.w fefcuufiani. Bononiæin fcbiibusfa-pcpropiiMH'â^'^''â fit folutiuum domefticum. Adulefcentulo dracJi^^^ fcx,cum duobus ferupuEsR-henbarbari, in dupbdl^''' tiaua,aJiascxhibui.
Coti/èélio Hameeb /^lt;iior Z^cfuci-
Ã4 myrobalanorumcitrinarum vnciasqu^tuoi'
i Chebularum7\
1 nbsp;nbsp;nbsp;nigrarum Æ Ana vnciasdui^' R-heubarbartoptimi C
PuIpxCoJocyuthidos / Ana drach.o-^^^
Rad.polypodq quercini'
Abfinthq-^
Thynni S Ana vnciam Vnam.
Semite«'
Florum violarum drach.qm'ndecim.
Epithami vnciasduas Anifi, Rofarum Ruhr. Sem-fÅnicultiin^
dracht
m as fcx.
fuccifilmt terra: Jibramvnam ,,p
Prunorum vngar. dulcium numeto palTuIarumcnucIeataruni vnciasie^ fj Jufundautur omnia in fuff, quanfit.aqu^e3ici)iquot; Vitra to ftridi oriheq.S^ obturetur oseius,petdie 4
quetdeindeebu/iiant ebuJEtione viiaA eoEntu j^^^^
PARTlCVLARtS DlVISIO.» ' y Irttalicolaturadifloluantur.
CaiTiacfiftulæmundæ vnciæ quatuor.
Tamar Indorum vnciæ quinqj.
Manna: nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;vnciæ duæ.
^âipoftlaorumcolaturam expen.de,numiuftumpon» quot;^Iâtöpfoticedefuper zaccharilib.Vnam,óCmcdiamï
Coquantur ad meUis crafiniem,
Voftremó admifce fcanamoncæ præparatæ , fine diacridq feorfum exacte tritivneia , £lt; mediana, cura fequentibuspulueribus, fine codeur a.
i MYrobal.Citrinarum,Chebulavum,lndarum Ana
1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;vneiam mediamt
â Btllicicarum,Emblicarum, l^benbarbarUSem.
| Fumi terra nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Ana dr ach. ires.
Kuift,Spies nar di nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Ana drachm, duas.
i ^itutadrachmisduabus,adaureosduos.
â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;⢠â i^nnotatio.
^,'5iwea,mjxaliaslib.4. de Compofimedicamentorû ^â^'^semiuper raddere volui. Amoldus ViUanoua«
i nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Corapoi.quadantenus in Traót.fuum Epi lep*
1 ''^'Cpofuit,cap.ii. Brafauolusnefcioquaofcitan^ l'^^Mahoorum drachmas,pro vncqs,(cripfit â¢. Si-1W drei amp;nem,vnciampro media pofuk Eerneiius V^âöHïeïeriptura plane difcordat. Guinterius mitio i '?'âgt;«»«,at in coiatura diffoluit Cadix vnc. quinque: ' i'^tWosomittitïMannxnon duas,fed ttcsvnciw i ^'-Tandem myrobaianos omnes,R.heubarbaïum,öc 1 ^aUmari« finguloru femuncia compkftitur,con-1â^Wteliqua. AnutiusMediomatricus Medicus a* V^vntoktabili.fcammoneifiue diactidq Cvtpote ca-' ''âiicibvc in primis neceftar q^ne meminit quv enr.
Wh loc is, nun pauca ex me is labor ibus, in lau em 1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Bi Ãuamgt;
â¢Â« PVRGANTrVM MPDICAMENT.
fuam, fuppreÃb vfq? nomine, conuerrir, quod v/ro liï^ genuo indignum facinus cft. IRa fuut admonciida.nuk Ja caJumn/andioccafione.fed veritadspropagsndxüa dio,quod omniaatoritsti præponendura venir : quaiiq iiTferca imperifos amp;nbsp;cæcuriéres Jibranos pofiusjqua/n v/ros dodiffimos accufare maJim.
Separandi iaâisi (cro dhierfg rstionesXjaknofaaób Vndectiidiuerfx fequurçfunrfacuifarcs,adcüVf«uiK OAymeJ,4. de ratioue viamp;as acutvram, ad iiendaioal^ num indideritiauneverómeUis plasm in usi^dübindi klcm,iaxta différentes medendi Ãcopos, Ãeatvidetaas, earn alt}slocis,tam commenta Aphori[.^4.lib.s- Q^a feparatum a héle abft^ coagula. Serum Gmplex eiden Vfurpatumlib.de Alimentis.ï.lego. Cxterümhoclocif , exMefuesdécréta, feramomnitià cafeiexperseffedt^ bet,cui ü parum facchari,aut oxymeUtis addiOih'^'i quinque dierum conferuationem integraa K0'^ *®' probo.
Seri quant kas fintUbri vigintftGeatfxpè perkaldfef cimus. Propinaui ego frequenetr tutiü. tobaGioribus nbsp;nbsp;nbsp;,
Vnamvnciam,prodaü,ÃC vitra. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'
JDm Câar^aff^um .^teolt F/orcfi(i^igt;
^ Sp-diadragagantifrigidi Vnciamvn^'^' H CamiumCydoniorum vneiasdaas- P Zingiberisalbidrach.vnd medul.cattainiVRciatft nbsp;nbsp;f Æ
Tarbit Eleâi drach.daas, (mediata,
diacridq drachmas quinqj,
Mannx Granatx,mel.R.ofaticoI.ana,draâ¬h.ttes,
facchari vicias quindedm,
i^nz/ofatM.
CompoGtio iffa comprehédit Specierum vnclasduas, I Si mediaa, ln vatuerfum autem cutarcliquisemnibu! 1,
VndiS ]
PARTICVLARTS DlVlSIO*
âânciasviginti.drachmasduas.
WiopurgantiumHatpcr totidem Vncias acdracht
W. Sic fingula vncia habebit cartami grana Vndecim ^med.Turbit grana fex. iattidn grana quatuordccim Slt; mediumplus minus, ^«nelio ita mutarepheuir.
1 nbsp;nbsp;nbsp;^^ puber Eleftuar.dia tracachantifrigidij
i mcduUxfcni. enki.i.cartami»
1 btmodadylorum fingulórum vnciam mediam»
1. ^oiarumrubrarum
*bglycyrrhizx ana drachmas duas.
i Cinnamomi
' Ãurpethi vnciamvnami bigridq vnciam mediana.
. hethariaibi aqua R.ofaramfölutilibram Vnam. i/'quot;''fioncfaamp;a,huius vncia quaeuisadmittit medullas ^âWi fingulórum grana duodecim amp;nbsp;fextä partem-â'quot;tvnias. hcrmodadylorum Turpethi fcriptulum ^lquot;quot;» grana quatuor, 8lt; tertiam par tem vnius.
DiaTh(xnicumlSdc[ult;e, ,Jâ'^^oïum purgatQrutiv ab offibus 8C interiorila-
1 ^'''tiukiummaiurorurn nbsp;nbsp;nbsp;partes centum.
partes t^uinquagintav ^^^al, mundatarum par tes ttiginta.
quot;^^ partestrigintaquinqj.
^ne« paticsduodecim-
l ?'^^«is ,pipcris longi, fok llutx ficcorura. emna-\ !^'iTOacis,lvgirialüts,aniü,fceniculi,dauer,galangæ \ ^kattesduas.femisJomnia inpulucrem tenuiffimö Aïaiuï,5lt;per anguftum cribrum difcutiantur ,ÃC *^ivig; qjiatrtitate excipiantut».
g PVRGÃNTfVzVI MEOrCAAlENl'-
^^/inofat/0,
^. Hîçfunt SpecicrumVnacumamygdafis(quxdukes clTe debent expurgate) Viicïæ duodccim,ac drachmx fex.-DupJa autem melh'scxpurgaufifporno. Eron»i?â tur Ãibræduæ, atqjfcfcuntia. Guintenus Andernach vir aJ/oqui dariinmus, in meUis aiïïgnado pondcrek^
, rè pJerunqj'eft halJucinatus, quod experienfia edoc^f-Porrqdadyloru habenfunper partesponderaiidap^^^ tes centuin,/d eft, vnciarduödeenn, corn dim/dö-âPfâ'' dioru vncixl'ext dtachmxdvx. In viiiucrfomco®,^?^' eiebuseruiit Vndæquniquagiuta feptem. Divifjoh^^ Turbit, 5C Scamonea: fi feorfum per pattes nitoatuf fiue vncias y?. Singula admittit Tarijit gr^mtd^i^'^^ rex,ac paruin plas: Scammon^ grana duodccim, dium ; Redundant tarnen in diuiüone.fepcemgf^'â^, dimidiam, la exemplar! Colonicuri,quad fm£Ã^â'^^^^° nbsp;nbsp;, 3C confenfu meo (qaaiuumaisnomenpecülildmiT'if pohraphus affigner) editamcR, perperamlcgit^dVC^ lati ia pJerilqj alqslocis,mellisduplam Datur,fi^atoreMe[uc,ab aureis tribasadfeptcm,idcl{, à drachmis quatuor acmediaraddrachmssdecéSimc^ diam:[edreucrah3ecdoüseRimmodica,vfucomaiuid Suffidaut igitur drachmx Ãex,niü in coatum^^â^'^^ nbsp;nbsp;, ^ ' alioqui corporibus. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Æ i Scammonium'cMidumfif Sdbene tritumiqiiwhauddu« f / biè aromatumacdaäylorum miilura,Sdpenidiûiâkn^ * fore corrigitur dus vehemen tia.
Dia Prufiorum A^/eoiai i^/cxaffii.eap.it?
Legatar alibh ; nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i^WlOMlO. tdic prima damaCcena muza, id eRtmedijfaportsfanto. / ⦠Inpondéré Rorum violarum variât Autorcs,quia Pn^
poGtas
PARTICVLARIS DIVISIO. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;? f^tusnieusaccipit fcfcuntiam. Alexandr inusac My^ 5Pfusvnciammediam5 Brafauolus integram:cui nos poibimus,ceu mcdiocricatcmfeiuanti.
! quot;âfuinDiaprimo Solutinoficuihbct übræcompofi^
⢠''â''isiiidantur drachma: feptera fcammonq (ego ta:« ^â'âdiagtidium vtpotepr£eparatumaccorredura,tu»
1 J*^'$ïeddenspharmacü accipi malirn,ficut initio mo:«
1 ââ*)ittncöngula vncia habebic drachmam mediam.óC j amp;âha quinc^.Cxterum vt artem aliotum hominum in-' quot;quot;^tiapromoueamjplacuit fubfcrihere EleAuarium i 'â^Pumis (olidum, Autore loanne Vernelio Iib.fuo7» l ^'thodi
1 ptunadulcia numero decem.
, ^'^^UïiViolç.mcrcuriaUs.helxincs Ana man.vnûpolî» ^'âiiiquercini,Sem,Cartamigt;rad.altheaï,vuarüpurga2*
I 'âquot;WiglYCYrrhizæ Anavnciamfemiff.foliorum Sen« ''^'öundatorum Vneias decem, Coquantut libris '''''^^aqua:,adduasgt;torculari expreffis adde facchari 'J®'i^'biamvnam.mediam, Coquantur rurfumlen« '^'^'t.adEleóuar.folidi confiftentiarn : Sub hnem aflt; \ j'^^^uluer.aromaticiroCati maiorisdrach.ttes.Con . c^quot;'^quot;tuï tabeUxpondéré vnciæ medix.Totacompo»
1 b^^dreiter vacias viginti. Dotes cir citer triginta»
1 ?W het ad vtramqj bilem purgandum,üüngulac ^^Atachraxtres diacridq mitceantur, Dofts eft à '^btaaribusad vnciam mediam.
Did Sentue TdSuIdfuirt meum,
1 IthvAx c\c£ix vnc lam v tram » ^ttnsEpitaamüttia florum cor dialiura Ana drach# i ''â^yvram. SericicombuftbgXycyrrhizxrafxjCirrna* 'â'â^htaacis,tpicxnardi, garYOphyWorurrr Arragra*
, Wdeewa» Eikbori rtigri,lapidis\azuUïotu Ana 1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;C dracht
lO PVIIGANTIVM MEDtCAMENT. drachmam vnam. diaci idhdrachmasfex. facchan»â* »i libras duas. Hoc difioluaturaq. fumar. amp;nbsp;bona^j Deinde admifcefpecies arte puJueratas.ac funded-óluai ium.canendo nidorcm^ne fpecies vicientur. Habet fpecierum ingrediétium \aici3sduas,drachni3â fcxcuin dimidia : facchari libras duas: Ergo ad fini;'*ââ Jam drachmam fpecierum, faccharihabet vnuaiHTquot;'*â fcriptulosduosboniponderis.
In vniuerfum funt vnciæviginti fex, drachmasi« media. Itaque fingula vncia continet Scnuxgr^'^^^ ptcudecimac femiiïembo.pond.
Diacridp grana tredecim,ac paulóplus.EIlebon'.ci'lJâ pidislazuliana grana duo bo.pond.
Si veró Saccharumomittatur»tunc drachma vnafp^ cierum recipit drachmam nrediam Sennx: EUdâ^f atquelapid, lazuliana grauaduo bo.pond. Dwlt;*ââ^p grana quindecim. In penuria lap,lazuli dupliek***'' * lebori quantitas,ö^ Sericumomittatur.
Porró officinse noftræparatura habentpulucrcni , Dia SennæBrafauoîi Ferrarienfis Medici, quemâ''â¢*âquot; pfitlibellofuo,de Suff.fiuefpeciebus hoemodo.
jDia SentJie Brafauch,
Ãi foliorum Sennæjtartarialbi ana viiciasdinis. Garyophylloriî,cinnamomi,galangæ,amylii**^°^^^^ mas duas : Diacrydq drachmas très,fiat omnimnpu** , uis, Ingredientiaconftituunt vnciasquinque,drach« mas tres. Dmihonc fada ,quAâcp drachma fpecierum continet Sennæae Tartari lingulorum feript.vnum, grana duo, amp;nbsp;tertiam partem vnius grant; Diacridij grana quatuor,(S^parum plus.
Dût 'Durhit cam l^beub^rbaro.
$4 Turbit gummoftac bont ca ris notas oftendentisv»
ÃÃRTteVLARTS RTVISTO. ciamvnam,acmediam:R.heubarbarieleâiffîmidrach« mas (ex. Zingiberis drach. très.
i ÿitæuatdijtnaftich.aiüfi Ana drach.vnam. ûaeridn drachmasfex.Saccharialbi vncias fedecim. wctm Eleâ.tabulatum.
â¢^nnotatio.
l ^â Uftt.lutotumcomprehenditcunifaccharovucias no«
| Mecim.draeh.l'ex. Quâdoigiiur diuîfiocatharticoçs
1 âdtdieii[,per hoc pondus:vncia quxUbet habet Tur-
1 ^tdrich. mediarn,grana oAo: Rheubarbarudiacridt^
1 ^quot;gulotura plus minus gr ana nouendecim.
' W qui drachmas tantum quatuor diacridp,element
â 'mtequidempurgatione,fubftituant. Sunt qui Rheu* ^ibaittintermittantgt;magis phlegmagogon volcntes. ^ttïbetimalignitaSjapudprudentes 14.horisjaftis rc* ' ^Wf mulftipfuüone caftigatur:deinde ficcatuin mc^ ^'tanicntûtccipitur,Auicen.lib.4.fcn.i.traél.i.C3p,59. ^'i'bù,ma{Hchx,zingibcris'portiones equates accipit, ^Mcctc^tacchati tabazet ad pondus omnium.Mefue ^^^prioautorixatehlqZezar oftédit compofitionc i âi^iUçartibus decêTurbit;Zingiberispattibus quin-
I '5âficcharivigvutiî cômoda {anèfxngulo^ptoporivo* I quot;^' âliera £ubmde admiCcuit maftiches drachmas très: ^^dsiliaaddit,pro diuerfis indicationibus.Vingit alla ^mphtcVdlauonanus in Antidotario tuo» atqj alla in^ ''âPtibAotaguanam Aniidotat.cap.xz.quâtranfcriput
1 *iewnà etBenediâ?lib.x. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'
' 'â'totÃuoEleâ.uariorum.crocum tarnen omit rens, Vrac-1 '^twadhuc dmertam Vigoniuslibroodauo.capit37» 1 ^0^ primo loco kriptam vtualem ïetinemus in Rc-HVColomenft» Interim Medicis qua£uis viurpare ht me Ithebit,Phlegma go gon eft medicamentum po*
U PVRGÃNTIVM MEDICAMENT.
tenter, St^efficacitcr aquofa pituitofa^cducésifiaame* diamviidam propinetur, eleduarq iolidiformï.ntöt ego fupra tradidi. ClemenrinusJib.t.cum vino cyao' niorumparaf,exquo Cordusdia Turbitmaiusniuw ' fe Videntur, line Rbcubarbaro, fedprodrachniisdis* cridij aezingiberis quatuor, 11 Ie tres fcripfir.
Ifta adhuc, prêter olim a' me in Commentarijs fcripN» addenda putaui.
Eleéluctrium Ele/coph MefuÃ.
^ fcammonea: An tiochenæ Optima,TurbitalIâ^ââjâ drachmas fex. GaryophilJoruni,cinnamomigt; â'*'â?* beris,myrobaI.cmblicarum,nucismofchatx,polj'pO'Jl Ana drachmas duas,ÃC femiff.Saccharialbivnchslt^' Conficiatur f. q.melJis expumati,quod elIedebctJ'â^ luto, cum eo,faccharo, vnciæ feptem. Daturabaâ^^ duobus ad tres.
i^ftNoiaüo.
Iftud Eleduarium admittit aroniatum tres vnews;^ drachmas tres.Si nunc Sacchariaccipimusvntias*'^â inelJis veró feptem aefemiflem: Tuucerirquadrep meJIisateg facchariportio,adfpecies. Diuid£HâIââW fcammonium amp;nbsp;Turbit ana drachmas fc*»Iâ'âââ^L fedecim cum mediaCnamdrachmasin yniiKiâ*® , ceu minutias oraitto)Sic vncia vna huius meiüw®*®* ti continet Scammonq.ac Turbit Ana fcriptuluwvo® granum vnuni Si medium : Rcfultantin totunigr2â^ quinqj,cumdimidio. Emblicasnon diuifijpropt*:*^®^' nutum pondus,quoad totum.
lacobo Syluio inter inufurpata habetur,ÃlpoteÃalio* qui omitti,quando habemusludum minus. Ego tand* fæpcfÅliciter incoJicis affcdibus, ex pituita putti«» flaiibusqj contradis vtor,^d drachmas fer^dofimau'' geâ^
VARTICVLARIS DIVISÃO. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;iy
^'â'^inrobuftioribusadoéio.autdecem» klcBuariumcx'Pjyllio ^^Ã^^^*
1 \ fuccotutnbugloffædomefticæiS^ fyluefttis» Endi-
^â'^â 3nifi,foliicui.fennæ ana vnciammcdiam capilio* 'Menais Manip.vnum.
1 Mfumx terra: crudi nbsp;nbsp;nbsp;vncias tres.
1 v'ândrachmas quatuor tfpicæ nar di drachmas duas.
l quot;^vuiusdicimacetationemfemelefferueant,moxin»
1 *5^ftotumviolarum viridium vclficcaru vncias trest i TchamiVncias duasbulliant paulifper»deinde eolen y^^expiimanturtPofteadiffoluantut Pfyllifeminis vn â ^'^Uesdxpè fpathula mouendo, ad integrum dicm,lt* Mhoias {ermentandoâ.deindemuccilago tota cali* Pyxçtimatur.
^^dpehuius decofti cum muccilaginc ptyHq libras Ã^ttoï: Adde facchari albi librasduas.amp;C femiffemt y^iiqVnciastrcs,femiff. faciliter continué mouety '^/â ^Wntuv.Deinde infper ge pul .Tr och.dia Rhodó» '^Ãb^^oâiiOjR.hauedfeeni ana vneiam vnamtTroch. 11 â'â 'bais vneiammediam. Dofrseftà dtachmistri-
K nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;K^nnotaih,
' î^nUt otium CoionieuVe Ep khami dua^ vncias ma ^quot;quot;P^ttomiftt.Brafauoius magna incuvia^aut trau* i V^'^®cuipa m pondéré violatum drachmas pro ' K^â^â?^®^'*'^» KtpofteaCcammonAvnciasrresacïe« b^®''â'^oictabïlicrrorctcticuii»mexcmpIariVcnc*
' Ãâ^^^â^'^AummTïochifcis exRheubarbaro Me* ' hb'^'^^^'^P^^oï^ drachmas quatuor : Moxin Tr och. loeris,ipicx, croci. arp^U. tr acachanti ana vaam
C 5 drach*
14 PVRG'ÃNTIVM MEDICAMENT. , drachma omifif. Hine confiât quantum in huiufmodf rebâ, viris docSifL ejercitatjfrimi'sqjUmpentieaccidat. Ifta baud quaquam prætercunda filentio cxiftimaubSf poft editionem Commentariorum meorumiadpubl^ cam ncccHiratcm,hfc apponere volui. Mauardustuto ad integram vneiam propmat,fiefW lacobusSyluius Brafiuolusa drachmisfex autoctoad decern,abfque vUo incommodo: Hicaurcm,ficuti/ili* mi Jibus,prçmedita turn follicitumqj Medicumrequito.
Eld^Harium ex SoldanelLi D.Hebdà Mcii^ BonomenÃs 'Pneceptork' oli/n o/do mcf/ierid.
Ãi Folliculorum Sennç, Tar tari albi.R-adlridfs/r^ malim fuccicrudi)po]ypodiiqucrcini Anadracb.tf^^ Turbit vnciam mediamt SoIdaneJlædrach.fW'' Sem,luniperi,R.heubarbari Ana drachmastf^s-Diacridq drachmam vnain; Ligni aJotSjCHin^nwniij Zingiberis Ana drach.viiam SCmediam.â Nardi fpica: drach. mediarn : facchariTabarzetdilTo-luti in aquis Cichori] amp;nbsp;Veronicç-Iibramviianigt;WKiaJ quatuor, paretur Ekduarium folidum.
f^tmotatio^ â
Specierum habet vnciam quatuor.duas drach^î^* Sacchari vncias fedccim. Sic quæJibet vndahuius,tegt; cipit aromatum fefquidrachmam, amp;nbsp;grana duodecim; Turbit grana duodecimo SoJdanelIægranadeccmrdiacridhgrana tria.
Sennæ,tartar/,fucciIreos,PoJipodi},R.hcubarbariAna grana nouem.
i^bud Florefitüi^£ FPediers edebret j ç^' Pulueris foldamcUx vuiciasduas nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'
. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Sued
PARTICVLÃRIS DIVISIO. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;VJ
âaureoscrudi vnciamvnam.
^quot;giberis, macis, cinnamomi Ana drachmam Vnam« lii^nvncqs quatuor fic dimidiamellis hifpaiiici opti* JihatEleâuarium.
âcvnciameUis media fufeipit foldaneliædrachmas Mucci Iridis drachmam vnam.
Pcckrumfingularum Anagrana fcptcmSC femif. ^leâuarium exfucco Roprum l^icohi t^lc^ xandrini cap, 509. de GompoÃtione Ade^ dicaffienforuftt,
J âaccharialbiffimi,fucci Rofarum Rubrarum Ana «amvnanijVncias quatuor,. Santalorum omnium ^ôa fcA drachmas. Spodq drach.tres: diacridq drach. â¢lodecim. Camphoræfcriptulum vnum. Tempera ad ââfnuniEleduarq,fyrupo fado,ex eodem faccharo,6C â'iccoR.ofaruni.
f^nnotatia.
â J^trpccicrum drachmas triginta treSjSf fciiptuliî quot;^hoc eft.vnciasquatuoirfcripIosquatuor.âHisad* p^ânirfucdrafale,.st facchari Anavnciasfedecim. ^^^'giturdiuifioperdrachmasduodecimdiacridfijóC ^*âv«cias triginta fex,in vniucrfum.âficquçlibct huius Wofitionisvnciacótiner diacridq fcriptulumvnö'. ?^hincmaiiifeftêapparet, Præpofitummalè fcriptU'* f^tiuosdiacridq,pro vnciafinguïa computaffe. Qno* â'^® autem diacridium eff corredum,amp;amp]iuspo# 'âcoâuiâemendatum.minimè eius vfuserit formi* ^quot;dusuepaflim media vncia prodofi vfurpatur.
Eleéluarium Rofaium MeÃice, lucckofarum rubrarum eompletaru lib. quatuor* â«harilabarzet libram vnam,2tmediam.
Mannæ
16 PVRCANTIVAI WEDICAHENT.
Manna: puræaereeentis nbsp;nbsp;nbsp;mdasfex.
Scammoneæ Andochenæ vncîam viian^S^mediani.
Coquantur omin'a,fupra/gncin,donccnicJJis habeant fpilïifudmem : Tune admifee
Troch. cxfpodio Mefua: vnefamvnam.
Galhæmofchafæ ctiamMefuæ. crociaiiadrach.duaS' Troch.ex Berberis ipfius Autoris drachmasquafucr. Datur addrachmasquinc^.
c^/inofudo,
Exmediohoe debiliüscü,qudm fupid affignatam^i^ colai,qaia vncia fingula admittit tantùmdiactidd^t^' na nouem ac Cemis : öi faperfunt adhucdiuidendagti' naqua^jcumdimtdio. Braiauolusdrach.ferprodoS offci t, Ego (ubinde plures, ad odio via fecuriiliaif,di dencatum cfthaudaipernabUexstisjhiBi^^' 1 niiimum m bilious humoribus habeo, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;y jBleéluarium Jfiduw fffimrs Afe^^i/ei,
^â^^ drachmas centuta.
^^^g^b^^'^^Sâg^i^yophyllorüm.cnwsaia' ^ââ¢^^^damomimuciimoich.Anadrach.iepiem. , ' .cammoux drachmas duodecim, cum mcUedefpu^ ' matocorihciatur. Daturadaureostresddelf/dt'ie^^^' 1 quatuor Ãd femUTem. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;1
Cordusohâm drachmas fex Tuibi%SC tantundem hc^ cnaripotuihquemerrorem nos alias correxiaus. Std
v^i^r'^ââ^^ ^^^^cam admiÃjre,in opere noua,de j ^^fe\i Alloua medicinaf nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;' ^â ^^^â^â^ ^^b^ut vetuUiüima caff/gatUTimaq/a' ^^'^^^^ e/l'e,exdiutffonetioffr3patebiri e'alauolus exhiber drachmas ode,decern, dua^
decóU
PARTICVLARIS DIVISTO. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;17
^edm.'At mihi vim illius, ex ingrcdientiufti cathartic Corum pondéré bene expcndenti,Eæ dofes iqaiorcs iu» Jicanrur, quam vt corpora noftratiu tutó fuffcrrc que^« JntHtalicaauteminciufmodi reperiuntur tolerafiora. Wellis hoc loco erunt librç tres médicinales,drachma lt;lU3fuordecim,prætcr faccharum.Simulomnia mida, '?âipheritportiocumdimidia, Porrô vneia media hu 'âicompofitioniscum melle, habet Turbitgrana fedc-2«b9ni pond, Scammonitigrana quatuor cum femifle Setiampondcris.
J^sinfuper feruamus in pulucre,quumfitgratiffimi ^Poris,adeó vt çgri palatum nullum offendat.Frequen j^'propino pueris, virginibus, amp;nbsp;delicatulis : Interim ââmeharialiquid admifcco,fecundum hominum arbi^ ââ®m. SiquisTabulatumrcquirar,accipiantur faccha« Jitachm« fex,ad drachmam vnam fpecierum. laco* ^ylutjcodexin Indomaiori Mefuespeffimèfacchari» Miorum Ana vncias Viginti,pro drachmis,legit. ^â^ Colocyntbidos fccundum ^^ctium, Cap,u3t
Montana
^ ^PacColocynthidïfe drachmas viginti ^âlæaffatæ, agarici, ammon iaci thy miamatis,fcämogt;ä ?iCQrt,radicumelleborinigri, ftoechados,hypcrici, ,''âVnciasduas. myrrhæ,fagapeni,croci,ariftoloch»
1 j''Ã5c,triiim'piperum,cinnamomi,opopanacis,cafto-â^trofdini Ana vneiam mediam. Meilis quan« Mufficit. Commode excipiturfexlibrismcllis,du« 1 huius pondère, ^'gra exhibitio drachme quatuor, media très,mini« ^®u«,cuin melcirato.
K^nno'
18
fVRGÃNTTVM MEDICAMEITT.
⢠nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;K^nnotatio»
Hæc hicra interpret« Gornario,habet fpederd Vncia'j triginta fex.id cft,h'bras tresrDupIu igiturmcllisjunt Jibr^fej.Summa vero rotius compofinonisconftarvn cqs centum amp;o(So : Fada diui'fionecatharticoium,pef eafdem vneias,.fingula coueiner ColöcyuthidosgiM» Vndecim, pauJo ampbus : feiJJæ.fcamniotiij.agariiÃfb lebori A na grana odo.öC très partes viiiâgiaiihKJiJ»' dant in diuilione Vilius gräm' trigintaâ quadrantesrhu« phorbrj grana quatuor cum tribus quadraiuibusgtaHi Vnius ; Aloes, poJypodti,cptfh3mi ana gratia quatuor:
A mmoniaci,ftocchados, bdebij ana grana nouempau^ Io minustEr fie omnium purgantiumeruntgrana qua' draginta tr-ia,ad vneiammediam. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;. Pöteft pars tertiaparari, quum rarus fiteius yfi»^®® nifi-in chromeis ac rebcHibus morbis pituitdis â¢fbn cholicisq; expetatur. Ne igitur temporis à æf'^ â^^ ôuram facrant Phurmacopoia:, conlUtuni mcu'^ â'^ quantur.
Ego in i up er vnc iam Vna m au t al ter a m prædidtpuiueâ ris feorfum cum oxymeJite fcilbtico compiiâg°'^5 malFa couferuari iubeo;Nani Vehcinentemi«^^''^' Æ acrimoniamparit mcdicamcn,fibibatur. Qâ^P'^'^f' earn etfi vtibfiïmâjiti didis affedihusjph'riqjalpcn'^n-tUGmalunrq/pilülarum forma deuorare,quitus ob« n perandumcxiftimo. SciJJamhicomitfO,Vtqu«dimCi* Jimèpuluercrur. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;. a
Species piJufarum Vniuerfæ/intermi/Ta faills f^â¢| tîrachmæducenta:,fepru3ginT3 duæ.Fada noncdiuinoâ ne,pcrtofideniïdrachma finguia rctiiiet Coiocynt i-dos grana quatuor, cum fere dimidio : Agar'^M®' montaci, fcammonq, EJIcbori mgri, Hocdusos
â PARTI CV LA RIS Ãl VIS 10? nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Ã5 j^'ngrana tria,cum medio bo.pon.Epithami,Ãuphörlt; hâ®âg'^â*âu® Viium.ôC tresquartasgraiti.'Polypodq, ^^llii,aioéAna grana tria, medium, paulóampIius:Sa-hciii.opopanacis,artftoloch. longç Ana grani vnius â''Ruinas boni pond. Quo t ies ver ó oxymely te maffa
1 .,Wigitur,ponderisaliquid ingredientibusadimi* P^'âüqmdemoxymel vt plurimum quartam par te fpc4 k ^'quot;umoccupat.
1 ïu/ttM paÃauant cum T^lyeubarbaro apud
| nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;noÃros l^ludUs, lriorum vioïaram,borragtnis ana fcriptulosduos
1 Smeris, fpic«nardi anadrachmamvnam, 1 hiâ*'ritit,aniü ana drachmas duas.
1 h''^â^idq drachmas tres,
i Watbariéleaiffimi drachjex. I^^itoptimi vueiamvnam.
I p®tAlexandrinæ vneiasduas.
'''''niniuni puluis fubiilitfimè er tbratus.
1 â nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;t^nnot^fio,-
tgt;Wvnttm:f3aa diuifione. drachma Ãngula rc^ n^'^Uciidqetanaquatuor fit medium, pauloplusî Attanbaii grauanouemt Turbit grattaduodecimi
l hquot;â'ïttïiptulunivnum)gvanaquatuor.
\ ^^^intobuftis, à drachma Vita, ad (efquidrachmam» \ 'Ã^i iummurndrachm.duarum: Xttarnen vnafaits 1 Wupurgat. Atqj ifta de catharticorum prtua* \ ?fQnAere»iu hnguVa compohtiouc exvftente,ac vith \ '^^excrentCjdiccrc volui, quitus tun tores ÃCimpert* \ 'J®â^s tneduos admoneo, quantum corundem hngufa \ ââ''quot;hictvput,ncirtortcmprotaïute,Vertcnumpro A.n« \ W»doüatjpttï,ganüum nefetentes neeexpendet^s
10 PVRGÃNTIVM MEDICAMENT., offerant. Er Temper præftat hîc timidiorenb îJâ⢠^°â^ fidentioremefle; Nam paucis minor quaiKit3S,mu ns maiorobfuiriTamerfi vtrobiqj ddinquip*cMâ^quot;.z® nifta quandrasuiuHo ca lam o. fed in rarionaK ac ar» ciofa comeduia confiffit. Vehementes enitn « e»â mes purgationes morbos intendunt, vires labefadan » fpiritus dilTipanr, ÃCfrpè Rcuilfimafymptonutapar unt : Eft igitur in nulla medicinx partepericulumgf uius: Quarc virum prüden tem,folIicitum,8(eKilt;^' turn poftular, vt fingulari præmeditarione,obRi'J^ canonibus,ad eiufmodi operasperueniamus â ^''â^ obrjciatur.fera pcenitenria,dumerroremferws^Sâ^ feentesnoftra infamia.ægrotanttumdifcrimiiâcrfU mur, Arqj vrind tales camificesin R.ep.iwiba*gâ'^' rem, Sed fruftra hæc opto, fruftrà doleo,qu3iidoiir^^ Veram medicinam tueatur, nemo intercedabpauj ^^^ miclademhancdomefticamintelltgant.'Cuiulfâ®â Paracel fiftis,Medic3ftris,Hefonibus,oberroiiibu5,'^[^f foribus, ac paffim confidenter magis,quaâni âpir® quxuis chemica,amp; Antimonica Purgatoria âââ'â^ââjj^ tibâ, manifefta exempla vhdcnius, quos vrinaffl«**'®^ corrigat.aut publicumediäum puniat. Veoj'â* ^ fequenter ad diuifionem pilularum, quibus ^«â^^^^,1 ciicstn impctuofior cd cu^cimnciorum corp^^^^ di{[o^^ tia,quiadiutius vcntriculo inhærcnr,piiulquJquot;^ j^ uan turr amp;nbsp;agant, à remotioribus par obus afwa» Violentius, Accédant i taqj beneuoli hue ac cordât mi num a ma tores,non viola cores.
PilulfC ex t^^arico AfeÃ^gt;
^ Agaricidrachmas tres. RadicislridiSj^alTij 3^f|^ drachmam vnam. Turbir drachmas quintp. quot;*p® ^ cræ drachmas quatuor.Colocynthidos,farcocoiJir ^^
PARTICVLARIS DIVISIO. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;»
ûrachmasduas. Myrrhæ drachraam vnam.
«cip£R.obub,ideft,fapa.Dadrachmasduas. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;I»
^nnofatio,
^ând in viituerfum commonitos Medicos cupio om* â'SJpudMefuen,piluIarumdofes effeiinmodicas:fi^ Wcmpicrækçaddrachm.vnamïacmediam: Aliæ ad 1 â^petuenimu.lnterim Ion go vfu obfetuatum,drach» d^^Vnam fufficere:Si verô in contumacia adftr idaqj. â'^'iohybetnoeg tempore, corpora incidant ar tern fa« i, j**gt; 9^0 videlicet humores nimis coadi fuerintï 1 *''weandemdofim,p3ucisgranis,aut falls gemmæ, 1 '^'^Uctidti.aut troch.Alhandal,aut fimili aculeo, iu-''Unnoris expurgandi qualitatem 8lt; quancitatem, '''^Quere. Attamen à valenter pur gant thus femper
ââO^'^â^ corporis diffoluamus.naturam 'â^''quot;iannjs.morbü augeamus, grauia fymptomataac* 'â'^ânans,2lt; Ixpè mortem pro falute,intempefto præ-^^®üc6pharmaco,infcramus. Ifta nee fine dolore,in '^'tntibus,rccordor,nee fine pudote refero. Hodo* ^ï^'''thi(ci ex Agarico cum falegemmx patati.non 1 ''âSoiin gibe ris accipiantut ;quod monuit ctiäLu« \ ^â'ââ«.Sdhefaurus Aromatariotum, Pro Colocyn« 1 ^Miochifci albandal fubftituantur. Anutius amp;nbsp;1 ^Intaius propria autoritate maftichenaddunt. Di*
''^^ Catharticorum eft huiufmoditdrachma ynaad* ^'dtlurbit grana quindecimjamp; quadranté tolocyn ^os.fiueTroch.alhandal.fatcocoUx ana grana fex,
l ^loampliust Agaricigrananouê,paulóminusïHic-
i 4^^â'*grattaduodecimbon.pond.
\ ^xa ^.continentis eafdcmrepo(uit,aquomutuauit ' 'Hibsus de gradibus ⢠cap ,50. fed hier æ dofim congc-^U^/arignana ex medio pondus Metuxauget» in 0 5 picra
à PVRGA^TiVM MEDICAMENT, â picra errorem committens.myrrham negligcns.lomf 'fles Concorregrus Tradi.z.cap. ^.fcillam, pro Colocyaf i ,thide,conilituit,atcy pondéré difcrepat.
Pi/u/at e,'^^re^iitiult;e Afc/ues, I
!) »i
1^ MYrobal,-citrinaram.R.auedkeniAnadrach,daii Saccicapator'q,abfYnthi) Anadracb,daa3, i Scammoneçprxparatæ drachmas quinep. JJ MYrobal.cbcbnlaram,lndarum,agarici,colocYath. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;/ j
Polypodq quercini Anadrach-duas. Tarbitboni,aloés Anadtacb.(ex. mattichx, rofarum rub. fallsgemmæ,epithymi,nd^ 11| zingiberis Anadrach.vnam. Eleâ.rofarumqaant.fuff.vt compingantut,
Da a drachma vna,ad aarcum mum,
i-^fifiotatio, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;f j
Alias in recenfendis doiibus quorundam higtcd^^â^^^^ aliter iudicauimus: I^uncautemmaioriinitoexotaitie , y veferem (ententiam matauimus,prxfertimaccelt;itoK ; autoritate Fernelq eadem pondera tradentis. Suctieu^ . patorq SCabdothq effe debent in fpiffati. ReU^^^^*^ nbsp;nbsp;; ? manifeila.Eupatorium Mefuxhanddubiè,6itâgt;^^^^^ nbsp;nbsp;t '
dimus. Itaque miror DifpenfatoriamtwSroet^^^ ''® nbsp;nbsp;1
mine male editum Gratiolam indifferenter Viotpitc, ] « quamingens veriufq^dtdiferimen:aimirumh^^Jâ^^^' \ teile aluam maucc,iccurlabefadat: lUapurgandivitt^ 1 lt;nbsp;nullam edit,Si vilcusroborat. Quare mallenen Ag^^ rati penaria aat ignorantia, Eupatoriain aoSfUiB va^ .L gare Quailkraur üjbUituere , quad Nhtthiolns n to IJJ quarto, cap.}7gt; Diolcoridis appingit AaicettiixniU' Æ ^
kp ^.ARTICVLARIS OIVISIO.. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^V wrtehic errors Cordo primumgt;deindè dPuchfio puseft. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.
U^^ipturamdiuifione fatfla quælibetdrachma h^ '^yrobal.cttrin. Kauedfeeniana grana quinque,^ â^[nifetn^o.pond.feammon.præpar. grana. lexoC pJ''^plus:Chebul.lndariim,agarici,colocYn.
I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^â® grana-duo parum plus :
1 âit,aloes Ana grana oà o. Quandomaffa cumElc» '^Mefuxeonheitur.tunG abfqjdubiaprçdiâæ dilt;* ^quot;iaUquid decedit, præfertim fi multum illiusacsâ 1'l^âitur. Dicit autem Brafauolusquodhiccfledebe-iMofati vneias quatuor ;lucci ver0 recentbvneias '^^tuSiccre. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;v
I l^iWiT ex lt;^lcc CT ISdaJlicbc l^rcrpoÃti^ bp Motsvneiam vnam:maftichc vneiammediam'.
' p'âYophyUorum,rofar.rub. Ana drach.vnam.-' Vâ^d,diacridq nbsp;nbsp;nbsp;Ana feriptulos duos. quot;'fttur tucco focniculi vcTabfinthq»in maffatn»
^nnotatio,
b^^^rccenfuit Brafauolus in examine catapotioru:
1 l^tttCordusin Difpenfatorioluo. ViUanouanus r,quot;''fttipfrt,ninnruex Aloes vneia media, maftiches \ '^^HduibusOicet peffimo err ore vneias duas,ftc terb 1 ^ tq habeant exempiaria j garyophyUorum.rota* Miacbmavnazctoci.diacridq Analcriptulovno» 'â'Ws de S. Amandoeatdem repofuit,(ed pro crocO SSitne legit Turbit. Guilhelmus Placcntmus ex SWs tr ibus Aloes, Slt; vna maftiches cum fucco to* ^iformat, Serapionem imitatus cap. 17. Travat.â7, ^ â'^^^5 variât Montagnana in Antidotal io fuo,capU b^i^Smo.
weiries vtoftti (equenti doamp;t ina par ant.
Aloes
] nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;24 PVRGANTIVM M EorCAJdENT.
^ A loês optima vnci3s duss: madichx yneiim fnui Ducndlj, drachm, i^nam. cum fucco caulium.
' Sed fanè non probo, quoniam corrigcnubusiiecelh^ rrjsdediruunrur.
Pr/u/iec^ureifT^Eo/aiA/jrej^i/EPi^ : lulls f/uwero. ^7 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;1
çt Aloes ffaax,diacridri Ana drach.quinque. I Rofarum Rub. Sem.apij Ana drach.duas,amp;^ fenis» 1. Anih,hxuicult Ana drachm. vnamfemilïeagt; Crocbinreriorum Colocyiith. hiêrxpicrxanadradi, Vnam: Compreb endantur a qua infuhonis tracadontf» 11^
Pro Colocynthide furnantur TrochifciAlhandd^^^' 11 fauolus fecundo lib. Hippoc.de acuforum i'!Stiiilt;iââ^â^'^ I angin x fcripht maÃte bes drach, vnam, medianrl^ââ^^â^ 1 cenfet Prçpohfus. Fcr nel tus bieram omittitimsHichfH 11 cum feminibus anih, fÅntcult coniuugit. ka veile61» 1 ^ cuicy eÃ,nec voto viuitur vno. DiuiÃo Catbatncoruia 1 ^ hc har, Quxlibet drachma tonus huius malixtehpfi 1 Aloës,diacrtdqanagraua.14.0^ quadrantébo-poiid-lif Æ ^ per fuut camé tria grana diutdenda. GlolhtotPFr^ I banc quantitate diacridij nimiarn credit.Egâgt;^âi^ââ^ nbsp;nbsp;Æ p
nor eumnon bené calculum poCuilTe. Quia oon ^f®P^*^ a ij neceffe eÃ,inregram drachmam pilularumptopn^^^^/ 1 h PoteÃenim doüsjpro fcopis certis,mtnui! Colotpdhi^ J a elos,hterçptcrxanagrana duo,3^rrieuteinplusajinin' ^
Pélulip i^:^areree i..^Ui{:euUie,
9a Pulaeris hierx picrx Galeni vnciarn vnam.
^aÃ^hx^myrob, Citrinarum Ana vnciarn vnam,
Aloèshepaticx Vnciasduas.
FormenturpiluJ^cuin Syiupo exttoechade.
PARTICVLARIS DIVISIO. t^nnofdtio. ij F^â^â'«ipïunt AIocs,quam pilulæ hiéræ fimpUcis, t,^!*â*®'flt;Sibusefficaciorescenfentur» Confiftunt r(ikpâ^*ââfâ0f5 Diuifione Fada pulucrispicræ.my!« la ^°^^â'ââ?^^^ â^ââ^â^*ââââ purgantiumcotinctma* ^^s grana leptem amp;nbsp;medium.
ty
I ^ilulis t^cIeph.vi^infs.A'hfucs admonifio. j^K^nserror in exemplar ibus Colonicnfibus commit jj^fll.dum ad hnem primarum tredecimaromatum» âi^HtnaCfic 5 pro f.)legitur.Corrigatur igitur menda ^' 'normis ; amp;nbsp;mirum hadenuseiufeemodi multas - quot;ânimaduerfas.cùm ifte libellus tanquam facrofan* ''âââ¢inofficinisteratur.
Allaite ex Ãdellio Adaiores Mcfult;£4. i|u®^«llii drachmas duodecim:ameosdrach.tres. ^ûbal.cepularum.lndarum.belliricarum.emblicaçi» ^p''Um vlloru, charabe ana drach. duas, amp;nbsp;femilTem. J^datur bdellium fucco foliorum porri.ac formetur Dautur adrachmis duabusgt;ad aureos duos.
P nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;K^nnotatio.
il^'nuofermoneldem feribit minores:atq^infuper j ^âfeiiiuentasrattamépræfcriptas vfuinoftroprç-?'''®inasdelcgimus,lacobo Syluio medicoclariff.in ''â'isiiifuperprobatas, amp;nbsp;Gordo: Licet ifte loco Ve-/'âfumfiinpliciterauellanasaduftas pofuerit. Kba-| jf^'^dAlmanforem,cap.8o,dch9morrhoidibusaliam | ^^Mh, Serapioncap.de Antidotis. 17. tres contutv ^'â^diaautem magnam fcruat affinitatem cum pri* JMefucs. Variât Tali.io.Prad.fuxï Similiter Mon^ j^»nacap,zo. Antidotar q.
âlil hk dicendum ampliusgt;nifi VtprobdeHio.myrs * nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;* nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Ã rlu
Kt Pr^'RGANTrVM MEDIC AMES T. rha ckâilTima fubftituatur.'Pro Vcnerfis,Ãiic(vtCoP dus^aucllaius aduftis,Radix aJ/qua adftringciisuióaa« tem Acori, quæ acus ac caJfadi ix cft.'auf radix diftor^ tæ,auf pediuesfiueconchuJæ marina: ex oris Hifpam^ ci maris VlyflîponiciaduetfîÃjquasinfimiJi affcduA®* cenna lib.5.fcn.2i.trad.3.cap,4.commfnd3t.'iieq;AW^ UC in Compofir. fuis improbat: Auf Radix:AruogW* fa:,aut Equifetbaur gJandium calices fine eu pu Jr A Jæ finguJa hæc baud imparcs edunt in his pijufovirt^« Difpen fa tori Colon iéfi magis placuirRhcubarbarum Jcuirer folium, DeJigat diligcns ex his, quod opoawii medici exercitatiiudiciovidebitur. Apud CJnuaciium de medicina vetcriac noua ad line error eft dura duch' mas duas lingulorum omilir.
Pihili^ ex Benedicta B^icoicat^h xaftJri/ih
CompoGtio primo loco intégré eft tranfenpfs.^; .lt;â i DrachmafinguJapulucrisadmittit Jir^fi^ u Turbir grana tredecimpauló minus: n Diacrid^f ezulx, hermodadylorum Ana gta/u 4% ^ j quadrantem,pauló amplius. j
Pilule Cvee^e /^/jd^tv h^, 9,ad ^//Ht)!^'
Jorc/»y cap. Primos
Ãi Pulucrispicrx drachmas decent.
ColocYiithidxCbuiüslüco Troch.aihaiidal)drachmis â tresdcriptülam Viiam.
Diacridq drachmas daas,SCfemiffem.
Tarbit,{loechados Anadrach.qaaiq}. Conheiatur Madapum fyrupo cxdocchade,
Shudofesdeeem,
TARTlCVLA^ïS DIVIS 10.
^^nnotJfio^
ty
PoSshçc omninofonnUanda: nam fingula,drachmas ^Jis.racdiam.ac gram quinque pilulirum habet. Seri^ pf'tcafderaValefcus libro primo, capite primo, vncias t'ucnota.|. pro drachmis, öc,5. pulueris picræ,eÃorc | Mimo,
1 %ifioiiigrcdietitiumfic inftituenda.
I Actiesviiiuerfx fuut drachmse vigintiquinque,fcri-\ Wduo,ac médius : Sic fin gul a drachma habebit co-\ Wnthidosgrana oâo,paulo minus.
1 ^â3aidii grain fcxthidi ponder is. TurWt grana vn^ l^imbo.pond.
l ötaiauolushasPilulas velut tormina inferiort ventri
1 nbsp;nbsp;nbsp;^ïffentesimprobat.vtpote parum caftigatas : Trinca«
I ^âUcoKlt;âas tuiasqj probat, cuius nullam rationem
1 ^'âtpictaR.haziscodemlibro,cäp.64.accipienda, qui
l {^iinnoftïisCommentartis pofuimus;fed proxylo^
1 Whmdj^bftituc lignum alocs:pro carpobalfamo.cu^
1 Valerius Gordus errat in ponder ibus : fiquidem
\ ^tttlu8lt; grana fex,pro drachma: Aloes veró dracht
\ '''â^Ãex,ïctiptulosduos,ptovneqsduabuspinxit.
I In ptlHlvtó ex Colocyntbida^fiuc Nitre
I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Konnotation
1 ^'tcexamunnlibus magna offer tut var ietas,quia pri
'1 ^ââ''V^-utot quatuor locisea(demtcccntet,nimirum
i ^toptimo.Cap.u.iuxtavethonem D.GuintetqdeHelt;
1 *ittavtia: Ampliuscap. eiufdem.is.deGomitiali: 8lt;
1 '^dcpatalyfv.acquattodecuratione podagraepituito^ 1 â^''«^vbuslocis,pïima,tertva,quamcompofttio cou!«
1 'quot;tttiÃcft, Tantum in ter tia additur bdellium: Secun*
1 nbsp;nbsp;nbsp;^taaltutadiftormis^eft. Aquarius libro s.methodi.
cap .9.
tS PVRGÃNTIVM MEDICAMENT.
cap. 9. ternam feripruram imita tus c^gt;(YP? ,, liumapponif gummi. Cærerùm AnutiusineMeuio tricus Medicus,ceu JumenccÅloprouoc3turu5gt; J macopÅiam nouam nobis dedirUn AU^ impio^^^ æâ ex ngltriscommentarnsfuffuratus,nulla vnquatn .1 ta meimentione, conUrmSionem haruin oPÂ®â ÆÆH! tegram,ex media vaftitate,feruatamprædæ3t'âW ^. tur, quoniam imfquam fie legitur apud Traîna»â®â eut ipfe fcripfit.lmô exemphria grçco1atitia taraJâ apud Henneum Petrum Bafileæ excufa prorfus^^ â didionem oftendunt, qualem Mefue repoluit m lt;^â Epilepfia::Quareearn hic fubferipfimus. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;. ç^ AJoës, coIocynthidos,fcammonti,bdelltj,fâ^Y nigri corredi, gummiaiabici Ana partem vna®; â phorbq, baurach fiuc ni tri Alcxandrini Ana parte® diam.Excipianturfuccocaulium, i^ddiüo^
Per partes 1'11 telligodrachmas. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;, Procolocynthidel'ubftituanfmaiori fecorilFy®® ' alhandal:pro feammonio, diacridium, cadet» ranot®; Nitrum verum fir,aut in eiuspenuria tartaro®'^â' Breuiter nunc diuifionem fpccierumapponaingt;9âæ^^ vniuerfum drachmas inteUigendo feptem t ^quot;â^^j^ itaqg drachma continet Aloes Ãë iequentiui»^â^^' na odo, dimidium boni pond. Euphorbii,iiiih^''^^ fuccedanq Ana grana 4.bo.pondgt;
'Pilullt;e coinmuncf Rha:^a,4gt;lt;^dgt;^Itn4itJofcn
Cap^ de Residential
92 Aloés Vnciammediam.
Croei ûrientalis,inyrrhæ purüT. ana dracli.duas.
Konnotation
. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Myrrni
., P^RTICVLARIS DIVISTO. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;29
Wha hoc Joco cJcctiÃifna fit, modocfficaciam, vc* pcarumdoresexpetaijius. Vino aJbopaffimcom* 'quot;âguntur.quanquam'alnmah'nt fucco Iimonum, vel l'quot;forura. Auicenna mailichen,rormentillam^ac bo* ' âquot;âarmenumacero fer Jotummifcet: Sunt qui idem fa 'ââ¢âtaq.Endiuiæ ^ Rofarum,quod magno æflu ac Io* ?pf«caJidisnonfuerit a lienum. Aloe lauari non de-' Eçdcm Ãrafauolo dicijfur ex tribus: Helideus Bo-âquot;icnfismcdicusconcinnatcxaloê, Rheubarbaro, óC Sâhcoæquali pondère. In quibufdamnoftratiumoffi* ^ââ'^parainur ex aloês, Rheubarbari ana vncia médiat Ahmyrrhæ ana drachmis duabus,SC vocantur Pilm
'âtribus,cum Rheubarbaro.
T^ilulo: ex Cyno^loÃa AfeÃi^,.
jv .^Ãyrrhæeleâiir.drach.fex : Thuris drach.quinep. j ^IâSera.hyofcyami Anadrach.quatuor.
(|j??***^â'thmani vna 8Cmedtam:R.adium cynoglofla: 'Rquatuorcumdimidia.
i ^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;t^nnotatio,
H^tfsFcrnel/us adiungit caftorei quantum croci,ad r ^m fecuritatem,quod probb.
poç^âââ3tur fucco cynogloë, authuius inopia,Syru» ^*FâP®â®tte fimplici. Conferunt non folum ad de-'5 â^â^â^codas ac fiftendas, verum infuper in i{ f^^aöedyfenreriaad fcriptulum Vnum,in tempo* lt;'-onftant ex drachmis viginti quinqj fpecierum: %'^^ *8ââfper idem pondus fiat Narcoticorumdi« jTj^^â^ â^âtâcüma admiitit opq. Sem. hyofcyami ana ^ââ4**-® â5 femistrad.cynogloir« grana vndecim â¢â¢tBr âgentium pondus eft æqualecum narco* Wm^*^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;® addatur,tutior erit vfus.
pefitiuue Pr«püfiti ingredfuntur drachma: vi* * nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;£ $ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ginti
5© PVRGANTIVM MEDICAMENT, gintiânouem: fada narcodcorum dtu{fionc,cxtotiJeW drachmisilingula habebir cyMügloirr.opii.ScmJiyob' cyami ana gram odoSC quadranié. Mefuessutemdo* â¢Ã¢rina erit rennenda, proprer croci bonam quantifate, cuius etiam beneficiooperaq^ mclius in capureu3po»t mcdicamen,fomnumq5 conciliât.
'Pilulce aduerÃts EpilepÃam SeraÃon.
^ Colocynthidos.ftoechados.caftoreianadrach-i'w* Sp.hieræ picræ vneiam media ni. Conficiantui''â® Sccamabin fcillirico.
De Anridotiscap.17. coiuinna d iff tone tres 3ppoiwâ'' tur, fed inter has, prima mihi Vila eft mag is method*' ca,5lt;ad promiiTa effieax.SinguJa drachma compté ditcolocynth. ftoechad.ana gram oÃo bo,pond hicr£edrach.med.grana4.
Ttlulce ex Eupatorio utaiores MÃo^gt; çz Myrobal. citrinarum, fucci Eupatorq Mt^^ â fynthq Ana drachmas tres: Rheubarbaridradinn tresSCfemilT.Mafticlixdrach.Vnam. Croci dfâ'ââ^|^ mediam. Aloésoptimx drach-quintp. Conhef gt;1 Endiuia:. Dantur duabus drachmis.
lt;^nnotatio.
Habentin vnmerfum fpecierumdrachm nou^^â,,, ^^ Purgantium diuifio fi fiat per drach.totidemïQü^ij^^' vnwerfi pulueris recipit myrob. citrinaru^w*â® g ÃC bo. pond. Ivhcubarbari grana Vndecimmii'USg vnum: Aloes grana fedecimpaulô minus Effies* funrad fcopumfuum,quampiJula:exR.heubarb3r d^ilulie ex Euphorbio Edefu^-
Jji Euphorbii,colocynth,3garici,bdenii/ag3pe«^ââr
, PÃRTÃCVLARIS DIVISIO. ⢠Ãt Jâffimasduas .⢠Aloes drachmas quinto. Formetur 5quot;3cutnfuccoporri.
p nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^^nnotatio^
Jâ Colocynth, conftituc Troch. alhandal, nam per fc pJataeft exitiofa, grauibuscg torfionibus inteftina jâ^f|Jcians:ltaqj mitigautibus opus habet,quemadmo» jjiâ in eius troch.dicemus,
« iPiluIæprudciifcmaccircumfpecSum Medicumpo-.p'tquiaVehementer educunt, præfertim quando ^Ihabenteffrenem vim ea^icohibêstldcirco magis J'âgt;idjdus eft vfus,nifi fortè in morbis rebeUibus.ho*â ^^â'ibusrobuftis.articulorum doloribus pituitofis Ion® h Coiififtuntexdrachmisquindccim.puluerum.
P^âper eafdem dinifione,drachma qnæJibetaccipit ^âPhorbij, Tioch. aIhandaLagartci,.bdeIItj,fagapeni ''âI^anaodetalots grana viginti.
ViliiLefoctiJx maiorcs AdeÃi^e^ i|.^âgapeni,ammoniaci,opopanacis,bdelln,colocyn l^â^)rutæagrcftts,3locs,cpithamiana drach.quinq,â. ^^'quot;odadlylorum, aifcebramana drachm, .duastfeam^ jji quot;'^drach-tres; Cinnamomidpicx nardi.croci.ca» j.^iiadrachm,vnam : Turbit drach,4. Zingiberfs ^â^**«»01vnam,mediam:
Pjr â¢'^â^'â9 fcfâPtulosduos. Diffoluantur gummi aqua f*^cdiui,Slt; Hat mafla. Dan tur drachmx dux.
1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;t^nnotetfiot jJâdületiovaldèprobantur.indiflecandaSCcuacuan» ÿtuita crafla.
R-adicem EzuFa: minoris prépara* hit - ^^'^â^â^^ââinlaLtcdijlci. Succusporrifitper fub. lil)J^\^ââP^â^3fus;qu3nquamfine co parad queant,mo* l^*^*^itusacdtligeusiit artifex.
Compos
5t PVRGANTIVM MEDICAMENT.
Compofino fora habet drachmas quiiK]uaginta fcpte, amp;nbsp;fcriptulum medium, i'n vniuerfum: Diuifio hat per totidemdrachmas,êC fcriptulum : Drachma igitui to* dus capit Sagapeni,ammouiaci,opopaiiacis,bdcHij« Troch.alhandahrutæ agreft.aloés, epithamianagraiia quinqj bo.pond. Relinquuntur diuidendx tres partes VuiusgranirHermodadyli.ezuIçana grana duobo.po-Scammont) grana tria,5chorum triens. Turbit grana 4. PauIopIustEuphorbijtrcsoiSonas
Vilius grani,ac pauló amplius.
Tilul^fimt terra i^uicenna hb. 4.fèn.7J^P'
7. Je CuraScabieL
^ Myrob.citrinarum,chebularum,nigrarunifiiif^'â' darum Ana drachmas quinque. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;. Aloes cicotrinæ drachjeptem : Scammonc^®'^® drachmas quinqj.Dantur ad fcriptulos quatuot-^^nnotatio^
Emyrobalanis nucleieximuntur,demdetcrafïufol^JC* coSCexiccato, maffa formatur: quanquara ego w^l'® cum fyrupo fumariæ vniri, cuius rationeminfâ®®^ redixi.Iifdcm vtilitcr vrimur in Scorbutto^rf*â?quot;â^ tatione virtutis retentricis, ac concoftricish^â',â^P. tius,quam euacuationetquia virtutedebilifal'r^''''^^'^â erit corroborari, quam euacuari. Diuifione haan m* gredientibus,drachma recipit myrabal.citrinarUjChc» bularum,nigrarum, fcammonq codi Ana grana vnde* cim: Aloes grana quindecim SC femiff.bo.pond. Sive-ro fucco fumarix maifa ter humedetunaliquid ponden priftino deccdit,quod obfcruandum erit,
'Pilula ex FJiera Galeui, .
Si Aloes illotæ drachmas centum» Ãniut*
PARTICVLARIS DIVISIO. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;55
Cinnamomi.xylobalfami aut ligni aloes,afari, fpicæ '''gt;fdi,croci,maftichxanadrach.fcx.
t^nnotatio.
j '^TOpinguntur fucco abfin thq : quia fi ex mene,3Ut Sy-j 'â'poabfnuhtiexcipiunturmultumconfuetædofidecc» i quot;'fccftneccirum.âlfaquehæcdumvfusrequiritaugea^ . â*.velfuccopotius,quam alio liquore crarto, mafia for quot;''tur. Atcghxc eft ilia pura,quam Romx Galeni xta^ ^à noftra,omnes préparant, vtpore crafTosac vifcolt;« ''gt;sfuccosbilisflauæSlt; pituitæ ipfius Ventriculi tuni^ ^''Mcmcferaicis Venis inhérentes dilTecando.ôC deter* Moeducens ; Qvapropter Galenus nofter præftan^ ^itnumhoemedieamentuad prædidos affeduscen:# âquot;lib.7.decurandis morbis. Sit autemcinnamomum â^'niffimum,aut in eiuspenuria,optimæ cafiæ(quain
( '''â¢Â»etnercatorumaftu SC diligêtia habemus) duplum. ' ^dhunemodumetiam Paulus Aeginetalib.7,cap,n,SC
âWdusin annotationibus Melues.
TiluliC Hier ce cum t^^arico^
i j^^'â'gt;cantur,quoties hierae fupraferiptæ tantundem MiTroch.cum fale gemma: mifcetur.
'^iluhe ex HermodaSlylis maiores AdeÃice^ Hermodadylorum,aloës,myrob.citrinarura, Tur*
'tgt;colocynthidæ,bdellq,fagapeni Ana drachmas fcx.
! rWei.iarcocollæ,Euphorbr),opopanacis,rutæ agre« Mn ana drachmas tres:Croci drachmam vnam,me* '^m.Confice cum fucco caulium.
Konnotation jlfffiincrisprocolocynth.fupponcrc Troch.alhandal. ^dHummolleac recens fit. Sunt qui Euphorbium Vt ''âolentiffimum purgatorium réfugiant. Vfus earum
F habe*
54 'PVRGANTJVM WEDTCAMESTT.
habetur,ad VeteresartfcuJorum dolores,amp;â cerebrifiP gidos affetSus porens.Er po limit alioqiii omirtijiii pif» fentia piluJarum fÅtidarum, quæ magis caftigatæex fpcciebus exilïuut,amp; minus haben t iherinodaäylorunii cuius radices græcis medicis, vt Diolcoridi.Iib.ó.ap. y. Paulo.^. cap.48. Actio.15- cap.y7.atque virisiuaite exerciratis letales haben tur. Sed hanc iortaffe nori'll adimit aromatum miftio: fiue quod apud nos/icct in vfu recipianr, fiue foli mutatione arcfcantà niut tentur. Vulgus Germanieum Zeitlofs,quodfanècut chicum Diofcor.habctur.ficur alibi ofbendinius. Certc ftomacho aduerfari cuincç fubuertere coniperÿ mus. Viuuerfacompofitio exfexagima vna, amp;nbsp;drach» ma media,confiftir.Fadïa cxhisdiinfionc,drachm3VJU« quicqj complcditur hei mod. aloês myiüb.citihuM Tut bir, Ti och.alhandal.bdellq,f3gapeni3nagfa/niéxi pauló minus: iarcocolla:, euphorbij, opopanaus, lUtx agrelïis a na grana tria ttriüi pondais,
PiluliP InJiT FJa/i/:,fccufic/ufn Alcfucfi-Ãi Myrobal.nigrarum, cUebori nigripolypodijaiia drachmas quinque ; Epithami, ffoechados ana diady , masfex: garyophyllorum ' drachmam main. , Agarici, lapidis lazuli loti, colocynthida:(buiâi^ ] Troch.albandal) (alis Indi ana vnciam incdiaw« nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;l
Succicupatorijilptcx anadrachmasduas.
tîierxpicrçdrach.duodecim:tiatmaÃacamfaccoiipi). f Dantur à drach. duabus ad aureos duos,ideil,di:achf Bias tres. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;quot;
K-^fnnotatio,
Elleborüsnigerprxparatustihnamqualitatemacrea), /1 qua neruosac Vauriculum gtaaita oÃendere poffin / ^ Eih immodiccyclimpindcuici yfLnpciuigt;qlt;^^^^^dmci' â ^ quot;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;damaiamp; nbsp;nbsp;'
PARTIC-VLARTS DIVIS! 0. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ÃÃ
'''inimcdicaftri magna fuaUcentia faciunt, conuulfio?» 'âiiiacmortéparit,vimaxiraanaturæ illata,tefte Hip« Pociäte,multisfententiis,inprimisautem initio quinti ^phorifniorum.dum air, Conuulfio ex elleboro letalis i'^'Praparatur fecundum Mefuen melle dccoctionis 1 'j®2tumpa({arum,autvinodnlci,aut fapa,aut iuregal«
i ®irura,vclcarius reeëntis, autoxymelite : Alqaliter i ââ¢âlignameiusviminfringere conantur. Vfus tarnen lWarisobtinuit,vt viginti quatuor horis acetocon«
1 ^^'Undemdeexicce.tur moderate,
| 'âAgarico malim Troch. cum zingibere correfios lâ^pi. De lotionelapidis lazuli in ein idem piluUscx« \
1 psliidilocogt;falgemmx ponatur.
1 ^âidiuifionem veniamus,quæ eft huiurmodi.
1 Ãet drachma piluknum in totum recipit myroba«
1 ââ''Wgtarum.elleboti nigrijpolypodiiana grana quin«
1 ^?''Ppithami,ftoechados ana grana fex: Agarici.lapi«
I rWloti.colocynthidæ,laus gemma: ana grana 4»
1 pejpat^pdéniait grana duo : hieræ pierx grana
1 Tj^imdn lumma, vna drachma for titer (oluentium \ 0â^âï gi^»^ duodecim: Ei lerntet foluentium grana lOT«»vnum: Cortigentium Veto grana nouem.
I p^ccompofitio arris plena, quia Itngulotum ingre-1 ''Wium tot funt grana,in vna drachma,quot funt
1 *'âdun$urtotadi(Slione.
Tilulcc ex Lipide Lir^uli Mcf idr.
Upidulazuliabluii drachm.lex. Ml^mnpolypodq nbsp;nbsp;Ana vneiam \ nam,
. ^I'Woacx, eUeboti higri, falls Indr Ana drachmas 1 â^i^ktarifeau
5« PVRGANTJVzM MEDICAMENT.
Agarici drachmas oüo: garyophyllo^amfians dracht mas c]uataor:Hserx picrxdrachmasqaindecim.Coiiâ üce ÃJCCoEndiüix.Da duasdrachmas.
t^fino^aüo.
Prtmoloannis Güinterplapfusrcfluucndastaepichi' mi,polypodq,ag3rtcipoiiderc dimidioadcmptoiScri^ ' bitcaim Mefucana drach.céto.lpl'c veróquatuor.M' i qaehaiufmodi vidumiUifrequens cd,duntpaulópolk nbsp;nbsp;/ progaryophylL SC anifi drachmis tribus, quatuorpo' nbsp;nbsp;h nit. Mir or autem ida in viro alioqui dodidimoacotaf L JacilTimo. Porro dofts Mdax enormis c{l,3(peticüio^ j^ £a,proinde formidanda,imó vitanda.Suntetiam vehcâ j f mentiores in purganda amp;turbanda melancholia,quim nbsp;nbsp;11
pUülç Indç.Montanas medicus his non vtebatur,quod nbsp;1 exidimaret lapidem lazuli nigram bilem nouedocti^ | cui LeonhardusFuchHus fubicribit, in Paradoxisfuis» Attamen Galenus vimei deicdoriamtribuit,amp;Ttab j lianas lib.i.cap.17- Manardas lib.}. Epid.). Alexander nbsp;nbsp;j ।
BenediduSf Mattbiolas,Ferrâ¬rius,Curtiu^vitiotnnes nbsp;nbsp;1
dodiffimi: Imoante hos Au^icenna contidenteratrabi^ nbsp;nbsp;l
Hartes : S^ ViHanoaanas in cara tremoris cordisptopi^ l trantablatumacprxparatam,caialmodidoâridi^â^^ I â adiangam. Medici in comitata Tyrolenfi,pto^j'P',^^ l lazuli vtantar Mclochite, qui cyanei coloris^^P' ^â^ nbsp;nbsp;1 ridem vergen tis,cuias vedigium vidi in nioniJgt;»/P'ââ I. D,loannemEchtium : Sed btcanimaduerteiadiciutn Matthiolinodrl,viriclariiTimilib,i.Epidola9gt; ^^f'ââ Sellonius in publica ledioneaderebat VulgaremTotf
choGarn ede ver urn lapidem lazuli, cuiuscontranua 1 contenditLeainus Lemniaslib.z.capóo.deoccaltisnal Æ gt;nbsp;turx miracalis. Proindenemo velim nafatashancin l Cyaneo vim curioGus meditetur, gaia pleraqjfmc taf I Æ tioneffolaexpericntia comprobantcliuntlt;Etquanqaj 1 ^
, PARTICVLARIS DIVISIO. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;S7
Wmodi aids in commentarqs meis mcdicisoften'â
''Hin,tarnen nunc ita Vuggerente argamento :quæro 'quot;focculto naturæ inftinftu, murium acfeliumaliqui
animal in cubiculo, aut loco vlloconclufo A'ftcanac mox hotte fibi peculiar iter infcnfum,nul-
l quot;â'«inaprodente, adette intcUigunt. Talcscgoalh i^.türn Colonixjum alibi noui familiar itcr.lmo cur jpnumfettucas, amp;nbsp;arida quæqj allicit,at oleo oblita â ?Suitintaâa?Cur idcmbafylicon noftrumrepeUitJ
»7*item Vitis in braiTiexconhnio confiralangueCcit . ''â^moriturï' Tandem
1 Cur a(^ui[4mcgt;gniK,corniccTO nodua,mifuugt;n ^or«iK,ntMrnneUpb4S,uirtMteï improbi« odit?
^Hfeongrum murent, lupum clt;tnn,lt;ttq; camclum
1 v, Qüt£cjm«)CMrftcgenero/ï ederenefanda?
1 ^®'quidam à butYro,quidâ ab olco,vino:quidâ à pi-^«»icarnibusalqabhorrent^ Et quis naturæperv ®'Magator, omnes omnium arcanorum caufas expli 1 ^''''Ceceïimdchac antipathiaatepetiamfYmpathia
J f^tinter alios Vilnius lib.to.cap.74. Rurfus.17.ca. 1 |â â¢â¢t'gt;.cap.9 amp;x4,cap.i.atq5alqslocisâ.Simlliter Con I ?®tinus Cxfar ,lib.i s. cap.t. Inter rcccntioresloannes I 'â''ÿüsEpift,3v8lt; 54. MifcclVi. Ac fingularidiligent '^^tacaftotius. Itac^ neminimlrumvideri debet,fila^ â''iiiulihancin atrabile purganda vittutem edat,eti« â'^nulla tuidens r at io adiun gi queat. Dicebat Eallo« ' ^^ medicus xtate noftra prxftantiff.Lazuli»8lt;Elle* 1 'â'^'lerlribitionerumeta nigra protrudcreiSennam ve» 1 '^'nelufoiudiAedphlegmatica atc^lchor est Attamen t ?'^m\imaduei te n ti v tr o£cà ex ea humor es deqei eon« â¢
''* Scd de Iris fat is.
5§ nbsp;nbsp;nbsp;PVRG ANTIVM W EDICAAIIïNT-Lauatur Cyaneusmoreal/oruân lapidoforumacWf'f ftriumtPrimó teritutabfoliiiiÃ7me,moxaquaautcitrf cics mutata MeCux abluitur,deindeaqu-rofsrum^^ ' quod mahmbuglofla: decies, vt ei vis quidam ad wf lancholicosafFediusprarÃ-efur : Af inreieafingulis o donibusficcerur. Diofcoi idcsvelutcadniiahuari , cuif. Nunc ad diLHlioncm. Drachma pilulaiunico» net lazuli loti grana fex; Epithami»poJypodnanag^^ na otflorfcamonq, cJlcbori nigri, faiis Inch (iue gc»ââ^ ana gratia duo cum diniidioragaricigrana odot»'^ ^ pkrægranaquindccim. OiniftitamépolTuiiGquu a bemusindas hisprxftantiores ; ôc'præterfeafflû»*»'^ melanogoga recipiunt, iulhore pondéré,cum pluno corrigentibus.
Ttluï^e Ludf maiores Me[ïi^^
Ãi R.ofarum,violarü,abfynthii,colocynthida:,fâ^^^f^ cubcbcjcalamiarom.nucismofch.fpicx, cpithr^ââ pobalfamt,xyIobalfami,fczefeos,Sem.R.ufa:,ico®'^ thi,afari,maftichx,garyophyJIorum,ciniiamonii)3*i^^â facniculi,apn,cafia;,croci, macisana drach.duas.fflF bal.citrinarö, chcbularumdndarum.beJJincaruin; ^^^^^ bkcaru,R.auedfceni ana viiciam mediam: Ag3fâ'y^^^. næana drach.quinejj: Euphragiædrachinasi^' g,/ cicotrinæ pondus omnium,feiheet vnciasV»â« drachm,duas.Danturà drach.duab.ad tres, ,
k^tiHotado^
Meminerts loco CoJocynthid. reponere troch-a a» dal:pro carpobalfamo,grana paradyfi.quócelcffo^ tusin capuf feratur:pro lylobalfamoJtgnu aloes, r næ Alexandr.purilMnr. Parar.idebent,ÃCcontinua diebus vfurpari, pro cerebri S^oculorum confortation,^ ideoc^magnam euacuationem nonmolwiuur» J'^^^
TARTICW AKTS DIVTSTO; nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^
âWempblcgmagogas eas facerc volet, addat coccias: Wquot;chola5»ogas,aureas adinifccat, vtbenènaonuit Ma-Mus. Bralauolo ólt; Kondoletio parum probantur, '\Waeotum iadicio pilulsc ex qs couftaie debent, qu« hm»quantitate,plnrimum præftant, quod hic negle# , ^'htvidctur.ltaqjmagts ïoboïattt,quà meducunt, nift i â^'Mumpotentiaadiuucntur,quod hauddubièetudilit l ââquot;itnManardurntelpexiffe arbittor. Nunccofuetum lâGütern obteiuans, addam cathatticorum diuifionemî | ^t(ubà uâ.a,quxlibet drachma habet colocynthidos, 1 ^'iibu,Ãpitharni fingulorum drachmam mediam,2lt; â 'ânum pat tcm medn gr anitrayr obal.omnium,R aued» ' 'âtttiana granum vnumac paulo plus: Agaricijlennâ:
1 hi^ianaduo'Aloêsfcïiptulumvnum.
TtlwIiC lyldÃicbcy Petri lt;^fponenÃ^
1 ^ Maftiches drachm,4. Agaïtei Eleifbff.drach.txest
1 â¢'^tstieâædiùcân.dcccm. Conheiuutur tuccoaltilix.
f^tinotatio, ^â^metnoïat ^ponenhs cognominatus Conciliator ^^^ h.m additiouibuS'Mefuæ, de xgritudmtbus ho^ ' ^â^Acpeiitceeaidemadfinemcapitisu.Viancifcus 1 â'Pâietnontiü.NeciilueruntBrafauoiâ in examine ca I 'âMo^jôC Syluiusin Mef. Cordus ithuper componit I nbsp;nbsp;tx mahtchx vneqs duabus: A,gar ici vneia y
, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;vna. Si media.
^«Wq noftii tolent iequsntes.quas Vocant pilulas Wa.
â l.A^'^^^dïachmasieptemt Agat.troch.drach.tres, Wthatdiachm. 4,Coropingantut vino.
1 te ^^â^V'de Caputpurgqs,m Soda frigida ,aliarutti ' v^^*''^'^^â^lgt;ltacKolas recipientium, Si agaricini-M'tas Matthaeus de gradibus commen.primi cap dn k ^lïmjïAd MmantoxCjSCÃertrucius iraamp;.i. Seä r
40 PVRGANTIVM MEDICAMENT- ^ cap.iJaudat.Diuerfæinfuper JegunrubapudMo'â^^^,^ nanam tii Anfidofario AJfiiia quid fit nonduminuci TepotuiiCertè SyluiusacCordusformantnialft® co arfemifi«,vel fyrupoexlïocchade. Prima fedP® habet aromafum drach.feptendecim. Fadadiuin^ â fingula recipir agarid grana decern amp;C medium^â'® drachmara mediam, grana quinqj plus minus. ad plura Vocatæ comprehendunt in vniuerlumdt^^, mas quatuordecim: Sic drachma purgantiumdâ retinet drachmara dimidiam. Agarici trouii.giandi'-decira. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i
PtlnliC ex Afezereo Aicfucs, çz Foliorum mezereonisinfuforumacetoamp;^exiewto' rum drachmas quinep, myrob.chebuJarum drach. tres, Citrinarum drach.quatuor.
Confice cum Tereniabin Slt; tamar ludis diWâ^^'^^^^'â Endiuite.
i^nnotatio.
QuxUbet drachma admittit mczerconisgtana vig^ quinqj: myrobal. chebuJarum grana quindccife;«n* narum grana viginti'. Earum vfus mühisinclt;^â^â^'^^^^ ruseft, quia vfurpantibus molcftx, babctnu^^r^^ alia fvtioratquamuis Hippocratis confiliohauduiUH''' peftiuè yfurparipofruntdicenris, Entremis niorbisex« trema exquifirè remedia optima funrtmodôægriiolw rare queans
Pih/Itr ex Opüpdnaco AteJu^.
^ OpopanaciSihermodaâyi-fagapenitbdcllqiattnaty / niaci,colocynth.ana drachmas quinq?- , . I Ciod, caflord, myrrbx, zyugibcris, pipct^^^ â'g« Æ' 1 longifCaüx,mytobal.dtrinaïum,bdîiiicdüâ^gt;btDblb carum
PARTICVLARIS DTVTSIO. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;41
tarum anadrach.viiam. fcamonn drach.duas. Turbit dtachquatuor. Aloësdrach.duodccim. Gummi infun* Iaiuuraqu3,fme fucco caulium,8lt; formetur maffa.
Ditur à drachma vna,ad aureum vnum,cum aqua cha*
Mryos.
i^nnotatio.
'ncuranda paralyfil dem codera titulo pilulas, ex loan* quot;âüo.depingitjfedrebusquibufdara variai 8lt; ponderi* 'quot;i^fiquidem in locum colocynthidos Veniunt T roch. â'Wal,pondéré ad (cfquidrachmam audo:pro cafl'ia ^â'iiuptiff.tapfialegitur,filt; drachma media fcamonio
1 *lt;tcdit:Prxterca vbi (upr à funt Turbit drachma: qua* 1 Htfe feptem leguntur : Moes decem.pro duodccim*.
^quot;lupcr harmel additfuccumeucumcrisafinini, amp;nbsp;Eu*
. P''0ïbium:Tandemagarici drachma duæapponuntur.
i ^WnuaUb.s.fumma.i.tra6i,9. infpeciebus omnibus
1 ^ôuenit,ptæterquà m caffia,quo etiara loco tapham ha*
â ^^^.5lt;inquibufdara ponderibus varietas. Bertrucius ^^®tistorturaac Arthriiide, MefucnaUegat,fed my* 'â^ttos Indas adiungit,quod 8lt; Cordus obfcruat. â ^^pto aloes drachmasduodccim, feptemlegere 1 ^Ittitiucfcio quo vfus exemplari.Manarduscommen* I â^baaniculorum doloribusà pituita Ego autem omit I ''quot;disiudico,quumalias longè tutiores8lt;præftantio-'^hinhmilibus humoribus expurgandis » habeamus. ^ttèh fmgulabcnè examinemus,potiores habentur. Wxextlermodaüylis, Conti à quando fÅtidæ plü*
\''Rcipiaut cotrefforia^ôC her modaétylorum vfus non ââ^i^laudeiurdta raaiori ratione iftx hermodaétilicis ^''âtfeiuntur. Votroquantumuis robot e ac virtutc fÅ* , '^1« ^opopanaceæ pares fere æftimen tut, at tarnen di* '^'^^111^5 y tï^çlt;;^ exatnipanti, plura has ipfas cotrigen*
1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;G nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;lia, quant
4« nbsp;nbsp;nbsp;PVR G A NT I VM MEDICAMENT^
tia,qua'.-n fÅtidas obtînere côftabif.Si^proiiiile fccuriolt; reseire fa teri oportet: Idem fentieiirquicuiiqjiiobifcuin ingredïentiumdiuifionemf3Ctant.Idquuml.uprà faciâ ûi alqs fit,iiulie indem in his fieri æquumeft.quo reso^ nines diJucidioreseuadant. Totaitaquecompofiiiopi' lularum Mefucs.exopopanacohabet fpecicrumdiach' mas quinquaginta octo. Qnælibet igiturdrachmarc^ cipit opopanaci's.hcrmodadïyJorum.Sagapeiuâjbdfnrj» ammoniactjcolocynthidic Ana grana quinquCibo»« pond.myrobaLciuïuaruni« belln icarum,efnbhc3iuai Ana granum vu um bon. pond, fcanionq grana duoamp; pauxHlum: Turbit grana quatuor pauló plus. Abcs grana düodccim.fcmill.ôtf pauxillum,
'Ptfulit exs-^'^f^^'f^^i^ myroh^Pr^ep, 9^ Qu«âq.ucmyrobalanorum,aganci,di4cndij,w^''â* cynthidos.fenna: ana Viiciam mcdiam. Tnrbif,anifi,focnicuh',maftïch,Iapidis lazuli ana drach« mas duas.femi'fl'.Sf grana quinqueialoêsvnciainViiani» hat maffa fucco abfimhn,aut fomicult».
i^lnnotado, Hæc eft dcfcriptio, apud Præpofitum mcuuijdiucifaiiJ Vulgatisexemplaiibusrinquibusloco vneixm^^^ betur drachma vna ac media. Guinrenushf'cdraclb mam mediam Jcgir,quemadmodum Cordus:acciic3 ââ uem drachmas duas»grana quinque,SC fancfccunus. Montagnanaexqfdem rebus, varia to poudere.de Ani* ddoris cap,20, Myrepfus fcJt.32. diftiud.^.aJiasparat hoemodo.
^ Quinque myrob3Janorum,3garici,diacridiigt;cüIc^ cynthrd. fennæana drachmasduas, iemifl.Epithami, Turbif,aiiifi, maftichæ, Japidis Lifzi,ideft,viridisAna diachmam vnam, grana fedecim .⢠Khcubaibsii exa^ , quot;nbsp;gium -
, TARTICVLARIS' DTVISIÃ? 4Ã
y Vnum: Aînés flau« vnciam mediam : fucci fÅiù* ^âiquod lans eft. Has propter fecuruStem amp;nbsp;con tem- lt;
con* cati-
J''iunt.Nosveróomittimus,in prefentia A â^uibuscoformes finit,fi lapide lazuli negligamus.
l''ilul^ ex Rheuharbaro Z^eÃtaepriorest c R-heubarbaridrachmas tres.
L^glycyr-rhiz» Sé abfintht)»maftich« ana drachm, »)â¢?â ^^y^^habcitrinainm drach.tres amp;nbsp;femüK Sem. pocniculi ana drachmam mediam. jjâth.dia Rliodon Mefuæ drach.tres.ôC femiiT. ?fæpicræ(Galeni fcilicet)drachmas dccem. â^'Pf aqua fccniculi. Da drachmas duas»
ç nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;y^nnoïcitio^ t°â^usinhistraiifcribciidisponit Sem.apq.focniculi )jWrumdrach.tres,femiff.fedmalègt;iudicio meo, ÃC j^fownes codices oftendunt.Trochifci dia Rhodên tHoâ''^'â'æf^'^'P^â*^Ãâ^P^'^ MefuenrHierapicra Galeni | ,^/â'ftxrebus,prçter Aloen : nam quæ ab ipfo Auto* ^jj^''lt;iitaréceiiretur lib.5. de Antidoris, vtramqj bilé, P(j^%,flatuscraffos cerebri,vétriculi, amp;nbsp;reliqui cor* Pit?**®*?^*â» ptorfus hoc loco eliminanda, quume* J^RHinijeuphorbium, agaricu-m, ac diacridium ma* JVïantitate, huic compofitioni minimè conuenien-Jâ«at, PorróquanquamMefueaquaföenicuiiexci*
1 .Mtquealq fucconon purato:Ego tarnen malim mei ^*â^^â®^**clt;:ââf®âiculipaululumebulliédumgt; U^^hiscompingendammaflam ; ld nifi bat, omni* «ih' â^â^ lapidis.diufcula mora ac rtpobtionc,ac*
â Vq â^â8â°^ ^go expertus moncre poffum, ?« lanè amp;nbsp;dementes comperiuntur affedibus ab
^te narratis, pondéré fer ip tu lor urn quatuor, quia j nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;â G 2 fingu-
44 PVKGA.lJri'VIÃ MEDICAAÃENT.
\ fiijguh drachma admit tit Rheubaibari grain ffpfem amp;f mcdium:myr^|B].cifrinai ü granaodo,ineJiuiiJ,bo. poll d, h J er «r g ra mFwgi ntiqumey.
' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Pilular ex IZôc^b^trb. AfeÃes alter it,
i^ R.auedfceni drach.feptem ; Ammoniac/, fagapfn/i bdcUq Ana drach.decern; iacex drach odo. Opopiai-cis,mczereonis, gummi ana drach.4. Turbitdt3cb.degt; cé. Spicx,polq,alocsana drach.quinc^'.maflicbxdticbâ mas duas.'myrob.c/fr/narumdrach.decem.'Ganini/vi-no diJToIue.ôCformapiJnJas.
i^nnotatio, TR.ariffimcparantur,quia multashabentlachrymisfct^ tidas, St plurimum mezereonis, R.ccipiunt(pecieruni drachmas nonaginra quatuor. Sic drachma continf^ rauedfeenigrana quatuor cum medio ttriâipond. Ammoniaci, fagapeni, bdellq.Turbit, myrob. dtnaa' rum ana grana fex,ac paul0plusiopopanacis,mc2citoâ nis ana grana duo,(emi(r.bo.pond.
Pilula: èx Sa^apeno poÃeriores MeÃit.
^ Sagapeni,ammoniaci,bdellq,opopana£isanadtach. duasÃemiff. Sem.ap'ti,amâ¬0s,Kutxagreflis,alt;gt;âlgt;Ã^ â drach. vnam.Acori,lâ¬pidq,calaminthx,foln,cââ'^^'^^â^* 1 poli),cotti, falls gemmx ana draeb.media: Abtsdracn. nbsp;nbsp;1
fex.Colocynth,drach.quincy fac malfam. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;11
Pro lepidio haud in feieter fernen nattartq iupponitai, , quando faeuhaïes vtricÿ tributas cum rationeerpendb I must Siquis etiam pro folio,nardifpicamfablUtuat,! 1 1 malehcio abfoluitur. Centaurq minoris flores etuna il in vicem colocynth. Troebifeieiufdem recipiuntur. à Mefueinfupcralias expauciorib^^ingredictitibns com 1 (
PARTICVLARIS DIVISIÃ.
45
5itoit,fedhas,propter fÅtidas,omittimus.Serapio tra» ä»t.7.cap.i7. A.ntidotorum, quatuor Sagapenititulo j ®mmemorat, quarum prima eft AuicennæUb.s.fum* \âȕptima,tTaft.9. Seconda Serapioniscumfupratcrilt;« 3'ïMeines in rebus conuenit, variât autem ponder ibâ: IHqaatduxaliéna: funt. Manardo nunquimvfurpa* â '^fucrunt.Brafauolo (ecunda Metues probatur, quam hue ttanftuli, ac maffamconficit meUe rofato.aut lâ^ïopraffq. Anutio Medico Mediomatrico card vins P''ihetrimusacficquens habetur, in vteri dolor ibâ,ac | ';'^quot;hum (uppreflione, amp;nbsp;in Kchiade, podagra, ac iun# , ^âïtumquocuneg aneciu ex pituitalenta craffaqjfa« Mo.At Rondektio clariffimo Medico Moupcilukâ l Mdoioribus colicis.dorfi, óC coftai unr commendan â ^ Sedhienon prxtereundum,quod Anutiusdicat i MasSagapenicis elle tutiores: Mihiid examinanti 1 'Mvetuincreditutjtametfi Sagapenicarumfingula Mnia,in(peciebus,vitra grana decern colocynthk Mbeaf.lnterim cogitandutn,fcctidas recipereher» Mtvkin,eiuVam,fcammonium,tuïbtt, qux non 1e*
Sagapenkis. Imo quod vehemenuus cft,fin-1 nbsp;nbsp;nbsp;cdiachmamcontinereeuphorbqcir citer gra»
1 fMedm. Hinc manifeftum ftt hanc purgantiü do* \ *Jâ?'â^^wudinc pur ga tor ior urn gr ana de cem eolo c yï^â 1 Caperare. Acceditpilulasex Sagapeno plura a* , Mhcoïtigemij^obtinetexNam vnaquxeg drachma '^Moénmittamus, ÃCbdelliû inhgniter lenioiefuo t '^'i'^th.actimon.iamcaftigantia^grana tedecim cum 1 Mdiohabct.Contrafoetidaïumdrachma.atomatum 1 S'â® grana quinque pauló minus temittem tuUipn» ' v'®®^^*ülnc rutae agreftis, quod drachmarum quincg ' appouitur t Vloeit inter cotrigentia aromata
M«atc voiuerimusJtc drachma vna fÅtidatunaha* , nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;x bebit
4^ PVRGANTIVM JHEDtCAMEUt bebif corngcntium grana dccem. Nunc ttaqjquandó Sagapenicas fÅtidis mitiares cfleoftenderimus.fcqui» mr Anutium in raagno ei rore verfari Qiwpropfer n» bisquoqj tunuscJemenciuseg ex Sa ga peno.quamfen' das vfurparc»tum in mernorans 3ff«ftibusgt;fum in eiw' dismenÃbuss etiam aceciLone aloes, cuius grana duO' decim.öCpencmediuiibprodrachniafpeJcrunihodo« co rccipiunfur ; in fÅtidis ranfùm qumep grana,Vfan^ reaindicauimusJamaddiuifionemperuciiiOjinquaco* gitandum» Mefnes compofinonem habere fpecierora drachmas Viginti nouem. ka finguÃa drachma renn« fagapeni,ammoniaci,opopaiiac(s,bdeIJti Anagrana quatuor cum dimidiofermé: CoJocynthidosgranade^ cemcumquadranrejpauJópIus.BrafauoJusgumnhfuf co porri diiroluitjatq; eodem maffam cornpingiti^'â'^*â fubfcribo.
J^tluJieex SdreocoHa AÃefuce, çt SarcocoJJædrachm.rres. Turbit vncianifflediaifi. Colücynthidos,zingibcrisana drach^vnamAâfnediam-5alis gemmæ drachmam viiam.
i^nnotado.
Idem cap. fimplicium purgannum dcSsrcoco]^^^^^ pinginautoreHalij fenis. VaJefcus/ntoIeraf*ââ'ââ , bit ad drachmas dccem, amp;nbsp;fa Ns gemmæad ynaw^uxij« Hts Manardus Ferrarienlis «unquam vfuseft,n«VJ* lum vtentem nouit. Sanc quum purgantia mukaca* demq; vehemenda, folo zingiberc pauco caftigi^ha# bcat,iureóf noscum Sylum earti vfumreformidamus. Specierum in toto fun t drachme vtidecim' Fadta diui' fione,fingula drachmaadmirtit [arcocoUxgrsMiedi' cim,pauJópius;TurbitfcriptuIum vnu.grana duopan# io minus.' Colocynthidis grana odo,pa«lùplus: lans ° - nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;geraraî
PARTICVLARIS DlVISIO. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;47
fcinma: grana quinque boni pond.
quot;^jUûcoHæpræparatiouemin ladle afinæWcprçtcrco» â¢tiiahanc in præpatandis pilulis nourequiiimuSxfed 'intimi in medicamentis ocuTarqs.
J^tluUÃnc (luibui ejje nolo l^rcepoÃtk
I Moesablutas drachmas quatuordecim:
I Ã*«^ myrobaknorum, R-hcub^arbari, maftichæ, ab^ l^'Mdofaruna,violai urn, fenna:,agarici,cufcutae Ana â^hmam.vnam. Scammoneæbenè tritæ Ãlt;pulueras ' '^ifächmaslexcumdiraidia. Temperentur fucco fÅ* 'quot;^nliS(comniifccantur, vt puluis feamoneæ per pan«» 'âââ'ncuniruccofitexprcffus:fifcy tania lucci quantitas, j ^^tufficiat confedlioni pilukrumiaut (eorfumuita ^*â'iünea,reliquis,iuxt3 artem,addatur,.
j nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^^nnotatio\,
quot;^itinark afferit autorem Matthäum de gradibu# ''Wevifus debilitate, at ego eo loei non inuenio.Fcr# ^imywbaLbelltt^.icas 8lt; emblicas omifrt,alioqui tc-'quot;quot;integram fcriptmam. Guinterius lapfu nefcio 'JSendq tantum drachmam mediam legit. Poffunt (/'''»otnittidn pilularum lucis pr«tentia»nc pharma-'^f'''htnultis compofitionibus nó neceffarqs,8lt; fum* â'â'quot;»Unutilibus oneremus. Compofttionis autemfu* ^^kript«drachma vna retinet Ccamonq grana vnde* ^^temisbon.pond. Aloësgranavigintiquinque, '''i^^pks;mYrQb,omuium,fennæ,agaticiana granum ''â''®»8lt; medium ampli ponderis.
'PiIuIcE Ãomachide Nlefncslt;^.
\ Ãntbiidrachmas decemimaftichm drachmas 4.
â ^quot;^itumdtach.tïes. Aloêsbonxad pondus omnium. Wtclutco abhnthq,
^^nno
4S PVRGANTIVM MEDICAMENT. *~^/iifofatio.
Idem in Ann'dorariofuofex coiinnuo ordinc achtub enumcrarQuamego rranfcripfi numero quartohabf« tur: Habet hæc fpccicrum drachmas trigin ta quatuor? Sic cuihbet drachme fribuunrurturbitgraiiafepff'ââ' deetm amp;femis, bon, pond. Aloesdrachma ma.
Syluiopropinanfura'drachnria.adfefqutdiacli. Ferne' lioplacuit feriptura quinta, vtporc tutiffima.qo^?»â; tecibû vtUiter vfurpari poteft.ad roboi3nà ôai3giigt;^^^ expurgandum.Dei/gatquifqjfecundumranoncM^'â Vtiiioremfcopomedicoe.xiftimarit. Hadenuspurgan* tiummedicaminum, SCpiluiarum vfuahum diuifioneSi aedofes plerafq;oilâendi;qucni iaborem minimèniedi* cisingenuis ingratum fore nnhtperfualuml'i^beo, ir qui hacrafioné ipHs ûmal, SCeadem vfarpsiuibascon^ fulcrcamifcr volait quibus adiungam Tiochilco^^^' bandai Mefaxgt;qaoram fabinde vins cü, Sed(li^^^^^^ rièapud multos aurores fcribuntur,iudicauilenicHen* rentiam mcam,in pondéré colocyiuhidosthociocoppâ ponendam.Sicautcmlego apud Meiaea.
' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;jrrocâiJct\^/)a/K/aL
^ Pulpæ colocynthidos albx, lenis, mundx3g'^^âââ^ drachmas decern. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i
Incidantai: forBce,3at inciforio minutiÃ.,^ fricentur 1 Vnciavaaolei R^oùti. Deindeaccipemacoiis^^^^^^ f thand, gummiarabici, bdeUd^aq. i^ofarufflinfulorum ad 4-dies Ana drachmas fex,Excipiatar ColocynibHi conciradCtrita,aliqaa parte muccoiis illo:i:g^mmii!m, ac formentur inde TrochUciin vmbra ficcandi: Poüci iteram fubtiïiilimè pulaerentar, ac denuo coruidcia glutino permifeeâtur, SCliant Ttoeb. Idqjhat tertio,3C f quarto.
â PARTICVLARIS DIVISIO. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;49
I Qh nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^^nnotado, Æ
^iij-^°^^'^^°*â®⢠Cordi, fnOifpenütorioruo cafti» âI'ïth ®?*ââ*â9U2t magno error c vndascolocyn tb. pro Uf **?®^â*^â Ãnfupcr quantumuis Colonienfe Di-^(Hâf®â^*ââ®**â*®®f**Jâ^cr*pf®gt;''*ïâÃtiacobus Manlius, liht.p ââ'^s Aromatariorumanre ilium idem cenfue« Lâ,^8° tarnen adhuc cumantiquo Mefue,ac Syluio, Uto^®â* ^^V'â^â^^^^ vfque iudico:quia ifti Trochifei iL^®^*^®P^f fi^Pâ^opinantur, fed vt aliarumpilu^ ji^ ®itorporem, in contumacibus inucteratfsiç affedi* j^ piuiuJumexcitent}cell aculei,paucogranorû pon« ibvï quot;ââ^ââ^^âturiSunt enim Vchemétiffimi, amp;nbsp;primas: iA**â'^â®ôïtUMJçlt;iunt,inteftinacg grauibustortio-'âsexcruciant. katg minorem doÃm prorfus fuadeo, j^ftrtim fi gummium genera ficcafuerint: Secuseft, ' âââtïtataaqüa rofacea fint, nam fic malignitascolo^ ^ynthidos plurimuminfringitur,cüm quantitas fine moles gummium macéra tioncaugetur.
Adhibeatur itaqj judicium,ne temeri# tas vbiqj fufpeda,letalem noxam pariat.
1 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;FINIS. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'^^
7NDEX
INDEX PVRGANTIVM MED!'
CAMENTORVM, ET RERVM EO PCRTI-j ttentium pradpuarumt
(4
ADfeebram ' quot;nbsp;fel. )I Antipathie admiranda ais
ColchicumTyiofconOi
57 . nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;,.
Anutim Mediomatricut me die ut no
Idem refeUitur ,j^ zS Kalè indicat defieukatibut pi-lularumfcxtidarum ff- Sagape-
ConfeHio Hamteb
Eiui componenii ddtttrfiWjPO'^
Cordierrorin Gratiolt ,, Upihdit Coccijï D.
li
14
niwum
4^,46
DU C^rth^mam nbsp;nbsp;nbsp;f
Cathirticoïimiiiff^
|
BEtlt^üaLax4tiu4 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;I Catbarticorum ingrédient tiumdiuifie, ff-défit nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Z Brapaoli lapfm^in Lieóluarioyex iâfyüio C. 15.14 CArpoldlfatm locOfgriind Pa-radyp ponuntur 59 Catharticum Imperiale 5 ibid. 1, Pur^ntium diuiÃa ïn Cathartids feamenium recipient tibui, diao idium fubÃituendum Z Catholicon J. Défit 4 Colocy.ithidit locOf Troebifei Al-band-tlponendi Z^.i^-îS-îh |
Diapheenfion ,; - Æ CatharüeoriOttdiiiilittCl^^I^ Dia prunorum fin^ex ff f^ uum,Dofet Dia Senna tabulatim Morif^ ^
|
'*â gt;5 'np!a[i! Aggregating il. Ac-M^ng. U
I N D E X.
tales hibentur Hiêra Cokeyntbidox
Dofis
54â 17 18
1 pkiJiMriHmElcfcopb It
1 Cdtbsrticorum ingredien
1 j,^di«i)5o,Dopx 11
«i/îb
Etws pnlwerw up« Hiêræ picr« Mefi« uirts
1^ 18 45
quot;union-ex prun« fólid«m Fer lL?i 9. Dofts ^MimexPftaio
^numex ScUdneHa
9 »5
gt;4 14-1S
T AcoH S^kij codex in Indo nuid* 1 ri deprauatiÃim» nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;17
loan nes Guinterii^ noUtur 8 Ioannis Guinterij grawij^mms error '
^âitiinicorum ingredientiS di-
*^ri«m exfucco Rofarum Ni-â^*U»»ndgt;â. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;IÃ
hWBeirtww diutjio, er dopx
in EkStwrio indo
rs
Etufdem UpfiMjinpiklH lipide
Ld^^wU
56
''^^'^âââ'*P^â**ââ^^''Pæ
Ià «5
Idem in ponderibiis Cntbartico-⦠rttwfkqitenterUbitMr 56 L.
T Aflis Ãfero feparundi dinerf«
rdtioneî
| ||||||||||||
|
F. | ||||||||||||
tod. Lapidis Idi^iiti «fus, apud Medicos, 'in difcriwen woedtwr nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;56
Eiufdem ficiiltds, in purganda dtrlt;tlgt;ile,it«toru teflimonio ^7
rolenfei Lapis Welocbitc
56
56
De eodé,M(tnbiolt lttdici«milgt;.
1 Lolijloco,nlt;irdi(^ic4t«tAf«p» ^ Cyaneilaudtio nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;58
l * ponitur nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;44 Lapis Torebo/tus Petro BeUonio
mETmoJdfliloru rddieeï gvlt;e-*1 cKmcdici5,(tcnoftrK U
eft Merits lapis Uxuli^ijuam opi-«ionem refeUit Leuiniw Lcm4 »ins 5*5
H t Lepi*
T N D
Le^id^ Icco, fernen na^urtij fubfi' tuitur uiv 44 ? nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;M â j
MEdic^ntium grauiÃimi er' rares y in propinandts - purgitionibus 19.20
NUriloco quidfubsïituendum tS
â P.
PÃularumficultM 10
Pdulxrum dofes, apud lief' uei^in gencrefunt immodic£ 21 Piluh ex Agitrico ' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;20
Dofs 21, Cätharticorum in' gredientium diuifto « $ 21 Viluhe Aggregating nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;22
Dofs z^ Catharticorumdiuifo 25
Piluheex Alccz^mdfuhe 25 pilule durex v unî! ^iâ-'H . Catharticorumdiuifo ': 24 Piluhe A^aieret, nbsp;nbsp;, , nbsp;nbsp;-b â H
Catbarticorum diuifo !Æ
Pilul£ Aelephanginarum admoni' , Ho y \. ,^^ PiluLeex'BdeUio
Dofs, er ear urn dinerftot ; 2 y fUuUexBenediüa ; p 2^
Catbarticorum ingredientui diquot; uifo 4
tühU Coceite
E X.
Dofs,er Ciübstrtiamm^ 16.17
PiïuliexColocynthUi 17 Catharticorumdiuifi 28 tnpüulasex Colocyntbidefmetii^ tro Annotatio nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;*7
Pilulx communes nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;2^
Pilu. ex Cynoglofa Heft 29 vires 29. Uarcoticonmiit' gredientium diuifto,er itl^ 5° fccundum Pripofttum 50 - diuifto tiiarcoticorun 50 Piluheaduerfmepilepfim 50
Catbarticorum diuifto 50
PiluU ex Bupatorio 5® Dofs eod. Catharticorimdiâ uifo ,Q-.^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;50
Pil, ex Eupborbio ''^° vfiu,Catharticonmamp;n^^o 51
Pilulcfaccide y. T)ofts,uires}l
Catharticorumdiuifto )2
PUuUfumiterrie 5^ â¢j DofsyCathetrueenat^^
Pil.exRermodadlylie ^^
Vires 54 clt;rtl«rtWâ¢*^ uifo nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;54
Pilubrum HermodaSylorian^^odb darhm,cr opopanacarunt,intcr
, fe,comparati» ' â4i 42
Pilubeex hiera Galeni 55 facultas nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;55
PiluU hiert cum agarico 55 PiluUmdte âA, Défis,Catbarti-
r#r#itl
4
^enUuilio ^^nhpideLazuU
Mgt;s toiim.
ÃT jy
Cathirticorum
t. X. corumdiuido
PiluU ex tribui â ' CumRheubarlaro
47.48
29
29
. ^!'i,^:ultiS .^^itiUicorumJduifio j '^l/ulbches
56.57
58
58.59
59
59
40
1 ^exi,\(^treo \ nbsp;nbsp;nbsp;40
^^â iamp;Cathartieorli diuiÃo 40
Opopitn^fo
''âl'fiVir«
Pleraqiffme ratione,l»la experien' â tia comprobantur 57 PuluM PajJauant cum Rhtuiarbaro 19 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'W
Catharticori diuifiCfCr'DoJjt 19 S.
ÃAlùindi loco, falgemm£poni^
tur
55
40
41
4i
59
Sarcocoll£prlt;epitrlt;itio Vf' ^7
Saxifrage alba
Tc-ius loco Radix pimpineihefic-
ca ponitur
4Z^ Sennarum frcultid in purgando ^7
®t^»«^ generibus myroba' SuccinumfeäueM er arida attrahit
â ^«eodon. vires, Catbarti' '^
idem Bafilycon ndlrum auerft'
tur
Ã7
Iç^^xRheubarbaro
)j.^^»umiiidfio
f '^S4g4pcno
^'w«, Catbarticorm d^ 45 i^^^^e«rumdiuiÃo''â
TRochifd klbanditl virtf
Turbetiemendatio
4â lï
VEnereorum loco, quid pO' nenduinpUuUi ex Edel' Ã\lu'^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;26
X.
rlobalfami loco,lignum é' lees ponitur 59
à I N I S.
H 5
ERRA-
^^ ^r^ PX/OJ^/S o PERIS.
, ^ quot;^riornM^erMfaginam, alter lineamifiJicat.
Ta prafatione Patina 2. Etnea i. delenuper. linea vltif^^^^.
/, t/.dt^no/êat ti.caueat 6. ^.aalam foltoe. /it.tamtH. l''f' tor. Et pro ^»tcen»a .^i»ice»na. ifl tó-feUctl^ /f.ffrtt^'^' /o.lucro/ammedjcinam. j^.e^-vera 2f./}.fides. giam (p'litt.g.prtmi) ep-li»..2}.rarae. ^g. to.//incite-/g.cm ^1''^' lt;^tceret^/eeae. t/2. tg. arenalarttmpartij t/f. ^.dijl/imili. l^'â^'â . Mtella. t./^./o.tegt;tè /4f.ag. Pararee. t^^-lt/jpe/taLa. Hlf'^^' féj. to. cauter^. //o./o.integroltlgt;r0. igo. f.teHem. lif.t-gfi' fterationet. /gót/.fermaj/e. /g^. fo.dele mm. tj/t.^ peritm.ig^' 2. damnare. /tt^.2.Ãtnt 2of .6.primo eoó. t.vacal/em til^^ familtaram, zejr.hn.ig.praÃantt/Jima /.^. tg. ojfert. 7rc£Ãi* If^e li^fe^lo^a.
ERRATA PAVCÃ POSTERIORIS OPÃRISj
, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;ficrellituuiliur.
Vriornumeruf peginem, pocleriorlineemiitÃctft.
7n dedicatoria, fiec. Æ. lin. ^. dicendi^^
i .âLin.26. iudfcfum. a c:/. Ti^mi. ^.s^. Thjmi.it. i^. demtetvrf.
ii . f. Ptdetnr.ta. vlttmaÃldane/la. ij. tç.fir/ptfdfi.'f'^^'^'
s6. i.^Me lt;^ Itn.j. HÃorta. 4t. 21. drachmù. g4. li».fgt;'quot;^^-f*j!ât^ ottmet.. ü â¢
i ( nbsp;nbsp;nbsp;Eiijua/ant alia,prudensleHarfactie reHuiteripftttï.