Dit boek hoort bij de Collectie Van Buchell Huybert van Buchell (1513-1599)

Meer informatie over de collectie is beschikbaar op: http://repertorium.librarv.uu.nl/node/2732

Wegens onderzoek aan deze collectie is bij deze boeken ook de volledige buitenkant gescand. De hierna volgende scans zijn in volgorde waarop ze getoond worden:

• • nbsp;nbsp;nbsp;de rug van het boek

• • nbsp;nbsp;nbsp;de kopsnede

• • nbsp;nbsp;nbsp;de frontsnede

• • nbsp;nbsp;nbsp;de staartsnede

• • nbsp;nbsp;nbsp;het achterplat

This book is part of the Van Buchell Collection Huybert van Buchell (1513-1599)

More information on this collection is available at: http://repertorium.librarv.uu.nl/node/2732

Due to research concerning this collection the outside of these books has been scanned in full. The following scans are, in order of appearance:

• • nbsp;nbsp;nbsp;the spine

• • nbsp;nbsp;nbsp;the head edge

• • nbsp;nbsp;nbsp;the fore edge

• • nbsp;nbsp;nbsp;the bottom edge

• • nbsp;nbsp;nbsp;the back board

Et oct.

lOAN^ BV GENHAGir POAIERANI IN HIOB ANNO TATIONES.

BASILEAE ANNO

M. D» XXVI»

ANNOTA^

TIONES ÏO. EVGEN. PO» MERANI ÏN HIOB.

REDO HIOB ANTE leQ:mfitiUè,fed non laboro, cuo cun(]; loco extemporeßient. Noj en libenar ignorabimu^, qu^lpiritiM nos tioluerit ignore re, nihiladpifUtempertinentin-I^editemur en diU^nter, guicnpertend confolnlioné noßri feriptn [nnt, Vt,quodßecrit Hiob fimjplex, reóhiSyOrc.

c A p V T .r.

Vuerat in terra Hus nomine Hiob. Et

Delrrrrfer

Genefis. 23. Mclchn peperit ipß N nchor Hus pri cognmione mo^nitu'gt;n,ztr^nsfectmdum,nguibiis ternecogiw^ moi,, mittennf^tt- vndeHiob-^ZtHelin Bunites dicimr. HtneputstturHiob ex filtre Abrnhnm anchor deße difje. Simtqnip.ttint enm eße lohnt,de quo Gene-36,qunß ßmihn fmt, quamtAinen Hiob nb N ind* p:nt,lobntueron quot;^.

S mplexßd eß, omnin deo committens. Et n^nt

Ai intene

ANNOTAT.

i« tmeM) Sic Abrdhdmfequebdtur dai nefciens e]uo iret. Keóhis ,i. non folum tribuens tmetaq; fuum, fed O' c^nis fuccurrcns,croninibui omniaßamp;ii^ut uidebli. Qttod dutêfequitur,^timens etc.)expofiäo eft pr£cedentiwm. NMiq; funt ei etc^)Gloricim ZT dimtw ipfisa Uiob primü defcribit,ut cognofcM wr^ tutempAtienti£ eitu in dduerfis fcqm.tur£. inter o= mnes orientales') fterrx ïude£. TStam ßeferipturd de fenbit locd. refpidendo ittd£dm. Cd/mqi in orbent träf iffent dies) .i.reuoluti effent dies. Sdnlaßcdbdt iÜosjHicu'despietatem Hiob,^tiinuitdeumnonfos Sdtlfiu quid lum in ßfed etia in ßhjs .Sdtifhtm enim dicitur, quod ab ufu prophdno (epdrdtum,(oli domino confeerdtur. SdnShßcdbdt er^Jd cfl,deo purifiedbat^mittés fdn= óki monibt per nuncios dd cos,et offèrens holocaufki» Saclißcm. 'P^gt;'ßbgiilos).i finffllatim d'prol.nffdis-i\osjdii chpcamws quoq;,ß quos uidanus dut timemus peccd re,fdn^hsdoürinis monemus. Sic Chnßusloan.n.. Guerre ho= pater fdn^ßea eos.Etqtmm in occuito pro eis quoq} hcdufhim^ ordmus^quodeßholocdußumprocisoßerre. Dice bdt enim) id eft, coÿtabat ßeum in corde. tie for ^ te) ßtimeo. BenedixerinOpro makdixerint. Sicin^ uenimiisqudndoq;,ziruide!}uisuul^tumfuifje,ut co * trdrio uerbo uiareturbldßdjeinid dei.'Vide.3.B.eg-2i Sic pofkd dixit uxor Hiob: Benedic deo etc. Heftr te benedixerint deo in cordibusjuis ) Btidin ft à uerb is ctrftdis

TN HIOB. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;J

CZ fà-SÜ! dhpdnucrint, Ç^udcldm dutvm die (^uum ne niffcnc ßhj de!)7dios dei dng:los inteUi^yqui aliißunt coram domino.luxaiüud Danielis:MilUamiÜium mi Ddiùel.7, niftrabant ei,cy decics millies centena miÜia aßißebät ei. Fuit intereosetiamfaan) Et i^fe quoq; numcius dcieft^ut inPfalnio. immißtoncs per audios malos. ..

Et Apoc.iz.Proieóiuseßaccufatoretc. Hienoaada^' ^* ^•im, Et Saan inter ßlios dei, Solet enim fèrè turbator pacis uel homo nel diabolus ddeße,ubi a dj uni m cojße (hl dei ßlij deijd eß paeißei. Mdtth. s-Circuiui terrât i.Petri.s.E^Dte[obrij et uiÿldte,quid aduerfariits ue ßerdiabolusz^c. Eiunquid fruftra Hiob tim.)Eaci le efl timere er eolere deu^dum interim deus ana dat. Sicutßlij ißmeHndeierto laudauerut deum anaglo ria liberati in mari rubroßcd cito reeeßerumt à deo,ut er fiepe alias.Vide Pfal.ios. OperibusmanuZ dus bcncdixiß.ß.i cß^quicq’tidlicit Hiob tuproßerü red dis, Sedextendepaululammanum)Adiierteimpica tem diabohyqui nititur deum oßendere mêdacem ficut ab initio.Hoc imiantur omnes impijßd eft,qui no ere duntdeo.Dihÿinternoandum,quod didt: Extende tu etc. quum amen ipfe fit pereufturus Hiob,Sic ey Hiob poften loquitur: Dominus dedit, dominus abßu^ lit. N on dicit diabolus abftulit. ïtem,manus domini te tigtt me,non dicit,diaboli. O pus enim dei eft, etiäß dia boluspercutiatpias. Etpropterca h.tc gloriamdant

A 5 deo in

ANNOTAT.

deo ill diluer fis. iiifiinß.ciembenedixmthl’i) lm* verfehl guidem/ed uidetur ordtio effe imprecantis fia bi.ut fubdudids, dij^eriam, ud fimile, uidebis turn.

Tdutum in cum nc extends mdnum adm) Vide ^ didbolusnÖpoßitplus quam d deo permittitur. Quiil er^timemusf SabeOArdbes. ïguis deicecidit c calomnie uides quad poßit etidin in aëre operari did bolus ZIT ignem demiitere. Chaldei) Babylonij fnnt^ l^otd quod fmul omnibus calamiatibus obruit uirii fauébun ut d/htionefduchi deijcidt. Mittit quoq; nun aos furnlßre,ne quid horn ignoretur. N on en im am ^udebat diabolusperdtd jß: qUiieerancHiob, qudm niiebaturinducereeum, ut mfdciem ipfidco maledice ret amp;■ blappbenuret- id quod nnnquam eft aftecutus, ut uerax deus,diabolus meudax inuenirctur. 1 tem,ut nibilfu£cdllidiMisomitteret,feritduitipfi Hiob uxo* rem,non infolatium,fed in doloris dugmentim,ut ui des Et pnetered amicos quoq-,qui ad eonfolandmn ue neramftubucrtit. Nudus egreffusfum deutero)Hu dus,non folum fne ueftimento,ftd etiam fine pofteftio» nibits- R.euerarill!ic)fMndeucni,hoc eft in Krram.. Gen 5. Puluis es orin pulueré reuerterismpfaLiiis, Exibit Ifiritus eins er reuertetur in terra f ’tam. Co minus dedit,do:ninus abftidiOHiob non nuledicit did bolo,fed benedteit deo. In omnibus his)f.pr£mißis. Hoc dicit fcripturd,er in fecundo cdpite repetit,qua» ft aliui

IN HIOB. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;4

fl aliud diéhira caphc tertio.

C A P V T .11.

Fadumeßautem cum quadam die.

Et adhuc retinens innocatdamjPoßquam omnia, amifitß.d.iam apparet maior innocentia.Antca uide latur me honor are propten ca qu£ dederam, iam oia ablaa fimt arc- Vt affit^rem eum fraß ra) Frußra dicit,quia non cfl inuentum in Uioh quod quarebatur à diaboloßcilicct ut malcdicerct deoffed adhuc retinct innocentiam. Alioquinonfi-ußrapercujfufeß, liieiK enim nihil ßeit frufira, nempe ut haberemus exëplü patiëntie eins, ear exemplum gratiae auntie in aduer fis- Peilern pro pelle) Adaÿumipellem f. alter iue,pro pelle f.ßa. Dabit homoHd eß no interim curabit di alq mnganturßum ipie non tangitur. A nima)uita.

Penedicat)promAÎedicat. Peceintnanutua eßd. do tibipotelhtem ’Veruntamenanitnam lü ui ferua) ideß,neoccidaseum. Telh'jnonhnteo. Sedensin ßerquilinio)ideß,ßmo,ßzbulo.A'luertequodfimpU= , cttae,qu£ coram deo eß mnoccntia/icut aides in pr£ ' mißis,coram mundo eßßultitia.Hinc uocabulum fim plicitiscrfimpleXjprojlitltitia erßuhofapeinferis pturis accipitur. Dixit autem lii uxorfua)AduerK ßu'tittam huius uxoris^ qu£, quamuis inteUexit HioS feruari à domino,eo quad grattas a^tret deo,amë hoc

A 4 ipfuMi

ANNOTA T.

fp^um mAlum ejfc Hiob,ub! meliuf effé iudlcdt mon: et ut hoc eU^t HiobtUtitur ipfa impijßimAperfuafione.

Si bondfufeepimuidemAnudo.)Ç^uumutrimq; uenidt ex mAnu dei, or utrun^i cooperetur dib^nu» bus deum in bonum,

CAP VT an.

Poft hæc aperuft Hibb os fuu Sternale,

Vurid hic fcribunt,guibusnitiinturexcufaremAa tediSionem hune,no dudentes peccdtim dferibere iUi, guein dominus iuftum priedicdt,qtidfi eMm iuftus nen fepties edddt in dieToßet dutem eo detorqueri, quod omiùd prima noflra tudiuitatis fini mAledtcbi-quid in peccdtiS:,0'ddpecedtder nuferids nafeimur. Sedhic liber oßenditmihi pdlÀm Hiob peccd^e, erhocipfum inter pecedtdfdndiorumrejirëdum cenfeo: qudmuis uehementi dolore nichts jn hac nullet mdlicid prorupe rit. Iccirco bis dntejeriptum efl: In omnibus his non peccduit Hiob Idbijsfuis, neq; fhiltum quiequÄ eötrd deum locutus efi.Hic ucro feripturd non excufdt, tun tüdbeftutldudet-Imöficpreeßtur: Poßhacdperuit Hiob osfuum crc-q-d-dlitcr dperuit quÀm dnte .Ves rum hie feripturd iudieium reUnquit dea,oßendcns td lidiwn ejfeiudieijhumani. Etnemihiobijeids qunre Mur drÿimcnto ab duthoritdte negitiue: Hteo hac effende quibus Hiob cdp. ß. excufdt dicens : C^ito tß en im

i N H r o B * nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;r

tniinßrtitudo meei utfußineam ƒ dut quâ finis mus ut patienter d^mfzyc Quidenirn nonpdtitur, quietiS deum ipÇum fibiuidetdduerfidriivmfldquod continet turn grauiter tentdtis.utenam Chriftus fie dersliilum cldmduerit. üae uides cdp.y.^.io. Etdeprecatur Hiob ne fit deus dduerfdrius cdpii3.id., Prietered di* co h£c efifie de quitus panitentiam d^t,ubi duditdenü num dicentem cdp.39-H unquid qui contendit eu deo tdm facile conquieficitfetc .Vnu locutus ^urn, quad uti nam nondixiffemiz^dlterum,quitusu'trdiwndddd, ygy^ » Vnum quad niaîedixidieinieæ.Alterutn,quod f£pe temi^ expojhldui cum deo, quart etiamfla^ttaret innocen tem-TSt capite ult.Scio quad enmia potes, er nuUti te latent ercAccirco per hitc nihil deceßitiuftitiie Hiob non imputatedeo,quieflfcrutatcrcordium errenu. qui er in fine libripro eo contra amicos eius pronun* ciat dicens : Iratm eft furor metis in te er in duos ami costuoserc. Verumhocagit utiq^conftanterHiob, ut innuUocedataduerfarijs^qui nitebantur oftendere cum fu£ iniquitatis er hypocrifiis à deo fufeepiffe pot nas,quorum ludicium miquum erat: non folum quod fibi mhil con fetus erat Hiob,Verum ettam q, ipft, qui ignorabam,iudicabantyet innocentem condemnabät. Quitus wflcait cdp.27.Abfit à meut nos iuftos effie iu dicem ercAniuftiis enirn eflqui propter impioru ma» lediSbi agnoleit quod non diîiqiiit.

A r Hicobijci

ANNOTAT,

Hic oiijcitur mihi quad makdicendo dieifu£ no^ peccduit: quiddicit ciip.6. ciMre detrAxiftis ferma* nibiKueritatis^amp;c. Etn.hilante corÄAmidi dixiffe leÿtur,guÂmqu£funt cAp.j. ubimAledicitdietfu£, Rejpondeo^quodAmci mn ar^MK Hiob quad nobt feeffe nAtiim^AUt uelit max nAtum fe perijfje ( S entuit tnimertpfhUtuidebK^meUutefJempio, quem Hiob iudicuntjftnAiui iwitßeifjit: mdignuquoq; quiuiuut, nifipeenitentU redeat ad dominum/ed hocar^mit, ut uidereeft per totum ltbrum,quod dixerit: Nonne dißbmlauiinon'nefduUnon ne quieuifer uenitftper meindigtutio-Quod er alibi fic dicitiNon peccatti,et in amaritudinibiK morabitur oculm mens- qd.hoc in* iit\hm eß.Hicnullnshominum poterit cumar^aere, nihil enim erat fibi confciiM,fed non m hoc iulUßcatus coram deo, fient er ipfeß^tur cap-s-Q^od nero ad* dit cap. 6 .Pnebete awe ere .eodem pertinet, Vos,in* quit,abfq; contentione dicite, Eg) candide e^ abfq^ ini quitate refpondebo.ïdquodet ficijfe eum uides. Ia,ut nihil in uiro tintis nerborn btaß^hemiis impedv, mne nire potuerintiniquitAtis ytiifiqnod fdlfo pnarimteii fbiiuftu uidericap.-^z.PoflremOjfiitufquam nutafje Hiob nt lAntA uolnnt tentitione, quod qn£fo excmpUi nabis propofitum efli qu£ uirtus oßenfa dei in tribu* laioHtafcilicetfandhi extollifnus,nt earn,non de uir tutem prxdiee-nns.Prxdieatur antem dei uirtus i« fan fhrum

IN HIOB. C ßoru inßrmitäte,ficut/iitetur quididt in Ffal-Tenui* flimitium dexkram nnam.^t quÀm tnirabilctn da de du3iof:ëfiue di-.ôbim in ifto Utah uidcre licet.C pr^^^ terea ßlfütn^y emneam [MSitatem Gquot; [apientià in amicis tpfiui.SMfUßiniK erdm fententijsimpetut Ki» ob qua^i iniulhun-z^ tarnen ipj'i inießi, pronundante dco capitehltimo. Sed ip^is quoq;panitentid concedi tur.lîeliu autem rcUnquitur.Bouit enim dem qui no Dinmno peßimo animo mpugnantueritaiem : amp;nbsp;qui fold amentia diiSi,expugnAre nituntur qdnefdut. ld quad de^ntißimc hic cap.32,defcriptum aides.

Poßhxcaperuituiobos)q.d aliter aperaltqua antra. Verratdies^idcft,maledidbtfit dies, laqua l^ihUdQt didhem eft)f.deme. Dies ilia uertatur in tenebras)id hieGre^r, eft.non ft dies. Nonrequirat cum dcusyideftftgno* rcturadco^dcmnefcidteum.maledidbift. Nou lUu ftretur lunr nc)ftcut fupra,ucrtatur in tenebras. Tem nebrofuiturbo^trmpefds. Indielmytntrrdics. Sit folitarid)noncomputrtarcvmalijs. Maledicant^f. homines. P.i)nofhaeldie!. (XaimdledicunCmdledi cerefolcnc. Sufdtare)f.ftamaledicbone. Leuida than)diabolam. Ciuimaledicuntdiei. Ex hebrao. ’Expedates orbari defocietate Ina,hoc eft,omnes qui ediohabenthanc uit am deftperantes. Expert luce etnSuideatyUanoxmancaiintenebrisa;ternis. eftia idift.Wiluam. Venir is qui por.me) uentris matris

met»

A N N O T A T.

me£. Nfc dblhiUt main ab oculismeis)ßdt ut uiuerë. Quarenon inuulua mortuin (umi)(icut abortiuu. Cur exceptus ^nibiai [.nutricis. N une enim)ƒ (i non conceptus uel natas ßtif/im, aut flatim perijffem.

Dormiens)mortii:is, Silerem)effèminquiété. Cton re^bus) qui mortui funt. Qjit adijicant) ^edificare folent. SoUtudinesjü efl,de[olatas er ruinofas duU tates ety caßra. T{eplent)repïerefolent. Aut f.re quiefcerem. lgt;!onfubftßercm)iamnQneffcm. tbiß in morte. Robore^àrobore, Et quondam uindiß quifuerut- N on audicrunt f. tUi mortui q uinch erät.

Exailoris.i.opprcßoris. Exachr, qut m hac uita opprimit, deijcitincarcérés,co^tad labores, au^rt pecuniam,i!lic non auditur. Et uita f.quare data efl^ Qjii expedant mortem)qui cupnmt mori. Sepul ebrumßdeß,morte, Virof.quaredata eß luxf Cu* iusabfcondita eß uia,id eß, qui ambulat in tenebris af fliStionunt. Et circundedit eum deus tenebris, idem.

Antequant comedam (ujfiro,id eß,ne cibus quidem mihi daleis eß. Et quafi inondantes aquee) ^ta inun* dattonefondles, E,uÿtus)clamor. Quia timor)Ec clcfiaßd.u. In die bonorum ne immemor fis mdloru.

N onm dtßimidaui; ore,hoc eß. In honoribus or di uitijs no fuperbiui,iniurias contempfi, platan dei id dißimulantertuli,zy tarnen ipfe deus quoq’,aduerfaa Ilociuuabit tur.ExUebrieo aut.aonprofferatusfu’m,nonocio f'ssßd

IN HIOB. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;7

fufjuiynoquteuigt;ll.£ceftfummlt;i,pi£uitjeiConlriiquA ut letmus dij^utunt amici. Nou prolpcratuifum, quia etfi pros uiob abfque f^eritos mihittidebaturade^c,taiiKn nibiliduxi .Imó offcndiculo timor quartfcmpermprofperitatehabui^non permis qdnrâ has fitmeprol^eritatefrui. Indignatiof.dei. bet traslat

C A P V T .1111.

Ivcfpondcns autem Eliphas Theman.

Zliphas Themamtes.i.qui erat à Theman. Ad hoe autem nituturfua dij^utatione, ut oßendaitt Hiob effe impbam. Sedconceptumfermonem tenerequispote ritiid eH^quis poterit taceretContra Paulus .Spiritui i.Cor.ïtis prophetarum prophetis fubiecUfunt. manuilaffai idell,ißrmas.A’ianuilajJ'aeflqu£deßcitabono:qu£ roboratur quum fanlUadmomtioead bona alias hor tamur. VaciÜdtesßdcß,dubitantesinßde, Genua trementia,id€ß,qu£ débiliter meeßeruMt in uiadei.

Conturbatui es,id eß,qui alium daces,teipfum non daces. Seminantdolores.i.j'untoppreßores. Plan te deo)deo perfequëte uel iraftente. S piritu ir£ eius, id efi,ßrore eiuf.'Qon£fententi£ Pliph£,fed tendant ad malum finem,ad concluf'onem (ut ita dicam) mala Qjiod pracipue er unieeßeebindum ztr obferuandü tß. Ruutus leonis ey uox leen£)per h£c animan tia oppreffbresaliorumßgnißcat. Po quad no haberet pradam )eo ^ non liceret ei rapere. P er tigridem figiü fieantur

ANNOTAT.

ficänfur ^ui ex nuüo itiihi mum nifi ex pr^di. ^tat tuli iconic dißipiti fimt f.quod no haberent prxd^m^ Pomad medióhim efl uerbMib[condi[u)Dc ui» fionehdcno.^unuMcipitfeutctidm ïiiobedp.a. Ad increpMdum tantu/m ebguia cocimmSyCr in uentti uerba projirtK. Ad Coloß.z.l^emo uos feduedt in re Hÿonedn^lorum. iJoM.^. Omnij^irituinoliteere» dere. Nititur etiam Hiob fenteiijs dminis opprimerez Di^im eHuerbum dbfconditumdd eß:, reuelatu cß d deo. P,tlt;}iMfi(urtiue,idefl^nb[candies, m horros re uiflonif noflurn£)noflurnd,i uifioes md^s horrefli mm. FJcMfliritMfldliquis. Inhorruerumtpili) Stcterunt[ comx. Aurx knis.i.lenitcr mihilocuttu efl. Nunqiiid homo dei compxrdtiae iu/tifleabiturf ) H Mc dicit [eiitentidm j^iritusflutu [bi reuebtÄ, eerie in fl bondm.nifl ip fl qui dicit abuteretur. Nunquid ho.)Sentetiiefl,Tdmet[i iufluó Hiob tibiuidsdris, tarnen coram deo nemo iuflm efl. ïuftiflcdbitur)iu» flmerit. CiuiflruiunOuelM^liuelpq. Etimn^ lisflm repperit prMitdtë)Sicut Chriflm dicit: Vide* betm fltMdm de coelo tanq fù^mir cadétem. Q,ui hlt;t bitant domos luteasjd efl,qui habitat in terris in hoc mortaU corpore. Confumciitur.i.intus in corde peri bunt.Tinea mtm confumit antequam confumptio fl* ris appareat:,Sic perunt impij intus inßdelitate, ante'q damnAtio coram flris conl^idatur, Efl autem graue arrumett

IN HIOB*

armwentum contre 'Hiob, euÎM impietitt idm ejuoj} appdrebdt^ris. Demxneufqidduef^.i.breuiperi

' bimt. 'Etti_dnuWMmtdlintf.cdqu£dcilimt. Qtti dutem reliquißtirint dußrentur ex eis f. impijs. Et non in ƒtpientu morientur:,id efl^abj'^ cognitione deh

C A P V T . V .

Voca ergo ft cft qui tibi refpondeat*

Vocit er^)A.dhuc funt uerbd Eliph£. Ex hebr£0. Cïlt;imi nun: [i fit exttudiens te. Et ad quem de fancis ßdes te uerterefhoe eft,ne units quidem ex ßnehs er pijs exdudiet te ud ref^ondebit tibi uidens impietatem tuum.Cur enim non conténeretpiits homo, quemetii deus contemnidetidmf tibi iufbis uideuris. Quifquis funihis eftubhombit ab errore tuo,er non poteft ti» bi confentire nifi mpius.Elolió Hiob mdignecricoita tra fermones ueritatis, 'Virum ftultu interßeiet etc. Î^e mirer is quad e^ dure loquor contra tuam 'impie* tatem eu arnicas (m. N on enim me aliud decet:ex pij s fum no ex impijs.Etquis piorum fine fandoruin hoc te audiet uel rejßodebit tibifEt non potius cum tua im pietate te deferet cr contemnet^

Propofitiones 'm capitis interpretationem.

Sandora inuocationem,at hodie iachtur, bic pro pfQpoftj^ bare non licet.

Conftlium hoc,ell Eliphnfeu irrifio ßue ironia, Etfifentm

ANNOTAT.

^jjP, nbsp;nbsp;nbsp;quot;Elfi [ententiM fincUs quMdoq; pro^rclt,conlïliM tiimen eiiu non probatur»

.inr nbsp;nbsp;nbsp;TuncfonSh no erant in cxh nift eindlos co^teSi y' nbsp;nbsp;nbsp;Stinchs cibfolnte,c^ ne[cio inf:ripïuris pro xn^ lisponi/edprofanlhsbominibitt.

y^ Sancti in fcripturis diamtur iujli, [iuc credetes in 'Rom 1. ^^^'Pß^‘^i'»Sttnbtisinterraeiiti,EtinPlt;(ulo.St(n BisqnifunfRom^.

virum ftidttmjd cfljpfam iratuM. Et partait hvinf. inßdejhoceß^ftultivm, Inuidiaf.Cua.q.d.Noli óniobirafd. E^ uidif.quandoq^- Eirma radices id efl^omnibiM palfcßionibm huim mandi abundare^ Metaphors ab arboribm^ Maledixi pulchritudini timdd tflydifpUcuit mihi eim pfperitas ut impia. Ni e^feio talia ejjead damnAtioné. Lon^fiéttilij dut àfalute.t.nS [aluabutur.Pfati^'^.Semë 'mpiorupibit. Et conterentur)opprimentur. în portajn loco in dicij,iniudicio.Videp[al.9- Otiieruatf-ßlios. Mef fcm)fi-uges ud bonA^ Eamelicut, id cß^rupcor. q.d^ fient tibi ó Hiob accidit^ Armatut)ident. Nihil in terra fine caufa fit)lï£cfententia ^neraHs non habe^^ turinhebrao. Egt;olor.i,afjlatio,labor,iniquitai. No egredieturffinecaufa. Dehuntonoegredieturdo lor)Hon poteß addi fine cattfa,qu{igt;» fententia prace» demnonfitin hebreo. Etnifilegisp interro^tioné, non intdy^i nee tddeo conuenire contextuti Putat 'ne a^dehtt

IN H r o B . , 5 ^uod de hitmo no^ egredietur dolor ƒ Ojitifèrèß^t ut alij ublt;ilijsrlt;ipiMt.Qjttmetilt;inihomo nAfedtur di Uborem, Velytilhilinterrdßuecdufdßc^Quidnon egred-etur depuluere inignitdi^cr de terrd non ger ntlubit ddfli^o.Sentétid. Ldbor eydifli^ho no eßet in terrd nißin eo eßet homo. Qu imobrem deprecd bor,boc eß, Etß tu Hiob me dedigneris dud!re,tdmen fg)cordmdeoiußttloqudr. Quiddtpluuiï)lüdpro mirdbiltbut ponit. Hic dut co^noßeit Eliphds deu ex uißbilibui ißii,dd Kom. r» Solet deprimere f. ut ó Hiob te depreßit. Etmxrentes,ideß,cdldmiu)[os.

Soßpitdteßdnitdte. Qj^i dißipdt coÿtdtiones md ligno rum) Sicut in p[dl- in eo die peribunt onnes co= pßtil,i^f^ ^tdtioneseorum. Quidißipdtf.nepoßinthocquod co^tdueruntimplere. Quidpprehendit) t.Corin.3. ldeß,depr£henditeos in mdio conßlio,ßcut compre henditurßr inßrto. Per dient incurrent tenebrds, ideßßnipfd luce nihil uidebtmt, hoceß, Honintelli=s ^nt etidmß dpertd ueritds eis obijeidtur. E^num, ideUßepreßtm. A.' gudio)Glddiu orts dicit,quem= admoduminpßdlino; Lm^d eorumglddiutdcutus. pi-^i ^^

Violenti)oppreßbris. Eißes e^io erit f. cordn deo. Iniquitdsdutcotrdhet os [nun, idem eß quod inpfdl.Etomnis iniquity oppildbitosfuim. Eed= Pp^Jo^» tut homo quicorripiturddomi io)Tu Hiob incorre^ pdone du^s tibi dam. Mtionen, que tibi eßet pur^do

B ßpduett

ANNOTAT.

ft patienter férres.Woc aut iKih cocludijC^uia hoc no ficii,er^impiu« es. Et meietur ) Sicut .1. Rfg, 3. Dominus diicit ad inféra s erreiucit. Infex tribun latioiühis liberabit tc)ift [ex tribulationibus potes m^ teindre cju£Çecjmntur. Et errat Eltphas inhoc,ÿ,ne uHam cjuidcm fpmttis tribulatioem ponit^d qua eruat domiws. Sed externis fobm inh£ret, ut uides in mul tis-AutinteUi^, Infex tribulationibus i.in multis er fxpeliberabitte.Etin feptma. i andern bo:w fine co cludet. Vt/ùmedd efl,temporefàmis,ut no mortaris fame. 1\'flagella ltnau£ ab feonder is,id eft,ne occin daris ab impiorum lingua, hoc eft, concilium maloru non pr£ualebit aduerfurn te. Ca'amitatem f quanta cunqi. inuafliate,i.deftruShanc,bello. Et/ameri debis)nihil curabtsflmetn. Et beßias terr£ nonfàrmi dabis ft quia non nacebunt tibi. Sed cum lapidtbus re Qonum patfum tuum, id eft, etiam lapides tibi feruict uelaflvrentftuflu. Hyperbole eft.hoceft,omnia erut tibipaciflca,etiam lapides, antu abeft utbeߣ,fûmes ert tibi noceant- TabernAculum tuum) domus ma.

Et uiflansddeft,intrans, Speciem .t.pulchritu* dinë. Species eft pulchritudo domus, er accipitur pro ipf i Cupelleëbli, er omni quad efl in domo. I tem pro n rore domus,ficut dixi Pfal.S7. Et fflccici domus di-uifentfflolta. I tem potes interpreanfpeeiem mam, id e’^domu/m mam. Sentetia autem eft. Vtem tuis abfq; ‘ peccuiv,

TN H T O B . nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;IO

peecdto,cr dabitbancgratiam deus,ut non folam no indique alle ms,fed ne cupi^ quidem alterius nel bonA nel rein.ti.eeomgt;iiaconuemunt Cequemibiis. Mul tiplex ertt fernen tuu innulcoS habebis filios. QJi‘‘ß herbu terre,ficut hhu agri f. pulcbri erum. Ingre» dieris in ubuniuntiujd eH^diues cris. Sed in Pfdl.4^. liiues non fumet omniet fecum. Tempore fuo, td eH, poßmeffem. Qj^oduuditum fdum4te, Mente diU genter pertruikt fqu£ fint ifU.

C A P V T .V T.

Refpondens autem Hiob dixit. V tin.

Vtinum ztre. q.d. Non fum mihi confcius, turnen deus mb liften fnecuufu.Sipercußic me propter pec^ ctttivgt;n,utuos dicitis,neceffeell peccutum effe grauißi mum,quiltfequntueflpcxiiugrauifimu- Grauiorfd eft, nitmeroftor. Sitÿtt£,peenje. GruaißimA eß an^t gußiu er nd defferutionem uerffns,ubi et ipfe deus ui detur uduerfetn. Ebibitffinmm meum,id eß,itd de* f^crationem uit£ ufq; utti^t. N imquid ru^et ona,* gercumhabuent pr£ddm,iiutinu^etbosctrc. Quu oinnuetbimd!inc,non queriimtr,Itat non erat mihi con querenduminpro^erittite,ftcut tamuos nonc5queri poteflis,quidnoneßisinitßiibtione.Cijtum nero mei* dirnus in calaminttem, fuftru nabis dicitur ut libenter ßrumus-Hoc efl quad dicit : Aut poterit comedi inful

Ba fmn

ANNOTAT.

fum. Autf^nun^d. Anim£)homini. QjtiCpriai nolebattAn^reanirM inea^tdefl^e^ Idturoriam opa probrio,anffiflid,etc, Cluii detutucniatpetino meet) Hoc precAtur ne prolon^tur anmßid^fed grauius pu niât adhuc dem,ut citim interinutur. Q«w det,id eß, utinam det.Sicpoßeu cA.3h lt;^if det decarnibmeats Mfdturemur. SoluAt')nontenedtnMnumfuain,pera cutidt. SuccidAti)ie)ueltitArboren}i}tutilem. Nee cbtrddtcÄ fernanibutßn^h) Hoc quag- optât ut dem detßbi,patientiam quant no habet. Sermonibui fait Sanctus i^ g ancTus abfolute de Deo quando dicitur,figtußeat nontamfanßuminfe,quamfan£bßcantem.Hmc f^ pe dicitur Sanóhis tfrael. sic et A poßolm uocat lußu er iußißeantem Kom.^. Sermoiiibus,id eß,fentena tijs. Ci_U£ eß enimßrtitudo mea-id eß,e^ non pofte, fußnere. N ec ßrtitudo lapidumßrtitudo mea, id eß non [um lapidem. Qu,i toUit ab amico ) Hoe contra anücos, ¥ratres')amici. Pratenerutit^nihilcuratt tes me. QuiraptimtranfiOornoreuertitur. Qwt timent pruinam,id eß. qui timet minuspericulumßnci det in maius-Ex hebrao.Qnei timet oh caluiciu, irruet fuper cum nix. Eteßfententia que eß in prouerbijs. Çlÿpd timet impi’M,uegt;uet fuper eu. Q^d. Hiobtlam amici mei timent maledibiionem fl a^nt mecumquafi cum impio : cy mcurruntmaledicitonemyquia negat mifericordia calamitate oppreßo. Tempore quoßte rint diß

IN HIOB. u

ril»dißipiti,idejt,temporectffh^onis, Solucntur de loco fuo f.uclutnix. Inuoluttefunt(.tempore quo (iterintdißiputi. Inuucuumddeftß-uflrd. Confy^ deratefemiM Thcniau,itinera Sabha,ideft,amicorïi ex bis locis uenientium. Irrifto efl(iue ironia, perinde atq;(idicereinuf,Kuflici Kembm^nfesuentMJtdoce renos-Themaneßldumxa.OmnisaußraUsre^obe jj^^j^j^jj brxisThemandicitur. Sabha,pars Ar abi£ftlicK,ubi ^^^^^ amp;nbsp;metropolis Sabba dicitur, Themanit £ fcribuntur fapieittixdeiignari'Baruch■^. Semitas)uias,conuer ' fationem. Theman er SabbaJ.d efl,indochrü. q.d.

Vos uenitis ex Theman et Sabba et uadtis docere me. Sarraceni funt rudes er crudeles homines adhuc boa die, Con^fifunt qaj(gt;eraui) i/h efl grauißima igno i'antiaeorumamp;in(ipientia,q, conjimduntur ex hoc, ex quo folo deberent uidere iuflitiam meam f- quia j^e faui. sic etiam confimdebatur uxoreius. Coopéra funt pudorej’.propter meam pxnam.qd.tam indoeii funt ut neßiant pad [auch s quoq-, non (olum impios.

Docere mef.uos fapientes. Qjtare detraxißis f hoc (upra expofui. Super pupiÜum,ideft, me defo* latum. Bt loquentes id quod iußum eft,id eft,no iu* dicatefecundum externa. Et non inuenictisfam» plius,quantum ad iudicium ueftrum pertinet.

C A P V T .jv I I.

Militia eft ufta hominis fuper terram et

B J liiUtM

A N n o T A T.

W aUiti efl hominis uit a,id efl,pugnAdducrfM M Moues fue m prüfens fine in aduer^s. Et flcut dirs mercenarij)Mercenarius hbenter uidetfincm diet, or pauper Einern uit£. Eamuius cjuoq- refl-i^nü etumbri defyderat pofllaborè. Sicutjcruusj. calorcffliüs.

Vacuos,id eli,abfq; frudiu^ N ihd aliud habeo niflbt boretn,mercedenonhabeo. Meiifls)teinpora. Si dormiero,id eft,ne fomnus quidrm quietus eft, hoc eft Sempereroincerttuuitiemœ. Et rurfusexpedhibo ucfflcramj.poftquam flurrexi. Contruchirflf-dejia ciente cariK cr [ucco etus. Sic alibi. Pelli mex adhaflt os meu. Etes met uelociustran[icrun{)Sic Eztt^btas 'dif.)3gt; iticantico, Pr£cifaeftuelut d texenteuitamea. Et non reuerteturoculusf. foluta uita. Eonaj.huius ui t£ Affliciet meflin terra.Sicut Ezetbiasincantico. Elon ajpiciam hominë ultra. Gcult tut in me f.erut-

Etnon fubflifkm, deftftiturneincepcris infl/cere, ccc:des. Locus eins,idefl,habitatio etus. N on par cam ori mcofldeft,no eejjabo loqui. in tribulatioe fleritus mei,id efl,cum an^fba cordis mei. N imqd mare egp.Vide Prouer.14. Confllabitur me leSbi* lus,id eft,in leëh quieflam. Releuabo r^refligtrlunt accipiam. Sujflendium)nwrtem. Ad hocaüudit, ^ quofdam uidemitsfljjiendere flpr£deffleratione. Et moricmf.eleg:rimt. Ofldmca,ideflcorpus. Parce mibiftejjd quaflo aut mitim a^. Kihil junt dies, td eft,uani

TW H T O.B . nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;13

f^yU^iùtAsfuntgt; Quad miignificas)ntägniducis,mlt;i gni/ddi.^ß: uilis res homo ey fra^UßinM.ad que de* qciendum non opiuhnbes ó relayants, mAitu, quem utmlt;ixi)nenonçierculiM,tdrnen exfepérit. Dilucu lo)mane. Non exportas iifq^ad ut^erd• Nec dimit tis me ut glutum fAliudm)Saliuâ eß: uänd res. Senten tiueß.Vitn meieftuanitiiSyZTno permittismeut uel hunc unnititem.i,uitam uteun '^ breum, deglutiam^ ldeß,ßnidm. Quidßeium tibiiid efl,unde me redi^ mAm. Contrdriiimßd efl, non confentiente in omni^ bus. Etfilt;flusfummihigrlt;iuif,idefl,ne mequidem firre poßflum. In puttiere dormidmjmoridr. M-une, id eflycrM. Non fubßiflAm,non ero.

C A P V T . V I T T .

Refpondens autem Baldath Suites, dt Nunquid deus fuppUntdt iudiciumfluflitiam. J tt mAnu iniquitAtisßu£)eorum.EtiAmßßlij ob miquitt* tern oecifi funt,tu timen, quid ddhuctibi feruduitdeui uitam,poenixittidin d^. Si diluculo conßtrrexerts,id efl,fl mdnepreedtusflier is. Si mundus) ifliflint oes pr£dicdtores operum. f ncefl'eris)dmbuldueris,con* uerflutusflieris. Etpdedtum reddet,ideß,pdcireßi9 tuet. Multipliceturnimis.i dbunddbispoflhde, Ina itrrogi ^nerdtionem prtfli turn,id efl, antiquos ey- pd très ante nos. Interro^mus perleclionem hi flor i£,

B 4 dut inters

V

A N N o T A T.

A ut mtem^mta co s cjui per numut acceperunt. Sic

Deut.^2. MofesincMtico. Interrogpatremtwj.m eye. He» fier»ifunuts,ideft,nos non dia füimiti m mundo. Si cut umbra) c]u£ cito tran fit. N umjuii uiuerepoteß: Scirpo et ca feirpm) S dr po et careih comparai bypocritam. N o refh copa= enimhabeiitradicem,er^ui^reorum manere no pa tur hypoert, tcH. nbsp;nbsp;Non ei placebit uecordia,id eft, non ^udebit mhypocrififua. lnnitetur,id eft^curabitutßrtifi* eet domum faam- Et non fy,bit)quia efl £dijicata fu“ per hare nam. Humeóhis uidetur ffeirput. Soid afhis. ïnhortuffeirpi. Eimffcirpi,idefl,hypocri ta. Super acernum petraru) fuper quem non poßut portari. Si abforbuerit,id eft,aliqs euulferit fcirpuj Aut ft mare proiecerit ewm. n e^bit eum f. locut diK. Et dieet flocui. ll£ce!leniml(etitiaui£eiM^ id efl,nihil reimquiturei.mfi ut alij flirpi de terra ^r minentur. SimpUcemddeH,innocente. Eteepor ri^t manum malignis,id efl, nee adiuuabit malignos. Donee f.ueniat tempus. Vtimpleatur rifu osd. doneerideas. ïubilo,idefl,l£titia. Donee implea^ tur,hoe efl, Siflmplex fleris, reflituerK, donee omnia abundetibireddantur. Quioderutte,idefl,inimici tui. Tabemaculum)habitatio,

c A p V T .rx.

E t refpedens Hiob ait, Vere [do quod;

Com pof tus

IN HIOB. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i^

Compofitui ) cop^ratus. Sapiens corde eil f.dem Tietts feit et poteH qu£ milt.Scriptura loquitur more humano,qmm deus cornonhabeat 'Etpacem ha^ luit f. cordis. N emo qui refißit uolunM dei, potejl hit lere pacem- Montes)[uperbos,id eft, contempmres dei. JSiefcienmt.i.nonpriéco^tnuerut. Qtiosfubc uertit f. deus inßiroreluo. Et columme eius)per ß» militudinem loquitur,quonwdo domus conjhtcolum nis. ClauditfkllM,ideß,muilibilesfacit. Qtiaß fub fignaculo.i. Çi^Uo. Sicut tüa muißbilia funt qu£ß ÿUo dauduntur. ArÜtirum)polum feptentrionalé.

interiora Außrijd eß,polum außralem fine antar ^cum. Siueneritadme,ideß,etiamßaß'ueritmihi.

Si abieritnon intelli^m.i.e^ nef dam eum abijfje. Hoc fit in anguflia taU pofitis. Repente ) inkier am.

Sub quo curuantur qui portant orbem,id eß,mcli »anturcolumnie terr£,utfupra.t\ifiquismdit inteÜi g:rere^s (^principes,qfuntre^bres orbb. Qm^ tus erm fum e^ fmulto infirior. Deprecabor,f.ne iudicet. lt;iiuietiamfihabuero)Paul.!.Cor.4. EiihU mihiconfcius f xm,fed in hoc non iußßeatus fum. Ho credo,fMnta angvßia oppreffus. Conteret me in tur linedd ell,tempe/kite terroris. Didt quare no credat.

Etü fine eau fa, id eß^eham me nefdéte quare ß dat, non autem quam ipfe nefeiat. Sifirtitudo quaritur, f,inaliquo. Robußßimusipfe.qd.tlticiueniterßr

, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;B f titudo

ANNOTAT.

fituda. Siiiißi^icarenKuoluero,f,corädeo. Qsmeu condemnAbit me)^^ ex hoe ipfo folo q, dico, E g) fun innucens.Sicutcordm itidicibufait rem- Simnocen tem ölendem, eademIcntentin, Simplex ) imweenf^ Ignombit aninM med) Propterednon poffum turn fententidm pro mefirre.PdU.i.Cor. 4.Ne^; meipfun iudico. Et tddcbit me uitd: me£,f.in tdlidnfftftid uel ignordntid^ Vnume? Uoeutu^jum'A-iüceßeS dtcimui^SummdfimmA quot;'t femel diedm. inno innocent- ccntem^ideflrA nfc, ajibi.-Udmdpuddeunen nwefi innocent- 'inocentemty impium)Çedn5 eodemftne. Sifld^^.ndtßdeß,punit,fiwiltfla^lldre Occiddtfemel)no pdulutimutfiniuturdoler- No ridedt i s^»dedtq,poßit punire-Exhebrd:o-Si fld^l ldt,occiddtfhtim, ht nihilum rediÿ infontes ridebit-ethoe melius Cotueni t. TerruddateftJ-ddeo- in mdnusimpij,fueldidboli uelhominis. Eins,f-terr£, Operit utilcü,id eH,exc£Cdt eos errore-El: hoc mi» rdtur Hiob c^ pmittit ets, ut poßintfortius opprimere iufks,ld cß, exc£cdt oculos eorum ne poßint uidere indicium,dd oppnmendum innocentes. Sicut ndues pomd portuntes) cju£uclociterpertrdnfeunt proper leueponiM. lt;:iU'vmdixero,ideli,co^uero. Ne* ^udlt;^'idm itd loquarjtoc eß, tdcebo, nolo ficconejueri cordm ho ninibus de Deo. ( ommutoßeiem, id cß, peritf^ecies inc.t, Sicut ßt éis qui ex£ßidt intus. Ve rebdr

IN H- r 0 B . nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;T4

reldr omnid operd mea) Ex hebneoxriWiM! medt, f. ex opertbM, g.d.crumnofa fyßti^ntidoperd med,, fälltet,ne in aligna apere peccarem, hoc eft, priecd^ uebain IK peecdrem, Sciens quod noninfontem me iudicabis. Hi duam er fic) quid ueritiK fum opera med. impiiit fum,ideft,adimpietAtémihiimputatur. Ïnhebraio fic: E^ impie dgim, qudre i(kim uaruntem perftramf Si locutfùero,id eft,ft etidm mtundißimm mihifiiero,i:il'ncn coi ä te non era mundut. Pfdl .1^2. Mo» luftiftcdbitur in confteóhi tua ois uiuens. Ciuafi aquii muti,id eft,fi fitero dibits qudft nix. Mdnus.i. opera, Tarnen fordibuâ induis me,id eft, immtw dum meiudicabH. A.bominAbumtur.i.inquinAtü red dent, Neq;enimuiro')fedrgt;eo. Exlequo') aqua can fa,quipoßithdberecdufam ut e^a.infequentibut ui^ debit quod Hiob cupidt cotendere dim Deo. Sed hoc conqueriturq,non licet. Nonenimeftdeututhomo^ ut poftit till refftondere coram iudice, Et ipfe quoq^ ab alio indite audiri lam uero no eft alitit fupra cum qui poftit er me er ilium ar^ere,er proftrrefententiam in utroCq; .q.d. SiDeut effet ut homo iudex,e^ iUi re ffondercm. Et ponere manum fuam,f.iudtcandr, in ambobutftontra ambos. N emo peftetnos argue re,nemo poffet iudicare. 'Virg^niiplagi.m.Hocditit deexterioreplagt corporis. Etpauor)de intertore anouftia. Loqudr,f.tu/nc. Hie aperte Hides q, muiter loquitmr

ANNOTA T.

loquitur Hiob ex an^jhi. Ceßet,injuit,ferror deif (^bqMriujHßime.

C A P V T . X .

Tædet anfmam meam uitæ meægt;ditn»

T£det uitlt;e)non libet uiuere. nimitttm dduer= fum me cloquium menjd eft.bquiir contra me. Noli me condemn are. Exhebr^o .Îdeimpium me reddoi. indica mihi)e^ ignora caufam. î^untjuid bonn d^ bi uidetur^Oji' es itefttißimM index, nontedecet inno centem punire, ne uidearis impiorum caufam luuare. q .d.Scio quodhoc non uidetnr tibibon!m,attamenß, cis. Sicalum-iieriSyidefljiniuße aceufes. Oppri» nMsme,f.perfententidm. OpM mdnuutuarÜß.me, Cum nemo artißeum Colet odt^e fuam opus- Carnei id eß.hnmd'ii.ldm uidereeß ijuàm apte h£c le^tnt in vislijsmortuora’in. Autßcut uidethomo)quädo* guident ßeuniam externa tantu iudicat homo. N«3 quid ßcut dies homitii dies tui)Dies hominis ßmt mit tablies,0- tarn nult hoeßam aliud. Sicut) Ciuaßi ne= feias uelut homo. Propterea miratur de iudicio dei, gif ficuthomo ueUt extorquereconßßionem dehth. Aliu ditadqu^ßionem. Queros,ßqueßione. Vbipxnis querutur deliiki à reis, Q^eßionem uocat. Et feias id eß,iefcire oporteat. Totunn in circuitu,id eß., ni* hd eß in me quad non creaueris. Sicut lutu ) Sicut de Ad-tm

r N H r o B. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;jf de Adam le^tur, ld ell ^ memento q fra^în resfm^ Mulfifli me, Ç. in conceptione.Defemineloquitur-Luth.in comeit,Pfal.2i.Generattonccariwpenèima pudeur edißerat nifi Ijpiritm pudicißimia loqueretur. 'Vitam et mifericordiam,id eß,uitam mifericorditer dedijli mihi,fine mérita, Etuifitatio tua,ideß,quoi non deferuijii me. Spiritum meum, id eft,uia.m meä» Loquitur omnino de uita hac animali. Licet hsec ce les,hoc eil,licet iam uidearis quafi nefcias talia,croc culm iudicio agis contra me. Et ad horam pepercifli mihfid eß,a inuentute. A libi- Et coftmere me uis pee catisadolefcentUmex. Si olim pepercifli curnon er minci q .d.quare olim pepercifli cum peccarem,iä pu nisubinonpecceml Simpiusfiiero,f.numc. üoit leuabo caput)erubefcam utiq;. E.euerflusqi, f ad me. lnflauras)producis, Qmire de uulua eduxifli me? idefl,quarenatusfumi NeoculM,fhominis. DU mitte me,id efî:,cejjd percutere. Da jpacium pxniten di, Vel da flaltem (pacium ut poflim plangere antequa moriar. Antequamuadam,f.per mortem. Ad ter if^ßrUiKUbi ramtenebrofdm)ad inßros. Multx feriptur£ aflens duntinfiroseffe infra nos ubipunidtur fontes. Vbi umbra mortis)Vmbramortiseß tibi nihil mdetur oh oculos nifimors. Ethec eßgrauifrimamorsfemper uidcre mortem,mori,cr turnen non mori, Nullus or do)quiafumt muoluta tenebris.

caput

ANNOTAT»

c A P V T .xr.

Refpondens aiitem Sophar Naamat.

Non Mdietff.Alicjunndo. Aut uir uerbofmiu^ ftißeabuur) quia in i?ui!(iloquio raro deeji peccanin. Tibifoh )propxr afohm. Secretifa pand £, f qu£ non inx'diffS,Qr nobii non credis. Et multiplex 5 id eji^uariam eß iudichm eim, Qjiidam urn mAgnas in mundo,exponit,qitod fcripturu poßu mu'dphiar in terprec3.ri,fedpeßime. Ex bebrao poteß Ie^. F.cquod duplex eßadfuhtem ffapientin dei. Ai perßßunt ideß,niperßßioniufi^. Viruantaßuttues. Eri ÿmrinfuperbuinß-contrudeum. Se liberumpuM ßÛ iudicio dei. Tunquumpu’.lu o ïAgri)OM^r lt;i= grefhs dfiniano feruitoperadei. Eirmlt;ifïigt;fmdlicid.

HMM tuM, f. in ordtione- Aut tu indurMU corde Uis eötru earn pugnure. Etquufi mendiunM ßtl^r) Efuie. fS. Et: tenebra tue erunt quufi tneriHes. M.e=gt; ndiuniii,id eß muximM.ficut eß in ntendaßoe eß, te nebre tue cUriax diei tHunuiAbunur. Ad uel^eri) ubifoletincumberenox. Etdeß'jßi^ß.mlech- Et dcprecubimur ßciem tuum plurtmijd ell,uenerabun tur,magt;^nix/ücientnM'ti* SpesiÜtruß. erit. Abo» miMdo ummeßd eß,quod defßieientur.

c A P V T .xrr.

Refpondensautem Hiob dixic. Ergo* to»quot;

IN HIOB. lö

Cor)[dpientu. ExdudieteuinJ'.contrdderiden tem. LdmpdscoiitemptA,f.dcridetur. Paraaad temptitlhtu:uSdeft,(iu£ fuo temporeutdebitur. Reit ebh dd uerbum in fuo di^onurio fic trnnftnUt: Tedd negleih.ndpurißeaponemßniutn,paraa ad nututio^ nem pedis . Sicut fiquisnoébiiper platei^ ambulat cü lucerddqu e incipit tenebrefcere,ambnlans wilt eam tmunsere, ey inter emugeadum offindens ad 'dpidé, cadic, TdbernA,culd)doims . Er^ nonßeutOenSU quibus deus muta, dat. lnterrogi lumena) Etiain be fli£reppondebuKt tibi. Nuüa credtura poteâdicere: Eg) ßd me. tn cuius manu anima,id efl, uitaßefl.

Garnis hoininis)uniuer f£ carnis humante. Ei one duris) N on fatum omnia,fed c?quot; unicuiqi rei fun dedit oflcium. ip fins liera folios eflfapiëtia qua hicc omnia flat GT regunatr. Verba dijudicat, id efl, difeernit dudiendo. Saporem,f. dijudicant f.interamaru et dulce. Mulm tempore,id efl,lon^experientia. A« pudipfumeflfapientia)qud mteUigtomnia. Etßr» titudo )qua potefl ola. Continuent aquas^nefluant, uel pluanc. Ipfe nouit or decipientem or cum qui de ctpitur) Erg) poteflfirre iudiciu inter utrimq;- Ada ducic cofiharios) Deusiuflo iudicio deftruitmundi fa pientes egr patentesfuo ipforum confiUo. Influpore, f. ubideprehenfifuerintinfuaftultitia. Diffoluit)aua ßrt. ^aliheam,idefl,c'mniiliimmilitare,arma. Et

^ pracin^t

A H N o T A T .

pncm^i Iùne,hoc ejl,lllos ejui conßdunt in armis fa let trddere in captiuitatem. Sdeerdoxs f.dnted gla riofos.Sdeerdotesenimerant inmdgMgloria- Com mutans labiu^n ueraciiun ) corn etiam qui uera dicut-E^fim dit deS^eéHotieni futur principes, id eft, facit deftiecbßimos, Quireuelat.i.apta/àcit. Vntbri mortis,ideft,ea qu£ maximefunt in tenebris. Fr«a ftra incedant per inuia,fMtftteiant multa mala. Pat pabunt.i.excocatiftimicrut. Errare)permuiu ire.

c AP vT .xm.

Ecce omma hæc uidtt oeukis meus 8d.

Ecce hiec omnia uidit oculus meus,id eft,h£c omnia mente cogiwui. Et audiuit auris mea, id eft, didici-S ecu-ndum feientiam ueftrain,id eft,fiuos cflis fapi €ntes,eye^f(M. Fabricatoresmendadj ) Menda dum quoq; eftfi ueracibus uerbis uteris ad ueritatem opprimendam,. Culmres peruerforum doggt;natum, ideft,h£reticos. Vtputareminiffaltem.ïnprouer, n. Stultus fitacuerit,etiam [apiens reputatur. iudi» eiwm labtorum metrum,id eft, uerba mea per qua iu ■ dicoftidtitiam ueftram. Pro illofdeo deftndendo-Ex hebrao. ïü'Onquid deo loqueinini miquumicrei loque mini dolumiboc esl,deum non poteßis ftllere,ut maxi mehypocrifido^lrinam ue^ram oftendatis cara bo= minibus. Fadem,ideft,perfonam.q.d.Committeilli ludicium

TN H T O B. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;If

ÎHiiciKW.No cnim pmnitat uobis locum fuuw. pU ctbitiïli,f.ueflrummaid4cium,ue^ru/iilfumiud:ciï(» Quem nihil potuil celurijcui nihil cA oceuku. td eiem eiw accipitisjd eR,uos pro deo ^riüs, uof iudU cutistj^eâfoliutdei. Jnabfcondimytncorde. Me inoriu ueärct copurubitur cinerijd eü, ufc[i ad memo» rium hominum dMit,Vcl,ita delebu uos,ut ne memo riu guidem ue^irirchm^uatur. Ceruices^idesl ,fu3 perbi£. 'Vtloquar)u[ fit mihimetts loquendiquoi tiolo. QttureluceroJdeß,quiireimputiensero. Et Unimummeä porm,ideid,quare fequor conf diu meu. Ille portât anima fuam m minibus, qui non permittit earn manibus dei. Utiam ft occident, hoc e^l,etiagt;n in def^eratione non debemas defter are. Etiam in infi dehtate non debemus ad mfidelitatem perdre. V e runtamen utas meas ar^a)e^ increpabo omne con* uerfationem meam,agiofcam peccatum meu. No« tnimueniet in conffe.%'n)Hypocrita uenit in confie Ûum hominumpton dehPoffunt ad tempus impónere hominbus^non deo. Aeniginuta)parabolas,uel fapi» enter dicht, si fùero iudicatus) qa nihil mihiconfeiM fum. Q^iiudiceturmeciim,f.corÜdco.Exhebrteo. Ecceobfecrofirdi)watiudicM CT noui quodiufius efji ciar,f.ideo,tpfeiiidicabitpro me,nonproüobis. Ali ter. Quis cRipfe quicontendet mecum.quia tune ta* cebo (tx pcrfèratnfiiei^audiain cum aceufantem me.

C Ç^uaré

ANNOTAT*

C^^rr tacenO^ffdre impatienj CT £ßudnt, confit tncri. Duo tantum nefèicidi') loctuitur ad deü. Duoi tinfim.f. ut feguitur. Ef tune à facie tun non abfean» dar Uturne ^udrbo uemre coram te. Man im, id e/i, pla^m ^ mdignafionë. Etturejjtond^mihiJdeji noli ncere guafi dejjiiciat. Quant at habeo mtefuita» tes^precaturutfefe poßit agnofcere, c^uu nihil fit ßbi confciutfnificpiod coram deonuttu eil innocent. Pq tenpam tuamf.qu^potentißima eß. Contra fàliu.i. eötra me uanißimä reculam, puan perfepuerit puafi uentia. Scribii/.infcientiadiuina. Peccatisßdeß propter peccati ■ Pofuißi in neruo pedem me:im)cq pr^hendtlh me ad puniendum. vinëhs tradun tin ner vosrompedum- Etue^i^a pedum mro-umconfy» deraflidd eß, omnem conuerfationë uitlt;e meic tu noßi-

Cbnfumenduifum,f.in terra.

c A p V T .xmr.

Homonatus è mub'ere- br^ui uiucns te

Homo natut è mullere breui uitiës temporë^lnitui tdt£hominitimmundumcrmiferijs plenu. ïn eo* deinßatupd eß^ in co in puo iam eß. Dignum ducis, f.tutanca maießa5. Super huiufeemodi,f.hominem..

Aperire oculos')piiafi babeat ahpind fortitudinis at pugnet cum eo. I a indicium,f. ut contendat cum eo.

lionne tu, f.hoc potest Humerus menfium eiM apudte

TN HIOB. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;If

tpud tejhoc eft,tu nofti brewttttm temporii eutf. Re cede er^) ceftet mdnui tua ab eo. Donee dies eins ue^ niat.Etficut dies mercenArij,f.ueniattüedies Lignié habetftgt;em)Siprieci[umfiieritlignu,recredit:Homo Diftimftt-femel mortUM,in cinerem rediÿtur et no recrefeit: fit nouißimoautem die è fomno exciatur, Propterea eft adhucuanior reshomo quàm lignum. Siftnuerit,ft ttrcftibi. Adodoremaqu£)humorem. üudatuf,f. ah omnibus bonis. Vbi qult;efo eft i hoc eft perijt. Ex hebrxo. N unpaid uiuiti i ie homo guu dormieritd. ipft perdiderit guoq- fuccum. Calum atteratur, f.in nouftimo die. Qjtis mihi hoe tribuatO pro beneftcio poftulat ut edam in mftmo abfcodaair à usdtuir£ dei, Tantus eft ei horror iudidj dei- furor tuus,f.quent fentio. Etcoftituasmibitemp'OSyfininftrno. Inqu9 recorderis mei) uelit hberari rurfus- Kurfurn Muet, q.d.certe uiuet. Cuftis diebus)toto tempore uit£ mee.

Donee ueniat immutAtioftd eft,liberet me à iudiao.

Vocdbis,fttunc,quando immutauerisme,ubi abftit terisindigutionem taam- Vides quod etiam inmaxia defterotionefterat. GrejJus meos dinumerafti .i.nofti omnem conuerfationem uite mee. Tuquidem. Ex hebreo: Quia nune greftits meos recenfebis er obftr. nabisfuperpeccatum meum. Signafti)diligenter obu feruafti. Qisaft in face ulo) quaft cu fignatur pecunia (lauft. Sedeuraft.Ex hebreo,Affixiftftpcrtniq'à C x ticent

ANNOTAT.

fetfrw nudm/.neitußi^rctiniquittismta. Mont e4 dens deflu{t)no manet. Et homines er^ fimiliter per des. Ex hebreo.Et f^em hominis interirefècijli, ide/l fie périt homo ut ceteri non habés f^em refur^ndift antum hancuitamref^idamus. Eoboraßeim)ha minem. Paululum)adtnodictvm tempus,q.d. Sipau lulum proj^erea^t homo ifinm proj^eritatem,felt;juia tur perpetuus labor er perditio. Vt tranfiret, id e(l innihdum redi^retur. t mmuab is freiem,id eft^per fon dm,er quiequid efl, immuabis. Etemittes eu,f. exhacuita. I^oninteUifft,f.patermortuus Eu ff hit,id eft,erit in aflhiltone cordis. Super (emetiplo) ut mterimUceam de fllijs.

C A PV T .XV.

Refpondens autem Eliphas Theman.

Elipbas indigne firt quod diihim efl: cum deo difpu bire cupio. N unquid fapiens,f.dliquis, ut tu uis ude ri. Et loqueris quod tibi non expedit)Contra drum mim loqui non expedit. Et tulifti)abflulifli. Ex he» irlt;£o. Diminuifli pudorem coram domino. Docuit tnim iniquités tua os tuum)quia ex abundantia cordit os loquitur. Elajphemantiu. Ex hebrneo le^ potefl: Callidorum,qui ahud in corde babent, quàm proflrat ore lui affre dicit Uiob. Et labia tua reflondebut, id efl, condemnabunt te. Ante omnes cottes, id efl, antequam

IN HIOB. nbsp;nbsp;nbsp;J9

dnte^uam terra ertaretur^ut f.iwfjès confiliü dei^aut domino confuleres, Quidnoßi quod ignoraniuitDo let Eli^hasdeeoquoddixerat Hiob cap.is.Confyde» rate [emit Ai Theman. Et feues et antiqui,id eß,nwl ta experientia docii- Nuito uetufliores à. antiquiore progenies N liquid grande eß ut cofoletur te deut, boc eß, Deus ßeile te poßet confolari. Attonias, id eß^trementes (^ quafi dira nuuMtes, Et quod tml^ dicitur,Ne comedas me. Quid eß homo ut immacu latusßtßd eß,no poteß eße umnaculatM. N atut de niuliere)cuius coceptio eß immunda. Ecce inter fan ihs)etiam ipfi fanSi peccants Et calißd rß^an^Hy uelipftcoeli. Qui bibitquafiaquam iniquitatem, ii tß,trahitinomniafuantebra.Ex hebrteo, Ecceinter fanäos eit» non eßeredens^id eßjußusß.fi ßätuaseu in conßeäu dei. Sapientes conßtentur^quiefapieas conßtentur,ut qute addatur uel fuhntelb^ tur, hoeeß de qutbus fapientesfoient loqui. Et non abfeondunt patres fuos,id ell,nArrant qu£ à patribus audtertmt^ Quibuf folis data eß terra,id eß,foli fapientes poßi dem terram-1niquiaut ne hac uita quidem utuntur,re pugnante eisfemper deo,t:y tremeßeiente eosfern per confeientia eorum.Sentötia eß fanäißima eu fequenti ius,fedexßi’tooreprolata. Etnatranfibitahenus per eos,id eß,iniquus non habet confortium cum eis» Cuihsdiebusfuisin.piiufupbit.Exhebrao.Omnia -

C 3 busdicbus

ANNOTAT.

Bi« dieliK impiiufemet dolort terquet. Et antuifu^ numerut ei abfconditMeft)ut animo colkmatur. Tji ränidii eiut)qud opprimit ahos. Sonitm terrorisai elïiüudqwdterret. Semper in aurtbusiUius, idefi, femp audit,qcquidaudit expauet. ide femp mfidiat fujjiicatur)q, etiâ in pace uafotor ueniet ei- Gladiu.i.. piculuuit£. Cufemoueritadqu£rendupanè.i,ad edendu. üies tenebraru-i-miferiie. Ne cibusqdëdul ciseritei. Tetëdit,f.impius. Robor.efl.i-eudeopu g:iAre uult. Ere^)!upbo, Pinguilfupba. Armatus el',f.contra deu. Craßitudo-i.tenebr£ CX ignoratia.

Delateribusdepëdetarui.i.cra^TM homo or mdoa SißimusSicut eü in prouerbto,Pinnis uenter no ÿ gmt fen fam tenue. Habitauit t ciuit.defolatis.i. in lo cis à confortio hotm rtnwtis,fù^t cofortia plurimorii (y in tutis,ut put at,ladite abfeondit. Qjta in cumtt los font redad£,id eß^qutefunt deferteab homibus.

N on perfeuerabitfubfltintia^etiafi dines ßerit,tame no durabut hee diintic. Plamma ) nofolum fictitas. Siccitaspaulatim confumit arbores,Ylamaautem fe» me’. Etaiißretur,ideß,exti'ngueturmpias,Eteßfu periorfcntentia,Tuu os codemnabit te. Spiritu oris fui,id eß,proprio ß^iritu. ! pfeerit author fu£ ptrdiM nis. Qjtod aüquo pretio redtmendiK fit, f.f impius eric inaduerfarium.Exhebrao: Non credet, nempe reßlfts uiM- C^uia nana erU dclechtio eius,f. quant , nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fbi in

TN HIOB. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;no

fiii mfùturupolVcetur. AntequÄ dies eiusrnpleait tur-i.pemantetëpiK. Et manui eins arefcèt.i.operlt;i eiuspibut. Eotrii!.i.fraéhis. Quafioliua.f.lxfai tépejhte. Cogre^do hypoc i.qcqdhabethypocrita SKnlis,finefruihi,tiaM- ignis,f-hoßia. çyuimu neralibé.acci.f-cotraiußitiä.Lege.i.Reg 2.deduob. filijstieU. Coccpitdolore,[.mms. Peperit inique id efi^executui e(i ope.Vtcrus.i.carnaJis eim [apicda,

Pneparat dolos) ut iteru pariat iniquiatem.

C A P V T .XVI.

Refpondens autem Hiob dixtt. aud/.

Ipfa copia in hoc Itbro[efe exponit. Verba uêtofa) uaiM. Siloquarii,f.alia. Atq^utinieifetaiauellra) utinâ uos e'ijetii ubi ego [um’ Mouerem caputjd efl, indigurer iy [ubfanuA'-ë. Koboraré uos oremeo [.ftcut uos nuc me Rugemexceßimoaiu dicuccontra me,id(ft,olknML dolorë meu- Su[citatur,[.à d'.abo lo .Eti[kdolorgrauiorfiiit Hiobqualnuicorporae Colle^t.l.a:{ucr[ariiii. CominAtsymignäs. Ape tuerM,f.aduer[arqJocuti[imt contra me. Pcrculjea ruw ma,xitla t ignomnii iniùdëintulerüt.a.Cor.n. Sïqsuosc£dictnACtëe.c. Satiati)dele£tdti. CSdn fame leM)te poßm aulù^re. A.pud miq tradidtt me inma t tiiniqui, Ten tit,f..leus. Cerutcë)[icut horna qui coprahendaur. Q^apm fignü)adqdfa^tt^mr

C 4 C^rcunde

ANNOTAT.

Circlindcditmelanceis [uisyvel telii,eadem fentes fia. CouulnerauitlumboSfidcIljCarnëmcâ.Adhuc idem. Vij'cera)carnë. Vulnerefupcruulnuf^idell utilmu uulneri addidit. Saccumconfuifupercutem meam^idefifaccoindutuffum. Et optruicinerectir nem,ideß,einere eßierftKjum. Abfq; miquitatenM nia me£,id eß,ctMn mhd mihi tfßm eonldttt. Q^« baberemntmdtu precaßd rßjobfecrarefokbam deti abfq;iniguitate. Kitepaßiufum abfg; iwgtate.Ex btbrico.Qjtum nuUafit miguittu m mumbue meK,ue rumcraihismtiupuntt. Terraneoperitu,tdrfl,ne prohibe ut clamet fanguis nuM ad dcum,guemadmo» dumfanguisAbel. Sanguinem^dolorem mtu,extin {honem uitit meie. iJeg^ inueniat in te locu, idefl, ut innotefcat clamor mew 'm conße^h dei. In ealo tefiis mewj-dew. Etconßiufmcui)gMfeit mca. Stidat^ ideß,flct. VirJ.aliguis. Quomodo) guemadmo dum, EiUwhominMßdeßß.cmo. Breuesanntif, mei. Semiam/.morttt.

c A p V T .X VI r.

Spiritus meusattenuabitur ’ dies me/.

Spiritw mew atte.i-uita périt. N o peccaui, id tß,nen fam mihiconfeius. Cuius 'uis)uclhominis^ut çrcatur.e. Pone me iuxta ted pone me ad te. Cor eo* fum^ßaduerfariorum. A' dißiphna^ifapiêua tua.

Poüicetur

IN HIOB* ai

PoUicctur^f impius^aduerfariM, SocifS pr^dS, id tß.ip^e multn promittit, Qf domi de^^m patitur^

Pofuitme,Ç.iidiierÇtiriui. Ettxemplwm.i'ftinilia» do,prouerbmm.R(p(titiû ciufdemfenttntiit. Adin» dignitionem)cx indignAtione. Stupeliint.i.terrore concutientur, Sufciabtturjdeft/mdigtuiitur. !«• noctits contrei hypocritam^id eft^ hypoenO. no folwn menbitur iram (y indignationemdei,fed tandem ctii ubi in lucem prodienthypocrifis^mdignAtioneomniSi piorum/, merebifur» Et tenebit lußus uiam, idtß, permanebain innecentKt fuA ud inuitis aduerfärijs.

Et addet ßrtitudintm tnundis,id eft,curabit ut iu* fiiorfitadhuc. Conucrtimini,idcß,refipifcite. Et non inucniam)1ioc dabitis mihi,pofïquAm audieritis me^ejuodnemoinuobiseftfdpiens. Etociem utrte» runt,id eft^omwa mecum pcruerfjfunt. Si feßinue rojd eft^expeSnutro. Stretui le(lulum in tmebris.i. in tenebns iacebo. Pater mais esjd eß,iu fufeipits me Preeßulatioßd eß,expeih,tio. ibi, in inßrno,hoc eft, nequeiquam trit ibi requies,

CAPVT .xvirr.

Refpondens autem Baldath Suf tes, di

Vfq-ad quern pnem) Repreehendit Hiob quod non audiat bene confuletes- Vt tumen ta,fcordte- Qwiii perdis animamßrot e,id eft, quart confunuris ftroa C t ' mEX

A N N o T A T.

re. Ex hebr£o. Leeret aninum fuam in furore fuo. Hocuideturdicerede Hiob couerfmadamicos, f^un ^uidpropter te,id ell,nutjuid propter te res aut crea^ tura mutAbuüir, Nu^d propter te aliud iä erit iudiciü dei .Deuifoletpunirenocétes. Derelmqueturjuacua erit. Ettrans^renturmontes^eadc^nia. üoneluXt id eß,gloria. Neejjilcde.f.ultra. ïgnis)gloria.idein. Cotra de pijs diciturfub typo mulierisßrtis. No exi PrOUer.ult. tingaeturinno^lucerMelut. Lux obteae.gloria et diuia£pibut. In abertwulo ) inßinilia. Contra de p^alfUi. beatouiroinpfal.Gloriacrdiuitiieindontoeiui. Et luceriM)eadê[ententia.Copia uerboru. Virtutis) r9 borif eiut^ Artabutur^conüringéair.iJto finetur ire ^uo unit» Et c5fd'u ftu prjecipitabit eü)pibitfua prU déna,Suo ipfuu co^iho cadet. Immifitpedes in rete, inlaqueu.ExponP bocqdfupra dixit; Anabuturgr, Inmaeulis)ininiqate.Exponitqdfitrcte. In he^ brxo. Superatereinambularefefdciet,tdell,ftttperi bit,utfe(}uentia ind.eant. Exardej'cet contra eufttis^ idelijfitipibit,hoc efdfaaipliuscupidtatepibit. Abv feodita eß pedica)cadet in laguen quem ignorât. Et decipula [up Cemitam eß .1. inuia qua ambulat, eßla» quem abfcondit:H. Vndiq;)quocunq; con(ilio utatur tarnen in fu j coplij inuenit laqiteu,fuo conßlio perlt, Terrebut earn ßrmid. Vide cap 1 rJe bac fentëtiagt; Atcenuetur)pei'ibit .Sicut panis conßreat bomnéf larur

T » H T 0 B ♦ si

Ifrf rurfui indiffntid panis attenuatur- Cutis ttus, f. ure/iSbi. Primc.^nita mors)Primc^nitAnwrtè,fub itancam mortem exponut,(^ aüt peßimam inttUi^^ dji^lisI'M mors lUa primeÿmtoru in Aegypto- No rnimejimAlamors fhbitaneafiuenutpijs. ^rachiui fratudinem. Aueüaturßduei.ijpedt,n5habeatfidu CM. Etiiiteritus.t.mors. Ciflcet,conculctt» Qu^ß rex,ideft,trtuphator. Qjtino eft.i.dejùnSti-SieVLie reimte ca .^ j- N oluit cololttn Kdchel,q4 no fiwtjd eß mer lui (tint. Kabitet in tabern.focij.i.no reiïquet h£ redesfilios. Alper^turfulphur,id efl,peant omnii rius ut SodemA. Deorlwm,mßa in terra,ideß,non mancat ^mun eiw,no exur^tpunies eins, N eßts, frußlus.ideß,tota arboreiw pereat. NemoriatÜtus pereat.idö rß eußpioribtts- inplateis,idefi, in uula g3. Expeilet,f-dtus. CeIuee)glorid. intenebraSt tgnominiÄ,ueltenebras teternas. Etdeurbe,id eß, ha litattcnehoim. ’Pteq'ullxreliquiaeß.erittexco. in die eiuf i.quädo ueniet retributio eins, et rétribuât ei deus.Sicut dies dom nidieiturdies iudieij. Houißimi» id eft,minores de populo. Prime s,prinutes. H oc eft» ftupebutdehorrèda tândiiki in intput.ïiiecfunt tab. iniqui.i.ficfiet tabemaculis impioru. i/kloeusft eft»

C A P V T .X I X.

Re/pendens autem Hlt;cb dixiu V fq”C

decies

ANNOTAT.

Decies^deli/upramoiliim crfepe. Me,f.dmi» cwm~ EcftignorauiJ.ficutdicitii. lAecumeriOtM nebitapud me. Eßo igwrcm,ut dicitis,tnmëuos impie eiÿtiscontre me,ethocipfu/m igiordtis. Saltern nue, ttfi non anted. Ojtiademnon a;quo)bion£(]uofe» eundam iudicium ueßruin,quiindicatif hoc mfli^ ob iniquitatem meam. Ecce clamabo uim patiens) hoc fcihcet efl 'ne dei^quandoquidem CT Uos dicitii q, deus exaudiettribulatoscyclantAntesadfe. Quiiudicet f-caufammeam. Ctrcufepfit/.dcm. Et in calk) lire amnia funt impedimenta uiaru. Tenebraspo* Juit^f- ut ignorent quo uadam. Coronü,id eß,gloria. In threnif. r.CeciMt corona capitis noßri- Euulfx ar iorij.außrturj^ecies. Eiusf.dei.QuifintiÜtlatro» Keskgecap.i.cr.a. Etßceruntftbi uiam per me, meoppreßernnt^habaerunt mefubpedibus. I» gy» ro^d eßdn circuituß te eß,nulltbi patebatmihi locus euadenk. Eratres)amicos. Quafialienireceßcrut ime,ideß,mentealienacifuntäme. Sicut aliettühn buerunt me,id eß,non agnouerunt me dominum fuît, ideß,dereltrtuf fum ab omnibus creaturis. Depre cabar ilium)[uper quemanteaiusbabebam imperan di. Deßiciebant me fluid à. ßiltis quoq- ßihts [um Ji hula. Con[iiiarij,idefl,amicißimi. Adh^ßcosmeu, ficutflt^mepereimïbits-Sicin P [al.101. Adhifit of meum carni meat. Et dere’.iitn [unt tantummodo la* bia, idefl

TN HIOB. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;aj

1gt;td,îi eß^itdhuc haleo gult;e loguir,(juutn reli^ua ßrk tudo pcricrit. Salttm uos amict meOoffi non aüjj^ utnon pugnetit contra mc. Cam^biumeKfaturami* ni,id efl,plants mets quits feßineo in carne,dclccktini* ni-lnpfahinimiciappropinquantmihi utedantcara P fat 2^* nes meat. VtferibanturJd eß, utinam fertberétur» Vultut poßeritatetiam iudicet de eo. Sdloßrreo) quo duraretfcriptura.Tucfcribebant in buxo, ut eß. in Elaia,uel alia re dura- Vel lamina,id eß,in lami na. CelteJÜo illftrumento. Scio quod redemptor meut uidit) Refurre^onem carnis fan^üßime confie tur. Eg) ipfe,e^ ipfe Hiob et in ipfa carne uidebo»

ht finu meo, id efl, banc fßembabeo in corde meo^ C^uare er^ nunc dicitis) qutimfim tintafle er^

deum, Radicem,ideft,occaftonem. Gladij,f,dei.

CAPVT .XX.

RefjjondensautemSophar Naamas

Jccircoco'gtationesfuccedunt,idefl,apud me ca ÿiUtio alla aliam trahit. Et mens in diuerfa rapitur, idefl,dtuerfacogm.ldemfenfus. Et jßiritus intcllia ÿnti£ reflodebit mihi,id efl,loquar id quod inteUi^ .

Laus,id esl,gloria. Et ^udiii,id eH,gloria quit ^udent apud fe. Ad inflir punbli, f. fit ad inflar mo^ menti. Si afeenderit ufq; ad coelu,fhypocrita,id efl, fl ctiamnuma: fiiiäcatuhomo reputatieflerit. Et caput

ANNOTAT.

caput tîmytpetita fmx. tn fine perdetur tzlegater di xit in fine,qui ante tepM florere uidebatur. Et q eti Mderdt,f.infan^tate.Scnfhtds mm proprie hypoa critariieli. bioinuenittur,f.ultra. Siipbia,f.hypoa critic. Trdfiet.e^dëfnïa. bleq;lociM)etiUocuf^digni tM,fhttis dus pibit. Ftlij,pofkrifiue intititores,ut la quamur etia de hypoenfi nofira. A tteretur e^ftd. finiepibiit. Etnunuf dus reddët dolorë.i. redditur ei qdfielt. Offa eitts)robur cordis. Vitijs adolef-uitiit iiolefcëtie no relinqnt eu. Et cu eo do'-mictjitd mor tem ufq; munebunt. Alalu^mulidd.i.quu pldcuerit ei »Mlicia fud. Abfiodet fub lingua,id efi,occultabit t car de. Metaphord intdU^s ex uerbo duld. A bfcodetf. utdiudulcefit. Pareet tlli^dmabitmalidä. Panis,ci bus maheie dus. Infil aj^idufin amarißimu uenenu. Panis dus^Omnis coÿtatio dus,ois dodrina dus,ois fapiëtia eius,uertetur d in uenenu damnattos,ut ma^ ximefiris quandoq; uideatur bene docerefidpire,fan £his ejje,tdmë hac oia cedunt d in maioë dânaàone.

Diuitias, Ciuod pane dixit ante,tam diuitias dicit. Euomet)perdet. Caput afpidu fügtet,id efi,uene nu.Qui anted uoiuptateßuebatur fue finchtacis, dea inde caput alpidu fugget,id efi,fuam damnationë tra het in fe. Non uideat riuulos flumis tor.i. non uid at uel accipiat terra pacis er abundante ,ficut de terra promißiow firibitur,quodfiuebat Uäe et. nulle, hoc eft^nott

r N HIOB. S4

{Jl,non ueniet ad alu/ndantiä i deo promijjam. Luet ^afidt ontnia,id eß,mtrccdcm accipiet omnium dea Itchram. A dinumtionu [uarum^fuperßitiontt guat inuenit. ConfringentjOpprimens. Dihg-nter atten de (j, loguhurdeiüis eui rapitmt in hypotrifi. Pam ßdomu pan perd, Poßidaeno potiritßd e^, nö pa tent uti. üö remanßt decibo eitu-i oia ablata ßunt, fuülaborepdidit. Artabitur^anxietoi eierit. Aeßui lit,f.intiti. Oti dolorirruet) tuet guaßeitoia- Ex hcbrito,Ciult;tlaboraMtreddit,(ynondeglutiet,ideß nonfruetur partis Secuttdii opes pernwtatio eiiis,ty! Sicutßiititt non latabiturquomämiferos ccmpreßit ty derelict, tnagnisdim DoniudepradatuseßtCripfenofdißcabit, Cinonia tijs,(iciaia noncognouitinuentrefnoj'atictatcm.Ptobconcupd egeflate re* feentiam fuamnonferuabitnr,idffl,perdetur.Qjium da^ius, fattatutfiterit,anxietas ei,et ois manus doloris irruet fuper eü, Vtinä mpleatur uctcr)utinä deus guapri mideßruateu. Vtemtttatß-deuf. Ptpluat,plua endonuttat. Puget arma, inciditin ScyUäcjuiuult uitare Charybdim. Gladius deduihis,nudusjirruet fupereu. Pulgurâs,nùcans. lnamaritudine)certe amants gladius ei eft qui impefitur. Horribiîes,hoftes

Oêstenebrie,ideft.horrores empiétâtes. Inoc cltltis eins,id rft,in eo,nä ft ris oïaftlendtnt. Qjsi no fuccenditur,f ab homimbus.Ptoc cft,inilt;ifibi!is plagt dei ueniet fuper eum, ]^eliäus,fup. ab omnibus» Intaberna

ANNOTAT.

Jnt»Igt;erMcitlofuo)lt;il)udfcmeti{gt;fu/m. K(li^f,f» ho folum Ab homiAibuSjSedetiam ab omnibi» in qui* but conjiiebAt. RtudAbun' coeli, id e/i, an^U. Ini» quitAam tint,qui Anten fAnfht ; uidebAtur. Et terra, id eß,hainivs. De iudicio dei loqnitur, quanda er att pk cr hammes uidebunt m^ietAtë hypocritit. Ger meit,ideß,ßußu:. D3:nilii'diut)quetn dépéritapui ff. inillodie,ideß,iudicio. D:trAbetur,^.!ninßr* num/Jjypoertta, uel germen. Pars) po([eßio. A ‘ ieo,f.quAmaccipiet. Heredität,f.hieceß. Verba tiim,uelßihruin eii». A' dom io, f. qua accipiett

CAPVT iXXf.

Refpondens autem Hiob dixit ♦ Audi»

Sußi’wteßd eß^expeihte. Et paß meA,id eß,däde N unquid contra hominemtnunquid eg) rfg) eu ho* Winef Attenditemeßde^it'neuntcAftim. Superpo* wtedi^utnoriueHroßdCil.tAcete. (ßuxndo recor datat ßtero,f.taliiim iudiciorutn. Qj tre er^ impq uiuut? Ex nedirituerbit[eqtur mAmßßefälfwm-t^A uidemit piüm impios Abudare omnibut dinitijsetc. er^ talia non dantur propterpietAté, Q» trc er^f Ipjeconcludit ex uerbit iUorum, Si uot ita iudicAtif, quart er^ hnpq uiuuntf Seinen eorum permanet) IpficorAmuidentfuoifilios. Secure,in pAce,Elem9 muAiüt reteorum nbsp;nbsp;Bot eorum condpit,id e^, non

eflin^x

IN HIOB. »r »Ä in^xcunid. Plal.i4^.Oues coru^œtofa, houes eo» rum criiff£Æeittum dixerunt cut htc funt cre- N o ^^Jrtiuit,f.pariendo. Q^ifi S,''lt;^^! ) ^gnA multitu dine. Exulans lußbus ) qu£ nugnAßunt uolupas plt;t rentibus. Etinpun^jdeßjnj^erAco. Defcendut eid mßrna,)Qiiod non ßeretß ejjent pij. Clui dixe* runt deo: Recede,id eß, g, abieccrunt timoré domini.

Ef fcientinuùrünolumus. In Pfal. Dixit mßpies in corde fuo,noneß deus, BonA^uijßquibM^udet.

Concilium)omneßiidium eorum. Lucerne,idcß^ gloria. ïnimddtio,id eft,temperns damnAtionis. Et diuidet,ß,ilUmMidatiotribueteis. Antefteiemuen U. P fai i. N on pc impij,(ed tanquarn pubtis que proij cit uentus à facie terne. Detisßerudbit filijs,id eft,ft* Iq quoq- luentpeccatum putris. Et cum reddident ßdeiK. Tucßcietißquiunteßiremluit.Tunc notait terdi^m. Videbuntocubeùis mterftéhonem fuam ideft,uidebitcordmfuum iudieiü. Pofl:fe,ideß,poll mortemßuä. Numerus menßum,id eft,dies uit£ eins, ßquidpertinet ad eum.P off mor tem enim ft ora miße num noncerneret,ßed ne ßuum quidem,ßomniu perti nentud pr£fentéuitum.amp;hoc fecundum eos, qui ui praßentiu huias mundi reftrut,Viuens er^ uidet, ut cogitueftireuihuceftèiudicem, ifte.i.diquis. Ple na[untadipe.i.robuftocorpre, pin^i,uolupturia. Aiumu:fti£)tiit£, Cicitisenim^exponitft. vbieft

D domus

• ANNOTAT»

domusprincipKftdcfl,illiMq erdtanKapottns. VU tabcrtw:uldfO'm amjUtcid. Cinisar^ttuiasdus) Anceps uidetur efjlf'rüd^i^addcuetimpiürejircdd. Sed de implo inxlli^mus ,qd feqidtur, 1 pfe adCepuU chraducetar. Qjtii reddet illi,f.impio, AdfepuLdut nwrietur. In co^rie)in cogre^tionen, morietur zy nömorietur^morieturtt taméutuet .'Dulcisßtitgld. Glared efl terra fabulofa inlittoribiu. Cocytusapud piëtdsmlirorufluuiusefi^ex Sty^ßuens ^ er inter* preaturlu:^!. Dulcisfuit,fnpiutiUe. GlareisCocy tindeß,terre infiroru- Trahet oës hotes)aësfequen tur eu. De impijs loqtur. i mpij no fold fepdut et dam lunt, fed oreterea multos quoq- preminne ad mfèros fue impietdtisconfortes.Et plurespoß fetrahuntid qnod cedit eis in maiore damudtionis cumulu, ut leÿt dediuiteepulonein E-uan^Uo, Erußra)adnegt;

c A p V T .xxn.

Refpondens autem Eli pins Theman.

djeid confers. In pfal-Eotwrum meorum non indi ^s domine. ïiwquidtimens)Contrdilltid Î^uquid cotre hominem diffiuatio mea eftf Aißnlißipignus. Aceufant Hiob palam fidfjeimpium. Hicuidesqua perrexerdt hdfknus eorü diffiuatio .t^dm paVim im* pium iiidicdnt.E.tmentiilt;nturdmici,utex .ucap.ap* paret,ubi turn dominus iuftum uocat .Ji^affo)fitienti.

in for \

IN HIOB. atf

In^i-tituimebrnchij.Hcbrdifmui- fn brdchio,po* tenti-t. Po^idcbdt,ideji,tyrannidepoßidebM arrdi

Vid'.itif dim^ifliudcuM) non initiß eds^ Ldceras, ideHßrtitudinö.ClKicquidddbucerdt roborit in pu» piUis,tUdbft!ihßi. LdcjueisJdrfl,hisdnfftliijs.. ¥or titudo fubia.)(}udm non j^erduerdf. Tenebrdsdd e(l miferiit. l^onoppreßinnirij-te. Impetudqudti rwm immidntiu^td ell,fubia, tribuldtioe. Et dicis,f. tu impie Hiob ■ Et iudicdt^f. deuf. dji^fi per cdH'^ nem,idejl,qudßignordns. Eiubesldtibulu,id efi.nit bes obfuMtynonpottlluiderehurndnA- Et dred cur dines callperdntbuldtyidejd,nonprofjgt;icitynon uenit in terrdt. Nun-luid cupis) nunquid uis unm ejje esc iüis, qui impie uixerüt prxteritis fecuUs^ nbsp;nbsp;CupiSyf.

ótiiob. CdlcducruntUmbulduerunt. C^tiiI'ubldti ftmtyid e^i, mortui[unt. EtfluuimjinbuldtionK imm , ddtio.Sicutin Eudn^liodeiüoquixdißcduerdtfuper '^' hurendm. 'Videbutiußijfuindiibtmineof. EietibH tur,f.deumdiciAdei. Ere^o)fupbid. Ei/.deo. Et phtc,f.q,redKddeu. Etj'ufcipelegê)fequcrepr^ce* padomini. Aedißcdberis.i.rurfm profp erii- Pro ter rd)p re ßd^U. A dd^u eß.pro refrd^i dibit rë folidi ctp uiU prctiofdtn.hoc eßymeiiord prioribus dcdpies^-

Sup omnipotenteip oipotenté. E.o^bis eu-Exponit fe,quidßt Eleudbisdd deuficië. Voatud reddes j. grdtuferis. Eiecerneiremiyueniet.i-oidcommodd ~'

D a uenient

ANNOTAT.

tienienitibi. SaluMtur^l'.inqueim. Mundidim^ nuum^d efl,opcrum Quorum,

capVt .xxnr.

Refpondensautem Htob aft.Nucquo

Qkwmhitribudtut cogno!quot;'äm,ideji^utiudmuu derem Oquot; muenirem illumj. deum. Soliû,tributtàlgt; tudicium,[. meum. R eplebo mcrepationtbiu, ii e^l merepibo deum. [ncrepatiombM,Ex hebrteo^Ar pugt;nentationibin^ VtfcUmuerb{i)utft nonaUudcoit fec}uar,^alxm faam caufarn plag£ me£. Noio cons tendat/, ut deuf. ProponAt iftjuitatê^ideli^aquo iu* dicio a^t tantum cotra me. Judicium meum ueniat aduidonam^idc(l,fcio q, e^P uincam. si ddorienté iero twa apparet,hoc ell,nufquam inueniarn eu, adeo abfeondet/idem fuam À me,et tarnen ubiq; adeß mihi» Q^ia manum enufentio die ac node, I d quod eji ni» mium graue affliéh ; Non inteUi^m, id ed, non ui debo. Probauit quafi aurum,f.ut mueniret iniquité tem. Veilig eiua fecutuf eßpes meiK,idefl,e^non dereliquieiM pr£cepta. Honabfcondiinfinu'Jnooc» culnui,id eß,etiä alias docui crore co'ißffus fum deu.

Co^titionem,confilium. P.tanima,ideß,uolumtAs. Loquimrdedeo tarquamde homine,qutim deusaiant nöhabeat. Ef alia mida fimiliajd eß,potcdzyaliit ßteere. Confyderät eumß.mmente. Etpriw dixit: nonuide

TN H r o B. a» Nonuidebo.Nonuiiebit,crnmenlentit. KoUiwe, id eli,lt;inxium reddidit. Non enim perij, id eft, h^i piffus(urn. Propterimminëtes tmebrM.ideß.pro^ pter confeïentixfinKjuitdtU. Ptßciein)repeiUAßntc bißd eß,nonerubui cotißim.

c A pv T .xxiirr.

Ab omnipotente non funt abicondita»

Ab ommpotente)Tgt;eiK oïd tempord nouit,nos eim tempord ig!tordinus,cr proptered impij impie dgant»

Dies i Hum,id eß,dtes iudicij eins. Qui auttm no» W'runteim) bàulm md^s impij ignorant QuidetiH Apoflolts diflum eß: N on eß ueßrum noffe tempord.

Trdnßulenmt tenninos ,f, agrorum et beereditdtu, boeeß ,diripiunt bond altorum. Paiierunt eos,f, ^UdftÇuos. AftnupupiHortvmßdeßpauperu. Pam perum niant,ideß^q-neguid eß pauperum. Manfue tostrrrje,ideß,pduperes. Alii)p-,-ddatores. Ado* put funmjd eß,ad latrocinium. Rt^nt in bres mo ti'Mn,id cß,qui non habent domo s hoe eß,etiam mifer rimosnon uefenturßioltdre. Amplexanturlapides ideßßoriniiwÇuperlapides. Spicas)ßu^s. Me» ndidtißun^t^uridiareuel meridian eßmer^die corne dere: lté mendie cjuiefere ßue dor mire.Co» nun ^ ^rl^ Eanvm c}uicalratu ere .idrß.cfuietiam calcaa umde mia noi lam habent ad uii^wn. Aieridiadfune) ca

D j medemat

ANNOTAT.

nuierimt. InardetruoOfru^s. De àuttdtHutfè eew uiros^merejd eftjemiatibut f^ohduerat. Et dew inultum. Ex hebr^o. Dem uero ordtimeni non rej^ieietJ,adtépw derelinquetinmdnibuiopprelfoa ru.Qjiod ft leespen interro^tioncin,couenit cü no* {Iro.EteftfiinHeilUquoddicitur Lucie.gt;3. Dewucro non /iciet uindtihm cÏethrumfuordmclamAntidm ad fedie dc nock,cr pdtitntid:n habebit in ilUs ^ Ipß fimpq. Lumini/.diuino. Qui male dÿt odit lumen, ut non drgddntur opera eine. Eiui,f.luminii, In teno ins dmbuldnt,et peragunt opera tenebrarum. Nfc reuerßfunt perfrmitw illiut, td eßjn tenebroi uddut, crnunquamreßpißunt. Oculw,f.hominK,fedne deiquidem. Operiet,f adulter. Condixerdt,f.adul ter er adultéra. Subito)inßcrdto. Arbitrantur,f, adulter et adultéra Vmbrämor.i. luce maxie exhor reßut. Dies eis quaß umbra mortis eß. Leuis eft,U efijeuior er mutabiUor efl adulter quam aqua fupßs des^quie ad leueetia uentu mouetur. Supßciö aqua id eß.plufquä fuperncies aqua leuis eß. Pars eitts ) poffeßio. t^ecambuletpuiamtenebraru.i nullaßrti Utas du ueniat- A i nimiu calorcjd eß,nutla tempics ae-tsf teineßuflumdccipidt. Deinßris haeexponi folent.Sed de bis iam fequitur. TranfteDmutabitur.

Ab aquis niutu ) 4 mmioßi^re. GbUutfeatureins . niifericordia)tto utniai ei, Vel,Oblmifcatur,ueniatin obliutonèt

TN H r 0 B . nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;25

chUuianc. Dulcedoiüinfucrmes.E faite ult. lia fit Vermis e^ inrecordatioe.i.^eatàmemoriaotm. Patatenimlk= (ociëtiarH tilê,td ejl,uacua opa fecutus eft^mifericordie in pxi^ ^ f^^ ^^f Muoblitus. Sterilem,idefl^adulteräetquenöparit, j-osiif,

Vtdue)pauperi. Infèrtiiadinefua pfürtitudiiië,mui détiti. EtcußetenOquHadhucintumfueru.i.nÖerit fecund etii in fecuritate. Eo,f.locopoegt;ütentie. I« fuperbiajd eli, cotemptu, cotemwt. OcuU [aÜt ewt funtin uijstüiiu.id ejl,diligëter curat ut fequatur mi fuim, Oculi,fupbta. inuijsiüiiis'fmuijsproprijs Hoc modo non diu durabit fuperbia. Et ponere ante deumuerbamea,f.poteft, .

C A P V T .XXV.

Refpondens autem Baidath Sufres,d»

in fubliinibiK)coeleßibusubi omnia funt cocordia. miitu,ideß^ngelori.Sicutin Danielecap.s mil lia mi'liüminilrabantei. Etfup qué no furgaiPacit tnim oriri folem fu/umfuper bonos et malos i.qcquid Sl.£tb I* tliluininis,cfublimib:Keiusuenit. Hatusde muhe» re.HJcar^it nosomnes immundoseffenatos demu here. E!on'iplender,f.inconi^e^eia. Etiamfandi fan ■ pcratortS m con^i:ilu lei. PutredOff. qm cjt,

Eikus huni lis) eadem fentenM.

C AP V T .^^Vl.

Refpondens autcmHiob dixttCunis

V

ANNOTAT.

Nunquid imbeciÜKj.ddiutor es,que uis ddiuua^ef quern uis obruere tua fapientiu^q.d.iwn[upis eu qua deifunt. SuftentASytidiiiutts, Bruchium,roburctus^ id efl.quid tu inbords pro deo^ Fru {entidm,Ex he» brdo, Potentiam. Spirdmentum,id eß j^irituum ori* ÿnem,qui foit ante omn€sßgt;iritus,edam antejjnrituvn bium,^ nonfolumtuü. Ecce'^^ntes,f.quio!int , erant- Gen. ó.Gemtmtfub aquis^dduuio [ubmerßjti tfoc in Eal ç^ ( ^^ inßmo. Deus deceit fuperbos or dei content* duth reßrt. pijjfgj^ Gi^ntes)fuperbi. Perditioni,idefl,infir K0,id eft,nihil opertum coram illo,quippe qui codidit omnid. dluiextcditaquilonem[uperuacuum,ideß ^‘tlt;^fn'id. ßcifß^ygifg^^^^ifj^f^iff^ Vacuum,aerd. Vtnon erumpditt. Ex hebr^o .Herumpaturnubesfub iüis, Qui tenet uultu folij f d,id efl, abfcondit fene uided turiudex. Vfq; dumßniätur luxzy,ideft, quoufq; hec durant omnia que uidemus,hoc eft, donee dura* lit mtmdus. ColMne cceli,id eft,pduet in conßecTu dus ccelutn. N on opus eft ut inrrpretemue an§;los, nec eolumne terre,homi’ies. Adnutum eius. Ex he» breo,Ad increpationem. Congre^afimt,ideft,mo tu. Et obftetricdnte)prod:icente manu eins. Edu* üns eft,!quot;. ex utero matris,’d eft, nihdo. Tortuofm. Exhebregt;,Eu^x.QjiQda ’in^nijnatura deduran damattinet. Deuscreauit omnia, en^mque peßima iudi.dnus,ut ftrpüxs. Keck bic dtabolum iniell:lt;gs,q tortuofui

IN H T 0 B » nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;99

torbio[af, quid infididimm cuniculis nos âgff'editur, l pfe enim uertit [e in dn^lum lucis.T^t fù^x^quia lu IriCMfinen non milt er depr^hondi. Ex pdrtt, ii tft^pdrum. 'Vigt;irumeius,tdeft,operudei. Sermo* nis eiui,td eft, de eo, Qjiù poterie ) Ecce i^ pducu quic dtxi,horrenddfunt et incomprecben^ibilid-Ciuis potent eum dudirejubi iudicio[uo mtonuentt Toni truum,id e(i, uerbum iudieij mAieftitis dut.

CAPVT .XXVH.

Addidit quoque Hiob aflumens para»

Pdraboldni,ideß,prudentem fetmonem Sicut Pd rabol£Solcmonisjapienterdiibidtcutur- Viuitde» us'AurintiseflinjdcrisItteris,idefl,per deumuiuen tem.SicfoUbani iurare cented deos Gentiii,idola mor tud. Quisdbflulitiudiciummeum ) qui idmnonrc puM pro me. Et on!nipotens)per omnipotent cm,ni» Utt ommpetens. Ammam medmjdeft,me. Spiritut (gt;ei,tdeßfUitdÀ dco dan, VI proprius j^tritusdei qui tß in ßtritudlibuSjUoc efl,donee uiudm erdliquid ina tell,^nit£ d deo mihij upcrerit, non ddlo uobu tdqd contenditis.'liocnon dibcmus ddredduerfdrijs,^ da minus as altquid contrd conflientidm noflram. N fC. ltr,^amea)Ce boedixicap.s. Doneedefleiam'mo nar. Cor meumrdcHsonflientia med. Aduerfd ruismeus^fl.flt.iit AduerfarMS mtusqualen. me fleers

D f unit

ANNOTA T.

vult. Siaudrera^iat.Ciuétidmoiu ipfi Hiob rdpinjt infimU'diterut. Endern fntdin Euan^Uo Matth.ta, Ciuid prodeß: hominiß imiuerßum mudiim lucreturf ttc. Exhebr£o.ElU£ enimjjiesbypocrit£,cjuum^ percußurui,cr extirpaturut ßt deui anima eita, per tnanddei^ideflydeo uolete,deopmittéte. Q_U£ dpa tens habeatßd eß^quießiudei. Hoßis^uidißis. cjuid [mecaufauanaloguiminif ipß dixerant fan^bßimas fnlas^HiobautuanAUocat. Hiec pars bois impij. 1Â incipitütob. Pars)pojJeßioetmerces. Elac^gfcgtur Hâcpartëaccipietàdeo. Pilgeiut)impij. Ingladia tritt.i-gladiopibut. tiebraßmus. tiofaturabütur paneyimeptbar. Sepelientur in inter.i. in totu pihiit pt etidpereat memoria eoru ab homimbus. Nö plord lttt,f.eß, no preftabunt fo^atiaßtneri. Qjtaß terri ar-^ntit.ided,innnmerabilêpecunia. Suutlutupi tßdnmAgaAabMtidäa. Jußusmueßieturiüis,ideß iußm poßdebit iHa. ln!to:ës)cui deM hac dabii. sic in E'aan^lio^Luce.ip.Omnihabcntidabitur^zbf gti no habet,että außretur ab eo id quod habet. Sic lt;t tineayguefeipfamcofamit. Cußos.ßhormru- Cyttaß agua,tdefl,mag:tAiopia. tiock.ßtribulaiiois Etnit tet/.dem. S'ip .cocraeu,hoc eß,irruet turbo canted eu. Eto^ ms^getd i eß, niteturß^re et no po ait. Quiafegnttur S rin^tfapeu. Steinst f. turbo nd dein. Stbtlabu hoibcnccbuettitadMfbinê.i ßaln.

Caput

IN' HIOB. p c A p V T .xxvrri.

Habet argentum uenärumfuarum pr/n

Habet ar^ntü^l^ultA abjCondita ßeit in nnüird» UlMdeit^,crfapienliätu coÿwfeesfDcutwhilaliud ^^ unit quam ut em abfeondita relinquaf,cr folu difcoi ^^^^ quot;nbsp;hmei edeum.tiiic ma eßcorädco[apientiii. Ar^ntu Uenaruif. in terris. Cöflatur,id eß^nafeitUTydecoqiur

Et lapis.i-terrd dura^quamnera uocant. Po[utt,ß deus, Tempus,ßCuu, Tenebris)occultis. ptuni» Uerjorußneipfe cofyderdt,ßin tembris, Lapideeali ^nisjoccultiß;mü^[.con[yderat. Vmbra mortis, uns bras horrödas,etid inßrorum. Diuiditytnfulas nobis ignoti(sßgnißcdt,quas adiré nequeutpaupes p uiikt pegrinätes. Torres,aqua uelmare. duiditjeparat.

A‘ populopegrinäte,f. ne populus poßit adire, hoc

' tßi,ealocaneperegriniqdenouerut, Qjtos oblitus eß,ignorât. Terra dequa.Terra item eß, qua ante ßuihßra, iâ igné udßlphare egrediente exußd eß. pptereaiahomibusinuid. Te}ra,f.eßaliqua. Orie batar,f.antc. Locus,f-eß, cuiuslapides {aphyri,cr terra aura, er tarne non[olü homibus incognitas, fed et autbus etßrisiaccejjus. Lapides eins,(.ßint. Igno rauitßmi-fadtllulocu. Vultur(s,qetiäddlocatrdfa marinAUolat, Lilij'ißitorii,ideß,inßtores. Ltrnafe raquitcuqi. ExtcdU,ßdcit(. Ad[dicc,adßiriiß'ma,

ANNOTA T.

qtif^;. Suiucrtit,f.fiuti.lt. Excidit,f.ßuult.T)ixe fit ^ fecundum nAturam multi ab^coditaßcerit deuf, lam utro dicit ^ contra naturam ttiam potefl omnia^ Inpetriiriuosexcidit.SicutleÿmM'iblIkriji. Sent titus eHJdefijpfe nouit» Sapientia uero ubi muent turfO«««» uero ejuxdam occulta, gt;uturi£,labore et t«« dußna inueniantur,fapienMm nemo muenit. Sapi en-iJjf.det. lnteüi^tttia,ßdei. t^efeù homo)Ani WAlii homo nonpcipit en (ju£dei fumt. t,Cor.2, Pre cium,iîeßßonitatem, Suauiteruiueneium)uolupttt oforum. AbyffiuytnUmut. lioneßinme,f.(apic tia ltlicnon inuenicur faptentia dei. A uru obnfum, tdeßßpiimü. Pro ea)non poteßcomparari (apien tiaduiUifs. tiSconßrtur,cöparacur^ Tinilis,forte purpura. Velfuphyro,f.conßrtur. l^oncomme morabunturßd rß,ne nomen quideni habebumt. Tret hiturfapientia de occultii.De occuleis dicit,cy nefcis unie ueniat aut qua !.:ad.it,Spiritualti homo inceUiÿt, Oji^a timor domini initium eß [apientu. De occul tisß.dei. Tinßurxmund.ßimie.panniprecioß. In« ttdi^niie,f.illtuidei, Perdnio^idtßßnßmut. Per« duione :y morte Cgmßcjt mpietatem, (y imptos ho mi tes. tarn am et ts.f.faptencue dei,^, d Audiuimut ^Mn lotji euä^ßtm. Atjuat appenda in men für a, ideßjww pondujijuarum. Cyu^indoponebat pht U'jt 'e^nt/ne^ emp (y iibtlt;^plncrciitgt; Tune lt;juait do ,mni4

TN H T 0 B . nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;jt

do oniWii mimbiUtvr creautt. Vida lü^mquot;) ^via per iUnin omnia fie mirabiUter dijpofuit^ÇiM in Pfah^oi^ Omnia in fapientia bta fiajii. I lUm) [apuai lam fuà^ Et enArrauit,Ç.iüam. Etprtparauit/.homini. Et inueßi^uit/.homini. Morehominiidedeoloijuitur^ Hem enim non folet inuejli^re fanm fapientii^ Ecet timor domini-liocfempertibico^a à deomandatu, CT cætera reUn(]ue,ni{'i uelKeffe injipiens^ijui dicat in (orde[uo;non efi deus. ItUeUi^tiaJ. efi. Hoc non ptnift perfidem.

CAPVT .XXIX.

Addidit quoque Hiob afllimenspara» Affumens parabolam, id efi, fjpientem fermoné»^ Q«w mihi tnbuat)Sub projfieritate preterita ^u iium confctëtiie(u£ defy der abat quad olm habebat. tiamiamomnino uidebatiudidum fuumfuprafe,ïn term quoq^ meminitfruibts piit et fidelis mentis quos olm panebat, fidieet opera mifericordï£ ^ iufitilt;e» Vt fm,id efifUtinä effiem. luxa menfes pri/hnos, quahs olm eram. Qj^bus deuseuflodiebat me.Gént ^loriam operü et iufhti^ tribuit deo. LueernA eius, id efi,lumen dei. Ad lumen eiiK,id eH, ad uolutdiem, aduerbumdei-Lumen jeulucernAdeiefiuerbum, Vt in Efal.nS.LucerMpedibmmeisuerbum tuum,etht menfemitistneii. intenebrK^.huiusmundt. inM bernaculo

ANNOTA T.' m^tt/Jnttus muii. ïn tAberiMculo nuj) er At mecu Secreto.per ßdem. Secreto A^nt dem aiMfuis. N Am uit A HoßrA AbfconditA eß eu Chrißo in deo, Colof.u Ojtldo lAUAbÄ pedes meos butyro,id eß.quAdo oU Jupru mo luAbtmdxbÄt. Etpetra fünd.hocp import bill dicit,p mirA AbuniÄtiA. Ad porti ciuitAUsßd eß 'ad locum indieij. In plAtcAfm publico loco,ubi oct eSueniunt. AbfcodebMtur^prAreuerentiAßuodl'o^ lemßcere Adokfeetes ubi magnos uiros hibët obuios.

Principes ce^AbAnc loguißpropter me,ut Audiret JniAmmei. A(risAudiés,f.uerbA. 'BeAtißcAbAt,iudi CAbAt me be Atu. Teßimo nu reddebat mihtß^nede me fentiebAt. Qj ItberAjßm pAupê,f.de mAnuoppreffa ris. 'Benedtëho,gratiAruAcli}. lußi[iA)uelutArmis. ludicio meo ) q dibat mecu, Attede cj, iudiciu uere or* Jie^m or tiAtm re^s eß, no lÜA UruA externa purpura et diade natus» tnagt; Oculusßiicieco,idtß,c£cuducebAm. Pesclau do. i. claudu portabi. Pater eram pa iperi) Plus eß ÿ ft dixtjJ'et,aditmAbampaupere. Caufam f. ejuam nefeiebam dilt^ntißttnelnueß^bam,f- utfeire quid effet iudicandu. M.olas iniqui) dentes molares rapto ris. A uferebain pradi)quicquid rapuerat,co^bA turreddere. Dicebi,f.apudme. Innidulo)in quiete..

iî ultiplicubo diesficut palma ß-multiphcatßufius Otiiafloretfemper.vndeinpfal. 91. lußusutpalmA fiorebitßd eß fempflorebit, Apercu efl,Velpofia eß luxent

TN H T 0 B . nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Jî

^uxtd at^uas. Arbores lUxa atjuatn no Emint itßü fneftccitaië. Etrosmorahiturinmtfftmea^idtfl^ ^mes ern,1'eu potiitt rtfri^nu. In mflje, td (ß,uli trwjjuero. doriamea[cmperinmuabiiur^hic jeex ponit. Ancuinttui^potentiimea. Et irttrnE,f. in me. Stiilübat)quafipluuilt;i. Os [uum apenebant f velutterra anda. tmbrem l'erotinü)qtii eft ma^spu ^ferwpropter tnßuntem noPkm, Si quandorides bam ncn credebaiu,id eft, no leue ducebant cuicquH id erat quod loca bar cum eis. N on credelant,f.tfte r^fM.EEÄ iocajeriarfte ducebant, Luxunhus mei, idejiftaEtia mea.RepeEEo Pententiar, Non cadibat in xrram, id eft, nonftuftra ftebat,hoc eft, heutia meet non ftit diftdlua. tram tarnen moerentium conftld tor, td tft, non ftperbicbam, ftd nunttnis quoque in* _ tendebam.

C A P V T .XXX.

Nunc autem d erident me juniores tem

tun tor es in feripturis pro indobiis et inexpertis et conteptis acciptucur. Vtpfal.nS .Adolefcetulus fum f^ et contëptM.Uic p contëptis.înipios defcnbitjub ftede mafftee calamMis çy inopite. Argumentum îiiob in hoc uidetur tendere : Si mpij,quod dicitis^ qui inopia laborant, certuin eft quod nos eftis p^^ Îij bipiorum . Aut non de amicis folivm,sed de i^ibuftun

ANNOTAT.

^uHu^cunq;ctiÄdej^efhßiinis loc]uitur,(j.d-Olm ^h riofißtmi me uenerdbantur^nmic etü dejjieSißmi co temnunt. Quorum nondignAbir.Hyperbole. Et uitu ipfi putubuntur indigni.Ex bebr^o-Et ipßs few fkl perijt,id efl,cwm igwminM deßneh funt. Steniet Tnfßeclifi f.guierant,uacui. Quirodebantmfohtudine f.her tna eß de^ blt;tf er radices» lfl3,,pr£dickt. Cumdamorecurre jenptio. nbsp;nbsp;nbsp;bant)cjuafimagnumaliquidlucrad. Quideconuadi

bus. Exhebrteo. idinceutilferant^erperculfirapue» runteaficutfitr. Super g!aream.Exhebrteo,Etru pium. Inter eiufeemodi,f.uiilum. Sub fentibus et ßiinis. Certum efl quod fub hac ima^ne defcribitur paupertas jßiritus,Et impq,quum non babent ea qu* dei funt,ampleóhinturilh, mundanarqute comparait fßirituaUbus nihilfunt. Imoiflamegplktteßiiritus au* ff nt. Item hypocrit«e nihil babentjfirituale^ermifere nrquentur cxternis,putantes in bis uexationibus con feientiamm effe aliquid falutis.H oc efl fub fentibus re putare delitias effe. No« parentes,id efl,non appa* rétes,hoc efl,qui 'm eff flute t:^ ignominia uiuunt. I » prouerbium,id efl,'mderifum, Aperuit,fdeus. Et frenu pofuitddeß,repreßit menealiqdpoßim. lüica furrexerunt,f.defl'icientes me. O riètis calamitatit id efl,incipientis. Subuerterunt pedes)deiecerut me ad ter ram,er conculcauerunt me. Dißipauerunt id wra,idefl, quiequidmeueratdeßruxerunt» Quaft rupoi

IM HIOB« nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;»

rupto niiiro)ßcut[oient irrumpere hoßes. rgt;euoluts funtjdeßcocurrerunt. M-drceßcit^perit- Nachos meMtpaßrtmtrdoloribiKjfißuniliti. inmultitudirt ne^p multituiinem» aoru,^ qui comeiut me. f^iß aipitia tugt;Kclt;e,ideß,quifiui’ipMiolo. Sto,f-morlt;t tione id te. M-asIhndi ent in oratiane. In duricia^ Ve^robore. Eleuaßi me,f.inte per gloriitm. Ad a»« i^m gloridm me prouexifii iintei,ut gnuiare ceifu deif ceres. ^lijijli,deiecijti. Superuentumpanes,idefl fupernibil. vb^mquitmorte. Ommuiuêti^idefl omni qui uiuit in terris. Verun^me t nw ad confutn. ptioitent,id eß^ilijs ifjUlHs fubuenis,GrquMdoijp rele Uin eorum mi[ericim,me iutem penitus deferis. Emit tis imnum tuï^d eßßolesfligeUire. Ad cofumptioa tKm)extin^3nem, Silu(ibis)liberibis. Elebi.lïic rurftim 'mcipit cim capite [equenti dicere de (ruShbus iujhtie. Effèrbuerut,exujÏ!l,funt. Prauenerimt me,ld eß, txnerunt inte tempus. tHarens incedebd, non gloridbitr in gloria mei. In turbicUmabim ,f. tontri uim. Fraterßd draconwin,id efl,impqßimorii fui focius.Flec eß magna, laus pij hominis inter impios paffe manereinnocente. Pr£caumate,id eß,calore,. Calor enim ulcerum abforbet corporis fuccum. Cy than mei)^uduim meum.

CAPVT .xxxr.

Pepigi foedus cum oculis mets ut ne co.

E PfpiS

ANNOTAT;*

quot;Pf^Sf^^^^t^d efiyituftitui a pud me, ut fit oculut Contrit nd ^^^demmeuiiippeteretalietM.VidesqudmoptmieM tdteri m ” teUexcrit mob prieceptu,t^on ddularabis, Sicutexa ponitChrijhisMdUh.r- De uirQne)innupti,ut tit ceamaUud. Qudenimptehdberetff-fiejjemddulter* Iiiereditnte,f.qu5. haberet in me. Perditio,dänAtio..

Et alienAtio,f.d deo. Sidmbulctui.tmprecaturfibi nudufinoiafitqueddmodn dicit. MUlt;tniate,f.fetn futmei, lndolo,uel,itddolu^ Simpltcitatcmdnnu* centidm. Sideclinduit grejjuimeiit.i finomAnli m c v fl t f’^'‘^^^P^^ dei. Si oculiK meut fecutui eß cor meujd d bi ffl’(^''°‘^‘^P^‘*t‘l‘lt;°duidi, SerÄetdliutcomedet,ideß ' ‘ ’ aliutdccipidtldboremeum* Supmuliere,uxoredite riut, tnßdidtut[um,f.ppteruxorc. Vxormedßt feortu dlteriut)ft hoc itd eß, uxor medßdtfeortu dite» riut. ignis eß,f.ddulteriu. DeuordS,f.ddulterium..

GenimiiM^ßuißus. Cuftruo meo,f. quddo hdbuit aliqd dduerfxw w. No dedignubdr etid reconcilidri feruoetdncille. QuidßciÄ,f.ftcontepßßeminhoe ßmulos meos. Qui et iîlu,f. ßruu. Vnut.i. idë do mlut. 0culos)defyderiüuidue. 'Buccelld,pdnë. Pu pillus,q eß deßtutus omni duxlio hunutno. M iferdUo, mißneordid. Si deßexipretereutem. Ex hcbr£o,pe tmtë. PdupéJ.fidel^exi. Ldterd,corpus. Eenedi xerüt,grdtidte^rut. Sileudu^f.uteuopprimere. in porti,loco iudieq. Et brdebiu. i-pedt oê robur meß er duxil

TN H T 0 B .^ H rt iluxiÏM.Tali(ijici,qlt;i femp timui dtü. Point eiut tiefi,timoré que f^pe ntihi immitteiat. Auru,f.q^ po^èdi. ^obur.Exhebriopotiuij^em^f.ejJèjidefi, Si coß[ut[um indiuitijsmets. ObrizoAuro optimo* Piducid med,[.es. Et[i hetdtus[urn. Nofolü non coßfus efl,[ed ne ^uifus qdë de diuitijs. in abfcodito) intus. Si of :uldtus fam mdnu mei)de Idololdtrid in terpretdntur. Sicaut mterpretdrer, Pie^tionemdei effe,quu uides tibioU proffere[uccedere,et ofculdris mdnü tud,id eß,illd tuis opibus d[cribis,qud[i tu, non deus hicßeidt. Itèquu tuisoperibus quibufeüq; df :ri bis [dlutem. Et ofculdtusf.im)lduddui alid et dilexu inuenijfet eÜ mdlum)uenijfetfupeü. Guttur) lo» queldm.hoceß, Pieuerboquidemuindieduinte. Vt expeteré,f umdicbitn. M dledicens dnimd eins ,id eßt eu. Viriidberndculißdeßfimilid. C^uisdetetc. hoc eß, itieÿcu eis,ut fempercuperent ex pr^jentid edmis me£,id efl,corporis,fdtidri, boe cß,^udcregt; Eedtus Thomds retulit dd bißoridtn corporis Cbrißi, uidetis quim belle quddret. Item,mei [tc infituti erdne ut non defy derdrent dliend pro uifhi- lußus dominus, iußimhübetßmidti^ Qt^is det)utind[dturdremur, Poris non mdnßt peregrinus,[. quem non induxe* rim. Qiidßhomo,ideß, quodnoconßßus[amcori deo,id eß,e^[emperdgnouipeccdtum meum. Et,[, ficeldui, infinußdeßincorde. Siexpdui,[propter £ a iußitidtn

ANNOTAT.

iu^itîdmt A.dmultitudimm)proptermultoi. St ex» pMiyf'.txcqM iujiitidm^Si quid mihi erat d^ndu,hoe non omiß propter malätudinem.Contra noßra tempo ra, ubi difficile deßndimus Euan^lium. Deffieàio propinquorujd eß,^ propinqui deffiieiebant me, mo nentei,nehecßcerem,neilla omitterem, fed nihili du» cebaminec egreffiu quidem f am proper hoaueru qil iußum erat exequebar. Tacui)nihil reffiondi,noctt raui. Net^egreffuifitmolliu,f. propter hoc. Quis mihitribuatauditore,ideß, utinä aliquâmeaudiat»

Vtferibat librtt,id eß,fciatmea. Vt portem idu, flibrum. ÇiUifcoronam,fincapite. Pronucia» ba ilium, f. hbrii. Per fingulos gradud,ideß,quocuqß trafiero, Quafiprincipi)ilUipfideo. Terrameaf a^rmem. Siclamat,fne^tim£rcedeagricole. Sul d dut,f.terre. Sulco!adffit,utterramftgtttßceteffi; agrum. Deflent cu ipfa, f. terra. Abfq; pecunia, f.data. Si aßiixi,f.ne^tA pecunia. Anima agrico» laru eiut,id eß^agricolas eiut. Pro hordeoffina, id eß,deuinuiedicat terre mee,ut nunq pducat bonos fruihis. Hic additur in hebreo,Piniunt uerba Hiob,.

C A PV T .XXXIf.

Omiferuntautem tres uW refpondere.

Eo q, non inueniffent reffionßonem rationadnlem) Et fapientia quoq^ müdi diätht ratione potim oportere aduerfd

IN HIOB. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;jf

adutrfiiriüuinccre. 'Viritutfum.Exhdriio.Expii ui et tinmi mdicure mei ƒ mtentiS. Aettu proUxior^ fenior, Spiritui, f. dei. Spiritui dei dat loqui uerba. Sanitißima fententia,ut pleraq; alixjed quod addit, Vt uideo,metttitur.Tales enm qui funt ut lielM,hanc fententiarn uidere,id eß^mteUi^renon pofßtnt,ut tM ximeoredicant, ludicium)idquodiußumeß. Nc forte dicatii)Occupatio. Inuenimuifapientiam,id ejl [apienter Hdmui quad non rel^ondemm. Dem pro» icci[eam)Sunt uerba amie or um Hiob, nonquitiUidi xerut,l'ed qu£ dicere potuerant. N ihil locutm eft,f, Hiob. Non ßeundamfermones ueßros,id eftfapien tim dicam quam nos, Extimuerut,f.tra, Abfqt ßgt;iraculo)ßramine. Ref^irabo, id eft, ftiritum mete leuabo. Viri,f.cuiufcunqi. i^onequabodeuho' niini,id eft,deum uerebor,non hominem. Ex hebrao. Et hominé non nomina.bo,id eft,quicquid eft hominu, reftuam. Subfifhm/.inhacuita. Etftpoft modi turn tollat meftihrmem,^ nefcio.

CAPVT .xxxrir.

Audi igitur Hiob eloquia mea’et omes Simphei corde,[.bquentur, Et f^iracuUiomni» potetis) V eriftmile eft q^ deftiritu dei,quo inteUi^mm eaqut dei (mit,ïoquatur. Coftfteaduerfmticié mei ideft,dtf^utlt;i mscum, Ecceijme.Hicuideturprim E j dixifte

ANNOTAT.

^fy^ejdutu dejj^iritu,uitti mundi^qwtm dixitiSpiri tld deißeit me, Ç}- fjpiraculîi etc, M imculum meu, quod pr^citterisfâpiens fum, Inlt;iutibuimeii)me tiudiëte. Mundidl'umei^.NucreciMuerbA Uiob.

Semel loquitur ) Dem non folet muîtit uerbis la* qui. }pfe femel condemnMit mpios, ut non expecks ampliM fententiam dei. nbsp;nbsp;P erfomnium. Soient qui*

dem fieri reuelationes dei in fomnis,fient legs de ¥bti raone,GenefK .^'-Cnn £uan§:lio delofeph amp;nbsp;Mrf ^s Matthei.T.Sed hie KeUutdiltuidericyfibireue* latum. Vtuontranfeatingladium, ideft,inper=* ditionem, q.d.neueniam in alia ,inqult;e uemt nojkr Hiob. Increpatf.deuf. Marcefcerejdefl,perire, Eins,hominis. Panis,cibus, C^neaëkifùerât, f.carne. ï^udabiintur,f.marcefcentecorpore, quod ßtaffliihsipfis, Angelus,nuncius, Annuciethois,f, ficaffliëH. Etdicet^.an^lusaddeu. Si^eritpro eo angelus.Hacfententia filfa efl,quafideuspropitiea tur homini propten tequitatem eins, qute reperitur in to. Quodcunq^er^ uoluerisintellig^reperan^lu, nihil id noßra reßrt in uerbis ßulti hominis. nbsp;nbsp;Inue

ni,f. ist homine.Videtur dicere dcangelo percutiente, quipcrcußit hominem iubente deo ,ftcut in facris hia jkrijs quädoq; letmus, Keuertatur ad dies .i.redda tureifanias. Paeiemcius,hominist Videbit,fdcus.

in iubilo,id (ß,h'.lariter rejßieiet eu. Et dieet,f. ho mo refi

IN HIOB. 3« tnorefipifeês. Korecepi/.p^meritispcccatoru^ Tri lutuicibiK.i-f'£pe,n5[emtl- Perfingulos)infin^Ut botbiu. A' corruptionc^dÄnatioe. Luceuiuëtiu^uitd c A p V T .xxxnii.

Pronuncians itaque Heliuetiam hæc ïudicium eU^nuts, ideft, lUos q iudicent inter nos^ in iudictindo enim me efi mendAcium^Otiafi uerbd tliobßlfo referte J4 endadum eft)^^^ res tji, dem nonueredÿt. Sitÿttd,plagt. Violeta,id eß^iniuße àdeolaa. Citaießuir,f,iniqwis. Oui graditur. Ex bebrao. Qtii graditur ut ßt particeps eUoperan tibm iniquitatem. nbsp;nbsp;Etiamß eucurrerit cum eo) ßß

eeritomniapriecepaeiui, nbsp;nbsp;Iniquität, f.abßt. Rf4

det,f deut.Secundum quodßeit reddet unicuiq;. Ef, ldeß,bontint. Prußra,ideß,ßnecaußt. Subuertet iudicium)non inique iudicabit, Ojiem conßituit iudicetn. Ahu,ßdß. Si dixerit,f.deut probare uoa lenseum,ideß,orbem,uelquecwtqihoiern. tiopla (etdeo.Px hebrlt;eo.iio par leßmabitur uir fueuolun tAtisßudiocudeo. AdeuJ-orbé uelbotem. Tra» betjßiritu,ideß,penitits extingiet eü. Spiritum Oquot; flatum^uitam, Deßeiet fmwl,ßß direxerit cor [uum deut. Q^inonamatindicium,[.medici, QuHua ßuses)Httibiuidcris. Apcß?lt;a,[.tu. Qjiidicit re^ • nbsp;nbsp;Q«ï, f. deut. N ullißmt in (onjßeiht dei

E 4 fd^^

ANNOTAT.

elîdm potentißmu. Ciuum difcepturekf-tyranwi-^ Vniuerfiyonmes homines. Subito nwriétur/.praa di£hfiipfeiudicet. inmedidnoék)quïido[oktomma bus tfje quics. Turbdbunturj infli^ti d deo dd tua muitum^adoccidendum principes. ViolentUtid eji iniuftum principem. AbÇq;manu,id cfi,no mdgno ne ^do. S tureßdet alias pro eis, id eft,alias f wro^ bit in locum prindpum, Inducet no^m,id eft,tenea bras ocdfionis or aduerlitatis. In loco uidentiu, id eft,hie ubi uidere poluerut,0‘ renuerut luce, entlaß de induflria,qual'i libera uolundte. Vtßcerentpuea nire,id eßßc e^rusit,ßc neglexerunt iudicium,ut co prentur oppreßi elamare ad deunt contra indices»

C^uis efl qui contèpleturiOjiis eß qui poterit expe £klreausauxilitimf Et[uperpntes,[ipfeefl. Qui regiureßeithypocritam.Digna fententia pro epifeo pisnoßris. radt,f.iußoiudicio. Addeu,ideß,^ dco-Videtur urpre Hiob, refpondere nolentemßulco»

I^unquida tedeuserc. simttudicaspeccarequitt loquor, nonne teipßim codemnas qui talia quaq^ locua tut es,(y propterea non rg) capi.Tu primum impie dixißi.alioquin e^ tacuiffem. Expetit eam,f.miqat tem. Quiadijplicuittibi/.mme. DifeiphnAm^eru ditioneir, dei. Pater mi, ó deus. ProbeturHiob ufqi adßnem,idefl,non eeßet mannt tua[upcr eu. Ab hot}Hneiniqtatis,abhotnine iniquo. Hebraißnuseß,

Super

IN HIOB. 37 Super peccM llalphemitimt'VUra hoc quodpecat Mt^etMmblajphefiMuit. Inter nos,in bacuita. Et tunc,f.coinprlt;ebenftti iufto iudicio.

CAPVT .XXXV.

Igitur Heh'u h»c rurfum locutus eft» iuflior deo fam Hoc iterum nKntitur,quilt;t no dixe rat hoc Hiob. Quidtibipderit. Eejirtuerba Hiob»

Homini qui [inulis tui efi.Potes proximo tuo noce» re,deononpoteris- Hominipoteris beneßem c^ nui lelàcere,Deo uero neq^ beneneqi male. Clamabunt [.homines. Et non dixit,fr.mpiut. CarnünA,idefi, reuelationes. 1 n nock. De reudationibus in twek fupra cap.j^» Superiumenta terrte, idefi, utfapia» nuts plus quam brum. Ibi ckmcibut,f.opprcßi. 1^0 txaudiet,f.adtempus. Eruflra audiet, f. elamorem»

Non confydcrat,f.deus. Et expekacurnddeß iudicium dus ne negli^. N une, id eft, in praftnti ui mnoncorripitfceleradigne. Noinftrt,f,ualde. Val de,id eft,p mentis, minus percutit q meruerit bomot

CAPVT .XXXVI.

Addens quoque Heh'u hæc locutus eft;

Repetam feientiä àprincipio.Exbebrao.Ab ijs qua lon^[unt,id eft,que non funt omnibus ita cogni a. Operatorcm^creatorein meum. Probabitur, E r oftende

ANNOTAT*

ojknittur. UonAbijcit)propKrmuidiÄ. Etiudici» paupihut tribuiOiudicat ^ pAu^ibm. Inppetuu colla (dt 'm['olium)^rmdt regno. Et pßter'mt 'm cdthenis» Sna ctldn tnbuldtione tendit deut nobis peccM no fira, Reueidbit ijuoq; dure eorujloquctur dd eos,c5 fumetur)^ibiic, I n jiultitid^in ignordntid dei. N o 'm» teUiÿt bac Heliu quis recitet. N os mttrim tdmè expo ndmus, Simiildcores,bypocritte. Idcq-cUmdbüt^.ex corde dddeZ. S i umHißierint gt;i,fi in tribuldtiSefiie rmt. Intempelhtejdn^fiid.Etuitd,f.morietur. In» ter efflxmindtosjd eH^ltos. Reueldbit, cofoldbitur eu^ciet eu dudirefuufermoné. Ldtißimc.f.mß-d^'m» tus pdtëx. Et no hdbexjunddmentu fubxr fe) expo* nit qdfit Idtißime.De infiris loqtur. Requies,UQlu» ptds. P'mguedinc)p'mffiibuscibis. iudicdtdeß,f.id» Cdufdm iudiciuiji recip.i.edufd tud critbond, tiox er^)fcz polïq^eris reßieutus. Docet enim in futur» tuftu et uiuere etiudiedre. Inclinet te,f.utpuertds in didu. Depone mdgnitudiné) mitis efh in re£lordtu^ Abf^i tribuïdtioe)no codólus d deo utnuc. Et,f.de pane- Robufivs,uiolctos et opprefforespdupu. Ne protrdhds)ne diißrds cotrd uiolentos d^repte diffè» rendo mlgus ddfetrdhUt et impedidtur iuflitid. Ne protrubds noilé)ne difjerds in no^m» Pro eis/, aio lentis. Ad iniquitdteßd efljniußu iudiciu. Poß mi fegt;id)poßöespc!tf/.is. Le^sldtoributjudicibus. Vi

IN H I O B . nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;_^ jt

rlf.f ipientes fcri(gt;[erut,dut dixerut. 0 es haïes ui» dct eu,f.p credtdydd Rom. i. Procult^ lo^, hoc eßt p creaturd. Huer us Mnaru inxßtmAbiln) eft teler» nus. Qu,iaufirtjli'lM)ß.citutnoplu(it. Pnetexut, f.caU^ne. Lumne,ßl^re, Opiet^.cdlignetempe flutis. ludicdt,id eft,terr et populos. E-l dut efcds^^d folët[equi pluuite,qlgt;usfoectiddtur terra. Aifeodit lu ce,utftnt inerte tenebrte. A nnucutft.deus. De eu, lu ce. Arnicafuo)piohoï. Çidpofteftioeiusftt,f.lux.i, ÿ,luxfiteiteternlt;i,et 5^tenthnenoueniâtfuperewn.

C A P V T .XXXVÏI.

Super hocexpauitcor meumS^ emotS

ToKAbit in uoce fua)p uoeë. 'Et hyemis pluuijs„ id eft,tcpeftuofis pluuijsfftprtecipit. Eortitudinis[ua id eft,copiofiftime. Qui 'm ma,nu)prudëtilt;tm dédit ho mibus ut feiat que quo tpe aginda fuit, ingredietur be ftia) queqibeftia nouit ldtibulufuu,zyprouidereftbi. In antrofuo mofabitur^fqu deus hoc ei 'mdidit. Ab interioribus,id eft,polo Mt(irbhco,q femp eft nabis oc cultus .autfimpliciter Ab interioribus,id eft,occultis. Sicut pfal.i) 4.Qui producit uentos de thefauris fuis.

TépeftaSfUentoru. Abai chirofriais.Ab arâuro flatboreas. Defyde.nubes,pluuiM. Spargutlumë,f. reddita ferenit^te. Luftrdnt,id eft,perudduntuel adeunt autpluma,nut ferenitaie, A.d omneft.opus.

Sine

ANNOTAT.

Swe in UM tribu, id eß, in uw loco ubi habitat uni tribui, Siuc in terra [uct,ßtotA, 'Vtoßtndcrent,idcß ut eeßantes redderentelaritatem. Vtoflmdercnt,f, pluuM. Alle^riant uotAt,ut Hiob tx uißbilibuf inuifi bilia castet,lt;j.d.percul?it quidem te deut^hoc eft,tent peflate te inuafit, Oquot; poteß cum mit tibi reddere fere* niWetn. CaUdafuntftd eft.fentii caUditatemin cor* pore. Außer enim calorê excitât. Tußrfitan. Quid ïntumefeii contra deimiquare non dediß à confiUunt ut aliterßceretfuaf Quafiiere,quafiex are. Often denobi5,hoceß,nehitcquidemcorä deo qua loquor nliquis dicere poterit,et coram co ftare. TenebrifJ* ignorantie. Quiinarrabitei,ideft,coräeo. Etiâ fi bquutusßerit,f.coram deo. Deuorabitur, id eft, non poterie fuftinere,conftftere. At nme, quandoq^.

N on uident lucem,f impediente tempe/hte, Cogt tur in nubes,congrc^bitur in nubes. Ab Aquilone. Nou mirum fiaunvm iieniat ex lociscalidii,quü uir* tutefolif dicatur nafci in terris. Mirum uero q,crex Aquiloneuenit. t^ulUbieftmanutdeiabbreuiata. Et fruftra nititurhonw eSprahendere ratione opera dei. Potes quoq; per adagum accipere, Exaduerfis etiam bonaprouenititartificiodei, tdquod nuUacoprahen det ratio humana, qua fokt in talibui ad defferatio* neadiff. Eti deoftrinidolo^a^potiuidedeo. Lau datiofèrmi.lo'ofa,f.(ft. boe eft,homo cuftrmid;n:lau datdeum

IN HIOB» jp dit deunt ^ü am bomo femper timetfeno digne lauda* redeurn. ^um,ideft,ïaudéeiu(. Hopoteftenar ran,f.deut. Contem[gt;lari,inuuUumeiuf» Omnes qui [ibi uidentur[a^ientes)iïemo cupit prodire 'm coït ^e^m eiui [ine timoré, ut Hiob^

c A p v T .xxxvrii.

Refpondensautem dominus Hiob de

De turbineloquidiciturdominut, quando terret aducr[arias,aut alioqui terret [uos. t^am etiarn Uiob terret. Quis ißeiVna uerbo dominus damnat omnui ïieliu,quë prieterea non compit,[ed fibiderefinquit» Inuolués [ententiof, mulaimpUcans nuüo or dine. Semumibuf imperitis) quoi neip[e quidem inteUia ^t. Acc'mffficutuir.ojlendit dominu^Miob,^ na reéie cupieritcum deodijputare. Sedfinonpeccauit Uiob,quareer^eumincrepat f C^uisenim cognouit mentem domini cre-'Rom.n. c^uontam ex ip[o et per ipfum etc. Qjai mirabiUter omnia creauit, is quoq^ mi rabiliter omnia gub ernat [ecundum [tam uolunate^ cuioportetut noßrauoluntatfubdatur» Accm^,a Kiob. S ie ut uir)e[io ßrtis robore. Vult ut H iob co fortetur Spiritu,alioqui uocem domini,ad qua oia tre mumt,audirenopoteß.Sic et apdDaniele rex q ceci Dani.a. derat audita reaelationedei,erigiturutaudiat. ACi ctnff)Sicut i Prouerbqs-i t. Aain^ßrtitudine lum^

bos too s

ANNOTA T.

los taijs. Et rej^ode mihi)q cupijßi dijjiutare mecu^ Si babes inttUi^gt;itü)fi taïtet noßi- Atit quis demi» Jït lapidé)c[uis pof uit terr£ßtndamea. Qg« me lau» darent,ideft,quttef]entiamcreati an^h laudatores dei. AflranMtutitMtmAneorientia- Quafiproce» dens de ttulua^quafi iam natum. Veßimentum, ope irimentu.Gene.t’Tenebr£erantfuper ßeiem abyßi» Et dixi,f.ad mare. Jpfe fin^Us creaturis praceptA dedit,fecundjm qu£ adhuc agunt. 'Nutta enim quad naturainditumhabet, tranfgreditur, utinpfal. 143. Et pr£cepttm dédit er non prateriuit. Vfq; huc,ii eßjUfq- ad littttt- Tumentes^id efl, erumpere uolen tes. Sic quoque deus comprimit omnem tunuihum ab hominibusexcitatum. ï^unquid o-c. Scilicet ficut e^folus. Po[l ortum tuum, id eß, poßquam naus es. Et oßendilli,f.ficut e^' Etexcußijli)Dediluuio loquitur. Reflituetur)interro^tioemeffeputout ca , tera. Reßituetur,perte. Signaculu,idefl,homoad Hotmrep» fimilitudinemdeißlilustfedpeccatolraäts. EtflA» ^^' bitjdeft,permanebit. Sicutueßimentü)innouatur.

SicutinPfal. no. Sicut opertoriummuabiseos,ii eß,coe!os eyc.Reflituit deus homines terrispoß dilu» uium,ftd proprie perChrißim reßtuit ima^nemfuä, philips? C^itierreßrmabitcorpushumilitatisnofirteetc. Vt lutu,f.reßituitur. Außretur,f nunquidp te. Lux, ilt;^ eßi^lona. Et brachium excclfumpd efißrtitudo eorum

T N H r 0 sJ 40 toruM. Hcimhuîajlitf-ficute^. Pottlt;ewortK, id eß/nfirorum.Sicut in pßl. J^s. Si amendera in ex luin^tutÜices:si defeendero adinßmumtadesgt; ïn» died mibi)Dic ubi erant omnia quam crearëtur- lia iitet,id eft,fit. Ad terminos faas,hoc eft,ad natura fuam. 'Domut,habitdtionis, E.iiu,uniufcuiuflt;jue rei. Thefauros, locos abfconditos, ideft,fcis tu lode unde nix uenit? Et têpiu hoftis, id eft, putbus folea pentere aduerfarios. Per hoc apparet no folu de graft dine eu dicere,ftcut grandinepeußd Aegyptios, Sei etüdeiudicijsalijshorrëdis» Spargitur,f.fup terra» Abfep hominem deferto ) in loco ubi non eft homo * De cuius utero,id eft,quis ^nuit gladëf De cala, txaëre» Aquedurcfturß^lu. Abyßi,f. aquarum. îluqd coniu^re ualebis)q no comungutur» Dißi pare.àÇefeparare. Supftnes,adocca(um. Ordine, adntiniftrationë,gubernationë. Eius/.cxli. In terra f.nuqd. Pones r5nem)óim reddes roem» In nebula [c^ ficute^. Dicëttibi)ftcutdicutmihi» Qiiiidedit ÿüo inteÜigentia? Galluf nouitnodis horos eyraëris mutitiones. Quispofuitinuifcer.Exhebrao quoq; fick^poteft: Quispofuitabftrußoru ftientiä,Velqs dedit cordi inteïU^ntid, Rationë,modu,adminiftra tionë. Dormire,ceftare. (^Ödofund.ftfepant aqua Gen. r. N uqd copies pradö leen£)nunqd tu puidebis sUantibuSfUt e^puideo,qui etiöquibuftdam er d^e* £iißimis

ANNOTAT.

ihßimis protv^.'o mirabiUier, utrapidbo^ tjuibufd^ V mftturabilibtis MimAittibut, utpuÜK coruorum omnino derdtdi s. Pfahles, c^ui d^t iumtntis efeam G'c^Vide qwq; cAput fequem^

C A P V T .XXXIX.

Nun quid noftî tempus partus ibiCum ibices [uni capra fylueßres, IncuruAntur ai fxtumf.ceruie. C^uddimifitoMgrumfAliudmira bile, Quadam AnimAntMferuitinthominitquiedAfii omninofuntindonti':i. Liberum)ut non ferait. Et uincuU,id eßiego ßci cum liberum À feruitute, inter ra [AlfuQnisdd eß,ßerili. Contérnnit multitudinent, id eß^nonuult eße inter homines, ExAclvrisJ, hoa minis, poßte^ßarAntem, Lubores tuos)Agros arAndos, AreAmtuÄ)ßu^s inAreA, Similiseß, non tAm: per cAm uolitßed incurfu ueloà Adi uu Amr. Simtl enim uolat 0- currit flruthio, Herodias, Ara deA, Obliui[citur,no curAt, jyurAtur,indurAtur, noncurAtjilios, PrußrAlAborAuitJ.inpArtu. Ti tnore,curA, SApietiA,idefl,curAßliAli, Deridett contemnibStruthio ouA fuA negliÿtfid ßtu folds pro dim Air foe tus, fie curAnte deo. CircundAbis, dubis. Su[citdbis,f.Ad beü'-im, QuifilocußAS,ideß in nul, ^ucopiA, Terror,f.eß, Superipfu/mfonAbit pha retrAjquiA iUe hAbetphAretrAm qui equo mfidet. Sor bet,id

IN HIOB. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;41

iet Ji eß, forbere uidetur ptiibiaßrocienio» nbsp;nbsp;EX»

bo rtationem ducum^f.odonitur, nbsp;nbsp;N unquid accipi

ter) Didtur accipiter ingrauefcensfeneilute, expM» dere ctïiifiidduUrutndd eß,uentttcdlidam, et fie per» dere penndt,t^recrefcentibut alijt^rurfum iuuenefee re. Et adiecit dominm) emid Hiob poßidduerdt di* feeptare eu dco, idm rurfum exi^t dem ut rej^odeat Hiob. C)uicontenditciimdeo,f.uttu. Comjuief* cit,ideß,tacet.. Qffdr^itdeu/.uttu. Leuiter, temere. Exhebrao. Ecceinuerecundee^^uelmhono rdui,(]uid refpondebo dbi^ Vnum locutmfum^quan do mdledixi dieu Et dlterum, fqudndo uolui conint deo innocens uideri. Kic aperte uidemm j nemo muit dmeH in confpeShidei. Quibm ultra nonaddam, — nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;-

Kec efluerapxmientia. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tentia

C A P V T .XL.

Refpondens autem dominus Hiob de

De turbigt;ie)qu!a adhuc terret. Nunquid irrita ßeies^Ex hebrlt;eo. N um iratui dißipabis iudiciii meu, Crimpiummeprobabii, utteiuflißces} Decorem^ glorian, Etjpeciofit uefibui induere,id eß,glorio fut appire. Abfeonde eos inpuluerejd eß^ oecide» Etßeies eorum)uel gbnaminci perfonam eorum.

Vide quant dure toquatur cotra eos,qui fe ex fuis me* ritis uolut iufißeari. Et hic locus fatis effet ad reßlleit £ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;doseos

ANNOTAT.

dot tot qui co tret iu/Ütiü dei fuiit,o-j'ds uirihm quid riwtfitlutcm,quie folius dei opia eft. Ecce Vehe» moth^Sub noïe VehenwthJd efl, inimctHiterreftrii^ utpuU elefgt;hdtis Mt alteriui imnuinis befiije, defenbit diabolum. Nttm fe dominas exponens addit : Ipfe eß principitim uittrum deijd eß,inter primAS À deo cred tuscredturidipfeeß. itemeandemdefcribitfub noïe Leuilt;ithan,id eß,2eti,ut oßendatur ^2quot; terra er mari faam exercere tyrannidem : Aut principern effe non folum huias mundi^fed er abyßijd efl^tußroru. N a er hic fe dominas exponit dicem: ipfeeß rex fuper omnesfiliosfuperbix, Ecce Vehemoth quem ßd te» earned eß^creauipeut te. Fcenam quafi bos corne* det^id eß ^canules.Omniseitim carofxnu Efai£.4o

Tort it ado eius m lumbis eiut,id eß, m concupiße tij s hominum régnât. Strin^t caudam fuam, id eß ßrtiter tenet quos poß fetrahit. iJerui teßculorum) quihisimplicatißerint,nopoßantexplicarinifi ma. nu mifericordilt;e dei. Offa dus-Timendum er^ na tis,qui fumas uafa tefb,cea,ne omnia conßm^t fi cx perit nos coneukare. Cartda^ ere. Er^ ui hu* ntana non eß uulnerabilis.l nßa enim dicitur: N on eß fuper terrain poteflis qu^ ei comparetur. Qui ßeit earn etc.id eß,poteßAtefu.etyrannidis uti non poteß, nifipermittente deo,ut aides quoqßm'iliob. Accepit quidem tyrannidem,fed uti non poteß,nifi quantum

périmait

IK HIOB. 43 pnwiUit deus. QuifèdteumJdefi^deus. Appli abit gladium^dcibit f^otefkhtem. Huk montes,id eft [uperbi e:^ contempares dei, Terum berbM, ideft^ fanum, ut fupm, Carmtles comedet. Regnum enim dus eH fuper onmes aiios fuperbiie. Etficut dei regn» eß in fide er edent turn, ku iUiiu regnum efi in infidelia tutefuperborum or impiorum.ldeo fequitur: Omnes beß.£ agri,id efl,deum non agnofeëtes, qui [tint ficut equus zy mulus,in quibus non efi dei mteilechis,p[dl. 31. qui folu terrenu ampleihintur, imdedicutur beflia agri.Hi, inquitm,indent,id eß,uoluptdtem fuam hua bebunt. Ibi,id efi,in montibus ubi pr£dd efi Vehea moth. AM dccipe befiids agri audios infirorum, qui terril ptifcuntur,ideß,terrenit fipientes comedunt,fia cut diéîum efl ferpenti, Supra peplus tuum gradieris„ er terram comedes Gen.j,H£befli£ ludunt in infide Ubus. Sub umbra dormit,id efl,fi(Qt[olemiujiitite princeps tenebramm. Si quid uero lucis eud^licx alt cubi experte ajful^re finie turbatur quies euts,crinci pit commouere regnum[uum iduerfus ueritatem. ht jeereto calamifid efi,ubi non clanuitur contra eum uer bo dei,ubi omniafirk quidemffilendeitt zyfolida ma denturfintus autem fumtuacua, ubino aliudeflquàm fltlendtda bypocrifis,zy titulorum fanêliMis er poten ti£inanis iafhmtia.Vnde Chriflo illudentes dant arua dinem profieptro in manus-'Dehac beflia in pfal. 67.

f a hicrepit

ANNOTAT.

ïncrcpi^ram urundîtüs. In Îocis hunientSiat, ri eli^pidudiito^ii.lttmimiidicijs^udetutfM'muolutd^ ira liitùContrain'E.Uiinÿdio dicitur Mauh.i^.Am buUt perloca drida,qt(£rcns requiem et non inuenit^ Iniüis enim non habetrequiem. Vmbr£ umbrdot proteguntjdeft,ténèbrefupertenebr^sflintubi ipfe quiefeit. Arbores enim in^uchiafx/iciiint eitenebrät denfiores, ut no depr£hendMtur opéra tenebrarum.

Salices)Salicespr£terea er in hoc damnantur, cf licet ad torrentem pofit£ fint, tarne ne fie quidem af^ runtfruclum.Signißcät ergo iUos,qui,etiamfiaduat aqua fdut ar is fapienti£ uerbi dei,tarnen nt ßlo quidé fiant meliores. AbforbebicfluuiumcreOFluuiu^ nerali nomine dixit,lordane autem qui in tudea erat, ubi deus colcbatur,f^eciali nomine appellat. Quit ue» ro aqu£ populi fint Efai£. s,QrApocalyp.i7.oportet ut lordanempopidum dei accipias . Pr£terea ,quitt Chrißus in lordane baptizatus eß,(^ iüic baptifmus capit,commode accipere licet populum baptizatum. Alledrieenim interpretand£,ut funt in feripturis interpretat£, Non ut à nabis interpretari poßmt. Diabolus er^ omnes ubiq; infidèles abforbetizrtin» turn fibifuo promittit afin,ut etia fibi abforbere liceat populum dei,à deo per infidelitaté auerfum. quis bic non timebit? ïnoculis eius capiet eumßcihcet iüe^ unit capere eü, boe eß, nullus homo potefi capere eu.

Quéai

IN HIOB» 41

Quadmodum totus contexts habet. Sed folus dem qui id effècit per Chrilhm,çj-quotidie elicit per uir» Mein uerbi fui in credentibus .Vbi enim nos cœperi= mus uidere,diabolus excacatur. P rim u hamus eins oculis mijcitur ut excxcetur, ut pereatiUud lumé mît di cr fapientia huntAiM, fapientia diabolica qua hach niisfeduih futmfi.Adquam perfuafitidemVehemoth dicens: Eritisficut dijfcientes bonum ^^ inalum. De Qfff f^ qua er infra,Omne,inquit,fubUmeuidet.hoc eft,quic quidfuperbum efragnofeitpro juo. iiilienim hoc lu men primum perierit,lumen dei ueruin non agnofee* nuts. Sudibus, id ejt,hallis er lanceis. Per for ah it nares eius) quibus frirat ignem illum perditiSis £tcr ne(utinfequentibus uidebis)ut ßde dei fafcept'a,pro hibeatur ultra nobis igniuomo ore perfuadere impiea tatemiuteo exiUisfuis uwhrisextradlo,apparcatto tam corpus nequiti£ eius, er non ultra feducat cola» ber tortuofus. I» hamo er in fudibus.ïn hebrao fic, In oculis eins capiet eu,erin hamo perfrrabit nafum. ld quodfequiturfub nomine Leuiathan- An, inquit, poteris extrahere Leuiathan f id efr diabolum. Ra* mo,f.ute^.Lc^ Efaie .3,7. Etfrne ligibis lingua) id eft,Tune extingues er francs aflutam perfuafio» nem eius. Nunquid pones cireul urn ere. id eft,co primes morfurn eius,id quod eftcirculum in naribus ponere,et armiüamfiue drculum in maxida.Sich-^s

ANNOTA T.

di^m de reff Sennacherib Efaia. ? 7. P onatn dreu hm in naribt» tUK,crfi-enu in labijs tu» etc. Per(à rabis maxillam^-ut non mordeat. N unguid multi» plicabit erend efl,nunguid fupplices ad te preces firn det ut ui^us. SeruumfempiternMn,f.poftquä fuhr» pris. Nunquid illudes ei quaft aui i id efl,nunquii quot;nbsp;decipula capies eum, er ouvres lüudendtimipicut e^, qui folus decipio eum^er trado eu ijs qui mundo fünf dejpedi,e^ imbeciües,id efl,credentibus in me- An» cillii tuis,f.iüudendum. Anättis tuis dicit: tiam in do mo magna patrisßmiUas nihil eft abieSlit» ipfts andl» lis,Hoc ftcitper C hriftum,qui expit Leuiathan,dMn obieStam carnem inuadere nonßrmidabat, Coneï dent eum amidif-ficut mei. Diuident ilium neffti.ii eft,aftutiaseiusjibi mutuo aperient ne^tiatoresificut mei ne^datoresi qbus dicitur Luce.19 .'Hc^tiatnini dum uenio. Ntinquid implebis faffnAsHd eft^ntmqd red tuo eum capiesi Pones'ne fupereummanum tuamUd eft,Tune tuis uiribus eialiquidinftrest M.e» mento beiUtnec ultra addas loqui)Deftne'Hiob diftutii re ueUe cum deo. Memento tantum belli, quoniarn no AdEbh 6 ^^ ^'^ colluikitio aduerft» carnem er [anguinem.

‘ '°’ ïpfttandem.quiiamtealiosqijidelesperftquitur/ua fte dellitutus deijcietur : ftd non uiribus humants,quas utaudift hic penitusreicci. Videnlibi» cii'nchs)ïn exlremoiudiciouidebtmtcunili.

caput

IN HIOB* 44 C A P V T .XLI.

Non quafiaudeUs fufcitabo cum.Qius

■ N o quafi crudelis)0ccupiitio dei.dices enmtTatt ti'ne in teiô deut,eft crudeliMs, ut buic bcjHieuntum fermittiUpoaßntsm inhominefNdmdixijH: quifidt eumapplicabitgladiüeiut.Ref^ondetdeus: Mo qua» ftcrudeUszyc. Qitisantededitddeß^omnia[antex me. sicquoq;[oluit Paulm Kom.11. Omnia qua fub ccelo)E.r^licetmihificerecum meo quoduolo. No parcam,idefi, reddam eicum omni corpore fuo(hoc tß cum impijs) in caput [uum omnem maUciam eiiKt nihil attendens fine minetur, ßue deprecetur. hoc eß, [me mifericordiaa^m contra eum^ Verbiipoten tibut ) propter uerbapotenthe. Et ad deprecandum compofitis ) propter uerba ad deprecandu compoßtsti QuisreuelabidNullusnißIßiritudeicognofcit aa ßutias eins gt;nbsp;Sicut Paulus cognouit. ld quadßc dicit: Qjtis reuelabit orc. Eaciem,ßrmam,quid intus la teat. indiimentOquoßtegit.Transßrmatenimfein i^COf'^^* angclum lucis. Et in medium oris eins quis intra^ bit^Sienimßrisßciceiuscognofcercnonpotes,quan do interiora mßdiaru dus cognoßes^ in latebras dus introirenon licebit,neqi per o s,ne q^ per alia mebra.

Etquifquis ingreßiisßterit deuoratur, ©• regrediti Ïgnlsdiabo non liced Etpraterea ntaßdes ignemßtrat concupi li,cocupifcç

f 4 (cffttW

ANNOTAT i

ft‘4,Ignis del [centldiUtßdem iu^rdt c^ exurat.Q^u contra Ignis f^iritus efi. deinde quo ChriflusLuc.J2,loquitur,ßdem inflämet, Portas uulttueius,ideß,oseius. rormtdo,[.efl^ Scutafitfilia)£rca, l^ej^irdculu)halitus. Vt paîpebrajd efl,fitter. nbsp;nbsp;Prunds,id eß ^ illos qui in

concupißentijs ardent» in collo eimßrtitudo,id ^, non cedit,cromnia antefe uajht. Korabiturßrth habetßrte cotlum,id eß,obßndtißimiu et ßrtißimus efl. E^flds,ideß,uajb,tio.Contrdinpßl.de deo, Pßl.Si. Mißricordiaer ueritasprecedentßciemtud» JAent brd carnium, idefi, membra totius corporis eins.hoc e(l,omnes filq fuperbi£,ut infia,quorum ipfe rex efi, id efi, caput, unaimpietdte er infidelitdte cahier ent» Mittct,b»ciusdeßrucbrdeus»Ciuis enim ßlmina mittit nifi deustPer hoc fignißcatur q nulla ui nißcx leß conteritur, erßlminA dei certo tun^nteu. S uba ßßre non pot ent, ß gladius. Alioqui nulla arma hu* nana, timet,lapide er ßrro durior er obfiinatior, qui contemnit radios ßlis er aurum calcabit. Sub ipß trunt radq ßlis,id efi,minores reputabitfua luce, er fudgloria, Sternetaurtmi)calcabitaurum» Quaß ßpulam,id efi,nullam potentiam, er huiuslucis gloa riam^nuUdsq- opes uerebitur. Qui comouet er per turbat mare,id efi, homines huiw ad ßditiones cond tat,utdiuincendium dusextnguinonpofiit,hocefi, pofieu/mlucebitfemita» Pt ponet,f.mare. Vn^n tafi.ad

IN HIOB» 4f iA/,adignempofitit. Luccbit,f.igne^ Aejlimaa bitdbyjjum) Abyj/um infirmum iudicdt priefM poa trntid.Totum enim mare fej^entt exorbiturum^utfu pm. Omnefublme,ideßf quiequidfuperiu/meli, ijocdgno[citprofuo. Superbiaproprie in fcripturis Supbid, tH contemptut dei eyr infidelitas. Non fine caufd o= ntifiquad Teitur: C^uiim fubldtus fucritpimebtint dit ^hcyc.quod exponuntpro dbldthKjdquodeum fea guentibus non cabaret,quum potimpro exdltdtus pa fitum fit ex hebr^o. Aduerte ergo q^ hac omnid de pa tefUte ddmonii dicuntur/icut uides in conclufione ha iiK cdpitis.Et mdle trdnsldtum eft^qu^'’ nos letmus: Mittet contrd eurnfiibnina^eyr da. „n alium non^ retur-V nde ex hebraofic le^btr: M ^/^ord carnis eiM ddhlt;erebunt, Gquot; ßrtitudo dpud etim non cddet * Cor eins firntum erit ficut Idpis, enflent frufium quodßa ciet coitßa^oncm(id eft,lapis mol£)Et eleudtionent eins timebunt ßrtes,et propter contritiones ßeient fe expiarejd eß^propter multitudinem tintoris G- con» fientAtionis eteja^ fic intdlige : (f^uum fublatusße ritjd eß,exdltdtus. hoeeß.quum ßniendidcceperit à deo poteßdiem, timebtmt dnffli,ftue dißfiueßrtesßd eß, fandi: et territi ex eins exaltationejZ^ird dei qui uident,pur^butur.ldenim efßeit diabolus in fandis, quibus omnia cooperantur in bonum, Alij dutem qui in adibusfecurifunißmo etiam partes aduerfarq adiu t j uant

ANNOTAT.

uäntyOmnino peribut.^x ntodo huiM pur^tionh ito opui eil ut nunc extra, Hiob lon^tu petamut»

C A P V T .XLH.

Refpondens autemHtob domino dixit lam bic a^t niob pœnitentiam^ Qtd celatj.à dea. Abfi];lcientia/dejl,nefciensdeum. ïnfipien ter locutus fum) Si omnia itéra t^ fapienter diibi ßt» ijjent qu£ dixit Hiob,ut aliqt : ’roonunt^quid hic dia ceret:'nfipienterlolt;'gt;'lt;:itf'lt;mi' '.’texceduntfcieit tiammea .■.,• q .t .nr'-1''quot; d-icopriehendere.

Cipmat:' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;f r--,ideß,nondepre

catiefi nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tem dus fu[cipiam)olt;gt;

ratioremeimui / tauertamßciemmeain à ßciebus ip' ' n. r ratres I'ui)amici er cognAti.

Moueruut caputjd eft,admrati funt. Male traf* latum lt;Hamin feripturis mauere caput eß imderc. Hic autem non ita habet. Nomen unius uocauit die, g.d.Claram. Cdßiam,qd.Rofam. Cornußbü) stibium eß quo fe pingunt mulieres. Dedit autem Ife ciofa nomina jjgecioßsfoeminis, liam propter pulchri tudmem eos ita uocauit.

Itaq- uides in hoc libro,quod multa dicere de deo, muhas fdrefententiasfacras, ueris alioqui dialis um» cere aduerfarium er t^ta dißiutare^nondamft ue* re agnoßere deum léguera iUa fides quafolacoram deoiiiß

Î N H I 0 B .

âto iullipectmurftadilu ejjctnihil [dreijs,quifcitntiii contra proximi charitatem abutuntur, ipfi charitate

tidcui-Uondumenimfciuntquotnodofcircoportcit. ^'^^' ’ i Scientia infl:(t,charitM Mtë adißeat-Vides hic quoep

quad non poßit ßeri^ut innocentia er uerîtOf in iudi» cio non damnetur imprimis ab ij s,quißiußosputät, aut alioqui aliquid ejje,quales funt amici Hiob.Qtiid

fiinimici ad Hiob ueniffentt nunqtiid atrodus damna

re potuißindlniquum uocam c^impium,hypocrita, rt deo mdcdichim, qui tarnen interimßHiußftwdea» tur.Sed uel hic uidere licet, lon^ alilt;‘d e(fe dei iudiciu ac hominumduflim enim ipfe pr quad .^,quern mun dus damnat, c^ dusorationem lienit,; '\i~ofanólulis iUisdamnatii~ Pratercahichaberquot; y’tlf.xdmaten titioßt,ubißdesimpugnatur. 'i^tva quot;' v; nbsp;nbsp;' oiophi

bitum erat ne tan^ret animam Hiob, au., -dumtur perßeere.Sed deo fern ante,pita ac timens deü ab ore Leuiathan eripitur,ne inßdelitateabforbeatur-et dif» camus dei adharere ueritati,ttiamß ratio noflra,amp; totum regnum inßrorum contra eum contëdat. quis businuocatodeijßiritu,conßdenterdicamus: Abjit à Supra.iy. me ut uos iußos eße iudicem,Donee deßeiam non rece dam ab innocentia mea, iußißeationem meam, quant eoepi tenere,non deßeram : etiäßt me occiderit,in ipßo Supra gt;nbsp;ij» deoßerabo. hoc efl,Innocentia meaflat in deo, flcut iuflificatio mea. Veruntamen was meat in coißpißh

dus

ANNOTAT. IN HIOB.’

n«{ dr^am,^ i^fe entfaluator meia. Non enim ue niet m coj^eihim eiiK omnis hy pocritlt;ii. Miserere mei detufecimdum magnam mifericordiitm tMm, ut iufli ficeris in fermonüjia or promißioibM tuK, et utncM, quam non effe ueriix 0quot; iu^ut ^ fennonibui tuis, ab aduer[lt;irio,in feduShonem übrum qui tibißdunt, iu» üaris.ltnç^ patienter ßramusquaßunq; contradi» (hones,N ouit dominus nos eripere ne fides fuccubat, in tern porc o port uno. Imó hanc gratiamdabitdeus, ut turn primun maiore fide or fiducia jùlciamur, es’ Ucreewm quot;atrem quot;’nofcamui,quandoaUquado pr. fideitit/.o.r eritrus,qu«e nunquant non impupa^t^f ; .oc didt iacobus capite

^^-ts eX'^u.iites intur efhafia*

'■ii '^adadacntudom:,!;,

. r ' er cetera,.

Ti^O^ '^^'^ ^?“/’ tS 'l^^*

ÊXCVSSA H AEC D. 10 ANNIS BVGENHA,GH P 0 MERA NI IN HI0B LVCVBRATIVNCVLA

A N NO POST CHRIS TVM NATVM, H» D^ XXV

BASILEAE PER' 0 AN NEM F ABRVM EH MSVH IVHACENSEM«

Ç^Z/w