Dit boek is gescand in het kader van het Incunabelen project.

Een incunabel of wiegendruk is een boek of geschrift dat gedrukt is vóór 1 januari 1501. Gezien de bijzondere aard van deze vroege gedrukte werken is besloten deze uitgebreid te beschrijven en te digitaliseren.

Meer informatie over de collectie is beschikbaar op: https://repertorium.librarv.uu.nl/collectie/incunabelen/

Bij deze boeken wordt ook de volledige buitenkant gescand en een scan gemaakt van het geopende boek. De hierna volgende scans zijn (in volgorde waarop ze getoond worden):

• • nbsp;nbsp;nbsp;het midden van het geopende boek*

• • nbsp;nbsp;nbsp;de rug van het boek

• • nbsp;nbsp;nbsp;de kopsnede

• • nbsp;nbsp;nbsp;de frontsnede

• • nbsp;nbsp;nbsp;de staartsnede

• • nbsp;nbsp;nbsp;het achterplat

*Een deel van de banden in deze collectie bevatten meerdere titels, het is dus mogelijk dat de pagina's in deze overzichtsscan horen bij een andere titel.

This book has been digitized as part of the incunabula project.

An incunable or incunabulum is a book, pamphlet, or broadside that was printed before January 1st 1501. Due to their special nature a project has been started to better describe and then digitize these early printed works in our collection.

More information on this collection is available here: https://repertorium.library.uu.nl/collectie/lncunabelen/

The digitized version of these books includes scans of the outside of the book and a scan of the open book. The scans after this notice are (in the order in which they are shown):

• • the open book (opened approximately in the middle)*

• • the spine

• • nbsp;nbsp;nbsp;the head edge

• • nbsp;nbsp;nbsp;the fore edge

• • nbsp;nbsp;nbsp;the bottom edge

• • nbsp;nbsp;nbsp;the back board

*Some of the bindings in this collection contain multiple titles, therefore it is possible that this scan shows pages which belong to a different title.

^De autonbus legumf_

CPe regimme ciuitatis 8lt; elecftione pncipis

Quomodo princeps fuos fubditos diligere debet 5lt; de tbDe legibus Ôlt; earum inuentonbus nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;xiiü

Öfce yconomia xv ^Ui^omodo paterfamihas deb^ fbi acgrere amicos*xvi

^^CTapitula pnmi tradlatus Iibri fccudi. Indpiunt ^(J^uomodo virtutes (untnaturaliter appetendei ^Ct^onaodo natura cupit virtutesü ^IC^uomodo Virtutes nd querut mercedme teporale. iii CpCl^omodo virtus conGftit in medio üü

Ï)e boneftate vite intus Ôlt; deforis

J)e bona confuetudine

Quomodo vitanda eft mala vita et mundi vanitas.vüi

n^omodo eft mala peccandi oportunitas J)e cautela vitandi 6lt; cognofcendi peccata

Quomodo peccata leuiora funt vitanda ne contingant

lt;/De fortune inftabiUtate nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;’

dfl^e contemptu fcculi 5lt; diuiciarum

Cppe contemptu dmiciarum

^X)e negligència ólt; pigricia

CjiPc capitate 5lt; pudicicia luxuria vitanda læc uoluptate carnis inuidia

_ ^(Capitula tradfatus primiJibri terci:

C De mifena 5lt; buius vite breuitate (Quornodo prefens vita eft career anime toe contemptu mortis

morte bona 5lt; preparacione ad lUam wPe paciencia mortis fub Ipe glorie future

-vü lt;1 De prouidencia futurorum nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;viii apitula tracÆatus (ècundiJibri tercii C (ï^omodo vin ecclefiaftici debent babere curam (ubdi 4Ltorumin moribus ólt;fciencia nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;i

WLDe exemplaritate prelatorum

éEDe eledlione prelatorum

COPe cura 8lt; eledlione prelatorum ’^‘'''“^ibus facerdotum

®ÏDe continencia virorum ecclefiafticorum moribus prelatorum

CX)e oracione facienda Gc ut vnus oret pro afio

4tDe predicatonbus ixÓ^efcoIafticis eXEapituh traAatus tercii.Iibn tercii

lt;5Pe clemencia nobilium 0lt; pnncipum

^De bonis pnncipibus

^pe pietate ölt; mifcncordia principum

^Ijluftriflimi principis régis franrorum kdeuotiffimo confefïôri domino Micbie 1Ji diuina prouidencia feu prouidêtc gra «!|3iï^quot;^epiicopo Antifyodorcnfi.Lumilis fui „iHl^ä^jatroflnii capdlanus:frater îacoba mag heremirarum GnÆ fiuguftm con tinufi fjBmlatum feu famujandi aftaam. 1^ coIIi Œ cere amp;nbsp;ad fumam ordman redigere q, vole fit expe-quot; - nencia fepe didia:^bregt;quot; ?«(«*“” ’‘b™™ « die z ’ • tis poctarum preopue compegiiquem wbilogm inte / • i:rctor:eo ggt; principalis mtendoeftirducere IcgenOs 9 anurum ad amorem fapiendf.Piuidit autem prefens A liber in très libros parciales. Primos eft de amore fapi lAencie.Secundus de aniore virtutu Tercius de inftruc tfClone ftatuu.Rurfus prim?dimdlt in duos traAatus f Primuseft de quibufdä que iducunt ad amore fapien 11 tie iecundus eft deinuencione fcienciaru amp;nbsp;earura fi /•gt;nc Seznrdus autemliber diuidit in auaOior traiftus . trimuseft de quibufdam mducentibus ad amo« vir tutum.Secundus eft de virtutibus tbeologicis.Terct us de virtutibus cardinaIibus.(Jluartuseft de capita/ fee autem virtutes omnes fut neceflânevo lentibus fapentes fim. Tercius veto liber dimdiêm quatuor tralt;latus • Pniiius eft de cafu ftatuu nuidi amp;nbsp;de confideracione -mottis.Secundus eft * «»t» ecz rlefiafticorum.tercius \ftatu nobiliun, .q^uart^de ftatu pleteorum. lUoroiuVteni ftatuu cognicio ad fa pienciam prodeft: cum ml f^vtilius uolenti hen fapiz ens^ cognicio fui

lt;' Iradatus primus ^s pri^Iibn æiye_guib^am e-S^aïiiÂtaHamoremSSoeÆ^^ r^um^nr^rrnamp;e'ltfe

• i-***- ti^l^^iftotiles decimo e ^i«)2p çp bomo iapies maxime fclix eft.6lt; BeneclÊcl LuciUum. ^ea

fcquit.$do inqt nemine bene viucre fine f^icncic ftu dio.Vnde vctcres pbilofópbi acqfitis necenarns vite, icipicbant pbilofópbari nnqt J^riftotiles in probemio metbapbiGcc. (QuO eni iure tam famofus Salomon a betur : nempc fapicncic munere obdnuit principatum 8lt; bonorcm.Ipfb dicente fapisncie.PrepoGii inquit^ lam regnis amp;nbsp;Icdibus.Et (equit. Infimtus em t^^u rus cft bominibus.6lt; ^puerbio^ fecudo.Melior eft iqt acqficio eius negociacione auri Slt; argenti. Ipfa em pre cioGor eft cucftisopibus. (Quid amplius.'nam pbiloio^ pbi ueteres ymagmem fapicncic m fonbus omniu te/ plo2p pingi faciebat ifcilicetuf? rnc gcnuit.'pepent mc moria:8lt; ^opbiam me vocant grecidatini ftpienciam . ^1 autem fapienciam non amant qui legibus reÆs nu turn preferunt corrupturn quod feciflc gentiles quoi/ dam narrat.Pohcratusli.iiu.capitule.v . ^Qui tarnen gentiles fe iadbatant fâpiencie fore amatores. Atten/ dat igit 1ceder çp iHe fapienciam amat qui vere conf-ie cie opera confirmât.tic tali loquers fapicncia. AaPon ßapiencie.viii.ait.Hanc amaui 8lt; cxqfiui a iuuentutc mea:6lt; qucGui earn mibi fpofam accipere. Et ibidem feptimo . Qptaui ^ datus eft mbi fcnfus : inuocaui ólt; venitin me fpiritus fapicncic.(Quo en i paddo pbilo fopbiita vocati fut.Klam pbilofopbia fapiencic amor eft.’q;obrem pbilofoplus eft nomen bonoris. v nde A1 pborabius in libro fuo de diuifionc pbilofopbic. Pbilo fopbia inqt eft bumanazp diuinarumq: return cognicio cum ftudio bene viuendi. Hiigit fapietes no fut quo rum ftudia patent criminofamam vbi malicia ibi aut non eft aut vacat uera fapicncia . Purfus pofco confpi^ ciamus Ç allexander qui toti mundo dominabat f^P^^ ciam elegit amicam cuius operc pocius ^ virikus lu limat? cft.Habuiteni Ariftotilcmi doddore.Narrate eni Agellio libro noddiu addicarum.Vndc nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.^^

add fcj pbilippus macedo Allexandro nato:Arutotili

mint cpiftolam talem.fcilicet ]JbiIippus annotiîi fala tern .Ifiliu ingt genltu mibi fcito: qua^pter dus graci as reddere dcbeo ud babeomo qui^ natus eft mibi fed quia tuis temponbus ipfu nafci cotigit . Speroeni^ tua erudicionefiet dignus regno . Infuper 4^1exander neeau in libre de naturis rerum refert qualiter ^rifto tiles occafione ^lexandri lo§icam fcnpfit ‘M fedulus naturarum inqfitor extitit.Bcce q, laudable principe amatorem fapiencie fore: cum occafione fapicntcs flat fapienciores: 8lt; fuos principatus reddunt abiliores. IKdImc inqramus quanto ftudio /plexander vitam ex porait.Narrat enT Alexander necau ubi fupra:quomo do Elexâder in vafe vitreo marc mtramt mt pifci0na turas decrebenderet.Infuper fhmus.Alexander in-quit infKmatus cupidme cogitandi animaliu naturas Anftotili fume iomni docÆrina eruditillimo;milia bo minum conuocauit itaq; tocius afic arq; grecie anima z ba uenatu : ßlt; aucs aucupio recipi fecit quolibet:vl^d qualibct ffene aligd baberet : ut nullius rei naturam ignoraret.iuius occafione Ariftotiles fere quinqua z c1ta libros de ammabbus fcnpfit. I^urfus $eneca epi ftola xciu . Alexander inqt geomctriam ftuduit:8lt; cd fciuifftt œ terra mota eratituc ait ^ 4^Iexander magz nus vocari non deberet :eo cp terre pugillo dominabat team geometrie ftudio fui dominii quantitate agnouit Mis iRit narracionibus concludit çp qui barna 6lt; nomi ne cupit ditanîfolbcite debet fapiencia ue^gn ^ ue lum fgeundd quornodo antiqui fapenga amauemt di;^^t tradit ouidiuslibro. ix. metamorpbo feos contra berculemigloriam milicie obtinuit cu fapiens eftèt * ple autê fortiftimus leonifj oppreflor : nam illuftriorem reddit fapiencia corporis vires.Vnde i^puleius i libro de deo ^o-ratik^^i laudas inquit virum quia diues:boc fortq

ne debet. Êi quia Fortis egritudine fatigant . $1 qw^a nobilis non ipfu;fed parentes cius laudas. Si quia pu eerjpulcritudo in fencdhitc afciet.Sed G laudas^i^^ pientcni;quantulibct bonis moribus ornatu : tue ipm vete laudas : quia boe non eft etatecaducum ï cam ^n dulum.nee a genitoribus bereditanü. Wec in enectu Apulcjus.detcrü vete2p ftudia comemoremus.^ar/ tatur eni in prologo biftorie tnptite-'qualit^ tbeodo Flus in arrnis p diem cxercitabat:0^ nocdiba follicite h btis intuebat; qua^pter maximus fuiflc natt^raUs ex dicïl:is gojomei colligiÉ,Vnde boeJibro.i.dc co(o .p.ca quarto narrat platonem dixiflè;q gt;refp .felix efle mci^ perct fi earn ftudiofi fapiencia rcgcrent.'uel fi ^i^s ree tores fapiencie ftudere contigiGct . Idem ponit y ^n US li. vü.capi’i.Idcmcp Socratem dixiflè narrat Poli cratus.li .iiii.ca,vi.(Qui tarnen locrates ab apolline fa pientiflimus vocatus fuit.Quid ampliusjnunqd abra bam qui fuit pater multa2p gencium perils fuit i om ni fapiccia egipcio2p. Ac^tuü .vil .Uunqd IDaujd babu it fapicnciam ficut angelus dei ai.Kegü.xiii.Munqd falomo petiuit fapicnciam ad populu regendu: 8lt; obti nuit.iii,jRegu jii.ïMam regale opus eft fapere 6lt; diiu dicare:vt :ait Tulius li.i.de diuiriteciombus. vnde ec clefiaftici .x. Index fapiens iudicabit populum ftium. Rurfus êlt; alios principes legimus fapiencie ftudiû di lexiflè, Mero eni quä^ crudelis effet ; elegit tame Sc necam fapientem in dotdorem ;qui de demencia librui eins occafione fcripfit:nunquid troyanus babuit Plu^ tarcum ; cui^ occafide facdus eft liber de inftrucdionc trayani.'ut patet ex epiftola quam fibi fcripfit . 'in qua trayanus plus laudabat fapiencia plutarci ^ fua fort« nam uel potenciam.Ceteru de lulio ccfare legimus ^ ftudioffimus extltit • *curfuq; fobs inveftigäs dies pet boras êc momenta diuifit:Hfextam inuenit:ßlt; mul gt;nbsp;tos alios libres fenpûtmt patet ilibro de vita celaris

parte prima :^ cuius Hodrina Éoîinus libre primo. pmo capituîo.î^oblrina mqt |ahi:red;a racione fóeJaz ta eft.6lt; eodem libre paru ante finem.(telare mqt nul lus celerius fenpßtquot; nullusuclonus legit, vnde qua / tuor epiftolas fimul dibbafïè pbibct • ^s ergo principa tus debebat.'q uia lapicnciam dilcxeru t p quam reges rcgnant'6lt; principes imperant.Xlnde feneca aol Lucil Ium epiftola.xeiüi.In illo inqt lèculo quod aurcû voca baÉrfapientes regnabät-'quivtilia fuadebant. * ÓC irutix Iia difTuadebanticauebant pericula §lt; augebant benez ficia.Jdos ergo principum Gpiencia cR.vndc narrat in ecdcGaftifa biftoria ca.v.qualiter ptolomeus fapie ciam dilexit:non folum bumanam fed diuinam.Vndc Ixx.intcrptes conuocauit ut noticia diuine legis babe.* ret.'ólt; fapientibus regni fui cdmunicaret. Ïdem tagit ^ug? ,vui.de ci.dei ca.xl .l^urfus de (Garaio magno legimus cp ßudiofiß?m^ fuit. Et in libns Auguftin^. precipue legit Alq^irucp dodorem elegit:a quo dya./ leticam retboricam 6lt; aftrologiam didicit . \Fir ergo illuftns fieri cupiens fcilicet dodus meceflè eft vt doc torem babeatiet fapiens fiaf I|Iam I)auid fècumbagt; bebat natban ^pfeta ; 8lt; fadocb facerdotem : ut fapie turn conf lia non egeret. l^is ergo narracionibus claz re colligit;gp fapienna ftudiofe querenda eftmt bonogt; ns nomen adipifci poflit.^Il^od obtmuerut qui fapien cia dilexerut. (fui? amor artes fapiecial^ fngPas fue fciencias miniftrauit. d^is eni dedit moif ut littcras iuenir^.ude babuit CEorgias retorica Apollo medicina J?itagoras anfmetnca JViÏo geometnâ Abraba aftrok logiam Tubal muficam Pborone^ folomaut ligurgus leges.^1 enim becomni^dinuenerut? eo gp fapiencie ftudio adbeferunt (iXïapitulum tercium quom3 do mulieres artes imienerunt

^''^Tl^tmpe plures artes femme reperierunt lapien 1 -Wcie dono cui adbeferut. Alam Tfs regma cgip

riorum Iitteras egicaas inuenit.Vtpooit . Yße^orus libro primo ctbimoiogia^.Èt carmentis nympba:aho nomin e didla iKIicoftrates primo litteras tradidit yta licis.Èt noema fóror ’Ÿutaleayn meebamras adinucit artes.Eritrea cp atÇp Tyburtiua alieq ? fibillc futuraï multipiici carmine defenpferut ^ut narrat Laclaci? in Iibro.x.Gbillaip. Jlurlus libia fua Gpiencia dirigen te glonofiflime regnauit.Itacp meruit ut fuo nomine : regnû fuu nucuparef . Almatbea ^ ialio nomine diclta deipbebes.virgo fuit inclita 6lt; anis logeua .'referenti bu^poeris fua virginitate diuinitatcm obtinuit:va/ ticiniaq ? plura ferpifit in tabilone iuxta lacum vbi di/ cunt fuu fuiflè oraculu. (t^od quidem oraculu vfcj in bodiemum diem intuentibus inducit admirarionem . It)e bac refert çp p plurima vixit fccula;6lt; iTarqno pz fto nouem Iibros quos ediderat attulit. de quibo tres conbufTit 5lt; fêx refiduos romani eu magna diligencia fèruauerut .Cete^p femiramis regina uetuftif^ma fua fortitudine Si fapiencia régna plurima fubiugauit: ar malt;5 viris intollerabilia portauit. (t)pis q? alio nomme did:a . (()ps femina fuit que fua prudencia louem nep tunu atq; Plutonem fuos filios vna cu faturno;contra boftes fèuiflimos a morte liberauit.6lt; ideo fui tadep^ ta tam grande nomen ut ipfa diceret mater deorum . Vnde publica templa fuerunt fibi confecrata. AurfuS luno que fuit (t)pis filia;8lt; loui tandem nupta olim re gina celo^ arbitrata eft.Èt ut eius memoria non péri ret templum fibi grande feccrut ueteres. 8lt; ex marz more vario cius ymaginem fculpi fecerunt : templocp fpofuerut . (Ceteru minerua alio nomine dida Pallas ut quidam referût numéros primo inuenit: 6lt; in ordi nem reduxit;quibus vtimur vf^ in bodiernum diem. I)e ipfa referût poete q gt;ex ofte tibie vnius auis fiftuz las paftorales pmo inucnit.Dicut tamê aliqui çp de ca lamo 6lt; non de ofte fiftulam primo copofuit.Wee ecia

MinerLia apud atbrmenfes dea Gpienoe nucupata efb Burfus Mepbefia fua fapiecia 8lt; fortitudie régna ob tinuitimamillamq? dextcram abftulitneaGgitaciois excrcicio impediret . Aragnes afiatica q pbebcia fe^ mina fuit.que arte texture atep lamficu reperiflè fert Hiis ergo narracionibus patet feminas fapiencie ad/ beüflè eiufp gracia nome honoris adeptas fuiflc .Nu qd infiper alias feminas fapiencie .viguiflè Icgimus. Nunqd filium fuu lacob./lebecca mftruxit ut bene . diccionem obtineret fuoep coGlio a fratris perfreucioe ipfu Iiberauit.vt tradit Iiber (Gene,Nunqd Èerlabee fuo fermone prudenti luo p filio ßalomonc regnu ad^ epta efbmt tradit liber regu, Hefter quocj fuo lapiêti fermone ab IKHurro rege quod voluit obtinuit. Abiz gael cp fua fapicncia Nabal vi2p fuu a morte eripuit. 8lt; luditb ab Olouernopopulu fuu liberauit. Fcmieigit fapiêcic gracia viguerunt Guep fëxus ebetudmem coo - ^erucrunt C^^apitulÜ4Uärt£deftudiqanm£tu^

^Br^ud bcbreos mos erat olim iuuenes inftruere wbggW in bis fcienciis que fecure erat vt récitât 0ri/-

■ genes fuper catica i principio. Qma tefte Ari ftotile, v.etbico2p, In bis dcledari eft noß naquot; ’turaleiin quibus ab infancia delecftari incepimus ♦ Vn de Ansbeimus i libro de Gmilitudmibus ca.liii. Mol lis inqt cera imaginem Cgilli faciliter recipitifèd cui dura ta fuerit retinct nee de facib dimittit. Adolefcc tes ergo ab exordio in fcienciis 6lt; virtutibus iftrui de bentr^ut faciendu tradit Augu.xii.deci.dei.ca.xv Infans inqt fua capacitatem non excedat . quafi dicac z$ fapiencie ftudiu tepcramcnto regulari deberet.Ke ^pbada ergo eft illo2p bominu vita fiue iuuenu quorum occupacio vamtas eft.ô C fenedlus mozp diflîpacd erit.*,*' feelerat acp abiflus.Çur eni artes liberales dicunt;mG quia liberis Ggnanter nobiliû debent.Vtinä bi attede rent euäto fapiencie ftudio predeceflôres vacarut i fe

nedute panter 5lt; iuuetute. I^Iarrat em ^gelGusIiz bro.vii.ca. x.qualiter Çudidcs fapicncie ftudiu tatu dilexit vt pcnculo morris fc exponcret.ij^ia no obfta te decreto atbcnienüu pocratis dodlnna audire difpo luit.Infup Icro^ .ep.xxxiii.narrat qualiter aliqui pbi lofopbi ^ptcr ftudiu calcabant bonores.^Mii ^iciebat diuicias.0^’1 accept!s inluriis gaudebant. Alii penas fpreuerut. Abi beremü i trantes ßli pbiloßpbie le de dicart. Vnde tefte Maleno Carnaides.xc.anis ftudio fapiecie vacauit ita ut ftudii caulamutrimctu accipc fepi^ prctermitteret.Infup Hugo in didalcolicon ptc fecûda narrat qualiter plurimi omnia relinquebât • vt fâpiencie ftudio va carent.Klam Permenides .xv.äms in rupe egipciaca fedifte legit t^fa ftudii : 0lt; Protba cens meditandi caufa in monte (Eaucafon vultun expo fitus memoraê .Tbenuftides !^ expletis.c.anis óC.vii mortem fixa deflebat dicens fe dolere mori cü fapicnc cepiftet.Plato qx.lxxxi . anis fcribens mortuus eft .6C Ï^ocrates.xcix.anos in docendo 8lt; fenbendo coplcuit ^is ergo exempts patet ^ amandum fit fapicncie ftu diu 'cui2 fut due claues quas expreffit quidam fenex carnotenfismarräte Policrato Ii.vii.capi.xiii.Prima clauis eftamor doceciu .'^ut ait d^umtilianus Iibro de inftrudione ora tons. $ecuda dauis eft follicitudo ftu dcciu:quia tue optime docet qui legit fi amat eos qui bus legit.8lt; audientes ^pficiut ft attcte 6lt; follicite au diunt.(^ q; enorme pigrûq xftudiu plurimo^ repent : ouot funt patres pmittentes filios ftenlefcere. y ndc 1 uli^ in pnma retborica . (Ï^uid mqt agis:cur perdis adolefcentem.tt fut verbal Tberencii poete.ttidcm Tullus in tufculanis qucfiionibus li.i.capi. xxxvm. Adolefcens inqt maiores debet veren 6lt; viros proba tiffimos diligcrerque^ cofilio 8lt; audontate vtat.|nz tup Crifoftimus Cup ^I* ometa. xlix. Kicut inqt ter/ ra ifruduofti-'fic luuentus negIeda.‘nil ergo laudabJiÿ

îauentute euîta ^ ftudiofa. Vnde Valeria Ii . vii.ca.v-Ciuitas mot noftra nobiliu iuuenu ingénia ab indien cia rcuocando.'magnos ^ vtiles dues fecit: bonoriba «jmedtos.^obrem lero.Iibro de mftruÆone filie. ni bil inqt dÆat audire uel loqui mû quod Çtinet ad tiz morcm dei.'turpia non intcnigat;mudi cantica igno / ratæiuaç lingua plâlmis duldbus imbuat.$ccle fiaz ftici .vu.pdic fi tibi fut.'lêrua corpusea2p ßlt; non often das bilarem facicm tua ad eas .Idem beatus (Oregon^ iregiftro . Peto inq.t vt tuos paruulos quos nutris mo nbus predpue inftrucre cures.'vt Icilicet ea loqui de / beant que mentes eo^ in cantate poftulant.luxta ill*^ Èedefiaftici.x,Letare iuuenis in adolpfecia tua 8lt; in \ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;bonis fit cor tuu .iMüc auté lapiencie ftudio refiedo lu/

uenes Vice dodlozp lceleratosïmitanè corruptores moz rum.Qua^pter dicit lero.ep.lxxxix. Êligendus cft mqt magifcr ^be etatis länecpvite ôlt; er^dinonis :vt fcilicet eius exemplo muenes ibuané qui mala diligut in quibus nutnunt.$ic eni de alexandro legim^ q gt;ex emplo i-eomdis magiftn fin multa vicia retutuit. 'qui bus rarere omnino non potuit.Vnde lero .in ep. lxxx vii . In tenera inqt etate facilius fandle conuerfacionis vfiis inualelcit animufcj induratus non de facili ad ar bitriu uolentis trabipoteft.Ideo Tulipin Iibro pmo. de feneddute ca.1111 .dicit. Pueri inqt admouendi fût quia mfirmitas puero^ eft mmia. Ipfi enrlut ad leuiz tateslt;pmpti . Vnde Vinu pueri« negandu docet $cne. Iibro.ii.de ira.Iplos ^ cibiS non inf lamandos efle doz emt Plato. Klam caftermargia Gpicncie ftudio mmis contradicit-'eo g? nutrix eft voluptatis q maxime pbie mimicat inqt Augufti.libro.iiit.contra lülianu.vnz de Hugo 1*’ didafcolicon parte.ii.narrat qualiter a qz data fapienti fuit petitu que erat neceftaria ftudenti. (^ui relpondit mens bunulisivita quieta • •fcrutinium tacitu deta pauptas.’terra aliéna mon erubefeere pete

^o«'5lt; Giencia adepta neminem contempnere.^t congt; dudit ibidem g? quatuor portât leÆcam pbdoßplie. fcihcj amor ;labor: cura :Slt; vigilia » fdis ergo modis fci encia acqn poteft;quc tune fortiÉ efficaciâ fi vita leien cie conformed . vnde Iero.ep.xxxiiii .narrat qualiter Ipocras dildpulos luos adiurauit ante® cos doceret^ manluetudini 6lt; moribus inCfterent.Socrates eciam vniuerfam pbilolopbia ad mores corrigendos reduxit

*^^ ^2n2ca epJxxiiii.tt Augu.iiii.de ci.dei.ca.iii Idem ponit TufiuS in tulculanis queftiombus li.v.dt • ^udus luuenis attendat ne prauam doc trina dilcat , y nde apud Lacedones libri arcbiloci de ^^ deiccÆi fuerut- ’eo g :queda turpia: be? fiib Ula continebant.Narrante Valcrio li.lii.ca.Vl. 1)1' ^^^®*^8;oiuuenis dodlrinas fanas. Nam ilane dodrie ^^^ pmixte:at(5 doctrine non merend did vneie^p cantica Bern.ome.xxxv.Êû inqt omis feie encia bona dumodo fubnixa fit ueritati.$cd quida fd ^volut eo hne tantu vt feiät; fed turpis eunofi tas eft Je-^Ï^ 3T5^’V®^quot;‘^ ^'^ ^^’’■^ videan^: f turpis vani «itf • ^“r^’^’- • Wcibus idigeft? corp? corrn^ ^ 4^’ ^'n cicwcia igne caritatis filicet bonis openba non digertaiamme corrupcio eft.lbe tali Gpiencia loq nt apiens Ecde pmo. In multa lapiencia multa idig^^ 'quot;^^^—VC^tuIi3;.y.de lapiecia regiba neceflaria

*^pnno^uicia^TnuTtitudre led p lapiendâ ^■^^’Çitvt dommarcé in omi terra egipti.Cpe B KT itvnde Vegecius Ii bro pmo de re mili tari ■ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;eft mqt cm lapiecia magis ogruat ^ pn

jipigt;cums doeftrina omnibus debet prodefte lubditis. eo luue^s non debent fieri principes.quia non con/ Itat eos elTe prudentes ut dici^.m.Tbopico^. fJä fa/ ^^^^^nosdomman .vt inqt Folicrat? li. V11.0lt; li.mi.Komani mqtviguerut ^diu Iitterati fu ‘n^nnt.^ed exquo Iittcra^ vittas in eis languet extuc

\

manus armata - mfirmata eft: 5lt; cccidit prindpatus ► doornam ßpiencia ait.p me reges regnant.(puer.vüi (Cur eni troianus olim fortabat regem franco^;ut fiU OS Rios in artibus Iiberalibus erudiri luberct.narrate PoUcrato ft . vi mft qa rex illiterate eft afin^ coronate J^am rex mfipiens perdit populu fuu EccleGaftici. x. Vndc Ifteroboa ex ftia iprudenaa.x.regna perdidit-’q Gbi dimiGt pater luus Salomo. Sapiencia ergo régna ftabilia facit, ^^nde i moral) dogmate pbilofopborum narrat qftte ferlés rex iudeo2p inumerabile babes exe citum cdtra paucos grecos bellature accefGt.(fui qui dam dicftus iPamacetus-Ifta inqt multitudo tibi pla/ cet domie mi rex:(ed metueda eft .quia dubium eft in docftam multitudfem regi pofte.-nee durari dm poteft quod regi non valet.Vnde Vegecius ft.mi.dicebat lb efte deceptum eo q gt;multos babebat bomines:led nul*' los babebat difciplme fubiedos. prudencia ergo prin cipibus vicftoriam prebet:vitecp boneftate .quia fpofll bile eft prudentem non efte bonu.vi etbicozp.^tinam ergo prudencia principes diligeret lt;Slt; fapiecia:ftd for taftls lupbia eleuat corda co2r. ita cp negftgut omia q a lapientibus 6lt; prudentibus fcrutan debet. Vtmam remimlcant qualiter X^iomfmslicet tiranus Platone fapientcm bonorifice fufccpit- 'narrante Poftcrato .ft. vu.ca.xxxvi.l^ed bi lapientes non amat qui Gpientes fieri non curant, ^o2pergo principatus ruine gent ti morem ^,4quot;apinilu .vi Gpiens omnia poftidet

Ibil poftidet qui feipfu non babet.^tultus uc V ■ ro lb non poftidet eo cp fc regere nefcit. $^ie Ttis aut fut omnia.quia nulle eget.Vnde $cz neca adCucillu ep.ix.allegat (priftppum dicentc.$a pientem nulla re egere: 0lt; tn multis rebus illi opus ef fe.3.contra ftulto nulla res opus eft . Kulla eni re vti feit. r^empe egere ille dicit qui defiderat qd ab eo nd babef óv exinde moleftat;quod Gpiens non facit.quia,

ex fibi pcffibilibus contentât .^nde îaeSeneca i.vu.

de bencfidis.Ï)icitis Oftoici fapientis omia et e ' modo ergo aliqs pottft date fapienti fi omia aus un ^vibil mot ^bibet bona Ciceroms eflè 6^ fapienti^ 5 quomodo fua crut fi ea no poffidet.Ideo ou ma elle i cunt quia fiio fubfùt Tpeno . 6lt; quomodo fubfut ^9 ea non babet:reuera mec babet nec baberc petit . oC u petit tune ea babebit. alias enï pet^e fapientis non eft Êece crgo cû fapientis fut omma.Studeat igic tapies fieri bomo :nec preftudiat ditan t quia omnis GpienS diucs.multi uero diuites credunt qui non fut fapien / tes . Vnde Lac^ancius li.de falfa fapiencia . iMaturSin quit bomis deus banc efle voluitîvt duazp rezp cupid? bomo ac appetens effet (cilicet religionis 6C fapiencic Sed bomines ideo fallun^ quoniâ à religione fmc fapi encia fu{cipiût:aut fâpiencie lôli ftudcnt rdigioc omif fa:cû tarnen altezp fine altero effe non poteft. Nomine autê religionis bontftas capiÉ.ôlt; nornine (apiencie ve/ ra pbilofopbia : qua meres aftmunt.vndc plato dixit amatorê dci efiè pbilofopbu ; tefte Augu viu.de ci.dci iVlec tarne credat quis uera pbilofopbia effè illa quam ftudio bumano acqrimus :led illa qua nemo mortalis aflècutus eft.VHcléTulius i libro de amicina.NIcgat mqtfdlic^ ueteres quem^ effè bonu vi2f nifi lapicrte Sed illa fapiencia interprétant qua nemo mortalis eft affecutus. Qiierercs fortaffis que fit ilia uera läpiecia l^euera ipfa eft qua deus cognofcit . Vnde ladlancius libro de uero cultu.Sic i itinere celebrado nibil «pdeft viam noflcmif conatus £lt; vires luppetant ambulandi ita veri fciencia nibil ^deft fi virt? fppna deficiat» fd encia aute uera eft deu nolle. I)iceres tame fapiencic plures efle partes: fuprema auf pars eft qua deus nofcif Slt; alia pars eft qua bomo in agendis dftipftV qua dfuli^ in tuf.cucf.il .v. fapientis ^ppau eft'”’^ quod penitere poffit facere :nibil muite lea tplen i e

et conftanter omîa peragere.'mbil expoeftare pro certo futu2p. 'nbiî eu accident admiran fuilq? flare ludiciis O ^ deflderâda eft bec Gpiecia qua bene viuit: qua li bec bomo efficit.Vnde Tulius libro de paradoxis.ßic in ^bo 8lt; ftulto bomine bene eflè nd pote ft .^ic vir bo nus 6lt; GpienS mifer eflè nd poteft-'omms lapiens bber omnis ftultus fèruus. Huic tarnen fapiencic ftulti con tradicunt.'illol^ predicant ftultos quo2p ftudia fapicn cie inflftunt quo2p tarnen tefte Seneca ad luciHum ep. xxiiii.nun^ intantum conualefcitncqcia ;nun^ fle co tra virtutes cdminabitïvt non pbilofopbie nomen bo/ norabde 4lt; ^facrum maneat t^onia vt ex ^tierbiis Gz pientum colligit .•rem maximam ^rnittit fapiencia tl bi.'vt te reducat.$ed bac pauciflimi batet, vnde (ta tbo . Sermo dat cundiG animi fapiencia paucis.Si taz, men fapiencia baberetidiuicie que magno labore acq'z runt uelud inutiles premittent . Vnde (tlaudiarus m maiori.Magnas ingenii copia vincit opes.quia fcilicj bomo ingeniofus ÔC fapiens vincit magnas opes.Kiam opi^s non fit fapiens bomo led fapiencia diues

ccapitulum.vii.de difpof clone ad fapienciam 84 de quiete contemplannum

□Vila eft Via melior ad fapienciam ^ vita vir lt;nbsp;tuoG.Vnde Augu.lxxxiii.queftide allegatdi eftum cuiufdam fapien tis Fontei nomine quod Ipripfit quidam paganus peftmodum baptifa IUÖ . Dioc inqt agite miferi fcilicet baptifemmi ne boc domicilium vn^ polluât fpintus malignus- 'ne fenfibo inmixtus inceftet anime fancftitatem: lucemq !mentis obnubilct. Kam ipfis adberet fomnis datet i ira.'impe ditcp omnis meatus fapiencie 6lt; mteHigecie p quos lu men racionis folet infundi. Itact apparet cp fädle 5lt; ca tbolice viuere eft medium uerc fapiencie. Sed quia in virtutibus rep criunt ftulti amantudmemi 5lt; in crimi nibus voluptatem. Ideo mala ^ bonis ampledluntur.,.

Vnde t-iadanciusm libre de falfâ religione-(Ïbi^^ inqt in virtutibus arraritudo pmixta eft.Vicia uCrO täte condita fut .Ideo ftulti iba amaritudine nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^

voluptate deceptiîmaîa (p bonis amplexant. Städern Ladtancius libro de uera religione 84 Gpiencia.Vep'' tas inquit acerba omnibus bis qui vitam fuS mort»^ ris voluptatibus dederunt. $j reuera menti virtue^ nil pulcrius ftudio fapiencie eft. Vnde (f^untibanusji bro’vm.t^ulccmmu opus eft ftudio vacate quia mes non viciisfed ftudio libéra cft.llli ergo reprobandi fut qui ftudio vacate pigrefeût.Vnde ex ^erbiis fapien turn eolligiturrvt auri aliquid extrabam? terras euer timus ; vt autem fumum occupemus peeftus fcmtari piget.quia fcilicet omnes labores accipimus vt aurum poflïdeamus. $cd ^ fapiecia qua deus cognofcitur Ia borareprctermittimus.Arbitrer enim peccata boe ra cere.vnde Seneca ad jLuciUum ep Jm. Vicia dia con fiteri fuauitatis indicium eft.(J ^ui igit fapiens fieri eu pit déliera tollat quibus ftudium offendit.Vnde pru^ dencius: quociens animarn vicio2p pefte repulfa fenfi/ bus incaluiflè deotquodens tepefaftum ingeniu cele/ fte: lucdu poft gaudia retrogefliflè i ftomacbo.(|^od nil aliud Gnatinidquod viciis repulfis anima mberet ftudio fapiencie;{ëd pervicia retardât. Vnde Profpet in libro epigramaton.(tor mundum 6lt; Gpiens fru^u Virtutis alat'Slt; xp i noftro pedote regnet amor .Ne pe amor ftudentem excitât ólt; moram facere non per' mittit.^$ollicitum ergo ent ftudium in amom ft fun/ dat.Vnde Ouidius libro de arte amandi »11. tft mora tuta breuis lentefcunt tepora cure.Vanefcitc^ abfens et nouus intrat amor. Vir ergo ftudiofus fapicnciam querat qua mens perficit:qua eciam in boe crcfcit r0 mo in quo brutis dommatur.MurfuS petunt bomines quietem.Sed quietus eflè non poteft qui Gpiens non eft gt;nbsp;Vndc Seneca ad l^uciUum epiftola • Ivi.NuIIa pa

cida eft quics;niG quam racio copofuitgt;‘nuUaq? res G^ pientis animum euocat: nulluf^ animi contentus mte rumpit cogitaciones bonas folidaf^ ia ^ certasntai^ in bonis Gogitaconibus8 lt;nbsp;ftudiis qes cft.Vndc narat Agellius 11.pmo quomodo focrates a folis otu vlcj ad occafum immobilis ftudio vacabat;atq? oculis Î eunde locum direcftis contemplacioni in{iftebat:demudi fol licitudinibus mime curabat: tocinfcj mundi fc mcola eflè Slt; ciuem arbitrabatur.Kd autem fcire fe dicebat mft bocipfu cp nabil fnret. Vnde8lt; Cameadeslapien cie ftudio vacans cibum capere fepius pretermifit vt alibi dicftum eft' narrente valerio hbro.vm.Cur ergo mundani quietemnon babent quia no in diuinoru fed' in bum?norum ftudio occupant.Vnde Seneca ad Lu cillum epiftola.viii. Mibi credenä qui nibil agere vi* dentur maiora agunt burnana diuinaq ? fimul ttadant qi.d. çp bumano ftudio non ita eft infftendu qn ecia diuino intedendu fitialias mentis qes baberi non pot dicentc Auguftino domine,inquietum eft cor noftrö donee quiefcat inte.Kuius autem quietis via : eft via virtuofa . p CDCa.yui.Ouoniodo lapiencia docet oia ^ Apiencia omia compleddit ^ Gnguloru no iBlIlfQAticiam prebet. (D igitur q amanda cft;qd lJcnim iocundius aut felicius tibi ^ cu bua' na cdcepens diuina fentencia. IReuera pre bet pabulum anime ftudium lapiencie. Attendamus ergo qi fit dclctlabile naturalia plcrutari.Vndc Tull us in dialogo ad HortenGum.Lt inquit animoru in^ geniorumq inaturale quad pabulum quondam contez placio nature.Bt didimus ad Alexandru.Nulla inqt fpertacula vel certamma tantum affeeftamus Geut la licet fapiencie ftudium: in q (apiencia videmus coelu pulcre formatum Ggnorum varietatc:ftellaru fulgoz re ru tilareivid emufqi pelagus purpureo colore venuz ftum gcrminaturam terra ampletb i cui? pelagi mul'

tiformes pifees p equora Gue vn^as Gît? exercent:ca pomm eciam virencium (pecie delecflamur»’exquibus odor gratißimus flores fuauitatis exaîans toculoSiV rnul pafcit ßlt; animummemorum ^ adeft opacitas: foncium arridet amentas; Aflunt conemnantesdur ciflimos melos: Wee inquit fut nature Ipeftaeula que ^ imitari difficile eft ;^ refutarc culpabile .$cd nun quid bee omia fapi encia prebet;rcuera fic quia omni urn naturas docet. Vnde Scncca de naturalibus quc/ ftionibus iibro.nil .dicit:fapicntcm debere naturabu inquificioni vacari:dulcemquit fpcdlaculum eft; ßn'' gula Ibrutan ;fed reuera pretermiHo fapiencie ftudio pmres nianibus occupacionibus agitant dlt; querut ex tra ftudium campum;cxt nemora fapiencie feras.Lta lt;5 enim malunt reruni eorruptibilium vfum ;qua no*' ticiam perpétué duraturam. Vnde Fulgcncius libro Gcudo mieologiaru m narrat cp cum dyagenes dolore graui torqueretur 8lt; vidiflet bomies ad ampbitcat^ currentes aiebat. equalisingtboim ftulticia crit:vt vidcant bomines repugnarc feras ßlt; me pretèmittût eu naturali dolore certantem.Hy eteni fapientes non crant quia curfibus non acquirit fenff fed opere bono fcdulocp ftudio.Vnde Virgilius ingeorgicis libro pri rno.i^elix q. potuit re2p ognoSte cauGs.Kt TuP. libro primo de diuinacdne.Siquis mortales olm colligacio nes caufaru a!mo ^pfpicere poffèt ;nibil ei ^pfeedo falz Ieret . Nam ex no tipa mortalium cog nicio perpendit conditoris . Vnde Prolper in libro epigramoton. En miris operum figms cftenditur acdoriXcdcrenq; fuu conditi queep canunt.turn igitur fapiens bumana ra cione ^(pexcritideum inueniet in cuius contemplacio ne quietabitur.Audifti ergo Gpienciam natural cau fas edocere ;nunc ergo de dminis loquentem medite^ mur . l|sla ipfa fapicncia mfima 6lt; excelfa pferutaf; ft enimca poflideres qntum tibi luppetit cmnia cogno/

fees.M^nde î-aeÆanâus de origine errorisinobis inquit proprie datum eft cœlum intueri :vt deum quern ocu lo videre non poflùmus animo contemplemur. ^ndc *tulius. Iibro quinto de natura dcorum.|slibil mquit difficilius ^ a edfuetudme oculorum aciem mentis ab ducere.Ç.cce quanta difficultas deum venari:cuius tn cognicionem ex viûbibbus Gpiêcia prebet.luxta iHud' Apbi.inuiGbiIia dci p ea que faefta funt a creatura mu di intclleela conlpiciuntur. Vnde.'ÿuF.i Iibro de cre-acione mundi dicit pente buius vniuerßtatis inuenire difficile eft .‘quia fob fapictcs d^m cognofcere poffut Vulgus autem fapienti credit.Confoiciat ergo fapies creaturas dei vt deu ognofcat ipfè;Vude Boc.li.v.de con. ^Qui redbo cœlum vultu petis infublime feras aim quoq?.Kt luuentus li.primo helices puro qui coelu cor de tuentur.'Vffibilis deus bis per fccula euneda mane^ bit .IVam 8lt; deus bomi vultu creeftó prebuit vt coelu □fpiciedo deu cognofceret.Êruta vero tra cernunt in qua refoluit eoru vita jVnde.(Duidms i primo metba marfofeos.pronaq ; cu ffeedant aFaba cetera terra.Ös bomi fublime dedit coelucp videre: luffit 6lt; credtos ad Gdera tollere vuItus.Et Ißernb.Glueftri in fuo micros eofmo. $ruta patenter babent tardos animalia fenfus ^ornua deiedlis.'vultibus ora ferunt; fed maieftatem mentis tcftante figura .Toilet bomo fanedum fblus ad; eftra caput.Vt cell leges mde flexof^ meatus ffixem' pla vite poffit babere fue.Vn cuquidaab Æmpcdeclc pbilofbpbo queret« cur viueretf’refpondit vt 4^ftra in/ quit afpiciam :coelum fubtrabe 6lt; null^ ero; Ifte e ^m pedecles qui Gc defcripfifte deum legitur.Ipeus e in'’ quit focra cuius centrum eft vbiq ? 6lt; circuferencia nuf qm.Alibi tame legi democritum boc dixifle. i^icqt fit tarnen Empedecles fapencie ftudio mediate deum pro viribus inueftigauit.tt vt refert Vadtancius mo tem Gbi intulit eo ç animas etcrnas fixfpicabatur. tx;

predicÆis ergo patet quarter fapicncia naturalism^ ^ui norum noticiam preftant.« i j_ |T^quot;-^4r^quot;t)boc datus eft bommi intellect? vt mt |hffat 6C cognofcat.Via ante cognldonis Itu ■ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;dium 0lt; cotemplacio eft- ’fed quia tefte if®

|)^____J|^ crate in ampborifmis :vita brems arsv^^^ ’fel^nga^ongruit ergo volenti fapiens fieri ft««}.®“ fime atq; follidte fciencias contemplari. Kam olt; ice predicfta verba de arte medicine dlefta unt smbilomiz tn quellbet ars 8lt; fciencialonga eft 8lt; ad eius ^epdo nern vix bumana vita fufficere poteft.Kam tefte in dialogo ad iHortenfium.Omis cognicio multis ca ftrucfta difficultatilms.Eft enim 8lt; in ipfis reb? oblcu ritas.’Slt; 1 ludiciis noftris ifirmitas:Vnde fertur ofraftus ï^r^ftotibs difcipulus aceufabat dicens. ^ur igitur ccruis 6lt; comicibus diuturniorem vita preltas qm bomïbusdquorum fi etas poflit efle longior omni/ bus pfccftis artibus eorum vita erudiretur. vita ego brems $int e^o ftudia follicita. (J^uid ent dulci? ocio 11terato;inqt TuF.in tuf.queft.li .v.Erubefcant ergo indociles 5lt; ideote qbus difcere nulla cura eft.'aut quo modo fcienciam Ipernant qua ignorant; aut qa fciecia îaeftant le babere qua non babent. Kam tefte Tut li• primo de diuinaciombus; Omibusmrebus temerigs turpis eft. Vnde Socrates nibil fcire dicebat cumfa/ pientiflimus effet ; ne igitur tollat ftudium tmim de i dia vel fupbia.Kam tefte (Öuidio libro de triftibu^m genium longa rubigine torpet lefura (J^ verum e c bis qui minime ftudent.VsIam ftudendo Slt; cotemp a do gaudct natura veritate; vt ponit Varro in luis en tenens.Et ^reftotiles primo etbicorum.(I)ptimuSe cui a feipfo omnia mteHigit: bonus autem 6^ /«^‘“ ille qui bene difcit quod audit.dlt;m autem nee ip ^dP teHigit nec^ alium audiens in mente iacitjbicinu 11

vicfetur. Quid enim inter bumanas occupaciones de' leAabiüusqua fcicncias meditan ;veritates contemn plan 6lt; artibus illuftrari.MibiI cni meli? inter buma nas complacencias noui.Wam ftudio 6lt; contemplado ne fit bomo fapicns.'Sv felix (5lt; amabilis cuÆs V^nde narrat Valerius maximus g? JVlarccHus captis Cracu cuds 2^rcbidemo pbilolopbo pepercit: ei? vifa prude cia qua floruit ftudnimq; fapiencie ; oli queuis ^nefi cia impetrauit.z^ttendamus enî; quoma tefte ^ene' ca ad l^ucillum epiftola.xlix. Ipociles natura nos edi dit 5lt; raeionem dédit imperfecta fed que pfici po teft tt epiftola;lxxvi .'^diu viuis tamdiu difcas.$t Qui tilianus li . ii. ^icut officium preceptorum eft docerc Cc dilcipulorum dociles ft prebere.ßciencia nançp cd ualeftcre neftit nid tradentis Slt; accipientis Concordia ftciata fuerit.Iraq? cdgruit ft ftudio exbibere aut fal tem in aliquo ft occupée licita arte: nibil tarnen ftuz dio ftpiencie melius. lied prout ait y^ppolleius li.de deo $ocratis.*in quibuldam inquit mirandum e ^ mi' nime dicerc voluut 5lt; caufam eoru que vident negli' guntrbumfmodi ftnt qui ftpientes fieri non curat:q pro ftlo ftatu aut corporis victu laborant : Vtinam bi attendercnt .'ilocratis ftudia de quo refert M^alerius 11 bro.viü .çp addiftere non defiftebat;de Fitagore eci am fertur ^ doctrinis lugitermdftebat.Vnde Funo dius: aremm mater eft conftancia nouerca erudiciois eft negligencia,|deo (J^atbo Inftrue preceptis aim ne diftere ceftes;l|lam fine doctrina vita e qi mortis ima go;lblo pudeas que neftiens te veile doccri-'Scire ali quid laus eft pudor eft nil diftere Velle. Pofto igitur vt attendat lector fuperbie matrem exiftere, Flures 'nang; vano faftu ftducti diftere verentur a doctoriba illis ne eorum detegatur ignorancia.Malut eni vtar bi trentur eos bomines ftire qd neftiunt ^ interroga do ftienciam acquit ere qua adept! nd funtJ*Fales et«:

nim in fua ignorancia.vitamfuam dcHucunt:parutn^ pvoficiunt.’quia docetem non libenter audiunt:maxie tame deCiderant fcientes fierivt famam babeant.^a eoru defideriu gloria e. to tame« pacfto quo (cire pe tunt ut bonerentur;{cire reculant ne bumibentur Ita cj fuperbia (cienciam poftulat qua accipere dependent reculâtngnarus tame femper erit q difcere erubefcit $1 nempe fieri peroptas felix:vt omnes cupiunt viue tes:quomodo ergo Capiencie ftudium contemnis: cur tennuis doceris’ll^am tefte ouidio li .metba.pbas eft eciam ab bofte doceri.C^ia nullo cafu debet illud ob^ mitti qd mente perficit.Vnde (t)uidius li .primo de arte amandi mgenium celefte fuis velocius annis fur'' git.Sed non nifi per dodbnnam;que a fcientibus poz ftulanda eft iturfuS quefo aîaduertàmus quanto jel? veteres fâpienci e ftudio ad begrünt: $epe nempe qf dam numeraui ^ numeratus fum.^ed non ad eft fcriz ber.di facultas eorum: quorum ftudia lure cdmemora da Cunt.î’Iures nancj meditacionem ita dilexerunt vt relmqueret vrbes locuple tiffimas 6lt; vaftam foli tudi^ nem elegerunt.j^ia nil porro menri ftudiofe ita con gruu ficut foätudoma qui cû muftis eft fecum non eft olt; qui fibiabeft’ conterrplan nefcit.^nde ITuF. li.de officiis. Multi inquit tranquilitatem fpcra tes;a nego ciis publiciS fe remouerunt .‘inter quos nobiliflimi vi' ri pbilofopbi 6lt; bomies graues fuerunt.'qui nee popu 11 nee principu mores ferre poturrunt.vixerunt^ no' nulli in agrisiVnde Seneca Ii .viii.de naturalibo que ftionibus.'fac inquit: tu VuciHi quod facerc confueuiz fti;8lt; a turba quantum poteris:te fepara . St idem ad Lucillum ep. ii,.primum argumentum compete me tis exiftimo pofte confiftere §lt; fecum moran.Ht epi. vil .Inimica eft multoru coucrfacio ,Slt; vtic^ q^ maio eft populus cui mifceturibic plus penculi eftÆ^epi^ ^• Quicquid facies cito redi a corpore ad animu tuu

indcp dlchus ac nodibus exerce. Ét epi. xix.Éi potes fubduc te iftis occupacionibus .‘bis enim docnmentis clare deducitur, |^ contemplantibus bona e (bbtudo Vnde m ^ucr.fapientum didtur:re maxima tibi fapi encia ^mittit vt reducat te.tibi ^blitudinej; qui vult cum innocen tibus viuerei^t ouidius.iii .trjftiu: viuc tibi.’3lt; nomia longe magna fuge.Vnde Frolper Ii.epi gramaton .‘(crutari legem poffiint.G a ftrepitn mundi libera corda vacenti italt;j contemplacionis locus folitu doeft,^ed nunqd lobtudo melancolia gingmt.(^uis autem melancolicus ftudere valet.Attende nepe quo mam mclancoba pro trifticia capitur lepe.6lt; ita ftudi urn impedire folct, $1 autem melacoha lulcipitur pro ca natura que mdancolia dicitur.•melancolicus fieri ne dubites:quia ceteris complexiombus n elancolia eft in geniofior.Ét licet fit terreftrior eft tn cognicione acu cior .‘dicente quot;Tut’. in tuftu.quefti.libro primo ^refto teles inquit ait omnes ingeniolös melanœlicos mcep ta diorem bis eflè; molefte non feram ^Ix^ix.C^ bon folum pfficit legere fed eciam audire oportet.

rIbros euoluere ja ftudiono lufficit.'led do W nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;| dhores ido.audire congruitjna auditus via

a j eft ad dilciplmam.$i vis ergo dodus fieri JLg^l^virum elige dodum cui obtempères.«cuius «odhinc^uiefcas, ^am difcipulum proficere facile non e;fi proteruire aut redarguere luum prefumat do cftorem. \l^ndc in li.primo mufice veteris fertur,g? cu pitagoras dilcipulos inftrueret; nullusfibi contradice re audebat nee racionem querere eoru que dicebat. ’léd erat eius racla docentis audontas, lila in pbilolöpbia (tiuillerini de conclus qua duel normanorum alcnpfit me legifte recolo.’ g? olim dilcipuli; pcrfeptenium luos magiftros audiebant anteqm aliquid loqueretur. Wu lus veto tempons fcolares: Exos redarguere dodorcs, non verentJqnimo £lt; de quefti .de qua interrogat delt;

Æ

terminarc prefûmunt;qä faccre non eft via ad * narn:fortaflis eciam dosions mfufficicncia viam dnn plmc ciaudit:0lt; auditorem temcritatem propter w' tudmem rcfrenare no audenttdoeftus igitur fieri » F® fcas idoneum exquiras doeftorem.v nde Varro in u^s lentenciis:lllu qdemeruditore elige;qni magis inic/ ns in fuis qm i aliems: IKd enim magn^ficu docebits^ a fe nil didicerit;$'’d abfit a te vt dodorcm ineptu di gas;qnimo i limitibus tui ingenii confiftas:tuecf caps dtati magiftru idoneu exquiras 6lt; boc maxic cum lU uenis es tenenorifq ; ctatis.Vunc enim quicquid con' ceperis facilius radicabitur! vt tangit ^^intilianus it prirro.Vnde Varro in luis fcntenciis; fapiunt vafaqc quid prius acceperunt:fic inquit;eft de infantibus.nt Aug.primo corfefT. de leipfo larr.cntabilitcr fatcf lu/ uentutem ludis Slt; non ftudiis fcrrper expoluiflea Ro lis inquit;fum datus vt litteras difcerem a quibus qd vtilitatis eflet ignorabam mifer.fed ludere deledtaba 4^u ergo vir tante dbdlnne extitit: vt narrare nequca mustd de modico iuucntttis ludo lamentatur,tdi po' tifume erubefcant: qui totam iuuetute lafciuie prebu erunt. 'nee tame cougruit artibus quibufcunq ? amnu exbibere.aut quorumlibet fcrutjmorum noticia adipi fd.^am qui rfietas Tie capacitatis tranfeenditteu pu' tat ad fcienciarum culmen perueniflê; errorû tcnebris nubilatur.ldeo (tatbo.Mitte arcbana dei;cœlum per quirere quid fitf(Cu Gs morta^is que fut mortalia cu^ ra,Vnde (Dracius li. carminum.‘Kec fcire pbas eft oia deGftant ideo GiperfticioG fcrutatores rragice artis fal'acias euitare-'in quibus non niG dyabolica fraus co tmetur.^Jempe mirabile eßet G princcps tenebra^»” lt;nbsp;Si errorumîdemones fcilicct fnencie cobatores cGent mirabile:fi maleficia G idebta facnficia : G caradices vaneq; cerimonic fapienciam preberc inucnianwr. a hbus enim viis a deo fonte fapiencie recedit^tt icut

a foie elongatus eo minus videt quo magis diflrat.^ic etiam quxquid bqmies dicant.quiequid liber fortile'-giorum Icribant.His non obftantibus qtiis eo fit ftul'' cionquo a diuino eultu 6lt; fidei obediencia fit diftan/ cior. v nde Tberecius;vt quid aliéna cures que ad te non ptinent:aliéna enim (unt ea potiflime fcrutinia q2p diabolus inuentor eft.Vnde varro in fuis fenteciis nuf qm deueniet qui tot fcquitur calles.!^ re termittas er go vana fcrutinia artibul^ veris intendas,tonicité e go dodorem audiastfrequenter legito .n^pe conti^ nuaciotdifdpulum magiftru facit.Vnde PliniusÎ ep ad Vrîum.iicut faces aflidua concuflione dgnem cu' ftodiunttdimiflum cp egerrime ceperant. ^ic 8lt; doce tis calor.'6lt; audicntis inte^io con tmuacione feruatur öpxóüfl^e lang uefcit CŒa,xi .iDe modo docendi 1Ï m omnibus exigitur modustin boe tamê prccipue qd é docere .d^ia tefte Arefto ƒtele primo mctbapbi. Signum fcientis eft ___dpofle docere.^iquis ergo fé Icire dicatt 6lt; docere neqattdubius eft fermo eius. ^t aute quis be ne doceat expedit vt modum audicnti vtile exquirat eiu^q 5 capacitatem etatem 8v lenfu concernât nee inci piat irftruere artes fed prius artes imbuat. Plures e mm alcarum (cienciarum documenta q audierut qa tn ates Ignoranttideo vix ad plenum aliquid intelligimt Aftit ergo docenti fcilicet inftruedi forma.Vnde Fa ladius11 .primo de agricultura. Prima inquit pas pru dencie efttvt conüderes perlónam eius cui preceptu^ rus es,. tlt;eq; enim informator autinftrudlor agricole debet artibus Slt; eloquencia artes imitari. Nam ftul turn eft rufticos pitiflimorum viroru alloq ftilo.Vnz de Varro in fuis fentenciis lucidiflimum inquit gen^ docendi eft exemplorum fubiedho.His ergo concludi tur docendi oportere babere modum vt fcilicet audie tistconfideretur qualitas exemplorum«^ confornutas

pretermttatur.}kurfus doc^ori congmit cloque tern eflè:verborum eni bonefta abundancia mtecione dedarat loquetis.Î^ia tefteSe.ad Lu.cp.xl.Inopia verborum Slt; exilitas minus intenturn auditorem fa/ cit, t^rtafCs tarnen qncp eontingit vtverboru inopia ignoracia cauGt.Mam tefte Ouidio.v.tnftiu (^uod minime nouit nemo dicere poteft.|\Iequis ergo doce re prefumat qd nefcitrattendat qm turpe ^priS igno' ranci am fuo fermonc atteftari ; pulcru tame eft 6lt; lau dabile nimis id erudite qd fcitur. Quia tefte Lacdan cio de vero cuku. Mil tarn predarum bomi conueni ens eftè poteft ^bomines ad lufticiam ertsdire.Mam legere difcen tiba prodeft fed viua vox magis:8lt; opus maxime:de voce etenim Kimacbus ait. Apercius eft negociis intimandis viue vocis ludicium. Et lt;Duidi? li.pnmo de faftis: profpera lux oritur lignis animilc^ fauere.f^unc dicenda bono fut bona verba die ;ve2ftn mime fufficit:vtverbo quis doceat:nifi opere inftru' at.Hec cnim optima fapicncir via eft: opera fani s con formate dodlrmis.Vndeprolper li. , epig.no eft Gtis domini precepta euoluere ligua :is memmit legis:qui memor eft opens. 0 quot funt docdores quorum ope ra docdnnis contradicut;ideo fepe condemmt qd doz cent.5cd vtinam multi ta bene facerent qm bene loz quntur:VtOptatL^acdancius li:de vera religione 6lt; fapiencia:8lt; in prouer fapientum dicitrr:^ dcAo tur pis eft qui in onicio labitur cui? vult efte magiftcr:8lt; Seneca ad Lucillum.xxiiii .epi. boc turpiffimum eft qd nobis obici folet tverba nos pbilofopbie non opera traftare.Vnde Catbo.Que culpare lolcs.'ca tu ne fe/ cens ipfc.Turpe eft docdori cum culpa redarguit ipz fum. Plunmi tarnen docdrinis fanis intendundunt:q v itarn brutalem ducunt.Vt tangit pbilofopb^ primo etbicorum:quos odio babuifte qdam dicdus:Patuni^ ferturivt pok 2^gellius6lt; tlimandus i cronicis fuis

de quitus JbacÆancius li.de falG (apiencia .Quidami quit fùbobtentu fàpiencie .'vicia (ùa celantes :domifa' clunt ea que infcolis arguut.$icq^ docent tantum nec faaui^.'ipfi preceptis luis pondus detrabunt.Et ibi^ dem. Aurpe eft ad pFiam tenderer 6lt; fapiencie opera non agere.Vabs enim vita nd vera fed palbata e t^uo modo enim putas veteres fuis profuiffe dodlnnismiG ^ia verbis ÔC openbus docuerunt.l-egimus eni ptm Xenatorc.iuis dortrinis multos corrcxifle . Vnde nar '' rat Valerius li.vi.^ cum Polenius quidam iuuenis lu xuria 6lt; voluptate infamis eflètmeenon de tail infami a gaudioliisraccidit tn vt quodam mane prcdiÆ pbi/ loîôpbi Icolas mgrederetur.'quem eu xenocrates vidif lêt.'pretèmiflô fue leAioms ^pofito: de domeftia atep temperancia 5lt; continencia loq incepit:6lt; predict! Po lemi aim a diflôlucione vite euocauit:quod facere neq uiflèt: niG opera doctrine confirmia exbibuiflèt, Ptlam tefte Se.ad Lu.ep.xxiiii .Turpe eft eft aliquid loqui r ^ aliud (entire .‘Mis fcrmonibus diftant vin prüdenƒ, tes doeendi forma ;fuofq; difcipulos fieri ftudioßs fua deant: non folurn libros euoluendo led eciam mores cd ponendo. V erum g? vir Ipeeulaciom deditus 8lt; qui li. bros amat a criminum feditate faciHime abftmetieaqi multo maiorem inftudio complaccnna muemt.qm vo-' luptas exbibere poffit « inconfulta. veruntamen quoru darn doftrina eft 6lt; inmodefta quorunda ftudia. Om nia eni opera quantucuncj bona fuerint menfuram pe tunt. 'nee decet laboribus aut ftudio vires fuas deftitu ere.d^uod faciunt qui fine requic docent 1egut vel ftu dent. rVam tefte (Duidio de arte arnandi babenda eft requies ; dat inquit requiem quietus ager bene ere dita reddit.Pt (fiatbo .'Interpone tuis interdum gau^ dia cuns.Vnde TibuIIius.'Itc procul cure; durum gc nus.'ite labores.Et iVlaximianus intermifla min^ fcir cina pondus babet.Et magifter Xeylo.Me grauatiP

1€ labor inem^ Rodere labor.tt ^ui a ep.(2lt;tiodc^'t alterna requie;durabile non eft;bec repat vires q ;membrabibt nouât ;ltai$ la^r moderatus ftudme^ non faftitidu vires ampliant. ▼ nde (tafliodorus epi• xxu * latet fub odo laudabilis fortitudo;^a ftihcet g^^ dium interpofiturn cure fortificat animum.

k^Uta . xn.dejaJia 3lt;dus deftripcione 6lt; vfü ra pl?ilo(bphia fapencie arnor e: Iilla no cft Gpicncia que ftulta fuadet fieri- 'cuiuft modi eft fapiecia animalis 6lt; dyabolica c? __dodtrina fcduftio eft. 'c? amor no pbia rfed -motisvia^.

'Vera pfia floruifte . Brubefcant igitur criftianiqui fa pienciam prctermittut:^ ft pbilofopbie ftudio intend 'dantJquö Iblu querut apparatus vebales: 6lt; mftmfti onesnon eXquirunt morales.Klam ,$ocrates amp;nbsp;Sere ca ftc ftudio fapiencie vacarunt: cp difficultatibus na/ turalibus: bonos mores premiferunt. ^nde Vorrates ad corigedos mores vniuerfam pbilolopbiS applicauit vt teftatur ^ng .viii.de ci.dei ca.iii.Bt jdieronimus contra Buimanu in fuis epiftolis ep.Ix. Quid mqt da mdf’de manu boftisextorftt gladiu^Ä: Colic c^ut lt;?' prio mucrone trucamt vt dicitur.i. j^C .xvii. qloe Gq dem pli propmsdiftis egerunt tar^dicat:g-pti fu/ is documétis malos mores fuppreftemtÆc da^ Coba gigantem Gippreftit.dicamus igitur pKo2p fanam efte dodtrinam dumodo quedam fuperflua abradantur.vn leronimusvbi fupra. (^md inquit miruni ft fapiencia Ïècular^m propter venuftatcm cloq ancillam ifrabeliti • cam faccre cupio.î^âquicquid in ea mortuum eft ido latria vP voluptatc prelcindovel rado,Èt tue ex eave miculosgenero domino deo fabaotb Ibi^multa ^nu/ merat exempla de facris dodlontus quivGfunt pri lolopbia advtilitatem ecclefte.IpG ergo Gleant:q vera ^bilo{öpl3iam reprobant dicentes pbilolöpboruj didla

inutilia fore .$i enim mibi non credant.’(altem Gneffo |eronimo credant.lJulIum emm inconueniens appar^ cuiulcunc^' gentis didla conigerc;6v fuo propoGto ra' cionaliter appUcarc,Vnde ^eneca ad LuciUamepi .. xlx.hlon mireris ex eadem materia .‘fuis ftudiis quen-q? apta mtedigere. In codem enim prato bos berba te nt:canis (eporem;cicania lacertam : tanqm dicatJ nul ïius docÆrinam fpernendam eflè :quia Gpiensihquoli betquerit qd bonum cft;êlt; ita proficit:ólt; re^bat qd malu c;5lt; illud ita toUitïqd alios mfint.t^uanqm igi tur Gcra eloquia quibulcuntj pbilofipboru dlÆs fta/ bibora:8lt; merito laudabiliora fint: nuUaten^ tn depri menda.Vnde Ifay.Xxm .lErubefce fidon ait mare.feu per quo verbo. 4jrego.primo mora. poftprincipium in fidonc inquit figuratur ftabilitas poGtorum in le' ge.’in mari autem vita gentilium.Erubefce ergo Gdd ait mare: quia ex vita gentilium redarguiê vita Gib^ lege pofitorum: atep ex aclione fecularium redarguiê vita religioforum.’^ eorum adio confunditur.du illi cciam promittendo non feruant qd in preceptisaudi/ unt.'êlt; ifti ectam viuendo ca cuftodiunt;in quibus ne quaquam mandatis legalibus aftringuntur. 'iuxta ilM ad J^o .11 . Cietttes enim que leges non babent que Ie' gis fut faciunt.fS^e omnia ideo allegata fut.’eo cpdi' dia pbilofopborum gentilium non fut condenenda ;qa prodeflc fepiusmueniunt- 'Sgt;(, G mala mtencione ^ lau dis caufa flagella tulerint;eorum exemple redarguun tur.fel pro eterna felicitate ea ferre contedimus.'que pro terrena voluptate protulerunt IpGs ergo malis in ilruimur: no q gt;imitacione me teatur; fed quia pocius ea propter deum facienda fut que ipG propter inane variitatem pegerut.Vnde Auguft.in de.ci.dei li.v. ca.xviu.poftqm romanorum adla magnifica narat cd cludit q gt;fl romam pro ciuitatis terrene gloria tantum feccrunt.nos pocius pro eterna,ÿnde 4rif*fup Mat

'4

^)rKeIia. xvü. ante fincm. Excogitate greccrurr. in quit pbilofopborum ac^a ;6lt; tunc fcietis quato foppU'' tio fumus digni;co ^ leges diuinas tranlgrediwur* q bus omnibus attentis patet quomodo pbilofopbica do dlrina vtilis eft npfamt^ reuelatam gentilibus phis re fetunt plûtes:vt tangit Aug.vni.de ci.dei ca. xlvni iKlempe gentiles infideles gentilium teftimomis aHi'' ciuntutiquibus quanqm facta fctiptuta non eg eat db 11 tarnen egentiqui cum lint gentileslablq; teftimonio gentilium conuerti reculant. Vnde lulianus apoftota volens fubuertete ecdefiam dei intetdixit filus C^alli

leorum;pcetarum atep pbilofopbotum legere difcipli' nas.Ikonerat cni in iplis multa cdtineri legis facre te ftimonia.(tondudamus itaq )gentilium didaivere fa picncie prodefie. Cf^apitulum.xiii.De digmtate vtilitattLi-bilofopbie.

fepe dicftum eft pbilofopbia vere fapien Inc amor eft ; cui ^filofopl ivere mbefeiut q tefte Seneca ad Aucillu cp.Ixxxxdii. faptamqt nuqd recedit religio iufticia 6 lt;nbsp;pietas: que nullum putat bonum mûquod bon efta eft:que nee bominis nee fortune delen poteft muneri bus. Cuius boepeccatum eft:nd pofte precio capi'0 igitur quantu s eft fapiencie amor, cuius ftudio nil oc currit prefctendum.ruius adepcio nullo poteft prcco comparari ddeo prouer.xvii dicitur.Cjjuid ^deft ftul to babere diuicias;cum fapienciam emere non peftit. Ipeuera nil lapiencù melius:, cuius venus amor j^ilo'' fopbia eft;de qua TuP.li.ii.de ofti.ca.primo, ubuid emm eft prêter deos cptabilius:quid prtftanciu£ «qd melius;quid bomi dignius fapiecia;qua pbilolópbi no minatur.djon eft inquit aliud pbilofopbia prêter n^ dmm fapiencie;cuius nomen adipifci non merenturH quorum ftulta vita eft. ynde olim nd decebat ‘'bqne pbilofopbum appebam mf vita viueret bonefta .ynde

Agellius li.x.z^bbominabile inquit fuit aput pBosno bilesîçp vita ignobiles feu dégénérés appellerend pbilt; lolópbi mee in mento; quia pbilofopbus vel pbi/oGpbi nomen fandlum eft;dequa pbifofbpbia loquens.Tuli, us in tuf.quefti Ji,ü.ca.iii. J^bilolbpbia inquit medet animisnnanes fblitudmes detrabit a cupiditatibus liz beratipellit timorés.fe Seneca ad Lu.ep. xvi.beci quit quieta eff ó^ontemni nd poteft; qnimo aput pef Gmos bonor eft.Et Aug.xxii. de ci.dei.ca.xxii .pbi lofopbia inquit vel fapiencia donum dei eft; 5lt; auxiliu contra miferias buius vite;de qua loquens Apuïeiusi bbro de deo Êocratis in fine;bac inquit comitante oÏa borrcda Vbxes {ubiit;omia aduerfa fuperauit; ta qp pe adiutrice demcauit ad inferos (cd afeendit: cilla na uigauitifcd ereptus eft« 'caribdim tianfimtnee deten' tus eft;ad lotbopbagos accent;nee reman5t.'^irenes audiuit nçc accefitmec enim aliud in eod^Vlixe oW rus docetmifi q gt;lèmper comitem voluit eBè prüdem am;qua poetico ritu;mincruam nucupaui^ .'nun^èö lapiencia apabiUs eft que aduerfitati furdunere f^/rt Kcuera Gdjipfius aute amor vt lepe diximus pbilofoquot; pbia (ft;de qua Tuliusin tuft.queft.Ii.v. pbiÏofipbia inquit eft vite dux^virtutum indagatnxnnuentnx le gum;magiftra morum Si difcipline: iKlamipfa eft lex vite:vtinquit Se.ad tu.ep.Ixxxxvm. ipïïus ègo ftu dium commencabile: dumoc'o Iicito terminât fine;qa nibil prodeftpbilofopban ; niG finis fît adepcio vite be ate.Vnde retert Aug.li .111 ;fermonu .'fermone.Ixxiiii de quodam pbilolopn0 îobanne.’qui cum intèrogarct quarc pbilofop baretur ; tefpondit propter bcatä vita ft querenti qn baberet iHam.^^efpondlt;cum boe cd pus reliqu^ro in terra. Ïuq finis pbilofoobie b onefta Vita p qua vita beata pet acjpifciJdeo Sene.ep.Ixx xxili.lple fcribis lente vt dum fcribis Icgas.’omnia ad mores:ólt; credendam rabiem effedtó .Wi ergo pbJold

pl^i non merentur appeUarirquoram finis reefho mom.Vnde Policratus H.iii.ca.ix

Vtinam mueniatur tn nobis:qui virtutis imaginent tc r‘eat,lt;ÏÏtiis emm vmbras virtutum induit:quibus vV demus florutfle gentiles. Qius Tbemiftodi^dellgen ciam. j|?ronconis grauitatem: continenciam $ocratis Fabriai fidem:pudiciam fecipioms: longammitatcm ylixis:lt;fcatbonis parcitatem.Titi pietatemimitatut Wi enim laudabtles vin» 'quad quedam fcculorum fuo rum fidera fplendiderunt alluftrantes tepa fua. Quis ergo lapienciam amicam nd conftituet ex quo laudem omnium bonorum genera preftat.

CQapitulu.xiiii.fee famous illvftnbufq pbilofodbis^ qui ^pienciam amaucrunt.

jLurimi pbilofop bi fapiencie ftudio florue runt ; inter cuos precipue fepttm Gpietes dicÆi extiterunt:vt tangit Kug.xvui. de ci.dei ca.xviii.quorum muneribus lubli' mata eft'Lluitas atbenienfis:quorum relponfis tanqm celeftibus oracubs totus orbis certifieatus eft:§lt; tan/

busqm prius plbenienbbus lege inftitmt.Et vt re/ fert P^ mreius li. u, atbemenfes loco legum libitum bacebat, Bed fuit Êolon vir infignis elebbus vt leges ciuitati propicias edcrec:qd fecifle nd dubitaturH.ic autem ftudiofiflimus cxtitit;proximu(q -norti Gpien óeinda^am vacabat«'vt refert Valerius li.viii.c^vii yentatc ccia dice nd timuit. Cj^ia prout refert Tut 11.de fenedbute -'pbifitarcus tirannus eu interrogauit. qua {pe fpretus tarn andaober fi bi relponderct.Quire ipondit fenedbute. Quafi diccret pro dicenda venta^

üc amauit:vt fc natum ad eins contemplacionem fate retnr. Qui eciam videns (has pofleflioes defertas mi me curauit :vt inquit Valerius li.vin .ca viii. motem (^ contemfit. Vndevt refert Tullus in tuft.quefti.li primo cuidam qucrenti ante mortem-an in patria fu/ am vellet defern.Jielpodit.'nd eft neceflèjvndiq; eni ad inferos tantundu via eft. Ceterum dyogenis Gpie ciam legimus. 'qui ob eius amorem diuicias contempt vt refert leronimus contra louinianu omnibufq ; vedi tis folum palliolum pro vefte {eruauit:6 lt;nbsp;in dolio vo'' lubili pro domicilio morabatur -'vt tangit luuenalis Ii. primo Gtbira ftcunda.Vnde glonabatur .cp fuit ex di ulte fallus pauper nilq? fibi deerat:quia nil defidera^ bat uniurias ^ non timuit.Vnde cu quida adolefcens faciem cius conlpuerat iratus non erat; vt refert $e. neca li.iu.de ira ante fmem. (tunep eciam quidam di dus lentulus in faciem eius conlpuiftet doco vindide luam faciem abftrrGt.^ic eciam mori non timuit;nec ecia Gpulture faftu quefiuit.Quinimo vt refert ^uî in tuf, quefti,li.i, monens iuflit fe proid inbumatu feu infepultum,J^urius cdn:emoremus ^ocratis lau' des.'qui princeps fuit pbilofbpbie;8lt; de celo earn con^ uocauit in vrbibu^ collocauit ; vt inquit Tuf li.prio de tuft.queft.Muic eciam Socrati comes fuit fpirit? ipGim in multis erudiens. ficut ait Apuleius qui pregt; Iibanum Ipintum deum ^ocratis credidit.Èt ob oc Ii brum quendam de deo l^ocratis mtitulauit.Hie autc Socrates de ft nibil prefump{it:ymmo ft nibil ftire af rirmauit.'vt pomt cdmendator Ii.primo etbicoru.vi/ te ^ ftbniflime fuit vt refert AgeHi^ Ii.xxi.pacietif fimus q ?fuit vt dicit JBe. ad Lu.ep.xvu.Exemplum inquit fi defideratis accipite i^ocrate fenem:per omfa alpera ladatum inuindum.'quia fcilicet in aduerfita/ tibus pacicn tiffmus extititiomnefp diuicias contem fit' 'Vt inquit Tuf de tuft.queft.li.v.Vnde 0lt;priceps

pbilofophorum meruit fieri:ydolaq; venerari recufa' uit vt Ti^uli ;vbi fupra li.xii. Taceo inquit de pbilo fopbis: Îpocrate contentas qui in conturnebam deoru quecu cane degcrebat.$ed 8 lt;propter mortuus e $o ^’^^^®’^® deOsdeftrucbat.*vt refert ^oe.i.de co ca, iii.tt ^ug Ji.de vera religione ca.primo.iplum cd/ mcndat co qgt;pdeos iurare contepGt, Vnde refert cd mendator Boe, q Socrates vnumdeum profeflus eft in cuius nomine vcnenum fump{it:S lt;nbsp;Gbi nd nocuit:^ in nomine plurium deorum venenum coadlus fumerc mortuus eft . $ed quis docuit ^ocratem vnum deum confiteri mfi vera fapiencia cuius areator extitit Rus q^ dodtrinis;complices fuiq temporis homines dluftra uit:nec tirannorum minis tcrritus eft.^ed pocius co dem vultu quo triginta tirannos folos in orbe rédigé^ rat-’eode vultu carcere intrauit:nec eni poteratcàccr vidcri in quo ^ocrâtes crat.vt refert genera ad ^li/ uam .JEt idem Seneca li:de prouidencia poft prmcipi^ um: Socrates inquit illam pocionem publice mixtam non aliud qm medicamentum immortalitatis obduxit dlt; de morte dilputanit vlq adipfam: fuarnq mortem prefomniauit:Vt refert VuP li.primo de diuinacione ca .xi.fepultureq eulmen fpreuit;vt tangit *îufJ tuf quefti. lib.primo ante finem^Ccterum Platonis pFi quad diuini laudes non pretermttamus. quern multi referunt non aliter nifi de partu virginis editu. vt re*' fert Anaxilides hbro tercio pbilo(opbie.(turns narra cio licet falfa fit Platoni cum laudes afenpfit.De quo eciam refert Tfuf libro primo de diuinacdnibus capi. xvi.(^ cum in cunis paruulus dormirettapes i fuis la biolis confedebanttlueçp future facundie fignum fuifi fe refponfum eft.ÔZuius eciam partus matri eius exq dam diuina rcuelacione itimatus eft ; vt babeturi li. qui dicitur fiida:ïMic eciam Plato egiptû patefq yta lic tranfcurrit:vt pbilolopfie difciplmam adipifcetur

4

Vnde acl tanta eminenciä pbilofopLieTuo ingemo ati^ ftudio pemenitîvt tarn antecefloribus qm eciam fuc-*'^ ceflónbus pbiïofópbis imperare vifus e;vt refert Po/ Ïicratus b.vil .ca.v.Vnde Cicero Platone vocauit de urn pbiïofópborum ;vt refert Aug • b.cotra lubanum primo ca.iiii .ante finem. Hic eciam Plato bbidmum atq? concupifcenciarum fedas fugauit:ólt; ab vrbe rece Hens villam Acbademie pro ftudio lapiencie feu pbilo ;fópbic elegit: 8lt; de mote cogitas nd cdplacencia i md doconftituit.Vnde pbilofbpbia meditacionem motis dixit;v t refert Macrobius b.primo ca.xxxi.Huc eci am Aug.ceteris pbilolbpbis prefert.viii.de ci.dei ca viii .Et idem Aug.in li.confef fatetur lê legifle in li bris Platoms principium euagebi lobannis. v bi babe tur.In pnncipio erat verbum 6lt; verbum erat aput de um :5lt; deus erat verbum.Huuc eciam platonem innu ( nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;merabiles biftone commendant.eiulque dodrine lau'*

dibus legitur digna.Aam meditacdni Gpiencie ita in bebt.’vt cogitando atque meditando moreretur;vt ip bim ad deos traflatum fertur anno vite lue .Ixxxi.de cuius obitu refert Policratus b.vi.g? lol e celo vifus e cecidifleidie qua pbilofopborum prmceps Plato reba exeflit bumanis .jj^urfus AteftoteP eius difcipub fum mique pbilofopbi laudes decurramus. Qui cum luue/ nis efletidodrinam eloquencie docebat;vt babetur in commentis C)meri.pt cum fadus eHet.xvii.annoru pbilofopban atbenis acceffit;0lt; cum Socrate tribus a nis moratus eft.'ôlt; $ocrate^ortuo.Platoni vigmti a nis ad bebt.Poft mortem platonis vixit .xxiii.annis in quibus partim docuit Alexandru :8(, in parte cdpo fnit bbros;cuius confilio luit Alexander dodus:vt p^ modum toti orbi imperaret: de quo Areftote.loques Aug.viii.de ci.dei,ca.v.Areftoteies inquit Platois difcipulus vir excellentis ingenii fedam paripatetica condidit,Êt TbuP,b.primo de diuinacione capitula

xi. ^reftotcles inquit fingulan 5lt; pene diuîno ingenfo îloruitîfuitque moderate vite: 6lt;'y°^^P^^^^5 refpue' bat : refpuendafc^ docebat. •vtmqt Vale .11 .vii ca.vii . inunc edam egregium pFm nuncupat ^nicenna libro terdo fuc metba.ca.v.Ï^t pborum prindpem. f^abi Moifes ipfum appellat li.nu.Çetcrum alii pbilofopbi fama grandi 6lt; nomine floruernt fc^ Xenocrates mu/ dl contemptor diuinaruque (pretor. l|3am Alexandri muncra rcpulit.'vt refert ’TuP.in tuf.quef.libro quin to:floruit eciam Pbedio ^ocratiens qui librum dëim mortalitate edidit:vt rcfert /KgeUms libro terdoiflo ruerunt 4^pulcus Égcfipp^ virtutiboingenioquc gra di.Tbeofraftus ^ Areftote.difcipulus.plunmos fen pliflè libres fertur.Pitagoras q? fapiencie ftudio totS folitudmem (uam exbibuit.(I^i cû interrogaretur an fapiês effet .Âefpondit çp non fapiens:(cd fapiencie a mator exifteret 3taque boc nomen pbilo(ôpbus extuc manauit vt ponit Tut,in tufquefti.libro,v.Kla pbi-' lofbpbus fapiencie amator interpretatur.ldic ecia t^i tagoras muficam admuenide fertur; vtponit iVlocro bius libro fecudo poft principium. IRurf« tamaydes fuit vebementiftimi ftudii :vt ponit Valerius li. viü. capitule .'vm. ^t ÎDemoftenes induftriofus extitit êlt; elegâcia prefloruit. Kocratesq IDemocrit? Îpocrates ' fapieucie ftudio viguerunt: virtutibu(que fume adbe ferunnt.vt tangit Ag^bus libro fecundo.Rurfus X® non conftancia atque moderancia damit:Ôlt; Tbaunus paciencia,^toicu(que magnanimitateipbilo^pbi illu/ ftres floruerunt .(teterum laudes immirabiles de Ma co Yulioîde (tbilone. Seneca.pluria defcribi poftènt quorum laudibus breuitatis cau(a pretermidis eddu damus pbilofopbos illuftrcs dono (apiencie quam dile

'2$f^’^^ excitiffe. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.

CLtapitulu . xy. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;eftudusßeft Æsj^bilolbpbora

W nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Wilolóptomm varie funt {éde dinerGcne

■ ' HRudia commetnorantur.'^nde inter fedas famofas: quedam paripatetica dida e qua Aredoteles condidit: Alia aute fuit feda didàîtoîîoru: cuius principes fuerût Xenon Slt; tri fippus vt ait AgeHius.amp;irécitât Augustinus nono de ci .dei ca.üü.Et Seneca ad Elbiam dint ggt; a Xenone incipit rigida 8lt; virilis $toicorum Gpiencia; 6lt; aput illos dolor dicebatur indifferens 5lt; non malum.dice-' bant enim q ?pafliones non cadcrent inGpiente.Et te/ de Tl:ulio libro.111.de officiis ca.n. Hi dicebant lapi entes eile amicos {apientibo;8lt; nibil eilê amabili^ ^r tutibus.'Vt ponit Tulius libro de natura deorum. Di cebant enim omnes inlipientes infanire;vt ponit idem Tullus in tuf.quefti.libro,iiii.teterum alia fuit fe/ da Acbademicorum qui fut didi ab Achademia ciui täte.‘qua plato pro ftudio clegerat:8lt; ex qua oriund9 erat qui de fingulis dubitabant nibilq^aflirmabant ce tum.Quorum opinionem confirmaflè videtur Eracli tus veruntame in boe defecerunt, lt;^ nibil certum cu diderüt:quia faltem aput cos certum eratmil eflè eer prout arguit Aug lt;nbsp;in plurimistarnen (cienciis ôC vir tutibus buius fede pbilolopbi claruerunt: licet in pre dida opinion e defecerunt:infup alia fuit feda Epicu rorum que fuit ab Epicuro atbenienfe;qui pofuit vo/ luptatem eflè fumum bonum: vt ponit Agellius libro xiiii. ponit eciam duo eflè bona fcilicet corpus Gne do lore tèi animum fine turbacione;vt ponit Seneca epi. Ixix ad Lu.Huiufmodi autem feda que felicitatemi voluptate carnis pofuit reprobanda eft.Si autem i vo luptate mentis fùpportanda eft Ft ita pofuiflè Epicu rum arbitratur,Seneca libro de coftancia fapiètis:8é libro .1111.de bcneficus ca.n.vbi déclarât Epicuru fe' licitatem in voluptate mentis crcdidiflè.His igiÉ nar racionibus aperte oftenditur multiplicem fuiflè pbi/

lolôpborum fecÆam :oi ni tarnen finis fuit attingere {a/-pienciani:6lt; Iicet ad diuina non perueneruntjbumano tamcn ingemo artibus inuençionibufij bumanis inten derunt apropnantes gramaticam lune: logicam foli. Mercurio retboricam ; Venen arifmctrica {Marti mu ficamdoui geometriâ :Saturno aftronomiamraliaque fcrutinia aîiis aflcripferunt:Horum infuper queda fa/ mofa ftudia cdmemorentur: que oK a principibus ftu dioQs exordium acceperunt:vtinam ab indodbis prin' cipibus cafum babere non incipiant. Vnde Alexander neceffana libro de natuns rerum comemorando antiq ,tempora fie ait . (T) felicia antiquorum tempora in qui bus impcra ites:mundum fuftentantes feipfos pbilofo pbie dederunt.vt Alexander Iulius Ptolomcus{q fuc runt viri ftudiofi.l$,t fubdit. Cuiuflibet inquit regm gloria creuit in inmenfum: qmdiu arcium floruerunt ftudia. Victoria enim milicie 8lt;gloriam pbilolopbie quafi Qmul concurremnt.lMam ex quo Greo Roma nique: ftudia perdiderunt: extunc femper dcciderût Vnde regnantibus atbenienfibus minerua id eft fapid ciam coluerunt;vt refcrt Aug. xviiii.de ci.dei capi. odlauo. Numeremus ergo que pbilofopboru famofa ftudia fuerunt:Slt; cum Hiftoriograp bis dicamus tria fuifle ceteris folcnmora ftudia.Quoru pnmum atbe/ nienfe,fecundurn romanum.tc rciu panfenfe,the ftu' dio AtbenienQ refertur g? ßlenniflimum extitit.Vn/ de Athene nutrix fuit liberalium arcium atcf pbilofo pborum.Vnde leronimus prclibatam ciuitatem edme dat:dicens ftudio aptiffimam fore:primacy leges tra/ didit'aliilq i ciuitatibus lura tranfmilit .In qua fuit di onifius cnftiane religionis doctor exirrius buius aut ftudii fcilicct atbenienfis introïtus:folis pacientibus p mittebatur. V^^de ad portum ciuitatis fedebat Cenex ad obiurgandum intrarc volentes: Slt; ft videbat Cigna impaciencie rcpellebantur , Si autem paciencie admit

tebantur, Abud autem fmt Radium foicnne didum Komanum: in quo floruit y taIicum genus pbilofbpbo rum.lbi^ refulferunt luli^ cclar QZatbo Virgib^ ^u lius.lV'^^ lt;le luho ^floruit patet libro de vita ceGris de Catbonc narrat^Çolmus lu primo ;)biq5 docuit Ae^ tboricam Äug.vt ipfémet fatetur Iiui.confef.éete2p Slt; aliud ftudium 5lt; terciu e didu parilienfè quod flo rcre cepit tempore (Caroll magni.Quod quidam ftu/ dium Alcinus de Aorna ptulit. Hïuiulque ftudii qua tuor fuerunt fundatores Ic? Aaban^ Aleinus» 'ßlt; Qlau dius • ’6lt; Iohannes ^cotus.Ït prout in cronicis narrat njetropolitanis arelatêfium tepore (Caroli magni duo monacbi ^coti* cum mercatoribus ad franciam acceC lêrunt. 6lt; interrogabat li quis fapienciam emere velz Iet;ob boe plurimi iplbs ftultos putabant:nibilominus tame bec verba ad regem peruenerunt:quibus addu' ólis interrogabat rex an fapienciam baberent qua ven dere vel'ent .‘qui relponderunt çpfic.Quibus rex quid pro ea vultis-’qui relponderunt.'tria petimus: locu op timu difcipulos ingcniofos;8lt; vic^nm 6lt; veftitu . Qui tus conceflis ftudium panGenfe mceptum e: 5lt; extuc dilatatum elt.^'unc vero temporis erat quoda caftru dicdum ffèos Gc dicflum a nomine cuiuldam dee lüs.’q ibi colebatur. 'quod caIhrem rune j|4eldunu vocatur 1Bt inde piGus nomen accepit; quia dicitur pariGuS qi par ylcos.|va in boe par erat quia lupra lecanä qmadz modum meldumu fita eft« de bac ciuita te pariGcnG lo quitur toe. primo de dilciplma Icolariumun ciuitate inqt |ulii que piGy dicebat.'multas ates mendicare ^ Ipeximusïvbi ait expolito çplulius celar ampliauit pa rilius fed non fundauit. nbsp;nbsp;CXtapitulum.xvi.

^IQttoniodorMgicc^tc^f^t inutiles.

ÄS^cc aïtes non funt niG lectu^ioncs 8lt; ad H H Wiuuenciones dyaboli: dlt;ideo inter numezp iMJ_^^^?’^^^^^“™”°” debent fituari: fed pocius

feiccari debent tanquam berbc uuHaten? (éminandei agro vete fapiencie. Soient autem nomman artes ma Çiceleptem. Quedam emm dicitur geomancia: cui/ üs diumacio fit in terra. Klam ge idem eft quod ter^ *^â ^ ’Lancia diuinacio vocatur. Secunda ars dicitur ydromancia ab ydros ^od eft aqua qma eius dmina^ cio m aqua fieri folet.Tercia ars dicitacremanna: cu lus diumacio fit m acre.Quata dicitur pyromäcia:cu ^s diuinacio fit m ignema pir idem eq gt;ignis.Cuita cyromäcia: cuius diuinacio fieri folet i mam “^^5 ^^’^ ^^5* manus.Sexta ars dicitur diumacio folet fien m fcapuïis befti-k-i^**^ ‘ ^’^ ärmus foapuïa dicitur. Septima ars dicit diuinacio fieri folet cum inuocaci onibus demonum:qui nign compatme dicuntur.Ha-* nimautemamum tanta eft faperfticioGtasuzt non fo Ium ventatem non contmeant.quummo folis menda' eus replete font.nee folum male font qa probibite im ; nbsp;nbsp;mo poems ideo probibite quia peffime.6lt; vfouecuaai

* nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^talmmarcium amatoresqui di

reputarent mifi racio aliqualis oftende ur. nquiramus an ahqua in predidfis artibus ven ^ as contmeatur;ólt; racionibus relpondeamuseorum q

ita opmari videntur.Scrutando ergo dubietatis bu' ms ventatom catbolice j?fitcn babemus predidas ar ^^ 9^*tucp fondes frmolas rutiles óé falfidicas om ”^’^®,f^^®^^^P^àrumcp ftudium nuUi fapienti congru ere . y nde J-em,xix.precipiendo diciturmeep decline isaq ^^''^E^smec ab anohs abquid foifoitemini , Vndc c aul abftuht magos de terra 6lt; anolos: 6lt; mterfe dt ^s qui pbitones babebant in ventre vt dicitur pn mo ixcgiun , xvm.poftmodum tarnen confilium a mu 1ère pbitbomfla acceperit; óC non fperauit in domino Weo mterfeat cum dominas:5lt; tranftulit regnu eius vt dicitur primo parali, x. Rurfos Si manages a dno

punit? fuit ; co qp Comma S' Càugunaobferuauit magof ^ ÓC incantaciones babuit;vt patct.n pabpomenon.x xxiii.Vnde tcdefiaftici xxxiii.dicitur çp diuinacio er roris SC auguria mendacia 0lt; fomnia maleficum vanK tas eft.Çt ^acbane.x.didtur g?diuinividerunt me dacium :8lt;, fornmatores loeuti fut fruftra .Jed reftat vt racionibusobiciencium refpondeamus. djuisemm dicere poCCet g ?cum demonibus loqui peccatum non c quia 6lt; boe feeiflè enftum Ïegimus vt patet ^atb.v vbi babetur cp enftus demonem interrogauit dices ei quod oft tibi nomen .^^i refpondit legio : multi eni fu mus.^i ergo nigromancia cum demonibus loqui doce at probibendum non apparet.lHuic autem ambiguita tl refpondere pbas cft;dicendo g ?demonem interroga re . nigromancia non eft. •fêd Grtem aut Ipern in demo nibus conftituere fuperfticiofum eft.‘quod criftum fe ciflèabfit vt credamus. Alt eni vade retro Gbbanas bmc autem refponfioni aUudit.teda fuper Math vm Kutfus diuinaciones quidam aftruunt veridicas. Kä Îâul interroganti de euentu futuri beHi a'mullere fpi^ ritum pbitomcum babentem:re(pon(um fuit illud qd poftmodum accidit:vt patet prjmo Aegum. vui* Vi dentur igitur diuinaciones veritatem continere quod abüt.lJjam demones qnc^vera dixiflè nondubitamus luofq ; ftdatores lUudentcs .Sed fubtiUfllmus ille me dax idco vera qnq?^fert;vt fuis mendaciis aggreget fautores. J|Jam metitus fi fci^per Cuifct: qs ei credc ret.|\Iimirum ergo fi diuinatoresqnqivera dixifle le gamus.boc tarnen nó ex fe babet ars abqua magica. 'i dyabobca aftuciaivera quantoep propinat. vt ad fupc fticiofam credulitatem Domines alliciat. Vnde Aug.' libro . 11 .de docarina cnftiana coduditig^ omnes taleß artes ordinantur ad malum finem vt ad decepcionem ólt; ad ido/atne fpeciem.$ed quid dicem? de lofepb q auguriarl fblebat cum cypbo fuo :oui pofitus fint i fac.

cam benjamin:vt patet genifis.lxnii.ViHetuf augun an non (it iUicitu.bic dicemus cp lofepb fe diuinatore (ólnmodo fingebat:vt (uis fratribus terrorem induce ret.C)mncs cnim (uos fratres cognofcebat: Slt; tamen per augurium (c cognofcere (imulabat: Kurf^ quid di cemus: quoniam in auibuSauguria qnq; videntur feu creduntur.Vnde lere.viu.dicitur :vt miluus in celo cognouit tempus fuum.Hefert eciam Èutropius quo l^omulus a vultunbus: (bum futurum Imperium di-' dicit.Et Carolus magri9 auium vociferatu boc idem accepit. His vcro non otftantibns auguria vana lunt a uium tamen nature multe funt:Slt; temporum varieta tern qnep defgnant:nec eft diumacio tempons;quali' ^tem ab ambus recipere: quinimo vera pbilolbpbia c Sed 8lt; fupftjdole credulitate adbibere vanitas amp;nbsp;Cup fticio eft.Mifteno tarnen diumo aut fortaflis dyabo' bolico ;multum miranda:cum auibus fieri potucrunt Elullla eft tarnen in augnrus arbitrada ventas nif qn turn ex rerum naturis tempons con unes pafllones ac cipi poflunt.lpt boc eft quod crcdimus leremiam di/ xifle veile milluo.jRurfis quid dicemus: qa narrat lo fepbus libro antiquitatum lucaice qualiter in ciuitaz tis deftrudfione iberufalem:quidam exorcifta iudeo2p mediantibus berbis quibufdam: Et aliquibo Caradle ribus;qucdam demoniaeu a dcmonio Iiberauit:6lt; boc faeftu fuifle cora ^ito lt;5lt; vefpefao refer:poteftascdä boc faciendi erat exborciftarum mdeorum ^ut afir/ mabant. Et mfignumexpulftoms demonis ponebant peluim aqua plenam:8lt; demon exits lubuertebat Ta Vis autem fubuerfo fuum exitu dedgnabat: Albertus eciam libro de minerabilibus multa mirabilia rcfert fa cfta in partibus germame mediantibus impreftis cara rfteribus in lapidibus preciofis. Ex qbus narraciombo videtur (örtern pofte poni i bis que per diuinacionem ^unt.Mibilominus tarnen oporteret vt dicemus nul'

lam in idis virtutem . ‘hegarc tarnen no poflîmus mira bilia qua plurima medliantibus herbis 8lt; lapidibus fa' cla fuifïè‘ ’d^alium autem virtus non e magica fed na' turalis eft.iPe caracÆeribus autem dicemus nulla vir' tutem ipGs babuiflèîfêd omnia que fafta dint ex vir/ tute ofticn aut ex fraude demonis pacfta fuifle;crcdcz re hbet;virtus aute officu bee potuit eftc-'quia exbor cifte: enam veteris legis fue vocacionis 6lt; dignitatis racione quedam agcre potuerunt. Ït ficut de noftris acolitis dicimus;Gc fbrtaflis fuper demones aliquale^ 6lt; fortaflis magnarn potcftatem babuerut. * (peterum quid dicemus de arte notoria que magica (entire vi^ detur.Plures enim iplam ademt validam veritatem babcre;5lt; ede veracem 8lt; cfficacem.ïHuius autem ar tis libellos duos vidimbi alieno motu exbibitos:quo rum vnus incipit.Êgo dim alpba SC o;cuius compoG-* tor Ptolomeus creditur.Alius vero incipit.’aue gra' cia plena. Cluius inuentor lobannes monacbus carno^ tenCs refertur. (t)uorum librorum volumina prima fa cie grata apparebant;6lt; diuinacionibus qm plura fa-* uere videbantur ;pluribu(q ? tedimoniis predicdomm compodtorum quibus fuu intentu aftmebant. (J^uid e go dicimus nuquid aiti notone prebemus fauorê eci arn diuinaciones afpernendoftoc nequaqm;quia magi cis artibus atep diuinacionibus ars notoria valde 8lt; ni mis vicina eft: £ed rtftat vtfatiffacicm^ pmdicftis te ftimonusapfis autem fatiffacere facile eft.oibi emm mutuo contradicentes feipfas intcrimunt.J'Jam loban nes camotenGs artcm Ptolomei répudiât 5lt; omnio ca lumniare nitit :eo q gt;verba quedam oculta Î arte Pto lomei mferuntur;quibus vtaffirmât dyaboli inuocan tur.$ed mirum q gt;ipfe lobanes boe dicere no vcretur viló g? (ue artis fabulofum compendium eundem conti, ncre effediim muemtur- 'verbis quoep ocultis êlt; extra neis vtensipocius decipere qm inftruere videt 6lt; (cic

^arum wfuGonem Gib tah forma depofeit*' vt narrare non niG deluGo fit bums ergo artis compoGtores wn'' tradicunt übupfisibocidco eft:quia ex regno dyaboli funt:omne autem regnum dimfum defelabitut;lvnn''^ quid enim Ïciéncïa:donum dei eft dicente Apoftolo 4 ad Corin.xii.bec omnia operatur vnus atq ? idem fpi^ ritus fandbus dimdens fmgabs prout vult,StuIturn e ergo arbitrari fciencias pofle acquirere;diuinumdeló lando cultum.iMam ^ug.x,de ci.dei allegat porpbi. Hum fatentem 8lt; dicentem :g -ab operibus demonum non cdfurgit purgaclo anime nee ydoneitas intellect? ÏSIam fóli deo conuenit fciencias mfundere.àic ent le^ gimus fapienciam Salomoni mfulam fuifïè vt dicitur iii . Keg .11 .5lt; .11. Parat.i» ^imilit ecia fuit infufa apo ftolis.Vnde luce xxi.Ègo mquit dabo vobis os 6lt; fa' pienciam cui nd potuerunt refiftere omnes aduerfarii vefbri.j^dbuc reftat vt dicamns cur demones non po tuerunt fciencias mfundere:cum poffint tempora träf mutare:vt inquit i^ug.libro primo de ci .dei.|dic dl/ cemus demones malta reuelare pofle deo permittcte 6 lt;nbsp;quantum in eis eft; fèmper decipere petut; ab ipus ergo fi abqmd benum prodeat;eft non ipforu?u.: 1 «^ei uonum eft.^uis ergo tam ames vt deo fpreto;pro fci enciis dyaboïu imploret.lt;ï)mÏa enidei fut. Vnde Au guftmus xxi.de ci.dei A^liciüntur mquit demones p creaturas quas non ipü fed deus condidittiÈi ergo de/ us condidit omnia:quis alm muocabit Portaflis dice'’ res ^ ars notoria dyabolum inuöcare non prGCipit;po' cius oracionibus i8lt; ieiuniis yoeare lubet. idee autem nunquid bonefta ólt; bona funt,tïicemus q ieiunare 5d orare quantum eft ex fe bona opera funt ;dummodo figt; nem bonum pretendunt.Êed finis ille bonus nd e;qn quis fuis operibus fortem addit vt adbibet;credes fu 38 cenmomas buiusvirtutis exifterc; vt fciecias ^mo inento acquirat, Kon fuffidt ergovt opera yideatu^

bonaîféd congruit vt Bono fine fiant:6lt; Buie Bono fi^ m inunitemur.^ndc Aug Ji.primo de fide cnftiana docilnnas cerimonias magjcas malas aflent.‘quantum cunq? Bone videantui-.‘quia malo innituntur fini: eadc lentcnciam tangit Crilöft. fuper lklatB. AdBuc aute reftat cp de fomniis inquiram^ an fcilieet reuelacione aliquam innuere videantur:plures enim dicunt on^e (omnium aliquid defignarc futurum velveuturu : Et ad Boe roborandum quedam alligari poflunt ,Na Ge^ dcon qui pofitus cft i numero fandloru vt patct ad Be Brcos.ii. ipfc credidit interpretacioni (ómmorum vt^ ludiei^ (êptimo.IofepB quoainterpretatus fuit (om nium Pbaraonis vt Babetur Gen.xl. Et darnel inters pretatus fuit (omnium regis ^abiloms vt apparct da nielis,li.8lt; . liii. Auerrois eeiam Iibro de fomno ÓCvi gilia dicit fomnia ede ab angehs. Nurquid ergo (bm nia quedam fut ügna futurorum: 6lt; fere quedam pre (agia .Éx prediÆs (ie apparet.$ed obdat iHud deu/ tronomii.xvm.Nou inucnietur uj te qui obferuet fd/ ma.EtCfatbo ait.5gt;omnia ne cures.llïuius autem cd trauerfione enodano tabs tft. t)icimus eni (jfomma qnep (unt (igna futurorum : eo g ?qnep caulantur iuxta djlpobcionem corporis vel temporis,^|^nde Albertus magnus (up b. de (ómno 6lt; vigilia narrat quabtqda (ómnjauit femel:q gt;pix mgra fundebatur fupe pedlp lu um.‘6lt; incraftmum p coleram mgram emifit (piritum (J^aobrem idem Albertus cum Artftotele coneludit g? medicis prodeft de (omniis interrogate: quia qnq; fut (igna quabtatis edpons. Woe autem mode (omnia mtcrpretari: nd eft fuperfticiofum fed racionale.Ablt;^ veto modo eontingit interpretan (omnia fecunda di/ uinam reuelacionem.luxta illud Klumeri xii . Ki quis fueritinter vos propBeta domini:apparebo ei vel per (ömnia loquar ad ilium. I^oc enim modo (ômnia inter pretari magnum ßlt; laudabilc eft:fed non omnibus cd

céflùm eft.îHoc aute n-:odo lofcpb êlt; HanicIvt pie ere ditur (bmnia interprétati fucrunt .$1 quis autê (om/’ nia interpretetnr fecundu vj^luntariâ coieefturam aut fuperfticioGm adberionem;fêu demonis fuggeftione; tabs interpretacio friuola 6lt; vana eft:6lt; a religioe cri ftiana recedit.^is ergo racionibus condudim^: fom nia diuinacioes artefq; magicas nullius exiftere vtili^ tatis.C)uäobrem mento probibcntur in decreto xxvi q.11.0lt; v.Êtdeutro.xvin.dicitur.Klo fit q pbitones confulat ne^ diuinos. Êx quibus omnibus cocluditur

„prcdidnm probleuma Gue prouerbium.

LExphcit primus tradtatus libri primi.Incipit trac^a^ tusjecundus qui eft _d£leptem ambus liberaUbj.^u ÖCa.eft de Cramatica 6lt; eius inuentóribS Jlamatice exordium inuentord^ narra re Cupeft. Ad cui? euidccia aduertendu g? gmatica dicit a grama qdé littera dC ycos fciêcia .'qi fcieucia de httcris;8lt; con lêqucnter de ydeomatibo.Vnde ftiendu q .gramatica docct ydeoma congruum 6lt; artificiofum conmune nacionibus multis; que diuila quantu ad h' ,guagia propria olim fuerunt * Vnde autcm proceffit li guard diuifio latis patet ex fibro gemfi Jfidorus end libro nono etbico2p narrat diuerfitatcm liguarum exó tam fuiflè in edificacione turns babiloncm,Kam qui dam Kemrotb didus fuperbia tumens:vt populo do^ minaretur fecrctaq dei audire poll] .‘turrim altiflimä conftruxit; led occafione fiiperbie eius:liguas diuififlê creditur de?. Prius enim ligua vnica erat:ydeomatu veto multitude fecurdum aliquos numerata e mume * to filiorum c,ui proceflerunt a filiis Roc . Sciendum c go q a filusKoe proceflerunt gentes Ixxin.vel Ircun dum aliquos Ixxii.Icj ab ipß Seui xxvn.ab iplb Cam xxxi,ab ipfo lapbet xv.Et tottide ligue diuidi cepe? runt.Aduertendum tarnen^ très lunt ligue principe

les: ce tering? cxceUenciores fcilicet Èbraica (Ereca S^ Latinaunter quas liguas: prima fuit Ebrea omnium liguarum mater nominata.v tuntur autem bebrei vi ginti duabus Iittcns;quarum inuentor çreditur llloy fes ^yrorum autem 6lt; (taldeorum btere: credunÉ ab j^brabam inuente fuiflè:bebrcorum autem caldeoruj 6lt; (yrorum Iittere:6lt; in numéro 5lt; foms cocordant (à lif® figuris 6lt; caradenbus difcrepant. Egipcioru vc to ntteras iGs regina macbati.AHi babent macbi filia de grecia veniens in egiptum reperit.ôC egipciis traz didit. Verum q? egipcii differentes babent litteras qf dam fcilice t pro vuIgo:Slt; quafdam pro fâcerdotibus. 5ecunda autem principals ligua dicitur greca;Iitte/ ranim autem grecarum vluprimi pbenices inuenerut vt tradit l-ucanus.$ed Öadinusagenoris natus: grc cas primus in greciam attulit Icilicet xvii.5lt; poftmoz dum alie littere addite fueru^Kä palamides de bello troyano rediens.tres adidit.Et lymonidés poftmod» tres adiunxit.^t tandem pytagoras Janus y. grec^ prius fonrauitJvt tradit percius.|Jabént autem gre ciqnc^ Iittèas mifticas:q2pvna dicit Tebca:que mote deßgnat, Ajam babet p medium (ui telum vel Iineani que mortis (ignum eft.vnde ludices olim litteram il lantapponebant nominibus illorum quos affligi volelt;* bant.Sccunda littera miftica dicitur y grecö que de fignat vitam bumanam:eo op (êmper tendit ad tenuiz tatem more vite bumane.Teresa littera miftica dicit tbau que figuram babj dcminice crucis de qua didlu eft in E;ccbicle per angelum tranC per mediu iberufa lem. 8lt; ligna tbau in frontes virorum gemencium 6C dolencium.j|^urfus alie duo lunt littere miftice fc^ q2p vna dicitur Alpba: 6lt; vltima que dicitur (J) . Æt iftas duas vendicat Gbi enftus iuxta dlud Apoca.primo E go fum alpba ^ o principium §lt; finis.©mnes aute lit tere aput grecos.óC verba componunt 6lt; numéros fa/

tCiunt.rf[am àîpBa fignificàt vnum.Éetbi duo ;^at^ çtrja'î^elca qtuor 8lt; cetera . Notandum edamq’ornes littere grece incipiunt nomina fua a propria voce qua quot;_ ibabent.Si defmuntmvocalemvt alpha:bctbaiet cete ra.^duertendu ecia çp greci non babcnt littera b qui -ymo ci^ loco habet Ira^ qdicit bicha. Veru çp latiniq. proferunt b.ipfânwoçant betha.^edgrcci talem lit ,tcram nunqm proferunt.quia ftridtis labus nihil pro ferre (olebant feu confucuerunt;fed Uxis labiis Slt;'dcu tibusomnia proferunt.Çt hoc modo littere b.non po teft proferri: quinimo fonus littere bnifi ftringantur labia:mutatur in forum littere v confonantis. vlten^ us aduertendum cpalpha de fe aput grecos c pnravo/ calis 5lt; tantum valet qntum a .Bed G iungatur quiba dam vocalibus: tue mutât fenum fuum 6lt; fit cypton'' gus.l^t GmiUter dicendum eft de epenthe Iittèa 0lt; de lotha 6lt; de omicro : que omnes littere mutant fenum feum quado vocalibus quibufdam adiunguntur.Vvc ró quinta vocahsaput grecos dicitur pura diptongus nee felet fenbi nifi . Gbi iungatur omicro 6lt; ipfilo . j^ur.. fes feiendurn q? ifte qtuor littere thita phi chi pfinoiZ habentur août latmos:fed loco ipfarum plures litteas feribimus. ]|jam pro thita feribimus ch. pro pfi feribi mus pf.pro phi feribimus ph.pro chi feribimus ch vc rum cp ereci carent ahquibus litteris Iatinis;quia no habent Ç nee q.fed .loco ipfarum fcriEut littera cappa |\Iotabimus cp littera epenthe:hoc nomen aput grecos accepit eo cp qumtum locum teneret in alphabeto ipfe rum:8lt; eundem locum in alphabeto nof^o accepit,na ,pentha grece idem eft qdcuunep latine. y Itcrius nota bin US q greci habent dùo | quoip vnum dicitur ita ÖC alind yota;ólt; habent fenum fatis conformem: i hoc ta men differunt:çp ita e diptongÿ: ,8lt; yota pura vocalis ^ hreuis.Habent enim duppiex o quorum vnum di* Cl^wr omicro:6lt; aliud othomega:6lt; habent loHÜeud®

différant tarnen in fcoc.‘»omicro eft para vocalis 8lt; o tbomega eft dyptongas, vnde omicro id eft paruum o Otbomega id eft magnum O.Ikurfus principaliter aduertendum çp tercia ligua principalis dicicitur lati na.quam plures dicut eflè quadrupïicem. Queda eni eft prifca.Queda romana.quedam mixta;quedam pè fecÆa .Omnes tarnen lunt vna ligua.^ed a modo pro/ nunciandi talis différencia eft orta.Kfam diuerft naci ones dluerlimode pronunciant lefto eciam g ? eandem liguam babeant.Sic dicimus g ?gentes orientales ver ba communircr formant in guttere Ocut bebrei 6lt; fy ri . Occidentales autem formant verba in dentibus vt ytalici 6lt; byfpam.(Gentes mediterranee vèba format in palato ;vt greci 8lt; aliani.Ïx tali ego varietate pro nunciandi différencia prcdidba oriri potuit.Sed mq^ ramus quis Iitteras latinas inuenit. Refert yfidorus quo ad ifta narrator maxim?iq nympba carmentïs lit -teras latinas primo tradidit ytalicis-'que carmentis a lio nomine nicoftrates vocata é.Verum quida g? xvii. Iitteras cxbibuit: poftmodum vero alie fittere addite lunt. ^nde prime xvii.littcre erantifte.A.b.c.d.e* f.g.i.l.m.n.o;p..r,s.t.v.poftmodumb.11ttcra pro nota afpiracionis addita eft.Vndc proprie non littera fed alpiracionis nota vocatur:litteram eciam.g.latini in proceflù temporis inuenerut:Ioco cui? veteres Icri bebant.c.Hanc autem litteram.q.bebrei non babent. nee greci’’léd ßlum latinj.Knrfus ^aluftius lu’di ma' * gifter prius litteram.I: .adinuenit«‘loco cuius veteres Icribebant.c;^q.Èt fuper vacua a quibulHam nomi natur.Infup ex tempere augufti.x.Iitera adinuenta e Et proftremo tempore Augufti eiufdem latini a gre' cis duas Iitteras mutuauerunt ftilicet y.grecum 8lt; j propter nomma greca meli? fenbenda :pnus aute Io' co ^.Icnbebant duo ff.Èt loco ipHus y.grecum Icribe banti,latinüm: omnibul^ computatis ex viginti tri/

bus Ïitteris alpbabeturn latinorum coftare dmofcitur quot;^lurfus gramatice inuentores enarrcmus.hlupcr cm leg: in quadam (|jronica fcilicct martiniana datinum i ven turn fuifle a quodam rege romanorum qui nomina batur latmus: £lt; exinde latinum nomen tale accepit IHoftre autem gramatice plures Éuerunt precipui fcri ptorcs:icut X^onatus Priftia,6lt; qmpïunmi alii: mt quos numeran poteft ^nnius qui metra primo com poluit.^ui fuccefferut Z^natreon Scipbo /^rcbiloyc? ^Bymoides Æalopboîcÿ /KftlepiÿVir .Oui.Qra .Qme Pbetydes vt tradit Oberen, (tetcrum refert IGdor? ^ bomines primitus fenprerunt fuper bolus maluard 6lt; boe narrat CatuluIus.X^oftmodum autem greci cu ftilo ferreo in cera fcribere ceperunt.^t exinde roma ni cum ftilo offeo fcripferunt. x^nde in fatbira quadaj romana dicitur;vertamus vcmerem in ccram mucro/ neq? aremus oftto :poftca vero ciues cnutatis mempbi tiS cartas papireas muencrunt.Vndc iLucanus Çon'' ficitur fibulo menipbicis carta papiro.^.t p temporis fucceflum reges pgamenorumvfum pagameniprimo docuerunt.Vnde pgamenum ita vocatum eft.Pt po* ftremo romani mêbranis politiflimis primo mfuferut Çeterum aput romanos pnulios primus -ibros compo fuit.ït lylarcus Varro grädem bibliotbccam primigt;-tus condidit.$ed ^ollio bibliotbecas rome pnmypa blicault.^t deinde (Çalterns Slt; ^merus grece fenbe ceperunt:quibus Marcus *Jberencius6lt; Varr ro lati nifucceflerunt. iZapitulum.ii,

^^^^^ autoribus feu muentoribus j^^^^^E-fte Ifidero lïbro.iii.etbimoloi , Xoyca ? B \ racioralis fcicnciamcna ci^^utatur qmad

1 modum in return caufiS aut vite moribus -Ay^entas ipfa quereatur.Bt dicitur loyca a logos quefermo eo q gt;circa fermoncm racionaemu verèitur ,Jb^lio eciam nomme dyaletica vocal eo ^ di*

Iputacio ex ^uO2^ férmoe coficif.banc aate feienda fcj dyaleticä pmo inucnit plato q floruit catbegoms p^ modum eiusdiicipulus Porphimus floruit ^agogys Et ]Boc. jopbifiratibus. Auguftinus q? emgmatibug AreftoteÏes quoq^ Iibros plunmos fcnpfit de bac fcie da falicet dyaletica;yidchcct Iibrum periarmemas in quo agit de terminis;Iibrum predicamentorum iquo agit de ordine termmorum ad fua genera: hbrum pri orumin quo agit de fyfogiffimsdibrum tbopicorum in quo agit de Iods.• libru clencorumi quo agit de fal Iadis:librum poftenorum in quo agit de dcmonftra/ donibus.Auguftinus edam logicam fcnpfit qua med pfetam vidi. vltenus aducrtendum ggt;dyafetica didt ars arciu fciecia fciccia^ fine q nulla fciccia pfcdc fcit vn Ifido.h.ii.dyale tiea eft difciplina ad différédas re turn caufas inuenta. Et diuiditur fecundum Kicbar^ dum in 11.exfmpcionum in gramaticam £lt; racione dif ftrendi $ed bee diuifio edmunis nd eft.Alio ergo md poteft dici çp logica très habet partes.'quia fdlcet con fiderat determinis.’de propoficionibus: 6lt; de argurnc taciombus.Vndc argumentacd eft fubiedu logice co g jomnia que in loyca confiderantur ad argumentacio nem reducuntur.Argumentacionum autem duo lunt genera ;quia quedam e formats fc^ ^logiftica;que te net in omnibns terminis confimili forma retenta. For ma autem tunc tenetur:quando qualitas 0lt; quatitas propofidonum feruantur.Alia eft argumentacio rna^ terialis:quc tenet folummodo gracia terminorum cu^ iufmodi funt confcquencie que fiunt in ions. jRurfiis in dyaletica quedam ;opbifmata dicuntur infolubilia non quia fblui non poflunt: fed cuia de diftcili loluun tur racione imphcacionisieo g falfificant feipfa: Vite ius in loyca eft quedam ars que vocatur obligacionu/ per quam docetur bomo pertinenter refpondcre’ 5lt; JJ pter conceffione poffibilis ab ipoffibiü cauere , Hec a«

tem omnia 8lt; üngula (peciali tracflatu indigentïjpnuc aute fcire Cifficiat çp dyalctica docet ver^ a falfc dif fernere licite argucrc fallacias cuitare. ClEa.iit^ ^^y^tWj^i^eiusinuentarihu^

Kidero. l^etbonca eft benedicedi fa encia.et nommatut a copia locucionis.a W nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Irefis aput grecos locucio dicitur differt au

retborica a dyaletica in duobus pro/ ut tangit Êoccius.m topicicis. t^nmo quia dyaletica confiderat oraciones in fe fine cireumftaneus non cura do de rebus.Retb^ca vero conüd erat cur quis. qua do ó lt;bulufmodi. Et fccundo differt quia dyaletica vtitur propofcionibus breuibus 8lt; difcontmuis.Ïle^ tborica vero continuo (ermone porat.buius autem fci encie inuentores aput grecos fuerunt.(üorgias bemo góra ^put latmos floruit ’Julius.Finis autem retbo rice eft pulçre loqui: verû fuadere 6lt; buiufmodi: qui' bus orator in Cuo fermone placidus rediturï Continet autê retborica colores varios.Nam quidam dicuntur colores verborum:quorum ornatus confurgit ex ver' bis 6lt; vocabuhsrcuiufmodi fût repetico:gradacio Kä repeticio confurgit ex repeticione aliruius didliomsi pluribus oraciombus confequenter fe babentibus.^ic diceremus lupbia fecit cade potencia, lupbia renuit amicum:0lt; parem contenait . Êupbia femp petit pre elle: paticp reeufat .i^lii autem fut colores dicfti fente ciarum quorum ornatus non ex terminis led ex rebus tk fenteciis accipif* bulufmodi fût colores q, dicuntur fifitudies contrio2f.Sic eni defu pbo dicemusibic mo re lapidis dur^itumefcit bumile terram exq procef fit non imitatur : de bis autem omnilus multo latius alibi fcnpfi.l^urfus aduertendum q a retborica didti fût retbores.qui alio nomine dicfti fût oratores:quorö mftitucio fadba fuit pro defenfione iuris reicp publice Vnde Qumtilianus Î li,de oratoria inftitucione.'dicit

œ orator^ebct effe vir Celebris; 8lt; in rep .debet tene^ Saturn medium.‘nullum^ formidare iuri anïftere;(e'quot; creta tenerc. Vnde IGdorus Iibro etbimoloiazp Orator mquit eft vir bonus dicendi pentus; vitacp moribo8C artibus imbutus cui fcilicet oratonmemoria maxiwe congruit.Quia tefte Tulio Ii.de Oratore.Hernoria c tbefaurus omnium rerum; que niG rebus muentis cu/gt; ^diatur; omnia in mente oratoris periunt^

CT^3.iiii.^ç nomine poetrie öC autoribus ei?; 6lt;.de-fine propter quern inuenta eft poema.

ÏT nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Lpborabius in Iibro de diuiGone fcienciazp

1dicit poetnam vltimam efle partem logice |1 Vnde dicit g gt;poetria eft fciencia ordinan/ ' ___di metra;fecundum proporcione didlionu^ ^ pedum!Mibilominus tarnen poetria proprie non ba bet pro obiedlo metrificareifed pori? fingere : fiue fit in profa fiue i metro .Vnde poetria dici^ a poys quod eft fingere. Hums autem Iciencie multi fuerunt auto res famofi ficut Omerus aput grecos.Virgilius aput latinos.Klarrat tarnen Lacftancms Ii.ii.capitulo ix.^ poetria inuenta fuit a fapientibus romanoru ;eo g^ vc/ ntatem dicere dare non audebat; ob boc Vickis firmo’ nibus loqui didieerunt.Vnde Ouidi. ob banc caufàm librurn de triftibus eompegit i quo poetico firmone ea defcnbit que plano eloquio dicere non audebat vt pa-' tet librum intuenti. Hurfiis fciendum cp poetria no e inuenta propter metiri aut propt turpia de diis finge re. Qumimo Èocacius nouell? pocta a Ii.de genologia deorum.illo8 poetas redarguit;vt qui fiiorum deoru canut illecebras.Finis ergo poetarum non eft mentis ri vel irritare.$cd ex fimilitudinibus rerum;vnam p afiam intenigerc;0lt; ita veritate femp intenta fido fer mone fiium conceptum exprimere.Quis ent credidifi fet argum babuifle centum oculos;aut yo in faccam o uerfam fuifle;aut licbaonem in lupum.Hee auteom'’

nes Lólioncs fucrut non tarnen mcndacia ^uiymo aTt quas Lyftoriasveras ad mentê adoris referut:6lt; nos alias byftorias p illas mtcHigirnus.d^uia vt plurimum wentem poetarum ignoramus:verbi gracia!Jpi romc virgo alloua violata fuit ab imperatore! cui^ Virginis cuftos fuiffet vir aliquis oculat.flimus 8lt; fapientiffi' müs.|\Iunqd racionabilit fingere potuit yo a yone vio latam fuiflè: Slt; in vaccam conuerfamr racione peccati carnis: 8lt; quod brutale eft: argumc^eam cuftoduiflè fingere .pis cnim fimilitudinibus ficÆiones racionabi liter inuente Hierunt;6lt; ex bona fciencia procedunti gcniocj Cano.Sunt autem poetarum feptem genera fc cundum q? contingit feptem modis faeere poefes.Vn de poclis feptem funt fpecies fcilicet tomedia trage/ dia:lnuecn;io ;fatbira:fabula;byftorja;argumêtû.t.ft autem comedia poefis babens principium trifte.letu t^ fmem ^'’^ragedia vero a leto principio incboat:8lt; fl nem triftem babet Anuedlio eft carmen reprebenloriu paala intencione compofitum. Sacbira vero eft carme reprebenlorium bona mtencione compofitum.fabula autem eft narracio que ncc vera nee ven fimilis fcilicj ad litteram : Veruntamen veritatem aliquam femper intendit: alias non meretur dici poefis. Hiftoria aute eft gefte rei nanano . IK rgumentum eft vilis volunta naumilitudo.Scienduminfuptr q ?poetequidam fût didli lyrici eo cp eom carmina cu lira eanebantur.Abi vero didbi funt tragedi eo qn canebant fua carmina ba bebaut bircum ^ premio.qui aput grecos vocatur tra gos, Aln vero Appellati fût Comcdi a commefficione eo q bomines fblebant poft ciburc :vtputa prandiu ire ad audiendum carmina eorum.Alu autem dibbi fût fa tbirici vel fatbiri a faturitate : eo ^ de pluntus rebus canebant.■0lt; audiencium animos faturabat. DJotandu infuper:çp quedam fût poefes in quibus fblus poeta lo quitur ;ficut Vir.in georgicis:6lt; dicuntur caradleres

ÄHe autcm fut in quibanunqm poeta ïoquiturvJEt41^ cuntur carmina dragmatica buiufmodi fut comumter comedie 8\ tragedie .AÜc autem poefes fut mixte qa fcilicet poeta loquitur aliqn amp;nbsp;aliqn non,Et buiulmo di eft Iiber Eneydum.Cetemm aduertcndum g ppoc^ fis multa fortitur nomina.Klam qnep dicitur profaqn (cilicct non habet legem pedum feu certos pedes. Alf qn vero diciturmetnfjcata.qn certis pcdibus menfit ratur. Quandoq cciam carmê rigmaticu appellat qn fine Gmili terminatur .Et fi carmê cotineat paucps ve lus a quibuföam vocabatur ydibon.^i autem continet at duos verfus vocatur diftÏdtio. Si vero vnum verfu contineat vocat monafticu.Et fi carmia multos otme ant verf2 de multis reba tue vocan^ tentenes,$i autc came loquatur de paftoribus vocatur buccolirû;ôlt; di citur a bobus. Et fi loquatur de geftis boim forcium tune dicitur berroicum.JMam heroes dicuntur qfi vi^ n crei 6lt; celo digni propter ßpienaam Scfortitudine $i autê conueniat mifèris tue dicitur elegiacu 6lt; fi co tineat Iamenturn ;tune vocatur trenos.Ètfi conueniat fepulcro tune vocatur epitfcapKium.Si autem carmen* fit aliqvis titulus vel fubfcripeio epigrama nommatur Infuper fabule fut duplices.t^edam entdicunfÊfoz pice.'que fingut animalia bruta mutuo loqui:Abc fut 'libiftice .’que fingunt bomm^s cum brutis ïoquid\ ea uerfo bruta cum bominibusC-^Capituhin^’ .

4uQuomodo poetria non eft contemnenda. gt;^^*quot;quot;*’^|r©cte enim pbires famofi fucruntant quos W Wtbrgibus wruiflè fcrtur;qui poetaru fu/ 1 Wit preclariffim^.'Vt inquit Aug.onmto de ci.dei.ca.iii.Qui Virgi,dicdÿ eft a virga* co ^ mam eius fbmniauit fe pcpenflc quandam virga que vïqiad cclu pcrtingeret.‘quod nihil aliud fuit nifi ^ virgibnm pitura erat;quo loquente de altis cclu t£ geret:prout ait Hugo,Mic autem virgdius m philo*

fopbia de in mgröirahcia Fuit pcntinimus «ISIitabitb lt;5 cumfeane refert Alexander neccamli. de naturis rerum.liefert enim ^ cum ciuitasTCeapolitana: pe' ftcßguifugarum vexareturdiberata èft ab co rproicic do faguifugam feu irundinem aurcarnin fundo putei Euolutifép peftmodum tnukis térnporibus fprédidta y rundo de putco extrac'ba eft: de mox tota eiüitas repie ta irundimbus leu fanguifugis: nec fédata eft peftis a teqm faguifuga in puteum remitteVetur . Xurfus de i ploïdcm refert ggt;pontcm aereum cdnftbuxit:ôlt;jh.o/ me palacium tblenne edificauit nomine coHifeû:in quo cuiuflibet regionis ymago bgnca:campanam manu te nebatiSC quociens aliq regio romanis rebcllabat:n;ox campanam imago regionis iHi? gulfabat^Sv miles ene us in fumitate predidi palîacii ftabat :âlt; bafta vibraquot;’ bat in illam partemtqùe fcgioncm iHa re{piciebat;boc Cciam idem narrat Kugo.Vndc licct arti nigromâcie admiracio non debcatnr.ópèribus tarnen Virgilii ad^ miratio debeturïcmfq fubtilitas buiufmodi narracioz nibus déchratur . Jlurlus alii fuerunt famoGpocte vt ^uidiusr 0lt; qui pfecefitómerus {quorum dicfta qfi vaticinia nucupata fdt floruit cciam Scopus:cui? fa-# bulas commendat Agelliusb.ii. Sed miiu e Gfabule Gnt mendolè an ipus vti bceat. (Ï^uibufdam erf appa'' ret non liceré;quoniam ars poëtica ut (cenicas feu me retriculas numeratuf vt ponit commentator Boe.pri decon.ca .primo . Vnde plato iuftit poetas de nuitatc expeUi.eo c fdicebat eos virtutibns inimicos.tt i boe commendat cum Tut .in tuf.quef. G .ii (J^ibufda igit poetriam foré deteftandam vifum eft. quorum imagi nacioni non credo .quia poetnavtilis ê;G detito innit finnGlicito cxerceatur vfu .Vnde Aug.libro primo a feft.loqueas de pdctisfic ait: didici inquit in eis mul ta verba inutilia . Vnde dlt; lacra fcriptura ficftionibus vti qnq inuenitur.^\iani t libro lüdicu fertut:^ bgua.

libi regem fccemnt G loqui nefexant.Keuen Ce fuflio fuit:^ Cgnifieano intenta verifCma extititntacp non fuit fidlum quod intenditunfed fidlum eftqgt;ex pre^ didHs pnma facie concipitur.De vera autem poetria conformiter fatebimur:cuius finis no eft mentin fed fub verbis ficftis veritatcm defenbere ♦ Veru qutdem q gt;fidionum quedam Cmtinutiles;alie aut vtiles.Vn de ^ocrobius Jibro primo . Quedam inquit Cmt fabu Ie voluptatis gracia: di alie exbortacionis gracia . Pri mas eliminauit'fapiencia:0lt; in aliis qnq? loquitur.Vn de ficut dicitur in Ii.dc ortu fci enciaru . $andli dotfto res in Iibris fabulas qnq? introduxerut.Sicut Ambro Cus qui Iibro.iii .offidoru:recitat fabulam de lUo qui mucnit annulum in cquo cneo tub terra :que cu babe^ ret1 manu a nullo videri potuitide q fabula dicit Am broGus;6lt; G vim ventatis non babeatitamen racionc^ babetivt iuxta earn poffit veritas manifeftari.Pande eciam fabula narrat Tuf.Ii. iii.offi.Taies igit fabule qui bus ven tas pretenditur repro bande non funt. Vn de idemAmbroGus Ciper lucam ix.interlerit fabulam de illo rege qui cum aliquid tangeret: aurû fiebat: ß^ Ge fercula mortalia Gbi fiebant:ßlt; cibus in ore non all menta fed vulnera dabatipotum quoc^ de glutire neq bat.Talia inquit Ambro.Cmt bénéficia ydolorum vt cum videantur prodefle plus noceant.Ecce videmus fabulam documentum pretendiAe. KurCis Augu.Ii. 11 .fermonum lermone.xxvii.introducit fabulam illi9 de quo fcrtur cp vires fixe augebantur quocies terram tangebat.Quadocuuq? igitur pugnaret co cp parto cu aduerfany eu proftrabat illc i vinbo preualebat. Qua fidlionem crifto couemfle Aug.tradidit qui cecidit p mortem vt gloriofius rcfurgeret.(Eetcrum leronim^ ep.C.ix.introduxit fabulam Efopiana de cane tenen te os in ore .‘qui cum vidiffet maiorenAjfnbram oflis i fonte:os quod tenebat dimifit propter vmbra.Ex bis.

äpparet igitur 5 » fatülazp genus quodclam eftvtije Slt; in facns eloquis quandocgboneftum. Scdqd dicem^ ad ea que in contraria dicebant.Dicebat eni ^gel.$ poetna meretcula c. Êt Xorne Plato poctas cxpulit de ciuitate vtrefert Tul.dicemÿ ergo q poetria ideo mcrctncula dicitur. quia q’X principalibus fcieciis no' eft vna.fed inter minus principales numcratur.Alias éni fapiencié non aftitifleticni tarnen aftiftebat eciam vt inquit prcallegatus expositor ^Oe.Kurfus ad Pla? tonem dicemus q illos reprobat poetasquibo mentin vlus eft:£lt; quorum fidtiones turpia lbnant.Alios aut poetas repudiarc non intendit.quorum fidiiones veri tatern pretendût.Alias enim doctores fanrti ipfos ex ponendo .'cnfto non applicaflent.lnlup 8lt; pbilofopbos vtibabulis nouimus.Vnde Apuleus libro de deo Ço' cratis fabulam introducit de coruo tenetc came in ore Cui cum Vulpecula d1x1Het:q cignus meli? cantabat iHo iCoruus probare volens contranuiap peruit os;6lt; fic'àmiüt camem:amp;i volens can tare pocius crocitauit

♦ qm cantauitifvuq defectum publicauit.Dec emm fa bula banc vcritate pretendit: quonia fc^ multi magni ficare fe valentes vltra modum ruinam paciuntur.In fuper Titus Ï_iuius li.11. introducit fabulam de cofpi racione mebror^ contra ftomaebum:ex boc q omnia □ fumebat :quitus laborant membra.tt cum fuiflct ad ludicatum q ftomacbo nibil daret: mebra omia laguc rut. Vnde oportuit ftomacbo iteru dare intra qd me bris diftribueret .Hec fi quidam fabula l ac prétendit vèritatemtquia fcj multi de alienis bonis derogat a q bus tarnen fuftentätur ôlt; cû procurauerint eorum de ftitucionem,ipfi procurantes indigenciores fiuntJ illi

■ufq vel illorum poftulant reftitucionem:cui vel quiba fubtrabendum fuaferunt. Dane cciam ea^em fabula introducit Volicratus libro fexto ca.xx.nix qtus om nibus dare patefcit poëmata no cHe repudiada eo mo

quo aliqui poetnam ignorantes répudiât, ((^uia tefte eodem policrato Ii.vü.ca iX.^icut inquit omia anima cia fucrunt conecHa bomi;excepto g ? non deberet co' niedere carnem cu langurne vt pat^ Gen .ix. ÈlC om/ rcs (cripture tam poetarum qm eciam gentdium legi poflunt ad vtilitatem.ex c^s tarnen erroribus qui p' X^nguinem intdliguntur. ^Xta.vi. t)e Arifmetnca

J^ifmetrica eft difciplina numcroru. (Ere-' Benirn numerum nebmon vocant que fcri S■ ptores fecularium Ïitterarum int difcipli' nas matbematicasüdeo primam efïè voie' banf^quonia jpG vt He: nulla alia indiget di^^plia Mu fica aut 8C aftronoia amp;C geometria que fecunt:vt funt atq? fubßftant.'iftius egcnt auxiho.t)e autonbus anf metrice .^Mumeri difciplinam aput grecos primu pita goram nuncupant rcnpfiffe ac deinde amtbomato dif £ufius efle difpofitam;quam aput latinos prim^ ^pu leus deinde ^-oe.tranftulerunt.d^uid fit numéro . E^Ju merus autem eft multitudo ex vnitatibus conftituta Alarn vnum lêmel numerum efle no dicim^.Vnde fint numeri dirti ,Ulumero nummus nomen dedit:6lt; a fiii frequentacione vocabulum indidit vnus a greco nome trabit.Greci ewm vnum enna dicunt.Sic duo 6lt; tres lut.quos 1111 dya 8lt; tria appellant.lt;l5Luatuorvero a fi^ gura quadrata nomen fupferunt Æ^inq: autem non fe^ cundum naturam léd ferundum placitu voluntatisvo öbulum acceperunt ab eo qui numerus nomiaindidit Sex autem 6lt; feptem a greco veniunt tn multis enim nominibus que in greco alpiracionem babent.'nos pro alpiracione £ ponimus Inde eft g ?pro bexa lêx:pro bc pta feptem:ficut pro berpilla berba fêrpiUum dicim^ (tldlo vero per traflacionem ficut illi 8lt; nos ita illi nea nos vero nouem:illi deca nos dccem:dicfli autem decc

a greca tbimolo : eo q gt;Iigant 8lt; coniungunt infra lace tes numéros, nam de feuos coniungere vel ligare ap^

'COS difitur.Ï^orro viginti didi Rint deccm bis geniti 8lt; pto b littera pofiti.’^ngita cme trinano denarió gi gnantur. •lie v^ ad nonaginta.^Zentum v?vo vocati a cantü:quod eft circulum:ducenti a duo centum:fic 8^ reliqua vfep ad miUe.Mdlcvero â mnltitudme inde 8lt; miliciaïlndc §lt; irilia qfi milicia .que grece mutata lit tera mirriadies vocat.^uid preftat numeri.Xaco nu merorum contémnendanon eft in multis cnim facraru ïctipturarum locis quatum miftenum babet lucet:no cnim fruftra dicitur in laudibus dei.'omnia in menfu/ ra numero Slt; pondéré fecifti. ^enari^ nanep numerus qui partibus fuis perfcdlus eft;per£cdtioncm mundiq dam numen Ggnificacione declarat.i^imiliter êlt; dies cuadraginta quibus Moyfes 8lt;, Pclias;êlt; ipfe dornig -ieiunauerunt:üne numerorum cognicione non intelli^ guntur.feic 8lt; alii in fcriptuns facriS numeri exiftunt quoru figuras non mû noti buius artis fcirc Sgt;i. fbluere poflunt:datum efteciam nobis ex aliqua parte lub nu mcrorum conlifterc dilciplinaïqfi boras p eas diQ-m.O qn de mcnfium circulo qn (padum anni redcuntis cog nofcimus per numerum.Êi quidem ne corfundamur iftruimurrYolle rumerum in rebus 8\ omma perçût adune lèculo computum.^ cundfa ignorancia compte dlif:nec diftern poflun^ ceteriS animalibus ;que cal nelciuntracionem.€l^apitulum.feptimum.

^iPe Cieoapctna 5lt; eins muetoribus ^ yoeabuto. ^^;^^^--2l^t.ometrica disciplina primu ab egipeiis re B ^Lperta dicitur g vndante nilo 8lt; omibo pof W Wfeflïombus eius limo obdudlis inicium ter/ re diuidende;p Iineas5lt; menluras nome à ti deditïq deinde laciÿ acumie làpientû jpuerta maris teli 6lt; aeris fpacia mcciuntur.Nam ,puocati ftudio' Gc eeperunt poft terre dimenGonem Ölt; celi Ipacia quere quanto interuallo luna a terns.‘a tuna lol ipfe diftaret iSCvl^ ad verticem cell quata fe menGira defeenderet

Sictj mteruaJla: ipG; cell orbi'q? ambiturn p nurnerurn ftadiorum racione probabjJi diflinxerut.^eci quia ex. terre dimcnGone bee difciplma accepit ex micio fui 5lt; nome feruauitj^am geometna de terra; de menfura nucupata eft .Terra enirn grecc ergo vocat metra de men{ura;bui2 difcipline ars continet in lb lineamenta *^^^quot;^^^‘^^’^^®figuras dimenGoes 5lt; numc ros.lDe (jeometric diuifione.lt;Gcometricequadriper tita eft dimenfio;in planum i magmtudme numérale in magmtudinem racionalem ôC i figuras foIidas.Pla ne figure fun t que 0lt; longitudine ôC latitudine contig ncntur. Que funt luxta Platonem numéro qnep. l\Iult; mcralis magnitudo eft quo numerus Arifmetrice di' uidi poteft.Ivlagmtudmes rationales fut quorum me furas fcire pofTumusarranonalcs veto quorum menfu re quatitas cognita non babetur.Pigure fblide funt q. ïongitudme ôlt; latitudine continetur vt eft circulus. X)e différencia anfmetnee 6lt; mufice.Inter Arifmetn cam 0lt; geometriam 6lt; muficam boc mtertft vt media muenias in arifmetrica primo G queris: coiugis extre ma 8lt; diuidis 5lt; facis medium .vtputa fac extrema cf fe fex 8lt; duodecim GP coniungis Ä faciunt xvm .pti' riS media 8lt; facies nouem: quod eft anna^oicum mctrice vt medius quot monadibus fuperat primum bis fuperaretur ab extremo.^uperat crim fex tribus monadibusibis fuperatur a duodecim.Secundum fte ometriam vero ita queris extrema multiplicata tantu •faciunt quantum 5lt; media multiplicata;vtputa fex et duodecim multiplicata faciunt feptuagies difpondius media vui ,^C ix.multiplicata tantunde faciut.l^ecun dum muficam ita qua primi pate fupcrat medius; pn mum ex eadem extremi pate Giperaé medius ab extre mo ;vtputa fex 8lt; odlo duaba patibo fuperant;que due partes funtlii.fbnarii pars media parte viii. fc- ^ iiii.fu peratur ab vltima que eft xii.cuius tercia pars fimtq

taor.4^ numeri infiniti exiftunt.Ï^urneros autem m-finîtes efle certiflimum eft;quonia m quocunq: nume ro faciendum fmem putaueris id c ipfe vho addito no dico augeri .fed quätumcunej fit magnus:ôlt; qntulibj ingentem multitudmem contines i ipG raaoe atq? fd cncia numcroru non folum dupHean verum edä mul/ tiplicari poteft: ita veto luis qfq; numerus ^prietati bus tmwatus.vt nullus coq: par efle cuicuq ? alteri pof fit .^.rgo S lt;nbsp;difpares inter fe atq? diuerfi fut 6lt; fingu klt;^ique finiti funt^ omncs infiniti funt.

.,JjJfeEitaliim.jsuu .Cpe Mufica 8C autoribus rins.

T|^Ktis mufice vtilitas defcnbere ad déclara--clonem buius propofionis aiaduertcndu : ^ rtefte Areftotele vm.pollitico2p:iuuencs de' 1 ^JLJ^ent crudiri in muficalibus. Kempe luue' / nes plus ceteris bominu flatibus: in continua mutabili täte deuoluutur lalciuiis infeflant:ipfis igitur vtile G open bus de bonorum genere complacent adbereät: all aS enirn luuems laîciuie deferuiet :itaque cû fcnuerit i pietas amator erit.Quonia vt dicit v.etbico2p.Ïnbys delecflari efl nobis naturale in cuibus ab infancia de' leflan mcipimus.Si igiturin muficalitusiuuenis eS reperiat complacenciam quam in vamtatibus querere folet fibijtunc facile apparebit que prauafut relinqre Slt; pociori complacencie animum exbibere. Êx quiba collligitur prima mufice vtilitas. q efl luuenes a ma/ lis cöncupifcenciis reuocare. Alla vtilitas efl quia leti ficat trifles:ecia letos magis ac magis letificat vt po/ mt ip^refloteles in luis probleumatibus pate xix.pro' bl eumate primo .Ht idem viii.polliticorum Animai quit naturaliter deledfatur in mufica:ßlt; f^P*^ animas fie intentas vtnibil aliud cogitetur vt dicit Cafli.l^ur lus (Ronflantmus in luo viatico refert orpbeum dixifle Cf multnm in boe p fuam muficam mutabat principu carda de triflicia ad leticiam, Ceteru mufica excitât

dformientes 5^ ötormitarc facit vigHarites:fanat a me' Ïancolia. V nHe Ai^^oteles vin.poUiticozpdint cp mu fica eft arnica omi etati fignanter luueniïi.yneïe mufi cam amant animaha Ge boues:(terui;aues;piïces.^a aues inceflanter cantant fi auchut canentes : 6lt; ad me lodiam pifces congregantur. Vnde refert Ageniusli bro xvm.nortium articarum: 5 » arreon in mare proie cÆus a deïpbimbus laluatus eft:co çp cum cytbara duï cem fonum pegerat priufqua fibmergerct ,Êtidem^ refert Plinius, fmgit eciam Ôuidius çp 0rpbeus cy tbare carmine arbores cogregauit. ^uius autem argt; tis melodiam non perpendens rex nuda;aut (altem de muGca male indicans: aures (uas in aures aCnales mu tatas babint dixerat cnimepdeus Pan dulcius armoni fabaticum cams fegetalibus:qm appollo cam cytbara A/icet tarnen bec firtio fit : tarnen defignat Gno inteile dltu arrroniam debere placere.]()e inuentonbus artis mufice:llïuficc inuentores defignantur. Ad cui^ eui' denciam commemoremusea que legiin^.Kefcrût ent greci iPitagoram pbilofopbu: mufice artem (onis maï leorum primo excogitate audiens enim ex malleis (ö' norum dilpantatem atq; melodia cauGri. edelufit me nto armonia bumana voce p amplius fieri potc.fduic eciam narracioni alludit Boe.6lt; lllocrobius. Alii auf lubal mufice inuentorcm excitiffe referut: de quo tra dunt byftorie ;5p cum artem mufice adinueniflèt in co lumna dupllci cam fcrjpfit:qrum vna marmorea:altèa latericca erat: Audierat enim Adam propbetaflè du 0 futura mundi c:iluuia:vnum videlicet aqueû:5lt; ali^ ,ud igneum:vt igitur ars p eum inuenta non dclërctur ipGm in marmore fcripfit ne per aquam periret: 8lt;, in lateribus ne mcendjo vrerctur.Vndc tolepbus bas du as colunas narrat in terra (prie bueufp pmanfifiè.Hu ic autem narracioni alludit Moyfesgen. v.Patre en?. muficorum ipfum appellat.Cetcmm aligdicut Moy'

i:

len muSee inuentorem fuiflè;aquaruÇB Ionita armoniquot; as primitus ppcndifle . l^urfus qdam vctercs pbilofo' pki armonias dicunt a celorum motibus originem ac/ cepifTe.Affirmantes g? ex cdoru motibus maxima co lurgat melodia ;racione confraÆonis corpora celeftiu in quibus maxima creditur amicicia feu concordia:vt docuit tmpededes.lnfuper affirmauerunt g, ab orbi bus celeftibus maxima caufatur mclodia fed non ppen dimus:eo cp vt dicunt ab exordio natiuitatis fub orbi' bus nutriti {umus:0 lt;nbsp;ita ex afliduitate audirc non ere . dimus* Ad roburautem fue ymaginacioms adducunt .exemplum de bys qui a iuuctute nutriti inter fabros malleorum idlus;aut no audiunt: aut (altem f eaudire non attendut.Huic opinioni proximus videtur fuifle Plato : qui (uper quemlibet vnam fyrenem (bare puta uit.Horum autem ofinionem reprobat A^^eftoteles li bro de proprie tatibus elementorum. Harum aute na racionum controu er(ia:nec racione nec expencneia po te ft diflolul.Mcn emmracione quia in fartobyftoria rum oportet credere naraciombusmec experieneia qa predictie rarra ciones nofbra tempora preceflèrût. Ar bitrandum eft tame g? mnlti fuerut muentores luxta

varictatem temporum 8lt; regionum. Si autem inqrä^ OUÏS interomnes imientores prior extitcrit:puto g ;ip fe iubal fuit quia ipfe ceteros tempore preceflit.Sacra eciam fenp^ra ipfu muentor^comemorat alios aute nequaquanä^apitulu.ix . BUDe Aftronomia.

tronomaeft aft ro rum lex: que curfus fy derum 8lt; figuras 8lt; babitudmes ftellarum circa fe 8lt; circa terram indagabili racioc p ______currit. l)e Inuetonbo Aftronornye. Aftro omiam primi cgipcii inuenerunt.Aftrologiam vero 8lt; natiuitatis obferuanciam:caldci primi docuerut « A brabarn autem iftituifle cgipcios aftronomia Ioftpb^ audlor afleruit.Greci aute dicunt banc ate ab atblate

primitus exrogitatam fuiRe n dcog jdicflus eft fuftina , iHc cœlum.Q^ifqs autem iïle fuit motu cœli ; Slt; racio ne animi excitatus p temporum vires: p aftrorumra

- tos diffmitol^ curfus;p mtcruaUorum fpana modéra ta co nûderauit dimenftoes qualcJam;8lt; numéros;que diffimendo ac fe cernendo ordinem neckens .aftrologia‘ repent:in vtraq jautem ligua diuerforum quidem fut deaftronomia fcripta volumina:inter quos tarnen pto !omeus rex Alexandrie: apud grecos precipuus habet tfdic eciam 8lt; canones mftituit quibus curfus aftrom inucnitur.£)e différencia Af^ronomie 6lt; aftroïogie. Inter aftrologiam SC aftronomiam aliquid diffcrt.Ka aftronomia cœli cduerfionê ornatus ortus:obitus:mo tuCj )Gderum continet:vel ex qua caufa ita vocetur A ftrologia vero ptim naturalis:ptim fùpfticiofâ e.Aja/ turalis dum exequitur fobs3lt; lune curium vel ftella^ certis temporum ftaciones.Èuperfticiofa vero illa eft' qua mathematici fèqunt qui in ftellis augunant .(t^ui cp eciam celi.xii.figna 6lt; per Ungula vel corporis me^ bra dilponunt: fyderucp curbi natiuitates boim ^ mo res predicare conané.Ï)e Z^ftro nomie racione.Aftro nornie racio modis pluribus conftat: diffinit enim qd lit mund?:qd cœlum qd fpere: fit? 5lt; curfusiqd axes cell ólt; poli icuid fint dimata cœb;qu^ curfus folis 6lt; lune atq? aftrorrum.(fapftulum,x. ^ihej^dicina Adicina eft que corporis:vel tuetur: vel re** * H W ftaurat falutem : cuius materia v erfatur in D H W morbis óCvulnenbo.Ad hacvticp pertmet X Æ uon ca tantum que ars eorum exbibet : q^ ’ '''prie medTci nominantur i fecfrciam cibus potus;6lt; te-' gimen defenfio omnis eft atcpmumcio iqui noftru cor pus aduerfus extremos icHus cafufip fêruatuf.L)e no/ mine medicine , IfJomine autem medicine a modo ; ide

temporameto impofltum exiftimatur:vt non fatis fed paulatim adhibeaturmam in multo conftriftatur natu

ta-'mcdiocritcr autem gaudet. VndeSCquÏ pigmeta Slt; antitoda fatis vel aHIduc biberunt vexanturumma ^rado enim bominis:non falutem led periculu affert De inuentoribus medicine.Medicine ante arris acilo Sc reptor apud grecos pbibet ^ppoHo;banc fili^ eins Elcolapius laude vel opéré ampliauit.Scd pÿqm fub minis idlu Efcolapius intemtnnterditla fertur mede di cura;ôlt; ars fimul cum autore defecit datuitq; p anz nos pene quingentos vfque ad tempus J^rtaxcrfis rez gis perfarum:tune earn reuocauit inducem ypocrates J^icpio patre gemtus mlula tboe.^titapitulum. xi. 'HDe^UtünKi^ -Icgum.’

g V(Pyles genris |debraice prim? omniu diui ■ I «nas leges facris litteris explicauit.Porone W ■ Wus rex grecis primus leges iudiciaque con

,Mercunus trimergiftus primus 1e ^ges egipciis tradidiit. Solon prius leges atbenienfis dedit.|Ligurgus pus lacedoniis luraex appollonis au dontate conhnxit.^Juma pampilius qui romulo lucz ceffit 1 regno prius leges romanis edidit; deinde cum populus fediciofus magiftra tus ferre non potuifTet decem virios legibo Icnbendis ercamt;cm leges ex hz bns golems:in latinum fermonem tranflatas duodeci tabulas expofuerunt.puerunt autem by Apius ^^lau dius Gcmitius Vetenus lub2 Manib^ Sulpiti? Sex tius 1^0me11? poftbunius Hy decern vin legum alcri bendarum elcdi fut deges autem redigere ? libris pri mus conful Pompeyus inftituere voluit léd non perfe uerauit obtredatoru m^ufdeinde Cefar fecit id face re led ante interfedus em. Paulatim autem antiqui le ges vetuftate atque iniuria excaluerut .t^uarum Slt; ß nullus lam vlus eft:noticia tarnen videt neceffana.Kd ne a Conftantino cefare ceperunt: 8lt; reliquis luccede tibus:erantque pmixte 6lt; lordinate. Pomea Xbeodo Rus minor J^uguftus ad Gmilitudinem Gregonam ÓC

armogxniani co^icem fadum. ‘conftitucionem a (tonlt; ftantini temponba: üib proprio cuiufque irrperatöris Htulo ciifpofuit que a fuo norrae *TbeodoGum vocauit ^^^ßiÖiIuWjduodgcimum^lDe beginne: ciuitaris eledjone prinripis Ggnanter.

(D^^icia dicitur a polis quod eft nuiras SC y * |^ ^ ^os feienna:quia finis polhcie e duitate bc ’’^ ^^^^ • ^^quot;^^ fciencia poHitica eft iciencia ^^JXj,j3U.äi£.-_^qua vrbes rcguntur feurelp. dirigit vt pa cc rc^u fruatui';vt lans innuit ISandl? Augur, Iibro

xix de ci.dei Pollma Jgitur concernit regimen ciuita tis.Jft autem citritas quaG ciuium vnitas.lft lécudu IGderum xv ,etbimoIoia2p.Çiuitas eft concos^oRfh^ mulntudo locietans vmculó adunata: que a^tWrbffl vocatur;8C aliqn refpu.nucupatur.I^ua di^^ita^cM pio dicit eam eflè re popuh. populus 3utetu titudo no quelibct léd lolum illa que babj vnionem lenfum ad comunem vtilitatcm.fïcf narrat Aug Jï.. iecudo de ei.dei.At IGdorus xix.etbimoloiazp Aduer tendum q gt;relp.eft Geut quoddam diuinum corpus qdi diuxno munere ammatur 0lt; regiturvt tagit Helma dus in cronicis li.n.Huius autem corporis caput dint ptmeeps:^ fenatores cordis locum tenet.Indices au' ^tem £lt; preades ten ent locum oculo2póC aurium,Et t) ratores locum hgue.Cptenlque mêbhs pfbne alie rei publice:comparai polnint.dicun tur ergo lènatores a fenio co g ? artictus fen es in fenatores cligebantur:q^. inftitucionem Komulus inuenit 8lt; nomina corum pre lenti populo in tabulas aureas contact.Dlimque filii fenatorum iHi dicebantur:qui nafcebant tempore quo patres fenatores erant ; iMu vero non, Et boc fenpfit Vulpici2 Gio 11bro vt patet in digeftis Ii.primo i^ur' fus in pollicia ebgendus non eft princepsmiG lecundu gcnituram principatum qms obtineat qui priceps no cupidus aut vidofus mueniatur,Vnde ’t ubus i librtgt;

pâtalt;ïbxis. Ç^o inquit impcrabitvÄi qui non poTcÉg piäitatibus impcrare Kefrenat ergo princcps libidi/ ï^esjlpemat voiuptatcsfiracudiam teneat: auariciam coberceat:cetera!^ ani labos rcpdlat. Princcps eciam digi non debet nimispaupcr aut nimis diues. ynde o Iim;proüt :refert Valerius libro vi.duo viri cora ScK pionc vt ad byfpaniam mitterentur corarn feratu con tendebant quorum v«us ditiflimus: alter pauperrim^ de quibus ait Scipio ait Keuter inquit mibi placet eo g gt;alter nibil babet;alteri nibil ütis.Cteteru indignus eft principatu aut gradu fupenon : qui fe non bene re git in inferior!:vt ponit t’ompey? libro xu. l^Icc debj quis appetere regnumvcl principatum.'quia tefte Se neca Ii.iii.de beneficiis. Kegnum e nolle regnare cu pollis.Vnde poeta M^rius nibil eftbumib eum ten dit in altum.Et (Gamfredus.Si bene vis dun te cèto comïtte diici Ülud tamê (!)racio lepiy accidit: i li.enÏ lermonu ait ; Fopulus quoque ftult? bonores lepe dat indignis.Et laudamus in maion^am nunc adcuïn Ïa_ rerumuniuftos creuiflè queror.Tolluntur in ahu :vt laplu gramori ruant. C^uibufdam pnneeps nullus pla eet omnibul^ detrabdt.lHud Sydorn i epiftolari luo libro v'dicere videtur.dicunt cnim.fi elegimusbumi lemvocatur abicdusrfi eredum luperbus: li dodum inflatus dicctur.$i imperitum irridcbitur.Si feue2p crudelis erit.^i indulgentem faciliter culpabitur‘Si fimplicem delpici etur.Si diügentem lùpfticiofus ere dctur.Si quietam ignarus vocabitur .Si ablbinentem auarus.Si bene paieentern gulpliis putabif. ÿ^ysigit nulla virtus placet.(^icqd fit tn virtuofi Temper eli/ gendi fiint i principes: quozp codiciones 8lt;'mores ena rat. l^dimandus vbi fupra.ErinOeps inqui^onftitu tus non multiplicabit leruos: nee canes aut befiias:fid quod Gtis e tenebit: byfirioestmimos lenones mere trices repudiabit inferiores non cortunpet exemple»

quot;Quia tefte Claudiano Iibro, ni . Mobile mutatur (cm per cu principe vulgus;vxorel^ no babe bit plures.‘lit teris intenditiSC cum iudicabit ad alteram parte non dcdmabit tdeum precipue colit:muncra non accepta/ bit. •(uolque officiales frequenter non mutabit. Vn^ de Tt’ytenus prout refcrt lofépbus lûos ^curatores vix aut nun^ mutabit Inde eni fè dicebat pacere plebi Kam procuratorcs fcientes ad modicum tempus babe re procuracionem quicquit poflunt recipiunt.

CÆapi tulum.xm . ^IjQuomodo princeps debet fuos luMitos ddigere 8 lt;nbsp;deïendere

Kmeeps babeat milites belÏicofós qui preli ■ Ban debent non pro iniuria vel vmdicÆa infe BBrenda fed pro iniuria repelleda: patriaq ? de fenlanda. Nee debent timere viri bellid cp deo iron placeat: quia fandiy dauid bellis intendebac Et centurio pariter:qui domino ait: domine non fum dignus vt intres fubtedfum meum. Hec Aug. ad Bo niiacium Etidem Aug.deverbis domf.Militate in quit non eft delictum:fed propter preda militari pec/ catum eft.Keq? rempu.gerere eft enmnofu .'fed idea agere remp. vt diuicias augeas videtur eße damnabi Ie. V^nde preba no debent fieri crude! täte aut cupidi tate:pacis ftudio gerantur:8lt; mali ccbercrant:Slt; boi (ubleuantur. Vnde Ctegonusvniuerlis militibus ne apolitanis ftribens.Summa inquit milicie laus: inter alia bona merita bee e obedienciam reipu.vtilitatibus exbibere. (teterum Ifide.Ii.ix.etbimo.luftumiquit eft bellum qd ex edido gent de rebus repetedis aut pullandorum bomim caufa.Vnde Aug. Iibro queftio, dominus inquit nofter deus ad ibefu naue lubet vt cd ftituct fibi retrorfum infidias fc^ infidiates bellatores ad inlidiandum boftibus.Et ibidem lufta inquit bel' la gerebantur a filiis ifrabel contra Amorreos a quib^ tranfitus negabatur.qunure equiflimo humane focie

tatis pate debebat.Aduertant ante beHatovcs vt non preientut iniuriâ ïnferendo;fed ab ininria fe détende do. vnde AmbroRus libro primo de offi^on inferen da fed rcpcllenda miuria lex virtutis eft.Kt AnaftaG us papa.Qui inquit poteft obuiarc 6lt; pturbare pact'' lós Slt; non facit.nibifaliud eft qm fauere impietati eo turnmec caret fcrupulo (ocictatis com occulto qui ma nifcfto facinori définit obuiarc.Jandern fentencia tan git l^mbroGus libro de offi.tt lerommus fup ^opbo niarn. |^urfus ^limandus vbi fupra dicit principe fie debcre viuere:vt a fubditis dibgaê.l^a co drus atbegt; nienfium rex ^p vidlona populi fui feipfum morti tra/ didit .C^am mutato regio babitu farmeta colligcns ca ftraeç boftmm ingreffus a milite quem faice in iurgio percuflèrat interne eftus cft. |lcx igif aut princes fie tuos diligat:vt eciam pro ipfis mon non timeat. y ndc Îulius celàr dicetc lôhtus erat : dux inquit qui no labo ^t vt mihti'rus carus fit;militem ncfcit amare. v ndc $cneca . Si vis aman ama, Alam Iulius paftorem vin/ culauit eo œ fibi meliorem panem qm ceteris mihtiba attulerat Alexander q; videns militcm fuum macedo nem prenimia lcnedtute;frigore obftup efaedum de fe de fublimi defcendit;ôlt; in fins manibus didum milite m fède pofuit. l|kiam princeps qui a fins militibus non diligitur tan^ tyranny d ominaturmec fecuntate vbi cft fruitur. ynde cum É)yonifius tyrannus iuberet fii um corpus a multis mibtibus cuftodiri . Plato ci dixit Q^uod mquit malum fecifti.çp a tot militibus cuftodi cris,Vnde claudiusmon fiint excubie non circumftan cia tela tueatur amor quafi diccrct:q qui amatur non ^et cuftodia. nbsp;4DCapitulum.xuu.

^De Icplbn^ S^ inumbAVlkMe

Ïfidcro quinto ctbimoloiazp. leges veto aut diurne fuut aut bùmane .I-ex autem diuina

renti hebree p Moy^n primitus data efb.Leguaute bumanarum plures fuerunt inuentores;fc3 peroneus rcx;q grecis primus leges ludiciag? coftituit.Pt Mè 'curius trimegift? egipciis leges tradidit.Ét poftmo dum viros quofdam decreuit qui tranftulerunt in lati num leges ex Iibris oolonis.Fuerunt autem vin ordi natiper eum Apius dZlaudius Gemicius Veterius lu Iius Manilius Sulpicius Sextinus Romilius J’oftbu’ mius.Aduertendum autem cp leges dunne preferenz de funt bumanis,Vnde Gi^acianus, Cdftituciones in* quit principum ecdeliafticis inftitucionibus non pree‘ minent.led ecdeliafticis legibus poftponede fut. Vn' de plimandus in cronicis Iibro xi.Mumancinquit lelt; ges eatenus valent quatenus a diuinis non dilcrepant alloquin £allum eft quod in lege Icriptu eft.Quod pre cipi placet fc^ deo.legis habet vigorem.(teterum ad-' uertendum.'q » Geut lex eft commune precrptum fc ex commun! conlênlu confici debet: vt trahitur ex luma alónis.Vnde Fàpinianus libro primo diffinicionu ;lexgt; inquit eft commune preceptum virorum prüdennum Ö^ue lex fieri non debet propter aliquem calum parti cularem;lêd pro cohercione malorum:que vt commui ter contingere poflunt reip .vt ponit Iulius cellus li. quinto.Vnde legis effedtus eft imperare necare puni reünquit Modeftius Iibro prio regulazp;princeps igi tur nó lolum armis lëd eciam legibus remp. debet de fenlare vt tangit luftinianus libro inftitucdnum Kur fus aduertendum ^ lus canonicum Ôlt; ciuile quodarn-' modo lunt partes polliticcata q ?pollitica Iciencia ê co . mams ad omia lura.Vnde lus nomen ê generale .Pex. autem fpccics eius. Vnde lus dicitur quia luftum eft Icu dicitur a lufticia.vt ponit Vulpianus libro primo Ïj ftitucionum.|-(ex autem dicitur a ligando.quia Iigat Aut ab eligando quia cligitur.$unt autem muite Ipe cies luris.(Quoddaw lus dicitur publicum;qd pertm^;

amp;ccrclotibuS 'Slt; migilbratibits.Abad pnuatum q^o ad vniufe^q? pertmet vtiHtate.CJ^oddam eciam e lus gencium:quod concernit illud q# debetur deo ^JP^C tentibusivt pomt pompeius.Aliud e ius pietoru q pretores introduxerunt pro Glute reip .quod conarrc morat ^apinianus libro primo diffiniciouum.CQuooa eft ius bumanum.quod dic.tur pofitiuu:quia pofitu c ab bomine.Abud eft ius ciuile quod pertmet ad popu lu vel ciuitatc;diuina bumanaq ! caufa conOituit ea.A Ïiud eft ius quintum id eft romanum;quia quintes id eft roman ipfum inuenerunt.tus autem canonicu digt; citur ecdcfafiica inftitucó.(£uius plurimifucrut lèri ptores. •Primus fuit tfidoruSïcui primus ftripfit libïf apoftolicumdecretorum deinde luo epifcopus carno tenGs régulas canonu capitula ordinauit 0lt; ad numelf decern 11brorum redegit: multeq; abreuiacioes poftea fadle funt Azores non occurrunt. Veru ^Cpracian/^ decretu (enpGt.Ceteru aduertendu g?ius ciuiIe a ou abus ciuitatibus en-.anauit;fcj ab atbenis;8lt; a lacfde' nione.’^^nde régnante toab in ludaLigurgus bcedo/ niis iura ipofuit. (^n ligurg? cuecucp prrcepit pri us obGruauit vt tagit luftmanus libro iii.f^rimo eni ftatuit vt auri Slt; argenti vfus non baberctur.‘tcrraGç vti 8lt; patruroia p eqlia diuiGt: ^ cdmunicari omnes publice luffit mûmes voluit vna fola vefte^p ano^^irquot;' gics voluit abCp dote defpofan rflultacp alia decreuit narraciore|ongar KurGïS aput romanos poftmodum creuit. Vndc Pompei^ Iibro Gngulari l^ucbendu tra didit romulum diuiGHe romam in tres pâtes: quas cu nas appellauitrquia ibi raufe agebatur: legefcp Gebat in predidis curus.-que omnes confcripte tuerunt te/ pore ^ixti pampiru: qui fuit tepore r arquinu mp DiXiber autem illarum legum vocatus eft liber papt' nanus.'non quia papireos eos feciflèt-fed quia eoson dinate fcripGt• •poftmodumautê romani decern Viros

conftituefunt : qui leges a, cimatibus grecomm co aç’ gerant. •qs acceperunt fenptas in tabulis eburneis da tumqp iHis fuit pofle vtiHas leges corigerent.•5lt; ideo daas tabulas predicts tabulis adiunxerunt. Vnde le ges duodecim tabularum vocabantur .‘quia duodecim tabulé in omiba erant.P^ boc ^pi? (L^audi^ leges re duxit ad 11brum vnum: Slt; Plâuius fcriba libetinusya pulo tradidit.4^nde fenator fieri meruit.’deinde (tor-nutanus prius fcienciam iuris ciuilis publiée profeff^quot; eft.Verum ^ Papinus Publius: leges regias pri^ in vnum volumen eontulerat. Pt Apius daudi^ duode cim tabulas ex legibus fenpfit. Publius vero dece 11/ bros reliquit luris Mutilius totidcm,Prurus feptem pt lyiucius publii filmsnuns ciuilis fcieeia ad libros ocflo redegit.'qui digefti funt ab aufudio.Plulticp alii fcripferunt:quorum fama vetuftiflim^:t)e nouellis Autememoria publica eft.C^a*xv.lt;ffi)eIconomiea.

Conomica eft ars veTfaencia qua domefti^ ■ carum return Gpientcr ordo dilponitur: vt ■ nbsp;nbsp;inquit Kidorus 11 bro etbimoloiarum.Ricba

dus autçm libro defcripcionum dicit çp Ico' nomica eft fcicncia famulâris officii cura mediocri dif poficione dilponens diftribuit. Hac ergo Iciencia indi get quicunq ipaterfamilias;vt fuam domum fapienter regat 5lt; dirigat.Quia dominus ex domo boneftat;vt tangit'Tulius libro de offi.plam decorum valde ê pa tere domum illuftnum virorum bólpitibus iHuftribo Vt tangit idem libro li.Vnde Tuf.contra Êaluftium ipfum reprobando dicebat.1|Jecquicqm inquit turpi US domui tue qm tu . Et Valerius maxim^ li. ii. Quid prodeft foris eße ftrennuum ft domi male viuitur.Et ibidcm Quorum opera Iplendorcm fuum procul obti' nuiffe videntur corum dignitatem .Indignum enim e ßlt; difforme domi collabi.Vnde Tuli? Quid prodeflè poteft pondus graue diuitis auri aruaque piguia ft fd.

dant munera boucs.C^uicï ve domus prodeft frigusT nixa calumnis. Aurateque trabes marmoreumque fo ÏumtquaG diceretufta nibil prodefïe nid domus rede gubemetur.|deo ^encca de quatuor virtutibus dicit g^ fapiens non debet veile vocari dominas a domo:Qd domus a dno debj nuncupari. (tirca igxtur regimen domus maxime attendendu eft ad regimen vxoris qa mbil eft crudelius infefta mullere vt ponit Êulgenci? libro fuo mirrologiarum.$i tarnen mulier bona fuerit domum optime di^ponit;vt autem bona fit maximum rcmedium cft fi vir ipfe bonus fuerit.^Vnde narrat 1e ronimus cótra lornanum libro pruno de quodam :qui cum vxore fua pudiciffime vixit.vnde cum os fibi fe teretïipfó tarnen ignorante; fibi quidam im^pperauit 6lt; vxori fiie dixit;cur ei non intimauerat:que refpon-^ dit;putabam inquit fic omnibusviris os olereataque fuma caflitas in ambobus fuit. vnde TibuUi? li.pri^ mo Ç^afta precor coniux maneas fanérique pudons af fideat cuftos fedula femper anus.(^Jui verfp pretedut vt fiddis cuftodia affit muilen; auia muliè de amp;nbsp;fra gilis eft;facditerque decipitur, vnde narrante v aie/ no maximo ^Socrates cuida querenti an fibi expedir; nube vP.JRndit peniteeia fe fadu qdeüq? fccidet Sit qt no nupleris Glitudo tc afiligj 6lt; fi vxorcm duxeris lolicitudo conntabit.IÈortaflis aute ideo coniugia fut onerofaiquia decenter non cotrabuntur amore;fed cu piditate interuemente fiunt.V^de narrat Valerius li bro vu.de quodam qui babens vnicä £iliS petiuit.Te mifboclem pbilofbpbum vtrum earn pauperi 6lt; proba to vel diuiti 6lt; non probato daretur.^ui ille refpodit Mdelius enim eft inquit virum pecunia;qm pecuniam viro indigere. Baarrat eciam de Marcia filia (tatbois iuniori;q gt;cu petered ab ca; cur perdito viro denuo no nuberet.4?tef^ondit;fe non inuenire virum qui magis vellet qm fua.^1on fut igitur vxores propte pecunia

aflùmmendcî alias cmm coiugia male fiut.MCIC.pH Ïolbpbi plurcs timetes i oiugio fraudan nubere diftir Ïemnt.Na Cicero rogatus ab Élirceo vt poft repudm’ ICberencie fórorem eius ducerct oirnino facetc ftiper” (edit dicens-no pofte ft vxon Si pbiloftpbie parit opera dare.|\Iam ft Dulcra fuent;e difftcift cuftodire qæ pïures amant. $1 autem turpis;moïeftü eft poftiderc’ qä neo habere dignat.plurcs ergo nubè contcpftrunt coiugia tarne Iicita fut dum iufte contrabantur.^^ma tefte (Dmdioli. de remediis.Ÿurpi vir 6lt; muIicrmo do lundi;protinus boftes.Quia ftjçp waïo titulo lun/' dum eft.'malo terrrinatur fine jplurimaq! contingunt incommoda. Vnde Tbetecius vno quoq; animo omes' lócrus oderunt nuros.tece odiu. Et Cuidius li.mc tbamopboftos imminet exicio vir coniugis iha maritim filius ante diem patos inquirit in annos.Ëccc latorcs Sed eciam plura infurgunt romod a vtputa educacó fi Ïioru.corporif^proprii cuftodia. Kurfus aduertêdu cp Iconomica cxigit fiftos débite nutriri . Vnde Ö^uiti. lianus Iibro pmo Vtinam inquit Iiberorum noftrorum mores.-nos ipft non pderem?. tja mollis educaco qua' jndulgenciam vocamusmeruos omnes mentis 6lt; copo ris frangit. Iraq ? puen (ut corngendi non tn nimisaf pere.CJ^ia tefte Qumtiliano libro ii.Ingenia pucro2p nimia emcndacioms feueritate deficiunt. Adam 6lt; dif perant 8lt; dolent:6lt; nouiftime odiunt:q5 maxime nogt; ciuum eft;qa du omia timent mbil conantur- Modéra te igitur fut corngendi: fed multi non attendût quia tanqm viros puerulos concuciuntvt ponit Valerius ft , bro 11. Afti.vero liberos (uos non tnftruunt.Cuius op pofttum fenfte Äuguftus edar legitur.Kam fifta fta 0lt; nepctes fecit lamficio infiftere;vt ponit Suetonius libro 4 il,de xii.cefanbus. Æurftis patfamilias (uos de. bet diftrete regere ftruos .'non fpernendo fed amicabi ftter alloquendo.Vn Senecaad Lu.epiftola.lxxvii. Uh

los inouit nJeo qui turpecfHmant cum icruis fuis ce nare .Bloc enim fuperbia facit vt celante domino ftan ciu feruoru turba circumftat. Vnde didim^ rex brag manorum ad Alexandrum magnum in bomies noftri fimiles fermtutcm non ponimus alioquin fcuicia eft in obfaquium cogcrc eos;quos nobis fratres eadem natu ra progenuit.ólt; quibus a deo patre comunium bono2p fpondetur bereditas.$cruis ergo non fut grauia onèa imponenda. Vndc narrat Valerius libro quarto cp cu plato aduerfus feruu fuum propter dclidlum vebemê/ ter exarfiflet : ne vindicte modum baberct caftigacio/ nem fui ferui ^penfippo amico fuo comifit.Vnde plau tus. Ÿ^ ^nté aput quos vigiliam multam in noÂem protrabunt .V^tum eni ferms de vita quantu de no de auferunt. ÆCX^pitulum .xvi (tuamodopater bamilias dekt fibi acquit ere^micos.

^ Aterfamilias amicos fibi vendicare debet. d^uia tcfe Seneca lib.iu.de beneficusme-' mmem tarn alte lecula poluerunt vt non ib' li amicus eo magis défit :quo nibil abfit feu a^^.Vt idem Scneca.Iibro de rcmediis fortmtoru^ d^cre inquit amicos inter bonefta officia;quere in la boribus ad menfem res ifta non queratur.IWam modi cus amicus eft om dumtaxat eft amicus menie. de ta tail amico di-it Sapiens.Vmu nouu amicus nou^. Ï.x pcdit ergo fapienti yconomo amicos bonos conquefta re:ne^c facili pretmitteda e incepta amicicia.C^ia tefte xül.li .de amicicia vetria amicicia ftc vmü vet? dicit fuauiffma.Vlaxia c eni vis vetuftatis 8lt; confue tudinis Bligat ergo amicum fapiens quern femper cu ftodiat:8lt; cui fi cut fibupfi credat:alias enim no e amiquot; cusivt inquit ^eneca cp.ftola tccia ad VuciHum.£ed talem amicum difficile eft poffidere.'nifi bonus fit qui arnat 0lt; qui amatur. O^aobrem amicicia de Hbcrta' te contrabenda eftjfed contracta cum fuerit manu de

Bet tench.Vnde ^u^toni? hbro n.dexn ccGhb^nar rat ,quia Auguras celât non facile amicicias adnnfit fed conftantiflime retinuit.Icieo Plautus in aululaha^ In amiciciam-inquit 5lt; fide ftultu ne recepehs.|\Iam mfipientum atep reproborum facilius eft odiu qm cob legium.Qui ergo lapics e bonos infèquitur:8lt; ameö. èlegit prudentern:quem multi non repetiuntjga muI tos amicos babere nolunt? 6lt; ignotos notis proferunt Quibus contradicit Tbeoftaft^.pxpedit mquit ami GOS lam probatos amaremo amatos probate.Vnde ca tbo Ignotu tibi tu noh peeponere notis.Et lequit (Cu tibi vel ibcium vel fidum queris amicum.IlJon.tibi fo tuna bominis léd vita petenda eft Et cum amicu ccia bonu Gpies lueneritf comode diligat vn Ca.lullige be alios;vt fis tibi cat^ amicus..^ic bonus efto bonis me te mala damna fcquantunCeterum amico nd lut one/ ra imponenda incongrua.'ne forlàn pdat .Vnde Mo/ cro bius in libro fatumalium;îta amicum babeas.'vt in imicum pofte fieri putes. Et Salufti? .'verosinqt ami cos neep armis cogéré neep auto parare queras,Sed of ficiorum fide parantur.’cum quibus amicis breues ra Clones:8lt; longas amicicias babere oporteret.Éxordi urn autem amicicie cft bene loqui. Et principium mi/ micicie maledlótio eft.|\micus enim cito amittitur 8lt; raro acquiritur.Hec Socrates.Ceterum ycononneus bona que poftidet prudent diftribue debet*. Vn Maid eft in conferuandis rebus ;^ in reperiendis ad baben/ da cautela.'Vt ponit Caftiodor^ epiftola xxxiii.Vnde Claudianus in maiori volumine. Flus eft inquit leruaf ft quefitum:qm quefifte nouum.Vnde pbiloftpbus q dam dicftus domas: amico inquit me rogate defiderio pccuniamôlt; amicum mutuo: 8lt; ipbi 6lt; peccunia pdo. Quidverum eft apud auaros Itatp bona funt difcrete diftribuenda.Veruntamen q mutuo capit :gratis red dere debet, Vnde ex prouerbia lapientum colligitur

cj fraus eft aêcipereîquod run poftet reellere .fit am breflus in libro de Tobiâ.l^Iautas induit non habet crimen : fed de here verecundum: 8C no reddere vere^ cudi9 e.lËt ^bdit ß diues es nulla panaris petendi ne ceflitatem.Si pauper es jfblaendi conßdera difficulta tem.Vndc Seneca hbro de bcneficiis : primo inqt do' ccndi fut qui bbenter accipiunt:libert reddere . (Quia ü bénéficia gratis collata reddanda fut:multo forcius mutua.^is autcm fcrmonibus mutuare non difuadet nift non amicis aut bis qui reddere nolunt Vndc A u/ guftmus hbro de dodfnna criftiana docet amicis luc^ currendum.Cum inquit omnibus prodefle non poflïs H1S potiflime fuccurras qui tibi tepore lue oportuni tatis qG qda forte lungunf: qa fcilic^ amicis bona pro _^ia mutuo vel dono fut diftnbuenda.

^Explicit liber iTo^bdogu prim^Jncipit fecundi libri ^opbUogu tHi^atns primtLSde inducentiba ad amo^ rem virtutum.Cuius Çapitulum primum e Cuomo'^ ^do virtutesj^t appetence ƒ

Irtus mec icina eft corporis parit 6lt; am/ me :virtutcs igitur appetere vnicmq? na rurale é, Cuiuflibet igitur ftudium pro adipifcendis virtutibus applicari. Vndc ]fece.in de con. t)mnis inquit motalium cura qm multi^icmm ftudiorum labo exercet ,diuer' fó quidam calle procedit: fed vnum tarnen bcatitudi/ nié terminum mtitur puenire:quo qs adepto mbil vl tra defideriarc querit. Vft enim cund:a inter fc bona continens. ^oc euim bonu medio virtutis adipifci po reft.Cuod multi credentes obtmerchtmera min^ vir tuofa feeftati funt.Vndc ^uguftmÿ xviii. de ci dei na rat qualiter pbiloföpbi quidam fumam fclicitatcm in voluptate conftituerunt vt Ariftippus Ahiivirtutc vt antiftcnes A^ii in fenGbus corporis.Cmnes tarnen aut a fenfu naturali defecerunt aut bonum 6lt;virtute

X

“rppeciei'unc. lijam virtus fua dignita te animnm a ^Ç’-Os Îuptatibus -retrabitîipfùmç ad maius Bonum difponit-j^icut SC arbor diligitur propter frult;Æu . vtpomt ^^u Bus primo retborice.ï|Jam omnia bonefta cœicordant , racioni.^nquit ^^reftoteles in ethica noua.$t(^uin/ tilianusd« oratoria inftitucione libro primo. fslibil ins quit poteft pîacere quod non decet fcj volut^i nd œr rupte.^jonum animiappetcre naturale eft. v nde $e neca ad ^unHum ep.xlvn.(vmne incuit honeftu vo^ Ïuntarmm eft. l|Jd enim poteft Boneftu eflc quod nd d Hbcrum.^tbbro quato de beneficiis J^crum bontfta, rum precium in ipfis. eft .tt in fuo edipio-mquit .turz pe eft medicina Gnan ßlt; piget.tx quibus aperte con cluditur ç mens humana virtuteanatualiter appétit Vnde dt'ulius Iibro ii.deoffi.dicitidipRim quod hone ftu decorofuqpdicimus pie noB placet :annimo{^ orn^ nium natura fua commouet. Idem ponitlibro qrto-qa if^. natura id appétit c uod honcftu e vel Gîte videtur eftè.$i autem ludicium faHit hoc pecca turn agit.^n. tup. 11 ‘de paradoxiSi4^uod inquit honeftum eft id. Glum eße bonum ftoyci teftan tur.VndeHecaton fto icus.(pmnemquit honeftum in arduo eft quia fcihcet mensardefcit.'vtquod honeftum eft habeat:c«iufmo-' di eft virtus.(|^ia tefte t^h® ’^^ de amicicia .|\Iihil e virtnte amabiUus nihil qd aHiciat ad dihgendnm .J|Ja propter virtutcm 0lt; probitatc eos quos nucp vidimus ddigimus.4)mnis igitur virtu^mabilis eft.^empe ipfe tuhus in primo retf once.^mtus inquit eft habi

» tus anime iudicio racionis confentaneus.St ibide;vir tus eft habitus a quo quis bonus exiftit ß lt;nbsp;opus fiium houumreddit.tndei^reftoteles ii.ethico^. Virtus eft que habentem phcit 6lt; opus eius bonu reddit.Et tullus m Iibro de legibus . virtus eft reda racio.Ètr Iibro define boni 8lt; mali.virtus eft conformis ludicd. lacionis.ït primo Iibro de officiis «virtus eft p quam»

làtis in actione conCftitnpûus autcm virtutis comes e inuidia quia fc^ virtuóGs multi inuidewt.Vndeaffrica no vittasemutós multos compatamt Tulius li. tetbo nce.KlibiIoi2 inqt virtus vincit omia:quoniam vittu tl omnia parent:vt pomt Baluftius i Catbelmariorp virtutem opns redditur £lt; tes prius appatens impof fibilis:redditur poflibilis:vt refertur dixiflè ypoera' tés in luis exbôrtàcionibus: narrante calcidio m probe rriio fupér Tbimeum Platonis: Sapiens igitur vittu' tes qüerat p quas obliuifci poterat;damnorü que gcf fit.Vnde Seneca ad Lu.epJxxvii.lQu ^diu iquit vit tus falua fuerit non lêncies quid abfceflerit» Nam ca piditas ólt; pericula p virtutem pretereut. Pt ibidem Nulla inquit virtus latet:6lt; û lateat non eftipfius da num:veniet emm ipGus dies qua publicabit. vnde Sc heca m Iibto de matura morte. vna inquit res eft vit' tus que nobis immortabtatem donare potcft 5lt; pares £acete dus.Per virtutes emm bomo fapiens fieri pot Vnde Ladlancius Iibro de £ alla Gpiencia. virtus mqt cum fciencia coniunda Gpiencia eft.Nimirum ergo G luxta probleuma appetenda eft. CdC^ituIu.ii.

hatuta cupit virtutes.

Ïrtutes nature innatem c fufciperc. Vnde ^teftoteles primo etbicozp: neque inquit a natura nee prêter naturam fiunt virtutesi a^um eft nobis p aftuefaOtioncm rccipere eas: ex GmiTi senim acribus fiut fimiles babit2 ♦Vn de prolpcr in libro epigramaton nos bortaf dicens:ad pätriam vite dénoeftis valle vocatitvittutum gradiba fcanditur lucis iter . Omnis virtntum femper fubftan cia falua eft;lnuitus crifti munera nemo tapit,Kurf? Gamfredus in fua poetria noua , ^eeftemur inquit bo' nefta 8lt; mala vitemus:quia virtus optima return :pef Gma res vicium:uibil eq : pmeiofum .Et luuenalis li, tcreio, Nobilitas inquit animi virtus eft.Quis ergo

virtuolus fieri non ({eüderat,|Ca tefte maximiano Îtt Iio virtus auro preciofior eft;ncc putrefcit fed i aduer lis crefcit ipfa virtus;vt inquit lucanus Ii. iii.^i ergo virtutis arnator eile cupis attede quomodo virtus m I:iI aliud eft nifi exemplar Lonefti .Inquit t-ucanus h. ix.^cmpe virtus ridet in aduerûs ^^tudeat ergo vn^ qui^ in virtutibus abundare vt in fe babeat quod in aliis amat:prout ex prouerbiis Gpientu cdoce^.V^ir/ tus emm ad beatamvitam pducit.Vnde Tulius Iibro primo de legibus.l^irtus mquit eft perfedla.'omnino qicerta in natura eft Jtaque mbil preftabilius;bac na tura peperitiqa conftat nos ad iufticia efte natos.vir tus emm omnium animos natura fua ccmmouet.ïnqt Tulius bbro de offi .J^euera multo magis e feeundu^ naturam commumtas iufticia 8lt; libertas;cm cupidi/ tas aut voIuptas.lKlibil emm tarn fecundum naturam eft ficut bumibtas. ^^ec lZbubusli.iii.de offi.^ier-' go laudabile eft naturam imitari nuemt virtutes ba' bere defiderandum eft.^nde idem Tulius de amici/ cia iIIcs inquit viros bonos appeUandos putemus .'qui aflecuntur quantum poflunt babere naturam optimä bene viuendi.^t C^intilianus de (pratoria inftitucio lie libro prio . (pny a inquit que ars confumauerit cetu eft a natura imciu duxifte .^^obis igit ad virtutes fut femina nature conceflà.eaâanteqm doceamur.$i cni in virtutibus foret auxieras;^ cnminibomGftere fo' lu deledabile eftet fortaffis virtuolös fieri fierct pe' no{um. '6lt; bene agendi exculacio preberetur.Sed i vir tutibus gaudium perfedbum babetur.Èt bomo ex cd dicione fue nature ad bonefta ducitur mullatenus er/ go excuGtur,Vnde Seneca ad Luc.babet mquit boc optimum in ft animus generof^ q gt;cdcitat ad bonefta . Magnarum return fpecies ad fe vocat 6lt; attollit ;doci

Jelque natura nos edidit Ôlt; racioncm dedit mpfedta^ que virtntibus tarnen pfici pot .Idee Êenç, epi.xlvm

Ï^arfus G vivtuofus fieri coacÜionîs opus eflètlaudabt le opusÆortafTis non videtur;KluIlns enim laudabilis cft 1 eo ç vitare nequit cum velvet:. Sed procuf dubio opera viftuturn libere fiunt nutoq; fpotaneo coaflum wuntur »vt pomt didimus in epiftola ad Alexandrum IVlultum mquit virtuns miciuni eft quod mtitan non poflit.lVam ad bene viuendum libero concitamur arz bitrio. $cd plunmi virtutes opinantur graues;quia bene viuere nolunt. $cd quelb vt bi fait? doleant qa bona voluntate carent.fei enim boni fieri cuperct vir tutibus faciliter inGfterct.Thulia enim tarn lacilis res quin difficilis Gt;qn muite fit.Vtmam ergo bi libeti animo bona deGderarcntivt faite mala que faccre neq tint non appeteretJuxta illud Tbcrencu poete. O^a do inqt non potes quod vis illud veils quod potes, ita 1$ mala que cupis explore: G non vales bona tunc facis que pcragcre potes. feed aliqui dicunt ad plurima vi*quot; ciorum opera ft cogi:. qui fi verum dicant ftulti ergo rcputandi fût.llua tefte Tulio in libro depadoxis:ft 11 fapienti conuenit: vt mbil factat inuitus nibil doles mbil coadus. Vnde ftoyci dixerunt voluntate fblu ea defidena que racionabilia fût.Vnde in folo fapiete vo luntatem efle dixerunt.vt refertur Tul. in tuf, quel libro iiii.Si ergo in ftultis eft libido incitata:aut cuz piditas effrenata non voluntas ftd appetitus eft .’quia volutas racone dirigitur 8lt; a_ppctit^ a ftnfualitatc de cipitur . (b vtinam qui mail funt (altem boni fieri cu' piant, |Jam magna pars bonitatis veile fieri bonû vt inquit feeneca ad Lucdlum ep.xxxiii. fei enim dicas boe velIe non poflc audi ^ulium libro de fato.^otus inquit voluntanus ea naturam continet indamp;rnrt Gein noftra poteftatemobifp pareat. Islam omi^boneftnj voluntarium eft.non enim boneftum eft qàôd non e li berum.Ïnquit Seneca ad Lucillum epifto^dxvi • procbdolor plures nee bene agunt ymo necemendari

petunt.VcnintanTcn raagna pars profelt;Æüs eft feHe/ ,re proficere:vt mquit genera epiftola Ixxi .fcuqd er go laudabik foret G q cleo placent ;bomo folu vdit.vn $e.ad t-u.ep.Ixxjin,placeat wqt bot qcqt deo placj Scd multis boe grane e nee de facili poteft eorum im' pictas reuocari . Qina tefte Qmntiliano Iibro liii.de O' ‘ratoria inftitucone.^ibil facile pfuadctur inuitis,^i qs ecia inuitus qd agatJaudem non promeretur.t^n de narante Valerio maximo Ii.ii.ßiqsohm bonajnin^ tus fundebat ^ rep,maior laus dabatur exigent! :qm preftati.ÿx inuito enirn opere laudem nullus repotat r^ee tn by laude priuantur cui bonum quod cupiunt face ncqueut.Viide (puidiusli.de ponto.Aponte lüa profitas officiumcp luuat.Si deünt vires tarnen c ^âu danda voluntas.Mutlus 8lt; in' er eos q bona bene agut jHy fut laudabiliores qui bene faciunt amore qm timo re .qui eciam mala pretern-ittunt cantate quarn dci formidine.$ingulis tarnen laus licet no equalis datur de C^uibus Horacius in epiftolis ©derunt pcccare ma li formidme pene: Qui mah eciä pecta qnqï dimittut quot;co q ipla face non pofiunt. \^n maximian^ inquit.am

”®” dum quorunda vota laborant.Sed votis ob ftWiverbere trita caro.Kam nos a viciis mudamsIc'' redardat.ij^rpons anxietasdamna flagella fames IDe talibus emm fatenc u appatet.q peccata non dele runt•pocius enm a p eccatis de eiuntur.que G Iponte delerere';« nulla mutacione farta quantu ad labores ip 10rum:co parto mererenf quo demererenf diftat ego. fapiens virtutes acquirere q^s natnra appétit.quibo eciam to tus pficitur bomo. ^^pitulum^iii . ^uomodgyirtutes non querunt mercedern tempale.

quot;^Krtus no ita pneeret li leruile bomicm red Bderct ; aut G tempalis frurtus mercede du KWtaxat conqueftaret.Sut igitur Virtutes^ jBLter fe diligende• Gc tn q gt;æpt aliquid crea^

turn no qucratur: fed ad increatu tonum folum re^gt; ran^.VndeiSe.Ii.i.de cleiuccia.Rede fadlozp id co peru virtuotoru vcrus frudlus in ipGs e.'nec vHu pre^ dû virtutiba dignu ext ipfas e qd de precio crcato ac cipiendu e.Et ide ße Ji.iiii.de beneficiis rezp bone/ ftar:jp preciu i ipßs e.Vnde Plini^ in ep.ad (Eatulum Magnitudo animi nibil ad oftentacioncm led onna ad confcienciam rcfert Fedlcfj fatdirnon ex populi fèr' monc mercedê:fed ex fadlo petit .IIIi ergo virtutes fo taflis non babent.qui ex operibus mercedem tempalc expectant. vnde J? uP.rdyalogo ad Hortenfiü .NuHa inquit virtus efïè poteft niG gtuita.tSIa fi mercede ab' qua ad officium impellit non virtus fed faïlaxquedam imitaco ac fiPiaco ê virtutis.Vnde ide Tuf.li .i.de Ie gibustidmfum quocj iuftiffimü ê mfticie mercede no ?uerere.Et Vlaudian^ m maion producitmon empta idcs nee pedora merces albgat.IpG quide virt? pre C1Û fifolaq? late. Tortua fecure mtet nee faftibus vHiS ExigiÊ plaufu nee petit darefecre vulgo.Non querit precium vita que debj amon. Gaudia premiffi cumu lant inopia dolores.procbdolor ergo multorum opera fufpicionc non eurent:qui tene agere fecrcteno curat fed palä ideo bonum faciunt: vtlande fruant publica fortunaep mûdi preferût virtuti.Vn 0ui.Ii.depoto Nunc tn fotua flat caditq jfides.Nee facile reperies multis in milibavirtute preciu a^ putat effe fui üpfe decor redi fadi G prima deGnt.Non mouct Slt; gratis penitet efïè probumil ni G qd ^deffi poteft ca^ e men tivano^. Spem frud^ nemo auidepetend? ent.Èt fiibdit.Sponte fua ^bitas officiumcp iuuet.Kiercede caret pfccp petenda é Exterius virtusincomutata bo*' nis.Nunquit ergo deledabile e fi quis ea fecerit que virtuofe videntur.Et ex deGderio premii temporalis ope2f fuo2f frudu pdatidolendum cft eni çp nullus vir tute copleditvt premia fibi tollativt inquit Juuenaf

li .iiii, Jjibilomin? eu virtus debet fortue precfTe. nee ^appctenda virtus.’Vt fortue munera fticcedant.vu TfuP.in retborica fecuda.$oïa inqt virtus in fûa pote ftate eft ; oia que prêt ea fub fortue fubiedla fut domi nacdne.I|Jâ diuicie virtutis pediflet^ funt.tHeq! liber eftimandus eft;qui nulli turpitudmi feruit . Si ego eu piut ornnes fondes liberi efle.’cur virtutibus abieÆs feruiles diuicias preferunt.$ic eni agerejmaxia Gpic cia eft.Q^û tcfte dtulio de padoxis.(J)mnis lapics li. benomnis ftultus feruus.(^id e Iibertas poteftas vi uendi vt vis.(5^is aute viuit vt vult:nifi qui recèle vi uit.(S^ui gaudet officio;qui nee legibus propter metu paret;fed fèquit.*Vobt vt qui mbil facit nibil dicit ni, bil cogitat mû libent ac Iibè.Soli ergo Gpienti conuez nit vt nibil faciat inuitus:nibil doles nibil coacÆus’cu leruusfit obediencie.Bt fubdit. ruqmd ille Iiber eft , cui muIier imperaticui leges imponit:frefcribit;iub; amp;nbsp;vetat, 4^uid ei videturinec illi urjanfi al cuid ne gare poteft;velaudet reeufare . Brgo mquit.quot;quot;^u.iftu folum fêruuifed ecia ncquiflln u appellandu putoilic; amplifllma familia natus fit,(|gt;mnis eni animi bumiP frada tiimditas ;fèrujtus eft.bec ille.^ue igitur glo: na reftat amaGis veneris;qui tune maxim e famulant ecil fedifGme turpitudmi ; qn eo2p iudicio maxÏe glo/ riantur itacj! fenfis eoiu ita ebetant vt gloria credant ignominia 8lt; feruitut e principatu. EFy ego Giomet vi cio milêri Gint.q^ia tcfte jfe.ep. Ixxxvu.fJemo niG fuo vicd mifer e .$i ego cupis Iiber fieri vicia euitama liber 6lt; guloGis efle non potesjnquit ifHarciaP coquÿ ]f.t fubdit Cdtctp tua fi potes eße toga: libenp vtifp rege viue potes , Vereanf igiè diuites fccPi bp: q lê pu tat liberos Ölt; maxie Gibfèruiût. Ko qee deo 6lt; boibo fed numis Ôlt; pecudiniba :Gio2f(j aratro2p ßlt; familiaruj curarn gcrunt tanta folicitudine vt quiete pdat.Kec tn fana folicitudo reprobanda e fed lUa qua cupiditas

invert cue vtique lotuTem feruile reddit .^ude ^e.i tyefte.^ofeis cupidi regnu;quo iacet Ioco:reguu non faciunt opes no vertes tyrie color:non auro nitide tra. bes. Ê^ex e que ambicdvulgique fauor nd mouct:qui efti tuto po(kus loco 6lt; oia infra fe videt.Ït (^laudia n? i maion * Si metuis fi plura cupis rtduceris ira : ^r uicii paciencie iugu tollerabis iniqs interim leges, tt lèquitur.ltunc onna iure tenebis; cu poteris rex erte tui.1^1a ÜH foil Iiberi fût qni Gbi ipfis domirant.(!^id igit boibo prodert moleftiazp caufas acerbarc.lhoc eni faciunt qui delidorum occaGones i labonbusquerunt fjunc femia^ imitando colîegia.nûe pomparû afTum mendo fartigiajnüc bonozp cupiendo eucenia.tfdec eni omnia ruinofa óC labilla lunt : liberta tem auferunt 6lt; criminum morbos ampliant;feruitutemque aggra uant 6lt; ab omni bono retardant .Tantum enim eer^ minus diuites ad bonnm fieri tcpidiorcs 5ntü fiut di/ ciores.Vnde ^•per in libro epigramatu ^^id luuati longu caulks producere morbi . (tor dubium expeclfat eras bodierna lólus.$cimus correeffis veniS nd eflè ne gandä.^ed nulli noftru e vltia nota dies ^ibertas nf la eft maiorve potertas’^ud feruire deo cui lêruit bd Gne iugoipemteque nuc ert ludicionis arnica voluntas (|5ue viget affedlu non gemit imperio.Çt (taufred^ Î poetria noua: liber e a viens qui non (eruit abu^an ciis.ltui fatis e qd babetrpaup e qui ply cupit. ^cce igiÊ pitj virtutê feruire nd cfle;nec terac nudiprc miaïq premia nd mfi bonis deficiut.Vn tuno Seyer nue ftudiis merces refccant boneftis. lt;t^ui vult ego li fieri virtutd querat ornatu mundanis abiedis.

CUta.üii. Cji^uompdqyirtiis ionfiftit in medio. QVmodo in medio confirtit virtus.ï^ffeduS 1ergo virtutiseft medid tenere 6lt; ad cxtre ma non vergi. ^nde |4ora.i li ,epirtola^ l^irtus e medium vicdru vtrique redaduj

quia (cj vittas rccedit abomibus viciis.Èt ^e. adfu óllum cpJxvi.Æ)mtiis virtus in medio eft.IUi igitur virtaofi non fut q extrema qucrût.tva 8lt; bona gdem faciut-'féd nee bene;quia quod nimiu e aflummut; ne pc leiunare bonum eft:fêd nimis ieiunarc virtus non e Virtus enim fcmpcr medium querit.Vndc in prouer biis Gpientum dicitur.Omnis bonarum return nimia confuetudo pafïiua eft.Onnie enim nimium fcrtur in vicium.ßed miraris quomoco i bonis poffet eße nimi etas.Karn fi nimietas fuent iam res bona non eft.^t tende quefó quia res muite bone lunt ex barna 6lt; ex fe fed fortafSsin te bona non (unt:eo gp a te bene no fiut Quis enim formidat penitenciam eflè bonam: f verot dilcre^ earn facis in te bona non eft.Itaque penitecia ex fe bomincm perficit:(êd bomo inßpiens per ca non (èmper perficitur. l^ic enim experimur g vertus fua uis nutrit ignem led excefliuus extinguit.Vnde Oui dius libro fecundo de remediis.’vento nutri';nr;vcnto extinguitur ignis. Ignis leuis abt flammas grandior aura necat. Êapropter iplèmet Öuidius libro fecudo metbamarpbofeos ait: intervtruroue rnediu fi tenes tutiflimus ibis.Vt Kdaximianus.IvIaior enim mediis gracia rebus adeft.Vnde Gamfredusin poetria noua In Omnibus vna eft virtus fêruare modum:Iuxta illud prouerbium commune.Gnmibus adde modum 0lt; ce-' tera. Sapiens igitur virtutes acquirat vt medium 5lt; modum in om'bus tencat.Ouia tefte Horacio in Iibro fêrmonum.Èft modus in rebusjlunt certi denique bi' nes. C^uos vitra citraque nequit confiftere rcdlu.Vn de Äreftoteles primo etbicorum oftendit cp virt? tol lit luperfluum 6lt; tenet medium:Itaque libertas e me dium inter auariciam amp;nbsp;prodigalitatcm.Sed bortafquot; lis an int vicia aliqnod medium fit: quod fi buerit vir tus eße putabitur. ^ic dices vtique omne peccatum bore extremum dieet alterum altero fit extremius ; vir

•^

^sautcm irediat quia ic^ peccata vneique répudiât J'Jam omria rupere vicium eftromma mdcbitc eroga/ re ftulticia eft.l?uid aute congruit teuere:ólt; quid li eet bylantcr diftribucre diberaïitas eft: nedium er go Gpiens in omnibus teneat.Vnde Ömerus virtutc immitte furori;furorem virtutc enge.Terum q gt;plu rimi tenere medium ne'ciunt: vnug; vicium extremu Vitare volentes in aliud extremum incidunt,Karn mP tos vidi tanta tcmeritate fuperbos vt ceter^a^ernc rent 6lt; rurfum deprebenS ^ ^pna ymagmiÄbne^tt (^liata te proftituebant vt poems abiediqm bumiles ( vidcrcntur:eorum q; inclinacio locum no babebat;^ 1103 vidi furiofôs vbi tarne occaßo nd moueba t.’5lt; rur fus bemuoli 5lt; tacitumi videbantur: vbi tu repreben Gois ftimul^ nd adderat de tahbus Poraci^ libro fêr/ monum ait: dum ftulti vitant vicia incdtraria currut (5)mnibus boe vicium eft cantonbus inter amicos; vt nun^ inducant animum cantare rogati.Ètidem ^’lo raciusin epiftolis.^lter in obfèquium jJus ecuo pro nus imiter rixatur fepe de lana caprina. pi ergo petis virtutesbabere:medium queras;cuod teuere gluri/ bus difficile eft iGgnantur qn tnftla occummt! Vude teftc i^reftotele quarto etbicozp. ^vlollicies incuit eft fugere ‘abonoCa: difficihy e triftia fuHerre dm a dele dacionibus retweriataq idifiicibs qnq; e inuencd me dii;qn grauis imminet anxietas. *epenbiîe tarne eft medium ft aflit bonavoluntas.Verum cp virtus e cir^ ca difficile pcccare autem faciHimum eft.lKlec mirum œ cadete poftunt q fut ipoten tes fims è aut requeunt Peccare enim deficere ^ cadè eft.$ed viucre virtuo fe potecia eft.VndeSe.de naturalibo queftiombus li'' bro vii.difficile luquit innen ta eft virtus,dux^ducem retftoreq! deftderat fed fine mgro vicia di^uut.Vudc iöui .de ate arradidi. fecudo. tt nulla nifi aidua vir Jajs.lßt idem libro de ponto Venditiardua virt?,Ita

lt;5? virtus in afJuis ßlt; neccflàrüs probat nn qbus botr» pficié.Vndc ,plper Ii.epigmaton.i^mpÏius limite eet fa petit;qtna fcj vie oblique fut muite.^ed via rec'ba e vna que petit cellà fcjdiuma que via ad tenendu diffi cdis eftmifi bomo gracia dei roboret.Ü^ma tefte Èez tronio ,KibiI e ta arduum qdim^bitas nd extorque' at. Virtutu igit Via diffieiljs e tfed recÆa atq; i onaba mgdia^Ça,V.•Qß^ud mens naturalit refpuit vicia.

I peccare probibitu non eßet aduc pctalu mane difplicent menti nd cdrupte;per que L7 mens ipß laccrat 6lt; cdcutit. v nde Quinti’ __■ 'Lanusde oratoria inftituedne ti.vm .ij^ibit eft inqt ta occupatu ta multiforme ta variis effetbiba conciflumatqplaceratu Geut mala mens.Va ^ eu mû diafvt ma'u a^at labore conftringit.8lt; cu federibus intendit tue fohcitudine; penaru^ t expec^acione torq tur.O igitur cu peccare penofu e nuc 8lt; impofterum cur mensbumana tato deüdeno ftudet ea face quiba anxiatur.J^euera bec facit ani^ egri qui cupe nuq?de finit ;vtponitTuf1 tuf.quef.b.in . Bed pctor dicitcp »quot;^ occafionc peccet:vt fortaflis qa diuicie animu ei? afficiut.Meuera üc diccns fruftra friuolecp fc excufat ^namp;e.ad )Lu.ep;xvJi.Vd einqtin rebus viciu.'fêdi ipfo animo.Et id qd pauptate notis graue facit-'diui cias ecia graues face potcft.(ßuafi dieètiab ania proz ccdit Omne vieiu 0lt; tediu.lpt Gibdit. C^eadmodu ni bil differt vtru eg^i Jedo ligneo aut i aureo colloces Quoeuqs ent traftuleris ilium morbu fuu feed traffcr ret.Sic nibil refert vtru egri anim^ in diuicns aut in pauptate ponatur.^dalu eni fiu illu vbicp fequit.Et ide ep.li.dicit.$i vis oia fubicc tibi:te lutiec racioni Quitos eni reges û illa te rexerit 5 lt;ab itla di^cc que admodû 6lt;quid agere debes.ldec ße.fateat igif pec cator non a rebajaetm ^cedereiled a cdrupto anio Go qa animy de pcto in peccatu cadit Jn peccatis tn nun

lt;jiréquiGS:i folavivtute eni qes.f«tuï li.ui.Hena tura Heoip . '\Ferfutosinqt cos appelle : quozp (celcrit er méns verlat: cuiufmoHi fut peccatorcs quo^ mens in'* quieta. (J) qm turpe fpediculum ai? egri:vt ponitur in jpuer .fapietu . Ht refera Ipedfaculu deforme eft qn animus a quo vires ^pcedere babent:boiem totu in ru inam ponit:de taj ammo loquit (Duidius li.de triftig bus.Oia puerfas poflunt corumpere mentes, ßut tn die fuis oia tuta locis.Quad.d.q? no a rebs led ab ani mo corrupto peccata denuanC (!) v tina animÿ pecca tis virtutes adamare difponeret .XTtinä G peccato de urn negligit .faite fe diligat fuaq; pace querat Attcru datent pctis pace no baberi.Vn qtfper inb.epig.fal/ laces mquit cuns femp toquent auaris.l^t mala mes nui^ pacis gaudia bab^. Et *l*i bullig li.ii.Sollicitant pectus faeda nefanda re2p.'^nde Öui.11 .pno fine titu lo. Malta mifer timco quia feci multa ,ptcruc.txe' plic^ metu terreoripfe mei.tt (brator li.ii. (1) quan turn p inama cumtmes ignara boni . Et pG? (f) cur ue m terris anime 8lt; cdeftium manes .q.d.ante cur* ue ft? male fut inanes Slt; inanit celeftis fedes q^mittit eis Naples! pcta fua refpuatq mente aff1igüt:8lt; vir* tutibaintedat quibus preftatiba requies bic daè 5lt; et na pax Seurat.vnde Tale.li.ix.d^id inquit viciis fc diusiquid ecia danoG? quibus virtus atteriêvidonc laguefcunt foptta gloria in famia conucrtit:anÏq: pari ter SC coporis vires expugnant. ynde Boe.iiii.de co (Qui virttute de erta bomo efie définit;cü i diuina co tiicione no poteft;vertiê i bclua ft? Î beftia.(Cu igitur cuilibet dicat ft veile bomic? fore : cur p ddidla facit bomovt beftie comparer. lMa 0lt;yo Ïuxuriatai vacca conuerla fingitur ab Oui.li.prio metba.^bfcedat er go vicia inimica virtuti bumancq; condiconi. $epii^s cm vicia vident amican:fed obfut ea que imento co* raendamus. I|3a fupbos ftpc bonorabilcs dicimy. Irax

éuridöS aio(os.A^ï^ros^id^osatacr! lub pcHe vuïpin'J pcta nos inuac^ut;6lt; qü virtutcs eßent ita notis appa tu (uo applaud ent.Isla treftcTuP.i pria rctbonca.’vm cuiq^ virtuti vicinu repitvidu feendu appatu-fêd eft reuera contrarju Sic em aa audacia famatur ptinacia ^^ religione lupfticd. Ked mbilomi^ vittuti viciu; contranaé,licetapud vulgu\p vied virtus capiaÉ.bcc tn virtutu condicd:e pcta expelleretvidis ^ virtutes repeUunt ;Vn Lada . li.de vero cul'ru . Porro irquitß Vittututes inféras vicia (porte reccdunt. $i vicia exi mas virtutes vitro Hibibunt .-ISi enim bonorum malo rum cÓftituta eft natura; vt fe femp expeMätrbec tn peccato2 p cxpulGo maxie oHcif.cuia ft3 plurimi pcta ecia queda guia nd deteßanf. ^Ja ft?asljbidies 6lt; era/ pulas dogmatiGnt.Veria tn tefte Aug.mi.de ei.dei. llli inquit pbi;qui veritati Appuis acceftèrunt;ira atq? libidine vicioGs ani ptes confefti fut .Cur igitur Gele rati qdi;ex delicftis nd verent.Cur veritateaudita nd □uertunÉ.Cbfturata e enrmens eo2p.veritate q;ft au diut;Iume tn nd eoncipiut. Vnde toe. prio de conlb Kubibus inquit aens;condjta nuUu funde poffut ftde ra lume.q.d.queadmodu nuBes lume rd accipmt;fc mentes viens obfeurate fventatis lute ft non comgut (Ï) Vt by formidarent tpa mdtis: vite cafûrgem^e tut pitudie^ Uys cnî edftderatis vir fapies reuocabit ani mu lüft peccarcque timebit S\ virtutib^intedit. Vngt; de fpfper 1 11 . cpig.feire volens1 q fts rc2p pte locadus Diftute inqt quid timeas qd vc ftt qd amas.Na eun-' dl gemio naftut formte moty rndetq luis gcmia pri cipiis. Que verba vadet q? lapies difponè volensquid ftt fadurus;refpicè babct quid amat quid timet. Ex bys eni duobus foimtibo on eopuS emanat: opacp lun guntur luis principis. Qma qualis fuerit amor vel ti mor tale opus erit.Oui igitur.rede viuè cupit timet ölt; amet quid ftt timedu^ amadu . Na deus e qm prC

/

retvris e timeJ^SC amadus.rÈ’in edus cm quia m^cx Amanlt;^%quia benefmo^ oimcollator êipfê tquia pre ftitit animvt racione vtamur p fcta:qm igit vile u pc cadibusafnmulémur IcjG virtute carem^ .Vn Tnjb de padoxis;^u tibi deus vel wf oim natua dedit aim quo nibil preftacius nibildiuintus.Turpe igit G te ita ^ftemis vtnibil int te 6lt; pecudêeße putes. Ït idem Tut a pbilippica câ .li.to inquit quo mator e vis ani - qm cdrpons:co grauiora fut mala q ammo concipiunC qmq corpore ferunt.Klifer eft igit qui peccatu conci pit qd facere nequid : licet Gt Vterq; mifer. Sed vnde centas tantaata vt lit bo ita Guerfus vt ecia lue creaci oms no remifcat.fequG racionale ope no oftendxt:boc eni facit dtledacio ceca. Vnde (tlaudi. 1maion^beu qm cecus meft viens amor:q Icelera ^creat : 6lt; ^ctea ta CÛ fuerint i maiora comutat ineptifj deGdems co pus 8lt; amma pit mortificat,Vnde $e»ad l-u.ep. lui In bys q; mobis qmbo afficiunt am .‘qnto cuis pei^ ba bet de tato minus fentit. Isla qdlitjviciu luu ecia pre miu placitu offerre videt.fva auaricia pecuiam ^mt 'titduxuria voluptate : |\mbico pompam 4taQue vicia peccatore fua mercede excecat:vt tangit ide Se ep.lx ix..^dys igif pfuafiombus odudit vicia fore defereda Ynde Math,i Ii dc Tbobia,^t gui? meritu pene qm pena necari: in cruce credo minus qm meruiflè cruce ^Juid igif dicTruri .lut amatores feculi qui de pcccatis ouniri no timent:dfuip^s vidé fortafisren putant Vndel^e li.de moribo. ^ibilmte quo anio facias qd vijiofu éfecifle .lt;^mimo 8lt; ft deus atq? ^ximus ma’u nd vidét:mime faciedu eßet.Vnde VuF.li.iii.de offi ^erte inqt fi omnes deos boiefep celae poflistmbil tn iiufte libidinoft faciedu e. CJ^u'imo vir bonus no Iola nd face f nee cogitae qd audebit qd nee audj predica re .Çx qboptj viens abêtis virtutiboeße infudandd vt fana pofcit natura; ^BCapijidurn . ,vi,

ÆOe Hoî^flate vite intus 6lt; fort S.

W În virtuoü intenus boni exteno^ exilier O1 re débetrlnterius eu deus videat.txten^ W Jycpximu iftruat . Vnde Se. ad Lu ,ep.x.

viue eu boibotany de? videat.Sie loq re cu^eo ta^«^ botes audiat. Et ep.xxix .muîto inqt 'magis tibi exped* none qf tibi vidcans qm quaP aliis luxta iüud Catbois.pïüs aîiis de te qm tu tibi rrede noli.lUos igit virtuosos eflè dubitam? qb:? bn viuè te diu ê:niG laudes ab boiba impendanf eiS. Vt attende ret iHüd ^e.ep xîi.$ac inqtint vos (pus fedet malo^p bonoruef nro^ obferuator SC cuftos:bic ^ut a noB tra «ilatus enta nos traslat .Sienî bn egensluffieiat tibi tue □leieneie teftimoniu;qa no e bn àgeudû vt de te to qnt boxes .'fed vti ipfê tecû loqnsunqt Se.ad Lu.ep. Ixxvu .Lepe mifer es fi otenis ofciecie tue tcftimomu ibide ep.xhn.Scd multi cotaboibus apparent 6lt; foil tanidcu pretmittût:qa virt? Teis no e.O tnSene. vbi fup epdxxxiii.dicat Ge cte vuedu e tanqm i sf.e du alieui? vinam?. Mdi eni otê ab bote aliqd efê amp;nbsp;crctu. fiiffieit enfçp deo nibi Jclaufu e.coramigiéibo bn agè fiifficit; qaeoräiHo ru agi? fn? tanqm coram iudice oia cnente.vt dicit Loe d de ofo . S3 plurimi fa ma.'pauci vco oÆiêciâ vereng.vt babe 1 ,puer. fapietu 'VnTibuUi i.ne tibi celSdi lpes Gt accciè paH. Ë(b de? occult? q vetat eflè dolos.Vn Óni . li.1.de ar.a. innocue viuite qa mime ide abeft. bec cia adieda fut idco qa vè virtuof^ gPajnd'ex opp qrit:^ dcu petit in judicê ôlt; feipfu 1 teftemd cora boiba f cota deo q tcfti moia nouit.Èrubeïcat igié bo ecia fobtane peccare p fûmes ; ä: G deu nd timeat faite lue ofciccie teflioniu erubelcat.Vn ^e Ii.de moribomflu pc?o2p tuo^ olciu magis timueris ^ teipfu.Aliu eni enugè potes.'te au te nun^.'f ndqd virt? deforis tefliomu pent. Reuèa tcflionio nd eget: f deforis lexeplu teftes G babuent

^)clefl:.ifoa fie ions raJius fparf^jpPib^^amp;cit reb?: fir vita bta videntiba ^pdeft.vn’t’ben.i adeîpb dicit îlpî cè tan(^ i lt;pccFo vitas boim iubpo .8lt; ^e.ad t-u .ep. vü.(|^ü bys vïrCae ^ tcm^iore fadlnri fat iFos admit te qs ta patés facè mefiores.®ptim qde c maio2p ve'' ^^igia fcq fi redte precefïèrt. y n (tatbo ^xÏ^efto bo/ wsfic potes opti? ené. iJïtefie lt;t)uiJi. iii.de ar.à. Tuc bil fortis equ? rc^rato carce cumt.Ctü qspre' tereat êl^ feqt habet .fvimi^ igit ggt;fi dns di^t i eu# gefio.Sidnceat lux vra cora boiba 5lt; cetèa.Tuc eni lux luce d:cié- ca tonu opus deforis i exeplu ondit jp prio ent piePo cauè affixes mftruif; ^obrê TibuI. li. ii.ait: fc^xqcuncp dolore alten? didicit pofle cauere fixu.VïKEamfre.i pee,no.Tyrenes exepfar habe div ccaris i illiSrcaGbo i Ichs ^ peiora cauè.F^a lyrenam cant? letjficat f (ubueefio nauigäciü feqt frequenter 0^idc tu çp mPtivirtuolös c dirut tied nee cxeplum exbibft nee iceptis bols otinuat: boe for^fSs ideo e qa virtuofi non funt fed tales putantur. ^Ca.yii ^^ *o na confiietudine.

a^*''^^ Vod noua tefta capit inueterata fapit.d^i ■ ■ ’gi^ virtuolus fien cupit Gpiens tft.$i ju H . ouems bene agè difpomt;plunba tn virtuofc

Viuere penale e. ^iciis tn cd intendut pene fübiacOTrqnTexigat opus virtuofd. (pur boe stingat nelciomifi quia nala coluetudo prauaq vita lolita ara md rcrardat a bonis.Vnde (Calterus in alexadrcydos labro vi.(tonfuetudo potes eft-i natura forcior e ipfa italt; 5 mala confiietudo albeit fid ncceflàrio non vineit i^arfiis 8lt; fi mala condietudo luperare poteft; fac vt ma conluctudo bona fit. l^nde Eunodius tempore an quit difficile veniunt ad aratra iumcnta denta pata fre na docentur equi:ferreus affiduo confummitur annullus vlu,l|jibil cofuetuoÏe mams qua mala afluclco fer re* ^ndc exqbo verbis ptj $ fic equus p afucfadldnc

ucm rennait frend rannülufq? frfreus ex frequènb viö’ confumitur.,5gt;tc ^ peràmpbus docilis Borno tona co«’ fuetuclinc mediate virtueHas effmtur.Vnde Sene.K; bro de moribas.Èducacio ó lt;nbsp;duripl^a mores facit;6lt;‘ illud Gpit vnufq^ quod didint Itaque cdfuetudo bo na excutit;qd mala inftruxit.lEt ide Iibro pno de na auef.tJQaismquit con inteHigit-omnia confuetudie vi {uam perdere.let ibidem Iibro quarto:qmdiu decur/ runt Ghta magnitudme eoru confuetudo fubieit.Qui cupit igitur virtuoSis fieri confue tudine fibiquerat boneftam. Vnde J^reftotdes fecudo metbaptiGcc IG lud qurdem ad quod affueti fumus magis apptcabifc animo eft. Vnde multi propter aftuefadionem audie. di fabulas animum a veritate diuertut.d/uia tefte lo: ho celio libra feranda. t^zra omniu magifter eft vlus-. Èt iaiuftius in lurgurtino.Plufa mquit funt cue h'’' cet grama fint:tarnen ex confuetudine ^ nibilo haben tur.Vnde plures peccandi confuetudinem habet ideo peccata grama non videntur eis.Si tarnen conformit virtutibus adbefiftcnt.facilitatcm bcne ^cndi equa^ liter ôlt;peramphus inueniflènt. Vnde Tul .in philip pica hbro fexto. ©mne malum nalccns facile opprimi tur inueteratum autem plurimum fit robufti^, mala igitur antequam vetera fint extirpari dcbent:quia co fuetudinis maxima vis eft . Inquit Tulius in tuftulaiS' queftionibus Ii bro fecudo vbi de diuinacione confirm/? lem lentcnciam pomt.Vnde ipfe dTuIius in oraedne ja (Cornelio l^allo. vfus inqt affiduus vim rei deditus 3C Ingenium 8lt; artem vincit. (Î^amobrem feuarum rezp confiietado peffima eft.grauiffimumqi confuetudinis in penum. Nd confuetudo e altera natura.vt inquit Auc^rois: 6lt; Horacius in epiftolis eandem tangit fengt; tenciam. Hec emm omnia fapientem mftruatvt aflue ; (cant viucre fancde 6 lt;prüdenter loq.Qui tefte Cjuin till.h.1gt;Confuetudo eft certiffima loquendi magiftra :

î)Æat igit fapiens vittutibus ducefccre ut moribus et vita Gbi ceienfcp vakat proficere;ad quod ^£cic'' dum prodcft bonefta fócietas:quevirtutum exempla docet. Vnde feene ep vii.ad lucillum fic mot. Tranft cum Socrate viue cu ^enone cu (ËnGppo;cum pofH/ doneo.^i tradent tibi bumano:^ diumozpcp noticiam Hl vidcbut in opere expedire«’vt tantu no fciafeloqui et in oblecftacionc audiêcium verba iacd:are:fed 8lt; ani mum indurare : di aduerfus minas te erigere.Meri ta Apo.i.Co rintb.vi.dicebat.fJolo vos efk locios de/ monio^ç.id eft peccato2p quomä iuxta puerfu puerte/ risJut patet p ^ppleta,C[uicunq^ ergo in virtutibo p fici cupit.‘bonos SC prudentes fequa^ viros.Vnde am bro.11 ai.ä offi. Paiera eft inqt focietas lenio^ 8lt; ado lefcecium.1^111 teftimonio aki Glacio alii magifterio « alïidekdlacione ccucmut.^i quis enirn bomine vicio fu in ßciu ekgcritupfe cum illo peribit.Vnde J^uer. xxvi.dicit .Nob efts amicus bomipi iracudoinecp am buks cum bomm'e funofö:ne difcas ferritas ei? .iSup quo uerbo Crego.ome.lx.dicit.In firrri debet deci nare focietatem prauor ne mak que frequtter afpici unt’amp;corrigere no ualet. 'eos amplius inficiat.Et ft de infirmis boc cauet:poci? ergo boc de fams accipi debet:ne foam fanitatem ferbeet m^ boneftatem ab ^eno exemplo perd ant nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^Capitulum yiii

Ib^^romodo yitanda eft mala vita Slt; mundi yanitas «slum peccatum abud trabit ynoej babito ni QV 1ft comgatur bomo .to tus in abifio merged ldebcfto2p.Sed foculi yanitas plurimu correc ’^s»^--^onem impedit.Vnde Seneca ad Cud.ep. Ixix^ogifo mccu quantu ad (petftaculu Iufo2p fiat a curfos.CS^anta fit cotra bonas artes fobcitudo ^ Nu bealb ammo font quo2p lacertos bumerofq? miramur. quia foibcet yanitas fecub peccata confoetuc'inem^ peccato:^ generat » Vnde idem ep.x.vi,vbimqt cauk

fublata eft pcccadi ibi peccata co^uctudmis cauG me tuimus. ÉJam iHicita cofuetudine amanÊ.Vnde poit idem Scne.in berculc ctbco.^t idem i agamenone. ^ts mqt ponere mores feculum fuge:p fcelera eni ire tutu iter non eftmee feeïus vnicu ent»Vnde $cn, de benefi..0 ftoici dicitis.’omncs ftulti mah funt;ölt; qui vnu viciu babetfbabet 8lt; omnia.^uod fiita eft none vndi(5 bumano gen ere pcccatum coiundlu eft;nonne publica querela eft bénéficia periflè;6lt; pauciffimofef fe qui de bene meretibus non inuicem peflime merca tur,l^efdo mqt qui non ex pbilplbpbo^ domo clamat iJon eft Loipes ab Lolpite tutus;no lôcer a genero fra tî^ ^ gracia rara eft .Imminet exicio vir coiugis ilia manti ; bénéficia in Icelus veria fut ; 5lt; lang vini coru non cppaciunt - jicuibus fanguis fundendus eft.fdec ille.4x quibo uerbis cocludit q »nudus totus in mali gno pofitus eft;omnil^ virtus periit;Slt; peccata pre/ fident vniucr'c geti;ncc grama es« ro'liictudine putan tur.ut t%it $alufti? in lugurtio. Vnde Flaut^ i au lularia pacietia delidie a criminofa crudelitate affig/ nanf;Gc euertunt omnia,itaq jpeccatis Icruiunt omia Vnde Boe.mi.de colo . (J^uätas reç lubrica uertit fo tuna vices.Ét fequit ; f^c diuerfa preUdêt- 'lâncÆaquc nunc calcant.Katct obfeuris condita virtus dara te/ nebris.lltacp Geris moribo preferun^ crimina quenon -a rebus fed a maÜs jpdeut Lomnibo,dieete ’^ulioli, de paradoxis . ifco aute peccata re^ cuentü;lèd viciis Lominum eueniut.Vtinam aute attederent Lomines quo parto ueteres lublimati lut. Ijlo enim operibus fi milibo noftris. vnde Salufti^in catbelmano .JMaio/ res inqt 6lt; predeceftores plunma bona magnos fecc runt que nobis nulla fut.IfJa apudeos fóris fuit iuftj cia domi induftria;animusfn cofölädo imunitasm de lifto libidinis odium. |^ro Lis aute nos babem? fuxta nam 5lt; auanaa ölt; {ubdit,lt;|)pinia inqt virtatiS pr^^

niiaambicio pofnjct:8lt; doni eft uoluptas.Fotis aut no mßjcie fed peccunie fèruiè.Kunqd igit iUud ©ui dii de triftibus uenficari poteft.Alta inqt latent ab ^uorc retro :vnda dabit n^mas 5lt; dabit ignis aqwas Terra feret ftellas cælum feindet aratro.Omnia na/ ture prepofteris legibo ibunt. Omnia lam fient fic / riq? pofte negabam .0uc uerba nibil aliud fbnant ni' fi q mundus viis obliés abulat-’SC omnia ucrfa lege ft -unt.^ndc Lucanus li,v.Itur in omne nepbas liuuat effe nocêtes jdem.Facinus quos inqnat equat . £t Ouidius li.i.de arte arnadi.(Cura eft fixa vnicuiq; vo/ luptas.8lt; idem Ii.de triftibus.Klubila fut noftris tex pora noftra malis.^ ide li.i.metba. Éffodiunt opes incitameta malozp.täq! nocet ferru ferro nocecius aux rum.‘6lt; fequit .Filius ante pattern pathos queriti an nos.Vic!Ia lacet pictas.0lt; fubdit ft^uo mare quo tell? cuo repta quo regia cell ardeat 8lt; mudi males opera fa laborer .tt fcquit.Oigniêiquia eu caro clamat eaqi fpiritus exaudit cofenfu culpa caufat . Incp cr eando ne pbas caro fit vir fpiritus vxor.Hcc enim gradis abx ufo eft.'fpihtum carni fubici^quod time peccatum fa cit.Vitâda fut igit peccata ne p ip^a dißipet bomo ra cioej perçât ^TCnpitulum .ix.Quomodo e ma la peccandi oportumtâS

^quot;Lurimi igit peccant;eo q ? peccandi oportu^ I ■nitatê babent.Si aute peccatum ipfis jpbi B w béret ;aut fi male agedi facultate no inueni rent;fêpius male agere defifteret.Vnde pro fpcriïî“libro epigra.Cfû dat imufto peccadi optata po teftas:ut mala mes que praua cupit effinatftra ê mag na dei;qua multos fic punit:ut quibo exultât crimmi bus pereant.Ft fequit.iKlunqd erit in orbe quod nun ÀpdominabiÊ illi -Oui fupa auxiliunam medicina ne x gat.C^ieüq? igit ftlios ucl familiäres rcdhiri funt; ct .won corriguntvideant ne oportumtatem peccandi ex

fcibeant'.^^ia ncpbas pwifïùm vilefit (epi? inqt ma ximianus. Fcecare eciä no mcipictiba tanta ^bibicio facienda eft ne ulla occaSone ^pbibicionis mala cogiz tare incipjant:quoc lprius fadhbile non ppendertint, aut nc^bibicione afpera iminete vetitû cxperin ftu/ deät.Ynde Öuidi? li.iii.ßne titalo.lMitimur inucti turn fêmp cupimul^ negata.Jkurfus alii plures licen nam fe babere putat peccadi:eo cp reprebefores no ba bent.ïortuna enim eos Ge fublimauit:ut g gt;pauperef ü-acudia icitate faciut id Gipba aucftontate prefamut Vnde âalafti^ in (fatbelinario.Sepe inquit alia aliis licecia eft;quia magno prediti ingcnio q volunt egut et que apud alios iraeundia dicitur boc in eis erudeliz tas appellat.In fortona tarnen ecia maxima :peccadi minima licecia eft . Vnde Tuli? in Fbibppica, iii.11/ lud mqt licere dicimus quod legibo inftitutifcp maio/ rum concedit. ifJecp emm quod quil^ poteft illud ei lx cet:aut nee ^ptcrea g? nemo obftat pmittiÉ fcilicj pec candi licecia .(Mam 6lt; Î^Iato dixifle référé,IHa inqt e ueriflima lufticia que erga inferiores leruat.F^a triu pbus innocecie eft no peccare vbi Iiceat pofte. Inquart turn igi^ plus peccare pores deGnc:quia G:ilicet pecca di poteftas legittimu opus no reddit. Tnde Claudia nus in maiori procliuior vGis in peiora dar .'fuadetep lx cencia luxum no tibi quod poftet* fed quod feciftc de' cebit. Çt profper vbi fup , d^j fe peecatis felicitet gaudet utilinfelix eft nimis profpcritate fui. î’Iuri'X mi tarne licecia occaGone a peccatisfê exeufantmd ^ no faciunt-'fed dicûtipunc ea facere pofte ;nullum ta men viciu licita exeufàcionê babet.Tunc enim pecca turn no eftèt. Vnde m ^uer.fàpietu diciê.f)mne pee catû e uoluntariu.Omitte igit excufacionememo et peccat inuitus.Tales enim malut peccaia Gia excusa re ^ effugerc.'ut ponit Se.in déclama.li.v.^Iu ucro mala faciunt fperantes poftremo exculan , de quibu^

^em Jene .in ecJippo.Malo2p inquit praua fpes eft. Et tloereci? in etbtiica.$i qs poft fafta iniuna fe ex purgetpazp Gbi ^d é Sepi? tn peccat aliq uenia no d fiderates obtinere .Itaq dicut gp peccarc nunqjplactt ifl^t G remittendum peccatu fuu no putaflent. Vnde uenia cd amore a delidis tenent de Gftere a criminiba apud eos videt excufacione prebere.Cotta quos loq tur OuiJi.de ponto.Mefadlum defendas tuu mala caufa Glenda eft MiI niG Illicite Gnt tua uerba pteces Ne tua G fletu femdant uerba nocebit.Interdû lacri/ me pddera vocis babet. Que uerba mbil aliud ßnant niGq peccator pocius lacrimis ^ excufacionibointen dere debet fudep delictum fateri.Vnde Marcialis co quus;GmpIiciter pereat viciu fortafle pufiUd.Quod tegit maius credimus efle nepbas. $ed in boc aliqui pereût:quia qualitatê peccati Gu nd cognoIcut.Cfura ri igit nd poftut:eo g?mcogmtu vulnus nd capit mez delam.Vnde Maximianus.Non inteHecfti nd eft cuz racio morbi. $i quis ergo peccatu fenciat fateaÉipm excufacionecj deuiam nd querat Vnde fulgent li.ni mitologia2f.Eormidofa inqt fulpicio femp excufandi fuffragia querit.Jt fubdit.lgnoranciam inqt luris. abfoluit venia que culpa fcire nd cdfueuit.QuaG dice ret excufacio nulla eft miG vbi ignorancia muincibif babctur nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;CLff^pitulum.x.de cautc/

la vitandi ct cognolcedi pcccata

®Vlta fût vicia que virtutis Ipeciem babent. El quibo eauére difficile eft ;niG caute quis at Itendat.Vnde Quintilianus de oratoria infti tucione li.li.Eft inquit queda virtutum vi • ciozp*^ vicÏnitas:qua temerarius ^ forti ólt; effifus^ copiofo accipit.Et Se.ad Lu.ep.xlv.Vicia inqtfub virtutu nomine nobis occurrunt.Nam tementas fub titulo fortitudinis latet. ^Moderacio vocatur ignora cia ^ cauto timidus accipit ólt;c,Et Gibdit. In bis eni

zi4

magno penculo erram^ Et idem ep.fvi.^mnia inqt Vicia ad modu morbi i apta leuiora fut: 6lt; tue pnicio fiflima quado diffimilata fanitate Uiccidunt • (pueeuq? agim^ cd magna deliberacione facieda opifj coG Iiu queredd edgruitJut nature fiat op^.$ic tagit Sa T (|ZatbcIinario Vnde quot;ÈuF.i catbelina.lfabct mqt(ta tbelina .viros iprobos fub vmbra virtutifoptimi^ vi risfe lunrtd Gmulabat.Äl^n^ ir.qt talc moftzp i terz ris vifd puto fuiHc.^t fubdit.(|^is enim cïarioribt f viris quadoq; cft locddioriquis turpionba eft coxdcli or.G^uis ciuis aliqn melior«quis boftis ciuiba detenz or;quis uoluptatiba inqnacior:quis Ï laboriba paciecX or.quis i rapacitate auariorrquisi effufionc largior. niud q; 1 eo erat mirabile regere naturk fua 8lt; uerfa^ re ad tep2 atqx buc Slt; illuc torquere 8lt; fiere cd triftigquot; bus feuere cd remiffis cd luxurious luxunofê viuere«. Hec omia defignat peccatores SCpeccata fepi^ diOiz mulari : nee facie pnma ognofei. jepe cni cd viris op timis iddl^ eße putabæt cd vicio2p amatoriba refideB Ingrat mqt fapies gd peccatd vt caueat.gs pecca tor: ut Gbi fe non idgat. (|)uod faciebat Sidonigut patcti fuo epiftolan Ii.id,de quoda lie dicebat . Eft bic ipfc loquax aut dicax act let? arrogas aut incdftas curiogt; fus uel p{picax.T |alia eni de ea quereda fut ft nd uocs tn mete cd quo viuere pens quia timid? fe uccat qui doeptantd:^ furdidus parcd.ut ex ^ucr. fapientum colligit.itlungd eri fepulcra dcaurata fepi? vidim?Î quiba nibil nifi putrcdo latet . Jkfpedlu quide poHita fut fed mt? fordida.Sic vicia queda boneftatis fpecie gerut:8lt; tn ab of lege «5lt; iure recedut que nd obftate ftio apparatu vitäda fut .^uonia tefte (|)ui.primo de reme.mala fut vicina bonif errore fubipfb ^ vicio vit tus vicia fepe tuht.iude mue Ji.ii.taitt ei vicwn» fbecies virtutis 0lt; vmbra.tt (tamfre .1 poetna. peÏ modicd totd mJ amancat vnica meda.tota facie deC

pat.id eft defamat.d^ä^ igit vicia tonefta videant '^jUia tame i lie maculata fut mcrito afpemunt. Quin/ vmo bona accipi no debet nift fine bono terminentut. Vtide Lad:acius deuero cultu. teia ea que bona fut fmes ftios babent quos ft exceflèrinti vicia îabunÉ Na coftäcia nifi ^ vittute accepta ftt obftinacio eft;3lt; fot titudo in temetitate couertit .His igit attêtis crinuquot; lu fut ptecauêda 8lt; bona que faciut lufto fine exequê da. Alias eni cfficit vir criminü amator Ccut de lulio Icgim^ . Vnde TuJi,ii.dc offi, inqtÎ lulio cefate ta ta libido pecradi fuitJut peccare ipfu deÏedlaret ecia ft cau^a no effet Jdê ecia Tu.cotra (Tatbelma absente dicebat.lam inqt tecum fic loquot beet te abfenteut odio pmotusloq videar.^iecp enim is es ut te pudot a turpitudine aut motus a penculo aut no a furore re uocauerit.lbi cni Tuli.plura enumerat cotra tatbeli tiam que fiue uera ftnt ftue no ;refcio faciliter tarne in peccatis fubmergit qui peccare non ueret. Arbitrer tame Tua prednÆis fatis ample loeutuj fuiflèset po' nus forGn ut Silufio co tradition fuo côtradicer^ ^ ut ueritate modefte fenberet.5lt; de Satu .cotra Tub. idem opinor.Tnde $alu.cotra Tu.ftuiffim^ bomo. fupplex immic^ cotumebofus bonus mercenahp cui^ nulla pars corporis a turpitudine vacat .’lingua vana. man^ rapaciftirre ;gulofusinc{a:pcdes fugaces Slt; q bonefte nominan nd poffunt i boneftiffma cernuntur His uerbis palp adtereo, $cd ex predidtis fit ifte fru eft? q gt;vicia fepe virtutes appatet 0lt; peccare qui aflue fcit vicia vitare nequit.Nee tn credas oia Opera vicia efle.quia 6lt; fi decipit qui vicia virtutes credit.We ta me ecia decipit qui omnes malos iudicat aeft?.v nde multi dicunt iHud Gamfre.in poc.Æft prefens bladp tor abfens detracftor:amicus appareS;boftis teeft? pof feflor auar?; exacftor dur?: predo grauis:ambiciofijs t ftitor.Itacpde bonis ^ mabs paria luaicia lorn.at q»

minime faciendu e^fed malu a bono lecemedu;mat'rR pretermiflô bonu fadendu.|PIurcs lut tn quib? (iifT? fi boni credant bonicp fien nd curat. Tales eut fut blt;’ mines nd re fed nomine.ut ponit Tu.Îi.i.de offl. ^1 enim ambiçione ^mercede querut, ^iceni de A’exa legimÿ q? tribo infblede gradibo fua feliatas exultau* ;IVatrate Ta.Ii.ix.(Êaucat igit vnuG^ ne cdparsÊ ci de quo 3idoni^ i fuo epiftolan li.üi,*t bic importa/ nus petedi derogator negati emulator accept! calli / dus îlagittati querulus reftituti veditor preftiti :pa blicator occulti iterficiator lèdlator epula2p d beneui ueti nuHa bona Spheresfetencia.bïc auid? libidini aui dior detrabedi 6lt; lie de aliis multis bonifque oia peb ^olor de multis uerificantur

Capitulum.xi.Q^uomodo pecca^Ieuiora fut vitanda ^e contingent _grauiora

wcia quantueuq ? pama femina lut ma102p.Td ■ v 1Cpui.ii.dereme . rarua neca t morfu fpacio A pu vippera tbau^ a cane nd magno lépe tenc ^gt;,^_£^^ ^A:ur aper.Sic ccia vicia que parua videntur.' frcqucntCTbomine,äd interitu ducut« multaq? parua peccata grande gignut Slt; nutriut»Vnde (J)ui.ibidem ToUigede multis granis a^ru^ erit'.(tjuo tua nd pof fut offendi pedora facÆo . Jorian loc alio cme ludicC erit.(ïrandia p multos terminant flumina riuos. Fi ^it attedant qui peccata uenialia irinime pondérant Kam amati deummne peccatu pdduseft. vnde (bul. iii.metba.lilinimü eft qd amatiba obUat.tt Tu.li. primo de offi.Que quide parua vident elle delidla.'ii a multis mtelljgi nd poflunt. ^is itaqilut dedaranda quia peccatu quantucuq ? paruu nocet. Idis bgnantet ’quo2cfragilis eft animusvitaq? lela. v nde lt;t)ui d re. li,11 infirmis caula puGlIa nocet.Æt Alarcialis coqu? Si preiblter putet viciû fortaflc puGllu, Quod tegU mai? credit efle nepbas,Èt alibi didlum eft.Quis tu

lt;iiceret quecucç piccata vitare no pofie ^u ^atbo dj cat.niemo fine crimine viuit.|^ic diccndu ^ omia vi tare finc^fiis faite fub (pe ucnie ccia paruis dejicÏlis peccarc no prefumas.Bi aute ex lapfu kuiter cotm' geret te peccare tua ecia mérita pdidifle nd credas. quia peccata que uenialia vocanênd obfut gracie dim ne.ita grade q»tollccet tnenta.Vnde ÿrolperü.epi. iMd mérita obfeurat grädia culpa leuis . lui igit font laudabiles qui fine peccato viuutjfi qui fuerint tales nee tn iHaudabiks fut quo^ defideriu eft peccarc not k:quiba multu j^deft.fi carnis fobiciat mot? a quiba lex nebroj; tota difiblmé qs mot? repme difficilinaä videt.nifi cnftiano^ mcti crifius preponat.Vndc^p fper li.preaUegato.Mes nulla potent carnis cdpefce inot?»nifi fuerit crifius femp amorc prekns. Tiddes igié criftum in exeplar accipiat^paffioniCç foe come / motet mifienujut caro mortificata fletibo viciis non germinet.^a facili? eft vicio2p inicia ^bibere ^ co^ impetu regere .Vnde (Dui.de re.Terra inqt faluti' feras cadêq? nocetes berbas nutrit.6lt; urtice fepe æ' xima rok eft.Vtile ^pofitu eft kuas extinguere na-' mas.Èt fubdit.Opprime dum noua fut mala fenuna morbi iJJa mora dat vires tenetcsïmora Pcoquit vuaf Qyi nd eft bodie eras min? apt? ent. Tide ergo pri mufuit fanabile vuln?. Per Idge dila tu damnat ipfo mora.Que uerba nihil aliud fonat mfi q gt;abl^ diljcde mot? carnis fut deprimedi cupiditalq? abiciedc.Vnd^ ex ^puer .fopientum colligit • q forcior eft putandus qui cupiditatcs fobicit ^ qui boftcs fopat.Ad boe au te q cupiditatcs fobicianf nibil tn ^deft:fic fi oculus 2lt; auris a pcepcoe mudanoip fobtrabanÉ.Vndc jene ad lucil.cp.lxix.(Çm mqt deponere vult defideria re ru ofm gq: cupiditate flagrauit oculos 6C aures ab bis uertat.^Jä cito affeefius quoeûq; k uertit rebellât .^ ide Sene.cp,ii. t^roice ingt gueeuq; cor tuu dilaniat

que fi alit extraW nequeat cor tua ab lUis leua.iuxta illud euagelu .Si ocul? tu? fcandihGt te crue eum et ^ice euâbfte

vdeSinceritate vite antiquorum

Tu,1 tuf.quef. li.v.Stoici bono^ fine y nbsp;nbsp;nbsp;A eße (cnferunt: ôlt; cog-ruere nature ^ cû co

I nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;1 couenieter viuere.Mä tefte Apuleio .fi. de

dco Socratis,hJibil eft deo gran? 8lt; fimifi? ^ vir animo'^fedl? Slt;, bonis qui ceteros ateceUat bis teftimoniis dcducit ueteres vitâ bona cobaudaff'.Na tefte Tu.1 oracoe ^ legatomibil ta populäre q; boniz tas vite.Et Ladban.li.de falfa religioe.Benedicere i quit ad paucos ptinet bn aute uiuere ad omnes.JMam qui male vindt natura offendut.’qui aute bn vindt na turâ cdgrue dotât.Vndc Tu,fi,dc amicicia.illos in/ quit bonos viros appellandos putem? qui aßecunt ^ bomies pofTunt natura optima bnuiuedi dureteS.Et in tuf.quef.fi.1ni.Ampiiffima inqt ofm arcid bnui / uedi eft diftiplina .‘qua vita magis cp littens quidâ ^ fccuti fdt. Ad boc eni nat? eft bomo ut i virtutibo ^ ficiat.Vnde Varro Î fuis fenteens. Viatores inqt nd eflènt nifi ut eât:8lt; vita no fine caufa fit .‘fed uti ea ali quid preelazf fit.Et Sene.ep.Ixxvn.ad Lu *Vita in/ quit nd eft ipfedla fi bonefta fit.Et cdducîifçp ta Ion ga vita eft cp diuturna fut bona opera.Kntiqs igit no mm? virtutibo itediflè vitecp boneftate precdmedaO fe . Ho^ igit cxeplo bn uiuere criftiani difcat quibo ex jure maior obfigacd cdpctit. Kla tefte (Draco i fermo mbo.ldomo faeft? eft ad vngue.qa fc^ vita ei? precifé nrcduallâta eft.Eices fortaflîs te bnuiuere nd pofte ,ppter obloqces qbo mos eft iufto2p deridere fimplici/ taté.'6lt; deuotos ypocntas nominate .‘cultdcp dei i de/ tilu fubucrtere.(J^uefo tn ut bo2p loqcitas a bono aim tud nd reuocet-'quo2puerbula friuola ftultaq 6lt; irrita eloquia nullo fut podere digna.Vnde Eatbo.(Ïu rec'’

te vinas no cures uerba malozp. Arbitni noftri no eft qä o^j loquat.l^roxim^ efto bonis ft n P^^es optima efle.Quia fc^m 0ra.li.de carminibo.Pfcibii eft ^b oi pfce beatu.Tutu eft igit ^ximoip exeplo doceri.Qt^ tedat igiè vir prudes ut ei? vita Im na ftt.lRoc caucat virtutes accrete ceftet.Vnde Petr? riga in bibba Tedecet ut eas feftiuefe currere greflus, vmutnni iemp ad mehora cder.Vnde tefte Oui Ji. in,de arte annadi.Magnu op? eft mores spofuifTc bonos.$ed re uera tefte (^laudiano i maion.Jnqnat egregios adiuc ta ftipbia mores.Quia fc^ plurimo2p vita ftipbia ducit ad ruina taut quia fua prefupco ipedit eosine timeant deu : aut quia fua temeritate vite acerbitate atteptat quS manu teuere nd valet .^mnis eni vita bona oim q»virtutu opa licita fut fed null? omTa facere poteft. lde|7irgi.i bucco , |\rbores i films pulcemmapoma 1 ortiS’ -popul? 1 fluuiis : abletes 1 mdtib3 altis.Slt; Tub/ dit.Ido oia poflum? oes. »(t^ia fc^ fie null? oes arbogt; res attigere uel feccare poteft. ilic nemo viator omes virtutes poteft adipifei. Sic tn cp oTm opa iugiter ex crceat oim tn virtutibo poteft illuftrari.^cd quis die bus bisbnuiuere valebit. 4lä peccare pudor nd e led poci? viuere fandle pluribo irrifio vide^; delidlo^ q:i numerabilia currut exepla.(|^ms igif refiftet. |^euea tue bene agere laus eft quado virtutes dptimunt.nu quid ei laudat certame militu du boftesirruerut: nd quid ent paruu? global noefte cadelcit.Cladela eni ex ignis fuffragio dom? gradis illuftrattq nullu i di^*p^ beret obfequ.ßic ci tua opa lucebut ft i tenebrçru? ^P^s ^t:ft bon? 1 teporibomalis lueniaris. |u?Mil^

^^^^ -Teporibo malis auftis es efle^onuf ll^od laudabile eft vt quato alperior eft fortuhlf vi'' uedi^ norma difftcilior: tato quis fit mdior.Bonitas ueroi bonis monbo cdfiftit-'de quibo Sene.i Ii.de q^ tuor Virtutibo.I^o fis inqt arrogés nd audax admone

îibenterîrepretecîe pacicntcr:(ÎZotcndeti ccdc:cuÆs cfto benign^ • Ôlt; bm^modi que ipfc ibidem extenGus docet.V^’^c ilt;^e ep.v.ad LuJHud inqt agamÿ ut vigt; ta meîiorê feqmur ^ vulgus .8lt; fubdit.Teporet vita inter bonos 8lt; publicos x cfbe Augufti.Turpis e ois

fenfus 5lt; geft? lufficit cm uolutati dei (ê fpote fubmit tere.Quis eni pofEt tot bominu uolutatibo obedire , Ma tefte pGo »Mille bominum (penes 8lt;re2p difcolor ulus.Veile fuu Gui(5 e nee uoto viuiê vno.Et Seduü» Ü.i.Hic loqt nimis bic tacet bic abuIat:Slt; bic ftatialt amatfletus:alter nfns qucntdiuerfif^ modis pars e uefania cucdis.ltac^ boim no cade ê uoîûtas.Ip(is igi tur alludere no oportet ut bencviuaè.Qyia tefte Oui li.i.de arte amadi.ÏMo eade terra parit omniba vicibo lila.Couenit bic oleo. bic bn faba viret. Pecdoribo mo res tot fut quoti orbe figure.Qui Gpit inumeris mo nba apt9 erit.Sed difficile ê ut quisomncs mores (ei at.^ufficit eni ad bona moralitate virtutiboitenderc

^ pacis gracia cu ^ximis obferuare alieneij copati a guftie:8lt; ^fperitate applaudere.Iuxta illud (t)rani.i poe.Vt ridêtiba arrideatuta flêtibc affint bumai vul

CTraiftatus fecundus hbri fecundi qui eft de virtutib? tbeQlogicis.lt;rui9 pmu capitulum effiquomodo erede û eft artiçuïis Adri

lumme naturaliiquedäàticulozp cuidecia I poteft baberi.|\d cui^ declaraco^ pmo vide du eft;quid lit lume naturale 6lt; dicut aliqui eft vis animc coudera ta Icdm latitudincj eo^ q ex puns naturabba ppedere poteft.|4oc aut in me vocat itelledl^ ^ges qui fe babet ad itelligibdia ft cut lume ad viGbilia.Ët die Ttelledl^ ages nd ei telle eftas iteHigésilêd aus officiû e fpecies illuftrare Ôlt; m^

feclledu acinare.4^e^ eœ aîiq pont ^ e qâda accides anime inatu 6lt; ocreatu $3 cdo mcli^ fi dicam? cç eip famet anima oGderata ^put eft qddâ lume natale fpiri tuale 5lt; put feipfu adluat.Vn fi ocul? eflj 1 fe lumen extnfeco lumine Îdiger^ rfed mediate Îcipo vifibilia vi der^jamp;C tn alia racoe diceret ocul? 6lt; abaracoelume. Éic fuo modo de anima imaginât Icj çp ipa e lume : 6lt; eu boc potecia îteHecÆiua fedm diuerfôs rcfpcdl^.tlia autê pmiffis pbat pma ppofied fignater quo ad qtuó articÉos fidei ^a articîi tnitatis:creacdis:îcarnacois refiirrec^lionis 1 lumienatali ^amodo ppedunt. ergo ,ppoficd uera^o^quecia tenet qa ifti fut articFi de qui ba min? videt . £3 aflùmptû ^bat pmo de artiefo tn^ nitatis. IWa Îlumle natah ognolcit ima^ tmtatis in triba pateens anime q fut vna eflència ♦ vnde2^ugu. xÜüide tri.c.xv,6lt;.ix.de tn.c.vi.ôC.xim.boc mu* lej q ’ p imagine Tpoteeiis anime deuenit 1 ar.tri .cog niedj.Itê aliis reba e ueftigiu tri .ognofcibile 1 lunle naêali.^nd aliq pofuerût ueftigiu ofiftere 1 numéro podere 8lt; mêfura:fic fapiêcie.ü.Aliquero pofuerunt-pneipiu mediu ôlt; fine:fie pitagoras . Alu pofucrunt motû (pecie 6lt; ordine fie Angu.üü.fup Qknefi.^In fuSa; virtute ôC operacopuxta imagmaco^ Areftp.i. ccli .)tacpi 01 ba reba e ueftigiu tnitatis: ecia fedm na turales, yn Augu.fup (^ene.dicè videt:^fi bd non’ peccaffet 1 qUb; re dariffime vidiflèt imaginé aut ue/ ftigiu tri .ergo 1 reba é tale ueftigiu q fut cognofcibi^ les i lumie natali dte dicim? 1 naturaliba g? effeeft? ba bét ueftigiu fupna2f cau{a^;fic pat^ de niuiba cadetigt; ba fub forma ftellazp abifluxu ftellazp. Patj ecia d nantis lub fignis q babét 3dicdes fign02f.Igit a pma ecia caula ref^ducftefimilit babét fimilitudiné pme caulc Ic^ tnitatis.Ite pbilofopbi natales 1 lumie natali ad no ticia tnitatis puenerut. Vnome. lup.xu.metba .re fert atiqs pbilolópbos fif pofiiifte 1 diuims numerum

temariâ -Æt Aref^o .pmo cæli nume2p tnanu cïiuirô vocat.lté Augv.ofefc.ix rfert ex hbns Pla.fùadè 5 Îpncipio eratuebu 3lt;c .et MertneS de uerbo etèno Monas qde monade gigmt Ôlt; i fe reflecîlit adore, id ? pat genuit filiû ex qba ^ced‘ ardor fc? (prit? fandli gcia.Itc qbb] fciêcia Î lumie natab poflibiF: bre i tria no fudan vidr.Klâ ogruitas gmaticaf ; luppoGtû cLi appoGto tbo accidêtibo ogrue ocordat. Arena .ecia p mo cell .Quia e pma mPtitudojpbificy tbo pneipns 9 • ftmi docet nata^ . Mi?;; igit fi fciecie navales in t^nario fudenè 8lt; i lumie natali tnitas no ppediê Ite fi vna ca tura TteHigêdo Ôlt; uolcdo artu ^ducit;cur de^ iteHi / gedo no jiducèt filiû- '8lt; uolêdo fpintû landbû . vlteri us boc ide (pbat d artiePo cacois mudi: 6lt; boc fie.Êic iter res ê naÉaP ordo pfeccdis Slt; depedêcicific eciam dcbj efie acd^ duracois i feifignater cû pma cauG no agat natalit fed libere • Vn Arefi .d‘ ordine eße fumu bonu ut patj.vil..poli.6lt; redàguit Atifcip.notate or dine.6lt; Alacen.n.pfpeÆue d‘ .Èonu um^c^q; rei cft €X ordie decoran.Ite nulla ê ciuitas c^ adPor nd Tueni tur.Ite pbi natales q fide nd babuctut ad noticiä b^'’ u odiaticuli puenert Ate Hemes que Are.pâtre pbj lolopboif appellat libro fuo d uerbo etno.c.ü.Üeÿ in cuit nd erat ate mûdi êacdjni feipo vn nafci alia ba/ buert.lte djalie^ i fua alcbamia narat Hemete dixif fbiq» 1 tabPa finaragdia i uetuftiffima Ifa fcriptu Tuc/ ncrat mudd catu fmflejftTAugu.vm .de ci.dei,ca. jx.refert ria.T fins Iibns fere de uebo ad uebu dixif fi uebu Mol.In pneipio cauit dey cclu Slt; terra.Veru ^ abq dicut Pla.defiedilTe i egmtu 0C vidiffe li.Ibe. ^pbetc.S^ Augu.dicit ibide ^xitecde jpbat boc fi eri nd potuifie ex viciffitudie tpm.Ite arabes 0lt; lace dotes egipti dicut foie catu eße T figno leois.'ut reict ^olmÿ 1 libro fiio de mirabilibo mundi.qd ecia rcfert Plato 1 tbi.lte Ptbolo.i fedo ^logo almagefii refert

poft mPtas lauJes ^refto.^ coclud* cpÎtoe Gti non □fentit cp mJm catu no di^ . Vezp cp eftio j^rcfto.nidm no putaße etnu apte Jje^ uetba ei? tec fonae videanf qüc fut Ïtelligeda ^ md? natalit loqndo poteft ppetH ari. Vn z^rcfto.deü catore nucupat li.d regie pncipu que edidit ad peticoj Alexadn :nàratc Ï^bilippo.ei? ïnflatore: 8lt; li d fectis fecto2p piter olèntit deu eflèc atore que Ii,edid* Are.tefte lobane tnHatore ei? Iicj mft iokftet. Ite Ipocs li.ebdo.d‘ planetas eo mó mo/ ueri fic ab exordio mouebanÉ, IgiÉ exordiu babuerut ttë Albuirafar 11.i.de Diudhoibodra pma mudu ante diluuiu fold duraftè p duo milia ano2f cu ducëtis 6lt; Ic cudo ams vno rr^fe tbodiebo 6lt; qrta pte vni? bore 6C differccia.viii.q reauitiqt de? bomiej 8lt; fecit eu no biliflîmû aialiu.l^t dra.x.ÆracIitû ocefffle dix* md du origine babuiflc.ltë qdä refert g » qdä lacdos egip ci? cuidä pbo dix* qlit lapide viderat ex dilubrifegip cio2pdelatua q fcriptu erat q nnud?.ix.milibo anoru duraucrat 8lt; eandem fentenciam fcriplerat Gcerdos qda mn Alexa.^ipco2fqpn^ti.c.m. Sno2pmdmd« ratuzp putabat.due oia 8lt; fi falfa tn mudu exordiu □ fenciut babuifle.Alten?dicamacoe boc ide patj.^ä vifo q de? poteft fupplere qdlib^ gen? cau(c;cur non eqlit poteit fibi unite nata^ fubfaciale fic fiiu caufatu q faÂo eq bn dnabit nata fubftaciaf ut nata bumana denomiaÉ de? eße bo .lie albedo facit forte dnoiari al bu .Ïtë natales ad boc deuenert fc^ Virginis ptu.Vnd albumafar 1 fuo maion itroducftorio dra pma virgÏej refert fuu puezp ladHtë vidißc 6lt; uocë audmiße dice te .Hec ara dci .Ite Pliui? viii.nataliu refert eqs gra mdari abfp mafculi odoratu.boc duplicit fieri ^teft v no mo flatibo ueto2p;alio mo mafculi odoratu tt ex eplu dat d pdiciba.Ite ©ui,li.d uetula virginis ptu äfignat.^n Augu.vm.d ci.dei.c.i. refert g Enta Sibilla getit fub qtuor uerfiba aduetû cnfti dfig”^**

5lt; vf^ ad exp^one nois .Vn qtuor Imee capitales fa «utbec uerfa.Icftuis creiftas ceneyßeber .Latic Ic fus criftus fibp dci Gluator. Hec ei fut uerba bn cxpf fa .Et ideo iniror qre magifter ireus de fanc^o vicïlóc dl* q gt;dida getiliu omunit capiunt ad abu fenfu ^ ipi itellexert 8lt; nibil ad aticfos fidei faciut c^ oppofitU . pat^ 1 pdida allcgacoe ^ ipe aliq mo tetigit,vn Au» fignater 1 ü.d ci.dei utié teftimoniis getiIiu.Vlteri? pdid:a ^poGcd pat; qntu ad materiä de xpi refurre« ÓC futa vita.Ma aia ê diceda ppetua ; qa refleÆt (up fe ipa3.’6lt; ofeqnt ^ IpeciaP óCimortaFJte Algajel Ji. iiii.metba.fue 6lt; ca. vl.anima raconalê di‘ imortale Itê $ixt2 pitagoric? batet fuis famuF futur! félicita te ad eflè boîsitê JK^ocrobi^ li dßmnio Sqpi.ait cca . exordiu beatos etna vFa frui.Ét varo Óx For.qfd!f furrexiflè refeft Vn Flimy.vn.nataliu exanime feta; ïfert ad vita ïdiflègt; ’6lt; puezp.v.anis icdmuni fpcólacu nbsp;nbsp;»

Ïo mortuu refert totidc ams poft morte vixiflc.lt Tu de rep.vi.fmgit q poft morte ^cippi.vid* eu eu luis pdeceflôribo virtuoGs.f^ ßmniu cxpones Mocrobi? oclud* beatitudine. Ide fenciut È^tolome^ i pmo alma gefti i ^Iogo.8lt; albumafàr T.vi.articFo Ttroducftorii. dra.xxvi.Et /Huicena.ix.metba.SC Oui.fluuia ifena lia fcpc comemorat c^ uerba lic^ fint tnftumptia tn n ; medofa . Ite d obuftide coporis abfç obuftide fatif fut; exepla natalia ut'poit Aug.xxi.de ci.de ic.mi.d md tibo ficilie q ab exordio cacdis oburunt 8lt; n mmuiinê. Ite de lapide iocuftos fit pan^ i obuftibiF ut ffert A^ bcr.mag.li.d mino.Êx qbo oibo ocludfqaticFi fidei fut d ducibiles i luie natali .'Ôlt; boe cit demoftracdj .b tn notand aliq dicut b^mdi audoritates ml face ada ticFo^ ^pofitu uF eas fuifte fuelatas niFoml2 tn cfti ^^ mo q lic^ pFes pFi babueft reuelacdes tn i luie natale mFta daticFis excogitae poteft Pt ccia dici q pBi4' ad aliqua viderunt libros propbetarum

(DCajHecultu ej yencracioneJ.c

Vccum^ laudaBiUapoflidcmus a deo accepigt; ' mus.51 ergo ferui dommis obfequutur :fi bos ^^po^flore congnolcat;pamplius fidehs derm coIer^eEêï:dicente Catbonc.Si deus eft animus.Et mercurius. Tcrmegiftus ad a(clopium.5olum inquit bomo duplex animal eft:quia fcilicct animal inter alia et eternu inter eterna.Solus eni bomo ex dmilici con/ ftat natura fc; mortali et eterna.Et lubdit.Mcrcun? llla îquit pars {implex fcj anima:diuine Gmilitudinis forma babj* ergo bumaitas femp memo Gt nate Slt; ori ginis:in deitatis imitacoe perfeucret.|Jos ergo agen tes gracias adoremus deu.nic inquit Gint lumme m*' tenciones dei cum gracie agunt a mortaliu bominum adoracionibus et laudibus.quot;talia verba clare innuunt hominem!debcre ^cum colere tanto celebrius!quanto plura bénéficia a deo fufcepit!et qnto fublimior fp^^? eft cetens rebus pimagine quam accepit.Vnde Six'quot; tus pitagoncus in fuis fcntenciis ; deus mqt libertäte arbitrii bomibus promifit:ut pure et fine peccato viz uentes fimiles fièrent deo ’l|Jam templum dei eft mens pura et altare optimum eft ei cor mundum vir caftus et fine peccato poteftatem accepit a deo eflè films dei Icilicet per adopcioncm.Ecce vides Ö bomo quin te/ plum dei es.3i igitin templo cultus dei debetur : nu-' quid deum tua mens recolcre debet .fvlam in prouer: (apiêtum dicitur . Uon afpicias quapFes fed ^ puras quisdeo manus offcrat:quia no alter nib optima ani/ mus pulcberrim^ cultus dci c’|\Iil ergo refertiG mu/ ncra grandia offers deo :fed tua de uocio tue oblaciom valorem imponit. Plus eni paupercula vidua eram ex bibendo placuit dco ^ crefus talentorum ex munere. (Ila Gqi^dem magis placuit mon q gt;magis obtulit jftd maion OThatu deuocionecj affcbtori eram ud obulum duos obulos exbibedo placuit non cp magis obtulit led

quia maiori conatu iJeàocionea obulum obtulit quarrt Ærclûs talcta; ut fatis refert tberonim? in fine biblic Placj igit bomiqä deo placet vt mouet leneca act lu, cpJxxiüi.Tune ent bomini placet qddeo placet .’qn cultum cxbibet q debetur;quod feofle pBi leguntur. ÖJam Geut ait . Plato pBse amator dei ut narrat .Au/ g-uftmus .vin de.ci .dei. Pbus non effe G cultum Gbi Gibtraberet.M^nde ^plper in Iibro epigmaton.tÖac de^ Gdeni deus e pietate colcndus iufticie ut merces tota fit ipfé deus ïoptima uota deo quoru eft datoriplê vo uentur.Et fubdit libcrtas nulla eft melior maiorep po teftas qua feruire deo;cui bene (eruit amor abl^ lugo podta eft dicionis arnica voluntas.tt^ue vigetaffeedu non viget impcrio .Æcce dare in notefcit g? qui deum amatjpfûm cciam colit :prout iubet catbolica fides. Jpam 5lt; pecudes fuis bombus elcuantelq; (uis flexioni bus edfa vénérant;arbores cre(cedo furfum eleuantur Elemeta cellorum impreftionibus obcdiunt lemperq? ïeges (bas celorum orbe fubfernant. (puibus attentis mirum e fi fiddis maiGribus dotatus graciis ;obedie ciam pariter er reuerencia cxbibcrc pretnuttat. ^lec (blum boe mirum fed ingratitudinis lignum eft. HoS tarnen non arbitror dignos laude qui dcu dum colunC plus cerimoniis quam affeeftibus intendunt .’et que putatur eoru deuocio fupfticio eft;de quibus.^licero in oracione Eft eciam quidam religionis modus,Hft fubdit;nimiumq? luperfticiolum efte non oportet;eos ena conmendandos non reputo qui diuino cultui licet afliftätifteleribus tarnen ulqueqque pleni lunt. (Jjiia le eni borum poteft efteobfequium,Megi eni non pla eet iniquus lèruito. Quado igit placebit deo iniquus peccator. Taies ^fanatores vident efte Gncftuarii del Vnde ouidi? libro cpiftolazp.Eone deos et q tagendo facra profanas.Elon bene fceleftis impia dextra colit. Rurfus bi redarguendi apparet in diuinis lacrificiis

qui fe ingcrut altanbul^ facris tcmcranc fe nungut Contra quosl’jbulius Iibro «.Vos ab effe ^cullubco dilcedat ab aris.Cuitulit befterna gaudia node uen? Ïtaqjvetcres deos (uos colebat : 6C erronbus qua^ fub iacebant . Kpud omnes tn famofum crat;deos debere colere;dicete pMo;et dÜs parétibus no poteft reddi co dignumjlli jgit qui fidem profefli funtideum potidi me vencran debent. Bed quereres quid deum coïett dtiaut quotnodo venerari debcat.Attcde;que{b quo diuinus cultus oracione perficitur. Vndc porpbirius deus inqt omnium pater nullius idigct :fed nobilcum bene cft:cum per iufticiam et caritate caftitatem deu adoramus.Ipüm ad pcem cu fundimÿ per imitacione 6lt; inquificionem de co.InqtuGcio eni purgat âmitacio dcificat affedhone ad bona opcrandum.Vnde didim^ ad. IMexadrujverbo de? jîpiciatîoratibuf^ deus Iblu cft cum bomine:{uaq; fimilitudie deledat . HiS emm (crmonibus apparat çp deum colerelipfum adorare cft Vnde tcftevalcrio Iibro viii.$octcs bumane Gpiecie oraculum cogruc dixit:a diisc^ imortalibus nibil pe ? tendum effe arbitrabatur nib ut bona tnbueretïco lt;5 ipG fciunt quid vtile nobis üt.Cuius cdtrariu faciunt Hii qui pro aliis muneribus deum orando petunt.^bq^ non crcdunt exauditos niG babcant numeo qd poftu■' lantfdiuinc eni prouidencie Gngula tcnentur remittn Iperando id deum faefturum qd melius eis ent.luxta prebbatum.Socratis document«.Hurlus peccatores ignorâtes forfan aut a voluptatibus êxcecati deo (up plicant:ut coru ipietati coadiuuet«ut ccia vires prequot; ftet quibus Gia mala excrcere poftent,0 quam ftulta depcacio a iufto mdice pcterc fcelus deuqsputare cogt; Icium malorum.Vndc Atbenodorus ftoicus.Nibil1/ quit deu roges miß quod poffes rogare palam.Et iu nenalis Iibro iiii.(Drandum eft ut Gt mens fana m cor pore fano. Nos igit fideles deu colamus et depcemur

^^oniam tefte.ölntÏio primo de arte amandi:fIeÆt iratus voce rogante deus.ït Iibro depoto.Confugie intcrdum rempli violator ad aram.iKlecpetcre offenfi numinis orat opem,(S^ia fc^ veteres onenfis numib^ veniam petebant;deo igit vcro pampliuS idem facie* dum efb.CÏ^ia ipGus ineftimabilis pictas 6C poteftas: féd paru nobis profunt nifi incultu 6lt; oracione cor fen ciat:quod voces exprimât.Vnde profper in libro epi gramaton:laus vera i deum ,pmitur ore precantts.$1 que voce Huut intima ilia habet.4^ui dedit ut queras addit ut inuenias.4ed deus effecflu precibus nd pre/ ftat iniquis. CÏ^c bonum fine fine bono perfifte repto C^ere non babcant talia vota modu, r|Jam qui ié ere/ dit munere nullius egerc.(Erefcere nd cupiens perdit adepta tepens. (S^e verba nibil aliud fondeinifi çp vir catbolicus lugiter orare debet .‘et non efbimare çp nul b egeat.d^ia fie ^inan prefiimpcio et non oracio eft vt autem oracidi fideles melius vacatepoffint.’Geris diebus cultus adbiben precipit.’ut q ceteris feriis bd pretmiferit’diebus fiippleat coledis.Vnde jSeneca ad lu .ep xviii.feftis maxime diebus animo iperandum c ut a volupptibus maxime abftineat.*t ouidius Iibro de faftis. Frofpera lux oritur animeq? famelice vacet k^ures ab infania multumq? protinus abfint.llIis enim diebus Gcratis pad Slt; oracidi eft infiftendum. t^nde Tibullus Iibio 11 .luce Gera requielcat arator.Ét gra ne fiilpenG vomere cefGt opus.Ét lubdit.CÖmra fiint Operata a deo. l|jon audiat vHa lanifica pefisipoGiflè manum.itaq ; nullis operibus Geris diebus intendere debet.i^bfit tame ut credat aliquis ideo ecia a bonis abftinendum efïe operibus; 8lt; ab operibus pietatis G fore exctiGtum. Kam qui pietate pretmittit iniqu^ eft.Klulla autem die inique agere Iibet. Vnde ^Ger iIibro epig.Kd rede feruat legalia Gbata cultu.Qui pietatis opus credit m bis vetitum.KuIIa dies adus

fcominu non dampnat iniquos .(Dmnia conuemunt te^ pora luftide. Ex quibus omnibus cocluditur ç Geris diebus de eft a laborc abftinendum:ut pietatum mu -^ hera non pretermittant;nam in bonis operibus cultus maxime feraatur nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;dCapituIum tercium

glt; nommibus dcorum

^^^^■quot;Veteresdeum inquirere nequientes in quam I nbsp;nbsp;nbsp;| plurima turpia prolapfi funt.Vnde deum ve/

^Ayum non cognouerutudeo finxerut deos fimu lacracç depinxerunt-Kic eni legim^ , Ö^ermetem ftatu as pofuifle. Egipcius ^ deos pofuit ab bomimbus pro dudlos. Pompilius eciam deos fabricauit quos Gcum Gpeliuit,Alii quam plurimi inquirendo deum errauc runt.'Vt narrat.Auguftinus xiiii.de ci.dei.Horu igit tbeologia non eft ipG quam fides profitetur; fed ipG eft fabuloG que Ipecie doeftrme falGftima colorare co / hatur.Vt dicit.^uguftinus vi de ci.dei alloqucndo. |i/larcumvarronem.lOiftantigit criftiam Lorum af/ ferciones deteftari:quorum ftudium fuit nouos exco *• gitare deos ;vanifq? omamentis figmentare^ Gliciti lunt.Mcmpe dixerunt barbatu ionem.^atumu fenem imbcrbem;5lt; luuencm mercurium;dixerut eciam for tulum flq^us preefle. Credideruntenim inmirabili bus 8lt; G^^dofitatibo deos perfcrutari:quorum om niumi^^Wuit IKinus rex affinorum primus idolat. *^® nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Petrus conmeftor in biftoria fcolaftica.

Re^^quam quod cum mortuus fiuflèt belus pater J\Iihi:tunc ninus ad fubleuamc doloris imagmem pa tris fecit: cui imagini tanquam deo reucrenciam exbi beat aliof^ exbibcrc facicbat.Quimmo aliis ad G veni ^tibo idulgcbat liquida male egiftènt dumodo patris imagmem reucrebatur.t)ida autem fuit eadem ima go pela nomine patris ninirqui bellus dicebatur. Cu^ lus rei occaGoe abc naciones ftatuas erexerunt Ölt; iux ta fua idcomata nuncupaucrunt Vndc apud abquos

fuit Belîapuot anus boal.Apud alias boah Apud allas beel pbegor.^hi b^I^ebug acceperunt:u^icit ifido viii etbimologia^.Xurfus apud egipcios ifis.Apud (Jretefes lupiter.Apud marinas Ïuba. ^pud latmas Faunus. Apud ramanos l^irinus.Apud atbemenlês iHmerua . Apud (annumtuna.Apud papbas.Venus Apud lemeios.Vulcanus.Apud faxos.ljiber.Apud deïos.Appollo . Äurlus apud ramanas.$(culapius de US medicine nuncupatur.Babilonii quoq; . Bel idolum acceperut;dc quo fuperius.Vt gred ^ plures Ï^napu dcum ortorum dixerunt.^eel^ebug de quo fupenus : fuit deus in acboron .Ït interpretatur deus mufea:^ JVam ^ebug mufea eft.lïi ergo funt dii de quibus pro pbcta. (J)mncs dii genciu demonia.Hurluf^ legimus q gt;Aaturnus origo deorum a paganis deGgnatur. jt ideo GaturnUS didus eft a tempons Iongitudinc:{eu a fituntäte annoru quia ipfum atiquiflimum referunt: de quo eciam referunt g? filios Gios dcuorauit. ’patns que celii refert abfcidifle geni talia.Alii enim dicunt ex Gus genitalibus i mans proiec(lis nata eft venus (feterum alii iouem ab amanda dicÆu pattern deorum appellant ipfumq; optnrü referunt.tt quandoq; fin/ gunt tbaurum:quia europam rapuit. Tbaurus enim maxime libidinolus e. ^^andoc^ eciam ipGim fingut aquilam.’modo (erpcntem:modo agnum .‘fedm vane/ tatem eorum que fecifle crcditur.(Êeterum aliqui di cuntlanum deum efle cell 6lt; (anitotemtduastj facies ipfum babere referunt.'6lt; cxconfequenti ipfum bifron tern appellant.Êcce quales dcos monftruolos.AIiqui quoq? INeptunurn deum aquarum predicauerut.Alu au tern dicunt vulcanum dcum igneum.Vndc dicitut vulcanus quafi volicanus:quia fua velocitate refertut volalle per aera more ignis.J)e ifto dicit 0mer? q ;fu it precipitatus de acre in terra.•êlt; exinde fulmina oti n putanf.Ipft eciam vulcanus de femote Junomsre/'

fertur natas 5^ claudus more ignis :quia nim^ reJle léd curuatim monetär.Ceterum aliqui Plutonem de urn affirmauerunt quem latini vocat diefpitrem Aln vcro Arcbum ipfum vocant:8C refert receptator mor tuorumrdeuf^infcmi. AIii quoq; liberu depinxerunt more muliebn delicatum:8lt; deu libidinis ipfum fcrip fêrunt.Sed quidam dicunt q gt;non libidinis;fêd poci? vini deus nuncupctur;qui abo nomine bacbus dicitur ÏSleferturiç œ cornutus fit ‘S^ corona vitrca coronatus Infiiper alii fingunt mcrcurium pennas babere:refer/ turq; deus fermoms 6lt; eloquécie.Vndc mercurius fer mo eft rdepingiturq ! mercurius cum capitc canino;8lt; alas in capitc 6lt; pedibus babuiflc refcrtur furtiq; ma gifter creditur . Infuper alu mortem dixerunt deum belli Appolinemq ialii dixerunt deu medicine:qui cci am pbebus vel lol vel titan nuncupatur«Ceterum alii vitra deos:deas elegcrut.t^da cnim Dixinam qua dam virginem dixerut dariiiquam ecia JDianam dixe tut tquafi duanam:co ^ die 6lt; notie apparet « Etalio nomine lucina vocat . Abi autem cererem in deam de geruntJper quam terram intellexcrut: quam dixerut matrem magnam;atq; vedam curru cum timpanis 8lt;, cimbalis.Aui autem iVlineruam ut atbenienfes. Et dixerut eammultorum ingeniorum inuentricem:ca/ q ide capitc louis natam. In cuius petlore fingunt ca put Corgoms.Alii autem PaIIadem:que pallantem g^antem interfecit.Alii eciam vencrem ut ditlum e Rurfus gentilium quidam cupidinem dixerut deum beet videatur nomen femincum « Et bunc depixerunt fob forma pueri êlt; dixerunt ipfum deum fornicaciois Vnde fagittam 6lt; facem tenere fingit: quia lubricus amor more fagitte vulnerat.‘6lt; more faasinflammat Cetengreci dixerunt Pan deum rufticorum quem la tim dicunt deum filuarum.Et buc fingunt babere cor nua ad fimilitudinem fólis 6lt; luneirubetc^ eins facies

ad GFitudinem cthefis. Èt fert féptem fiftulas qmb? armonifât.Ctaprinaf^ vngulas babere legitur.|nfupcr apud cgipcios maximus deus fuit dic^us Ser^is;quj primo fuit rex argmorum SCeft dicÆus apis.Sed poft modum tranfuecftus fuit in egiptum ibicj mortuus ft rapis appellatus e . lt;teteru aute apud paganos fauus fuit deus fic dicdus a faueo:eo cp fauebat eis 8lt; futura predicebat. ^is igit deluGombus gentiles adbeferut fatacp fua 6lt; fortunam diis aflcnpftmnt.jt)eas aqua2p nimpbas appellat .tt deos quos indomo colcbant dix erunt penatesideof^ mortuorum manes. Itaq? in luis erroribus perfeuerantesiviam veritatis ignorauerunt 3|lur(üs de caldeis refert venató cpipG elemeta 6lt; ere aturas coluerunt fuof^ deos cuftodiendos ftatuerunt ne in confinibus rcperirentur. jleu quales dii qui cuf todia egent. |pßrum caldeorum plurimi pofuerut ig nem deum eo q jomnia deuorare videtur.Sed modica eft bec racio immo ndiculoft; na ignis ab aqua extin / guitur.C-sterum grecorum errorem narremus qui ft dicentes ßpientes ftulti facfti funt. Blegcrunt enim Saturnu in deum comeftorem filiorum louem ftcun-' dum eos aduîterû .berculemcbrioftim . ^teni cgipcii ceteris détériorés : bruta animaba coluerutiut oucm Vitulum.bircum.porcum.coruum.acdpitrem.vul/ turem.aquilam.CocodriHu.lupum.fimeam.draconc 0lt; alpidem.|tacp brutis occabdc cuiufcumcp vtilitatis uel obftquii ftcrificabantiut dicitl^uli .Iibro primo de natura deorum de quibus yfa . xiii farta funt inquit mulacra eorum ftmiba beftiis 8lt;iumentis, ^eterum racioni deos incptos colebant dicentes eorum ope im perium fuum dilatari:ut tangit Augu.quarto de ci dei. ftum tn gotborum gens ipfts oppnmeret.idobs lunare nequienti bus GIo crifti nomine mediante euagt; dere potuemnt, l^ec mirum: quia cum du non effent xuuare non potcrant.Vnde (frifantus ad dariam.(f^Q?

înqnit poffunt nobis eflè cuftoJes g cum euftoditi non fuerint noÆe a canjbus uel funbus rapiuntur. Vndc Augu.libro confefl^ .Monne ergo inteHigo 6lt; tonan/ tern 8lt; adultérante utiq; non poflet bee duo.Vcruntn gentiles illorum cleorum teftantur illecebras in quiba confidunt.Horn tarnen fabubs Socrates 6lt; plato non adberentes deum fummum 6lt; vnum cognoucrunt ^apiudumjiii gupm^^dojser fidem faluarnur ^y^f^tdes eft fundamentum legis 6lt; conîéquenter via falutis. Vnde fide quia plures refpucrut \^eo celeftis glorie plemtudmem non accepc rûtTNempe fides criftianos facit beredes qua tarnen multi relpuerunt: ficut romani quondam:iufelices: fe per fldem facias putaucrunt . Abi fidem (ufeiperunt fed ab ea receflerunt. Êt alii fidem quam fufeeperunt retinent:{ed eius opera negbunt.Hec autem omnia fa ciunt ut bberi lerui fiant:beredesq? p temporalia red^ duntur exulesiquia racio damnandi orta eft ^ pecca/ to,Pro ut ^ugu.inquit x libro de ci dei.c xv.Slec tK ilia vera eft romanorum opinio ; qui p fidem ft faeftos mfebccs dicunt. IRemimfcant iHius biftoric ^ narrat Éaluftius apud eos autenticus.t^arn ccia conmemogt; rat Auguftinus iii libro de ci .dei c.xviii. iJarrat eni ^ cluitas romana ante fidei fufeepcionem ab Ranibalc be opprefta fuit totej milites romani exercitus corru/ erunt iep ldambal in vaftr eorum tres modios plenos mifit romanis in quitus tantum fuerunt annuli de di^ gitis mill turn romanorum extradli .Ouis enim graui orem cafurn legit mec tarnen fidei cnftiane :quam no dum nouerunt imputare poflunt.Pocius igif ftudcat unputarc peccatis fuis.Quoma ut ait Au^gu-^^ traeda tu de excidio romane vrbis deus pmibt romanos fia / gellan:quia feruusvoluntate c^mini feiens Slt; non fa' ciens plagis vapulabit multis .Luce xii Aam in igne ponitur aurum ut pnrificetur.pt cum tribula triticu

purgätur.fcc ergoptmm fucrunt ùt conuerterentuc' XVnde lofepbusindcos alloquens Gc inqt.^tnobis ab êlongeua pcrfécucio rquid dicam ignoro:niG ^ ïcio çp iftis bene eftcüm quibus'deus.q.d.31 male eis é boe ideo acciditiqüia iplbs propter peccata fua defcruit .-(Jj^aam obrem idcm lofepbus li vi Ge dicit-'deus nos de (eruit nos romanis mferuit quia pietatis cultu defer / uiftis.Sperabatis autem in dominum;qui autem vos non defendebatimigrauit ad boftes;qucm enim cole-' batis;romani nue veneranti vos autem offendiftis ac Alec verba (bribebantur iudeis exiftentibus in captiui täte romanorum.Vnde ibidem fubditur;non in mulx titudine led i timore domini ^braba penetrauit egipquot; turn ;dormicbat l^brabam :8lt; torquebat pbaro. Pfloi'* fes contra egipcios orauit.tofuc iedcon ^^ecbias non virtute led amore preualuerunt.C^oniam no in mul-'' titudine exemtus belli Victoria fed de celo e fortitu/ do mt dicitur primo Macbabeorum iii lib°.6C ludicu viii. fc deus vobifcu eft;cur cdprebenderunt vos bee omnia lc^ mala. Ibiceret aliquis qp mala non babenti3: cam dco funt per fidem.Cj^a ^pter /|ugu.epfa ix fl dci criftiane impugnatoresi Gc alloquit.Quomodo cni auG Gant fidem cnftianam impugnare:precor Gnc fp de tales milites, tales ritus.tales indices aut regest quales criftiana lex conmendat:exbibet pro laboribus tale mercede.'GeutIides ^mittit noftra.fc quida lex continenciam beniuolenciam Gufticiam atq? concordia predbrat.riJunquid enim omniabonefta Gint;fortafGs tame^nara mens cugt;audit illorum racionem credcre reculât experimento .'que non videt. Horum eni igno ranciam Gue ignominiam redarguit Augu.xxii de ci dei ca. iiii idicens ftultum fore corum que creduntut racionem poftulare: quia in naturalibus plurima fate mur quorum racionem ignoramus.(fur enim miraris G audis corpus igne cremari ;nec tameconfiimi»flam«

cicilic möntes uCjnunc 8lt; deinccps flammis eftuat 8lt; mtegn per(êuerant,r|lon igitur confumit omne qä ardet, Wo igitur eft impoflibile nee incredibilc bomi num corpora fempitemo fupplicio in igne puniri üne detrimento.\F^nde ibidem 4^ugu.(^is mqt mfi deus dedit carm pauonis ut no putrelcat.d^uod tarnen im/ pofTibile videf . ^ccidit ut apud cartbagine bec auis coda no bis apponeretur;de cuius pedore (êruari iuß fimusmec tarnen putrcdinis aliquid in eo invenimus. ^nde poft dies plul^ triginta nulla corrupco inventa eftmiG cp aliquantulu ibi contraccio queda fuit.lt;^is inquit Kugu.dedit palee:ut poma inmatura maturet ud ut obrutas niues refcruet.t^md eft cp cum ignise pulcerrimus colore:lignum dénigrât 8lt; lapidem deal bat.tl^id eft q gt;aqua fngida que cum inimicatur igni calcem fernere facit.Cblcum tame quod magis fomes eft igni nulla perfuGo fui feruere facit.^oc enim G de longiquis legeremus Gue audiremus:8lt; i noftrum ex perimentum venire non poftet pro fido baberemusr uel mendaciu putaremus.Quid de magnete dicemus que rapit ferrum: G tarnen adarnas ei lungatur ferrö quod rapuerit mox dimittit.Mec ille,d^ue omnia bic àdduxi : quia non eftquorundam experiencia eorum que creduntur: nee minus credenda Gint:experimeto G careant. ^^nde geu xv.dicitur ^ abrabam credidit deo:ólt; reputatum eft ei ad iufticiam

rlKa.v.dexüuEjhcione fpei conlolatur mentem : vires eleuat : laborcs ^^^^pacienter ferre largit Tnde Seneca in ippoli K^.__^*o . (t) fpes amanciu credula.tt lucanus Iibro 'iiXiceat mqt fperare timenti . DJarn fpes prebet ope ranti Vires'5lt; terminandi opns.Vnde ouidi? Iibro ep fpes boa dat vires;{pes boS loUicito vido timoré. dit vallit augurio fpes bona fepe fuo.Ïx quibus ver^ bis concluditur q fpes confortât operantem:qua den

cicnte tepefcit.Vnde Tibulius Iib” ui.^pea vouét ^ melius eras fore femper a^t.Itaq? p (pem Iperat ome bonum eis fore futurum.Sed friuola fpes eft illorum ^i bonum expédiant quod mereri non ftudent.Vnde lt;(jalterus in lib° de geftis Allexandri magm.Èpcs meritum non preuenit a fpe deuenitt 6lt; verum dat ci prefumpcionis nomen.Cur ent in eó {peras:quod tibi mentis acqüirere «on vis. Cur enim fperas quod non defideras. ^t fi defideras quarc non queris. Jkeuerä non queris;fi babenti qd petis non fubferms. O quarn vana fpes multorum eft . Plures enim credunt deum ^picium eis cuius precepta contemnunt Alii vero lu üentütis firetereut dies abfq ; openbus bonis:J^ in die bus fenedlutis fe bene fadluros credunt Slt; confidunt, ^’^ed quis de longeua vita fecurus eft.$tultus ergoq ftiam fpem in vite fue diumitate ponit: 6lt; fubfpe vite breuis:altenus fucceftionem babere confidit.Stultus cciam qui luis fomniis fpem adbibendo : credit bonum affuturum.(Quos omnes redarguit Catbo.Aomnia in quit ne cures mam mes bumana quod optatidum vigi fat fperat per fomnum cernit ad ipfum.^tulticia eft i mortem alterius Iperare falutcm.Xempora longa tue, vite promittere nóli. Quocumq; ingrederis fequitur mors corporis vmbram?È\Ion igitur bec fpes babenda eft; fed illa dequd^ppbeta Bead qui fperant in deo ac Plures autem fpem in deo no pohunt: fed abiedla fpe future glorie;omne quod poflunt bec faciunt gaudiu iicct eciam malum accipiant.Dicit enim Q^umtilianus nibil eft difficilius quarn differre gaudiuhi.Quod ve rum ê de bis q tantnmodo vifa credut;ßlt; licite fpcran dis animos füos minime alliciunt . Dicunt enim iftud Ouidii iii.de triftibusrdeniq; vllam nd poflunt fperas re falutem turn nd pene caufa cruenta mee:bec enim plurimi dicunt;dum enim affliguntur fé caufarn babe te negat . Etqd pui? e de falute non fperant.Vtmam

diceret ilIuH Ouidii lib” de ponto , (J^amuis fit fcmp mentis indebita noftns.Magna tarnen fpes eft in bo nitate dei.|\Iam tcfte $edulio in carmine pafcali libro nii. |\IibiI inqt difficile eft conferre deo cui adcft fa/ cultas ut fcilij poffit planare curua ;mitigate dura:0lt; quicquid natura negat fe iudice preftat.tt in carmie de mediatore. EHic bomo qui deus eft fpes eft antiqua priorum.5|pes infine piis:bic bomoqdeus eft. C^uia’ fc; fuit fpes antiquorum patrum: 6lt; eciam eft fmalis fpes luftorum.Kam Slt; ipfe bomo amp;nbsp;deus eft:deus an ^m omnium fpes efle profitetur.vnde arator lib” ii Certecf bumanu tranfcendunt gaudia votum:boc fa/ die eft preftare deum cui in menfiis numerus:bic pox dor quam nemo putat.iptulti ergo qui ft bona babitu ros diffidunt ea fi fccermt que debent . $ed fortaflis ideo confidennam perdunt: quia inceflantcr cnpiunt Slt; quod poffidcnt perdere metuut.Cpontra quos pen ad lu.ep »,v-.inquit.4^pud CEatbonem noftrum inueni cupiditatum fine.tcia ad timoris remédia ^ficere de linens neqt timere fi fperare nd definerit:quia fcili^ illi cum timore viuunt: qui ftmper Iperant ea que ftcura non funt $peret ergo in eo cuius eft prouidere cudlis felices enim eflent fi Ipe pretermifla vanorumifiducia to tarn in domino apponcrcnt.Islam tefte $cn , ep xii. Ilie beatiflimus eft 6lt; ftcurus fui pofTeflor q. craftinu fine ftUicitudme expe^at:dicente domino in euange/ lio Islibil foliciti fitis. Veigitur bis quoru Ipes i mun do pofita eft:labilis igitur ^ caduca eft.^ed pauptas expedita eft 8lt; ftcura:ut ponit Seneca ep Ivu.Ömes enim qui confideciam mortalibus prebuerunt:maiori fue neceffitati fuccrere non valuerut.Vnde narrat Va lerius lib° vii lt;j cum rex ganges: ftcundu alios giges rex lidoru eilet opulentilfimus ab appolinc peciit an aliquis mortalium ipfo felicior effet ;vocemq audiuit dicentem arcbadium pbiloftpbum ço feliciorem: qui

tarnen paupemmus eratJctatcc^ fcnex: ÖC tarnen Hu campi metas nun^ exceflerat.Jkado vero cur felidot cflet bec eratrquia paup iHe fêcurior.Kex vero prefs tus ï fortuna timidior.ldeo lucan? li v.övite tuta fa xnltas pauperis.Ët iuucnalis Iib° iiii.Catabat vacu? coramlatrone viator.Itaq; in diuiciis (pes nullatenusgt; cft conftituenda • eo q ,in eis nulla eft fecuritas. Vnde 'Tibullus lib° pri°;diuicias alias fuluo ßbi congregat auro.Que labor affiduus vicine terret bofte.Me rnea paupertas traducit vita fécura;dum eius exiguo luce at Igné focus.6lt; ide libro ii. Mon me régna luuät; non ludus aurifer annismec quas terraru luftinent orbes opes.ftfec alii cupiunt licet mibi paupere cultu.Çecu ro vitc munere pofte frui.Que omnia concludut inter renis nulla foreiecuritate.mqbus tn fere omncs Ipcm fuam conftituerunt. Quam obrem in Ipe falluntur fua eo cp in bonis etemis oftitucdnem Gbi affuturum pre ^iterunt.'in quorum fpe omnis confolacio fobdatur ^a,VI.de perpetuitate anime 5C fpe vite future lE^ y Nima de nibilo creatur:^ non educit de po/ ■ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;tencia materie ut plures putauerunt beretici

J^dicentes anima cu corpe generari naturali ft ’mine. *corruptocp corpore corrupi itac^ poft banc vltä nullam fperantes;Iubricitatem atepyoluptatem fum / mam felicitate crediderut.Cuius opinionis fuit zf^nf tippus ut in pluribus paftibus narrat ^uguftinus de ci.dei. t)e talibus loquitur Tulius li° li.de tuf.queC Vides inquit no nullos pecuniarum cupidos gloriecp’ multos libidinu feruos.Et Policratus lib” vii.c.pn” Mundum inquit dimenli funt mature varias Icrutati funt caufas lt;5lt;quad mola gigatca mtumuerunt indux eruntcp bellum gracie dei Æd deiefti dint dum alloua rent. Vnde Ko .pri°.*deus iftis manifeftauit 0lt;tame enumerauerunt in cogitacionibus {uis.‘ólt;obfcuratum oft infipics cor eorura:dice tes enim ft fapientes ftulti.

fad:! funt.Alirum cnim G pKî naturaîi diélamine digt; cere videantur animam non pcrpetuari. |/Iirum infix per fi poft illam vitam : alia vita non debeat fperari : quia legeba An de porno:dicentem amma virtuofam fuo debere creator! coniûgi:bqnainccç viuetc affirmat aniam bumanaicareeran.Ite Plato in tbimeo dicit^ aia oiuda e corpori ad boc ut p fciecias Slt; virtutesve netur creatorein:6lt; fivencrit leruore magno a fuo ere atore benigne accipictur.Jfei aut non:relegabitur adi fernum.^x bis igitur concluditur ^ naturales phi di cere tenentur animam bumanam crc^i 6lt; de mbilo fi eri;5lt; excofequenti earn perpetuan.Pro cuius ampli/ on declaracione quatuor occurrunt raciones. Prima eft $ anima eft mdiuifibilis agit incorruptibilisjconfe quencia clara eft:quia mdiuifibile non poteft alteran nee attingi ab aliquo corruptibili.^t antecedens patj per pbm iii de anima diccntem cp itelleblus ê fimplex immixtus 8lt; perpetuus, p.t ex alia racione probatur quia.animainteH^iua eft locus fpecierum ut dicitur tercio de anima. pi igitur fpecies locum no occupant ut deducetur; fcquitur çp anima eft idiuifibilis in qua recipiuntur;quia quicquid rccipit in aliquo recipitur ad modum rei recipietis.ped çp fpecies non recipiant occupatiue fans notum eft ; quis enim eft tarn ebcs ut dicat fpecies feu conceptus bumanos locum occupare blam tunc dicere oporteret virum multum ^pientem non pofTe fapienciorem fieri:quia fui conceptus totara animam eius occuparent.Itaq; noui coceptus non pof fent fuperaddiiquod eft ridiculofum.ldeo dicebat au tor fex principiorum ^ anima nullum locum occupât^ tecuda racio eft œ anima libera eft: co q gt;babet liberu arbitrium ut patet per Aoe.qnto de confo .Lgitur non fubeft influenciis fuperioribus 0lt; peonfèquens eft in z corruptibtlis.Islam fi eis fubeffet tue eciam tanquam brutum fecundum diuerfitatem influenciarum necef

(itaretur;CUIUS oppofitum expentur.Ïdeo Seneca in fois tragediis Iib° iiii.narrat ;qualiter omnia encia na turalia in ctis legibus ftabilita font.’quas non poffont i-elinquere;bomo vero nullas habet leges quas infnn/ gere non poflêt.Co ncluctamus igitur cum ^nftotife primo de anima:çp anima Guc inteHedus eft qd diui/ num impaflibile 8lt; îmortalc.Tcrcia racio eft quia ani ma fîue in telle blus reiledlit foper le ;quia experimur (J anima cognofeat; Ölt; q cognofcit ft cognicione p ac turn teilexum quod non poteft faccre aïiqua potencia orgamca due corporalis.Igitur anima eft res Ipiritua Iis;6lt; confèquenter incorruptibilis.ldeo dicit J^ri.ii* de anima:iq gt;intelledlus eft feperatus ab aliis potenciis fteut perpetuum a corruptibili .Quarta racio eft quia lufticia eft virtutum preclarifllma ut dicit v. etbico:^ debet igitur maxime conuenire primo enti .Cum igit expenmitur in vita pfenti plures impios foblimari 5^ iuftos caluniari ^ opprimi: poneda eft ergo vita poft banc vitam un qua iufticia vnicuique fiet:alias enim oporteret dici vniuerfom per iufticia non regular! at tj fopremum iudicem iufticia non illuftrari:qd incrc/ dibile 5lt; impoflibile apparet. Æx bis igitur racionib^ concludere póftumus animam eße perpetuam:aliamqï vitam poft 111am debere Iperari tx quo lèqturq »am? ma de potencia materie non deducitur: fed poems de mbilo crea tur ut prius notatur Idea dicit Temifcius. Pbilofopbus cp inter omnia numeranda in rebus natu^ ralibus:eft numerandum de anima. Hoc enim narrat conmentator Auerrois pri” de amma.His racionibus tarnen non obftantibus plures in fpeculis buius vani/ tatis viuere in mundo pro paradifo preelegerunt. Ijui fimiles font tigride de quo narrat Plinius natnralis •' c^ a venatoribus per Ipecula frequenter decipitur Cu q? venatores catulum foum déportant; ipfa tigris ve/ natoresinfequitur; fed in via fpecala mueniens incis

q ;fimilitudinc fui proîpiciens : catulum (ûurn putat Ce inuenifTetGccç catulu fuum pcrdi Ôlt; deportari pmittit Similiter faciunt mudi amatores: quia leticiam varia cum babuerint paradifum mueniflè credunt;8lt; ita ca tulum fcihcct animam ci collatarn damnan permittût Vndc venatores fcilicet demones bumanarn fragilita tern cogno(centes :eorum oculis Ipecula bumanc vani/ nitatis Gue mundane preponunt:ut in eis deledari at^ q; quietari ftudeat cdfamq; felidtatem acquirere pre termittant nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;^Ötapitulum vii.devtiGtate vere

^agiicicie fi^cant-at-js

1Miciciatomnis bom exordium eft;bona G fu Ient Tune vero bona eft G inter bonos extite 1ƒ J|L ritJaliquis enim amicicia nuncupari non me/ feturTQuoniam amicicia preciofifTimum genus eft di uiciarum. I|dalorum autem fedus;non preciofum fed vile ê;ergo amici fieri ftudeamus : amidciaq^ in erifto Gt.Tune eni profperabimur in fpiritu mutuis mocio/ nibus: 8lt; m corpore mutuis fubfidiis atq? adiutonis. Tunc eadem ent volutas:idem deGderium.(t^id eni melius aut optabilius bis. (JJiiam obrem Sen epiftola lt;t.xi.dicit q vbi eft idem veile £lt; nolle ibi dulciflimö 8lt; boneftiflimum manere eft: quoniam cdcurfus fenfu urn 8lt; vnanimitas voluntatum : tan^ riuulus in amici cia fcatunfant.Tndc Ambro.libro tercio de offi.dicit q gt;cnftos pietatis eft amicicia : que facit ut Giperior fe Inferior! exbibeat equalem:8lt; ifcrior fupcriori.Inter enim ditpares non poteft efle amicicia:plurimum ta' men amicicia fallax eft:8lt; in mometo deficit.tt ideo TccleGaftici xii dicitur ^ non cognofcitur amicus in bonis :nec eciam inimicns in malis: fed lex amicicie eft ut non plus vd minus velit diligi quam diligat: ut in quit Tut de amicicia libro primo ca.xvii.Mempc bca tus A^ug? .liii confe:veru aicu fe babuiffe narrat .Vn de ipfo mortuo plagebat eum dicens fe pdidiffe dimi

diumvite.Êt ibidem cScIudit çp non eft vera amicit^*^ niG fuent conglutinata caritate, Huiuseni amiciei-criftus exemplum dedit luce xxü.t\[on dicam vos ^^ uos fed amicos. v nde Sen ep(t.iii quendam plange*] tem filium tedarguit dicens.Quid mqt faceres fia^^ cum perderes ex qüo paruulum incerte Ipei fic pl%^^ q,d.(j filio pferendus eft amicus:fi verus fucnt.Si^ ' cud Cum dicit Tulius libro de offi,primo ca . xvu•1'^ amicicia nulla peftis maior eft quam adulacio fimula' aoq ? vicioG que verum judicium tollit.Vnde Aug^^ x confefl^.çp dicit amici adulates amiciciä peruertunt Slt; inimiciciam connedlunt.Klec tarnen amici lunt q^p bona diuiduntur.i^oniam ficut dicit pbüoßpbus ix etbicorum 8lt; conmentator ibidem. Amicis eft anima vna 6lt; omnia conmuniamec eft amicus: nifi amico cogt;^ fuum prebeatmt ponit Tulius vbi fupra,ït AuftuÜ ’ confeflj dicit q gt;amicicia dulcis eft propter vnitatem animorum. ^t q amicus eft amico omnia conmunicet t^nma tarnen lexamicicic eft.ut ab amicis bonefta p^ tamus utinquit Tuf vbi fupra.Vnde Valerius li” ijl c.vi de plunbus narrat quorum vnus pro alio ft bouj bus obtulit. ÆZeterum narrat de duobus qui dicebant bamon 6 lt;nbsp;pitbias qualiter cum dionifius tiränus vnü voluit occidere: alius expofuit ft morti pro eo. I^od cum tirannus vidiflet admiratus fupplicmm remißt. iVlam eciam Augu.iiii confefl^ de amico loquens dica batmefcio in^ an veilem pro illo mori.^ic emm legß tur de borefte Ó lt;priade qui eli gebat magis ftmul ma ri quam non fimul viuere.Êtenim fi attendamusjbo'' mo ex natura amicari debet .4juoniam dicit Seneca libro liii de beneficus ca.1111 . Hominem inquit non fa ciunt vgues neqjdetes terri bilem:ftdnudus natusut .nulli videatur inimicus.lEt ibidem concludit.'gp ftcic^ tas dat bomini dominiu animalium;0lt; imperium geta . cium.Êrlis itaq; ftrmonibus patct qua ta fit ftcietaS^

amicicia quam p^urimi veteres babuerut.v nde refer tur de duobus mercatoribus qui fc ita ddexerant ; ut vnusillorum qui egipcius cratJvxorem ^priam pub cerrimam 8lt; maritatam: alten amico relmquerct æo ipfius amove laguebat:^ tarnen vxorcmiple egipci US nûquam cognouerat. Ïn procefïu veto temporis cd tigit egipciam propter bomicidium morti condem nari: quod fciens qui beneficium fufeeperat venit dilt; ces fe bomicidium feciflè.ït loco illius fe moriturum obtulit.|l'ïalebat enim pro amico mori:quam amicum mori irremuneratum.fdco lapiens dicebat. *i inuene ris amicum fidelem fit tibi ficut anima tua. $cd re^ bandi funt bi qui amicos querunt ut ab eis illicita ob tineant. Verumtamen tefte Tuf Jex amicicie eft ut non rogemus turpiamec faciamus rogati.Sunt eciam redarguendi bi qui omnes putant amicos.Jdeo fapiês Multi iquitfunt tibi pacific!; utvnus fit conüliarius ex mille Icilicet aniicus tuus : de quo attendas q gt;bon7 fit.l^am maximum genus infortunii fcias tibi contigi flem de pcruerfo amicum facias;aut fi amicum te ba/ bete putas cum tarnen non habeas.ßed nunquid expc nmur malos frequencius ceteris amicari: feruenciori cç federe fibi inuicem adhere: quam plurimi quorum farna virtuofa prornulgatur. v crûtamen tefte Tuli? Iibro iii deoffi.ln mails ficcio eft in bonis amicicia eft ^I^nde Anffotilcsvhi ethico^ deftribcns très Ipecies amicicie oftedit ipfas confiftere in tnplici generc bo ni .Wmms igitur amicicia bona eft.Vndc Augu. uii confef^ ftatim poft principiu dicit q? non eft amicicia nifi inter haben tes cantatem.lljui enim excantate fe non amant lunt de numéro eorum de quibus lere.ix^ dicitur lt;bmnis amicus frauduleter incedit.Tales no caritate fed vtilitate fepe fédérant . fuxta illud (Dm '' dii libro de ponto.Vulgus amicicias vtilitate probat ■t^am obrem tabs amicicia minime durât.d\ fi tern/

porc neceflîtatis durât.tn ut comuniter non pfeucraC Æani^luni .vui de vera amicina glt; eins fidelitaf-c

Tulioin de amicicia:amicicia e omnibus H t 1 rebus bumams preponeda:nibil enim eft na/ ^^lt;_^gt;Aturc tam aptum tancj coueniens profperis 84 aduerfisquanta fit virtus amidcie.Et fiibdit Eftau tem amicicia nibil ahud nifi omnium dininaru buma

n^rumcf rerum cum beniuolencia 84 caritate conlenfio Et idem TuF in ii retboricc. Amicicia eft volütas er ga aU*^ bonarum rerum illius quem dibgit cum pari voluntate.Ex quo apparet aperte q gt;amicicia pantate 6lt; caritatem femper prétendit.Vndc Secundus pFuS Quid eft amicicia eft equalitas animorum. Sed quid eft amicus;defiderabile nomen bomo vix apparens in felicitatis refugiumundefinens félicitas.Kempe ami eus raro mucnitur.’in penuria ^piciatur; ^ indefincn ter amicatur . •alias enim amicus non eft. Abqui au^ tem amicos fè dicunt.'cum bona dederunt qdam.Sed amicus no eft:nifi fe ipfum.'animumq? dedcrit. Vnde Senec Ii.vi de bcneficiis.Kelcis quotum fit amicicic precium .'fi non intelligis te ei daturum quem diligis rem fimilis raram que non alicui magis decft qua vbi creditur babundare;quia (cilicct fepius creditur mag na amicicia vbi nulla eft. Verutarnen que duo funt ad vnum redigit: 6lt; mirabili pitate dilpares vnit.Vnde Calcidius in probemio fiiper tbimeum platonis, Tan ta inquit ut opinor eft vis amicicie gp parificat res ex ft diuè(as;cü alter ex amicis alten voto copïaciti opc ris adminiftrat effedlum.Kam amicicia multos dilpa res coadunauit;nec tame vera eft amicicia eorum qui quoldam ftulte diligunt atq ? volendo amicicie donum exbibcreiftipfos damnificant 6lt; concuciunt.Quos re dargues (tatbo fic dicit. Diligefic alios ut fis tibi ca rus amicus.Sic bonis sc Tabs igitur abfit amicicia * fed vera ^ diftreta non ptermittatur .Quia tefte Ca

tloone. Ttilius eft regno mentis acutere amicos. Ht l^accaton ftoilt;ïus.^^id inquit profeci hoc eft:çp ami* cus efle cepi,Klibil igitur amjcicia vtilius: mbil it\rc bus bumanis defiderabili^.^^nde qntilian^ cviuNo repio inqt in reb^ bumaTs pftaci? amicicia.]^tfubdit ^Qui*^ eni foret buano generi feliciÿ;^ G ones eflkpof fent amici;omni'a emm mala difcederet.Vndei^uér. fapientum dicitur. (J^id dulcius quam babere amicu cu quo omnia audcas ;que Ge credasut te :cui fic bq ris ut tecum .1Vlulti tales amicos babere uoluerut: 8lt; ipG tales elle non polTunt.Vnde 'Tu? Iib”dc amipcia preallegatp confimilem ponit fentenciam.^utfus pa^ rum amicicia prodeft fi amiciciaru fidcUs 6lt; conftans adbeGo non fuerit.Vnde ^eneca mtragefte.(l^os ve rus amor tenui't tenebit.Vnde Augu.celar amici ci^s non facile admiStiled conftatiflime retinuit.Vnde re fert ^uetönins h® ii.IMam amicus non eft qui dtp de/ ferit amicu Jnccamicus eft qui de amico cito male.iu' dicat.VndeTut 11” de amicicia.Iponi viri 5lt; fapietis eft duo bee tenere in amicicia. Primum eft: ne quod fic^um uel Gmulatum lit.Kam apte odiftè magis lau dabile eft qûampccultare ftnteciam;deinde fnfpicofus non debet eHe nee cxiftimare aliquid ab amico elft v.c/ latum.K^mpé qui Gilpicaturdam amicum babere nd arbitratur.Heu quot verbales amici qui te#«porc nc/ ceflitatis recedunt: qui nullum diligunt:niG quantu bénéficia fufcipiunt.turn Valerius li® im dicat. £in cere fidei amici pt ecipue in aducrfis rebus cognofcun turnn quibus quicquid preftatur a conftanti beniuo/ lencia profici fcitur. Klam gratum beneficmm eft qd mercedis Rxfpidonc caret.KbGt tarnen ut aliquis ere dat amicorum occaGde ft peccare pofle:aut eiusob.ft quio ea debere agere que probibetur.Nam tefts1quot; pl 110 de amicicia.Kulla eft excuftcio peccati ft amici can ft peccaueris.Ko^ debet igitur in malis amicus obez

dire amico,^I^’ncle narrat t^aleri^ Ii° vi-qgt;cu |^ut:Ii7 amico indigna peteti nan obedireti time amicus dixit n^ibi non eft opus amicicia tua.• G quod rogono facis Cui ^utilius..immo quid mibi tuaiG aliquid ^pter te mbonefte fadlurus Gim |deo (tatbo ait.rllam ftul • turn eft petcrç quod lure poflet negan.Fvon igit exv git amicicu enmma pro ft mutuo comitti.|JibiIomi nus tefte Q^Iaudiano in maion.iMluItis déliera nexus facreamicicic. (|^ia multi amicorum occaGonc pecca ucrunt:boc tarnenabGt^dt^ia tefte Tufb° de offiei. J^micis no tribucrc quod reefte poflet: 5lt; tribuere qd non Gt equum contra amicicie officium eft Jtai^ ftluo conftiencie iure amicus amico fuccurrerc debet ca p? ponendo que pofleffio cd tinet terrena^Vnde S-idom^ libro ii. Non magis cordi aut voIuptati Gt ager curn redditibus amplis quam amicus ftd equalis* lt;t)mnis enim amicicia paritatcm prétendit. Si igitur par eft amic^ tibi qmodo prepoms amico opes tuas:G te Gbi parem’plus opibus difigas. Hoc enim G feceris nee pa ritas nee amicicia eft.Cu Cpalterus in alexandreidoS' dicat 11®viu.q gt;inter pares 6lt; equales eft modus amo ris,Dibgamus igitur animo equumlamicumcj morv bus ftnum cligamus ne viciorum mminente turpitu^ dine amiciciam deGnere iure oporteat . ^am quad boneftum eft amire natura poftulatrquodautem ini/ quum diu diUgcre:racioni eft moleftum, v nde Tu li. li.de offi.Quia inquit id ipfum quod boneftum deco'' roGimq jdicim?.'per ft nobis placet. |dcirco iHos in q/ bus boc efle arbitramur maturaliter dibgere cogimur £t11° de amicicia . Nibil eft tarn aptum nature tancç conuenies Gcut amicicia.$ed banc fcio in fobs delete bonis efle. $ed precor vénérant qui vere amicicie ft / dus feruare reculant .iJam minime attcndunt quodo diligant dummodo eius lub titulo proficiantmec atte dunt G bony ftd diues 0lt; in obfcqis prodigus. ta au

,tem que podidet ipîcrum ita funt uit conmunicare no audcant mfi cdmunicando (ua bona amphora videaut Amicorurn tarnen omma debet conmunia fore.Vnde TTberencius in adelpbis. Vêtus verba boe cft;conmu nia eße amicoru inter feomnia.JEt $aIufH? in tatbe Idem veUe atqp idê nolle veraamicicia èft.Itacp fi quis ^ culpa vacuus eciam in amiciciam prauorum iciderit quottidiano vfu atq? ilïeccbris fmilis alnsefficit.Vi^ deatigitur qui amat ut euern diligitj^nus fit Jn ma lo enim amicicia non eft.vnde idem Saluftius in iu gurtino. (prunes eadê caperc eadem^ odifle inter ba nos amicicia 8C inter malos ficcio eft: 6lt; non amicicia t^uomodo enim amicicia eßet ex quo peccatum eos co pulat.I^Iempe vnum vicium ad aliud trahit 0lt; fi aua/ rus fi^rit amicus forte ira fiipueniet:uel forte fiupb^ crit.Si autem fupbus ira fupueniet.Èccequalis ami cicia. KulU enim eß ex quo peccato maculatur.t^uis eni diuift agelos mfi fupDia:quis fratres^ primos mû luperbia. $ic Slt; plurcs qui putantur amici;ümilibu3 cauüsdißbluuntur .Nam inter amicos debet fore cari tas fine tementate:conmunitas fine cupiditäte.Vnde Seneca ad lu.epißola xlviii. Conlorciu remm dnium inter nos font omnia.tt fubditfomnia cum amico co munia'amicus babebit. ßJam pitagonca opmio fwt » amicorum omnia eße conmunia;0lt; amicum eße allem Ce ipfum:ut refert Iero? contra Ruffinum.Vnde ©ui iiii de triftib^ f Widuo coporibus-mêtibus vnus erat '^t loqüitur de amicis.Êt arator Ii° ii. Aepellié erro in diuerfa trabens: cum (pintus efficit vnum:vnitalcg ex Concordia venit (Concordia vero in bonis eft.Vnde prolper H® epig.Moribusluftißimis pulcra eft coneo dia pacis. (J) igit pofico inquiramus quo padlo queat Vera amicicia vendicari J^udiamus (Duidium ii de ar te amandidicentern :ut am eris am abilis efto;dnitit? eft verbis alliciendus amor.Vnde JM^♦b'’ ‘^c T bobia

fed prauio Jignus am^ns amar.fet ?leccaton doicus $1 vis amari ama. rtx quibus ajiparet g gt;nbsp;nulfo Iaqa«*lt;’ agis tam nto capitur ficutarnorg' qui obfeqorum du^ cedme canferuatur^^ncle Gatba.Vincere cum poflis intei^cltim cede fódali . ObfequioHulces quoniam reti nentur amici Jca odium generat cacordia nutrit amo rem.Itacj mituis pacienciis amicabilis conuic^us con lêruatur. verbify beniuolislt;'exbortacoibus 8lt; lulHsi crcpacdibus inter Gpietes amar foUdatur.vndc Tu 11° de virus.Vita vidlus coQIia ;ferm3nes exbartado nes inter Jum 8lt; obiurgaCos maxime in amicis viget Vla^ eft locundiflima amicicia quam lïmiHtudo coh'lt;* iugauit.Mec raireris ü libaatVedarguere amiçüîqnia redargucia amare pralata fapienti placet.lt;^ete^u Icif fitemar . (Car amicicie inter bamines na apparet: aut enim bomines fuut quales nan fuerunt:aut veteres fi cud nee prefeates mutna Ce ddexeruntqd abüt.^id igitur dicendumhbeat nan accurritmiliq gt;impantas voluntatum8lt; didmilio defidcnaru amicicie detra/ bit viam.Tede Óracio m luis epÏis.Öderunt bilare tridesitriftemcj locoli.Sedatum celeres agguct gra uemq ircmifïum.feotores bibua mediae^ nadle pbaler ni (t)derunt porredla negantem pocnla Itaq? guIoG ob ïcenas naa amant lubrici endos .^{^amo brem appétit' tuum varietate confunditur amar. Impiis igitnr non éd fedus buiufmadi adbibendu eocp cantranum ama ri impeditatu babent. ^nde plautus in anlularia ton uentus bacborum ÖC loca friuola non quera ut amorc pariantlytinam nibit odiofum dareiit.Talibus i^tut ineptis defderus vare diledlnm contdicit lepe .Rut' liis anmaduerte frequenter qua^am fore amicos no bominum léd manerum.Hi lunt Ibdales non amicicic fed fortune. De quorum amicicia inquit $ enec ad lu épidola ix. d^ivtilitatis caufa adumptus edita diii placebitt^ diu vtilis fuent.ldam circa diuitcs amicc

itrnftturSa nrcumfécîcttfed circa adtierfâ GlitudTo cÆ quia tales fc^itmt amici vbi probantur.Varro in fûis^ fentencüs.. Èi vis amicum expenri calamitofua fias .• Et Î^ntilunus ca ^xv . Me^isr inqnit an diligatrcui? txperimEfnta non habentur nifi felicstas.Elures enim mrebcîtate diligut fed adnemetc infortunio defperät quia deeft fortuna cuius gracia amabant .Vnde Eoc. nr de cafo. Quemep félicitas amicum fecitanfehcitas facietinimicum.Nulla peftis efficacior ad nocendum quam famiharisimmicus.rlamcauG. déficiente amo' rigrtrrmirumfl deficit jeins antiquus.l'Jam ’^arqnus exdio dat? prima cognomt quos fidos babuit amteoS Jn profpentate enim non cognouit ut narrat Tuf lib^ ds'amicicia.Ce talibus ait Omdius li de ponto. Vul gusaimicicias vtilitate probat »Reuera tarnen ut lub dit idem Ouidi?.Türpe (cqui cafura ólt; fortune cede amiCum^Et nififit felixputo eflè rregare fuum.Vndc ipCe OuidiuSm exilio politus tib” de triftibusamicis luis dicebat.Vix duo tres vc mibi de tot lupeftis ami «»Cetera fortune non mea fuit turba .lUud amicicie landluto SC venerabilc nomen » Ne tibi lub pcdibus ia ceat donee ensq ^ fdix.Tempora fi fuerint nubila fbl? ensTt petronius.Cum fortuna manet:vultu ferua^ bis amici ► (fumej cecidcrit turpi vertids ora fuganf ^ emails armcicia:reuera fidla eft »Kam teftelt;£atbo ne»Vna diesqualis fuent monftrabit amicus Procb dolor tarnen ut dicit ^atbe? in li° Tbobie .Fluctuât ad fenfumyenalis amicus egcnum» Keverus reConet nee fabricatus amor.EtMardalis coquus»Hic quem mcnfatibi tua preponit amicum »Upturn amat Slt; mu los terreftriarnon te »€^ê bene G tencrem nouer ami eus erit Tales enim amid tunt emptied: fermonibus enim tantumodo coniunguntur fmête vcro uel facJlis minime adherent.Vnde Tibullus li°ii.Ke vos dedpr A^tpendencia bracbia collo .Ke capiat blandafordid»

ligua prece’dluia fciUcet a tablons eft cauendam.quot;^n de $eduhus m carmine pafcali li° v.*Traditor imit-bt ideft non mittit fert (pditor impius latro. (J^aodfono fimulat 6lt; arnica fraude falutat. Bfeu'«^es quam fi^i amici :nam pre(èntibus fauent:ólt; poft tergum inüdi^ antur. y nde (Jlracius Ii° fermonum AWentem qui ro dit amicum prefèntem autem défendît alio culpante. Kunc tu romane ftdule caueto. ]|Jam cauedi funt qui nee leere tum tenere fciuntmcc adiftere volünt.ton^ Imm itacp eftutquis dilcedat ab amicicia illozp; quo2^ finis racione intentus non eft.-^nde Tuf li® dearmci cia.Precipiendum eft t^nisvti: üqui inpuorum ami cicias ignoranter ineiderint ne exrftimcntita (e alb/ gatos ut ab amicis m rep. peccantibas non dilccdant quia nuda tenenda eft amicicia que reAo non coniun/ gitur fini . (Omnium autem finis deleft:gracia cm9 . cetera detent amari nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Oapitulum ix.

de correccione caritatiua

|É^*^k Ön eftamicusqui peccante amicum non cor-' ■ nWrigit |\micicia enim in crifto-efle debet» fed | L Win crifto non eft li peccata Iibentcr permittit ▼ nde (Catbo (Jumq; mones alique nee de vebt illc mo nere.Si tibi lit cams nob deli. cep^uod nolci fac^u non redlemoli tacete /fje videare malosimitan veile tacendo Vulnera dum fanas dolor e medicina doloris (^la tefte (Dracio in epifto’is. *t neglecfta Iblentin/ cendia fumere vires«'quia fcilicet peccata non correeda defacili crelcunt 4deo quot;if uP Ii° de amicicia.^onendi inquit lunt lepe amiei 5lt; obiurgandi»lic tarnen cp mo^ nicio accrbitate' '6lt; obiurgacd cdtumelia careatjàlt; tue, beniuole fiant. ^ erumtame mos eft bodie plunmuni corrigi nolle Iplis enim veritas eft odium.luxta illud Tbere.(t)bfequ amicos veritas odiu parit.Et fubdit maxima autem culpa in eo eft;qui fra udem quent^ qui ventatem alpermt.Vnde Ealuftius in lugurtino

Odium querere extreme dcmêcie eft Wivero odium querst qui veritatc audita correcciois caritatiue fub cotextu ipacienter audiunt.Mec reputant arnore niü eciam alius faueat illicite voluptati.Verutame qui fi delis eft a correccione caritatiua non deuftat.Iuxta il lud ^enec ii de clcmencia. iVlalo corrigendo offendè quam adulando placere.^erurntamen frequêter cor reccio caritatiua ab amicis pretermittit; ata de aliis minime curam babent.Dicunt cnim in cordibus fuiS. t^uid mibi quid alii agunt.luxta illud Tberen .ut qd aliéna cures que ad te non pertmet. ^lii vero corrige ptermittunt;eo ^ eorum amici fufcipcre correccione reculant : fed minime reeufare debet. Omni enim tem pore correcco beniuola bona êTunc eni bcniuola dicit quado afperitati aliqua dulcedo mifcet.Vndc i ^ver fapicn tum dicit.Obiurgacioni femper aliquid admif ceas blandiciei jelumcç dci conmcmorcsólt; in te pecca tibus miferearis. $ed plurimoru. aures claulc funt QC Veritatem ab amicis audire ncquiunt vtmam attende ret illud Senee epfa xxii ad lucil.Mutua emendanda funt vicia :nec amo illum û proficere non curat.fvlalo inquit mibi lucceflum quam fidem abeffeldeo Tuli^ in oracione ad Procellum Ammoneo te ut a reru tpigt; tudine caueas:6lt; ne in altcrum dicas que cum dixeris dixifle erubefcas. Sed quis audebit amicum aut aliu redarguere.Nä mûdi tâta lûpbia eiut null^ redargui veiltmon folum priuatim aut perfónalitcr;quinimo ea que publice dicunê in obprobrium dclilt;ftorum;plurcs male accipiut Slt; pro le ipGs dici paralogifant.Contra quos Plant? in aulularia.Memo inquit fibi met arbiz tretur dicere qd nos dicimus populo neq? fibi met cau lam conftituet:qua(i ex ioco Aduertat autem alios q corrigere pctunt ne corrigendo ca tangant que noue vunt corrigi non pofte.Obftinatis enim prcdicari non prodeftPortaftis enim eorum peccata crelcut eo per

ado quo conmemprantur:5lt; peccandi voluntas ex rc^‘ prebenGone fre^eter illis accrefot luxta illud |)ui/ du b” de ponto.Tulnens id genus.eft cp cum'Gnabile non fit:non contradän tucius efte puto curado fieri quedam maiora videmas vulncra que meli^ non teti giflè fuiflet.Vnde idem Ii° ii de triftibus.Eripit in/ terdum;modo dat medicina dolorem. Îtaçp correccio non in omm tempore prodeft;fcd perfona 6lt; menfura conmêiurandacft ói confiderada. ▼ bi tame quis ami cum fentit corrigere non deGftat;eciamG molefte ca piat quod ci dicitur. f)urus cnim animus afllduis cor recciombus ad lacrimam inducitur quandoep IpGus^ furia,correccois acerbitate mod^ada eft, luxtaiHnd (Ï)uidii Iib*(primo de rcmediis.I)um furor in curfuc curreti cede furori. l)tfficiles aditus impetus omnis babet.4t (ubdit Impaciens animus hec aduc trad^i lis arte. lielpuic atej odib verba mouenti s babet ft ideo lequitur ^ggrediar mebus tune:cum fua vulnes ra tangi.lam finet 6lt; veri vocibus aptus erit.Cfum de derit lacrimas animumep iimleuerit.égrum.inequot;dollt;’ verbis 6lt; moderandus ent.Temporibus medicina v^ Iet data tempore prodeft. ^t data non apto temport vina nocet Itaqpauum corrigere cupies prefertim ami cum temporis oportunitate querat 0lt; mediocre acet' bitatem obferuetme fuperbie Ggnaculum autracoris manerie continere videatur ;fcd pocius caritatiua ^' amicabilis perpendatur’

BlCapituIum^ „de.piëta te '^^^^I^etatcm bumanä fuadet natnra.lt;|)mnes enin^ a P w^ommes vnius nature funt ^uamobre oeneS gt;^omnes Pietatis opera funt exbibenda. Vnde . in tiefte.flulla vis maior pietate vera eft curnq p enim verus amor tenuit bos pietas tenebitq-^ Ç bi alias non amac niG pietatis officio eos confoueat ^ttendamus enimiquoniam qui pius eft aliis pietate/

pro fcipfô îpetratVnde Vale Ii” v Bumanitatis inqi-quot; Pulcedoî8lt; infrenata barbaroru ingenia pénétrât : SC wftiu oculos mollit:5lt; iter diftndbos tirones plan^u iter rcperit.AJulia inq^t acerbitate fortune ;nullis for dibus precium pietatis erubefcit. 4^nde ibide narrat de mullere quadam:q apud tribunal capitali criminc damnata in carccre necanda tradita fuit : fed carccris cuftos mifericordia mot? non cS ^tinus Ûrangulauit: prefatetp mulieris filiam adiré pcrmiGt: Gc tarnen cp nullus abus ei adbiberetur.rfranlâcîhs igif pluribuS diebus mirabaf carccris cuftos:cur mulier non morC'-rctur Sed animaduertit çp fdia fua :fuo vbere matrem lûlcetabat.(Quc pietas cüm iudicibus notuit prefate mulieri veniâ impetrauit*SimiliCç biftoria de qdam alia tlia legitur:que pattern (êiiiflime cuftodie tradi turn panter gubernauit Veniacj fua pietas conformib impcttauit.Nibiligiturita propicius:ut deliftorum obtincatur vcnia: qua pietatis exercere opera ;prout caritas petit.Rorms idem Valerius cp cum rex dari/ us cotra litas impetum fahret :intcrrogauit an fugi turi aut pugnaturi eflent.Kefponderunt fe ncc vrbea nec agrorum culturas babere pro quibus dimicarent fed ad patrum monumeta confugeret. Quo difto bar bara gens ab oni fentatis criminc fc redemit. Prima igit ^ optima return natura pietatis magiftra e que nullo vocis minifterio;nullo vfu literarüindigens pro pnis vinbus caritatem parcntu :libcro^ peccatorib? infudit.I^i enim quis loqui nefciatmibilominus a na/ tura pietatem docet.Vndc Valerius vbi lupra.QuiS enim plauftns vagus ÓC filuarum latebns copora fua regentes: ad modumcf ferarum:Ianicitu pecudum vi uentes,Sic dario rcfpodere dccuit.q.d.$ natura do eet pietatem inuenire non verbis fed openbus. Que quidam natura filium Creli loquendi ufu deficietem ad protegedam patns vitam inftraxit.tMempe inter

omnes pietas eflè debrt §lt; fignan t?r dconfaguinitalt; aut parentda babeat. VndeJ^tacius in tbe^iclos hb’^ xviü • Pc^bs arnar crudelia - vincit pecftara.^t *^ur m prima r2tb3rice,Pietas eft per qua fagume eonncli'’' patrie® bamuoïisjofficium 0lt; diligens cultus tribuit Vndî îFetronius.(f) maxima return pietas bominum tutilTma ^rtusiquë Icilicet pietas in bofte probatuf vtinquit (DuidiuS lu de triftibus. Kis igitur attetiS crubefcat fideles in quibus modica vel nulla pietase ^ortafEs cmm gentilium:prelibata pietatem non iml tantanquia non folum pietate negant bis quibus in? micantur.féd eciam quibus amicarifc ladbint. d^atl f’ciflè ycteres tiranni non leguntur.Vnde narrat ^æ tenus vbi lupra. dum quidam adoleCces accefas eft’t amore cuiusdam filie tirannucontigit cç ft publice ob vians.'ofculatus publice earn fuiflet.Ifrefati igitur ti ranm fuadebat vxorvt capitali fupplicio puniref.cCui tirannus,Çi eos inquit:qui nos amant interficim^ q^ bis faciemus quibus odio fumus.lfcc emmvxor ore tiranni audiens in bunc modum;filie tulit in innam, ^urlus de eodem tiranno rafert Valerius 5»cum (tra lippus amicus fuus 1 cena cum eo cócitareb'’ólt; lurgi® iterueniête in cius facie ofpuer^t vidicfta nibilomin? accipere noluit cu potuit; quinimo fuos fibos violate patris maicftate :fubucnire cupietes retraxit, f^oftd autcm ^raftppo ft bumiIi ’’'C m pnftinum fedus amo ins cum Gbi reconciliauit.teterum idem Valerius de pirro rege refert:çp cum quoldam andiuiflet in conut 1110 tarentinorum turpia de iplb loquentcs percudtan 6lt; perfcrutari cepit a quibu(dam qui ibi fuerant incogt; uinio:an talia de ipfo dixiftent.l^ui refpoderuntmi'i Vinum nobis defeciffttique tibi relata fut: euca vi^^ ztur rclpedtu eoru:que de te locuti eramus (|^o didlo vrbana crapule exculacio veritatis cp fimplex cofcHio jram rcgis conuertit in tifumifuacj pietate obtmuiti'

vttarentim fobrii gracias agerent:Slt; in pofteru ebhj bene loquerentur J^udimmas igitur illud pietate ad cptu fuiflè: quoi crudchtas obtinere infólita eft.llli igitur fé bomines non dicant qui pietate bumanitati debjtam non habent;nee debet putari magnitudo am .mivirtus fed crudelitas;vbi comes non fuerit pietas Vnde’l^uP h® primo de ofamp;.Èorro ammi magnitudo: remota pietate SZ c^unccione bumar^ feritas quedâ ^ inbumanitas eft.Et ibidem Ii° ui.^icud queda am putanf membra G languere ôlt; fpiritu carere ccperint ne noceat ceteris partibus corporis. $ic in figura lUa bominis feritas filt; inbumanitas a comuru bumanitate ^ pietate fegreganda eft.Nam pietate condicio bu/ mana obferuatur: Slt; indignatus bomo mitigaê . Klam kefte gracia in epPis.fJcmo adeo férus q non mitefee p5^t,^is concluditur fermombus caritatis opus pic tatemefG •’naturameç pictatem querere

GMCCsfi^uinjuLdfijiacejSCxancardia ^' l^ntatis fiba pax eft : nee mutuo cari (tint q toncofditer non viuunt. v nde Tut t^blippix ^Aa li.nullum eft armatoru preGdiumjniG begt; 'nci^§lt; cantate circufeptu fit.Klomen emm pa cis dulce eft .’5lt;ipfa res falutansmec eft aliud qua tra quiUa libertas: nee tarnen eft illa reputanda pax que viciis ce nfentlt.Vnde Seneca lib® demoribi^:pacem babeto cum bominibusibeHumqicum viciis.Et fulgc cius li® ii mitologiarum.fcapietes virimaiorem cum viciis quam immicis p^gnam gerunt. Nunqd igitur lamentandum occurnt••fi plurimi fc pacem baberc di cant.’quorum voluntates confentanee funt in malum. lt;|jvomodo ergo pax ent vbi princeps difcordiaru dia bolus regnat:quomodo eciam pax eft tecum fi tua vo luntas tue racioni contradicit.Si aliud vis Slt; aliud tc debere veile ludicas.In nullo emm fcelere pax e.j^urz fus 0lt; pacem V^bent.’qui rem publicam profpc regere

petunt.llam tefte ^aludio in Ingurtino; (Concordie pafU3 res cre^cantîdifcordia mi^dimj ctilabuntur.Bt Varro in fuis fenteciis Alit aùtemconœrdia mores 0lt; cobabitancium animOS format: ,^apietcr autem rem publi.non regünt:quinon mû preha querut .Non fut cnimquerenda preuarmfi ut pax meliorîubeat. (^u^ autem bemant 'ut picem babeant non difcordiam: feil pacem querut;qdi fi pacem baberent.'VU® non repug narent.Eorum igitur pungna via pacis eft .Ö^i vero pungnant pace nori intenta diAîpatores comumtatum funt.Vnde Yn^ Ü” ptimo de offi.Quare inquit fufo' piéda üint bcIfamiG ut inpace viuat itaj bellum Gifci piatur : vt mbj aliud nifi pax baben videatur. ^ndc didimus ad Alexandrum'.NorbeHa non gèrimus:fed pace moribus non viribus cofirmamus.$óla fartun3 cft aduerfusquam lépe pungnamas Ölt; (êmper vind/ mus.ïtacj non contra pacem;fed corttra förtuna pug/ nabat.Sic enim pangnanciu fcilicét cdfra pacem pua intencio cft.Vndemento Slt; veteram mos vCp ad pre lència tempora loabetur.’vt in nullis pnngndte liceat; mû tracilatus pacis précédât.Vndè tempuSante pUg nam prefigebatur.’inqua pars vna altétam: alloquitÜt Si autem pax baberi non poditipreltum lequebatur.* Si qm autc ad buiusmodi traham flelt;lt;lere nolucrint arbitrandolè omnia pofle obtinere: ntmirumfi cafuS cotingat ilhs.Vnde lubus celfus in Ii.de beiïo'galbco ipGus Cefans b° ni.Inter duos mqt belIatesiTooc vnu tempus de pace agendumcftïdumfibivtercj confldit Qui Galten paululum Fortuna tribuerit ' -vixvtetut condicionibuspacis-quiSuperior vidctur:ne equa pat te contemptus ent: qui omiUa credit fc babiturum. “Ët procul dubioqui pace abnegat fuo renunciare lun recufâreiç videtur J^liquando tarnen vtitÿ melius eft iuris partem relinquere:qua fui occaüone animas pet dere/quia pace mbil melius eft, Vnde profper li.epig

i^onbas in Gncftis paiera eft wncor^is ^^i tuntur mundi premia pace nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;VucanuS i

Heu mifm qui belli gerót .Ït fubdit l^S^^ . tuperunt fecula pacem.ït idem Hl^ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;-

óifcordia turbat pace fumma tenent.Ït ibro *‘^ la fidcs pietal^ vins qui caftra^cunt. era ’î ms ipbas vb maxima merces.Cj^u (^*!'^®‘\Pj^^. r mutant mud eflb Iicitum quad eftl^^ncurdu lt;il^ Wdifcordia guecïa^^«^ ^*^*^ odiÜ panter Et prudpci? . Pax pW virtuns opus paxfumma laborum.Wil placitum eft deo ünc pace. liée mun? ad ara Et fabdit femnia ppetit paocs atcp eunda tenet a deo .iJunquid Icfa dolct cun^a de e facula donat.Ex qnibus apparct qVu panes e p ficus:vin ena panfi^muncra deo piacetned “^’S nunquam nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;'Kföa.xxi.deverqSlt;fi^oarn

'^llcccio fu^a vel denperc quent vel faite ob mo non intédit.^Zyicóq fuent hc^samor - ^dieoe fufpeta^ eft:abfit igit tabs: fédéras amor afliftit : quia fmgula veras amor lägt : ottentas mutuas cauet:obfeqmaqipendcre facit Vnde virgin 4n bucoli. (J)mnia vincit amor 6lt; nos tendamus amlt;^ Et idem de amore loques 1^ liii Çnend ait’^P’J^ non moralia pedora cogis.Et ©uidius in epns.^«» e fol liciti plena timons amor.Crcdula res a^te au rib? iterdu voces captarrus.|slepe qui amatloliatu dine placet.ttnoccre timet protegcre cciam querit* Vtide 0uidi? in li fine titulo Felix qui qdamat delen dere fortiter audet.Cj^od tarnen amor improbuSjion audet:vt ponit Ouidms libro de faftis.Pauei deu ta men amare feiut. Û^uomam amare Slt; fapere vix a deo eonceduntur:vt ex prouerbns fepientum coligit « * ^setenim ideo an-ant quia preaum ex amore *P®t ^ales autem non hominem led eius munus dal’F^® gt;nbsp;^ia vt ponit Guidms 11® preaHegato .Ikon que P

ciam vitam qui debet amaré.Ét prôner libro epigfi’; Andpitis vite quäuis G Gip^rare labores. t)ilige qd vet? amator fernper babet Quia Gfƒbo debet cotetaiï de eo qd amic? :babet nee deb? ptérmitti amor G mu nerum copia dcGt.Vndc tclbe Sidohici'in fui^ epFisIi quinto. Verfelt;AM dileccio: non tanfirrri debet recolere offidorum ’ mérita léd Ô^volûtatum quintitaterquiä fcilicct pèrfeda dileccio bcneficiorum quatitatem no pondérât.’fed voluntafe contcntatur.lJam tefte lila tbeo in Tobia.CÏiracia dum nuHtnature tune frudtus amons plenioreft. iJóUué'emm mehor amor eftjquä ille cw? radix cuciditas nó é.fed gracia que in crifto' terminât.Vnde SeduÏiug'b-örcia vmcula dédit pecca ti leua TOteftas.ïJiledtis amor enfti'foVritil-a vincula dédit.Sed procul dübi€j?quam(^^eftépêï’ó^opbb om-' nia bonum appeturt t:plüruholp tàmcnùr.efbrion crifld fed viens amor.Uam ih quibus nutriti Gint bec dili/ gunt homines. Si babeant igitur mali quod diSgunt abuntur amato.$i aatéra carcantitunc viciorum fla/ ma gradiori efcuat amorc.Vndc SCqui pauperes qua’ dolt;ÿ funt impacientes redduntur tc Èt Ge ecia patet de mcontmentibus qm ferueciori amorc heet prauo anbelant.Vnde Ouidtus li^ lii de artdaffriandi; mora (êmper amatcs icitat. St Iibro iiii metbarnorpbóGos %’empore cremt amor quo magis tegitur ipfe. IWahqr tecflus magis eftuatigms.Èt ibidem Iibro vi.Mcc ca piuntinclufas pedlore flammas.Iftc eft mudanorurn amor qui nd'clarefcè léd pal'erc Facit.tuxta illüd lt;Ï)ui libro primo de arte amardi»pallet omnis amans;bicc color aptus amanti.© Vtinam a cordibus ifte recedat amorialhcit led inficit: primo placet tadem dilplicet j^agno labore vendicat^öC cum exiguo gaudio poflï^ detur.Talis enimeft terrénorum amof.duórum ^to quis fit maior poGlèflór: tanto lugitëï cGiiiinuit amor tifcat igitur fidelis bona Ipiritualia vere adamare'

in quitus dum fperant Si non babentur eft plenitudo defidcnorum:5lt; cum pofTidentur eft amplitudo gauz diorum. Aurfus difcant homines mutuo te arnare fc; in cnfto;aïius cni amor cito depent Experimur cnim tót in fcculo fe predicate amicosunter quos Iola ficcio eft:quia iorum amor non in crifto fed in vamtate eft j^mor autem vanus ferner eft fidlus Sgt;i more vanita/ ids rroxdccidcre folet.flôc enim amore:liberi plures fuos diljgunt parent es:quoru mortem fidhs lacnmis plangunt:fed mente corum: diutumiorem vitam non ciipiunt.I^e quitus '^enec ad lu.epiftola Ixiii. (Jjuis. inquit tos cftimat amicos qui negligent!dîme eu ami costatcant:in fermone lugent: nee amant quempiam niG perdidennt.ldeoq; tunc effuGus merent:quia ve rentur nc dubium Gt:an amauermt.We ipforum lacri ma inquit ’Tub.Mitil lacmra cicius arelcit.^t luuc nalis litrov. |/Iaiori tumultu planguntur nummi cjs furcra.tingit m occafum (ummam deducere veftem klonten tus vexare oculos tumore coadla.^lorat lacri mis amifTa pecunia veris. ^tacp tales amici no diligüt fed fc ditgere fingunt: nee lugent pro amico fed pro damno Here vident :fcd toe faciut non dolorc fed void tario more. Vnde O^idps libro li de rene.Vt lleret oculos crudire fuosEt talterus in alexandreidos li. fexto.Lemter adueniunt:leuiufcp recedut:fcilicet la/ cnme.Et Gitdit Impendut lacrimas mifens arcetib^ lUis:ouia fcilicet tales fe ipfos arcent 0lt; cogunt vt tie ant.Vtinam tales fe iplts prius fièrent:co œfingunt cuod minime tatet .Vnde Dracius inpoc,$i me vis fiere dolendum eft primum ipfc tibi.’Tridia meftum 'vult u verba docet,Islam tuiufmodi ploratorcs ftultis feminabus comparantur. Vnde tatto, femina dum p’orat:tomincm (upcrare laborat. ^udiuim? igitur 'eorum leprobandu amorem.'quorum fletus ^ amieis f-rti Cunt 0 lt;apparentes .$ed eorum cciam re^pband?

eft am^r;qüohim fidi fut gaudia .lie quibus l*iba.-Hçu qtiam'ä’ifficile eft mutate gaudia falfa,iDiffid^C eft fingere trifti m?nt2lacum.I^Jn benemendaci nlt; £u5 capamt ore.lVlon bane fobcitis ebna verba GnanC ’^nde^ïd3niu3 in cpFis hbro ii.QJu iG quidam inquit barbanfmus eft mord farmaiocd4us.‘ólt; animus affbe tus.Kt TuF primO de offi.Yurpe eft valde^ viciofu metein re (euardelicatum ferre fermone. Qu.’ omnia fatiunt ficfti amici in qmbns nulla eft veritas ^r^— (I^apitulum xiii.de adulacione

Dulacio veritatis inimica eft:Slt; omnis adula tor verba vet nutu mentitur.Ideo vetercs la/ 7 W^^pietes non Glu adulari fed eciam adulatores fiuncu^ri timuerut.^nde Tuf in ii retborice , H®^® effe laudator:ne videar adulator Et Socrates rprelén tern minime laudare detfet: nam adulator eft diabolo blandus.8lt; Greni mortifère cdperatur. Mam blandit auribus ôlt; mteritum querit. v nde Seneca Ii° viii.de naturalibus queftiomb^ Adulatonbus laws non pre beas. $unt emm artifices ad captandos lupcriores. Hoc emmbabet adulacionu blandicic ^ ecid cum rd ciuntur placent . Et ad id lam demencie venimus: vt qui parce adulat pro maligno Gimatur.Ipfe emm Sen adulari rcfpuebat :ip{b dicente bbro li de clemencia -Klalo inquit Veris offendererquam adulando placere Aaro enim bec Gmul contingut vt eadern vox Gt dot cis 6lt;ßbda.Tefte ipfo Sene* ibidehbro iii.lt^i i^ fapiens eft adulatonbus minime credat : ficftis enim fermonibus venantur homines: Gcut pretextu pabub bamo capiunt piices.Vnde Petroni?;adulatores fibb turn cenas diuitu capiunt prius mbil pocius medican tur quam id quod gratiflimu auditonbus putat fot^ Vnde Sidonius in epFis libro lii. Seeftator epuIaruW laudabilem profcrt fentenciam:non de bene viuentc fed de béne patente . Yales emm cum aliquid volunt

prias Îaadant poftmodanrpoftaîant .V^^^s ^arro lt;re lois {entendis Aduladoms (peaes eftrcum laus pofkn lacionem precedit » 0 vtma tales EdH adulatores non eflènt:nam errorcs in principibusgénérant :fuo(Ç ve neno fuiui:a(pidis mare dormitando ta«gunt .Habet emm venenu oratio blandamuo yeneno pafci Wioge^ nesrecufauit .Vnde narrat V alerius maximus cp dio gem olcra lauanti Anffippus dixitïli dionido adulan vellesrita non eOes lt;tui diogenes:fi tu ita velles dio/ nifio adulari:non curares.jturluspBus quidam d^^t7 Jpêfippus qui fait nepos t’latonis ex forore adulator res contempfiflè legitur.Vnde cuidam adulanti Gc di ccbat:nibil proficis:cum te inteHiga.1ht mentojd^uo mam tcfte prudencio:latitat lupusore cruentodadfeo lammentitus ouem fub fellere molli .Ctlempe quicqd adulatores dicuntjdedpere mbilormnus femper inten dunt:quoru impia verboGtas in peccatis detmet mul tos.^nde profper lib° epig . ligua affepta^nx vicium peccantis acerbat:6lt; ddedatum crimine laude ligat Vum.ltlirum igiè cur lapiens talibus mendaeüs Gue niendacibus credat.$cd mirabilis G oms ex laude Cue turpitudims gloriam accipiat:quod faciunt ifti Gcud qui de peccatis glorianf.De quibus propbeta. Q^id gloriaris in malicia qui potes es iniqtate.Worum cm gloria nimis vana eft.'Bonus igitur G fi^ris pro mer cede adulatorum:medacia nc fufcipias $i ante peeda uehs tibi adulatori noh credas A^^^t vt alieno fermo mplufquam confciencie tuc credas: dicente (Catbone Hus aliis de te quam tu tibi credcre noli. Guiufcucp igitur gradus exiftens:adulatore relpuas.Vnde fc hbro de quatuor virtutibp.itam inquit tibi trifte fit laudari a turpibus quam vt laudens ob turpia.I^iffi cdiinG tame opus eft aflentaciones adulatoru cotinue repellere:quorum fermoncs ammum quadam yolun/ täte refoluuntJnulliusqp per aflentacionem amiciciam

. tnerearis;nec aliu tuairt oamp;fcih'ere Gnas.lEt fuMit no?f acerba fed verba blanda timeas.Mis tarne diebus adu latores promouent. JUicct Ï’oîicratus Iibro iii ca pn dicat;5’ omnis adulator virtntis mimicu-s eft .’licet H'' militudmem babet.*tarnen fraude ÔC prodicione ftm^ intendit. Çutigitur diligenter tales 8lt; Veraces odw babentur.'Vtinam adulatorum colórcia tanà venenofa* Vitarentuf exemplo vlixis.De quorefert Senec ep-quihqgeGma quarta qp claudebat äures fireniby:qu* bus adulatores intelligunt.Ideo ide $cnec ep. xliin^ \l^enit inquit ad me pro amicobhndus mimicus fdlicï adulatorum Adulacio autem ipfum cui fit infatuate Vt dicit idem epiftola Ixii.C^oigiÉ abiit magnatui« iapiecia vocibus emm adulatorum infatuati funt.$J autem fapientes exifterent;adulatorum oleo non iW' pinguerentur.Vnde propbeta. Oleum peccatoris no impliquât caput med.^uper quo verbo dicit ÄuguZ Ditigua adulatons alligat homines in peccatis . obrem Policratus libro iii ca xiii.Augufto loqucns di cebat.Si deceptorcs iftos idefl adulatores exterminé uens. Deos te precellere noh putabis. Alam adulator res (ms medaciis:homines mortales deificat . Hi fut cnim fcorpiones facie blandicntes: cauda percuciete® vt inquit Icronimus epiftola Ixxxmi. Abkt igit lUu^ tjecbiclis liii.tibi merito pofle dici (Cum fcorpiombF babita8,$upcr quo verbo dicit (Gregori.libro pnifO

, Omelia ix Adulator tanquam Scorpio^alpando inco dit.’fed cauda fentÆt feut Apes mcl i ore gerit.'fod pungere querit.fit idem Grego .iiii moralmm Adu latores latftant illos quos laudat.$cd attende quidû piens jiuer.primo dicat.3i te ladlauerint peccatores wee acquieftas eis.^ndc Yfa.in Populc q te beatun’ dicunt te fcducut Super quo Icronimus Adulatores inquit lacftant illos quos laudat 0lt; lunt boftes 0lt; lö» tille dyabob; ölt; propinant :pocula mortis .(^aprop

ter Alexander nequam in libro de naturisrertim udn lacionem vocat venenurn:melle mixtum.Hi tarne fer monibttS placet: quia bladicias licet medofas exbibet

.Capitulum xiiii.de^bofpitali£atê

YAntasi exigit vt fratrem S^ proximu in bofpi a c icio’fufcipiamus.lUam Abrabä bofpitalitatis ^^^^lamator extitit.Yndc tres angelos quos ere dcbatbdhnncs bénigne fixfeepit. ^^amobre mentis quam plunmis apud deum claruit.Attedamus emm quomodo ammalia irracionalia bofpitalitatcm babet: prout ait Ambro.in fuo exameron libro ii.Difcant in quit bomines bofpitaUa feruare iura:£lt; ex auibus co^ gnofcat quid bofpitibus fit obfeqi deputandu. Vndc idém refert qualiter cornices cicomas fibi inimicas in bofpicio fuo recipiunt.tt idco cnftünis loques dicit bomines bofcitibus lanuas dauduntiquibus aues am mas fuas offerunt .Infuper narrat Volicratus lib° viü ca.xiii cp infidèles eciam proprios immicos„ólt; boftes Secundum Icgem eorum in bofpicio recipere confucue runt.Adam apud eos Icx babebatur quifqms bofpici neg abat bofpicium:eciam vfç ad quartum diern in fa mis erat: efto eciam 5 »boftis effet regionis aut cmita tis. $i tarnen vitra quatuor dies detmebat quis bolpj tcm:crimen incurrebat fi tarnen bofpes mimicus erat Ceteru libro vu edefiaftice biftone ca.xxviii narrat • quomodo facerdos qui erat euftos idoloru Ói inimic^ religioms criftianetnibilominus Cregoriu Optra gtis fufcepit qui cum a facerdote iHo receffit:facerdos mo re fobto accedens idolum:refponfa peciittfed iUud no refpondit.Accidit tarnen vt denodfe demon fibi reue laret:qua’iter Cregorius epifcopusipfum de templo ciccerat:nec ingredi audebatmifi öregorius cu liccn «aret.$ed tune facerdos ad eundem epifcopum accc dens fupplicabatyt propter bofpitalitatcm damnum^^ “on meurreret,Petebat igitur v t idolum fuum loque

retor Gcaquot; prias.Et tunc Grego.epifcopus epFam in bee verba fcnpfit AppoJIini fciUcj dyabolo . Permitto nbi ad tuarn locum redirejecia agçre _quç confueuifti (Quam cpiHoIam detulit facerdoS iH?^^ tune idolum Îmediafe demane ficut prius loquebatur^^od vA^es Tacerdos eogitauit quomodo Grego.luo i4o^forcior eratratep imperabat.RebdliS igit idolis ad C^egori. concurrit: 6lt; baptijatus in fide tantum profecit gp in epifeopatu Gbi fuccedere meruit.Ecce ^ bona bofpi^ tabtasque bolpiti falutem miniftrabat. lt;!^a propter ’X’uP libro il de beneficus ca.n.Aede inquit laudada eft bo{pitalitas;quia valde eft decorö domos bomind patere bommibus.Vnde narrat ibidem de quodam q ^imo dicebatur;gp bolpitalitatem maxime amauit^ fuis Gibditis imperauit yt bolpitibus de omnib^ ^ui derent Et Grego.libro ii Amelia iii dicit qgt;non lolu funt inuitandi led trabendi Vnde (Caflianus libro v. coHaciorem narrat de quodam :qui G per quinq? dies bo{pites non babebat;tunc refeccipnem fium déféréƒ bat fabato ad eccleGam diligenterqp inquirebat an iW client abqui peregnni:0lt; pietatc mpt^ bumana bofpi tibus prouidebat Jdeo prima p?.iiii.dgt;citur bofpita/ mini inuicem fine murmuracione . Vuc(e $çneca'librû ini de beneficiis ca xxvin de quoda milite narrat qur, cum bcnignc.fuifTet fuGzept? in bolpicip cuiulcta fere XXX diebu3Jtuc receflit dicens;fatia tibi gracié fi me contingat videre domina meum.Gum igiturperuc/ niflet ad Pbilippu rege macedonu peciit fibidari pre dia fill bo pitis q fibi placuerat:8lt; fuu bohlte çxpulit Guo^ tn regi narrata fuiflèt militas ingratitudo pdia luflit reftitui pan bafpiti. Amada e igif bofpitabtaS qtata bénéficia confert.Vnde Augu. epiftola lxxv?* ^^(Dmnes inquit funt recipiendi ne boni excludantur ^^^aftjtjiste rciusJi brp lecundi deyirtu tabu^cardiB^ i^äJCöW5.primwm capitulum eft de vera iuftiä»

Vfticia Gbi fieri qui petitäuflicic debet ama W tlt;gt;r fore;vt fcilicet vmcuiq; quod fuu eft red ^Bj^dat .luxta illud Ambro.lufticia eft que fuum cui^rèddif: aliéna non vedicat:vtilitate ^ppria negh git equitatêq tcuftodit comune Êt iufticia redbiflime cardinalis dicitur quia circa illa omnes abc verfantur Kec tarnen iufticia valet in co qui timet:racione cui? timons iufticia facerc no audet.Vnde ICuf lib° üdê

ofFi.lKlemo iuftus eftepot eft:qui mortcm:qui dolore qui egeftatem timet:aut qui contraria equitati ante? ponit. Mempe iufticia eftvna omnium domina 8lt; re' gina virtutum:vt ponit idem Tuf libro lii.Ï^ortaflis iufticiam faccre multi reculant: quia minas vel mûrie ra fenciunt:^ etenimmftmeftum nature lubuertunt. t^ia teftc Tuf libro de legibus; nibil preftancius^ intclligi nos ad lufticiam efle natos:no enim opihione fed natura ius eft inftitutü.Vndc Éenc.libro de qua tuor virtutibus; Iufticia eft nature tacita conucncio Impii igitur verentur illos in quoru mambus iufticia pofita eft.Bodem tarnen padlo quo iufticiam déférât * naturam\ppriam ^ abenam offendut : eo q gt;ius proxi mis non impendunt.Vnde luftinianus libro primo in ftitucionum tuftidcia eft conftans voluntas lus fuum Vmeuiq ttribuens. tt bugo Opus lufticie eft motus mentis racionali9*que fecudum deum incedit a cordis concepcione (urges :8lt; foras vlij ad accioné coj^alem procedens Abfit igitur vt quis pro munere lufticiam fufcuertat .C^uia tefte Tuf lib” preallegato de legib^ Iufticia eft obteVnporacio legibus Icriptis inftitutifc^ populorum.^t fubdit. ld ipfum autem luftiftimu eft lufticie mercedem non querere.IJui enim pro iufticia mercede querit:iuftus non eft:eo q ftateram luis mu neribus ad alteram partem trabere facit.Omes aute ^no ad lufticiam equales fimus Xbdt igitur vt rptia comoditate:quis feducdÿdiufticiâ alten faciat.Vnde

fl^ercunvis erm^iftas laffeia m^t mbu e^^ivilt;i quam dei vocacio.^t lubdit..ipeus qui Lommeren’ rat 5lt; inlpirat.'omnes eflè pares voluit.Tande.^^c' dl cddicioncm omnibus ^pofuit imortaktatemonib? l^{pondit.^emo apud eum feruuseftmemo doming nemo diu pauper e ; niG qui lufticp indiget.l|lemo d: ucsmiG qui virtutib^ plenus eft Çajppter ait |jad^« , Iibro de vero cuÏtu.Primum mquit luftióeofficiu d*^ coniungi cum dco.Çecundum:coniungi cum bomine. l^ed illud primu religio dicitur.Secundum vero bu/ manitas nominatur.Itaq^ tamdeo quam bomim lufti . cia debaturJudexigit Gciudicct vt deum non offen dat:8lt; proximo non iniurietur.|Jon emmeft iuftidi vbi crudehtas exercetur.I^cmpc Cambifes tam cru debs fuit :vt imuftu ludicem excoriari fbeit;^. fupd iudiciariam federn pellemiuffit extendi :futum(5:eius pfoiudice ledere mandamt vt imule ludicare time retme liberum iu^ciumpatcreturiprout narrat Eb mandus Iibro xv .Ree Gquidem migna feneritas fuit guia quamquam debuerit lubcre a^entas obferuan. .£enerum tarnennimiu fuit: forGtan iubere exconin Çla igié lentencia quo ad jelum lufticic fada fuit fe^ execuaone alpera mmismt quidam’‘affïrmat:quibi/ .dam tarne alus pùcet mimio rigore lufticianrlèruat^ .non poin.Vt'de Talerius-hbrovi.narrat de Atblatc q p cum filius eius ^pter adulterium vtrocp oculo prv uari deberet:ne lexquamedideratipGus oecaGone vi ,o*aretur:Gbi vnum Ä fdio alterurn oculos erui fecit • Çcce quam ftridfa lufticiam léruauerunt.Vnde arbv .tror impium mdicemmimis afpere puniri non paffe • iQuia telle Ouidio libro pri° de arte amandi ; nee lex abqua vult punire Gia lura . |\Iimiru ergo G indexdb natur lege lua Icilicet cum nocensabfoluitur♦Cur cm condite iunt leges:niG vt feruarcntur . |Jam lege nta qui peccat pumendus ell ilIa:Ggnanter qui leges eoit

Adit ipfafa violauerit.Vnde narrat Valen? lib wn de quoi# Licuniua nomine qui cum legem itatuinet ne quis amplms quam1.agri iuga pofliderct. Ipfe yI tra legem comparauit:ut tame crimen fimularet. •mo fiUo dimidiam partem emancipauit.Ob boc a pompi Iio accula tustprim^ lege lua cecidit docuittj mbil all ud debere fibi impcndi: niG quod 6lt; pnus imperamt Kam tefte Terculioc in apologetico fuojfufpcdla eft lex que probari non vult probataeç G fuent non domi natur.q.d.^ lex G bona eft fcruanda eft;ab illo Ggnâ ter qui earn condidit.Vndelt;tatbo ludicis auxiliuGib iniqua legeroga^o .patere legem qui tu ipfc tulens. Œ^omam ßC lex G bona non fu''nt aduc timendaeft . ^d tamcn mala lex non meretur lex nominari.^Juo/ niam teftc’put libro primo de legibus.Lex eft ratio inGta nature:que iubet ea que facieda funt: probibet que contraria . Et ibidem.Lcx eft racio imperandi ac probibendi quarn qui ignorât imuftus eft. ^t Gibdit luftidam eft obteporacio legibus fcriptis mftitutifqi pofulorum.Iple tarnen idem TuF.Leges proprie no ptauit bumanas;fed bone G fuennt; quaG a deo funt Vnde Ixb® iii de legibus.Hanc inmiit video fapientiG Gmorumvirorum efie fenteciam.Legern nec bominu ingeniis excogitatammcc aliquid efle populorum fed ctcrnum;quod vniuerfummudum régit imperandi ^ 1ibendicj fapkncia. Vnde idem in pbilippica ii. Lex nibil allud eftquam rcdla ratio a mente dci trafta im parans bonefta 8lt; prohibes contraria . Legum igitur fcruanda eft fides:vt ponit Virgibus in gcorgicis li® quarto Aliqui tarnen ftulti indices volutatem pro Ic/ ge fumunt.Vnde luuenalis Iibro ii.fccvolo fic lubeo .4'^^^““’^’^•Kbisautem nulla iufticia eft 11.de loquencia aduocatorum

P^^^omnicia exequeóa oratores 6lt; aduocati co ftitutl funt quorum eloqueciamon nift iuri fa

Here JebetVeigitur boru eloquencie .‘qui non niß fai Icre petunt.Vndc Vidimusa#4^Iexandru’.^rtem be ne Îoquendi no difcim^s neep facundie retborum or« tornmqpdarnus operam quorum officium eft pbalera/ tis ferm^mbus figmentara mendicn! 5lt; innocencie6 demffere chmibus pnuareipatncidiiq; r:os afHgnaz re peffimos. d^i dum putant aliène laudis frudlumf per injqua vieil iria rapuiHe neiciuntile minoramentu fue coa(ciencie perdidinc, I^empe buiufmodi plureS adnocati reperiuntur,$ed vtinam multi tam bene 0 uerent quaeç bene loquuntur: vt fapp1nat laAan.lib de vera rebgione 6lt; Gpiencia.ied proebdobr multiS mortifera cft fua eloquencia 0lt; facundia yt inquit b uenabs libro 11. ynde profper libraepig.^on prodeft cuiquam folum bona dicere verbis,|mpii mens habet çp bene lingua bnat.^Jam fari revle miferu ed:Slt; vi** uere praue, parum igitur prodeft facundiam babetß ^ fauori delidorum ipfam applicate.^arum inSif^t prodeH ele^nciam verbi obtinete:3lt; lapiécie non p^I lere,Vnde TuV in prologo retborice.^apiencia qui» line eloquencia parum prodeft.^loquecia vero fine 6 Piencia nuquam prodeft .'léd plutimu nimiumq; obell^ $tadeant igitur oratores: Slt; fan facude infLibfidiun*

iuris.iV im grata eloquêcia venta tem detegit:8lt; ip^ fiusadamorem auditores albeit Vnde qui oratorun’ funguncut offido vt elegantes fuut ftudiofiftime h^ ^rare debet.Tnde narrat y alerius libro viii.q? cun’ luemoftinïs pnmam literam artis retbonce ^ferret ons fill viciu tinto ftudio expungnauit :vt nuUiuS e^ preffiusqd volebat pro ferret fiianiq;vocem gracile*^ mms.-exfmtacione cotinua ad graturn auribus Ib»”* perduxit.i^ttendat ergo lecftor vtibidê galenas lt;^ ot q gt;eloquencie ornamenta in pronuciacione apta’^ conuementi corporis motu conûftunt:nec debet of®!® iva^na$ teuerere moras .l^ia tefte $eneca in edip®

Î^uid verba qris veritas oditmoras.^ec debet in tin gulis prapodtis inGftere multurn : alias enim quod prmcipaliter intedit pretermitteret.Vnde Varrö in tuis fentedis ÄJulquim inquit deueniet qui tat Videt ■ qudt fequitur caUesinec debet orator détrabeçe ven tatnnucibus autverbis-Mam lépè veritas óffenditur ex modo aarrandi.V^nde Tberencius in pbormione. Mibil eft quin male poAit narrando pnuan.Et Tuli. li'cro de paradoxis.Nibil eft tam incredibilc quod di cendo non fiat probabile mibil tam borridu atq^öccul turn quod non fplendefcat oräcione.ßed Orator attez dat ne fua eloquencia Gc abutatur, Debet cnim plano Vti fermonc'.(!^a teftc (Jjuintiliano libro primo Ora ' tor uti debet publica forma ;vGtatis enim tucius vti 1murnouaq? verba non Gne panculo finglmus XurGis fore debet breüis (ÏJuia tefte TuliO ü retboncc.Brez uitas eft:cum nuUummifi certum aflumitutverbum quod oratori facfere cogruitmec licet ab vtnea re qua bamo cetens prepomKcilicet eloquencia*. Vilde Tu?

'in prologo retbonce. Vnde homines mnltis in rébus - mehores Cunt beftusîbac in re maxime Videntur pre effe beftiis ^ loqui pofTunt Quare mibï videt qddam predaruforcrqui m’ea re alios homines atecellit qun in ea homines prefunt.Si ergo eloquencia fit dos ora torumrerubefcantfi abutatuniHajfceleratórum'inhe reudo impietatiiquod fOrtaffs faciüt plurimi ƒvndc . Plautus in aulularia.Da mihi aduocati graciam^.Et rfubdit.Vende vocemvende linguim.blec tamen qui bufdam fufficit:vt fuum vedant eloquiuin :fed cdam cvendant Glcncium ;Vndc refert Elimandus librô-xi.

qui cum Demoftenes Kriftodum antorcm fabulafut terr0gaftet:quanturn niereedis pro 'luis fabulisäcce piflet.Kefpondit talenturn.Cui iDcmoftenes: plus re cepivt tacere.Vnde cum Demoftenes a ftnatu atho JuenGum in patrocimum 6lt; aduocatum peteret cotra

^bitippum regem macedoni ira . Î^efjondit R^^J infirmitate de tenturn . Ita^ non Glun eloqisrO'd ccia iHendis munera Ébi vendicantJ caulàfîç offenGuas ^^ tcgunt.CJî^ibus à^mtiIian^câ.kn.Qui confeflùm de fendit non abîôludonem (cclens petit fed Iicenciam -Vnde Omdius Iibro de ponto. IponJ^ft cohfefll ca»lt;« tuenda rei fcilicct peccantis.Vnde *imacbus H'® cö2f pro optimisvmsfiquis interuenit: non migis iH^' rd debet muare comodum: quam (hum conmendarc iudidum.Cuius contrarium pfurimi ficiunt non erU’ ^^^’Ujg^ndo impiarum caufarum fe defenfores nuncupap, tapxtuijioliii-de cquitate indicioruni

I Vdcxequus debet eHe:nee ita debet!ndu^gquot;^ H vt equitatem pffendat.Älam tefte quot;ftifiibf^ _jflj_fecuhdo de omâ-.ladicis femper cftin caü5s (^''verum f^qui , 4t Iibro iii.fudex mquit bona^ neq?'co/ tra rem publicam nerç cotra lufiurandum Gue contn fidem fadat.tciamli ludex fuerit deipfo amico fed tantu dibit amico:vt amici caufam mallet eße ver^ quarn oppootam.Ulon tarnen ^ falfumHeEmdat. t*: pro moderanda lite tempusquod leges permittutac comodarc poterit:féd ludicet redle cum memment f^ deum teftem babcre.ijji^t verba nibil aliud fänätrnifi çp iudex fie amincie fauerc non debet;Vtcquitare pré termittat:nee debet pnu3 affligere quam fentéciare Vnde ’Tur in oracioe lua pridie quarn iret in exiUum Memo inquit tam in fadnerofa invêtus eft vita:vt nd tarnen ludicum prias (entrais èonainccreturiquini (ùppliciis àdiceretur.îtacç lüdex repeivepenis mKv gère non debetmec fauere manenbas.Vnde talter? in Alexindreidos libro primo. 4» lis incident te ludi ce dingedibram iudicii non Hedlat amor hec munera palpet. liée moueat ftabilem perfone accepcio mente i^lunens arguit accepti cefor iniquus. Munus emn à normarecfli cnmine torquet ludices Ôlt; dextram in/

voluit caligin? m’ntem, ^!unj femel obtinuit viciora iuris in aula . t’eftis auaricie que Cola icareer^ omnes Virtutum (pedes (preto moderamine iuns.Curntur in facinus nee legis cunam curant. Êdenclax ligat cu na mftos 6lt; iniuftos abfbluit.tt idcm Calterus libro vii.Ccnfor iniquus auertit auras a paupens caufa.Et fouet imuftam corrupt^ munere caufam Vnde Petro mus. I^id faciunt leges vbi fola pecunia régnât;aut vbi paupertas nulla vincere poteftJam nüc ludicium nibd eft nid publica merces Tuci? eft paruo rem per ditam recuperate. (Quamuis abigne prcbct liti vanaf populus venalia curia primum sc Itacj naaieftas auro corrupta latebit.Merito igitur ait TuIius libro pri° de legibus.ldipfum quoc$ luftifllmu eft iufticic mer^ cedem non querere Xnimaduertant igitur indices ne fauore munerum feducantur: fed cquitate preddeat Wam Geut colligit ex codice tbeodofiano libro primo. Ïquitas eft rcru congrucncia.qua cundla coequipani 6 lt;nbsp;impanbus cauGs panaiura defcemutur.Jed quid 'dicem?':quia tef.Ï^umtiliano li® x de oratoria mftitu nonematurale eft iudicibus vt bis quos libencius au^ diGt facilius eciam credit |^omodo igitur ludex (ua natura deferere poteft:6lt;Gea non deferat: quomodo eej iudicabit.ludex autem a Iimitibus luris non recelt; ^t:G amicis veritatc melius prolate : facilius credat. Peccatum non eftiaut G amicoru luftas caufas feduh^ foucatmaturate eft emm. ^i autem omnibus paribus cauGsequa bénéficia impcndat.Vdoc cctens meli? 6lt; conmêdabilius eflet.|tur(us caueat iudex iracudiam Vnde (Tlaudianus.fslc cundlos paucoru crimine dam nes.^^1 frmtur pena ferus eft legumcp videtur.Vin didtam prcftare Gbi cu vifcera felle, Proximo ille dis quem racio non mouet ad iram . Wam quatuor funt a ^no iudice vitada Icilicct ira.munus.timor.ölt; fauor ^orum occaGone vel indicia fubucrtant;vel ad têp?

indebitum protrabuntur;peduria quöcj GpiuS fiöfilt;‘ . amp;Cpredidl^ru occaGon? agregantur.(Contra que onia loquens Ouidius Iib®ph” fine titulc diat.Klon bene condudli vendant pcnuna teftes*ne bene filente mdi cis arcba patet . |Jon obeft tame fi xudex fît quadolt;f tardus quantum leges permittunt: vt ventas danus inotefcat.^^ia tefte eodem Ouidio Iibronvbi fupra ludex in culpa non facih quamuis mamfefta probatuv .^^.^itapitulum iiii de mifencotdia glt; lufnamp;ia

Vfticia fine mifencordu uufticia non eft.quia /m vera iufticia termmos babet.'qui mifencorHl * ^arn lub intrare permittunt.'Veru çp fub otex gt;nbsp;''tu iufticie: Crudebtates fixas indices exercent. *nee fi timent cafuros aut aliis indigere pofle^^nde sn^pner. Qp^Sptum dicit. Bofta prefidia temporat mifincoHia: Zlt; tM^ enim expertes quod alten feras ; bab; ab mftis * quot;^^ ma^erfis auxilia .‘gui in profpens fe comodat.^nHc (I^intibanus ca \£ |n aliéna fame fui qnifj mifcretur namquilibet timere habet.me fame Gbi ^tingere pof lèt pomma eft enim miferos fieri pofTs.Se igiÉ bomi nem abnegatiqui altcri non CompatitutVrtde Seneca inberculc furente . Cl^emcum.^ mifirum videris;bo '' miuem fetasAdeo Caffiodorus epiftola xxxyiii.Pro' dinior inqtóit Temper ad mifiricordiam via bonis men tibus patet.tt Jjadlan .Iibro de vero cultu. JUuIIiuS opereindulgere fè putat'qui fixa alten negat ï^i pe tituro fiiccUrrere poteft 6^ non futcurrit necat. y nde Ouidius libro de panto.Xegi^crede mibi res eft lut currcre lapGs Aaimaduertanti^itur ludices vtreo^ mifincorditer pumätme fint de numéro coru.’de qb? ^Halter? in alexadreidos ^ l)elperare inqiit filet alio^ jn tempore duro,(J^od multi faciutdefperaciomsoc cafionê criminofis attribuentes Attendant enim illud t?ulii in oracione,fiia proIegato.âJuHa inquitde virti* tibus adminiftrabilior nee gracior minima.femmes

enim ad deos nulla re propius accedut quambomini/ dus dando. Mibd eaam habet fortuna melius qua vt poHit:nee natura meliusquam vtvelit conferuare ^ plurimos 4talt;5 natura nulli nocerc petit,$ed queres quid fit mifcricordia.Kclpondit '1’ uFin tuf. quef. 11^ quarto Mifcricordia mqt ef^egritudo cordis ex mifc ria alteri? liurie laboratis.ltaq ? ille mifcret qui aliène □patit äxietati Vnde (^umtilia^ cl v Voluit nos iUci mortalitatis artifex in omune fuccurre ;8lt; p mutuas auxihorum vices quequam in alteru conferee.0 igiê indices demencia in veftris ludiciis facite afliftricem bis indulgerc acquiefcatis:quorum codicio veftra eft quibus eciam fimiles fieri poteftis,® vos fublimauit fortuna:naturam quclo propriam no negligatis Mo mcnto vos cupere deum propicium ludicemœ baberC ied quo paefba mercmini:fi nulh wiferemini Attendi te illud Ôuidio Iibro de ponto. Parcendum eft animo niiferabile vuluus habenti.Queres fortaHis cur iudi/ ces aliqui indulgcre contedunt.Minor mquam 8lt; nd mirorJMiror quia legi nature obuiat. Sed non miro quia fibi ipfis non indulget: lêçp peccatis onuftos non attendunt penarumep infernaliu flagella non redinut Vndc Galterus in Alcxandrcidos libro vui.Mon ven fimile alieno parcit cuiqu^iqui fibi non parcit.Veru/ tame vbi quis fibi non parcit alii mfereri tenet luxtM illud Seneca de moribus Alten fempcr ignofcito:tibi ipf nunqnam Quia fcilicet vnulquif^ feipfum punire débet fecundum ea que conmifit delicfta.Vtma bi igif qui multos concufifle gloriantur : multis pepercifle it taretur.Quia tefte Sen de quatuor virtutibus Seito wboneftum 6lt; magnum efle vidicfte genus ignofcere Et feuidius libro u de arte amadi.Dexceri precipue capiat indulgenciam mentis Kfpernit odiu feuacp bel la uiouet.fet ni de tnftibus Quanto quis maior tato placabilis ire.lEt faciles motus mens generofa cauet»

^t id^m libro iu fine titulo.^i Gpis indulge vuitaf^ Guos crue nee rigidos imitare viros.^x bis arbitral nullius ita miferen oportere vt lufticia pretermittat Vöde Seneca Iibro primo de clemencia.l^am omnib^ igno(cere:quam omnibus crudelitas eft .(J^odo ten^ debemus.Sed quia difficile temporamentu eft.Idea quicquic in partem bumananiore preponderet magni propriu eft animi.Iniunas atej offenliones defpicerc vin eft.'muliebre autem litigate;6lt; modu irc fubgets tx quibus apte apparet;q ’cum miGncordia iufticia facienda eft :pocius tarnen miferandum vbi iufticia non cOntradicit. |jam ex prouer.Gpietum codigitut 4)ptimum eft Gmper igno(ccre:taquam G ipfe qtidic pecces Jt.es inquit magne clemencie eft induGendo peccata poems quam iudicando corrig ere.Et Qraci^ in libro f^monum l^quum eft pcccati veniam peteti reddere.^urfus 6lt; aflit régula peccatis;que penas it rogct equ^.Itaej Gc eft indulgendum vt eciam cord gendum. mis autem precipue indutgedum eft quib? adeft Gncera veniam petedo bumilitas: quam babete bl debent;indulgenciam obtinere qui petunt; exepla (Duidii li.de triftibus dicentis. gJis precor exemphs tua nunc fortiffme ceGr. Fiat ab ingenio mollior ita meo. |lla quide iufta fed nee meminifTe negabo. Sc^ niG peccafTem quid tu concedere poffes.Mitena vc/ me lots tibi noftra dedit.^ed quociens peccant bomi: nes fua fulmina mittat Jupitcr exiguo tepore lermis

Cta.v.de mifencordia lufticia 6lt; tpancia tJteporancia corp? exterminât Gnfus ebetat B 6lt; totum bominem ignominia ftulticie detut pat: nee merctur quis racide dotatus fentitc '^ui n^ado moderamine libcrato non temporat,fd^*^ tefte Eur.Temporäcia eft in animo continens mode/ racio cupiditatum.Et idem 'fuF in primo retbonce. Temporacia eft racioms in libidinem 0lt; in alios abtf

Çp reclos nnpetp animi Firma 8C moderata

tt idem in turques11 üii.(S^mnin inq.tjptur a^ lons eft mteporancia que eft a recia radone ee ^mbro.autê dicit ^ têporancia eft virtus que mo ^ordinem eonim que dicenda vd ageda tint er Mac igit virtute eget Gpics omis eo $ t”^ ip.are ^nere non contmgit . Vnde Sen ad luci .cp.xxx. lt;i)mnia inquit difta ÔC fada tua inter fe congruan^ HH refp5deant:quia non eft arnicas redus cuiu^ ada difcordant Aiiod intemporatis contmgit eo ç^mode ïata opera ^tuo difcordât.ti emm qui fapietes fut temporancie valorem attcnderent eius régulas nun® utfrmgerent.Vnde JKgcHius li.primo rciert lt;gt;ocra tante temporacie extitiflc:vt omnia temporavite uc Valide obtinuit.4)ui doctes dicebat mumos bomin ^^He (ppterea viuere vt cdercnt ÔCbiberet ‘ fed oce «os edere 8lt; bibere vt viuât.eÇuia neq^ potaciocs neeg tomefTaciones nec copule feminarum nec copiamldu Vitam faciunt:fed moderata Cobria^ numcio Ululte «nim ex delicüs moleftic gencrantur.Vnde Gamtre. in poe.noua.In omnibus inquit eft vna virtus:fe^re modum Slt; babitum. modus emm maxime feruadus eft erga très enminû inlultus Icilicet contra libidine cupiditate 6lt; ira. Vnde tefte Ladan in de veto cultu ^oete très funas ené dixerût que me^s bominis ex? agitât.Vîam ira vlcionem detiderat. Cupiditas opes Xibido voluptates. Sed de? limite s ftatuit quos tnV eendere non licet: quia in rcmcdiû ire date c iuftida lu remedium libidinis comugium ^tôbole ^paganda Vremedium cupiditatis data tuut nobis neceuam. Sapiens igitur modefte viuat per ^ wrtuofoscmci Poflct .Vnde Tut in primo retboricc.I^odcftia eft ^ quan pudor boneftus claram 3lt; ftabilem audoritate Patere inftruit .Idg tub li.i de offi.Sicut non m^a ornSda e dom?;fic non nmis corpabs forma.Su ici

ewm vt fagutin bamimim ne^ieciam. tn veÆibtia autem mediocritas optima eftÆauedum italt;ç e^ ne in ing-reflù tarJitatiho mollioribas vtamur- ’ne popa^ fercuE üEcs videamar: nî nimia edentate i feftman one fumpiamar.^t lubJit. Sit vox loqaentis dulcis Sgt;C non contenciofa.nec lagada nee canora-'videatcg in pnmis de quibus rebus loquatur.Si de fèrioGsiïênc ntatem adbibeat Si de locofis lepore.In ommboitalt;5 modeftia (eruada eft.Vnde $en de quatuor virtuti^ bas.|\Iec paupertas ibi cauenda fit ne parGmonia gta nec Gmplicitas neglecftamec leuitas laguida. Si aute res ecia exigue tibi fnt: non Geut angafte nec tua de‘ fleasinec aliéna mireris. Sermones vtilesmagis qua £atetos:quia non reprebeGbilis eft rifus G eft modic? 0lt; punlitcr effaGis;8lt; G muliebriter frad^. OUibile quo:5 facit bommem rifus;G faperbas Ölt; damorofus: fimiUgniug Slt; furtiuu3:G rmlis atiems.euocatus .fee fubdit.Sit vox Gne clamore.tceflus Gne tumultu.qlt; es Gne deGdia 84 dum ab ahis luditur/tu aliqd fandi bonefticj trafta non Gs arrogans.no 1 audax.admon« libinter.repben ie picicter dicenti efta tacit^ aadito Kequircnti facilis re{pon(ôr: contende:U:i facile cede. Mec iUe.Vnde lt;tlaudianus in maiori. Non tibi quodgt; liceatiled quid fecifle decebit ocourret mente domet rdpeftus.Hec igiturvanitatum amatores G confpic^ rent ebrietatibus 5lt; caftrimargiis non inGfterent fed legibus ritis viam fuam miderarent.Vnde Apulnns lib°.de deo $octis,$olct apud prudetes viros efHm operibus elaboratis ludicacio.In rebus autem fabit o' neis venia ^lixior.ifeulla inqt res poteft eadem fefto nata efle 84 exammata: nec eft quifqua qui GE point habere laudem diligencie;0lt; gloria fcelentatis. Ita-B cum moderamine omnia fut facienda.Nam quicquid bene fit fatis cito fit vt dicebat Auguftus cefar natr»’ te Suetomo li, xii de cefaribus.^t m ^puer. läpientuv

dïcit:'^ mora omnis cdio eft:fed facit fapiecia. ^nde J^ocrates. Velox coGbum fequit pettitcciaîmaximctp cofbio Dgrua fut feftinacia 3lt; ira .^t varro in fuis fen

tendis.

cito .^^c omnia defgnant cnm moderamine 6lt; mata

in nocta

$1 quis habet fundarc domum non currat ad adld lm petuolà manus mtrinfca linea cordis.Ifrcmeciaf op? fenemq ? fub ordine trito.Interior prefcribit homo to tuq ! figurat.(J^e verba mbil aliud fonant mfi cç feut artifex fapiens nature:prccogitat quid faciendum fit 51C inmoribus moderate agendum eft.^nde (t)ui.in epfis.(J)mnium properas 8lt; aduc tua meffs in herba eft.tt dfibulius .lt;I^d fraudarc vis vitcm creftcnti ^s vms,^.t in matura mala euellè cupis manu Vndc Fetronius. Ulolo qd cupio ftatim teneremee visoria placet mihi parata d^ia teftiaudiano.feepi? incau/ te noemt vilt;ftoria tbc Kbft tarnen vt hi le tcmpatos credantan quibus teporancia ncgliencia eft, Çt quia fl nocet feftinacio nimia 6lt; imodéra ta: minime ^am creditor ^deffè pigra 8lt; fomnolcnta operacio, feepi? tarnen pigre nature creduntur * liumanacpiudicia in hoc faUunf.tiara omnis virtus in medio fftitzvt pus dedueftum eft. Vle eciam temporatus cxiftit: qui ncc feftinacione féducitur nee corpore feu defdia detme tur .Vnde Lucan? Iibro.pri°.$empcr nóuit differrc pacem Æt in ^ucr.ûpientu dicitur :8lt; iam edentas. indefidcno norma eft.Vnde Vilnius ad Cornelia taci turn.Êft gracior multis accio breuis. Êt fmachus in ep.In re apta pigctcflc ^lixu in arduis aute rebo m? tu .Itacpvera tpancia mediu in agedis tenere debet Vndc ^ alerius li.iiii.Klihil tam preclaru aut magm' ficum eft:Hcut qdimodératurn non videtur. Vla ^tencia tuta eft que viribus fuis modû îpOnit.Vndc Vichatus moderacione pcdlus fuum inftrucîfû habu.u

Fe» alium poetam cotra G ptinaciHimum cam ponet affligere non curaait .Vndè ftacius intbebaidos H.x-Da (paciu tenecç morem male cuncÆa mimftrat imps tus . tt idem li.xi. Hic mifêris futor êinftare picula quod faciunt intemporati inagendifc^ fiibiti Capitulum vi.de modeftia lingue nIngua imqua pacem pturbat : geminat litcs» ■ 1■ 1 incenditi^iras.ob boc precetens membris tß poramento maxime eget.Vnde djumtilim^ 11.de c^Gs » iJibil mqt diftcib? credoq ^ Glccu virtu tem babcre:faciliter emmférmone ^mptiflimo deli” quimus.'led taccndi conftanciam ferre now poflumuS Ö^amobrem in prouer»dicitur.Ueminem cito accir/ (aueris vel laudaueris.Mullum Gnc teftc lociené pu^ taueris , (Quad tacitu efïè visnuUi dixensïquia non Eoteris ab aho Glenciu exigere ; G turpim nopreiUs abencius igiéaudias qua loquaris« -Nanyqm nefcit tacere loqui nefcit.$ 2d tarnen diGoIucio muridu oed» pat.'ita vt iuuenes Gnt lènes.femme ^put vin loq au^ deant^nullo^j verecundie freno lingua trabit habend I^t fPpter boe Ambra .li de offi.Sicutinqt in fenibus grauitas Slt; in iuuerubus a lacritas Gt.Sic ólt; in adol2' centibus vcrecudia velut quoda verjvirtuS 0lt; nature dote conmendat. Wae in ipfo corporis motu geftu SC jneeflù tenenda eft.hlä vcrecudia eft verba feda fup^ fluac^ reprimere vel telpuere.^ed bec verecundia ab (ceflït;quïuamen nibil gracius eft adofolandu ammoS vt inquit Quintilian? litviii de oratoria inftitucione Heu beu quid dicam quia lènes quibo pre al11s loqui competit ea turpia enormiac^ pferre non ptermittät glt; ablq ; metu verecundie virtuGp fexus iuuenes quaû effrontés ^ferunt.Vtina pudoré geröret quo medi' ance lingua temporal .Uam tefSenep.xi.ad luci» Verecundia in adolefcente Ggnum eft. Et ibidem ep xxvi.IWutnendus eft pudor;quia qnam dm in amm«

IT

äonnnatur aliqais bona Çoéi locupîes crit.^cd ^''f^ num copioîa mt^itudo tolkt pudorem:vt ait Tuli^ lbro de bcncfi. rudore enirn inquit tolllt multitudo p2ccanciam;8lt; deünant efle probra maledic^ta.^ edi •dubie negate non pofTuinus bums tepotis Imguas ta maleficas fore;vt quad non niG turpia placeant;fcrio faq; ^fetentes odio babent;vel Gmile mox arbitratut nullumq; bominum gen? enormibus aflifbcre veretut eloquiis continuis;ôlt; vtinam audite lufficeret 8lt; non ^ferre.tl^otum omniu occaGo eft defedlusverecun die q! G babetent buiufmodi vitarcnt nepbada’ .d^uia tefte ^ale.li.iiii-Verecudi^ares eft omms bonefti conGlui^ tutela.ßlennitas ofticiorum.migiftra innoz cenne.cata ^ximis. accepta alienis,omni loco.omni tempore ,fauorabilem prefetensvultum. Vnde ^i^ maebus in Gio epiftolario , lt;!^orum mens bonefta eft Vetccundia inftruefhua eft.Sed effrontes inverecun/ datur quorum memoria ptaAa eft, d^uorum G ncnS bonefta eflet,conuetfacio vigeret.que alias tu^ilo x quio exmamta eft .Merito ereo Catbo dint. Pauca inconuiuio Ioqucre.$t ibidem wrtutem prima puta compefere linguam t^roximus ille deo qui feit tacioc tacere.tt fubdit.Inter conuiuias fac Gs fermone mo deftus.Vnde Alexander in ep ad Anfto.ÈoIet turri equitatis cuftodirc qui parcius omnia que gefta Ginc fcit loqui . (J^ia fcilicet optima cuftodia eft linguam feite refrenare.Vnde Sfocr^es.Scpultus Gt apud te fetmo quern folus audieris. y ndc olim pitagoricorum dilciplma erat difcipulos tacere p qnqueniu 8lt; poftea eruditos looui* vt refert Iberonim? Giper ecdeGafticu idc refert Cuellerinus de cboncb in exordio Gie pBie quam duci normanorum afcnpfit.Vnde ^amfredus in poe.Klon manus ad calamum preceps no lingua Gt ardens ad verbum, t^orundam tarnen Glencia laude

tacetvbi loqni congrueret.iju’ enim :^r3Cia tibi fi ta ceas loqui cum nafcias. ïslam mams eft non dixifle qà nouens quam Gluiffe quad nelcis.vt ponit Sidom^ m (uo epnb.v.JlurHia nee laudandi lunt quorum taeit nitas nacetæxpedit eni caGbus cogruis loqui. Vnde Öuidius li.de arte amandi.Qui fermone placet mora tura Glecia vitet.CQut cauit arts cauat: qui bibit arte bibat.Èxigua virtus eft preftire Glécia rebus (totra cft grams culpa tacenda loqui.Italt;p tacere quandoq: loqui cft.$epe enim taciturnitas mterroganti ofenfii minuit. Tempöret igitur quiGp Ge linguam Giam vt nee tacendi nee vcrbiGindi Gipllua annuere videatur. Vnde Ouidius u,Gnetitulo . (Quis minor eft vfu qua taeuiftè labor nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;M?..vii de mendaeio ^ piurip

X'T^Êndacium linguam reddit in Garnen;8lt; periu ■ Brium mfidelitatis teftimonium videt.vt plu ^^B^nmum cum bomines in vaniloquiis 6lt; men/ ”daciis gloriantur.’n’c curant quid dieant ßium vtlo* quantur. De quibus Sen ad luci.ep xlvu .tarn mquit eciam vbi caufa ablata eft .’menciuntur conGietudmis caulk .Verumtamen omnc mendacium fraus eftifal' Gicp vocis Ggnifieacio ;cu volutate Galledi.Omne igit mendaciu pdicioms continet Ip’ciem. Vnde redargu' endi lunt qui comoditatis aut vendicioms caulk men' tiri non erubeftut.Vnde *T uF li.primo de offi.Hhbe ralitas 0lt; forditas lunt queens mercenanoruiqui du mercantur.nibil le ^ficere putantmiG menciant. B^ ibidem li.in.’Tolledum eft ex rebus omne mendaciia (Quia tefte Simacbo in Gao epFari. Minus eft alienani lentenciam Ipnere ^ a ^ppria dilcrepare;quod faciunt medaccs :qui aliud dicunt Si aliud faciunt ôC lenciut verbifcj fuis Aprils menti cotradicut. Attendit igit mendaces;mendacium Ge peccatu cenleri;vt non fofu viciu Gt apud amicu fed ecia immicu.Vnde Ladan. Il, de vero culcu.Vir luftus non lolum bomini arnica

3 lt;nbsp;familiari 'ededäinimico SCignoto exift^mabit mc tiri non efïè fuu:nec aliquando pmittit vt ligna a fuo Ibnlü diTordat. Hnius autem racio eft quia vt dicïtó ‘Uït;omne mcn(^acinm vidu eft quia ftienter □rnittit alias mcndadum non eflet’ $i autem locolè menaris Slt; 11peccatu mortiferu non eft.Habitu tarnen pparat mortis AbGnt ergo a quocumcç fideli mendadaiquia prinreps mendadorum dyabolus eft ;cui lubferuiunt dus wü mendaces.Inter quos pociori correcdone in' f^igentiqui Gia mei^ada iuramentis affirmant.Klam telle (t^ntiliano Iibro viii Jurare niS vbi neceHe eft gram viro parum conuenit. $i tame quis ita lurabit beGtabit auditor: an mramento affiftcredcheat .(tui dubeitati lane relpondendu apparat.'iuramento abf^ neccflltate vtedum minime expedite puta ft eft illici turn . ynde ’^uFlid de offid.^ft iuS bellicum:fides lt;5luriGurandi.Æt iuramentu lépe leruandum eft -led non femper.î^od enim ita luratum eft vt mens fieri opportere concipete tdd feruandum €ft.(|)uod autem abler condperet nullum periurium eft vt ffpdombua ^redimendo capite naftum non tenucns muIJa fraus eft;eciâ G iurauens.fJä eu pirata fitlomunis pmniu ^ftis e nee iuramentu nee tides fibi deb^ eflèsmunis Vnde ’^uF libro ii de oHi.Si iquit ^miftris abcui te daturum beneficium:5lt; poftea fcias eum eflè malurn: aut dabis aut non.$i des feiens peccas. 3i non cdam pcccas;^mififti enim.lt;tui dubietati refpondit.'cp fapi entes nun^ penitent de eo quod ^mifêrunt: vt dicut ftoid |doc tarnen verbum fupbuni eft. ftlon eft inquit turpe mutate confilium. Vnde idem in pbilippica xii Optimo e pofita pempti mutacio confilii Klinilomin^ tarnen prcmifla obediencia iuftidc aftare iuramentis ■ yirquilibet bonus tenetur.Vnde JMexandernarrante Valerio . luramenta fua violate noluit.^ndc cum iret ad dilfip^dum ciuitatem nomine lapfatum.'bominem

lïibuit Änaximinem preceptorem fuu .Feiensigituf ^^Icxandet cp ^duitate mtïrpeüeret luramento pu? nit dicens fe non fadiaram quad peenflet Tune aute ^naxiniineS poftulauit vt didlam ciuitatera deftruk Óuod andiens Alexander ciuitati tue pacem reliquit ÄJunc autem principes fu» luramenta Gc non (eraant nee folu franguntea que ex voluntate pfbnah feccrut led ecia ea que ex iure regm vel dominii pdecefToru more feruabantur MimirUm igitur G^pditorum auti fidehum feruitorum.’eomitiuam babent ^uis enim p lums talem ^pmerentur I^icunt enim illud Èu^dn Ampletflor landlos;q dant bona lèmina fraudes Qqia Icilicet prauaslócietatcs an^ledlunfifed tande fraus rcpelUf fraude luxta ilIud (f)uidu li.m de arte amadi lüridice fraus eft eoncella repcllcre fraudem,’tciam li vera fuerit mens ipGusjquia non Gflit mendacium in co quod cogitasmee in co quod verba Ggmficantq profers.Sed tune mcntiris quando fallerc tendis au/ ditorem.Tunc autem fallere tendisiquadoillud fris âcru qd crcdis auditore ex verbis cape tuis apitulum vui^regimine tpato corpis S tcmperie corporis redditur bomo bonus.'s liflèlucione autem vita fit imunis,Ram tef. )racio li.fermonu bomo fadlus eft ad vngue cj lub terminis preftiGs vita eius conftituta eft,Ob boe viuat fub lege prefcifa vt morfbusopoGt? iifiueniatur,Nam magnu opus e mores poGiiGè bonos Sepius autem fit vita imodefta tementate faperbe inurgentc Vnde O^audianusin maiori.ïnqüinat egre glos adiundla Giperbia mores, A|^eteres autem no ita vixerc.Klam fuperbie faftu dereIidloiconmei(Gicionu quo^ 6lt; ebrictatum guIoGtate Ipretowmoderammen tó vitam duxerut,Vnde Iberonimus contra touiinanu allegat ftoicum narrantcm qualitcr (àcerdotes egipti munci negocus poftpoGtis in templo femper deu co/

iuerunt:reruinq; naturas ftudioGflime cotemplati fut nunquam fe muhenbus mi(cuerunt ïnum^ congnatos fme ^pinquos due liberos videruntæx eo tempore-'q fe diuino cuïtui macipauerunt.‘carnibus 8lt; vino femp abftmuerut propter caftitate: 0lt; pane raro vefeebant ne onerarent ftomacbum.^Ieum tantum in oulmctis nouerant;iSlt; boe parum propter nau^am.((ubiÏe eis €rat dc foliis contextum palmarum,rtma emm tem poribus iftisrvin fapientes.preeipue Cicerdotes.vita fuam panter moderarentïtunc perirent exceflus ;aut Gltem minuerentur guibus bumana vita maculatur. yude lucanus Ii.11 . |nmota creacionis feda fmt tene niodum: quia (cilicet ab ex ordio rebus fngutis vite moderamen inditum cft.ynde pbi veteres bumnam vitam tripertitam diftinxerunt.vt refert ^ulgenei? 11 .11 mittoïogiarum.t^nmam dicunt cotemplatiuam 6lt; 111am applicauerunt mincruc:que grcee inmortalis Virgo dicitur;quia fapiencia eft imortahs.feft autem minerua dea (apiêcie:6lt; atbenis fic vocabaturun cm? memonam veteres fapientes nodlem elegerunt .eo ^ fapiencia in tenebris maxime lucct:fcilicet in anxicta tibus orcurrctibus.Murfus aham vitam dixerût adti uam:quam attribuerunt Iunoni;que c^uafi ab amando dicila eft;que^uno regnis preeflè dicit;ólt; fceptro de/ pingitur;Slt; diuiciaru crcdiderut effe deam. (n cuius memonam pauonem acciperunt:qui diuiciis compat eo ç poftenora nudat quando anteriora ornat.$ic di uicie ad tepus vite ornant:led poftrema bominis nu^ da deferunt Murfus teraam vitam.vitam voluptaria dixerunt:quam veneri afenpferutæo q? dea volupta

Xtis creditur ^.t alio nomine didla eft frodis quad fpu ma.Kefertur enim cp nata fit ex genitalibus paturm in mare ^ledtis.manc veteres nudam depinxerunt : £3 Ç fuos amatores denudare lókt Ïn cuius memoria tofas acceperunt;qma Geut rofa delertat Slt; cito mar/

1

ceflit •'He Slt; libido.AÜ1 ante ea vt coluba depinxerut cum Gnt in coitu feruide.Alii vero in bui^ memoria conebam marinam:eo gplibidmi tota imixta eft.Hec leronimus.Audiftisigitur triplicem vitampKos de fcripfiflè.t^aru prima fapientu eft 8lt; tempattftîma Secunda in mundo viuencium in quo modeftia cope^ tens feruan poteft.dtercia que voluptuofa dicit :)pfa in qua eft qua manuducunt-vanitatis amatores ebne tatem feedantes; omnernq; vite regulam dpernentes. In qua vita fama perdit .'ditneie Gonfumunt corp^coV tumpitur.vita breuiatur.viftis minuit, fenecdus ceb tatur.lenfus diftbluuntur .ftudium périclitât.5lt; fete innumerabiliu viciorum genera buius vite occafione agregantur,.Vlcc emravita fblum curat 4e corpore Si tarnen curado ipfum exterminât.^ quam laudabilis cura fedum nutrire corpus:Ölt;, faccum ftercorum tat^ inunire cuftodia.l^nde Sen ad lucil.ep xiiii. Multis lèruiet qui corpi feruiet.'qui pro eo nimiu timet. * qtii ad illud omnia refert.'q.d.q »magna feruitus eft regc .corpus.Èxpedit tame lie ipfu regere.'vt vitebanefte non de rogetur.4^5d intempati non faciunt. Vn^^ idem vbi fupra fubdit.Sic inquit nos regere debem? tanquam ftmus üna corpe fcihcet in vita prefenti. t*-(übdit.^gatur eius cura diligentifTimeata tarnen vt cum exigat racio vel fides.*eciam in ignem mittentó ftt.Èt idem ep xxii.Cf^orpufcuIum rem neceflaria ma gis crede quam magnu inibil enim line fine iHo fieW poteft.Itacp nutriendum eft corpus«‘non ad voluptate Gd ad neceflitatemieo ep corpus non eft domus yolup tatis anime lèd pocius coraodatum bofpicium. ynde idem ep Ixx.Vide vt aduerfus boe corpus poflis libet elle vt migraturus.fexpedit igit corpus tempateTe gereïne lua itemperies lcelera germinet.Si enim im'' petus primas refrenare non poflis .'occurrente tarnen racione fapiens poteft; qui peccatoru exordiis oblht

{^uù tefte Sen ep jxxw.?”ahus eft vicioru inma 43z l;iberc quam impetum regere. ^ed diceret ft corpus Homan poteft:animus tn videtur fupcrari non pofTe. (t^uodo igitur quis tcmpatc vimt.Vnde (Eicero |\Iul la mquit eft tanta vis corporis que frangi non pefTerr animum veto vincere aut iracundiam ^bitere nemo poteft ,Cjjui cnim boc fecent ; non fumis vins fed deo fixblimius eft. C^e verba videntur innuere animum temporari non pofle. Hoc tame non ita credas nee ex verbis iftis mtclbgas impoffibilitate fed difficultate quia fcibc^ ammi pafftones difficulter rcprimutur ab .co ftgnanter qui vitam diftblutam 6lt; intempata bab^ Omnes tarnen ammi motus fedula corporis caftigaci ^^neidifcretoq; conftlio reprimi videtur pofleiftc faite vta^eccatum mortale non ducunt

tapitjilum ix.de prudencia atquirenda

I nbsp;nbsp;nbsp;■ Kudecia fapictes homines reddit. quo ad ca

Ä que agenda funtftne qua nullus ^Iperos ter minos Vite attingere poteft.Hec emm prude ^^Tion Iblum prelencia fed eciam preterita 6lt; hitun concemit.Vnde Tberencius in Adelpbisdftud eft fa pere non (blu quod Slt; ante pedes babes videre T^ ecia illa que futura fut ^Ipicere.Vnde Iberonimus cdtra Kuffinu narrat PitagoncOs dixifle duo tcpora maxi' me ^fpicienda fore Intuenda ftmt emm ea que acduri fumus:6C ea que gefftmus quia Icilicct prudens pteri ta debet meditari.'vt eoru exemplo deliberate queat in pofterum quid fit fa£ftur^.'6lt; quo fine opus futuru terminate valebit. Vnde Boe,ii.de ololacione ^pfa1. iKon quod ante oculos eft fttum fufficit intueri: quia tetum exitus prudencia mctitut.Et Q^intilianus Ii. vui.Prudentis inquit eft vt ftii opcris principium in ^flbgat.'amp;C cur id bonum fit fciat.Vti® non pniciofu eft vites fiducia pre ferre quia fcilicj ftulticia eft ftc ^’^jpptiis viribus confidere Icilicet vt non premeditet

qucd poflet accJ^ere .VndeCjamfrG.in poe.CtjrefTum ' pre currant oculi;preconfules mer^cpa.6lt; vires meti re tuas .^!^i fortis es aude grandia.qi fragilis imponc minora;quia Oihcet vnufquil^ prudes opus debet af dumere luxta quantitate virium que fuppetunt ei.$i tarnen virtus debilis fuerit (pc atcp fiducia debet man.l^am fepe fr^iles Ipei^racia viriles fiunt. ^t idem fubctt ibide C|amfre.^ poflè fit artum dilates animum.A1 corpus fit debile mens fórtis;6lt; exiguaS vires fupplere memeto fcilicet per fpcm grande vircs fup^eri débet Hoc eni age magna ars atej prupêcia eft Ynde Ôuidi? li.i de arte amadi,A^'te cito naueS remis diriguntur.Ç)mnibus enim ars Slt; prudecia p deft.J^ed plures ftulticiam prudencie pppnunt. H^*’ non attendunt boe nocere poflè quod Ïepius d;cunt • (^os rcdarguit (|)uidius lib® de ponto.quot;^ u modo fac timeas;8 lt;nbsp;que tibi leta vident;dü loqueris fieri trifti. ’ cia poflè tuo-Hamtefte yirgifiusfi.pri® Xesanima incongnita pturbat.ï^rudentcs igitur ftudent pcon/ gno fcere quid fint adluri.J^urCus fi prudes quis fieri 'cupiat;veteres confpiciat dies;5lt; antiquorum exem' pla fins oculis jpponat.’pro vt faciedum inftruit ^en libro vii de naturabbo queftioibus.Ree emm via pril dencie fiimma eft veterum exemplisdoceri jppniilt;? peficulis fibi cauere.f^uod minime faciunt feculi ftfi entes quorum fapiencia ftulticia eft.^refcrunt enim ‘virtutibus inutiles «iuiciasjcum tarne virtutibo diui

cie fcruire babeant. vnde ^en ad luci.ep Ixxxi.^ér'' niant détériora melioribus fcilicet virtuofis fortuite que mbil babent magnificummifi quia iHa miran c^'' quot;nbsp;lueuimusJSi enim diuicie ex ft bone effenti^icerent fiium pofleflorem;quemadmodum virtutes bominem reddunt virtuofumÆed procul dubio diuicic 5lt; opes ftpi^ prauis afliint;qua virtuofis. Vnde iSen ep Ixxxi |llud inquit quod contemtiflimo 6lt; peflimo continue

poteft ex fe Bonum non eftcui^modi funt opes.L^uo mbusemm coatingunt (epe diuicie:ob hoc tarnen vit* tuoQ nón funt pretermittenda.Namtcfte l^uF li.de paradoxis . Ea non funt optima exiftimanda que nau fraugio aut incedio amitti poflunt.$ed virtutis pre cium grande eft.‘quia nee criçi nee furripi poteft:nec incedio nee naufragio amittit laceat igitur vtiïitatis Ibecies ^ valeat boneftas:vt inquit Tut li.iii de offi AbGtigitur vt prudens animu figat in bis träGtoms que non fut mû forinîcca omameta.’bomm^ intend Son ^fidunt.Vnde Apulcus Iibro de deo Socratis .

iç^ diuitcs {Petare folem^ vt equos quos mercamur nec^ enimin equis emêdis pballeras conGderam? fed ïpfum equu nudum 8lt; folum vt lit ad l^cie modeft? ad curium leuis.ad vedluram validas.Lei bominum ftulticia boc ê illos orudetes 8lt; virtuolös putare:quiz bus ridet fortuna. vnde $en ad lucil.(î^odo ftultus eft qui cquum emptumÿ ; non ipfu relpicit:fed ftratu 6lt; frena.^ic müpiens eft qui bomine ex vefte aut for tuna cftimat.Vnde ide ep lxxvi.de diuitibus loques ait.tZani inqt prefenti populo elati inceflèrût.Ncmo tarnen eorum quos diuicie extollunt maguus eft.q.d çf lôle virtutes a prudetibus magne exiftimantur. Et ideo cp Ixxxi. Äbftrabamus inqt diuicias honores bc que op;ruone noftra cara fut. tunc eni vilia pciofa fiet

'^^'~Capitulum x de A^uidcncia arca fortuita Oamp; prouidus débet intueri prelcncia preterita

5lt; futura.Nam ex pretentis bomo docet fü-* tura caucre:6lt; prelência reguläre.Atulti au tern ilta non conliderant:lèd de prclentibus lolum foil citantur.In proceflù tempons conmuniter deficiunt Vir autem prouidus rebus qui bene vtitur : tempore °Portuno non indigebit.Prudens igitur intueatquid uU contingere ponèt;ólt; cafibus prouideat fortuitis. Vndé ^uF 11b® de offi, Illud inquit magni ingcnii eft

cogitacionc pcrciperc 5lt; ante conftituètquod euenire fgt;ofùtî3lt; quilt; iagendum fit cum cuenerit. ^t ^fn ad u.ep 1111 Z^duerfus inqt omnia que accidcre pofTunt te ad apta 6lt; indura.Et fiibdit.l|JoIi buic tranqlitaci confidere .l^emento enirn mare concutitur.ïuamen' tandum igitur cft quia renim pofleflorea abutuntur eis:temporecf neceffitatis fibi fuccurrere nequeüt;eo 5p prouidi non funt. Alii vero ita prouidi fut çp ea que babent ita cuftodiut; amp;nbsp;pcimonifânt.çp vti cciam vbi congruit non audcnt.Itacp laboribus aifiduis.8lt; for/ Gn criminibus interucnietibus plunmi opes agrégat quibus minime ^fperantur , ^orum aute nulli ^uidi (cd amborum mentes ftulticia occupat.^nus ent ftol da difpenücioneialius tenacifCma detecione bonord infipiens coprobatur. ^nus peccat qui fe nun^ egere formidat. Alius deficit co ç indigere fic timet ï quia nil fibi fufficit. ynde (|)racius in ü. carminum ,iJon poffibilitatc multa notabis id cft reifte beatö,I^efti? cnim occupât nome bcati; qui ftit deorum muneribo Gpienter vti.‘durâmes paupcriem ferre. |taq? beaciot cft qui ftit pati anguftiamiquam qui bonoru amplam poffidet copiam:nec eciam felix aut prudes eflè dioé qm bonorum prodigus difpenfator inuenitur. fnde Çicero, I^enim inquit mobilium faculta^on ftatin copm cxpendenda fed in bene vtenda illa.tt didimus ad Alexandrum.^eatus enirn rerum conditor varias rerum ipecies formauit in mundo:auarum vfu buma no arbitrio promifit diftemendum.KIam bomine de? conftituit principem reru'vt eius ^u^de 8lt; prudetct vtatur.^t licet omnia bona fint :fepi«s tarnen 'nocet bomini bona.no ex ft.led bumano ab vfu.^nde 0^» li de triftibus:nibil prodeft qd non ledere poftet . £^ profper libro cpig.^t bona que pr^is nature dono^ perlunt J|Lugent peccati pondera.0unfta bonis ^ß*^ quos mors ipfts beatos , Efficit.vt fumant pmia.-^

^aximianas , Jslon res in vicia fetJ malefacila cadunt ^^ue verba nibil aliud fonant niG q »provide rebus eft vtédum; alias in rebus peccat bomo.• eciam licet que in le bone funt.Animaduertat igit prudens qd tepus exigit.Klam tefte ^Éocte.Melius eft cauere ^ pauere tt in ^uerbiis Gpientum dicitur.(Duod bonurn eft in alieno malo fugiendum alpice;nec debet pro^ici Iblu fortuna prefens beet prolpera. Vnde l^berencius in pbormione.Dum maxime fut bomini ^fpere res ;tuc maxime meditari opportet. (Quo paAo aduerlus crû nam agat.Quod improuidi non faciun t Ideo concuci ente eos diffortunn defperat quoniam futura non p cogitant.Vnde teen ad lucd epJxxxvi. Precogitati mail mollis eft idlus.£ed ftultis 6lt; fortitudine confi dentibus.(Qmnis vid etur noua rerum facies inopina I^agnaqi defperacionis pars apud impentos eft mali nouitas Ideo fapiens aluefcit (i malis tutuns torquet' ^ facit graue leue diu cogitando.Quot emm buius-' modi iprouides vidi iaculis inminentibus fere inlenla ti fiebat teed prolpera manete fortuna tato applaudi titillabant:vt tota eorum Ipes.gaudio mirabiliUcet in conlulto putabat non de elfe. ßi igitur ^uidius es' pcogita te cadere pofTe.EtG tibi cafusvenerit:ne pu tes mopinatum tibi aecidifle Vnde Catbo. Si fueris' felix:que fût aduefa caueto. Profpice que y eniót bos cafus effe ferendos.|Jam leuius ledit guicqd ^mdi^ ante.Quod tibi fulpccdum scVdamep lolentîçc Tran quiIis sc Kebus in aduerlis sc.Bx quibo apparet fo tuna prolpera exiftente amicos Gbi debere prouiderc pmeditando calus eis polbbiles Vt leuiusledat Qudip premeditacio alieno experimento opportune concitat vnde ’Tibullus.telix quicumq? alterius dolore delif tit pofte cauere fuum.Et (!)uidius libro iii de arte a^ mandi.lblfcitea paleis veftris meditan quells.(Quia vt idem ponit libro de remedio.CQueuis apparet recia

vitat aais j^ed forG tan congruit vt excogitemns eau GminGpiencie bums fecub „ Plures emm^puide non vtuut qui tempus non diGecnut a tempore mee agere congruas difcernunt boras, v erutamen uefte lapjes (S)mnia têpus babent.omnicç negocio tempus eft.^c magna pars prudencie eft temporis oportumtate ob' feruare.Vnde (piudius Ii de remc.’Temponbus me' dicine congrms date profut.^tdate non apto tempo re iure notent.t^nncipusobfta fero mediana parator Hlec verba (bnantiquod prouidus (ui operis oportuni tatern querat:tepoec-11 cogruo agere difponat.Vudc (tatbo Temponbus moresiGoïens scttuïticiam aC Itac^ omnia tempus babent.^ nde (Öaidms de ponto Xieta quida letishtc ceurn cano trifticia triftis.Cp?*-ueniens open tempusvterep fuum.Cp vtma bi fattem qui fc doft03 putant promde vinrent; tcmporibust? hngula difcernerentcongruis. Wices emm quodü' ptens non 83.'t'u ergo conSbum quere vt lï^pno fen fu te regere neftisiabeno Gltcmconfibo d rigi ne. re/ cu{ès.^nde I^Iautus Ïpriuïquam incipias confulto ^ vbi confuleris maturius opus facito.Et '^uFb.de fc, neftute.fJon viribus aut veloeitate corporis res ma^ ne geruntur;fed conGlio auftoritate 5lt; fcntencu.l^a conGlio qui non vtitur t mmiru G Gii operis bond fine non (brtitur.v nde TuF Fbilippica xi, Mno-rum coa Gill eft prouidere neqmd trifte accidit; fed ammi eft fortiter ferre G eueniut Ita^ laudabile eft 0lt; confibo prouidere triftia.*5lt; pacicter ferre omnia, fjarn fefte ^intibanob.ii.t^Iunmu in conGbo valet auftoritas l^an8lt; optimus 0lt; prudentiflimus conGil baberi de bet:cui de virtutibo atq jboneftis crede omnes vebnS |gt;ed plurimi mconbilte vinunt' ftultorumcj conGba^ ita did non merentur querunt.Éapientumemm con Glia recuGntieo q, ofentire Gpietibus non intendant BJemo tarnen tarn prudens ex proprio GnGi quin alle

îio cgcrc poflèt.^nde ^idonius in fuo epVari libro üi Pfunmum laudo fi viuent2S monbus fuis applicant. Cuaciens autem négociatun funt co^Iia peritorum Vnde (tatbaCtonflium arcbanu ac Ytile conHIiu ac ÄIulIius lenlu ac St Camfre.in poe.Si vis bene duci certo te comitte duci iJJec tamê bi confilio vti vident ' qui proprie voluntati maxime innitunt mec vota que, tant aliéna vt olënciant;aut vt le dirigant:lêd vt tep , ^nt prudétem:ÔC vt mores babere videant prudentu ‘^ te quibus ^puleus li.de deo $ocratis.(|^idam pcr.'quot;’ anguftam portam reptantes. * concilia non ex fuo corde fed ex alienis vonbus colligunt.tt vt ita dixerim no animo fed auribus cogitât Ïtaep animum fuum cofilus, acceptandum non appetunt.(Eum tarnen (J^uintiUano b.vü dicat , iMouentquifcp quid fa courus Ht ; non tn cx prcceptis.quinimo in lui natura luenit vt conSliu eapiat formäde acciois.Klam tefte ^en ad lu.ep xxiil I^m viri auiditas tuta ^ que fubit ex bona ofciecia ÔC boneftis confilus . Paud enim fut qui oGlio fe fuac^ rc 8unt.lt;t)b boc more eorum qui influmîbus natant non Uanfeunt fed feruntur Sed turpe eft non ire fed fern ttfubito in medio turbine return ftupere Slt; querere quomodo buc veni (nqt ^en epifa xxxvii .I^rudeteg ’gitur confilia querant non precife vt audiant« ’fed eci am vt acquiefcant vt venicnte profperita te leticia fu' blta Slt; incongmta non fit,Vt eciam aduerfis mminen tibus terer^on oporteat, Vnde Tubus Ebro primo de officus. Sortis animi 8lt; conftantis eft non perturlt; ban in rebus afperis :fcd confilio vti nee a racione dif tedere vel recedere. vnde boni ingenii eft fortunas ptecipere 8lt; ante conftituere quid 'euemre poftet 8lt; quid agendum fit cum euencrit.Ç1 quis cnim boc fe^ cent pro^entate non feducctunnec afperitate def' perabit. |deo in prouerbiis fapientum dicitur. Oui*^ dm deliberandum eft quid ftatuendum eft fimul mec

tarnen fvifficit confîhum capcre niG maturum fumt. Confilia enim leuia^quandoque non dirigunt.W po/ cius detiiant.Vnde Isocrates velox.Confilium lequit penitencia;maximcq? confilio contraria fut feftmaco 6lt;ira

y^^^Æapitulmn xi.de facilj credulitate

|■JRudetis eftvt de facili non cradat.Vnde rïï p Wtronius nunquam recèle facit aui credit cito.

Idam quod cito creditur cito fertur in conliil tum Ttaej; nee fapienter viüit nee prudenter . Et et/ go credulitas nee fiifpicionis modutn babeat ficut op nio;nec ceitstudinem mox accipiat.fed ie medio mo' do non gerat.Ö^uia tefte Varronem fuis fentenens^ Eides eft media 8lt; opinion!s 8lt; (cicncie neutrum atti gens.Prudes igitur non defacili credat quicquid aU' dit.'eeia famofiim fi exti tit.blamplunma funt famo/ û.'que eciam funt mendofa, Ïdeo Vulius in fecundo r^ tborice.Facfta nd famam fpeftan oportunum,Eeiarfl Tferculianus in apologctico fame non credit nfi fiti*^ confidcratus Gpiens.O^uia Gpiens non credit inccrt‘’ ne forte illud os mcndacis femmauent quod fepef aut ingenio emulacionis:aut arbitrio fu*picionis Jaut afueta quibufdam menciedi voluptate.Vnde Xlexan der didimo 6lt; didimus Alexddro Icr^pferunt non f’ te fernper credendum.Vnde Seneca in ippolito.Æo” temne famam.Et libro de quatuor virtutibus.EtU'' dentis proprium eft examinare confilium :dlt; non ed'’ faci’i credulitate ad falG prolabi. Sed inquiramuS' rur tam facilis eft plurimum credulitas.Kïulti enini facilime credunt:eciam fi falfum eft quod fieri cup^ unt.ÏDe quibus'Seneca in bercule furente . (J^uod nü feri fieri nolut boe facile credut Ei enim landadi no« fixnt:quia eorum ftulticia credulitatem gingnit.St; nee fint conmendabiles qui nulli credere volunt nH videant quod audiunt.Kam tefte Seneca cpiftolaiH*'

^luQlluni.\l'icium eft onimtus credere 5lt; nulH.pt ^intilianus caufa xv .ffacinus eft illud ^ntum ere dere quod eft de rebus bumams adum . Frudétes ta nicn prompcius bona quarn mala credere debent.Iplb rumeç auns ad crimina credenda dialis eflè debet vt in prouerbiis fapientum dicitur.Vnde Ouidius li bro feptimo metbamorpbofios.t^aciens etasep lus viz dcbant adulterium credere probibebant in ore. (|^e verba fonant fepius diuerfa eße iudicia.Verumtamen bonis pocius c credendu .Ï’lunmi tn pocius malis ^ I^nis credunt. Vnde (J)uidius Iibro ouarto de faflis .

'Jos in vicium cwdula turba lumusideo (tatbo dicit ''Jil terne credu Vnde ,p^er li.epig .|Jon patent faci es tenuis rumoriba aures Ka eas nefcirc iuuat:credc to 11be at Kam cècior aure arbiter eocul?. Inqt faam ïte.in po? . $ed illud (|)vudii primo Iibro de remediis Venficat ^um Hbi quiGp placet crcdula turba fumus Ideo idem Öuidius Ii qua de arte ^andi. Kon cito credideris quarn cito crede^ ledet p^cmplum nobis ton leuc proccris crit.Bt (Duidius in epiftolis .fcur folct magnis rebus in eflè fidcs.Oma igitur plurimo rum ftultorum credulitas leuis eft Ideo baba plurima pro veris babentur errorefep gingnuntur.Èt pro te gt;nbsp;nendis promulgantur;a quibus difcederc facile non ê li credulitatem exbibuens.Vnde Seneca Iibro tercio

de bcneficiis.Kon eft Icuc a congnito SCdamnato er / tore difccdere.Kam fuperbe ftulticie eft perfeueren/ ciam dicere.t^id inquit femel dixi qualccumq? fixa tegocium fit .Tales enim (bos vcrentur reuocare ergt; tores.Non eft tarr.cn turpe cum racione mutare confi Hum.Vnde Seneca ad lucillum epiftola prima, (teci ducem qnerut.nos autem line duce crramus.ït ideo difficilius ad lanitatem proucnimus:quia nos egrota te nefcimus,Kec autem omma mala faciunt errores gui ex leui crudelitate fuftinentur. Non tarnen dico

aîiquem înminem errare qui pofUt {altem quanta'.^ ex namana pcrfeelnne contingit:fc ab errore reuaca Ïe.llJec tarnen inde laudandus eft fed illaudabibor.

it vt venus dicam deteftabilis in errore quj perfeue rat. v nde 1^ alias in pbilippica xii.^mushbet bami' nis eft errate: nullius autem niG inGpientis in error? perfeucrare.'pofteriores emm cogitaciciones vt aiunt: folent efle Gpienciores.£t idem Iibro de legibus.Ma eft viri boni errare ö lt;nbsp;diligere quod perlé non eft dill gendum.Vtinam ergo erroribus nullus (é impHearec quibus Gpiencia oftenditur ôlt; perditur prudencia^ Ad quam ecia obtineda bomo per errores indifpomt (I^ia tefte Valerio Iibro nono.Temeritati proximuS eft error:8lt; ad ledendum per quern bomo non fponte fed vanis concitatus imaginacionibus;culpis fepiusf? implicat In boc quidam multi decipiuntur:qma etroX 'in temeritate fldem reeftam credere putant.ltaq^fab fitas veritatis imaginem ftpius morftrat : nunquid enim enucciacio vendica videturique luramentis ab firmaturmutibus 6lt; Ggnis Iblidaturiteftibul^ firms tur.Hec cnim omnia falGtati quadoej fuppetunt. Its falfam pro veto fepius accipitur mec de facili vnum ab alio difcerni turiquando referens irendofus non/xe ditur Aut quando audtontate preficitur ab ipfo pro^ latum. d^id igitur prudens fadurus ent : authl^® credet quod non videt;aut dilcredet.cum tarnen dip credendi color non afCt.Reuera G prudens fuentde facib credet.’fed deliberacione prebabita.Mi difcrcd? di caufa non interuencrit fub quidam tempene abf^ temeritate ft Gbi non conftntire aut Gltem non diflé® tire potent.Mapicntes enim quandoq? nullius error? formidantivbi precipue falGtas veritatis fpcciem de tulit.Vnde Öuidius Iibro de remediis. Et mala font' vicina bonis errore Gib ipfb pro vicio virtus criminal fepe tulit.ït arator Iibro fecundo. Kepelbtur erioA’

inlt;liuerfâ trabens cum fpiriti^ efficit vuum xquot;s^J^RituÏum jatAie -Jüiiticu

Jlljlllljrulticia borninern beftiis equat. S\ angplo2p cetis elongat ^tulticia cmm titubare bo z \ _Jtninem cogit filt; cnminum pondera non fenti-' rvfacit.Ijcncrat vamïoquium.nutus incompofitos . diflolntos rifus.6lt; omnium male£iciorum genera dc^ facih ftulto contingunt,Vnde t-adancius Iibro deve ra lufbicia.^tultien eft m fadbi^idlilcj per ignorant aam boni: atq? redit erracio tt Tulius de fenedbate. caufata eft ftulticic inconftanciam atq^ peruerGtas r Ïomnes cam adeptam exoptat 6lt; adeptam recufant tidem Iibro primo de natura deorum.St^ti nee vi tare vemenen:nee ferre prefencia pofluut.t)ifcerna^ mus tarnen ftulticiarum varietatem . (Quidam emm ftulti funt co q*naturalibus doms abexordio gemtu/ te carent.^orum fiquidam ftulticia exru^abilis exti tit nee peccata gerit.iSimibter eciam poft gemturam lt;ÏUis a cafu non pro curato:fi in cam incident t^lioru Gütern ftultorum genus cft quorum defidenum eft bi triones baberi 6lt; caufacionibus quofq^ irritare:in plu tcis diftbluciones oftcnderc'atq; tanto magis glonati tjuanto ab eis turpiusabqmd fit vel narratur.(^uibo eaam nulla adeft conplacencia niß in turpibus:6lt; in openbus abomni racione difcrepantibus.Ki epim mi ^n6lt; Icrui funt.Vnde Tulius Iibro de paradoxis . frultorum fentcncia fuit quia omnes mßmunt, ^i enim aliorum crimina de tegunt:5lt; luorum pre nimia multitudine oblmifcuntur . Vnde quot;Tullus in tuftu lams queftionibus libro tcrcio ftultorum prapnuui aliorum vicia cemcre 6lt; fuorum obliuifci.^t l^do ïtultus ft qua refert :nil vt puto refert. JpGus enim ^erbanullo pondéré digna lunt. J^bGt tarnen vt eos uultos putemus quorum cautela eft ftulticiam tem / pore £lt; loco fimulare.Flures enim ftubis nocere non

Je Jig-nanmr qui tarnen fàpietibas cm xiantut, Vnde Catbo.Inßpiens efto cum tempus poftulat autre£-Stulticiam fimulare loco ptudencia lumma cft. tt (Duidrus Iibto tetcio de tnftibas.lparntan boe ftudi/ urn pofcit furor ein videri . $ed furor bic eorani]’ ftulticia ptudencia cft.$ed biftulti funt quotum b^ msineptus .•dcGdena pua.8lt; mores inboneftatis IpfJ geruntiexceflulc^ continue fcclant:i5lt; omm temport temporamento contranantur.CÇum tarnen Seneca 2' piftola xxviii ad lucillum dicat. IJ^Iagni mquit am'' mi eft mediocra malle quam nimia: necefle eft emn^ vt exeat cupiditas naturalem modum atqi tranfibat ftultorum mens . (Jjuia fcilicet ftuIto rum appeoto^ euanelcit:eo g?nature Iimitibus non réfrénatut.W^ 'ftulti nuncupati funtlauorum leticia 8lt; tnfticia amc cie modum oftendit. Vnde Simacbus in libto cpifl®^ laru. Leticia res loquax eft atep oftentatrix fui.l!^^^ ’ de leticia ftultorum intelligendum eft.hJam impwt® rum leticia cito ad plamcicm cadit ; eorumq? laus lafciuia nunquam babent concordiam ; vt ex proiitt bus fapientum colligitur.Kempe ftulti in CnguHsc’'

‘ tremifant.'amp;S in Riis leticiis geftis 6lt; conlukiS riantur.’vt ft pofle cadere non timeant.Sed teft^^*^

‘ nodio.Mulla fides letis Integra nec duVus.Lt öi^n’ ‘fredus in poetria.9irenis exemplar babe docean*”” 'illis cabbus in letis femper peyora caue.(D i^itvr^ quot;ti attendite quomodo veftra leticia .’tnfticia éft.^’^‘^ ' tacio calus j^ifus pladlus.laus dedecus.mUneraq®*’ q? facfta vobis.viam perdicioms vobis miniftrant'VC trifq? nutibus ftuJtis bominum terrpora vane det»’^'' tis : criminibus quoq?in vobis Ölt; ceteris fomentun’ miniftratis.Vnde Ouidius libro pnmo de arte am^^

' di.Kiens erit aptacapi tune cum letiffima renub. feges in pingni luxuriahit bumo Peeftota nimiumg^^ dent nee funt attrita dolore.Ipfa blanda poßunttu’”'

fubit arte venus* lieu lamentabJis leticia que venen famulatur que ftultorum Ichcia nuncupatur./^tten^ de emm illud Ouidii libro de ponto.Tu modo fac tigt; meas 8lt; que tibi leta vident . Pum loqueris fieri tr-f'' ha pode puto:quod ftulti minime confiderant

—-*ICapituIum _xii£d _^e üuItOjWljo re

Atuus amor ludidum impedit racionis:5lt; in propria cauG vnulqui^ trequeter feduèitur \^iTior cnim excecat 6lt; vere ludicare non per nutHt.Prudes igitur G fieri cupis.-medio interóoGto tuam difcerne cau(am:6lt; altcrum G preftituas.Et de illo quod ludicauens : de te ipfo arbitreris ludican’'' dum Mofci emm tefte Anfbotilc Iibro feenndo de ani ma.vifum cau^ri Gnc medio non pone;Slt; obiedlum fenfui fuprapoGtum.fen(âcionem impedit. il igitur tu tibi propinquior fis 6lt; immediacior quam res que cumq iviGu fuprapoGta:quomodo ergo de te ludicare potens. Tuigitur medium quoris:Ôlt; in abô confide ta quod de te ludicarc cupiSfquia plurimos propnus excecat arcor.I^Jam vt ex prouertiis lapientum co’Iigt; gituriq» amare 6lt; fapere vix a deo conceditur quia fci hcet raro accidit :vt bomo fapienter iudic^t de eo qd amat.Vndc Tarro in fuis (entendis dicit Nullus tam modeftc iudicat fua ficut aliéna. Hoc autem accidit co 5»nemo fibi inuidet. Islam olim tbobares rragnus-Alexandra dicebat.Natura inquit mortalium boe no mine praua 8lt; fmiftra dici poteft : eo œ in fuo quifc^ ncgocio ebecior cft quam in alleno.Et Tberenrius in adelpbis . Homme inquit imperito nibil imuftius ? qui nibil redlum putat niG quod iple fecit.Omnium ^bominum vere natura eft:vt aliéna melius ludicent: quam fua.Vir igitur prudens vt de promus bene iu dicet aliéna conGderet Sed reuera tefte Plinio in epif tola ad cornelium »Taciturn fue qwl^ inuenciom fagt;

uet.fet^uinülianas Iibro fecundo.^^lïia qJ^J? vj/ da magis vuft qaifcp raprebcdi quam fua.Vnde (La: tancius Iibro de falfa ßpien ^ia.Mema poteft de ^e ree te ludicare;fed aliéna melius quam fuiludicat ^tI’ll 112 Iibro primo de oHiciis. |Jefcio inquit quornado ft vt magis in aliis quam in nobis metipfis cemamus fi quid ^Hnquitur, Idee enim omnia proprius facit a/ mor. wnde Sid ep xxvi ad luciHum.Tua eft catbehi que nos alligatos tenet :(cilicet amor.'v nde aliqui fut qui nibif reÄum: nif quod placet dicunt . v nde m’^ quit Cp aciusin epiftoUs.ttOuidius Iibro de pinta Qu id fecit qui(^ tuitur opus.Êt Mircialis coquus Qui emmdimiat (ua vota libenter quaG diceret nuf lu'î.Vndi ^maalus.Sicmis eft bominum quieqai^ . flbl fiCint ipfe. Vile licet maneat approbit effe taint Êcce audiutmus quomodo ornnes homines in fadis propriis mali ludicmt . Et ideo fuorum delidofu® correcftionem non aflecuntu-r. ^ iniam tefte Maxi -* mimo non intelhgeti muUa faqiiit curacio morbimcc Glum tarnen homines peccaca propria non inteHigut led eciam bona que fi fecennt Igbliuiare valde conte» dunt.luxta illud Petronii. (bumesapertisocubsBi . na fua comparant plurimi ^ : eciam altos putant vq» ?uicquid volant;8lt; in aliis effe quod jn ipGs denciU»quot; tacp imprudentiffimum judicium iplbrum eft i n»” tantum quo ad ea que de ipfis ludicant-’fed eciam q»lt;’ , ad ifa que de alusex (c ipds arbitrantur.Vnde lub»® cclGis Iibro fecundo . ^lt;i“ yolumus. libenter credit Sas;0 lt;nbsp;que fentimus J^lios quoque fen tire Iperam»®

oru ante ludiciu faHibile minis e 5lt; fepi^ erroneu»’ , Idee tarnen reprobo alteri fi facias quod tibi fieri pC' tas ;alid tarnen tuis deGderiis conformem non ip eft* mabi3. Attendant igitur fapientes vt reefte ludicent vt pcoprio a more non decipiantur :nec eciam^vittutl préférant , Vnde luuenalis Iibrb tercio . jSunimui»

lt;rrdo ncfas fedus preferri pudon.Ou^i faciant ptn res naturalibus defidcriis Gia crimina impon2ntes : codem^ palt;^3 quo de feipds male iudicant Irmde fï cxcuîânt. Heu quam cecus eft in viens amor inquit daudianus in maiori KPrefata vcrumtamen deCde/ riamature nullusimponat fed malicie . Islam vicium omna nature metas exredit . Vnde Prudencius fum'' ma quics nil velle plulquam poftalat vdis.Sit vicdus Vt fimplex alimonia veftis 6lt;vna . Êxpletumcj mo/ durn nature non trabat . 5^e verba mbil aliud for nant:nifilt;j naturale defiderium contentatur babcre vidtó ôlt; veftitu :Slt; fi vitra defideramus nature t nfcen dim^ metas Abfmt ^it bui^modi vana;abGt amor in

Vtilis rerum.Vnde TbeodoluSaMortales cucfti quid contendunt adipifci nee ft perficiant vite enmina quelt;. rant'quia fcilicet res Ge debent deHderari vt eorum

debfta non conmittantur

kjfcapitjfen-^dw Je fortitudinp ^conftancia mentis Ortitudo eft virtus qua cetere fobdanturt 6lt; line qua in bono non perfeueratur. Expe z ydit igitur volentibus fpintualiter proficere ammo fortes:quia fortitude eft qua omnia roz borantnr 6lt; moderantur . Vnde Ariftotiles tercio etbicorum.fortido inquit tenet medium inteer timo res 0lt; audacias.Bt Tulius in fecundo retborice.Por .^ titudo inquit cftronœpcio confiderata periculorum laborumqiperpeflio.Ht alibi.Fortitudo eft verum

magnarum 6lt; bumilium concepcio laborifq icum vtili tatis racione perpeflio .Êt idem quarto retborice diz fit .Fortitudo eft concepcio laboris 0lt; pcricub : cum vtilitatis racione; 6lt; comodorum compenlacione. jßt idem in Tuftulanis queftionibus libro quarro dicit. Fortitudo eft affrdtio animi legis fumme in proponez dis rebus obtemforans vd confcruacio ftabilis indv

ta rebus .‘que for*nic[ob(e vim rep^îkint, ^x quibds' omnibus dare apparet:^ fortitudo bab^t in arduis lo cum; 6lt; in grauibus probatur banc Gquidem virtu/ tem fiquis babuerit : minas non timebit • •immo nee mortem pauebit .^Juia tefte Tulio in hbro muediua ^m.l'Iequaquam viro forti rturpis accidere poteft t^intorcius de geftis ^lexandn libro quarto ait forcium virorum eft magis mortem contemne re qua Vitam odiflè £t (Safliodorus 'epififola viceGma tat cia.tuicet fubocio laidabibs fortitude Et ; dum ta ' en ie probanda non babet Ipacium.CpcuIta eft lux tota meritorum Wec enim virtus in aduerGsmaxime pa tet. Vnde Valerius Iibro quarto . fortiter fern ad/ uerGs gerere debet;qui almd quam fortunarn fenien tem in adiutoriüm fui pudorem conuertere vult Tuc erum vir eft ammo fortx3:quando''adilenientibus ma/ Ïis 6lt; bonis:robufteperféuërat. lJec tarnen optanda funt pericula vt fortem fe quis oftcndat. Suffirit eni pencùlà ü contingant :valde tollerare. Vnde Êaned’ adlucillum epiftola quadragefima feptima.Mon fum inquit tamdemens vt egrotari cupiam :féd G eg rotan dum fuèrit fufficit vt nil effeminate faciam.Mon em pari tormenta optabile eftalèd pati fortitef.Et’ideih Jbeneca libro tercio de naturaUbus qudbiombus.Ellu/ mano inquit animo a bonis artibus robot venit : 6lt;a confideracionc nature. Cur enim borriinem ; aut fe' ram aut lagittam aut lanceam timeam mifi quia ped cula me expectant.Vnde tadfacius libro de vero cul tu.Timidi i5lt; inbedHis eft animi aut dolorem metue re:aut egeftatcm aut mortem:que omnia G quis non borruent fortiffimus iudicatur C^ui autem deum me tuit iHa omnia non mctuit. Vnde (Jjalterus libro quia to.|slulla rei nouitas.peruertere forcia debctpelt;do / ra . (DuaG diceret g gt;nullus propter infortuium debet' deGftere;aut ex fortuna decidere.Ilios tarnen fortes;

non dicimus qui deÜdorum fuorum exiftunt deFen/ fores qui non verentur cum male fecermt.’fe validos n^uncupare.CQuia tefte Öuidio libro (ccundo fine tit. Felix q qd amat defendc fortit aadet.C^uad diceret 5’ 1111 Hint felices qui amant que palam defendere au' dent.C) igitur milites prccipue cnftianiiaflit animis veftris fortitudome (ubeat demonis verdicia viribus fi cauentis ammos erigite quia vinccte vos nullus po teft mid propna libertate fuccumbatis . Vnde Geut in prouerbus fapientum dicitur . Hunquam pcri rulum fine periculo vineitut:nibil magnum in rebus bumanis niG animus fortis.l}uid enim prodeft tua fa piencia in periculo G non profit : quid temporancia G cadere te permittit. Omnes enim virtutes fine vir tute funt:G fortitudo comes non fucrit.tjumimo vit*-tutis nomen fortitudini maxime competit.Nam a vi nbus virtus: 8lt; in vinbus fortitudo eft.Nimirum igi tur G fortitudo virtutis nomen pre ceteris babet.Vn de Çalterus in Alexandreidos Iibro fexto.NibiI in z quit eft Çp Fortis 6lt; ardua virtus déférât in expertum irouét enim orrma dC omnia temptat Æt Ouidias Ij tra de ponto.Omnia defieiunt.animus tarnen omnia vincit.lllecciam vires corpus babere facit. Et idem libro decimo mctbamorpboGos Audentes deus ipfc iuuat.Vr.de profper in libro epigramaton.ft^i valet in aduerGs oneratam ducere vitam.ldic magis eft ani mi.Vnde (S)racius in libro carminum . j^ebus in au /» guftis ammofus atqifortis apparere poteft . Vtmam igitur conmemorcmus predeceflorum fortitudinem ammorumej ! validitat c. liefert enim (Cuftius in abre uiatura pompey libro fecundo quomodo in maratorio ftelio quidam adolefcens ammo floruit valdc cuius nonren tbemiftodes.Xefert enim epboftes poft prelii mnumeras cedes fugam acreperunt quod cernes pre' fatus adolefces ad naues boftuim fugitzdC cum manu

^èX: niue tcnuitnec pti^^^itrißt tr maru airiftrêt; qua ami^a üniftra^ mani inaue tenu,t.rrorfu naupm dctinui h^cp nee cedib? fatigat^ net nambo aputans vicïlus ê v nde ad vltirnu velut rapida fera dctiHdi'' «mcauitiducetaq? miba pei Uru :eo prelio cenderunt. l^cce quam laudabilis vidlor^a que fortitudme vendi cata eft.^nde $cncca epiftola xni ad luallum. |Jön poteft maghus fpiritus atbleta babere niß Ggumem Ïuum vident .Tune enim prcfedhis arimum non proi nt.fed cüm magna Ipe ad pugnarn defcendit. (f) vnlt; nam tantum inbereret nobis fomtudo.exercendôw'* Îiciam cnftianam « qm tam plunmi pro temporal pro^ tccflione babuerunt.^y enim funt laudahl^t 'fed ilb’’ multum laudabibores:nec tamemput cm/'ömnes pug' nan tes fortes deberc appJlari ; y irturem'emmTra ba bent fortitudmisCiIbcito tituio pui^nantyttnde Hi^ crum gerent. Vnde Tu^’us libro pnmo de oHlcJs. Tortes quoque^ magnammrlunt babendi ; n^n qui faciunt pungnam ^ed qui propulfant imunam.fnueni tur enim qm 4abonbjs‘ fu^c?p tis prncahsq; add/tis non querat mïreedem aut g’omm Animaduerta^t: igitur (ecnli^pungnatores qui lucrum 8lt; faftUn cx fuis labonbus expédiant . Impfis crum nu:qa’’virttiS eft ’.’(Cam vertus mcreed e tertenam noirquenr.^o« dicöstamen çp fortitudine g andere non poflis;fi dam^ natua que imnncorum occaGone tnîifti : recuperate non Valeas.fdorum tarnenadepcio finis tuus eflè non debuit ;quia prêter ifta vir ar^ger rem pubbeam tu eatur ^^ed procul dubio iHud Tubi yerincatur ii tuf tulanis ’queftiombus libro primo . ^emo mqui^Gne magna Ipefepfum propatria offert ad mortem.yo-' nam tarnen fpes fiat .• lub fpe non fùperbie fed etemc glonevt fomtudo que virtus eft tab fpe mediai-^’ babeatur

Çjta.xv.Cê e petfèôerânda in tono

ne agere parum prodeft fine toni opens^ ■ J ftuerancia.Vndc in prouerbus (àpientü dici ^lt;_gt;Atur .Ijibil prodeft didiciflè bene: 6lt; facere fi rerès.^^m turpe eft bona cepta delete.^’nde Qui'' tilianus libro quato de oratoria irftigaode perlêuera dum eft.quia lèpius et ft vires deficiut animo tn ple uèmus.MJam tefte Trullo in primo ftbonce . betreue rancia eft i racione bene coliderata :ftabilis perpétua cj permanfiojlh igitur perlêuerant qui bona incepts cdtinuant. Diceres forfitan te perlêuerare non pofte Cue tefte $cneca in tbicftc. ï-eue quidcm eft mifeti as ferre:fed ferendewetfeuerare graue eft . Bt idcm in bcrcule furente. Per multa inquit opera? virt^ lax ari löIet.Cuibusattcntis mirum eft: fi quis perlêuc rare point . Huie autem dubictati refpondeo omnib agendis modu debere preben ? vt emm perfeueres n oportet vt laboribus inceftanter inliftas ; led vt mala euites.et boris oportunis bonis intendas.6lt; ft freque ter bona facere necucas ;faltcm dum feccris diu plc^ uera . Juxta illud denera in edipo . (J^uod fepe fieri non poteft;fiat diu.Sped quod dicemus de bis qui nd glonantur : nifi cxcogitandomentorum vanetatem nullamc^ oblêruStes ftabilitatem. Vna etenim die vo ta iciunio2p obferuant. altera die ftudio tempore di' Ipenfant.'orare ide pretermttdttct cdtinere in pofte:^ prcordinat.et poftea biis omniba otrana faciut.Kut las vno tempe velut bcremite viuut et altero publi / co ouidlui aftiftut •tales enf vna die videB ta meftos ta tnftesita marcidos et pallidos vtin ie mortui ere'' dantur.innumcrabilelïj penas ^ regno cdo^ pati exi ftimdtur.toldcm quoep poftmodu vidcbis rihbus de ditus etiocis.porco2p ebnetatibus dïflèlutos;mulie/ rum tacdibus ifccdos?6lt; quicquid a fua voluptate fub traxermt boe poftmodu inepte luperaddunt.in iplis

*^nim nuUa (ftprrfcncracia.eo gpab eis non dcCc^erat ^ü ^aftus 8lt; apparêda.Malibus vticp pdefæt ft pock ^® ftuderent in bonis inceptis pfeucrare qua ft noui/ ï^atem mentozp et vtmehus dicam apparatuu excogi ^te lonidtenf.Vnde Seneca ad luciUum epifto.xvi. pias 0pis eft vt ^poftta cuftodies qua vt bonefta ^/ pones . Verftucradum eft enim et affiduo ftudw attc '^^ndum quouGp fcona mens fiat bona voIutas.Ït idc ^piftoïa .xxü.dÇurpe eft credere bomine Indian cum officio quod femel récepit.qa vir non e fortis ac ftren ^us qui laborem fugit-Et oracius i Iibro carminum F^uS memêto rebus Î arduis feruaè metem.iMempc Wvult et fortis et pfeueras fieri:pocius i bonis ere ftetequa incepta defercre debetmee cumfortima de ®ct mutari.quod tn inftabiles faciunt. Vnde (puidi tis in libro de tnftibus.Mara inquit virtus qua nomc fortune gubemat .(ßne maneat ftabilis confugit iHa pede.^Jam qui cccidit ftabili no erat ille gradu.'^ti quit Bqeeius primo de cofolacione. ^t ^uidi9 li.epi ftolalf.43cpifti melius qua deftnis vltima pnmis.Cpa/ dût diflitcs bic vir.et illc pucr. C^afi.d. ep eorftans melins deftnit.et alius incoftans faciliter dccidit.^5 plurimi fe viros appellantoui femmeis moritus titu bant-'minimeq pfeucrût.Pe quibus ^raems m epi. ^Cuod peclit fpernit repctit quod nup omiftt.tftuat ^ vitc difcduent ordine toto, ^^od fàdût incoftar/ tes qui ftie inftabilitatis calßniam Ions impcnut.Ita ^ Icca meeffanter mutant.ncc tame p amplius ab bis I^na cotrabunnt. vnde {derates» Cuidam qrcnti cur ’^ut^io Ioco2p nifil ftbi ^deftèt ad adepnonem bono Aefpondit quid miraris nbil tibi pegrinarip^ denè:cum te circulcras.d^iaft dieet qui viciofos ^ft ”0 ex mutacionc Ion ffed mentis variatur et mdiora ^ur.Vnde Seneca epiftola.xxviii. Aninûdebet mu tare no celum.faftum eni ft ptranfteris mare necunt

te vicia quocuq; puencris. QuffeS qre fuga ifta te n adiuuet.quia tecu fugit.Et cpiJxxix.^rrques dèlo co migracio inftabilitas animi eft .rlec eri orria idco dicüa funt.qa mftabiles vin locu ftatuf^pmutât.crc dentes deforis mederi.cum fit tn interior moribus . metcm ent et nd extrinfeca mutare pbibemur .Vndc lt;ï)racius hbro carminu.ïmpiger extremos currit me cator ad indos. ÿcr mare paupiem fugiens per faxa pgit.ö ciues ciues nd animum mutât qui tranfmare currut.Muquid plurcs iuuenes cdlpeximus ? quibus paterna do^rina dicebat.ibifcumte p orbem vt fapi entes fitis.Heu difcurfus ifteßpientes nd facit .’fedi ftabilcs animo.Tales eteni vbiq ^ fut et nulquam ba '' bitant.eo g? vbicp babitant:fed nullibi refident.Vnde dklarcialis coqu2 . ibic mibi quo veniä :dic mibi qua te ptc requiram.Quilquis vbicp babitabit nufqua ba bitabit,C^id ^'deft igitur bomt laborant! vt cdgrue viuat fi non pfeuerat. aut quid inimicos bomines vin cere.et vicia non domare.Quid enim pcccatis fubjcit 5lt; fi molas poflet deferre mbilomm^ fragilis eft.Vn $eneca libro féptimo de naturalibo queftioibo. Cjuid eftigiturÎ rel^s bumanis precipuu i’.IBt relpondet animo omnia viciflê . l^Iulla enim vidloria maior e^ vicia domaflè .'innumerabiles fiquidem fuerut qui po pulos et vrbes babueröt .Et fiibdit quid mar? quam contra calamitates elle fortem . Et cdcludit quidila nio quid anbelo.'quid fiido: quid terram.’quid forum veramp;.JVlultum opus eft maius vt a lordibus difceda' mus;et a torpore nos ducamus;ôlt; tantûdcm in occul tis fiibtilibus vcritatem inquiramus. 1)1cit aute peC cator 6lt; vir inftabilis quomodo permanebo aduer(us fortuna dumvidero premifla grandia munerarque d de difficili animus refilit.Quefb attende fortuna mu tabilem: 6lt; animu ftabilem fieri debere. Tefte enim Seneca ep’ftola,vm.ad luciHum, (Cogitate mquit ni

HIeße mirabiîe prêter aîiimim.(^ninia emm fortui ta Ïapû intenunt . i^nimus autem bonus perfeûerat Vnde idem epiftola.Ixxi.ltadcm iquit vjrtutc:et^a Îa fortunavincitur et bona ordînaliter acquiné . r ir quicquid infeftat. J^on inquit mirum eftin tranquil Iitate no cocuti: fed ilfud nnirare vbi ornnes lacent all quid ftare. Dices forGn;quis ftabilem me faciet.nuc emm paupertas me affligit.nunc timeo cxibum: nue Hcarccrorjnunc mfirmor. (^uomodo igitur fubGftaj ^lui querele refpondet Seneca epiftola .xxiiii. fiam pauper. Ét lubdit.tnter plures ero exul .'via^ vbiq ? pc nis aHigabo.É^ boc cni natura me genuitivt corpori graui aftringar lnfirmabor ccfTabit laguor fanitate. vd morte mona vt melius viuarn . tn omnibus igitur animus fupftat fapientis et coftantis.ltugiamusigit fortuita . (liuia teftc eodem Seneca epiftola.xxxvi. Jnmores fortuna ius non babet:fed animus ad trarql urn terminû v^t qui in eodem babitu eft fcilicet q

Ca^talujcju. .€6e incoftancia e Tulio h .de nata deorum.tneonfta

non debet cadcre in virum (âpientem»Éeru ..^ __,Veft tarnen q:multi tanquam cpicuri nulla vo lunt ftabilltäte firman.^rdc narrat Seneca libro de conftancia Gpientum g?cpicuri corpori multum pep ccrunt dicentcs ; non licet (apientem ferre moleftiam lt;|)ua propter voluptatem tanquam felicitatem fuma clegerunt.Alon decet tarnen bominem mobilitate leu fragilitate be agitari vt 41 quacumq i tribulacione in/ imtetur. ymo neet in tribulanonibus conftituatur. nibilominus tarnen corftanter débet tollerare.A^rat: enim ^fuiguftinus Iibro nono de ciuitate dei cagitulo quarto. licet tncas multas tribulaciones batcret in parte fenfitiua . vfum tarnen racionis in mente non perdidit.ldeo tirgilius de co inquît. Mens inmota

manct lacnme voluuntur inanes . d^ua propter Iibro tercio de nugis pbilofópbozp narratur jSocratcm dixif fe.ûpicntem offendi non poflè.ymo aduerfus omncj fortunam conftans Slt; inmobilis manet. XTnde ^alen us in Iibro quito de morte ^ocratis rcfcrt.'cp forti ani mo refcrt.’conftanticj vultu pocionem vencnofam . li' eet mortiferam acccpit.6lt; cum eius vxor lamentaret dicens. Vir meus innocens moritur. Vorrates dice '' bat.male coqueris.Kam ft me diligeres cupere debc res vt innocens moriar.Turpe eft enim morte dign^r mon. Ipfc enim Socrates omnes mudo feruientes mi (cros vocauit . Kam cum ab eo pcteretur quis mifet cflèt.Ipfe refpondit:mi{êr eft qui nuqu'am miftr fuit Quaft.d.q »ille miftr eft qui nuquam miftrias mundi fuftulit.Kam vétcres legimus in magnis anguftiis ƒ feuerafle. et Iicet oncrofa fortuna ipamp;s perftqucret. nibilomimus animo corfta«tes permanfcrunt.Karat enim Valenus libro quito q Anaragoras pbilofopb^ audita morte filii fui quem maxime diligebat inmu'' tatus permanfit.Vnde ftbi ea anuciara ita relpondifft rcfertur. Mem inquit nouam feu expedatam non an nucias.fciebam enim q omne natum ex me cflèt mot tale. Sciebam infupcr.q ficut nullus moritur nifi pri us vixerit .Aa nullus viuitmifi moriturus Gt.Ibidem eciam récitât Valerius. Kenodoxes audita morte lui primogeniti mime comotus fuit.Vnde dumjacnfi' caret 6lt; coronam in capitc baberet.vt mortej filii lui audiuit coronam de capite pro famentacione tantumo do depofuit . Cum tarnen interrogarct qualiter mor' tuus fuiflèt.libirelatum eft.qin bello pügnando mo tuus cflèt.duo audito ipfe Xenodoxes ftatim corona repoluit. et fub luramento lacrificiorum affirmabat. q plus gaudebât de virtute filu quam bellando babe bat:quam de ipGus morte triftarctur.Éx bus igitur patet q predictorurn vtrorum animus fortuna pert^

bari non potuit. Vnde Valerius litro fèprimo de quo dam alio pbilolópbo narrat cp cum filii eius Gbi aWati fuiffent.omniacp bona diflipatannterrogatus fuit qd pcrdidiflèt,Ïp(ê autem reïpondit.‘5 gt;nibil.dicens om/ ma rnea porto mccum.quia fcilicet virtutes Slt; feienquot; rias in animo fêcum gerebat.Kcc tarnen in folo vinli fexu talem mentis corftanciam Icgimus.ymo cciami muHebri fragilitate perfèueraneiam commémoratam teperimus . Warrat enim ^mbroüus Iibro tercio de virginitate q »mater quedam eiuf^ filia itantum ama uerunt caftitatem.q ’maluerunt in Humen précipita/ ri quam lübricitatis dedecore contaminari . Vnde cû violanfê timerent fè mutuo amplexantcs.5lt; cuaG co teas Jetas ducentes in flumen fe proicce runt.Infuper Auguftinus primo de ciuitate dei de lucrccia narrat q cum a dtarqumo violata fuifïèt.parentes ftatim co uocault. *et pre grandi animi conftancia parentibus p fentibus fe 'interfecitde gens fue caftitatis mtegnta' tem vioJatam fuifïè.$iigitur muliebris animus mor tl non pepercit.Vir igitur fortis perfeueranter in bo nis óperibus permancre debet atep vicia cordater de bet dcteftari.Vnde Seneca epiftola.liii. Aluquamin quit cum viens fatis litigamy . Êa igitnr perlequi de bemustfine modo et fine fine.lMam in viciis non e mo dus neep finis .quia mentern fine fine laniant . Si igit extrabi non pofïùnt cum illis pocius cor eft cueUendû Vx bus coneïudamus condanciam maximam baben / dam admaîa copefeenda.^Juius autem tempons nul fa eft conftancia virorum. féd fragilitate inminente. uiodicicp timons occafione decidunt. ^uelô tame vt veterum conftanciam conmemoremus . ^Jarrat enim Valerius libro quinto capitule fcxto çp Vir quidâdiequot; tus Codrus môti fè cxpofuit eciam vitra vires; vt fui vifftores deficerent. vnde Auguftmus libro quito ca pitulo,xviii,de ciuitatc dei narrat de quodam qui fe

in foncaui precipitauit: eo g gt;audiuit a düs fuiffe die turn qgt;romani pcrdidefunt id quod optimum babe / bant. iVarrat eciam de bruto aui filios fuos occiditq fueruntcotra rempublicam.vndc poeta.]Jjatus que pater noua Bella manentcs ad penam pulcram pro 11/ rertate vocauit.Îdem narrat de alio.qui filium occi/ dit;eo cp contra voluntatem imperii fecerat licet pro patria pugnaHet atq; viciHct . Mam eftimabat peius. Imperium contemnerc:quam abf^ voluntate imperii eciam pro patria gloriole vmcere. Hnsigitur excm/ plis colligimus antiques confiantes fuifle. Ideocp fa/ n:ofus atej !racione fu^nimoGtatis nomen accepcrut

Capitulum.xyii.

^U^ecorftanoa.gt;

Vllum redditur laudabilc opus G condancia ■ nbsp;nbsp;ÄdeGt.vbi autem quis permanet conftans:fui*

JL |Rperis precium adipilci mcretur. rJempe co . ftancia vebitatem prédicat.ludices prauos redarguit 0 lt;omnium virtutum genera ad lalubrem portum de. ducit. Kunquid diogenes veritatem Gngulis dicere non formidabat.lWarrat emm Valerius libro fexto q^ liter Anftippus diogcni olcra lauanti dicebat.O dio genes.G dioniGo adulari vclles.'talia non ederesiCui diogenes.$i tu inqt edcre velles DioniGo adulaci6cs non dares.tcce quanta vin coftancia.qui maluit pan periem ferre pro veritate diceda jquam adulari.»et ex inde ditari.^ed ncc in folis viris conftanciam reperi mus.fed eciam femmas ammo fotcs cxtitiAc legim? vnde narrat Valerius libro quinto qualitcr mulicr q dam ablq? dementisa Pbilippo condemnata: conftan ter dicebat,®.Philippe vtinam vetrem tuum magis fobrunn inueniflem .Mam oris tui crapula ; non eft iu fticie -arnica - . Eb'us igitur verbis coegit eum de caufa fua inquirere et luftiusiudicare.Infuper narrat qua^ liter : cumdioniGus tiranus propter nimiam crudeli

^ätem heberet fuccumbere.mulier quedam alta voet ’^^abat.vtinam dioniGus in colunus eflet, u^od cum ‘judifTet dionifiusnpGminterrogauit cur boc dicers ^F« autem rcfpondit Ctum efTcrn puella. tiranum cru clem babuimus ;crudefior Riccenit . tu autem tercio ^uneniens ceteris crudelior fuifti.Peto igitur vt ma ^cas/timens ne peiorem poft tc babearms.feceequâ

Uiuliemm conftancia que ventatern dicere non eru J^ccuut.Laudanda eft igitur virtus corftancie vel £0 ^itudinis.l^am fiquidem virtutem Mocrobius legi ^bbro primo Gc deftnpGftc.^kjititndo feu conftan ^^‘^eft ahirhum Riper penculum engere . 'mbilqi niGt Pu metuére.fortiter aduerfà tollerare; ôC bumilitèr Ptolpei-a . ^ni enim bac virtute caret nullam in Rus ‘^F^^ibus'profperitatem babebit vel obtinebit . /Cam F^^ ipfam conftanciàm-niartirès preualuerunt^confef ®fes Vi^ ad obitum Dcrlêueraucrut; 6lt; principes do ^luari méruerunt , bJarrat enim Valerius vbi fupra ^aliter Pompeius cuidam viro antiquorum etafe ï^properauit dibens ipRim mortuum fuiffe inlênccz tute gevinde reftifcitatfi’.Cui Rnex relpondit: /den încn tifîS ïrîquît pompeie.quià cû mortuus efïèm iui ' M inferos ibi vidi multos de te conquerentes eo q ,in lüfte per te condempnati foerunt;atlt;ÿ perdicionis eo ium cauGfuifti .Vcrumtamen tue temporis magnu ^tpompeio malum aliquid dicere . Viri igitur criz uani corftanter m via domini ambulare debent non ^iU'endo eos qui occidunt corpus • led in domino fidu i^iamconftituerc . vnde TuIiusin fecundo retborice ’^'^^•fidcnciam Ge deRribit. (tonfidecia inquit eft vir ^üs per quam magnis 0 lt;boneftis rebus animus cum pc certitudinis fiduciam collocabit ,^anc tarnen fi '^^.^plwimi non babent .quia neqnndeo-neq;!'*?

J^üibus confidunt.^Zmus oppoGtum legimus de ^ ^xandro Reundum Valerium libro fecundo . O^u cu

infirmaretnr . et funs mccficus nomine t^biîippuS po cionera ci ciarc vellet, tunc quidam ciidius Permenon Alexandro IcnpGt.’vt caueret abÏGdiis pkiiippi .cu JUS litteras cum legiOèt pocionem indilate fumpütæt Pbilippo litteras legende tradidit. Itacp prius pocio tiem lurnpGt.‘quam medico nuciarct fulpicionem.Kl^ rat eciam ibidem q gt;cum Alexander audiflet quenda familiärem multa mala de eo dixifre melato rem relpu it diccns. UJon eft inquit crcdibile vt non diligar ab eo quem tanto tempore amaui . (Eonfidentcr igiturgt; ccdamus de déo: non folum de proximo confidentes. |vam Iacob claudicabat .6lt; tarnen preualuit. quia do minus cum illo erat..parrat cnim Valerius libro ter cio .QJ^ualiter cuida claudo in acie cxiftenti vnusin^ perault dicens.'quid ibi faceret.lllc refpondit propo' no pungnare 6lt; non fugere. quia claudus fugerc non Çoteft. licet igitur claudus eflet tarnen conftdebat .

Jarrat iltiper de quodam çui dicebatur ^ Ggitte ad uerGriorum propter'multitudincm obfcurabantdole Iple relpondit i vmbra fpaciari’dclecïlabiliüs eft.Hot enim ex magna confidencia dicebat. Infupcr dequo/ dam ibidem narratur . cui cum diceretur ^ muri ca/ ftri quod obüdebant erant cxcelß.Ipfc refpondit.pto mulieribus alti funt.led non pro vins qui iplós fecc/ runt . Çonftanter igitur et confidcnter Iperemus in domino . (Qma tefte propbeta qui Iperant in domino non confundentur

tl’raÆ^^quartus libn fecundi eft de viftutibus ça Ktâïlfaï? (tums primu capitulum eft de Mumihtate

H V*** 8'^®’^^°^ bumilitatis gcia deo pîacuerut. ■ I Vnde narrat Gregorius in dialogo libro p V a mo capitulo xv.quaÜter (tonftantinus buz x,_ --^rnillimus fuit.Mam cum qdam ipüus lt;tonz ftantini audiuiflèt famam.acceUït vt videret ipfum. quem cumvidiOèt ait. fego credebam iftu bommem grandem eftè. fed nibil babet de bomine.(ï^uod cum audiftèt.t^onftantinus- ’gracias agebat dicens.'tu fól^ es qui oculos in me apertos babuifti.tcce magis arna folter defpicientem qixam laudantem. Vnde AugU'' ftmusfuper lobannem.omelia.prima,Vera mgt bu^ *uilitas eftin nullo fiiperbire an nullo murmurare ;in nullo igratu èflèvd qucrulu- fed in omnibus deo gra Has agere.Et idem ^Kuguftmus in epiftola .xxwi. ^\Ion eftmquit.'aba via ad obtinendu veritate niü bu niilitas;quia ea vnufquif^ fipfum congnofcit,Et ibj dem narrat de quodam retborico qui cum interrogaz tetur quod preceptu in retborica magis eftobferuan dum.Kefpondit çp pronunciacio.Et cum fècundo ter cio et quarto ab eo idem peteretur.’ipG panter idem refpondebat.ßic inqt Auguftinus.lt;!^ociens de pre^ ceptis bumane Icgis interrogas me quod magis offer uandumjnif aliud relpondere Iicet mifi ferua bumili*' tatem. Cj^ue qdam bumilitas non errorem fed fcienciä gignit:fi vera fuerit. Vnde Ansbdmus libro de ümi litudinibus capitulo.xxvii .$eptem mqt funt ^adus bumilitatis.f^orum primus eft cognicio fui.Secun dus eft dolor de cuîpis ppetratis.Tercius eft fùi pec eati cofeffio ,Quartus voluntaria perfuafio fcilicet q? fateatur fc peccatorem. (J^nntus contemtus fui .Sex tus tollerancia miunarum.Septimus gaudium bund btatlS.Quorundam tarnen fciencia non bumiliat fed i

flat. (1^1'0 ad boe tame?|hon fciencia fêdjgnorancia^ djuia tefte (pregono .xxin .maralmm.Vera foencia non extoUit fed lamentan facit.Vnde dicitur Bcdefi aftes.pmo Qut addit fcienciam addit et dolorem, y» de I^cmbardus.'de gradibus bumilitatis: bumibtate fic defcribit.Enumibtas eft virtus q venffima fm rog nicione GbiipG quifo vilefcit. Ïdeo bumibtatem 4^u^ guftin^ fiad^ (up lobannc omelia.xv.dicens. Vtow mum morborum cupido Slt; tpitudo curaretur defcegt;’ dit filius dei et bumilis facftus eft. *i ego te pudert imtari bumilê f^uu .‘bumilem deu faite imitare. Vn de i^atbei.xi. Difcitea me qa mitis fum et bumibs corde.Ipt (^regonus.xxxiiii.moralmm. (t^anta ig’ tur bumilitatis virtus eft per quam deus fine eftima^ cione viuebat bomodieet magnus effet.'fallus eft p^i^ uulus . ltem |beronimus epiftula Jxxxvii.tllaminqt féquamur bumditatem quam deus doemtrquia multi ciusvmbram:pauci vero veritatem attmgunt.l^ufc rantur igituromnia figmenta verborum;cefient fniu lati geftusïquoniam non ceremonia; fed iniurie paciß ciam bumilem probat.^ttendamus enim quoniamP bumilitatê virgo fublimata eft.‘et omnis fuperbiapo^ ftulat cafum. |plam pbeton cecidit fuperbus vt dfpt* mo metbapbiGce.^t tbedalu filius aera fcandere vo' lens précipitâtUS eft. J^omamep fua fuperbia fubieÆ fut; quoniä fupbis deus refiftit tefte propbeta. rCam et bumilitatis exemplu a (trifto fufcepimus.©mêl^ fupbos legimus deiedlos .IfJunquid fuperbia Babib^ nis liguas diuifit.vt dicit i gen .|dunqt Amon propt fuperbiam fua ab omnibus adorari voluit.léd in pati' bulo fufpenfus fuit:quod parari fecerat. Hefter .ter cio. Nunquit propter fuperbia Êaltbafar intcrfelt;^uS et fdubuebadonofor de folio eiecftus eft.t)anielis.tcio Klunqt Kliebanons fupbia debellata fuit. pmo machquot; abeo^ viu , St z^ntiocbus propter fuperbiam infanabi

, li plaga a domino percunùs .vt dicitur.ii.maeba,ix. ÖJempe ficut fent Riperbia cafum.fic et bumilitas ex

. altat. Jklam Wauid fuit minimus inter fratres fuos fu per quos tum exaltatus eft .vt patet primo Kegum. . xvi .Rurfus Klamflcs precefTit IBffraim, qui tarnen Ïffraim benedicflionc recepit. vt patet.gen.xxvüi. Kunquit Adonias natus eft ante Aalomonefettan ê Salomon obtinuit regnu. vt dicitur.ii.JR.egu.xxiii. 1111 ergo maiores fuerunt .'qui tempore pofteriores et corpore minores.'fuerunt fcilicet bumiliores. O^i au tem ambicionem preamauerunt mox per ruinam con/ fumti funt.Islam tbore et lui conplices penerunt qa dominiu ambierut. 'ÖC |MoiG detrabebant.ïtem Abló lon ambiens regnum 0 lt;detrabens patri deiedfus eft fecundo.Regum.xv. |slam Abimalecb Apeurabat do minium: fed poftmodû i crimma maxima incidit quo r.iam fratres propri os occidit.Et Moboam abiciofus pefQme regnauit.tercio.Äegu.xiii . (J^uomodo enim fieri potent vt Gftat firmo gradu iuperbusmam qua liter fixus ent qui violenter Icandere aliof^ tranfeen derc prcfumit. Nunquit precipue lugeat :cum nullu violentu perpetuum natura tefte.ffaftus nanep fuper^ fco2p fundamento caret: racione cum non roboretur .'a lias fupbia nó eflèt. Qui eni racione erigut luperbi n funt.S^cl nunquid difficile eft id permanere quod in altu cmnet G fundamento nó lolidet. $cce vides Gi/

^erbis dei ludicio:congruere caGim ytapitulum lëcundum de bumilitate quomodo exaltat

Oa deprimit

Ê bumiliare exaltacio eft. Ideo appoftolus fecundo.lt;Cornn.vltimo dicit.lpG vos pro bate an agnoGatis vofmetiplos.q.d.q? bo'^ mo cognofcens femetipGim defacili bumili stur.)deo beatus Augi^ftmus i libro ßoliloquio2 p ora do dicebat.vtmam nouerimte ^ nouerim me, ^am

qui cognoïcit le videt quia cinis 8lt; putredo eft. V«' de.gen . xviii. dicitur qualiter Abraham loquens cn deo.dic^atJoquar ad deum meum. rum Gmpuluis amp;C cinis.Ipc cognicionc hac loquitur ^ernbarduS fap ^an.omelia.xxxvi. dicens volo mqt profunde aiam Icire pmo ftip(am;quod poftufat racio ordinjs.‘quoni/ am apud nos Gimus pnmum nobis.Ttaliseciam fcie*’ cia nd mflat .‘fed bumihat.Vndc I.locrabjus Iibro pr‘ mo narrat qualiter in fronte templi . J^ppollinis fenp turn erat.Hec eft via ad bea titudinem ft teipGim ag^ noueris.Vnde vox de celo defcedifte creditur dice’'® fcito teiplu : vt tradit Policratus Iibro .iu.ca,ii. (fü‘ concordat Auuenalis.dicens q? ifta vox de celo deCce’^ dit dicens gnotus oli tus id eft fcito teipfum.Ha ^*^^ guftmus.liii.de ciuitate dei.ca.primo.$cjcncia i”' quit celeftium atqp terreftrium magnam eftimat bu^ ' num genus .^ed profecÆo melioreS funt qui buiufni^ di fcienciis feip os noffe preponut iquia laudabiliot^ animus cui nota eft Cia infirmitas: quä qüi ca non i*^ Ipecla vias ftde^fcrutatur .Infuper Bern .fuper.can-ornelia.XXXVI .Superbia inquit ignorancia c cm q*^ cum melior eftimas quam fisjtua deceptrix cognidO efle mentit . |\Iam vicia fepe virtutes fore fe Gmi^ant’ Vt ait. (Jiregonus. xxxi. moralium ponens exempt Ct dicens.cp diftoluta mifericordia pietas babetur’^' pertinacia cdftancia creditur nadancia Iibertas voca tur ipigricia maturitas nuncupatur iinquietudo foih citudo nominatur . et ftc de abis,Multi igitur fibnp^ Gs menciunt dum fua vicia virtutes putant. 6lt; fe ig'' notantes crimina multipbcät. Homo igitur examiné re debet ofcienciä ; vt quod maid eft congat«^ quod bonum teneat,Klam de GndliS animabus in Eject.1^ gitur g gt;nbsp;corpuscorum erat plenum oculis, Ètboc He .vins luftis Iprego.export fup ejecb.li.pmo (Dme.Vn -^.xxi.CCeteru^ugo de dauftro amme.ßicut iq^U

conucntus Lora Ratuta ad capnulun: corflnt Vt tra/ la comgat.^ic ró ad fccreta codisdebet ouenire. Êt euod neptase congé luxta iHud^Ïfaie.xIvi. Preuari ca ores rdite ad cor.Pt ibidêJxm. jkedue me ad n-e moria vt ludiccmur Gf quonia cogitacones iufto^ lu dicia Prouer.xii . |\Ion qdê iudicia ad mdicandu fep tbs.luxta illud.Ïccle.xxxi. Precurre prior in don u tuam 5lt; illam aduoca ad cor.tt ï^eeb .üüjabia eo2p reflexa intrinucus per circuitum.(J^od quidcm ^rc go. libro.ii.one.ix. exponit de vera cognicione tui: ex qua ^equitur bumilitas.Tnde $eneca Iibro tercio de ira narrat qualitcr Sixtus ci die te interrogabat q liter vixifïet Grut alias tadlum cftipariter cciä quife facere debet.Veruntame Geut ait Grego .tup E^ccb libro primo.ome.li. Sicut aqua coneuGa feu mota nd tepre'entat imaginem intuentis.^ic anima inquiéta teipfam cognotccrc non pote ft.puur anima eft mqui/ eta quando bumanis tóllicitudmibus occupai. $i vis ergo teiptum cognofcere intra cubile dom^ tuc;6lt; ex cluïe omnia prêter deum:vt docet.^ug^.m fuis me ditacionibus. $1 quis eni ad boc perueniat vt tua cog mta fragibtate clarifGmé concludat tc mortis expec/ tatorem.'afGduum peccatore fore te cemet.'fe cinerc : fe vilem.'inmundum ignarumjinmemorem beneficio/ mm del. His nempe cognitis non erigetur in altum. Vnde paftan . l|lon laudibus berebit:fed bumili plac tu fatebitur eos tatumodo laudibus dignos- ’quorum mens tendit ad tuperna preuio Gncero contemtu fui. Ö vir pente quid tibi pericie aut lecture profunt-'G te tibi propinquum ignoras ;0lt; agnotcis intuitu Gdez tum forlan cuncftoip motus propnos 6lt; aeftus.'planeta turn Gtus.'que forfitan ufp ad minuta queris 3lt; pecca ta tua gulfGma non cernis.^cis tarnen quia nitil tibi fanlius vel vtilius: quam G vera tui agmcione conuer tans.Obftat fottaGis vanum feculi lumen cuius intu

Itu mcnsexsecat veritatern.‘(5lt; non petoj^dfit ei9 cfcz decus;fc^ flipfa fe non refledli t ^Olapltu^uni terciurn.d^u ^modo bamditasfadt bomines acceptos

^^Vmilitas bominem reddit acceptumrami' B ■bilem;et fûblimem;quando precipuebumi JL__^btasno eft coacfta.Vnde /^nftoti/cs.v.mt tba.CÇui barmliatur Iponte meUor eft qua qui bumili atur vi.$i emm bumiliens ;te rennuenterque gracia tibi. Tunc enim mereris rquando in medio volwtata 6lt; bonorum teipfum corde viUpendis.^nde. pruno iH^nailitas eft virtus qua bomo veriftima lui cognici-one vilefclt.ldeo Beneca ad-LuciHum epiftp.vii.^2 dige te ad parua ex qbus fcadere no pofles.Vnde.Va lenus maximus.Iibro.mi.refert.^ cu ’Valerius om/ ma infignia lub titulo conlulatu3 accepiflet- 'tue faftp gium magiftratus ad bumilem babitum deduxitrom/ nemqp fuperbie faftum contemfit.Vnde.FrudenemS Iibro de confluftu viciorum.Humilitas inquit intedit greflum mediocriter ommaq^ parce erigit.fet Oaiai uslibro .ill. de tnftibus. Tu quocpformida nimiuni fublimari Temper propofitic^ tui contrabi vela precor j|jam tefte Öracio libro epiftolarum. Paruum parus decent. (t)mnis eft autem bomo paruus d^uarc Vcrû' ficator aitilpernere mundumilpemere nullum. *Ipcr' nere fêlé ; (perne re corpus propriurn ;quatuo bee bon^ funt. Oquanta corum ftulticia qui in feipGs gioriant Alon aduertunt enim omnes luperbos connfte.'fed po* cius prefidia vbiq; petunt; nullu reueretur. •nuHiobt diunt ducifenc^ videntur veftigia fequneo gpde boiS ft ba bueruntideo gracias non impendunt;8lt; li forms' ditabit eos.'tunc deum negligunt amp;nbsp;poftponuntJleip fofo deificos putant.Legimus tarnen qgt;,xenopbon fa* crificaret 0lt; deum teueren non pretermilit liceti^a lorem filiorum lucrum in prelio ceeidiftenplo facrib'

tante audiuit;vt refcrt Valerius libro .v.Hoccni Ïü^-perbia in dei fieri non pmittit. Tanta eft eni vt fiqs nedum filium immo eciam nociuum aliqd accepit fta' tim inlurgit; blafpbemat deu irreuerenter« '6lt; ccruice contra deum omnipotente erigcre no formidat.Ideti quam ftulta luperbia q deo (ubmitti reculât. Klam te: fteVirgilio in.buccolids.Xlocie eft principium: fed a deo eft omne bonumrad cuiusobediencia bomo eoi ditus eft. l^ed tr^lgreffionis prima preuaricacicem fupcrbia creauit.Vtmam igitur illi obedircmus cui^ imperium mens vitare non poteft: cuius domimdto^ tl prefidct orbi. tlli quefo obediamus cuiobeditgfer^ uire cft.ltui feruire regnare.t)c qua obediccia dicit Hugo,Vera obediencia inquit.eft pro amoredei (ergt; uare mandatum dei;plurimi tarnen non dei manda '' tum:fed proprium arbitrium fecSantur.'Vnde Cäflio do epiftola , Ixxiii. Animus dololus no Ibquitur dei ar bitrium led fuas explicat voluntates Vndc Tbcreci? in adelpb. t^id tu iUic agis;nemo obtpat; pauci em obediunt deo.Cum tarnen verfus in (tjcor Jibnr.mi? Hicat.Bftlegum feruada fides f^na vold'tas ^god mandat fieri qiubet parère necefle eft. Veruntamcn nullus dluinas infringere timet; tantaej bominum tc méritas vt fuum nutu diuinc préférant legi;maiora tjlegum ftatuta contemnunt,minime igitur maiori bus obediunt.luxta illud ^aluftius in catbc. (ÉJuomo do poteris in minori negocio legem tenerer fi earn in maiori neglexeris. iMam leges fut Geut tele aranearu uuibus infirmiora animalia capiuntur 8lt; validiora n »pic leges obferuare pauperes coguntur 6lt; a luperbis bges Ipernuntur.vt ponjt Valerius libro ,vii. Vndc A)racius in. epiftolis. ^unt qui turpe putant parère minoribus;0lt; q luuenes didieercilencs reculant fato ti . Rice enim luperbia facit bonilcp moribus obedire »on permittit. Superbia bomines redditigratos dei

Lominiq^ bénéficia cognofcere diffuaJet.4^0,t futu qui fuperbie tuinore fedudfitparentes façiunt:paupe res a quibus bona primitus fufceperut.Alii quoc$ fu/ os magiftros reuercri vereut a quibus eorum doiln^ na exortum cepit.(t)fuperbia facis vt borno feipfu ne gligat'beneficnc^ accept! immemor fur;6lt; ingratum, eum redc{is;cui maxime congruit bénéficia cognolce/ re (ufceptaieo çp ineft racio 6lt; mens qua lingula talia cognolci poflunt. Xtnde de ingratitudme loques.$e/ neca Iibro primo de benefi. Inter vicia inquit maxia nibil eft frequencius qdam ingratitudo ammi. Ït ibi dem Iibro.ii. (J^idam inquit fo^une gracias agunt 0lt; in angulo ent non ad aurem.St fubdit ingratus^ qm remotis arbitns agit gracias. Ide m ep,x. ad Ln cilium. Hibi! canus eftimamus quam beneficium qd dm petimus; nibil vilms quod cum cepimus ingrati fumus.Quod verum eft apud fuperbos.Scd bumiles bona fufcepta cognofcunt fuacp gratitudine vendicant amicj^.£ ^Bfcapixublin tiUitd^ fupcrbi.aJEugieiida ^^^^^^Vperbiaeft eleuacio mdebita mentisiq lU^ meretur cafum: bominem infatuat; arnv

gt; Jririam feperat;gene rat lurgia : pacienciam tollitiexceflus fuadct:corrcdfdnem relpuitleloquium tumefcere facit;mores elatos redditideprecari diflèa det.’le Heeftere non permittitmullunq; vicium magi? proprie demonibus bominem equat. Vnde. Plautus in aululana. jRes nimis Gngulans eft borno fuperbuS non paciens,r|Jam (uberbi minores delpiciuntimaioti bus inuidcnt;8lt; ab equalibus diftenciunt. t^nde Geut in pro uer.lapien tum dicitur.(Cito fit ignomina fup' bi gIona,,J|Jec cum lUis exiftimo fupcrbos;qui famu^ latum bominum Gc accipiuntçp eos non contemnunt. XFnde.Seneca ad. tucillum.ep.xlvii.tn hominesm quit Gmiles nobis non agimus luperbiam mmimamc^ .(eruitutem exigimus. Verum çp corpus famulari pet

mittimus:fé4 non minus appreciamur.Ipfos enim £ra (très eadem naturam nobis provenait . t’rocbdolor tn Tuperbia de die in diem crefcitïlHi quocj qui fuperio/ res funt nobiliores volunt nuncupari. luxta illud.$a luftJn iugurtino. Superbia racione nobilitatis mala eft.mil emm ceteros rufticos vocantrcondicomfq? for lulis eo tarnen patio quo ceteris iniuriantur:fe ignoz Wes fore oftendunt Ipobiles enim n fut niG q faciunt ea opera que nobilia funt. $i enim adeft fortanapro/ frera cur faperbiunt; fcientes cp Gilda non eft , Ynde auUius 11bro primo de offi. In rebus autem profpcris fuperbia fugienda eft 6lt; arrogancia. ijjam aducrfas res 6lt; ^{peras imoderate fern leuitatis e fcilicet m fipiencie. Vtinam fupcrbi verftficatoris documetum menti olpicerent.^it enim. ^nde luperbit Borno cu ius concepco culpa;nafci penadabo vitamccefle® mo rizvana Glus hominis.vanus labor:omnia vana. Inter vana nibil vanius eft bomme; poft hominem vermis.* poft vermem fit cinis.mcu heu lie cedit in cinere gio na noftra fuum,Ynde primas.$i tibi gracia fi tibi fa piencia formaeç detur. Sola fuperbia d^ruit omnia G committetur.Jt profper libro epig. $ola eft innugt; mens armata fuperbia telis;quia fcilicet fola fupbia Î finiras Ggittas gingnit peccatorum.Vnde ironice . luuenalis libro .iiii .fuperbis ita logtur;quia tu galli ne filius albe:vos vilis populos nati infelicibus omes (^e verba pretendunt vt nullus prefumat de ferrie Vel matre ladare feipfum. (J)mnes cnim ciufdem na/ ture fumus ;nec pulcritudo debet gingnere faftu .Ve run tarnen tefte.€)uidi . libro.primo de fafto. Faftus ineftpulcris fequiturq )fuperbia formam. ^i tame at tenderent pulcri fe turpes futurosi dare cerneret co rum gloriam exiftere vanam. Inquiramus i^tur vn/ de onatur in homine faftus aut preRimcio.^i eni ex ^alo.tunc Eiperbie occafio non cft.Si ex bono;cur fu

perbit: cum non ab ipG.'fed ex-^eo fit ^tultus c ent qui He non fuo lacÆanciamfadt.J^nHe (EalteruS Iibro fccunHo in. ^fIexanHreiHos:Farcite mortales aus ex tollere faftu. ^arcitc vic^oresingra ti viuere fummo \!fidlori vires ceptrum HiaHematnunpbos.DiuidaS dare qui potuit auferre valebit.Itaq? omnia bona ex deo funt. $1quis eciam ex bonis fuperbiam accipiat bonis lam caret. Vnde prolper in Iibro epig.quodqs non cecidit proprium Gbi viribus aptat.Hoc ipfb quo fe ftare putat cecidit.tcce vides omnem Ripcrbia pJ ftulare cafumdicita^ racione carere. 'iJamraftus bo' minis non ex racione fed ex mera ftulticra deriuatut. Ita:p ftu’ti omnesiHi funt qui de fua fortuna aut fapi encia fuperbiunt ;qui ceteris fe fapienciores exiftete credunt .‘qui doctores eos fe pofle iftruere prefumut dicente.Varrone in fais fèntenciis.ftóntra omnes 6' pere decipere eft;ideft nd fapere.ttffufiusfibrO de^ acbada.Inepte qs mineruam docet 8lt; fÜueftër pudet docuifle mineruam. $uanefcunt igitur mundi Gpien tes: quorum fuperbia mera infipiencia eft. Ambiant enim principatus domima: plateas familial 5lt; feipfoS' non poflident fecjipfbs ignorant. Vnde $eneca iibro de quatuor virtutibus.We inqt in re alciori te ponas in qua ftanti tremendum :defcendenti'cauendum eft Et ibidem ep. Ixxiii. Ambiciofis non tarn iocundum eft multos videre fubiecftosiquam graue ante ft babe re parem. ^ec emmambicioloru ftulticia e fibi pare pati non pofft uliifj preefft peroptant: fibi autemf preefftnt fuperbia non tumefe'ent. vnde in proucrbi is fapientum dicitur,Vis babere bonorem do tibi ini' perium magnum.Jnipera tibi nullum eni impend vH' Iiusiquam Gbiipfi imperare. Vnde Socrates .^tultd' mquit eft;vt imperare quis velit alus: cu fibnpfiim/ perare non pofftt.Kt Fulgencius Iibro.li.miccologp arum dyi plus quent efft quam licet;minus ent qua/

vellet. Si quis igitur a{cenderit;fic (candere ftudeat Vt cadere non opporteat.Vnde itlocrobius in Iibro G turnalium Ad furnmum inquit gradum clantatis cu Venens egre conGftes ólt; cicius quam afccndas cades ze autem regibus ÓCprincipibus qui glonam mudi quaG perpetuam arbitrantur. (Ïalus emm nd babcnt Vmorem;quia forte non cognofeunt deum maiorem. De quibus Sidonius in fuo epiftolan Iibro.u.Geut in ^uit bommiDus reges imperant. Ita dominandi deß denaregibus dominantur. (tur igitur fuperbiunt re ges. |]is enim GibGruiunt quibus preefTe lè ladfant. IJam fi tex bonus es.: tune follicitans quit faciat fetgt; uus:vt malum corrigatur;bonumq? premiatur. Stuz des enim quid imperabis iquoniam remp.defenfäbis quas leges facies; quibuS officia cdmittes;quo paddo emulos contentabis;quo tramite amicis conplacebis, In bis emm dnibus tibi famulantibus fubferms. (fur igitur fuperbis s’ Ipiceres enim cp bec omma aiiis conz inittes:quomodo igitur regis .Reuera rex nd cs nid populurn regas ;quem fi rexeris vt prefertur famula ns.AbGt igitur vt fuperbia ex dominio fuicipias ; qd fccl^^ legitur AGex. Vnde Valeri. Iibro.vm.Faftus inquit AHexandn peeïlus mfàciâbile laudis accepit i^ tunerabilcfcp mundos audicns fore a democrito eos concupiuit. Heu inquit me miferum qui mundo vno dotatus lum.(tui AHexandro vt refert tbarcius quiz dam dixiflè fertur..^i inquit corpons tui magnitudo animo par eflèt ;orbis te non caperet.Vna enim manu oriente; Ôlt; altera occidente contmgeres Sed quid re fpondit ignoras nunquid arbores magnos diu crefeez re ;poftmodum tarnen vna bora extirpantur. tx bis principes omncs documentum accipiant: ßlt; fuperbia fiquam gerunt déférant, ^^uia tefte Caltero in Iibro Allexandreidos ^i^pa friuola gloria muudi qua rciu copia fugitiua bominum.tt Plautp ft^i preeffe cuz

fît pro:ïeflè reculât. I^Tagnus Alexander mil^i exei^ plum eft.'cui non fuffecit orbis. t’oftmodumluffe^^*^ exci^ defona marmore terra.d^mnep pedum fabric^'' ta domus quam nobile corpus exiguo reqeuit bumO’ (J^e omnia concludunt fuperbie raftû vitare deberß«

CÖ^3pituIunai. v jic; vana gloria.

Itlanis gloria ideo fic vocata eft quia muti^ IW Iis et vana eft: 6lt; Geut ftulti bi merito arbi trantur qui viribus fe putant diuites fieri Sic ftulti videntur bi quorum defidenum et ßHiö-' tudo vamtas cft. t)e quibus Oracius in libro fermO'' num.Gaudent pre nomine molles agricole, Et Am^ nus .Hic quocumq? noua fublatus laude tumefcit. Î^ marciaP coquus.Cum voco te dominum noli te cape' re faftum.Sepe eciam feruum Gc re'aluto meum.W^ plurimi in ßlisvocibusgloriantur;8lt; ex borore van’ in QipGs tumefcunt.'proprioq? ore laudibulq? fe exïo^^ lunt. d^os redarguit Gatbo dices. Alon te collaudes nee te culpaueris ipfc .Hoc fadût ftulti qs gloria vc’^ at manis.Quid dicemus tarnen quia ßnguli gloria eX operibus expectant. Vnde narrat Valerius libro.ix* q gt;cu fuffodes lam lênex tragediam pro certamine mi fiflèt:audies Ie vici flè et luperafle pregaudio expirai uit. Et yiiuiusm ep.ad Arranum.lMecefïè evtlall'' dis fue lpacio 8C curfu 0lt; peregrinacione quiGp letet Eandem fentenciam tangit Tuf in tuf.quef.libró.i. I|Jos inquit alit ars omniGjintentum ad ftudia glorie babentes. ((^ibus omnibus attentis qbulda apparet ex operibus poflè gloriam capere .'congrue, ^]uic aut dubietati refpondendum fic apparet. Nam G bene fe cens G te benefecifle letensmec vana gloria vtiUsl. Aed obeft :ü de tuo Galcipiasopere glonam qua deo non referas: Ölt; de quo gracias deo bumillime non im pendas. Talis enim gloria non tua eft : feddei. ^ient ex bono opere Gc leteris .*^ tame deo regrauens; tua:

tune leticia no eft inanis qa toco Iimitatur fine. $e4 ilia gloria vana eft 6lt; inanis qua ex te 6lt; in te accipis qua mcdiante proximum delpicis inflarif^ 8C laxftanz CHS tumefcis. ^büt boe a iuftis:glona ippomtanun cft;^orum opera ficfta:quorum eciam merces vattas cft.t)e quibus TuF.Iibro primo de offi.Xocius mqt iufticie nulla capitabor quam eorum qui quod agunt. pliant;vt boni viri videantur.tt ideo Iibro.ii.ibid Cmnia fidla celeriter tamquam floftuli deaduntmec ümilatum quitquam poteft efte diuturnu. Ét H.iii. pommes abquid agentes 6lt; id Gmil^tes perfidj fut inprobi 0lt; maliciofi nullum eorumillorum fadtó vtile eOc poteft.I^am tefte eodem *ƒuF.Iibro de amicicia. Omnium rerum fmilacio viciofa eft. Tfollit enim iu*-. dicium ven.HJec tarnen reprobandi funt qui peccata lua tegunt ne peccandi occafionem aliis prebeat, ^ic emm agere ippocrifis non eft:led vera eft eorum glo tia:qui non ad aliud fe bonos oftendunt: nifi vt glorié tur ólt; laudes babeant:amp;: promoucantur i5lt; dominent Itaq; bi maü non funt: eo çp malam mentern eorum te gunt. $cd quia bonum fimilant quod non intendunt bominumqp judicia lub fpem glorie fubuertunt. |di Vulpibus fimiles apparent at^ lupis.Vnde Éarfiÿ.p ticulam veterem retines G fronte peritus. Aftutam tapido feruas lub pecÆore vulpem.Et Érudenci^ Éa titat lupus ore cruento ladleolam mentitus ouem lub fellere molli. Vnde Oracius in poetria noua.Klunqd te fallant animi lub vultu lat etes cuiulmodi fut ippo crite. ,P^i enim Ic oftendunt vt deo famulari credant demonilcç lunt filii:léd lucem gercre videntur. ^i ei opera eorum vera exiftcrent: mercedem ventatis ex operibus non exlpecÆarent.Vnde Éliuius ad (tatulli *ini.iVIagnitudo animi nibil ad oftcntacione ; léd oïa ad confcienciam refert: redeop faÆ no ex populi let ïnone mercedem.'led ex fadlo petit. Kam Geut opera

funt:(xc premia conformia quertmt.in quorum pèrfó na loqucns Bœcius.11.de confolacion .!kosmquit neC ad populates aures inanely rumOreS recite facerc tcgt; tamus;6lt; relicita confeienaa vir tutilq ?preftanaa de a lienis lermonunculls laudem captamus. Idorum etc^ nim vita ficcio eft: 8lt; mores funt imagines ablqivita 6lt; ideo delentur 0lt; décidant. Qina tefte 3enec librO de clemencia. iJemo poteft diu ferre pedbnam ficta lt;titt )enim in naturamTuam recedunt quibus Veritas non lubeft.(S^e autem ex (olido nalcuntur temport 1 melius proficiunt. |\Iempc vani 6lt; ipotrite Gc cogna feuntur-.Xa^o enim perfeuerant: 6lt;Viuendi manen? mutant .'laudes amant: ladtancial^ fàciliter producut :adulari gloriantur:a quolibet reueren expectant;ci^ agunt arbitrantur bonû ide aliis vero praue ludicant ;corrigi nolunt.Æomendi veto occalionem querunt. ^Jue autem faciunt aut fadturi funt fibi preapi dolet Arbitrantur ent proprio lenfu ft regere pofle ;in alus tarnen obedienciam petunt: viuendic^ normam nd ba bent vnicam;6lt; in agendis femper cxtremiftnt:in om nibus fingulantate ftudent:8lt; quod facere ftliti funt :multos G facere vidcant mox viutndi modu noun ex cogitant .'geftibus 6lt; fgnis plunbus ceremoniis ft Oquot; ftendant ftacihterqi ft mruruant: Slt; bumilitatem qua minime babent maxime fmgunt: dû loquntur ab omi bus audiri cupiunt :ftd nemims fermone benigne au^ diunt;inuite falutant niG Ggno vel nutu :vt meditad one aut oracione vacari arbitrentur :ad iracundia fi^ die mouentur .'Ô^ turbati cum fuermt mordaciter in ritat.'fueqp fuperbie veneno tumeftunt ;ftudiofcq:nit dicant:8lt; malum de aliis aperte dicut.'Vt 1 ftipfs ba/ beri non credatur.'vt exinde glonam accipiant:nd 1P ben ter laudantmec laudantes auftultant: frequented murmurant:5lt; fuh nebula detrabere n ceflant.^i ve/ ro fm fta tus plurimos videant :bos palam ftcûtur: vt

ex eorum conïorcio famamvcndicet. Kccafant tan:e parein quenquam eis fore;fcd maiorcs ippocritas èis fedantur vt laudis participes fiant : minorefcp cupiut fequaces; vt eorum dodlores videantur: cam paribuS Veto voce óCmente contendunt. ÉliS cmm fignis cog' nofcunt ippocnte :8lt; in coudmilibus premiatur. ^ozp cnim opera atq; premia vana funt. Murfiis eorum tant ta eft tementasvt omnia prelummat ; mbilcp difficile arbitrantur eis: intoHerabilefcp labores incboant: fed tândê fatigati de corporis debilitatefe excuGnt: fub tali enim prétexta balnei^um placet Vtuntur: quia dum volant infirmantur So enimpaefto quo fingunt virtutem non babitam;pariter infirmitatem fingere ftiunt: 8lt; ru mfirmitatis Ipccics accepernt plus qui bufeurntp aliis volunt plangi: nee poteft eis fufficient feruin,Pruritus enim atcp Ienimenta;la.n5 mollemdi tea odonfera:8lt;-queuis oblcc5:amenta carnis4 fub nuz Vfidle infirmitatis poftulant.^urfus di ipocrifi di« tiffime vacauennt:!! exinde bonores non pcipient: fi opes non obtineant:fi feculantus vacantes deftderiis Videant ipfts prefern ft conlpiciant luum deprimi fta tu :Slt;odio a cuncftis baberi. quot;^unc mores prebabitos deferunt:6lt; feculanbus fe conformant poftremoep cez tens diftolluciores fiunt:6lt; lolum boc plangunt çp vo luptatibus non dederunt tempore quo ippocnfi ferui' erunt.^orum igiÉ inutilis labor♦ ieiunia friuola:fruc tUm non capiut ex open bus fuis ivanc glorie deditos feducit laus ab adulatoribus oblata ; qui quantum in eis eft eos mterficiunt iquos fuis laudibus inficiunt. I^am tefte (J)uidio libro.xii.metBa. Stobeft (ha glo tia multisjdeo Matheus in tbobia.non credes tituP ^tne:teq; confule credecp menti.St rflarciaf coquus ^unc voIo laudari qui fine morte potcft. Abbt tam^ SP eos laudari probibeam in quibus virtus eft. Quia ^fte CCmdio Iibro de ponto.excitât auditor ftudium

îauJataq; virtus crefcit« '8lt; Cimmenfum gloria calcar babet-Et idem.nii .de tnftibus.^on paruas dat aio gloria vires.Kt Gudula facit pedora laudis amó.i^b/ fit igitur vt bos virtuolóslaudari non debcre diczm^ periculum eft quofdam laudare.Hefeis enim quis vit tuofus fit. Credis enim virtutes augen Iaudibus;5lt; virtuofbs forfan fuis fpoliabis virtutibus.Émtigit j? ce laudes tue miß virtuofum agnolcas quem laudaue ris:quo cognito laudare non défiftas;temporibus ops turns vt fl bi virtutes accrefcantrdicente Seneca Iibro

Ouelo tarnen vt planes eorum laudes conmemownt plures enim alios laudant qa pnncipibus placet.$^^ bee laus modica eft;dicente (L)racio in epiftolis. Frin cipibus placuifle virum non vltima laus eft./^lii vero bonos laudantmon in eo çp bom; fed vicia eoró qui ex fama boni fint cdmendant. Hec enim laus ftulta eft* M^nde Varro in fuis fen tenens. 4^1 in magnis excels llt.inuitus laudabitur. Houimp cni tempotibus ift’S quofdam ex fama bonos;quibus turpia immo turpi^ ma cont]gerunt;fed omnia profimt in laude iHis.Ne'^ fcit enim vulgus a fama recedere folita.tonos igitut laudemus in eo cp boni funt• *de peccatis veto laudate caueamus.Vnde (Cafti,epift.liii.Debemus inquit oi bus bene gerentibus impend ere laudes; non quid f«^ . fas fed veras.d^ia tefte Sidonio i fuo epiftolan Ii.li-’ Sicutvera laus ornât Jta falfa corrupit. Et Valeri? libro .iii.Eublica religionc cofecrata virtus nulla pri uata laudacione indiget. Et l^’linius in quadam epi-Hoc ipfum amantis eft; amatum no bonorare ùudib? Verûtamen virtus laudanda eft.Vnde idem PlmiuS in epiftola ad (fornelium tbicianum. Prauum ac ma^ lignura eft non admirari bomme admiracione digniv fimu. Ex quibus omnibus colligitur g? Iicet laudibuS virtutes non egeant: virtuofös tame laudare difcretc

6 lt;parce pn^nnt: dumrcJo kus yirtu^i non credat abeflè fedfaluti prodcße.Mec^^rguendi igitur funtq’ per inuidiam laudare recuGnt: 0lt; qm more adulato^ falGs fermombus appkudet.Vnde 0uidiua.Liauda/ rio mquit tatum glorie toVit: quantum falfitatisimi fcet.ït Tl’erend?.in addpB.Coram mqt aliquo lau dare vcrecundum eftme adulaciomscaula fieri videai )n boe poütus eft mudus ^ omncs mendaciter lauda/ ri cupiunt. 'ÓC qui non laudantaduerkni putant.Vir tamen circu^celas pocius laudibus egere qiabnuda re cupcre debet.Refcis enim quanta fit demo's aftuz na:de laudibus emm tibiƒropmatis muerone fuc têp tacionis efficit. Abfit igit vt laudes appetas. • G tamé acceperis ipfas deo referas.Vnde $eneca ad LuciHu cpiftola.Ixxii. Quid inquit Ictans ab bomimbus Iauz dan.|ieucra mmirçe prodeftmiG forûn ftabilis exti teris virtulè^ laudibus crefcat: quod raro cpntingere videtur. Quefö enim G laudens vt teipfum agnofcas nee aGis plus de teipfo ^ tu tibi credas: dicente ta/ tbone. tum te laudat acquis etcetera. Ï^Ius aliis de te.^t (Dradus in epiftolis. Percundlatorem fugito. Bt fubdit Jncuciêt tibi peccat pudore,Vtma igit lau des qs audis te cadere non faciant.Èi enim mmiftra/ ueris vt virtutes acquiras.^eu qualis conuerGo G ti bi noceant attede quia tibi n nocebut G teipfum noue ris. Ideo ei aliqui laudibus decipiutur quia Gii imme mores fiUt: Ölt; laudum pre copia fe cognofcere prêter mittut.Vnde (Salterns1 AlIexMdreidos li.vii. Dum lecutur profugi bona mometanca mudi.ÏMlicit illece bns aimum caro nee Gnit efle principii memorem:vÏ eius imaginis infbar . pona enim trüdi laudes quado/ lt;$ arbitratur: quibus occurretibus fepius bomo n re/ mifcitur fue facture ôlt; leipfu ex toto ignorât. tuid/ 9uid tn audieris veritatem préféras aio tuo.Qma te fteX^acHanJibro de vera religioe, KuUus fuauior ale

fibas.'quam cognicioverltitis.t^erita tcm autemilu’ non babent: qui verbis lauclancium magis intendant quarn proprie ladlure: quim-t leipGsnouerint. veru tarnen feipfum qui noueritfacibter errat verbo fcdu/ Otar refurgereq; nefcit. trf quorum perfuna loquitur' $eneca epiltj. Ct’ci i nquit Uucci^querantinos aut fine dure erramusiSC ideo ad finitstem difficulter ^' uenimusiquia nos egrotari ncrimus-jHi ent fe egro? tin nefciunt qui fue mentis dcbcîla no nouerunt.lili'' bil melius tn quarn feipfum cognolcere. iklam cogni/ cio fill ;(uperbiamvitare difcet: 5lt; laudibus non deep pi preftabit. |\Iec paruum donum eft feipfu cognofc re, ipecefs eni proceffflè legiê.Vnde Ijlocro Jibra primo de fomno ^npioms. Ibe celo inquit defcendit gnotos olitosndeftffcito teiplum. Vnde refert ^ cui dam querent! quo itmere ad bcatmtdinem puenifet ^ox delpbicii oraculi refpondit. $1 te agnoueris bea tus eris. Vnde in frante temoU bee fentencia fcripta fuit. ^omini necefaria effcognicio fui. His omnib/ attentis nee laudes nee opes: nee lama luperbia in te generabit teiplum fi cognoueris. (tonlpicies enimex vi li materia te progeitum menffruis in vtero nutrit turpitudmibus videbiatuam infanciam maculata fu' ide : luucntuMS ^ tua fuere tempora plurimis expof ta pencubsilêneffus te perfequitur;ölt; mors petitoc calum:peccatilc^orlan muolutus es.lJJuffi tua eft p^ fperitas lecura .Ifcce quanta bumilitatis incitamenta ergo te cognolce:luperbiam vitare li vebs. Çed nun/ quid laudib^ auditisdefiftere poteris a faftu .'autopi bus G diteris. HJunqd ex cis tibi gloria vana ofurget nequaquam emm fi te bene conlpexeris. Vnde Mard alls coquus.^rdtia reS bee eft opibus non tderc mo/ resr^uia propter diuicias cor cxaltari no debet. Vn de (Ealterus in J^Hexandreidos libro.viii. liquid tibi diuicus opus eft efune panuntiquanto tibi plura pra

ftütanta plura petis;flc^ fame: rurfus defecÆl copia -nutrit. Prudens igitut pecuniis no g^onct vtex Jau dibus tumorem accipiat;fed {e cognofccre difcat.Vn deTulius in oracone fua. Pro cèto illud eße volo vtq liscscognofcas: ta^eq? Bommes exiftimêt. (^uid eni prodeft latidibusvanis extoUi. I)Jam tcfte eodem in lüf.qüeftJibro.iii. Homo qui fme matena in vanita te verfatur: nullam effigicm eminentem virtutibus fed vmbra imaginis glorie fedbat.q.d. q? vir vaitati b? fvpbie dedit?: more imaginis debilis c.vnde Va In? maximus narrat Socratem dixiffc. (Eon'ciencia -plus quam famam attende. Per famam enim falli po teris per conOrienciam nunqua. Vnde $en.ep.xxvi. Xemoue exiftima'cionem bominum:dubia fémper eft SCin vtramq? partem diuiditur.q.d.delaudibus pa/ turn eße curandu, Vnde narrate Valerio libro.vm• laudari nokut jp^rifba .led de feipG in neutram loque dum predicabat. (J^uoniam fe laudarc vituperate eft Vnde Siirarbusin luo epiftolari. (J)mnis oftentacio non caret (ulpicionc mendacii;quia quitquit aßiirnit' propriummon mutatur.Æt (DumtiSanus de oratoria inftitunonc Iibro .lin.Verecudius eftdicere fua:qua aliéna laudanti.Vt(pui.Ii.iii /mé tituIo.Quis furor eft: que terre latent i luce faten. Et que clara facies• faefta referre palä.Vnde Catbo . Ue fis ventof^ ft vis bon? eße viceri . l^Iempe qui ft laudat: ft ftperbu: amp;C conftquenter vicioftm monftrat,Vnde (ßuintilianus libro.viii.de oza toria inftitucione.Viciof a e res lada da paritercp faftidium 0lt; plurimum odiu Et ftibdfta C^i emm fupra modu ft extiteri t alios delpicere ere ditur. (Db boc Prudencius libro de conflidlu vicioru ^ virtutum .’define grande loqui:frangit deus omne ftperbum.Vl^gna cadunt: mflata crêpant: tumencia premuntur. $candunt celft bumiles;tradunt ad ima fetoces.Et CGan.fre.in poetria noua.Vmcat op? vet

bum,‘minuit iacÆancia famam.

ÆÆapi tulum,Vi..4ê I’abendaplóenna. rvineifc maliciam :,vir queq? pacies ■ Wliiperat cmulos; nee poteft ea prebere vin/ dicfla victonam quam paciecia donat, Jpfa eni mala tollerare ; benigne facit. Jtaqppati qui noue nt ferreâmpafnbiïisê :Gbiç^ nemo nocere poteft: eo q gt;noemum mbiï Gbi apparet.^nde Ladfancius libra de vera lufticia. Padencia inquit eft maloru que aut afferuntnr aut accidunt;cu equanimitate toHerancia . Vnde Plato.Todus inquit pbilofôpbie robor e paci/ encia.Et Tubus in primo retbonce, Paçiencia e bo . neftatis Gue bumilitatis cum rerum arduaru ac diffi ciliû voluntana ac diuturna perpeiGo. Hanc Gqdem gt;nbsp;pacienciam babent fapicntes.'vt ex prouerbus fapien' tu coïlitur.5apientes eni mento dolores ferre debet quia doIlt;^ibuS caftigatur corpus 8lt; anime lubicitur. gt;nbsp;dicente Seneca ad ^uci11û ^iftoîa.lxxvm. |n reniez dium cedut bonefta folacia ,Et quitquit amniu erexe' rit eciam corpori prodeft iciliçeç ad corrdbtonem. Ipt' fubdit: noli mala tua tibi facere grauiora 6lt; te quere' lis onerare. Kla leuis eft dolor.'G nibil illi opinio adie cçrit.l^t idê Seneca epiftola.vi.ad Paulu , FeramuS * cquq animo 6lt; utamur foro;quod fors conceflent ;da■ nec in vicÆa félicitas fine mafis imponaç. Namapud atbenien .3olon pacientiGimus fuiflè legitur: vt tan » git . Valerius libro.vu . ^t Terculianus in Apologiti co. l^picurus inquit omnem eruciatum doloremq; da i nault. i^euera noui plunmos eflè impacientes poci/^ opinione propria quam vexacione extrinGca.(|^ia te ftc C^uintxliano Iibro.vi. Gibit Iibens pietas penam Ït idé (JJuintilianus cauG décima .Nulla pena eft ni/1 G inuito. •nullu babemus niG in impaciencia dolorem. Et vt quitquit crudele Gt metus facit. Teru q gt;nbsp;mub. tl luis ftimulacionibus viros eciam virtuolos ad impao

óenciam re Jigerunt. dicente genera BBro primo de demenc^a temeritas bommu 0lt; contumacia fepe tran quiHifHmiS pedtonbus impacienciam extorfit , 0) vti Ham in vita mortaal in qua pro certaminc cóftituti fa iHus pati difceremus.$olent em milites fame Gti ip' fis no recufäntibusvexari. ^ilites igitur cnftiam ea fibenter ferart que aHuerß fortuna pro certaine miz Hiftrat nocumenta.4 une eni fotuna vic^^a eft: virum padentem fi inuencrit.Quomam tefte Prudenno Ii. 4e coffidlibus viciorum , Ecce modefta grauis ftabit paciencia vultu. Per medias imota acies varioCp tu^ multus expedbabat: defixis ocufis 0lt; leta manebat.ln de quieta manet paciencia fortis ad omnes. Omnib? Vna comes virtutibus aflociatur, |\Iam vidua eft vir/ tus quam non paciencia ferat.Vnde tefte Lucano Ii. fecudo.Caudet paciencia duns.Et (puidms fi.ii.de arte amandi.(Jede repugnant! cedendo, viftor abibis Et idem (Duidiush.u.deremedus.Eofïe pati facile. eft tibi: nifi paciencia défit, flumen perpetuo torres folet cicius ire. Si tarnen bec brems eft ilia perbenis aqua .(amp;ne verba nibil afiud Ibnant nifi ficut aqua tor tentis quandoep intrat flumen quod eft alaus eiufcp aqua perpétuât:fic paciencia omnia vincit:8 lt;nbsp;vir pa/ cies;forciores fe fuperat. tdeo Marcialis coquus iqt ^1 fua metitur pondéra ferre poteft. Et Seneca ad Eucillum epiftola.viii. Bonus quitquit accidit ei eq animo fuftmebit.ßciat eni ita accidiffe lege diuina q vniuerfä procedunt. Ödec fiquidem racio magnam pa cienciam fuadet. I^Iam fi cofideres a deo fingula fieri cui nulla vis refiftere poteft.(Cur igitur moleftum ti bi ê ea fuftinere:que deo placet.dicete Seneca epift. Ixxiiii.ad EuciIIu .Elaceat bommi quitquit deo pla/ eet.Et idem in Hercule furete.Wullo premetçr one ^t pacieter qui tufit. iKlam virtutis domarc e.Et fub dit.g p duru fuit:pati memifle duce ê Vnde Valerius

Îibro.iii. I^on parua gloria córitértttu Jalons à^uirt tur:quia titulus Gpiêcie Jaé.l^t '^herecius in lEcbi/ ra . ex quo tibigérant comoJa eius cquum eft ferre jcomoJa.VnJe J^ocroJibro faturrtaliu . ^ui luos Jo lores anxietatel^ Jiflimilant panenne bcnefacio aJ maximam voluptatem ,^t ibidem refert imürias èm milt Iibcnter.^t autem paciencia quis obtineat con/ fïderet an aliquid mali geflèrit:ólt; u culpabitem fe re penet penas correfpondentes luocnmim imponat. C^uas tune Iibeter ferat ex quo propria fadta illas me ruerit.dicehte (tatbone.X|uod mcntcpateris pacie ter ferre meniën to (Çum reus tibi fis ipfiirn te ludice damna. Vnde Vaîenusdi .im .rcfcrt çp cutfl $iracuü rtus a Dionifio tiranno repullus cfTetitune âceeflit ad domu l^beodon pro tune prmcipis in vrbe? ad fores tarnen diutiHime expedlauit. * 6lt; fuo conplici tune dix it : pacienter boe ferendum eft;quia'forfan aliquodb rmla fecimus: cum in gradu noftre dignitatis effem? Vnde (S)uidius Iibro epiftoIarum.Leuiter ex merito quitquit patitur ferendum eÆ.Çt idem Odidius li. il . fine titulo.^quo animo penam quam meruere fe/ rant.Attendam^ eni vcrepaeieneic comoditatcs fJa Daciccia excitât animu 5lt; corpus Iabonbus excrcitat Vnde (Caïterus in Abexandreidos Ii.ui . txcitat int/ dum vires;do^or paciêtis (êpereUtu ;vis illata leuat: minuitq? coaÆo culpa.Omnia delcedunt a furflo cub mine re2p.(|^ue verba deßgnat duas paciencie comodi tates Ipateni padêcia cxerciciu 0 lt;nbsp;contra culpam ré mediu. ^nde paleer? Iibro.vi.Alpenor lanat graüi ores pocio morbos. Êt Pflatbeus in Iibro de 'Tboba nomme paflà del redolctîtribulacio pcit paflîo dclec/ tat leGo pena lapit. Reuera paciécia mérita äuget de uocioncm confert cp cremeta 6lt; in aduèrfitatibus ere feit.Vnde Arator libro.v.Mitiflima fors eft penam quas vota gerunt .’regmq; facultas ppetuo ^ rege pa

timcnlüraq? virtue crelcit in acluerGs. Si cnfquis ^ nomine dei penam fufferat: tgt;oc Iibenterçgat:quia ^ illo certat: que fuperabundater omnib? rebus penfat ikurfus confideremus egros; pro famtate plurima fla geUa pati .‘que licet afpera fintdibenter tarnen ferunt fub fpe future fanitatis. Munquid ergo pro falute nê tispenasjfi ocurrat:Iibcnti animo fern congruit.Vn de Quidi? Iibro primo de remedns.Sepe bibi fuccos quauis inuitusamaros Eger 6lt; fateor medicus turpi ter eger eram Vt corpus redîmes ferrum pacieris 0lt; ignes. Óuia fcilicet pene funt tolierander,p corporis tnedela.Verum çp pro corpore homines omnia ferût: fed pro mente raro;eo cp corporis moleftias fenciunt: anime veto calumniam non afpiciunt: vcteres tarnen plurimi penas innumerabiles tolierafie referuntump fo dicente libro de triftibus. ’^’ot mala fum pafTus qt in etbere fidera lucent. Ä’aruaa quot ficcus corpora puluis ba bet.Et eodem libro.pert fapiens omnis cagt; fus pacienter amaros. Frena nee indomiti more reçu fat eas.lt;J^i^ fcilicet fàpientes libenter ferunt que tol leranda funt.Animaduertant amatores mundi quSta dulcedine vitam deducut fëpius fceleratam; cui^ mol licies alperitatem gmgmt penarum fuccedencium ^ delicÆis in quibus deledanf.porum tarnen arbor fpi nofa eft léd rofas confpiciunt dulces:8lt;, arboris Ipinas non attendunt; quia extnnflca deledlameta deguftät 6lt; delicfta intnnfica no increpant.Hi Gmilantur arbo ri fpinofc producente rofas . dicentc (Duidio libro de ponto.$epc créât molles afpera fpina rofas.tupiter in niultos temeraria fulmina torquet. Qui penam culpa umeruere pati.Per amplius illi igitur penam pacien ter ferre debent; qui propriis dehóbs earn meruerut Quinimmo letari habet qui dcliqrunt fi penis in hac ïuortali vita afficiantur. O^anquam ent cum peccato tibus diflimlat deus; nil taanen inultum manebit fed

quot;pena gfamor rhti^tu poftobit-u apparebit.^«^e pro/ Iper li.epig. Aouita dm Eiir.mi fuftert paeieciaregis fufpendes eg^'pohdera iudicii.É.t fubdit.Ét curat me dicus vultteravulnenbüs, Ad venia tendûtiufti:pia verbera régis. Ira brèuis rcftis gaudia longa dab.t. 4^uia fc^ poft vita prefente deus fteleratas puniét: ^ luftös premiabit.1pt illos per pena: iftos p glorié et/ na.AbGt igit vt quisimpacies facit ex vite prefertbS moclico verbete, $ed poci2 medicozp conlilio adiuu^ mur.Çonfulut aut mêbta fnorbida trucari :Vt ^eGdu^ ,‘ corpis-pars valida maneât.RuiuS êcenim vite fjbèb poftponam^icarhil^Tnaceraconem non tecufemus vt falus futura nobis preftet.Vnde (Claudianus Tra ‘^ tut 0lt; ar^ vt liceat fecure viuere rnebns,lBti Gpi,dt^ Feras quod ledit: vt quod ^deft feras, lt;|^1^ , tcfte ©UI.11,1. fine tïtulo. Jl^eue fit quod bene fertat

• i^ecola impactentes eteni plurimos Viros’vidifiè;qii‘ bus era nocebat.^lios aut confpcxi pacientes quibu^ oia ^{pera videbatur.^arn quanto quis minus noiut pati tato feuius 5lt; frequeci^ affligit’ (J^^ta eni pe’'^ bis adeft qui de oibus vindiAa qrunt: verbi% ii^*^ turns ctra fingulos atendut.^tfi Ipes fiipandi anue/ nt nun^indulge t nifi pcuciat.Vtina attederet iH^«

- (fatbonis (J^em fuparc potes interdu vince ferenao lyiaxia eteni mo2p eft paciecia virtus/Cfu tedte vi0^^ ne curas Verba malozp.Arbitni noftn.n eft quod q«i‘ cp loqtur. JJ)ices forfitan pati moleftu fore tibi: eo ? pace cu bomi bus qris tied bommu impietas te anxat \ttina attÖderes illud ^plpi in Ii . epi^ Jmpia pars a«* di parti eft infefta pio2p^Ét fubdit Pullant extebus diuerfis motib^ boftes. Int^ ciuilc eft ßlt; Ibciâbiîe ma lu.qvd.qp ahxietas a malis deforis impuÏlb viro nn^/ eet fi ems mens ab intus quieta fanaep eilet.

taIlls lupbia mentem occupât mb boc leuis infeuao^ ira coûtât beneficio2fcp collata polTelfio ngidiörèsb

P« animos facit. Ïtaq? gracia Hefurfu collata fomenta ^equenter impaciencie miniftrat, (t)bbóc magifter Zeilo üc ait.de gcia vitaicorrupcre vita. •ne vite me/ i'ita demerearis ita. Heu vnde bic accidit cpmuncra dci paciêcie cdtrariantur: nd quid ex fê: fed ipfa qui habet impacietes.'eo2p occafione fiut.Ouid eft q? nul^ ^us verbera tollerare poteft ; fed ex modica iiuria quif fp mouct . 2)^ttedamus eni cp verba veto cdpantur ; 0lt; tue minime nocet qn deipßs nulla cura prebetur;aut qn obiiuione tduntur. dturpe eft eni illi^ remmifei q aHligaris.Vnde in ^uer.fapientu dr. Iniuriazp reme diu eftobliuio .j^ifêrnma eni fortuna eft que inimico «tet. $ienr null? inimicus facit iniuriä tibi: multos facit tn inuidia. Vnde vin bom eft pati: nefcircq^ ac faceremmria ei^.rUim iniuria eft infamia ei^ qui fa at. Ideo tefte Varrone i fuis fentecüs.fContemnendi futuneruditozp otemtus.Èt $aluftio i iugurtino Eo/ uo viro fanc^ius eft vinen^ malo iniuria vincere.4^n ^e $en.ad ^ucil.cpi.Ixxvi.3quo animo audieda fut Impatoris cduicia ipfêicdtemtuf^ looneft02p tibi cura eft;fi ab impitis cddemnaris.Mam ab eis laudari boz not nd eft. M°^ ^^^ fttitacdes tan^ friuolas afperne ó lt;benigne patere.Si eni animaduetam?vete^ toiler täciam exdplo dotabimur eo2p fïngulaqrpati difcem^. ^nde (taffia^ in Ii.coHacdnü refert gp Soctes iniuria tl noccre noluit.(Ï^inimo cu qda corruptore puerozp eum vocafïèt.‘töc difcipPi eius irruere volebat in eum Sed boetes ait.ö fbdales qefcite .’corruptor eni füm fed me cdtineo. pciam de ipfo $octe refert Iberoni. cont touimanu 11.1. qgt;pacietiffimus fuit. Nävxores duas cum baberet. ’ipfas fepius irridebat: eo ^ propt: ^fu difceptabat.Cur igi^ propt me difceptatis.nam fediflimus bomo futnaribus fimusifrdte caluat?: frd te piîofùs.lkrouifîime tn prefate vxores impetum ma tuum verterut in eu a quaqp fedifSma eu deturparut

^ui nil?irrefpondit . ‘niG (cicbam in futJris vtifta to?,quot; nitruaimbcr Ïêqretur, Jple^eci^ Soctes tefte $en.alt;J ^jUdllu dixifle référés ^ nihil pâtît qui fecä paciêcii tabet.q.d.q gt;paciecio .•pacics Vir no'patié;quia ex pe^ na no moleftat Jtacpimpacietes maxime paciutut^ maxime agüftiantur.^i aut pacicncia baberént q vit tus eft tune paciendo non pateretur.

--^(Eapitulum.yii.de Ira..

. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;J?.a perturbât ammiijfcnfu non pmittitein

• ■ cernere vc^ïó^iïlüm plus afffigit cui adbez ret:quacd cont quemipfa mouet . 1X1am lp welt aguftia iratis.Tibi igié pareilïalns G no partis Vnde de ira loques dfuP.3n Gia 0radone jo. Ulafccllo Îracundia mquit conGIio cÆ inimica;8lt;eft Victoria 1 ßlensatlt;5 fuperba .Vndc lEpifurus Ira immoderata infame gmgmt.ît Éunodius Ira lufte Giupfufquam’ alios lacefcit adorem .'^ndc Tub,in tuf. quef. li.unira inquit cft libido punicdi eu qui tulifle videtini«^ na.âîd G paciecia babeéâra conpefeenda credit. V« de ©ran91 epiftof.Tu cdpelce catbems iram.fßuoz ma tefte Catbone Ira odiû gcnèrat;concordia nutrit amore.Ira impedit ammu et cetera .^ande eciam wz g t fentenciâ Érudecius 11 .vi.de oHiclu vicioru: pt Virgibp Ii.ii.eneidu. Ïuror inquit mente to ta pred pitat.l^t Xuea? Il . 111 . Inueniê animu precipitan fo^' ror.Vnde (Dmdi.11 .liirde ar.ama.©ra tumetmigr^' (eut langumis veneiquib^ extmeft^ miuria fufcitätig' nes . fit 11. mctba. ^cpc Giu fcrucs pcults fert ira fuz tore, fit ide li.de ponto ilt;Ï^e nœobruit taciti ccfariS’ ira . Jbddi ta fut perns afpa verba meis. (^ue omnia nv bil allud deGgnat niG cp ira maxime affligit iratos. igit ftulti putätur qui feipfbs aftugut iGc 6lt; ^gna‘z fipiecia eft eozp qui faci’it iralcunt. ^am ira guiffim? dolor cft.‘ólt; qnto ^woritäto guior.v nde fjpuer.fapt entu dri^p bony ammy lelus multo gramus irafcitur.•

âlam (pu b^mims iraçuÆa grauiflîma e.$i igit pro bus esJtato tmgis iraici timeas. Modern cm padto te aff’ig -is^férrfu ofundïSïSC cum boc pcccabis.Jtacg Glu Hs via pgt;ftergabis»]l)i(cas igit benigne pati vt tuns m pace gefcat anim?. ^nde $aïter? in aÜexadreidos £a► ^ladicns indigné ent moÏliq? potiri fortua. dura pan uF amara reculât.q.4.çpn e dign? bonis po tin qui aduerfa ferre nd valet. $i ent prudens alpicc retbona q cxpaciecia fibiafluturatïfortaffis benignc Vitaret iras.^d tefte Cjuintiliano ca.v.Rumäne in/* firmitatis idanatura eft; vt ex omnib^ accidcntibus gnuiftimu patat quif^qd patiê.^eruntn tefte code ca.x. r|lalla pena eft niG moito nulla babe^ mû ab im Ra-'icnna dolore;6lt;vtaliquid crudele üt metusfacit Vnde Iulius celfus Ii.i.Domini illa ineft maliciamon virms pauli (emper ferre nd pofte »^ïacilias ent repegt; Hunt cui vitro morti ft offerut;qua qui dm dolorem fi'ilit ferdt.(ßuia tefte l^aluftu catbe.|JuIIi mortal tu iniuna putat vicium.Vtinam tn bec recederet cd dicio a notas:vt ira réfréna remus;qua corpus exftir/ pamus-animu debiIitam^ifenCàp eneruam^î omnil^ boni foe? ira deftruimus.dj^uefo dic mibi G Gpiens es car ira cens.|Eftimo cni çp pue voldtatisextitens.ln luna cm ft accepifti ÔCpacienna tibi pro nomine Cri fti affuent;tune ira ceftabit. B't fttua virtus tâta nd ^erit;ôlt; te vindicate quêtas;aut boc potes aut non. lt;n potes eut irafcens cum emendate poteris.$i aute viciicare nd poftistcur iraftens.Nofti eni çp ira tua te ton vindicabit; fed ex ea Iblum boc reportabis œ fati gabens tu ipftî^ exinde Ictabit minucus tu?.Îuxta iHud PfaImifta ’ Exultabunt immicimei ft irxstus fue ^0. |taq3 dum irafceris vindida quam falio defideras 1 teipß façis.lj^eb igit vt mifttiari s tuii.4) ira effre Çata quot perdidifti vitos;quot prelia ftmmafti squat flattes diuiftftitquot necafti ; quot te feriente : quot

Îiibito Slt; improuilê deceflèrut.KliiÏtös era ad ftuitici a deduxifti tuil^ ftimulisplunmos expirare fecifti. ffit te moleftanteiquidam fu'pcndio uln fubmerHone all! proprio mucrone le nrcauerût. (Ömma eni delidla fuu auc^oré ad tempus de/ec^bat aut deledlare credun tur.ÓJam deledlat lupb? i faftu;lubric^* i luxu: edax in guftmpigcr in requie;auarus in deftdeno. Sed tu ira ml nifi flagella confers . Miror eni cur te bommes nd fugiut ex quo nibil deledlacdnis apparentis uf e^ iften tis in te inuenit.^t’u ent ira macbinas enfes.'gb-' dios 8lt; arma reperifti:Sgt; Comniu crudelitatum genera te nocente ^pceflerunt.Vnde quot;Tibullus (J^uafi fuit for rendus pri^ qui ,ptulit cnfes: (J^a fetus Slt; vere for? ille fuit.^^ed tefte ©uidio li.i.de ar.ama.rfJec eniui lex ulla inequior e;(^uali necis artifex arte petite fua Vobis igit pcite :vobis indulgeatis o vos itati. 0«’^ tefte (Galtero in allexandreidos li.viii. iVon veri firni Ie eft alieno cuiq? pccte qui üb; non pcit. Sapiens at di^at mitigari fuolq? (enfusreftenarememo eft cniro adeo tarn fetus qui non mitelcete pofft f Inquit (pra cius i epiftoF* CTüZa.vin.de odio ^ crudditatg Z^ZZj 1 odio habeas quenqua tu ipfe odiofus eris' munera tua deo non placebunti pcccatoru^ L ’ veniam non impetrabis quia mileticordiaru non meretur.’proximo miferen qui contendit .Difeas igitur eum diligere quern am are ex precepto tenens luteq; nature.Kam amicicia bona Ipualia atq? tepat^ congregat:iSlt; mencium vnitate conferuat. Vnde ^Fa letius 11,ix.Ire 8lt; odii affe^us magnus I peccatorit? bumanis excitant fludlus.llle pro cutfu celetior.H’*^ nocendi cupidme pertinaciot. Et nota cpper li ille de monftrat affectum ire: Slt; per li bic affedfum odu. Ét fubdit ^la^ vebcmens eft contra rempub.odiu. JMr bil eft quod bono omuni tantu obfit ficut odiu.tt(J'

quam lint omnia odia mala vt cdmuniter tn neqciora

funt lila que latent.^nde in ^uer.Gpietu Hr .• l|lulta tam odia fubocculto latent.Et (èquiê:Peiora fut ree ta quam aperça . In boe tn poGtus c mundus q gt;nbsp;fempi eo iurgia crût.Vetn iurgiofs. |Jam princeps odio2p eft diabolus qui ^p magna pte impat mudo. t)iffcul ter igitur pax vniuerfalis ent.Vnde Cpui.1 ibin ; J^e Gnet eflè purus contriusigni^s bumor; Et tepidus gebdo flabit ab ortu noebus: Et ver autumno biemi niifcebitur eftasiatq? eadern regio velper 5lt; ort? ent lcj antequa fitvera pax mundo. Kam mûdus 1 malig no pofitus eft paceq inunqua m fruetur veraci êlt; vm/ Verfall .-fed fumeit fapieti propria pace quietari ; odia Gigiatirancores euitet:0lt; cum pace mentis virtutib^, intendat. |\Iam odium reddit bominem erudelem 6lt; a natura propria difeedere bomine facit. lllam referf a Valerio li.ix.q gt;Otbus qui poftea didlus e Darius crudeliflimus extiterat ; virofj optimos interfici mo te comuni no otentabatur: fed cruddiHimum mortis tormentum excogitamt.Si eni erudelis erat crudeli tatern poftea repire meruit.Ka Gcutdri ^uer.fapi. I|lultos timere debetiquem multi timent itaej refpu e crudelitatem 6lt; matrem crudelitatis ira .Vndc Sc necai agamennone, Xudis eft tirannus morte qui pe nam exigit.tt1 decïamaconibus li.iii. Reclus eft oc cidere. Et b.i.de clemencia dicit, ÿenna ifta rabies eft fangume gaudere atq i vulneribus.Tale eni gaudi urn facit bonunem 1 fîueftre animalis tranfire. Vnde kaftan .i Ii,de vero cultu.(J^i bominem quamuis ob mérita damnaturn 1 confpedu luo lugulan pro volun täte petit: confeia^ polluit: täquam G bomicidü quod Gt occultus fpeeftator 6lt; particeps fiat . Abfit igit ab bomine crudelitas que propne nature cotradicit.Vn de Tfut.1 11 .i,de offi. magnitudo inqt animi remota rodicone bumana feritas quedam fit 0lt; inbumanitas Et idem li.m.ÿûminum nature quam maxime Gqde

debemus inimica eft cmdelitas. VndeValeria b.i^* crudeUitas bomdus eft habitus: truculent! ^ecicS violent? Ipmtusrvox terribilis.Vnde ibide refert de crudelitate illius qui nouum genus cruciatuS excogi tauit,Adam tbau^ eneum fecit in quo cruciandi reclu debantur. iue tarnen adinueacionis expen^enciam prius tnerito gefnt:|danibale iudicante :qui Hambal tam crudelis extitit;vt in flumine ÖjoHo de c^pibus iï^omanis ponte fablo exercitum tranfduxit, Sed re^ cedatquelo ab animo tuo crudelita^uecj. (trudelis eni ft fueris male peribis. ff^apitulum.ix .

S;one $ lt;nbsp;procacitate.

contencione immodeftia promuïgatur:eX/ itantur iurgia: 0lt; cxinde fecreta fepius re/ elantur.Vnde contendere nulli lapienti co rei perfecte. Pocius ent exprimié res quan to imperfedliores: tanto ad contencione prornciores. Klam videmus inter ferninas frequcncius lites:inter canes la tratus;lntcr pauperes ftrepitus;6lt; ( omni re co tencio eo cicius ont: quanto imperfecftior eft mens 'leu ftatus eo2p qui otendere foUicitantÉ Jdco GpienS eft qui otendentibus relpondere no curat.dicete (ta/ tbone. Jiumores fuge.’ne incipias nou? autor baberi Ma uulli tacuiflè nocet eße locatu.Pt luuenaP li.iiii Torrens dicendi copia;cft multi s mortifera.Uami multiloquio no deeft peccatu. Vnde i ^uer.ßpientu df.Turpia ne dixens.'paulati eni pudor per verba eX cutit.Quia Icj otencoft defacili inuerecudi efficiunt: bonolrj mores corumput. luxta illud ^enadi comici (Îorrumpùt bonos mores ofabulacones peffime.Mi^ eft tn cu tacere facili? Ut quam loqui: cur tam difbci Ie pluribus eft otencones euitare ex quibus iurgia fe cuntur.dicente (pui.dear.a.txigua eft virtus prc/ ftare Glencia rebus.Ac contrguis eft culpa tacediloq Mempe ex locucone fupflua ira intendit:ôlt; frequent

trifticia gingnit;atg; pîurima colloquia lete mebo^t que tfti terminätur fine. ^^nde (|)ui.H.de poto. Tu modo fac titreas:8lt; que tibi leta vident/Wd loqueris fieri trifticia meditare polie. 3ed ^cbdolor buma^a ebetudo nil tollerare poteft: fed verbis dC otenconib^ extmmiu ^pcaciHimu lugit querit. tt quod indecen aus eft illi frequeter magis otendunt quibus loquen di minor facultas cdpetit:aut nature maleficd/aut fo tune cafu.Vndc $imacbus i epHs. Leticia inquit loz quax res eft :amp;C oftcntatrix fui .tt lubdit ad ^poGtu. llature lex eft vt qui balbuciut plus Ic^unt. ^ffeedat eni copia fermonis pudorc defecdus. j^urlusverbozp .pcacitas 6lt; turpitudo ex mala vita fepius caufat. I^a qui male viuit raro bene loqui poteft. Tnde Tuli9 ot l^aluftiu. lKl:n quiita viuit ficut tu:alit quä tu loqui Poteft: nee q ita ficut tu loquit vita boneftior e.q.d. Frauu eloquiu prauSindicat vitam.I|4ala eni vita p uos lèrmoncs gencrat.Hec aut omnia ideo dicda lunt vt caueat fapiês verbodtäte 8lt; otenede^ ; quibus Iitcs oriunt 5lt; impaciecia generat .iMempe contencd ven? tat! : Ölt; olêqucter ommû difcipline inimicat. dicentc ^enecai luis ^uer. lHimiu altcando ventasamittit Ét (J^uintilian^ 11*11 .de ora.inft. I^Ion e inquit conte CO bona confciecia /fed viftona Iitigatis premiû. Ideo ftulticia eft cd verbofisotendere: quia no bene locmi fed fold vincerc querdt.d^uaobrem idem ca.xvii. to tecioGmquit quod probare nd pollunt affirmacionis temeritate aftrudt.De quibus Ladta.li.de vita beaz ta.lfjui contdicendi ftudio inlaniunt:dum fua falla de fenddt;aliorum ecia verba fubuertunt. Vnde Catbo Cont verbofos noli contendere verbis: termo datur cundis animi fapiencia paucis: Lis minimis verbis et cetera .‘Titis preterite et cetera .‘^unt quedam ic. Que ferre ic. Äapiens igitur non Gt procax nee ad h' tes promptus. Ala via fapiencie veritas er cui Atencio

•contralt;^icit.luxta inud Ambro,Contcncio e imp -n^ «acio veritatis per cofidcncia clamons,Vt quid Jgi^ condisf’aut em obfcurd eft illud pro quo contêdis.ex ped^a quoufq? claru fiat.antc^ clamore verbum taum cdfirmas. i^ivero illud claru cft quoddicisr curigié cdtendis.'’lKïam ftultum eft m mendiedole lucete can delamacceGm defcrre. Vnde (^uin, libro v.deora. infti. In rebus inquit apertis tam ftultu eft argumen tan: quam ftultum in clariHimo GÏemortale Ïume af ferre. Mominû tame bec eft procacîtàs q gt;vbi ms nef ciunt maxime clamitant.ôlt; vbi veritatis claru babet teftimomu minime contentant.nifi im^tuófus intet ueniat clamor.Vtmä attederent illud Xenofon pbila ßpbi dicctis. Ego cdfciêcia tefte dadici maledifta co temnere.Reuera cdtencio omne malum aggrauat.ft fi pro bono fiat, ipfu tame bonum in malum comutat ^Tnde Seneca ep.prima ad X.u.lt;Cum fatuo inquit de lecftari nolo. jJ^Jon eni longe mibi querendu.me ent ip fum video , ideo plures cotcnnofi funt. quia Gngulos reprebêfibiles putant.6lt; omncsderidcdos eftirrant. eaq? lolu bene dicfla arbitrant que proferut ipG.$i tn ^os defecftus cófpicercnt ; obiurgari non quererent. Vnde iuuenaUs li. pmo. Loripedem reclus deridet«* ctbiopem albus.quaü diccróC.q? aliu dcridere non ba bet qui Vicia gerit.(tete^ nó fufficit multis cotencio nibus 5lt; denfiombo pacem maculate quinimo anatbe mate maledicÆiomboq }pluribus alios infeftant. quo?; tanta eft procacitas :q gt;non niG malum alus affedant. I)icunt eni illud Oui. Ii .pmo line t;tulo. Di tibi dêt Idgas lemes perpctuac^ btim. l^t illud (bui. in ibin. ^Terra tibi fruges:amnis tibi denegôlt; vndas. Dene^ get afflatus ventus filt; aura luos. l^ec tibi fol calidus nee lit tibi lucida pbebe. Deftituat oculos lidera da^ ra tuos.ivec tibi vulcan^ nee fe prebeat tibi aer.Xcc tibi det tellus nee tibi pontus iter.^xul mops erres:

aîienaq! limina kiRrcs . Êxiguumq^ pétas ore tremen tecibu . ijjec corpus querulo nee mens vacet rgra doz lore . Moxcn die grauior Gt tibi noeste dies .Sll^ nufer femper: nee Gsmi'èrabilis vUi.(taudeat aduerGs vir; bemmaq; tuis.Cj^i mala cu tulens plurima atq? feras Çaufaq? non dcGt:deGt tibicopia mortis.0) ptatanq? lugiat vita cobarta necem. |iis eteni verbis maledic ciombul^ coGmiGbus ftulti litigant.iramconcitant. ^ quietem metis fubuertunt.quo2 ^ cotemnendus eft ferma, rixaep {pernenda. luxta illud yarronis m fois fenteeiis. (fdtemnendi fut mcrudito^ edtemptus^G tvisad lumma progrcdi.'quot; Capitulnm.x.de abftinencia fobrictate.

Idlus modeftus boneftate corporis ßnitatc^ ■ nbsp;9 atq; mentis profperitäte edGruat. ^ndc ^e.

11.de quatuor vir. Bde citra cruditatem. bi/ be citra ebrietate vicihis tibi Gt ex facili .nec ad volup tatem: Gd ad cibum accedere : palatum tuum fames Cxcitet non fapores deGderio pamorcdime Gilley mo dico cibo v^ potu.quia boe tantu curare dcbes utde finet ideo yberecius in andreid^.Arbitrer inquiti Vita vtile cHe ut edax vllus Gt. Jt Ibero? contra loz uinianu.Cfalienus inquit dodbiflimus Ipocratis inter-/ pres atbletas quo2pvita eft ars Ggenacjidicit in éxbd tacione medicine, nec viuere pane diu. •nec fanos efc animale^ eo^ ita nimio amp;nguine;lt;5lt; adipiboinuolutas lubil tenue: nibil cclefte ornant.Gd Gmper de carniz bus et vkGu amp;nbsp;veneris ingluuie Glidtant cogitate,. 4^bGt igit a viro Gpientc crapula. |\Iam vetcres cum parGmonia vixifG legunt.Vnde ^ocrates GG occide te cduitiium cogitato. Iple eni Socrates tcmperatifG ^us extitit,§lt; vnica refecGione Grotma edtentabat. fermia temperdciam comendat 2^gellius Iibro pmo-. I^lurimo2p tame exorbitat ludicia.Suam em gula pre textu vite excufant.Dicunt emm viuere opottetc.m

vevum ad.fe^ caftrimcrgie voluptas no eft via aH vp-tam.fed diifpicio nature eft. vnde Éoc.b.ii.de co. PaudSmimmif^ natura contenta, eft. cuius Gäetatc ft (aperflqus vrgere velis;aut in xocundumiaut i oev urn vertetur. Itaeç nil congruencius viro (apy^i^i^ Roqua Gbrietas.dicente Quidior epiftoJis.BR vit^ tus placidis abftmuinè cibis. ^kIcc coquerarisf te ft nt abRmencia fragilem.tXUm fragilitas moderata ft pius nutrix eft virtutum.luxta iUud valerii Iibro.u ^^afi mater queda valitudinis eft fragilitas. Keig'' tur timea^per abftinencia.mfragills fieri G modéra' ta fuerit.Tunc ent viens alimenta toits:.quadomep' ta fercula at$ pocula rennms.‘ïdco $pneca Ii.dewo ribus. ^bftinecia inquit eft fiimma.medicina. £t ^^ lerius Iibro.ii.Fuit mquit antiquorum GmpIicitaSin cibo capiendobumanitas,Graul 0lt; ’continencie iudex certiHima.Itacj per cibi Gmplicitatcm obtinucrut vt eoru bumanitas cu continecia effet.Ït Gibdit it^a-i' mis iquit vins pr^ere 6lt; eenare i propatulo erat ve recundie;quia nee epulas babebant quas oculis pop^ 11 fubiccre erubelcerentivini ecia vfus olimRomapi^ feminis ignotus fuitme in aliquod dedecus ^laberet ffit AgeUms 11.i. ParGmonia mqt apud veteres Ao^ manos; Ölt; vidlus atej cenarum teriuitas nonjolum do meftica ob(êruacione ac difciplma; led cciam publica animaduerGone legum cuftodita eft, ^nde dadunus ad AHexandru. Gens inquit; Pra^mano^: pura 54 G»” pIici vita viuit: nuHis rerum.capit iHecebris mibil ap petit amplius;£5 raco nature flagitat ^acif inquit ali monia nobis luxune fagittas non perquirit;fed tant? tellus ferro labarata profère alimomam.Manc noftris menGs appommus.Ktbme eft gpnulla genera móbo/ rum (cimusifed diuturna Glute perfruimur.M^dicv ne inquit remedium nobis parfimpnia eft que no foin illapfos poteft curare dolores ;fed cciam procurare ne

VTmant. fJis igitur verbis atq? exephs dare apparel ffaxime vtilitatis fore (obnetate tqua corporis 6lt; n^e fisprofperitas roboratur: qua mediante veteres fam. tateatq; virtutibus flomerót. Ilios tarne Ibbrios aut ïlftinentes non credimus quibus mos eft aqua bibe/ Xerpanem groflum comedere:nifi ex bis contentant. Nam tune vere abftinens cflès quando in parGmoma Vita non mo^eftans: fed dclcdïans. ^lyHu ent coacdu Virtus eft. ynde $eneca ad Lucillum, fJon e inquit locunda res aqua élt; polenta aut fruftum ordcacii pa/ «18. Sed fumma voluptas eft poffe capcre ecia ex bis Volupt^tem: 6lt; ad id ft duxiflejquod eripere nulla £5 -, *^une cquitas poftitq.d.cp virus abftmenae tue Ïurna * gsquando qms abftinet: abftinendo deletftaé. Idóy Qiamfredusin poc.dicit. (fcuando te re^cis dapibus. «on Gs ita pftnus vt nibilapponi queat.Et fübdit;nd 9ii3ntum ponit:ftd quantu profit. Êt magifter Xei' b.\fis ne inqt coronari;vis ddiciis faturari iftud tibi pr€fto dilt;ftu breue.Sobrius efto; namqm fbbrius nd eftfed podus edax;^utis cdparaf.^t üc corpore dlt; «on mente pafcitur. Vnde (Duidius Iibro.i.dear.a. Cetta tibi datitura nobis menfura bibendi: Öfficiu preftant menfp fuum fouet. Äeuera ftbrietatem i ft aniare babct in aGis qui qucrit petut ein oes pres fili . OS fobrios ; ßlt; vxor es fore abftinentes, Älunquit igit vita tenui cotentari debet«’ex quo earn deflderat bis Quos amat Wamï^ riamides Ïlenam rapuit fpecioGifH mam. Sed eam odio babuifftt:Gauide comedentem ptofpexifftt. Quia ftilicet omnes fobhetatem in fuis vxoribus pe tut. Wn- eCPuidius Iibro ,iii.de ar.a.(fa pcre ci bos digitis eft quidam geftus amandi.Briami lt;ies Çlenam auidé ft fpedlet edetem ; oderit 6lt; dicat ftdta rapina mea eft. Veruntame vt frequencius gu la impat multis ebrietaticp plurimi intenduntiquib^ «uHa dies ftta videtur in qua non crapulant.Vtmam

ättenderent illad *Tibalii li ai .Mixtacç Heofobria Îa• pbameo.St Lucanus;t)ifcite quam paruo liccat pro ducere vitam. ^t quantum natura petat: non exigit egros.(J^ia fcilicet ededum eft ci tra fàturitàterni 8^ fignanter fi quis fuerit eger {cil’cet viens.* afiquibuS infirmitatibus deditus.Qujmmmo enam vins ftudi ofis vita fobna maxime appétit.Vnde tunodius Li^' bertas femper ftudns refératur boneftis . thulia fides letis Integra nec dubiis fpIeÆt faneras. *q dant bona l^îna fraudes : poft culpas anime fut bolocaufta dei-Camp;f ipuîum.xi.de Ebrietate.

\Bnetas mentem ebetat 8lt; ftereta rcue/at.'ge ftus deturpat leloqUium ftandaîifàtmuc letn ci^ï^ ineptam :nu dites générât : corporis vi resejaewmnat.Cadere lubet:^ bene agere ^bibct: requiem impedit;fènfixs aliénât: obliuionem inducit-‘ libidmem mouetmaufeam prouocat;vifu minuit: n?^ brèap tremorem caufat 6lt; ab omni virtute bomine de ftituit:precipuCcontinuata fi fuent. y nde ^altems in allexandreidos Ii.1. ^^acionis vile fepulcrum ebne tas * 4) bboc ()uidius Ii. i.de ar,a.yma parât animos faciunt::^ coloribus aptos;Tuc vemunt nfus tue paU' per cornua fiimit: L’aiae dolor 6lt; cure rugacf frontis ahii:^^ia (ciUcet ebrietas fepe calore 6lt; venuftat^ extrinficam oftendit:«5lt; lubncitatis deuia quent.tt fiibdit:Iurgia pre cipue vino caufata cauetor^t nimv urn faciles ad vera befia many.Idco (Duidius li.li ibi dem dicit.Cj^i canit arte canat:qui bibit arte bibat. lt;|)uia tefte eodem fi .ii»de remediis: v ina parant ani mos veneri fi plurima fumiS: y t ftupeant multo cot da fepulta mero. |dis etenj verbis damna patent que per ebnetatem générant Vnde ^cneca ad LuciHuni epiftoIa Jxxxui. ^ibil aliud eft ebri etas quam vdun taria infania.(puine vicium intCndit:^ detegit:vc^ recundiâ remouet;verba dubia;oculos vineftos: grefi

(um crrâtem: vertiginc capitis: 8\ buiufmodi cauGt l|Jam ebrii (cro omnia promittunt: fed mane obliuioi tradunt.^ndc Marcialisccquus: 0mnia pronitti3 cum tota nodle bibifti: Non faciunt quarnqua pocula noftra rerum.^i eni per cbrietatem comoditas reïuf tatet: fi vini replecio corporis valitudinem augeretf ebrietas fortams excufacionem baberet, tpla tn om ma inco moda infert nulliul^ fpeciem boneftatis babj vncie $eneca Iibro.i.de naturabbus quef.lubes inqt me cu luxuria litigate: quotidianu iftud 5lt; fine eflec tu iurgium eft: Iitagemus tarnen.^t fubdit.^bi ingt eft ebrietas continua:ibi corpus incalefcit:nec ebriof^ fitim extinguit. |cius eni litis no eft naturalis fed £e bns:8lt; cor eius luxuna coquit.Hi ergo quanto plus faciari putant:tanto magis pocula poptat;quia cffre/ natus eft appetitus co2p6lt; feclufus ab omni iugo raci nis:cum quibus eciam litigate turpc nimium eft: ex quo racio minime dommatur eis. Vnde in prouer.G pientum dicitur.^ abfentem ledit:qui cum ebrio liti gat. I^Iam qui ebrius eft : Slt; licet lit corpore prefens: tarnen non adeft mete:quia ulu racionis caret: eiulqi mens ablens eftmec litiganti adeft.$i igitur ftultu e Iitigare cum abfente:quod ergo ebriolo petis inferre Ipfus non lunt fermoncs quos profert:fed crapule lu 0 Veneno fauces S\ ligua dcturparZ;:incxerrabilia ver ba fepius prorumpittSC leticiam quandam ftulticiam Vanam 6lt; loquacitctem gingnit.Vnde JSimacbus in epiftof.lueticia res loquax cft atq; oftetatrix fui.^Ca ebnofi cum luis grapulis letificati fuerint ladlancias emittunt.’Iaudibüs propriis intedunt:5lt; quicquit ^^ fetunt ftulticiam innuunt plurimo^ lapientes ad ig ^otnima ebrietas deduxit nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Wi(ta.xii.de (fjula

Vla fuperfluitas eft.(Dmne autem luperfluu B g ^'eeufandum eft:alias eni corpori nocet. Cula \ ..zeteni lua voluptate animu albeit ad praua: ^

more ferpentino occulta venena fua Jiffiindit. î^tS iHud Virgia bufco.'l'rabjt (Laquee^ voluptas.ltüfe quiturïdZul Ïegitistlores 8lt; bumi nalcencia fraga.d) puen fugite bic latct aguis m berba;quia (cilicet i vi ta delicata 8C gulofa vicia venenofa latitant Ijempei magna feu grandi cdmeflàdone vicia crefeunt; ßlt; ca' to rebellionis lûmit audaciä.Vnde Petrus riga JSpi/ ritus ad corpus viciiy ab bof^ redit: Virtu tes anime ■^ princeps deftruit armis.Et fubdit ad propoGtum (Eui pat cocus dans renouani^ cibos;Kla neep quis po terit virtutis tangere culmen: Si dominetur ei ven 'tris inimicus amor.^Feruntn mudi (equaces gule ftu dio tantumodo vacant 8lt; conuiuiorum adinuecioneS excogitanttciborumcp varietatcm Gudent.'amp;C i bereu lorum abundanens gloriantur.^ec aute omnia ^lO' genes pbilolopbus Ipreuiflè legitur:narrate Valerio libro.iiii.É|ïeu quid tibi G ventre repleto pigitrari in cipias. Si eni commedere gloria tua eft,(Zur igit tan turn smedifti vt tibi deGt gloria tua; cu ederc aplius non polGs.Reuera omeftacio ;turpis eft gloria. yeru ^mcn qui in ea gloriantur;Gia guloGtate ea priuant. Si eni ftbnetatern non diligis;eo cnvirtus Gtiftltem Gs ftbriusvt amedere pctas:8lt; ededo defteleris.^a abl^deGderio manducare nulla conplacencia eft. iPi leantigitur omeftatores enitare guiam;vt eorum gio ria licet mepta nd pcrdatur.^tmam tame abftmeret non omeftandi fed penitendi cauft propter deum.Ide eni quod Gne mento faceret in deum rcferedo fibi ^/ ficeret,^t fortafGs ilfud omm abftmndo nd inuenirdt quod omeflendo reportant, V^de ’Julius.n .retbori ce.tfommedere inqmt oportetvt viuas;nd viuere vt commedas.Sed procbdolor teftc l^eneca Iibro.vii.de naturalibus queftionibus. (domines mquit nd fut ad propinam dentibus SC ventre amp;C ore otenti .‘fed eciarn ;Cculis guleinfiftunt.Et idem Seneca ad J-uciUu eft

Îx ,TLaurus inquit paucißimorum iugerum pafcua f pletur ßlt; vna filua piunbus elepbantibus fufficit.Ho ' „ mo vero ßlt; terre pafotur Si man.Veruntar^e farrefi? ventris boe no facit. $i em regularet quis vitam fua ^elecÆabibter modico cibo otemneretur.(tibo2p eniTn varieras ÓC dehcacitas;fcpius opinione potius: quam vera eftimacione creditur.|Joui:q gt;plurimi cibi mag-nis fumtibus oparati lubent deportari: quibus tame accidit;vt eos poftponat fercuUs quotidianis:quibus vti foil tl fuerut.Vnde d^mtiban^ bbro.vm.ln gru dlbus cenis lépe boe nobis accidit:vt cum optimis là/ ciati fuerirnus. Varieras tame ex vilionbus quädoep nobis grata eft Itaq? edacitas no ex neceffitate 6lt; boi rate: fed pocius feré voluptate.Vnde Luca.0 prodi ga re2p luxuries nuquam paruo cdteta palcu .• |\mbici oG fames 6lt; laute gloria meb?:t)i(cit^uam paruo li ceat producere vitam.Lt Æunodius: Tubera pdices grus turtur 6lt; tinus: fvld explet vterum corpora mille tuum.q.d.cp guloH Gciari n poflunt;cum tamevc ter buma? modieus exiftat.Ideo Marciaf coqu^.-Xi-quot; ber nd potes ô^ulolûs eße.* Liber eris ceâre foris ft maxime velis: Îegetanam tua ft donet vna fiti. ^ue verba nil aliiid fonat: nift q ?vir gulofus feruus eft êC fubieeftus caftrimargie 6lt; auiditati.• q fcpius ^uenit ex ouiuiis forinfecis: quibus omnis régula violatur. Ob banc eni eauGm legimus ^uguftinum ext domu propriam ouiuare noIuiftè.ÖJa teftc Ï^etronio. tnge/ nioG gula eft. Oebet igitur bomo otetan óé id fume re quod ^ vita Gtisê.Vnde Lern .i microftno .Éftlu it occidio:corpore totus bomo: Licftb idcficiens pc/ gnn^ indiget efcis: $udat i bec vita denibilatq ? dies ^a fc^ tranftt bomo vita; diefq jftios cum cibo.mortah quo vti babet. Magna igit ineptitudo eft cum epicu ris romenàtione gloriam conftituere q omne bonum corporis ôlt; anime retardatur

^pi^tnm.xiü.dc pénltenri;? non Jeferenda.* •^^^Änitencia ineJicina eft anime in remeJiu peC 1 P W^torum ^uam graue eft igÜ infirme medici ^lt;2_^^^nâm exfpedlare; ta dnerofu Si magis eft Gpic * 71 aufefte debet.’penitenciam delidlis ^ppiciam differ n.ynde Jeneca Iibro de monbus.Mutfcos inquit vigt; tarn ducentes mors mcerta preuenit.(J)mnes itact di es veluti vltimus ordinandus eft.Itacp nulla dilaco fa cieda eft.’^t idem$en. epiftola.i.ad ^uUciHu . (J^ic/ quid etatis inquit retro eft mors tenet,Ètultum igl tur eft deferre iHud; quod te poftmodu pofte faceret neicis.l^t epiftola Jxxi.Id agiamus vt omne tepitS nö ftrum Gt; ac non erit niG pn? noftri efte ceperimus: nibil tantundem babebimus. 4t.vJibro de benefici is;(^is extremo die audiat dicere;vixi;]^t quod do derat curius fortuna peregi.Hoc eni dicere non poG ^nt qui pern tere deferut: qui bene agere pcraftinat Tales eni non viuunt fed laguetod^uia tefte lt;t)uidio Gbro de ponto;|Ja genus mortis male viuere.^pigit quam reprimenda eft eorum ftulticia .'qui de die fdi em G vinituros putant.lnGpientibnfp dilacionib^ to tarn vitam ab^ meritis terminât.^^ibus KlarcialiS coquus ait; tras te vifturum;ctas dids poft viuo fr ; j5)ig mibi eras iftud poft;poft viuo quando Vemt fubdit: C^aG loge eras iftud ubie;aut vnde pctecu. l^Junqd apud partes armeno^ latct;(Eras iftud quf/ ti dic mibi poftet erna .ttcondadit.’^on e crede mi/ bi fapietis dicere viuam,ffeec infapier,cia bomiuum^ ^ in Ipe tranftumit dies Gios ; ^ ufp ad feneftute abf lt;$ bonis moribus perüencrût. Vnde $eneca epiftola xiii,ad tucillum.(|^id turpius quam fenex viuensi Gpiens^t epiftola .xxiii .(l)uidam tune vmere indpi^ untquando dcGnendum eft.l^t epiftola Jxi. |\nte fé neftutem curaui vt bene viuerem; vtfilla bene mori ar. j|,euera prudentes boe faciut qui licet abl^ bonO

opere aut pcnitencia abire non pzrmittufc ;quod face/ re ftulti neghgunt.Vndc PofTideus; Vnus inquit di CS bomnum eruditoru plus valet; quam impenti ion gifiima temporaleed vnde plurimum gingmtur feuî ticia;ita ^ non certo tempore conflict. Hoc cni ideo aecidit quia vel tanquam bruta fine mortis confidera done viuunt;aut vitam futnra no Spernat ;aut deu lu dicem n credut;vel fixa pcccata grauia nd putant;vel propter fpem nufencardic duunc ea nd curât. Q^od tarnen gentiles plurimi fecifle Icguntur,Vnde Sen . ad JLuciEurn epiftola.xxviii. inicium inquit falutis e noticia peccati.Ham qui fe pcccare nefcit corrigi nd vult, tdeo quotum potes teipfum argue fcilicet per penitenciam.d^ia tefte codem Seneca i agamennoc (l^em penitet peccaflè benc innocens eft.vndeli.de monbus. Alten lempengnolci to; tibiipfi nunquam quia fcilicet vnufquil^ ^ delicfto femper pcniten ba' bet.tllum autem pemtet cui verecundia delicfti adcft Vnde Socrates; Peccatum gemmât quod non eft pu.' dibnndd. Ideo Öuidiusi epiftolis;Erubui gemmos pudor deiecit occHos; Hic fatis intacita figna fatetis erant.l^t.ii.de tnftibus: Heu mibi cur vidi cur nox la lumma feci. His aperte concluditur getiles,p fuis delicbis penituifie. Per amplius igitur gens pro err minibus penitere de bet fine tenetur cnftiana; cd fit ex gracia obligacioran lege cclfior;in Ipc pocior;ivo cacione fpccialior. Affitigitur pro fcelenbus pcnitc ciavt fine dilacione euanefcant. Vndc Scdulius hbro i.(Culpa fugit'.’C^ut lacrimis delidla fuGs.^t Proz fper libro epig. Conuerti nanq; ad dcum certiffima Vita eft.Ht pacem offenfi querere.‘Iola lalus.d^ui ter ret parcidoui percutit ipfe mcdetur feg p pemtecia.

—ƒ WÇagitu^imxûu^dc Liberalitate

I 1 jIberalitas vendicat amore SCEomine ad mag nos promóuet honores. Vnde liberalitate de

Îcnbit Didimus ad AHexandrum.^jiberalitas eft rei communicacio neftiens pati difpcndmm cum in taltrâ pticipata transfunditur.l|^t ficut ex vna face fi ramp na plura fuccendis nullum dammum fcquit ,^ic nee Iiberaïitatis beneficia incomodum affert.dicete ^oe cio.ii.de conßlacione. J)iuicie magis effundendo(^ coaceruando nitent.'l'unc eni preciofa eft pecunia ca tranflata in alios largiendi ufu definit pofïÏderi;auari cia femper odioJos daros largitas facit.Vnde ^affio. epiftola .xviii. ÏLibenter inquit omnibus prebcamus aflenfum quociens eft vox lufta pofcentium . |Jec de eet cHc difficile beneficium quod non patitur largita te decrementum.|di tarnen liberales putandi nd fötf quorum largitas : ëivt melius dicam expend immo^ derata eft; led fua prodigalitate aut fit cum recipro/ ca vtilitate.Vnde ^eneca libro.i.de beneficus, (fon mendat beneficium non ex quatitate munerisifèd ex voluntate bene facientis. Beneficium inquit eft beni uola adlio fpotanea atep gaudiofa: nee refert quid det fed qua mente. Vt fubdit. Magis mquit nos obligat qui parua dedit magnifice 6lt; Iibenter;quam qui dan ^° ‘Accepturum putauit muneris fin occafione. Vn de ^arro in fuis f^tencus. Ex animo datis cenfétut mnnus magnum.Æt i prouer.fapietum dicitur.q? bis grtau e quod opus eft :quia fcilicet muneris circum ftancia bona eft quando qui dat indigenciam refpicit recipientis. Vis etenf documents dare apparet be/ neficia eo fieri laudabiliora quo fiut difcrecius anuno q imdion ^Fnde Mathey’ in libro de i*bobia Aflrd9 preit effedlum,|\Ion afpicc quantum fed exquäta flu at fedulitate datum.Verus amicus dantisi affetda n dacione patet: Da cito :da gratis gratum: ne gracia fiat venalis:V^odigus menfuram excedit: brgus bo/ non fermt frudificat: pcus auarus eget. Æft ancdla fimplex demofma mortis: Antidotum venie porta là

lutis iterXiberat a mortis laqueis elemoGna (ordcst I^bluit adlonrdulce procurât opus:Vitam prcpetuat venturum preftat honorem.Vndc iVlarciaiis coquus (grande luumprecium munensadlor habet C^as de dens (bias fcn perhabebis opes.Erubefcant igit aua h fua brgin timentes. Klam tcrrena poflèflîo lolu co n^.odata efttquam diftribuere reculant dmperante do mino CUIUS eft.Vulteni deus vt pauper nd eg eat his q 1 tua poteftate podta fut.Verum g? diftribucio fapi enter ^ caute fienda eft.^Jam iufte 6lt; mcnto largie da eft facultas- ’lue neceHitati fLiccurrcns.îtacj.conG/ derate oportet personam ; tempus facultatbm/pbfeqa irnpenfa: 6lt; huiulmodi que liberalita tem correernunt Vnde Tillius libro,i.de offi.Liberaltäte etinqt b?/ neficencia: nihil cnatura hominis accomodacius. •fed bee multas debet habere cauciones. Videndu eft eni primum ne obfit: vel illi cui datur beneficiu vel alte-' ri.Éunt eni multi cupidi Iplendoris 8lt; glorie qui all/-is eripiunt quod alus largiuntur: Slt; Ge aliisnocet vt in alicms liberales exiftät. Kos autem ea liberalitate Vtamur que amicis profit:5lt; nemini obGt.Deinde at tendamus ne maior Gt liberahtas qua facultas .•5lt; tan tunde vt pro dignitate cuiquam tribuaÉquod eft fu^ damentum iufticie. RihiI cni liberale eft quod luftu no eft. Deinde fpccftandi Gmt mores cius in quern be neficium conferatur ßlt; animus eius circa nos :6lt; con-munitas 0lt; focietas vite: 8lt; ad noftras vtilitates offi cia prius cohata . Hec Tulius. (tommemoremus cum tempons huius largiciones.jRapiunt eru principates laborantibus vt diltribuat pigntatibus nee cernant perföne qualitatem fed propriam volutatem: eacpG-piuus pre bet que dare illicitum eft md tame eft bbe-talitas iniuftum munus oferre. Vnde en.i libro de beneficiis. KIocua mquit impeträtabus rd dare .’red Legare beneficiu eftimamus.KI^m turpiffimu damni

genus eft inconCJta donacio f grauiutq; e benefinum*’ malo dedifle.Ideo ^atbo di.Çm des videto. JEt iM^^ cro a libfo fatumalium. Bencficiu dado accedat dfg^ no.ltalt;^ ofulte 0lt; prouide largicda fut bona collataw nis. I^uG tarnen boe otingere videmus:çp folis diuiti bus muera däturmeedät diuites egetibus.fed paups res diuitibp prebet. Juxta ibud Tberecii i pbormioe 41uan inique oparatum eft ;vt bi q minus babet fem-quot; per dieionbus abis addat.tt itlarcialis coquus.dat opes nullis nunc mû diui tibus.

^^ ■XV ■ de Éeneficiis cito 5lt; gratuite dandys tneficiu eo gracias-quo cicius 6lt; fine fpc me a “i^^cedis tribuitur. vnde $encca Iib°ai.de be*' ^^.^JPneficus , Jngra turn eft beneficium quod dmi ter manus dantis befit, fcrauiflimis inquit viris nub la res carius conftat: qui que precibus empta eft m^ leftinu eft emm verum onerofu dimiflu vultu dicers rogo itaij maioris gracie munus diu perpendit. ^b Antigono enf Cunicus peciit talenturn . fit refpondit Aiitigonus plus eße qua lt;Cunicus petere debet. Me pulfus igitur peciit denarium.l^t refpondit AutigOquot; nus minus eße quam rege deceret dare. *Xurpißima ergo buiufmodi cauillacionem inuenit ; vt neutrum daret in denario regem in talento cunicum refpexit. turn poßct denarium ciuico dare: ÓC tafentum tan^ rex.NibiI tarnen tam exiguum eft q »nd bonefto: re/ gis bumanitas tribuat.Ex quibus apparet q vir libe rafis dilacionis occafionem querere nd debetifed pre/ fto id omomcare quod decens concernit.|Je'c tn dadi tanta debet eße velocitas vt inconfufta fiat donacio: fed deliberacione prebabita fi munus boe exigat uu? dandum cito 5lt; bifariter debet impendi.Vndc $en. Ebro.1.de bene.eos reprebendit qui difficulter cX di fpîicenter dant aut qui fatigati diftribuuntiaut quii confulte impedunt. Vnde ßc Auguftinus inquitiaut

Borium cfiftuLt.'aut timide negauit;aut promiGt: fed difficulter Ölt; fupcrdudlis fuperaüis aut fupcrbia atv iecit:aut fatigat? dedit. His en i modis munera hbee re non impenduntur . iKlcc tarnen deliberacio reproba cio eftjquia fi ftulte afquid prebetdaudem non mere tur:8lt; q inuite prebet gracias babcre non debet. Vn deVarro in fuis fcn tenens. IFide refert graciam inui te danti;vix datum eft;ne pûtes beneficiurfèd preda Kernel dedit qui roganti bis gui non : extorquerc aut eft plus quam femel rogare.vnde Eunodius Arguz tnentum eft nil merentis rogare diei. Et i prouer.fa pietum dr.Ïeneficium vero bis dat qui celenter dat $t (tatbo .'Quod preftare potes ne bis promiferis ulli i^Iunmos tarne nouimus quibus mos erat plunma ^p mittete 6 lt;modica dare :0lt; G qd dederit boc fafhdio aut pre pudore: aut pro fperato fèruicio vel mercede boe faciunt.în quibus omnibus nulla libéralitas e:qa ml dant fponte abf^ reciproco munere. Et G quid de détint illud imptopetant Ôlt; homines ipGs feruos fie n fuadet.Veruntamen tefte Seneca libro.ii.de bene Gciis.Taceat qui beneficium dedit. ’narrat qui accez pit.Ét libro.iii.Qui dat bénéficia deum imitatur.'q autem repetit fenetator eft.Èt Therencius in audre ida frequens commemoracio beneficii exprobracio ei US eft.vnde Tulius Iibro de amicicia. Memimflcm quid debet bcneficiorum ipfè in quem collata Gintin commemorate autc qui stulit.Èt i prouer.fapictum ^eneficiu qui fè dediffc. ’dicit .‘petit.Vnde Etoici be Ïeficium a collatote dixcrunt non deberc predicari.

^ro vt narrat Seneca Iibro.vii.de be.Et JlIarcialiS coquus; Que mibi preftiteris in euum fèmpetcf tene bo.fct Gibdit:Credc mibi quSuisingctia poftume do nes.'ï^dtons tarnen periut dona garrulitate fui: quot funt tarnen qui diftribuere nil vellent niG famam vel ■tomoditatem exinde fe babituros fperarentaadlacus

t]uo:5 tumelcunt 54 in omni conuhno que lt;^cderc 5^ q non referunt §lt; fiquid dedenn t, ^oc ideo faciut vt cuttibus 8\ rcucrcnois referantur. Ehomm cm munc j-a bénéficia no funt;quia non altcri: fed Gbi prodefiè querunt.Vecûtamen beneficium gratuitum eße dclt;' bet fine Ipereciproce vtibttis. ^ndc $encca b.li.de bene.Hie beneficii inter duos lex eft. fiterem obh' mfci ftatim debet.'Slt; alter memor accepti femper efle debet.Êt fubdit.Detrabendaeft inams lacftacio/res cp loquentur nobis tacentibus. itlam tcfte Varronci fuis fen tenciis. ’t'urpiflimum eft in datis fperare.^t in prouer.fap.dr. Q^od pulecmmum eft;omnia prß ftare nibil exigendo attedere mibilommus babet be*’ neficia qiu prebent non folum vt comodum ex dato n Iperent.'fed eciam vt bonus Gt ipfeeui beneficium im pendunt.lQtaa tefte Seneca de benc.li,ii.ltJu:Iasma lo beneficiu dare poteft:quia quicquid ad ilium puc/ nit;prauo ufu corrupib ^ quicquid illi omifcris iHud onus fuum 6lt; mifcriam facit. (^uecumqienfiHis atm gunt in fuam naturam vertunt. Vnde Tuf li.ii.de offi.|n beneficiis inquit collocandis mores bommum non fortuna fcqui bonefta racio e.Attedat igit bfi’^ ficii collator pfone qlitate 6lt; nuHä exigat omoditate« Ifeu|ulum.xvi^de Heneficus recognofcendis. ^^ZLZiP^t illiberalis eft qui Gib fpe mercedîsrnune prebet:Gc ingrat^ nullocp beneficio dignus

eft qui Gifccptum non recognofcit bénéficiai f’lurimum eni ingratitude munera dare probibet et bominu liberalitatis execucione carere lubet.^ndc i

prouer .fap.dr .cp ingratus vnus miferis omnibus no/ cet.2ieuera beneficio^ memoria fragilis e.tt 5cn. ad Luciillum. r|[ullu inquit mams babet malu cupi/ ditas quam g gt;ingrata e accepto2p. ^e^qgt;multi mu nera pre bentes ingratos eos faciuntqui bus dant- eo gp in ipGs diHidunt; 6lt; fe perdidifte quod dedeiut di

cutjaxta iHud $ehcca Ii.i.de ben.I^laltos quide in gratos expimur fed plures facimus : ipfc autem pdit bénéficia qui fe perdiaife cito crcdidit. Klibilomm^ tarnen turpiflimu eft ingratitudims vicium;mentcq? moleftat ingratam.Juxta illudZeneca epiftola.lxxxi. ad LuciHu.Torquet inqt ft ingrat? dC macerat odit cp que accepit;quia redditurus eftbénéficia extenu/ at;6lt; iniurias dilatat Sgt; Cäuget.v eruntarnen ftpienes beneficium omendat 5lt; qui gratus ê affdua comme/-moracione delecÆatur;qui eciam beneficium dedit ex ingratitudinc;prudens G fueru non anxiatur nngraz titudinem nulli imputât ni i fortune;5lt; benigne intè pretando fuffert nee mutât animum fuu aduerius be ncmeritos.Sed procbdolor plurimu ingratitude boe patrauit excidium: vt benefacere proximo videatur plunbus penculum' . HJam bénéficia qui fuftcpcrunt frequeter ftlet eos fugere a qbus acceperut. *pre puz dore quem gingmt ftperbia ingratitudinis mat Ain Veto vno ftftepto beneficio ad aliud mox abfp ruboz re currut :0lt; beneficium mumficorum i faftidiu ver tut. /Kbi veto beneficium cum ftfteperinti fuperbie ofereeium aftribuut al’ofq; mfamat a pbus re cepert affirmâtes ex muneribus n nifi gloria querere faz ftum.4^Iii veto qui fuftipmt bénéficia indigecie ofc' retis attribuut dicetes penes ft.Jdeo is dedit qa mei egetvd mdigebit; nouit eni me i aliquo fibi ^pficcre pofftraut mee familie fpcrat obfequium.Dicut emm plures bénéficia conferri fraudis ftb otextu.Wicunt eni dona idco ipGs fieri vt ftbripia^vxor: vt filia raz piatur;ancilla ftducctur.'famulus fubtrabatur.vel vt familiaritate ftcretum aliquod cliciatur,His eni mo dls.’plurimi .‘bénéficia que gratis danturn venenu ólt; obprobrium mutant.Jtacp munificeciam plunum rez tardant. Kurfts alii dona cum acceperint minime re ^gnofcunt; fed quod mutuo ftfeepermt dan Gbi ote

^unt reftituereg? recufant.I^eo $encca li.i.lt;Ïe Wfi» t^ocencü firntinquitqui Iibenter recipiuntJibentel reddere: 5lt; eos quibus obligati funt animoq? non tan tnm equareïfed eciam vintere . y eruntarnen tefte eo dem b.üü.de benefi,inquit ^unt nonnulli qui cu ali quid fufcepennt nibil fe debere teftant.j^Iii vero mu tuum lufcéptum rnox remittunt: ne videantur debi' tores fieri.^ed qui nimis cito Ibluere cupit;inuitu^ ingratus eft.(^uod ita mteVigas; quia debere muito fepius friperbia eft.^ed qui bumilis eft bonis obliga/ ri non debet vereri. ÿt ingratitudo c mutuo aliquid capere abf«^ vfu illius rei;cauf a non indigencie vt con pariat qua comparete mutuum fieri no debet .^icut eni qui concedit vult übi mutuum reddi.’fic eciam ex vfu capto beniuolenciam fberat.Ingratus eft igiturq non reddit quod accepit. Ingratus eciam qui mutua/ te rei vfum □temGt;vtq^ eni fraudet fargitorem. Vn de lllctbodorus.$eneficia inquit crefcunt mora i^ tntto plus fbluendum eft quanto tardius. ttfubdit ad ^pofltum.Ingratus eft inquit qui beneficicip red dit abf^ vfu . ^'am fepe quod datur cxiguum eft: qd autem fequitur ex co magnum pulcerrimu eft.•tarnen cum fuent moderate data reddi licet.vt inquit v at ro in fuis fèntenciis.$ed quomodo ifta poflunt oueni n.Vous eni docet vfum mutuate rei capere. ’aims fna bet cito reddere,Meuera vfum mutui fpernere ingra titudo ólt; fupcrbia eft.Æt cito non reddere facultate habita eciam ingratitudo eft. Ille aute cito reddit q vfu capto conuencionis tempore opportuno reftituit lt;t^i vero dedignatur vfum capere ouencioms 5lt; te' nere formam mon dico q »cito: fed nimis cito reddit. l|Jam qui cito mutuat non fblum id fperat quod largi tur fibi reftitui fed beniuolencie fidem 5lt; amorem cx inde captare licite intendit.Abfit tarnen çp munus re dprocum expeft.-t. Abfit eciam qui recipit vt ßlue«'

re Dtencïat.^^ortanîs dices te acêipinèïquod redderc non potes. Aut eni te poflè (perafti du accepifti; aut non. ßi boe fperafti Fortuna improuiG eft te nd poflè Spera ergo çp tue fortune miferebitur ipfè a quo ac' cepifti;qui G reeufet fortunam pacienter patere:cui^ mos cftinflabilem eflè.Si vero te reddere poflè pro fcunfli; curigitur accepifl’i 8lt; fraudafti tuu largito/ rem, ^nde in prouerbiis fapientum dicitur. frausc accipere quod non poflis reddere.tt ^bditur.J^Iuri ma beneficia accipit qui feit reddere.Vnde ^atbo in quit.Éeneficu accept! memor cAo.Vnde refert Sc^ neca q »rex Arcbila? Socra^m frequeter inuitauit vt ipfum bonorare poflct;'ed Socrates rennuebat: dices fe nolle ab eo bénéficia accipere: cm non poflèt paria reddere. jftis igitur documentis colligitur q ? gratus cft:8lt;qui beneficium reddit:6lt; qui fuAepti beneficii vfum relpuit.Aliud eft tarnen beneficium petere: ali ud eft beneficium datum accipre. Md dccet cni vt di ues paupere petat: diues tame munus a paupere dat gratanter accipiat. tuxta illud Catboms. Äxiguum munus di cetera . Accipito placite 6lt; cetera. ^Capitulum . xvu.de Paupertatevokm taria.

■ Ïtiflimus eft fufficicciam qui habet:nec eft in 1 d Bdigecia niG ex immodefto appetitu. Ka ftul^ tüm eft appctere quod babere nd poflj.ßi aut potes babere;boc poflè tibi fufficiat. K^I aliud pctut homines eciam fepius ambicioG: niG quod babere pof fut .Si autem ex inlufficiea dut moleftia aut pauperquot; täte aliquid otingeret peti quod baberi nd poflît tue fortaffis irreprcbèGbiles eflent bi qui diuicias iugit deGderant;aut qui return modicitate habet . $ed bec ominia mfi anguftiam prebent:homo otetus per fufli cienciam rebus ex modicis fit Icuior Ôi hilanor diuiz tib^ :otinnis deGderiis vacantibus :quorum mens eft inquieta 6lt; triftis ÔC félicita rebuff fuis prccupidita

té vti non auc^entîfed bis agregant qnibus poftremo funt indenfum. C^ontentare igitur ex^uo domo tua «5lt; in pace viuas bis vtendo que tibi fumcere poflunt .VndeJ^uintibanus ca .xii, iHumile inquit tuguriiJ cum funiciencia regnum effent.St ^arro in fuis lên teciis.Mon eflem^ d nefcirem? cHetquid paupertas 1II1 autem quid Gt paupertas nefciunt qui fuam modi citatem mediante Êifficiencia paupertatcm non arbi/ tratur.O^ia tefte Valerio libro.mi.Jjocupletê facit non multa poflidcre:fcd pauca deGderarc.Êt Seneca ad LuciIIu en.1. K’on puto pauperem cui quatumcö^ q; Jatis eft.tt idem ep.ii . Pauper eft;non qui parum babeti'ed qui multurn cupit. uïuid eni refert qntum in borreis iaccat. Et fubdit. Optimus inquit diuicia rum modus eft:babere quod neeeße eft; ÓC proximos babere quod fatis eft. ffitidem ep.iiii. Magne in^t diuicie bint Dtenta paupertas lege nature. Jhla lex na ture feit quo egeamus. Petit eni non efurireinon fti rc;non algcre;lèd non eft neceffè maria temtare.Cta' ftra lequiraut ex fortuna aliqua pedere ,Ideo Vlaut? in aulularia. 5ibimet eflè fufficientem prirru bonum eft. Pofco eni vt attendamus veterum lufficienciam paupertateq plantam.iMam de t^iogene refert ^c/ neca lt;j gt;potencior erat Allexandro omnia pofftdente: qui a plus erat çp iHe nollet aenpere ; qua q? ife poffet dare.De ipfo enam P)iogene refert Valerius Ii.im. q gt;nbsp;munera Dionifii tiranni relpuebat.Klam cum Ùio genes olera lauaret Ariftippus ei dixit. Si I)ionilio adulari velles non ita efle .Cui Diogenes: 8lt; G mqt tu ita efles velles Dionifo non adulareris.Vnde lero mmus contra louinianum deDiogene dicit q?duplici pallio vfus fuit propter frigus pro talario babuit: da uamep ob fragilitatcm: 6lt; fened:utem ad mebra Gifte tanda ferebat: in doleoq volubili ft babcre domu iac/ tabatur:5lt; in veftibulis portarum morabatuntepore

cj)frigons OS dolei f^cbat in meridiem; 8Ciuxta mo/ tunifolis voluebat. *t cum quendam puerum cu ma ftu bibentem vidiflet;tunc fuum fafcuïum ad terra m ptoieatdicens nefciebam q gt;natura poculum baberet Ïtee quanta fafficiencia ÓC quata Ieta paupertas.Vn Epicurus inquit. Honefta res eft leta paupertas.

^la veto non eft paupertas G leta non eft; fed miftria ^1 eni alicui fua non vident ampliffima;Iicet ecia toz nus mundi dominus Gt;tarnen mifer eft.ft^elb enim vt ad naturam viuas;nuquid porro pauper eris.Sed ad opmione G vixeris nuqua eris diues. fJam exigu Um deßderat natura.-fed opinio immenfu; multifq ;pa *■406 diuicias miferia fuit.Keuera penes me sGmiles fentencias fepius reuoluentes didici cp quanto quis e mfehcior pauperior 5lt; mifcnor; quanto de opibus ob tinendis curioGor.f^oldam eteni noui quorum totu ftu dium ditari fuit : non quidem per fufficieciam:fed per abudanciam: quibus ccia cura non fuit quo padlo vd fraude facultates fibi agregaret: eo^qj (omnia de Glis numinis erant;turpicp queftu eciam notorio rez plcri non erubefeebant; qui tarnen i plenitudine deG deriorum (uorum deceflerut 6lt; ad mortem dum ago rifarent folicitudo eorum tota de facultatibus erat ôC fraudis ex timoré Icdlum fieri petebant in loco pleni tudims bonorum (uorum: pluribuGp moucnntibus de falute animc vt cogitarent:audirc otemnebât. Ita ^in lui deGdenis vitam vtinam felicitcr terminabat Ç mala cupiditas Q)dedderium infaciabilc; cur bomi ’'e muolms . Ko poteft eni corp^ niG modicas veftes ferre;pauci(^ cibis venter pafcitur. Abfeedat ergoi fefta cupiditas vt leta paupertate vitam manu dueäy dicente (Jatbone. ^fum te infantem natura nudum crcauit.Paupertatis onus pacientcr ferre memento ^uuod nimium eft fugito paruo gaudere memento Cmooda nature•‘nolo tibjjpfe dccfle-'IBi cotenntusep

fueris quod poftuïat vfûs. ^t (tamfredus in poetri« nouaïLiber is eft viens qui non infcruit babund^s. lt;|^ui fatis eft quod habet ;pau|)er qui plus cupit. V de dialterus li bro.iiii.in allexandreidos.^nimu nul Ïius egentem non res effieiunt .‘fed fuffieiencia. C^ua/ uis Gt modicum G fufficiat nullij egebis.$t ^atbc/ Iibro de *^'bobia; iflon rerum cumulus fed fumpecia mentis dicat;fufficiant paucula diues eris. wÆâEl ^lum.xviii.de A^uarina vjtanda.

^jJTv^cia abiflo comparatur infaciabili .*Gc cnim aquas Gne fine degIutit.‘Gc auaro nil Giffirit« 'eruntame tefte Saluftio i catbehnario Ana ficiafidem 5lt; probitate cetera^q; bonas artes fubuet tit: Slt; pro bis Giperbiam crudeGtatem: deu negliere omniacp venalia babere docuit./^uaricia pecunie fttu dium babet quam nemo ßpiens concupiuit. ^ec cm virile efteminat animu : inGciabilis eft: nee copia ve^ modicitate minuitur.^ndc in dedamaciombus libra iii.Muliebnum vieiorum fundamentum auaricia eft Vnde idem ad |_ucillum epiftola.Ixxiii. $tulta m^t auaricia mortalium proprietatem difcernit: nee qc^ Gium efle credit: quia ftmper diffidit. U^amobrem ^^mtitillanus Iibro ,viii»l£que deeft auaro quod ba/ bet:Gcut quod non babet.^^la tefte ifeœcio libro.ii. de con.Auaricie nibil fatis eft.Wnde ’Tulins Iibro.li. de offi. Alullum vidum detenus eft auarieia. ^tb. de fenedute. (|^uid inquid fibi auaricia velit nd intd ^’amp;o • ^uid eni abGrdius efle poteft quo minus rcftat vie:eo plus querere deuia. ^Quod faciunt aliqui lenes quia quanto funt femores: quantocp minus funt vun/ turi:tanto fiunt cupidiores. ^eflat igitur auaricia i ammo tuo:quia tefte Tulioi.li.retborice. |\uarjfia omncm bominem ad quoduis maleficiu impeUit. Vn de Valerius Iibro.ix.auaricia Gc defcribit. Auaricia eft lucrorum latencm indagatrix vorago auidiflima:

cupiclitate miférrima. Æec oceidi fuaüt Sgt; Cad de(pc raaonem plunmos mduxic,^nde refert çp cum Sep tunulus propter multitudmem auri ^argenti m ma ti fc periturum videret: mergi maluit qua (Lias opes in man proici.|dic ent diuicias no poflcdit fed ab eis pofleflus eft.^uarusnen^e plus quam in deo in fuiS opibus confidit ; nullicp ^ncere curat.tx bis que ba/ bet pauperes odit 5lt; diuitibus eciam non amicat • Vn de in prouer.Gpi.dicitur. ^uarusmifi cum moritur nibilredle facit ; nee poteft auaro aliquid pei? optari quarn vt diu viuat.r|lulli cni auarus bonus eft;îed in opi peffimus mcgandi caufamunquam auaro deficit fapienti tarnen congruit pecunie impcrare 8lt; non fer uire.!Vam pecunia non faciat;fcd irritât.Vndc (Dra. in epiftolis.$emper auarus eget.(t)b boc verfificator tf^ur bomo qui cinis es per auaricia ftpelisesiîri cur beresi eris qui non eris beres: (J^yando fepultus eris quicumq^ lepultor es eris: M)ici fepe pûtes tu qui lub marmore pûtesiMo bodie quid ben nouus beresim/ perat eri.Sed ad bec bomines no attendut nee rond/ dcrant dicm extremum in quo omnia deferent.Vndc (Jaltcrus 1 allexandreidos Iibro.viii. djuid tibi diui/ dis opus eft.Ht fubdit. d^anto tibi plura parafti;ta to plura petis 8C batcdis acrius ardes.ft (Duidiusb bro.i.metba: fffodiunt opes irn tamenta malorum: lamc^ noces ferrum fcrro nocecius aurum. ft11 .lii. Inopem me copia fccit.fth.xu Ji^uarus vix fpcs ip/ fe flias animo capit. Et Ädaxirnianus: Per maximos pathos pena eft rcdimbere rebus;^itas cum poffide' as eft violate nepbas:3fticior cuftos re^ magis ipfe mearum;(Çonleruâs aliisq petite mbi ft femper re tines nil timuifle puto: Aun cecus amor fatuu mibi vincit amorem.Et (^uidius Ij.u.Gnc titulo: ^uent auarus opes que Jaffant ipfa tenerdmEcuora perdu/ citur naufragus ore bibit * (J^ia fcibcet mare fcpius

ablórbct quod auari magnis laborito accruat. f^i ete mm bona tanta auiditate tam dmq? cuftodiunt quod perduntur confumuntur aut Gltem detenorant.’p^' penbulq? dare nolunt ea quibus vti non poHunt. IDs quibo luuenalis libro.v.dicit. limites bona pîunma cuftodire mtuntur paupenbuf^ non permittunt ero/ gare.Ideo He ait. '^refcit amor numi quantu pecunia crefcitilVlagnis porta malis cura maiori feruant; l)di lera eft magni cuftodia cenfus .I^am tefte *TuIio i pri mo retborice. (J^upiditas eft genus omnium libidinu Èt in prouer.fapi.dicitur .cp cupiditatis regnum;eft intcritus.Vnde Valerius libro.vü.V^tiliter eft alp quid cupere 8lt; in co perfeueräter morari. ^lec dulce do vicina exicio e.Idco Seneca ad Lucillu ep.xxvni. IMemo inquit numéro idem e q fuit pridie :nam quic quid vides currit cum tempore mihilq? ftabile vel foil dum eft.Et nos tarnen ea cupimus tanquam fint pro fpera femper nobis;aut tanquam fimus ea femper ba/ cituri,Aeuera bec auaricie condicio eft i egeftate cu oere 6lt; bonis aduenientibus per amplius defidèrare. vnde Tubus Iibro de padoxis.lUunquam expietue/ lt;5 faciatur ßtis cupiditatis:nee folum agendi bbidinc crueiant bomes ft amittedi mctu.Vnde IDidi.ad Al lexandrum.Æteni ferociflîma peftis eft: cupiditasq folet egenos quos capit efficere. Ömms enf cupiduS egenus eft: quia 6lt; ft bona babet ipfis vti non audet Vnde refert Elimandusçp in obfidione banbailis tri cent! preneftinii recIuG fuerunt viftibuf^ carebant: eumc^ inter eos auarus quidam dbum recepiflet: ma luit alten pro ducentis dcnanis vendere; qua fue fa/ mi prouidere. Jtacp ipfe auarus cum luis dueentis de namsfame mortuus eft;fed emptor;dei prouidencia Vixit.Æcce quanta enpiditas que bominé ita detinu/ it vt pocius feruiret cupiditati quam proprie laluti. Vnde Eucanus libro.m.$8 ferm morteq timere au

hnefeitamator. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;’irgilius Ii.in.ercicu . •dî't’id n

mortalia peeftora tangitauri vana fames.Ideo lt;Catbo dicit: DJigc denahu fed parce dilige forma . IHi eni parce denanum dihgut qui pro fo’a necefiitate ipCu diligunt atep querunt. Sed formam ifti deGderant q denariOSvendicant nd pro neceOitate fed pro fupHœa auiditate;quod faciunt dmites.luxta illud Petromi iPiuitis boc magnum facies erit omnia cernens: ftui tenet 8lt; Gcco conquent ore fame.It jKlarciaV coqu^ |*ortuna multis dat nimis: nuUi vcro fatis : Ggnantvr auans.Vnde profpcr ii.epig.Rec pax foUicitis :nec modus eft cupidis.Et magiftcr XeiIo.!|Ion bene dig nus equo cui carior eft equus equo.Duod tarnen acci dit auaris qui res vitra equum ôC iuftum diligunt.

Capitulum.xix^de Xapma fraude. I «^Aptor niTluoraptuTicitcoquefcat. (I^ucquit Irem pretextu fraudis acqntur male poffidet. VndeTulius li.lii.de offi. Detrabere aliquid alteri magis eft contra naturam quam mors.fit i Pbilippiz ca.11. Male inquit acquiGta male dilaburtur.|slcmpc difficile cvtquis ex rapina profpcret.^i cni quis fuz is diebusgaudere videatur bis que rapuit eius tame profperitas:aut nd erit diuturna: auti Gicceftontus no durabit.|uxta illud Jenece i ep.ad J-ucillu . l|Julz' Ii inquit cui rapina fcGciter Gicceftit; gaudium rapti durauit in pofterum:nec mirum quia nuHu violentu perpetuum. Kurfas mirum apparet: aut dilplicibile nimis eos vidcri maiorcs raptores qui bus bonoru pie nitudo maior collata eft;Slt; qui poficfGonibrs ampljo nbus fruuntur capere pauperibus lóHintanÉ. (f^inz immo raptores a raptori bus rapiunt. ynde Plautus in aulularia: $epe condita luporum fiunt rapine vulz pinm. ftaqivulpes quandoep lupis rapiut ea quelupi t*pucrut. ijdoe cni merito contingitvt arte prana ar tdex pd^eaj- fo^j.*l|)ifforme eft tarnen virtufis gloria

magnitudine predeamitterc. ^cd proc^dolof dieb iftis lapcre n ultis no apparet turpitudo pudibunc^a quoniam magm latrones latronum funt tudices.'col^ non caftigant : quorum preda affertur eis: fed fold ib Ios ludicant Slt; rigorofè feteciat: quo^ rapine non fu^ frag-antur eis.^^ot ent regibus ^ principibus ferui unt raptores qui pauperum bona .’nue propria auc^o^ ritate;nuc folida temeritate tollunt. Quandoep ctew delidla negant;6lt; negare fi nequeant ad fatiffadionc cogi non formidant:quia fauoremludicum non fenfi^ unt minas inferre 8-Cverbera;fepc omnes extorfionis vias excogitat. Æt boc fortafKs qa dominos fuos pa-* ria vel maiora facere vident.l^nde iflud (puidius.H• metbama, accidifle videtur; viuitur inquit ex rapt^ non bolpes ab bofpite.tutus.Èt idem ©uidius bbra fine titulo: fac cito per multas preda petita manus. 5l^tinam qui rapiunt iHud attend erent, quod ait 0^^ tor 11,1. ^uri ceflet amor qui pedbora femper adurit. tpuo rapit mortale genus quo pollulatomne;De ravit ce malum cum vis violencius ardet.'^timulantq; rapi nis addita lucHa fame.0 igitur raptores attendite f^ culi dluicias tranfEtorias fore; cur igitur in rerdieia nem animarum eas capitis. (Ijuid eni prodeft baber2 quod alterius eft ppetuoep obligari aut reftituerc;all as vero morte mala moritur raptor. Verumq; cupidi tas mundi bonores fere fingulos predomat: luperbia quog 5ad rapinam plures mducit; quia plurimi ex fa/ ftu ofueto ftatum quern nequeunt tenerc cupientest cum ex fe non babeant.*aliis rapiunt;ölt; malunt exrap tu pompam offendere: quarn i fimplicitate abfepfau de manere.Verun tarnen tefte Sen.ad J^uci’fu ep.V. Jvlagnus inquit iHe eft qui fidlilibus fc vtit quomo/ do argcnto, plos tame no reprobo i quibus boneftas maior.'quam ex fidfibbus apparet.’G acedens facultaS preftat.lSt ideo fubdit ipfe Seneca.Kec ille minor ét

qui Gcut argento fic^jlibas vtitur. Infirmi animi eft d:uicns non poflè pati.i-atnentandum tarne pompas uimias ad inucntas fore: quitus rapine occaGo datur eo g jinfeheem lê putat; qui flatibus viciozp no equaé Sed tefte (Duidio ii.i.de rcmcdns.J^ecipimur cuc^i gemmis aurocj tegunéomma. Ët MarciciaP coquus I|Jon niü delidisouenit lUa veftis. Hec ent verba de veftibus prefêtis féculi mento itclgiu poflunt,Ïn qui bus non mfivanitas ßlt; curioGtas eft;pro qua curiofi* täte imitanda raptures fiunt plurimi vanitate feduc/ ti. $1 eni regibus fufficerct bonefbasubf^ pompoGta te;tuc no exigèrent a populo queftus. Eorum eni ex ac^iones rapine fut: quia boc fold petere batet:quod Geita materia ocedunt: aut quod neceflitati corum^ boneflati ogruit curioGtäte fublata.Commemorem^ cni antiqua quedam tempora deteftanda: que tarnen redifïè videntur.Barrat cni Valerius Ii.ix.4^ An^ tbiocbus rex Sirie:Gedudus fuperbia clauos aureosi equis: vaGiq? argentea in pompam oparauit innume^ tabilibuf^ ponpis fuum apparatum figrrcntauit;cui Optabibs erat preda pocius quarn iuÓicia. Rurfus PliniuS li.xxxiii.dé biftoria naturali refert de Ëom peiia coniuge Keronis que forças ex auro Guif^ iume tis ferramenta fieri iubebat. tt carrucas ex argento ß lt;quam plurima alia vana pocius qua fana 6lt; que abf «$ rapina rariffime fiunt. lUunquid principi Gifficerc babet vt bonefte 6lt; granditer viuat famdiarcGp ^fpc *^os babeat. Äluquid diflolucio corporis eßet;G caput aliis mebris victó auferret,^ox eni ilia mebra mor/ tificantur que alimento carent. $ic in politica mors fftî quädo principis rapina fübditos in pace viuere n permittit.$Jon Gc eteni K)idimus fecit Bragmanto2p *^ex.)pfe nempe domorum curiofitatem non requires ^t: fed fpeluncis Ôlt; cauernis stentabatur. Vnde ipG: Vidimus ad zKt^cxandru.lu exflruendis mot domibo

'3gne taxa non foluimus? nee ad mixcione puluens cv .meta opommp.'fcd in telluns; (pcïucis monciuç latex bris babitam?. HuUi^ igit ventO2p fremitus; nullius turbinis tempeftatem formidam^.J|Iam tuci? nosde fendit ab imbre Ipeluca qua tcgula;cuius gemin? eft ; nobis vlus mäQoniä du viuimus; 8lt; lepulture eft n^o^ , rimur. ^i eni ^(imilibo principes noftri otenti eflént rapine ftudia no quereret; led pompaf faftigift rape ' re primit? fuaGt ;diebul^ iftis no pretmiGt. J^lam di ebo iftis omnia difcorta placent:6lt; laid crincs babent mirabiles: nouag? nomina i vcftibo tv inqnit J^etroni us. ▼ nde ibidim? vbi (up. ÄJulIüs inqt nobis pciofuS eft amic?.Femineep noftre non orhan^ vt placeant;fe • velat pudore;nec fciuti ageda pulcritudine pl?affec tare qua nate fut.FlSam quis poteft opus nature coV rigerc;quod eft fuerit aut mfrucÆuofu ft aut crimino^ fu.Scd diebo iftis viri; preipueej fcmine veftimetozp nouitatft excogitat 5lt; ornatuft;pre raagnitudine at® pre luptuoGtate rapmofe fiunt aut enormibo delidb^ fe exponftt;0lt; fcelezp Iuo2p prctextu pompas manu te/

• net.q^icquid tn mail occafione accipiftt 8lt; G no rap^ tim indebite tn vendicatu eft. illerito igit fapienteS veteres tales faft? ^bibuerf.Vnde Bimacbus in epi

lt;ftoGs.(^dii 1 paruo copore longa velamina. Illa cnim quot;veftis decent induit que no tbit puluerft: nee i bumU dimifla calcat.Vndc Valerius li.ix.C^md aut vlteri? ^defemims Ioquar;qua2pomne ftudin ad cunoGtatem I^«K cultft bortat;viroGp excelle tes a otinecia diuertut irWcc^üi^mniajdeo _pref^inferiugp pompaf: civ noGtas pl^imoffacit raptores.

—Ci (Eapitulum.XX.de fortune infta bilitate C^ttuna inftabilis eft. Igit ftultus i ea qui co y^^^fidit .$1 elepbas arboris frandat i caGi;freqB cius folef fortune amatores i ea decipi.'I^ndei ^uer. gt;fapi.dr.^ fortuna vitrea eftï5lt; eft fpledct frangitur;

^ale igiturgcritur quiccuid fut fortune Ipe stiner StuJti igit diuites 0lt; auari qui ipem fua fortune omi ferut.^klam tefte $en.ep.viii.ad lLucinu,K[on e tuu quod fortua fecit tuu.q.d.omnia fortue munera du bia fut.lEt^uF.in.ii.retborice.SoU inquit virtp in fua poteftate eft :omnia que preter cam; fortune fab fut dnaciom.trrat igitur qui in rebo ,p(pens omnes impetus fortune fubcgiftc putat.$apientcs ante qui cogitât eciä in temporibo^plperis cafus aduerfus for--midarc.q.d.omnia fortue bénéficia ruinofa fut. Om nia eni fortune munera infidie fut .Inquit Seneca vbi ^up.(t) G fortuna immutabilis effet^uâ infcbccs mifc tl;8lt; qua fellces locupictes effent . Deo eni (cruirc nd oportet.^nus naq ifuo difiortunio defperat^; amp;nbsp;ali2 fua ^fpentate fere beatus efïct;ftd voluit deus vt fó tuna mutacioni fubiaccret.'vt Gc diei nox;3lt; noddi di/ es füccedit;ita pro^^cris aduerG; 6lt; aducrGs ^fpcra fortuna Giccedat:ne calamitoGis diffidat;8lt; locuples inanitcr glorietur.Vnde Iulius cellus li.im .fortuna inquit plurimos quos beneficus ornauit ad dunorem cafu releruat.ynderdildebert^de exilio luo. Kluper era locuples multifep beatus arnicis. Èt Gibdit: Keu mibi nulla fides e oftancia rebo;Mes ipfe qd Gnt mobi litate docetrft velut a furno fuma ruina gradu; (tue ta ideo ancipitis pcndet mortalia cafu: f.t fpondct^ pria nobilitate fugam.djuicquid babes bodie;cras tc fortafle relinquit.Hut modo dum loqucris deGnet te tuum: llludit fortua vices reges mpbos: ^ut feruos liumiles nd Gnit efte diu:tlla mibi quonda vuitu blan dita ferena;IVIutauit vulty nubila faeda Gios.fGs eri Verbis fortue mutabilitas ppenditur.Vnde (buidius li.iiii.de trif. PafGbo abiguis fortua volubilis errat; fermanet i nullo eta tenaxq; loco ; $ed modo leta ma net;modo vultus fumit acbos.Et idem Om • P° to .'Hcc omnia fut bominu tenui pendecia filo : Et fubi

to cafuq? voîucrê rnut.'Luait in Lumanis diuina p^^ cia rebus’ Æt certu tempus vix habet bora fidcm.ft (Îamfredus i pœ .no,j|JuIIa fides re^ féquit poft met la venenûÆt claudit nox at diemebuleg? fercnùi^uf bida facfta dic ducetep crepufeuto noefte, (t) igit auari bis teftimoniis veftra ppendite fpem mutabliezpofen ne domû veto expofita ofèruatis.(Cadet eni in teporc quo fortaffs reedificare n valebitis. ^cc naq? don ? fortûa eftzq leui folet depmi calu. Vnde |5œ.li.i.de ^oIacione :lt;Vy3tas reru lubrica verfat fortuna vices’ Prenait Î Cotes débita fceleris noxia pena ^c puefi r^ fidet celfo maiores foho:(câcp calcat colla noceteszfJa Îpios fublimatos Qpc videmÿ zbonol^ depreflos . Vn/ de ide.ii.de olô . (Dftedit fortua^ adverfâm eftè rnelm rê pipera . Îlla inquit fc^ .pipera fp fpe felicitatis blan demerit.Hcc aut Icjaduèfa vera e fp.îHa faHitriftai ftruit. Nempe videm^ plures pre inopia ficn mGpié tesJIIos aut ftultos aut mgnaros expimur quibo mg nota ê fortue aduerütas.Jdeo pluribus oportunu fu/ it penuna pati ;vt fortue difceret mutabilitas.^x eu lus ftulta confidencia plurimi fcdudlifut 8lt; que ^IfC ra prius floruere fortüa :inf (^iciflime quadoep corme runt.dicete Bœ.ii. deofo. Omnis mqt rcrû fûbdita mutaciomo fine quoda conflcftu otingit animoru .^t fûbdit.Infeliciflimû fortunii genus ê fê meminiffe fu ifre feIicê.^l^nde \FaIcri2 Ii.vi.narratquomodo Abi biades babuit duplicem fortua^.Hnma fuit q^fpera q diuicias opulétiflimas otulit ßlt; eximia nobilitatê ba/ buit. Altéra veto fortuna fuit aduerfâ qua ceciditm plurimas auguftias. J^uit eni exulatus odiofôs Slt; ege nus , Offert infùp de Î)ionifio fîracufàno qui eu pene toci2 $ici!ie tiramdc accepifl} opibuf^ êC exercitibo fublimatus fuiflet.’tade nibilomin? q^pter inopia pw erulos Canntbeo2^ Iras docuit. Vnde ide^af.Ii.ix. ocludit.Humane inqt vite curC^zmodo afperozmodo

träquillo motu pagit 5lt; Gne racioe oGimit. Ft Een li bro.vii.de naturalibo qucf. hlefcit fortui qc'ccremc leta nunc tftia defert.Itac^ i ^fpens neo ofidat:amp;i i» ^uerGs nemo deficiat.Altne eni fut re^ vices. Ideo Salufti^i (Eatbe. Fortua GmuI cu monbo mutât.(h igit ^ magna inGpiecia i fortua ta volubili cor Gju fi gere;6lt; (pej fua oftituere. Frubefcat igiê bi qui fe ß pietes exiftimät et ^p talibo vokit baben.Frubefräti co^p pturimos diuites expti fuerint corruifle:fotu necj munera inftabilia fore: nibilominus toto conatu pecunias meptafcp diuicias ogregare ßGicitatur; qui Uita ardet vt deu 6lt; feipos ea2p occaGoe déférât mal letcp mnumcrabibbus fraudibo Slt; medaciis pire vita fua rep fuis puari denariiS aut facultatif vanis.'^tia; attederent iHud $en.i dedamaciombo G.iiii. |_udit de fuis fortuna munenbusiq dedit aufert: q abftulit reddit: nee vn-^ eft tuems illa expin qua cu locum in iurie n baberet. Ftidcm Fen itbieftc.jfe.es inquit de as noftras celen citatas turbine verfat .Ft i puer . G/ pientu dr.Heuis eft fortuna cito repofcit quod dedit Vnde Ööi . ca.xii.tnftiû.Margit quodcuep licet fotz tua recipitqu Fftgcilis fubito qui modo groGus erat Et ÆatboiLabit exiguo quod 6lt; cetera: Indulget fóz ^una maf ôlt; cetera.

'Capitulum.xxi.de (ton temptu fcculi êv diuiciarum Vicquid in fèculo eft:G anxium eft iure fperni ■ q ■ tur,jpfpc2; cafu facih deperdiê.Fapies eft igi V^j^tur ipfe a quo fortuna fêculi otemnitur. ttaqi invfraÿEortuna aliquid d^heet. Vna etenî fatigat altéra vero cafu expecÆat. Tucior eft tn aduerlà qua ^{pera ;eo œ in ipû cicius vicia vitané.Vnde d^uintor nus II , vu .Fanlius eft aduerfâm qua ^plperam for tugt; nâ regere.Ît $en.in Hercule; Fortuna peior amore idlammat magis. Ft (t)ui.li.de porto. Fortuna miz femma tuta eft. Fia timor euentvs détenonsabcft.

^I^nde ipfémet (|)ui4i. Infinita fê fuifïè pafTum refcrt Vndeli.trif.ca.i.inquit; *^ot mala fu paffus quotin €tbere fidera lucct.tt ca.ini. ; |-inca quot puntlos .' quot amena roßna Mores:4^od ßponfera grana pa/ pauer habet;^dua feras quot alit: quot pifccs nutrit vnda:*|^ot premor aduerQs.ttverfus.ii.^nidu:|Jo mihi G ligue centu Gnt corpora centum .‘(^mma pena ru pcurrere nomina paflum. Audifti igitur virorum prèdicfto:^ fortuna aduerfam dUa nanep fortaflïs ip^5 lecit ßpientes: Nam 6lt; fere omnes qui ßpiencia flö/ ruerunt:Aut aduerotate pro tempore Giccubuerunt Aut gracia diuina Ipeciali illuftrati fuerut.lVlunquK^ Affricanus tanta^^eritate floruit: led poftmodui« corruit: vt ponit TuFli.deoffi. ttideo ocludit:h rebus ,pfpcris luperbia fugienda eft. St T^berenci^i pbormione :dum bomini maxime res afliint: eu tunt mcditari oportet. Q^o parto aduerßm crumnam fegt; rat ne aliquid in póften fit ei nouum.t^nde (Èamfre. in pœ.no.tnfîdias ponit ßmper lors al^ blanda:Agt;^'' ticipatq ? fugâ melior fortuna repente.Ex quibus ch re innotelcitcpfalß eft vanitas feculi bui? . Vnde tot ci^.li. de oio . AQuam multis amaritudinibus humant felicitatis dulcedo relperß eft: que eu iocunda videa tur:eam tame qui tenere vdit nd poteft. Heu qualiS eft hec felicitas.tefte Varroner luis lêntenciis.|Jon eni eft félicitas que lècum capit mi'èriam.’cuiulmodi eft fortuna hums feculi.vnde Tuf li,de paradoxis., (!) qui te beatum:qui te florentem putas;te miferie' te erumne premunt:te tue libidines torquent:tû dic noefteq? crucians:te olciencie ftimulant.'te malefied^p tuo:^ metus examinât ,(!)uia vt inquit Prolper libro epig. çp li peccâs gaudt feliciter eavti :infelix nimis lt;^^ rP^e^t^^^ ^^ • Ï^ï Igitur diues es 6lt; peccator fis: infelix es . Si aute peccatum recufaberis: tue felix es léd dlues non eris: eo faite modo quo diuites accipiß

lentJquibusmos eft incenantev appetcreïSC vit luarn neceflitate que poflîdent; cum mctu nuHi omunicado cuftodiri.lattende eni illud Catbonis;|Zum fueris fc lix que fut adue*a caueto ;Xlon code curfu relpondent vltima primis.Öigi^ quäta (èculi Luius diuitu ftul/ ticiarqui de futuns nd cogitant.'quaS diesomncs pa cis eflent.Hi eni pocius ceci funt quam i71i qui corpo ns ocuf caret. Vnde TuF 1oracione de relponGs aru Ipicum.’mifcnor es ;cumi omncm fraudem ;oculos ca pis:quam G omnio oculos non Gabucns.Hdnpe iHin fraudant 8lt; fraudantur ßlt; qui male oquefcant vt di^ uites fiant: S\ qui Giis diuiciis in quibus fperat ex to to priuantur. (tonGdercm^igitur diuites ftculi quo abierunt.ln terram eni rcdacfti funt: eo2p deceftit me nioria:nec Giis potuerut diuiciis redimere vitam.Cd temtibilis eft igit bee facultas que maion nece flitati fuccurrcre nequit.I^euera diuicie pocius noccnt qua proGnt 0lt; boc non ppendunt qui feculum art at ^nde Vale.narrat li.vm.q » eu 4^naxagoras poft longa pe^ regrinacione ftudii: ad patria rediflet; poftèfGoncfq} faas defertas cu vidiftet Ge ait.$aluus inquit nd eße niG ifte peruffent. tt $oc.pbilo{bpbus nacione Tbs banus fuas diuicias in man ^lecit dices. /\bite peßi me diuicic.'ego vos mergarn: ne ego mergar a vobis. J^urfus iaibon cû omnia Gia bona incedio pdidiflet: cuida interroganti an dolcrct quia omnia perdidiffet Kefpondit.0)mnia inquit bona mea mccu perto. t’cc tore ei ilia gcftabat n bumcris.Vndc t)idim^ ad ^1 lexandru. ^osinquit non Gimus incole bums mundi fed aduene,H^^^ illud ^ppoftoli . IrJon babemus bic manente ciuitate, Sapiens eft igit qui feculum otemz nit 8lt; ea que in ca funt. Vnde Varro in fuis fenteciis l^unc jn fegetibus:nunc in bcrbis amp;nbsp;frumentis bona fut;fed nolite ibi fpem nimiam babcre. Vam fepe aux dim inter os (S-ioffam multa mteruemre nd pofle. Vn

de ^en ad Lucil.cp.xü.Ïbifcedunt aliqtiado ifta boz na mfidiofann quibus G aïiqmd lolidu eflet:aïiquado impleret:fed Gtim concitant.lEt cp.xvn.tklcmo mqt tam timidus eftjqm malit fèmper pendere qua fèmsï cadere.ÏlIos auté pendere dicit quibus vanitas fecuh non placet led in ea viuit ad tempus.lHi veto cadunt qui a felicitate mundi i qua fperabât decidut.É,t ide o ep.Ixii. (tontemnere inquit aliquis omnia poteft-lêd babere omnia nd poteft.ïtaq ? breuiffima via e ad diuicias.'Otemtus diuiciarum.tt cp.Ixxxhn.Rclmq diuicias:relinque voluptates: qa molliut ^ eneruat. Vilde lEmpedecIes tria dixit cfïc precipue appeteda Icilicet mobilis affluencie otcmtus: future felicitatis appetitus 6lt; mentis illuftracio .‘quo2p primo nil bone/ ftius;lecundo nil felicius:tercio mbil ad amboip adcp cionem efficacius.l|dec eni 5mpcdeclcm dixiflerefet Anftotilesb.dc vegetabilibus.I^agne igit eft bone ftatis feculum otemnerc . Vam boneftatis e de vilibo curam non babere. 4)mnia aute mundi bona vilia fut caduca.Vnde Tur.i oracione pro domo lua.^adu ca fut inquit 5lt; nobilia tempo2p munera.^t idc i ora/ Clone lua pridic quam iret in exilium. Vrefencia inqt negligamus; 6lt; pofterioritate glorie feruarn^ .Vtina de bis eflemus de quibo Frofpcr i li.epig.ait. ^ft 5^ in bac vita requies multis data;quo2p animos mundy non tenet occiduus:quos delidems nuUis peritura fa tigant: amp;^ quiboomne bonum eft ^riftus 0lt; omnis bo nor.Ét fubdit.(!^i re^ nil cupiunt perdere nil mctu unt.q,d.q gt;bi feliccs fut in mundo qui non Iperantm mundanisiaut qui mundo mortui fut.Vnde magiftct ^eilo:^i mundo morieris; moriedo nd monerisjMi^ dus clamat auetled aue ouerti tur in one: Éius cerne vices o flos fex mcdo dices:Éi mundu lequerisi poft eile fuiftèqueris; Hic Gat? abfj ftatuibic locat i cru ciatu : ^cc tria verba fidê nd dent tibipoftmodu pde

•l^oilpedet cecidit; pridem moc?o no fibi ficïit.V’^*^^ ^crGficator .^pernere mundumilpemcre nullu: fpc nere fèfè : Ipern ere fe {perni.(|^atuor bec bona fut.’fed fortaflis mundum fpernere mundana Uandicies non pernrattitïled allicit ^ mficitrmirandacp mendaciter promittit:8lt; ita feducit-vt beatos fe credant qui for/-tuita pofGdet.^ti tarnen narrat VaF•VU. 2^naxagoz ras cuidam interroganti: quis non effet beatus, ^Jêo inquit ex bis quos tu febces exiftimas beatus e. Kd ent diuicie faciut quem beaturn. Poci9 enf pauperes fpiritu beati fut.dicente ^en ep.m ad Luciliu.lbe in quit eft beatiffimp:0C fecur? fui pofleflor qui craftmu fine follicitudine expeclat, ^ec tame de bcat^udine ^felicitate ^^prie accepta intelbgi non debetlNuIIus eteni in vita pnti .pprie beatus aut felix eft. iJam te'' fte Profpero i li .epig. Pelices nd faciunt opes aut be atos. I^am mundi ex opibus breuis aut pentura vox lüptas.'Pdita ppctua femma mortis babet.ttCatbo Felices obiunt quo^ fine enmine vita eft.Itaqp beati/ tudo non in diuiciis ofiftit nee in vita ; fed poft vitam bonam plene babetur.^nde Ipui.Ii.iii.metba.Vltia lemper dies expedanda bo mines dicq? beatos: Ante obitum nemo fuprcmacp funera debet. (^ia fc^ poft morte boni beati crut .^Sapiens igitur mundum otem nat Vt poft mortem domino viuat. dCa iXidi.^^d Ïuicie nullij certitudinis fut ^tctu diukia^ d Bmaioriq?neceffitati fuccurrere nequetint. pn de Varro t fus fenteens. ^odeinquit animo dimittende fut diuicie quo accipiede. tt padan. b. de falG (apiecia.paudatur ÏDemoent^ co q? agros fuz os rebquîtæofp pafcua publica paflus fit fieri pt Ca tbo:p)e(pice diuicias fi visanimo eße beatÿ: l^asq fufcipiunt medicant femper auari.Êt quot;Terculianplap pologetico. □femtore diuiciazp piogene omencat vt fiipenus audifti. |vompc duucie non opetut bomini

V'tjpprium Bonn Xed vtVäide fonnGdx.dJui tePe Se here ad tjuciliu ep ,Ixxxi.ï\Ion eft tuum;quod forttr' na fecit tuum.Et Varro i fuis fcn.iKlcmo fuum putct quod ext ipfu eft.Eti optier. ß.dr.Mibil ppruimdi cas quod mutari potcft..Sed diuites buiuslèculi que Babentîjppria dicunt. Klee attedunt quibus maliens diuicia2p occaGione lûbiacet. Vu Eroiper Ii.epig.Tet renis opjbus eu diucs gaudet iniquis:Veris le mifep nelcit egere bonis.Et fequit:Ae bona lufto^nnll^ ab noxiat dams; Hoftis forcia ignis Ôlt; mare no metuut ©mms virtutum femp fubftaneia Glua eft.q.d. q gt;ü pies no diuicias mutabiles led virtutes acguirere de/ bct;quia no pecumis led virtutibus pficit vita. ’^n/ de Galterp i Allex.li.i. (J^i auferre pecunia mores non afferre fólet: Que vere mo2p non reap copia ditat Ö^ê virt? cxtollit bab^ quod préférât auro; Kid eget exterius qui monbus intus abundat;Klobilitas fola e animu que monbo ornât .q.d.çp virtyextollere hab; amp;nbsp;prefèri auro; itld eget extentq moribo ornaêmt9 Et d)ra .1 epeftoP. Ïmpat aut feruit collecta pecunia cuicj .'ftulticia palcutur opes.Vf^üIfulti diuitesfu erint Gpietes reputant. ^ed p)cul dubio bene ftulti arbitrandi lunt; quia mbil inlipiencius qua fua fellei täte labili fortune prebere. Inquircndu tarnen cur ba mines diuicias ita mtedunt.'cazpq; occalionc cur fc fez Iices putantJdeo boe fortaffis elf. (Ï^ia tefte 0ra.i epiftof.XTxorem eu dote fidemq? Ölt; amicus 6lt; genus for mä regiam pecunia donat. Et Petronius; Is q habet numos feeura nauigat aura ;Eortunamq ; fuo te perat arbitrio ;lt;tarmia oponit ;declamat; increpat om nes.Et luuenaP li.i.Quatum quilcp numoi^ l^uat ta/ turn fidei habet .‘quia Icj tantu lubleruiunt libi bomi/ nes ;eiq? credunt;qntum pecunie habet.Jlis itap ver bis Sc olimilibus diuites bums Icculi lua fortunam au torilänt ^ felicitate Gmihbus ex cauGs in diuicns co

Situant.^ccî J5caî dubio mocîica fut iHa que prebent dmicie bona. l|lam diues no Gcure nauigat aut itine ratiquia quanto quis dicior tanto timdior ; . 11 gau/ det carminéa ludtum vertet carme cius.li imperat tande obediet moti.*! icrêpât a crcpabit ßlt; luet ludi ce deo.^ttcdam2 ergo çp fortûe ^lpere comoda lam dabdia non (unt: ed incomoda nonris mimtibus reno uemus,|\Iam vt Plaatus ait i aululana, Pecunia re2p atc^ fôîlicitudmum caufi Slt; caput c. Ït AgeUius pri mo nocÆium acÆicaip. Tapies mquit dix:t eum cgere Riultisqui multa habet magnannq? mdigenciam nafci tton ex magna inopia;fed ex copia magna.Et ^en ad l-ucil.ep.xiiii.Terrena mquit bona bbertate non ex torquent.fJoftri eni eflèmus; H ifta nofbra non effent Ïtidc 11,de moribus. paciîius efb pauperi otemtum effugete : quam diuiti muidiam. tdec igitur vt pofco damna onumeraremus vt prelibatis comodis opa* e9 ffJunquid audiuimus çp diuicie prebeat follicittidme; caufant indigenciamanuidiam gingnunt: Iibcrtatem tollunt . Hdunquid bec incomoda grauia (unt.f^ia te He Socrate.Wamnum non niG iexabundancia raro ve' nit^t lidom^ diuicias dicit effè caufàs malozf.tur igit 1 eis (pcramus ex lt;^o incomoda ferût: nullaq ifta Hlitate fiftunt.Vnde Valent b.vi.rflullo i loco: nul la r per'ona diuicie ftabilibus radicibusmbftunt: fed flatu meer tiffîmo fortue bue i3lt; illuc deuolat .B^t jXlà tiaf coquus:pallido afflatu nûmos fur ai_dcrt ab arcb a: I^roftemit patnas inpia flamma lare;2)cbitor vfu ^■am panter eu forte negabit:Uon rcddit fedens fera iaefta fruges: X)ifpen{àtotem fallax fpoliabit arnica, ^l^ia fc^ diuites omnibus picuf fubiacêt €O2pc5 diuiz cie. |\Iunc eni fur tolliti nunc ignis oburit. ’nunevf«-' ta rapit .'nunc terra non germinat frucdumune famili ares fraudant.fecce quam (unt incerte diuicie.^uaz obrem (apientes funt aliobus lêrrper Ipemunt .£ed

dicut abqui q- paupertas eft eis nimis grauis. Fortaf fis eni ideo grauis; non quia in fe grauitatcm babeat fed cupiditas animi maU ea molefte fupportat. Nil tn fecius ac tucius eft vera paupertate. y «de fècunduS pbiloföpbus . (J^id eft aute paupertas nifi odibile bo numifanitatis mater:cura2p remoco: fapiencie répara trix;negociuni fine darnno: poflèftio abcj: calumnia 5v fóllicitudine félicitas. Vnde .$en ad Ï^ucil.jMukisaJ pbiloGpbandumobftitere diuicie: paupertas aute eX pedita 8lt; fecura eft: non circuftatibam turba fêiuo2p ad quos pafcendos tranfmannazp regionü eft optaneJa fertilitas. ^t fubdit. Çivis vacare animo oportet œpauper fis aut pauperi fimifis.Èt (J^intiJi.c^.vii' Paupertatis ypnum eft exercere bbertaté.ft Luca n^ 11.v.t)at vires fortua minor euitate tuta faculas Êtfortunatus pauper i angufto régnât abudans. vC runtn tefte I^ucano li.1.fecuditate viro^ paupertas fungitur;fed boe in merito. (l^ia vt inquit luuenalis fi.i. helices bumiïes pauperef^fpintu amabit: iHos nanep cell regnum fiiblime recept at.Vnde legimusç AnftotileS paupertate grauem non babebat.'fed pau^ penbo non pofte fiiccurrere dolebat .$ed tame nunqt in derifu paupcres babentur.(Grams eft ergo pauper tas,Aeuera derideri ; tobcran racione potefttquia cX natura pauperes omnes fumus.'Slt; fi fortuna quofdam fublimauit mderifu fubfimitas ouertetur co^. V’^“^ luuenaF Ii.1. Mil babet infelix paupertas durius in fe quam vt ridicules bomines facit. Commune näq tboe Vicium ê fed nimis ambiciofu t quia ex natura omneS pauperes fumust 8lt; fortuna vertetur in ruinât eo2pc5 'qui diuiciis gloriati futtaliquando dicet iHudtnec pri mo pcccauimus vanitate fedudli fiimus. Vtma igltut vnulquifqp attenderet illud fapientis IfcdeCaftici.v. dicentis. Moll attcdere ad pofteftioncs iniquast quia non ^pd erunt in tpc vindicte £lt; tnbulacionis. Vnde

CCS non dicimus : vel quia diucius imparent. •vel quia Inpatores filios luos delinqucret;aut quia boftcs do' muerant; aut qaia diuiciasobtinuert . Hec eni omma buius vite manera fut. 'qui'-us GmiUa eciam cultores demonum accipere mcruert:que non ptinét ad regnu dei. Q^ibus verbis apparet bona temporalia bomine non facere £eIicé,Ætideo ^agafti. ibidê Gibdit.Imp atores felices dicim? G lufta imperat; G per obGquia bumiGtcrGlutanciu no extollunt.'fed fb bomines me/' nnnerint.^i faam poteftate ad cultum dci dilatanc u applicant. $1 plus amct futuri regm babere ofort es ; quam vamtatis bums Gculi cobottes.Itacj omnia bu lus mundi munera funt. Vnde J^riflotilesad |\llex.

AUexander inqutt noli appetere tranGtoriu quod oportet te cito relinqaere;fed pete diuicias incorrup tibiles. Vnde fdermogenes fert dixifle ^ plemtudo pfedionis in principe eft abftmere a pecuniis. ^^nde ^a^ .vi.Multospdidit au^ SC argentu . Et Eede. ViiiC^i aurumdillgit noajüftiÜsqbrtur.

,’^^amtuIam.xxiii .de N£gIi4^cnciiiSlt;Pigricia ■ ^^r piger indignus eft bonis.'8lt; qui IbHicitudi' Iv In2m non babct.'nuno merct benc£icio dotari .

boe ent natus eft bomovt laboret coporc pro vicftui6lt; mente pro virtutibus adipifcendis.Eed pigricia multos defides facit. ’eo q?laborare plurimi formidant.lMam tefte Tuf. 1 tufquefJi ,iiii. Eigri cia eft metus ofequetis laboris. (t^idam eni fut adeo molles q gt;non nifi pigrcfcere qucrunt.Klarn tefte An ftotile.liii.Etbi.MoHicies eft fugere laboriofa. Sed quid eft quod quidam ad vanitatem lodiciti Gat S'.fp ooms pigrcfcunt. Idos cni excitât PerGiis fitbiricus l^dane inquit piger furge:Girgc inqt .’quia mftat furz' gendi racio.Kt (Gamfre,in pee; (Erandia quid facing lurpe null? imagine pign: Acis ne more pigri fi mae

citetur obandit;$i «tetur adfcac itcrata vore fonora Jjlane vigil ftertit.'tantuderrfj timorre coacÆ^- C'ï’^ tarnen lentus liguam mouet 8lt; mibi quid vis: Inquit furge vem nox ê pmitte quiefca :Immo dies eft (urge deus meus beu;Bgo furgo;vade ftquar; lUec eu fegt qui decipit;^t eu nd venies:dudû refpddit venifleni ied mibi veftes quero nd ftatim inuenio; Caput but lUuc vcrtit val ftaJpJt.|taq; vanis exculacioniba pign (uu torpore defendcre nituné. (Tuefo attendas quot mite bonores :virtutes;fciecie:aiuicie (oientacquiri. ÏH1S eni demtis quos deus fua (peciali gracia illuftrat omnes fua (bllicitudme8lt; diligecia tail (ibi Oqucftät. IVam tefte Tufa tuf.quef.li.iiii. quot;Tardis mentibn facile omittant.lE.t VirgiP.i Bucco.Tardere vénéré bubulci.^mnis eni tardus brauio carebit.Vnde (tai' tbo; plus vigila femp ne fomno deditus efto:|\Iam di uturna quies;viciis alimeta miniftrat.^nde Qui.11• 11.fn titulo.'Infelix tota qui (ölet qelcerc nodfc.^^tul-' te quid eft (omn^ gelide nift mortis imago.Vnde pbi lo(0pbus. i^uid eft (bmnus niG mortis imago: labors quies:infirmanciu votum:mifcro^ de(ideriu;quia rl fen (emp pigrefcere peroptSt. $ed vir prudes fic de bet efle deditus (omno vt vigilie mtedat. 'I^nde Ara tor: Copore lomn^ erat buic.'led vigilabat i illo.'(Ilt;uß nefcitur mire fides bec cantica clamat. (J^ia fcilicct viri fideles(p (uis amicis vigilant (erop.O^aobre pi gros redarguit Cui.Ii. preallegato:0 male prefto g^^ cs o (empe dedita (omno: Bedbora nuda bono quantis pates ipft ruinis:Ï^cm nqx (ola tenet neftit vigilat^ piculo: ^ec tame rcprebedcnda eft débita quies na/ ture ogrua.(^uia teile 0racd i pœ.Bt quandoq? bo? dormitat Homer?.Jtaq; pigricia mala.'fed lomn? mo/ deratus bonus eft. Kempe pigri fua fec^ negligut:5lt; velut bruta i feciho luo^ ddlrto^ deuoluutur: 5lt; od oGtate defdes fmnt.'omneq: bcitu excrcinu fugiunt

Mcrumtn fomentum vicio^ ociu eft.’'Ï’’ncÏG .^ cnc.cp. Ïxviü.ad X^uci.(tjionan ocio mors eft. $t (J^ui.1.de reme. 0cia G tolles piter cupidinis acÆus: Contetcqi iacent 6lt; Gnc lace facesrf^a platanus nuo gaudet ^ populus vhda: amp;nbsp;quam Iimofa canna paluftnsbumec ta venus odaarnat.C^ue verba boe ßnät^ ociu fomc tum cft Iibidmislt;Slt; omniu vicioç.Vnde (j^umtif.ca . ^X’/u .ad omnc votuduicte fortuna; lafeimt odum. Ït ca.iiii .Uecefle e vt facim^ ardor ociofus dcfacili w malu ^rumpït. tt ideo ^ucrbium (fcrecoum ohm erat iftud. tjuam qui^cj i nouit arte in bac fè excrcct: vt rdert quot;tuFd tufquefb.i. Vnde Didim? ad IMz hx. /Vuariciam ndexerceamy: ociu turpe deuitemus Kec tn omnis requies ociu vocatür Gîte reprebenfibi Ïc. ^mma ent fedando Óvquiefcendo fit prudes tefte ^metatore ölt; pbiïolöpbo.vü.pbifcoip, v iri quoep ftu HioG apud vulgu oeioh dicunt qui mambus non labo/ tantmon tamc pigrefcunt: quia mente otemplantur. M^o^autem ociu fiita vocari dcbeat Jaudabile é. yn ^e TuF.i tuf.quef.il.V. l|^uid eni dulcms ocio Iitera to. 0ciumeni Iitterati cft ftudium, £ed agricole dC alu opifices litteras nelciunt? corpore mfi laborent m vicia facilit cadüt.Vnde Sen.ad iLucil.ep.lxxxii. Ï)cium mqui^ne Iittens mors e Slt; viui bominis fe./ pultura • ^Æa.xxim ,dc Caftltate amp;„^^udicicia

Aftitas bommé facit angelicu. in mente viua cioremun apparatu pu’enorem- in vita diut/ nioremiin fama Ölt; gcftu boneftiorc. Et cafti tatem non obftruanti.•difficile eft alicui ftudio aut vir tuti intendere.lJam libido totam metem occupat:Slt; totu eóp^ extenuat:8lt; tade vires Gngulasdeftituit. Meo^l)icii.ad ^Hex.lllos mebra libidini n dam^.^ec tarne re^badi fut q copulati oi^io jppter bonu ölt; no ^pt libidine ouemüt.ïj^uia tef^xto pitagonco i fuis fcntêdis. A^dulter efti luam vxore amator ardencior

quia Icj (pecie adultcrii Gpere viHet. •quia fua vxore ex ardore abutitur. ^jc tarnen adultenu large captu eft. taueat tameoiugati pretextu oiugii Iibidmefer uere prefumat. I'dam veteres omnem libidine fernen té refpuerut; vxorelcp ad lubricitatéincitâtes alpreu tierunt. Vnde Vale.Ii.vi.narrat q gt;pulpicius gallus vxorem luam dimiGt eo çp vidit earn capite diftoopta deforil^ luo appatu alliciente.tdeo iTibuIius : Cafta precor oiunx maneas fandliq? pudoris: Kec fis quefo cafta metu:fêd mente fideli. 5ed lamentandu eft pU diciciam lam fere penftè ex toto; ßlt; femme i quibuS pudor exiftere debeat vt plurimu viros ^uoeät: om^ gii fidem defcrunt: virginel^ fiium querut violatere 6lt; Vidue fiium amafium. Veteres quoep a lubricitaté lèpius non cédant.quot;t'aies etenî nue téporis vt freque ter funt mulieres;6lt; fi facftis talia non exerceant.'vc^ tamê mente frequecius vt corrupte inueniunt 0lt; me tu pocius quamjpprio ntment affedu.Vnde (t)uidi? li.iii.fine titulo.ït ga metu demto cafta n éeadeq ra fta.q,d.g? muller metu otincns cafta non eft.ftt idea fiibdit: Vt bene (eruetur lam corpus adultéra mens Vlec mente firuare potes licet ennma claudas;t)mni'' bus exclufis mtus adulter ent.Sed nupquid eft lean/ dalofia G camis luxus racioni fiipemipet.C^iis eni vel let acille fedi Hie Mcillari cui? caro luxuriof a e (Db 1oc olim fapictcsloca lolitana 6lt; delerta elegerut: ne irn petibus luxune ebriarentur 6lt; fatigarctur, Vnde re fert Ibero*.3tra louimanu cp cum Plato eflet pbilolo/ pbus elegit Gbi viHam J^cbademie procul ab vrbe vt Iibidme euitaret.Murfus Terculiany refert cp ibemo critus oculos fibj eruit:eo g?mulieres alpicere fine co cupilcencia non potuit. (J) quam periculofiis eft ferni na^ intuitus.Vam tefte Iberonjmo vbi lup.Inutile e inquit crebro videre per que aliquando fapiens capt? fcft;5lt; eo^ te expimeto □mittcrc.Voccp ppcndc.'nam

‘^^itagorid ßlitudine 8C defertaobl:oc iriLabitare eie getunt. X^nde Z^geUi^ refert ggt;.£)emetrius fibi ocuz Ïos eruit ne a bono^ ftudio impedirett.Vnde t)ami2 m Èuangelio ait .$1 oculus tu? fcandaliamp;t te erue eu ^ pire abfbe. Heu attedamus qualiter oculis plures otTenduntur. Nam tcfte (Cuintihano cauß .i.To^ dus Ijormms Iibcrtas eft oculos pdidiflèioculi fut per quos paupctate ferre non poHtimus; ocub noftra tata luxuria i Hi vos in omnia guotidiana vicia précipitât »Vnde Sen tibro de reme.fortuito^ . Inteïligendume parte eße innocencie cccitate. Oculi cni fut irritamc tavicio2p lt;5lt; duces fcelczp. © vtina ocuiosißcvanitati non exbiberem? ; quia inpudicus oculos impudici cor dis eft nucius.Ideo ©ui.11,triftiu, Neu mibi cur vt/ dl cur noxia lumina £cci; Peccatu eft oculos babuifle rneum.Nam plunmi non peccarétifi peccandi occafiz one non videret.Æt maxime libidiné excitât oculus. Ob Boc bomo debet fe maoefte regre ne1 vanis figa tur.Nam ficut pifcis capitur bamo; fic oculo vir capi tur lubnco. Nee folum tamêquis caucre babet vt va na non intueaturifed eaa qui pulcritudinc babet libi dinis incitatiuu caucre tenetur ne quis eius occaGóe peccet.Vndc narrat Vaf.li .liii.^ cum quidam pulc rim? eflet.‘ólt; femme vni? fodicitaret ocu*os ad afpec tumepeccandi alten eßet occaGopulèntudine fuam fedauit;8lt; ons decore vulncribus abftulit.Maluit ei turpis fore qua aliène libidmisirntametu eße . Xurz . fiisKugufbi. Ii.1.de ci.deirefert q ’cû Marcus Mar

ceUus vrbern ornatiffimam l|gt;iracufano2f : cepißet:fu:s omilitonibus precepit vt caftitatc ob^ruaretiedidu lt;5 fecit nequis corpus Iibezp violarct. His igitur excz phspatet olim viros iHuftrcs pudicos fui ffeialienucp tbo^ cum poßint violate nolüiße. ▼ nde ifeœdi.iii .de olo.approbat rentées tunpidis qui dixi t carentê Ii/ Mine eßeTeliccm , Et Valerius li.1111 . refert .q;cum

■ Scipio cflèt.xxiiü.annoru ßlt; multos oBGdes in vrVc cartbagine claufos i fua poteftate baberet: accidit vt ibi eflet Virgo pulcerrima luuenis 5lt; adulta qua vio/ lare voluit licet ßbi adducta fuiflètifed pocius indibi lo {ponß luo inuiolatâ tradidit ; ßlt; preciu redcmciois allatä repulit ;cxindcq; graciam apud vniuerlös ^pme 'ruit,^^ot fut fimilia facietes timeo q? pauci,|^ocius eni vnde laguendu cft viri nobiles lafciuie ftudet.'ve/ neri fubfermunt; puellas virgincfp lugiter violate q rut. ^t tue credut magna miliciam exercuifïe quan do luuenculam ignominie tradiderunt.(t) quale duel Ium: C)qualis triumpbuè puellam fragile 5lt; innoccn • te vincere;ôlt; vicÆa otaminare : fm^ fepius garciferis jpftituenda exbibere. ^i eni fàteHices leonel^ babet ■ quos nutriunt 6lt; ftipendiant :vt virtues filias paii^ pezp rapiant eo2pq? nutui (ubducant. Îccequales feu' tifen .'tales eni lunt quales domim.'quiba (ubfèruiunt omnes eni Venerem colut. iturlùs elauftra monacb^’ rum Slt; religio{02p violant:oiugia dilcriminât:luaq ^ f^ diflima luxuria: oés fi pofiant coinqnare femmas vd let,^1 caftra vel vrbes ccuerint:boc primum eft ç co gitâtvt libidmi vacent. mo^ liquidem vita non no/ bilis fed ignobilis eft:viliflima quoq:.Vnde (ôui.iÜ-lua^ epiftoJazp . fjlulla re^babilior arte ledens pudica I|Ii tame latis fccifle credunt: li virginem corruptam luis doms muificet :Q beu facultatcs qd tribute ptn fed virginitatis decorem nunep prebere. VortaHis eni volupta tum ob occafione mulieres ,pducunt: mquiba alia quafi lollicitudo non eft: ornatus nanep excogitat Vt fe pulcras oftendant: impudiciHimilq inutibus vi/ ros inficiunt fuifp crini bus rifbus 6lt; veftiba viros ad libidme ocitare meditan tur.^tinam Vticrccie exem plum acciperet de qua refert ValeJi.vi.I^uxinquit Xornan^ crat:cui^ lub tcpore pudica Lucreda a quot;Jar quino regis fuperbi filio p vim ftuprata eft: 8\ cu fua

iniuriä corä amicis depIoraHct ferro qd dam fecu at^ tulerat fc interemit.rJon tn ap^rbanda e i mortis iî^ lacionc:cum nullus morte Gbi inferre debeat- ’faa aut caftitate laude ƒ meruit :quia non (ponte led vi (uccu buit.Vnde t^rolp li.epig.Mcf^s iHefamibil violatoi corpe pdit inuita carms vulnera non maculat :nec cri we fadli recipit no mixta valutas veile fed ent magis facinus quod tollerare nocet . (l^e verba nibil ali^ ud (onant mfi çp ille peccat femme que faa volutate li bidmi 3(enciunt;violate vero culpam non bab^.^ ed reftat queftio grandis que fit violata muIier. Flures eni violatas fe dicunt:que modicis verbis obedierunt Ve2p g? muIier fragilis eft.‘8lt; facili occafione vt plun mu fedudtur ; ve^tame violan non credit nifi inquan turn in ea eft:eciam vfip ad atrociffima verbera vellet refiftcre vl^ ad morte;aut mfi ob^pbrii maioris preti more ignominiam fua permififlè otefteê.'quod fecifle Lucreciam legim?. Plus eni ftupra quam mortem ti muit:nee violatore formidauit dicente ci;tc interfici am:(ed tunc tremor in earn irruit cu (ubiunxit. l^nu eni ex garciferis tuis te mterfeefta iuxta te in ledlulo ponam:6lt;dicam pre dolore tui ftupri banc necem me pegifle. tribus auditis nimi2; fi femina fragilis paruit-’obpbnu eni plus morte timuit: quia poftmo/ dum reftituto honore morte vita predegit.Hui^ aut valitudinis nefcio feminc fi reperiretur ; (cio tame im pudiciflimum genus carum vniuerfäs fere plateas oc cupare.tt que impudice (unt alias pudicas fibi Gmi/ lan ptraftant .‘Vt multitudine 5lt; □fomutate crubefcc dam Iibidinis (ue effugiant. Êt traftare fi nequeant ' (atle verbis eas (candaUGnt.Et fimilcs eis omnes ali/ as predicant que fimilantur bis de quibus narrat t^a lerius in libro preallegato.liefert eni q »muges it eu tunicorum ordinauerunt Manum vt virginibo fefta bbus mares dona promitteret•’promittebatq^ ólt; affir

mabantillas vinlis Dcubitus futuras exptas;qtiia Icj le ladlabant g? illas puerteret .’fed quod petebant non obtinuerunt.^t ideo jpfa noclc laqueis fê fulpendere ^uiusautê malcficn plurima funt que nd ceflant pu/ ellas ad venerem oeitare.’füaderec^ Iibïdinem óC crimi nis pondus xfaïfis p oracionibus abeuiare Taies macu lant poIicias;Slt; eazp lub vmbra innumerabilia enmina fiunt.’eo cp ea^ fexus {ufpicione caret.tdeo talibo trac tatibo indubie:^ pcbdolor infinitis penis fe cxponut -^ ƒ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Capitulum.xxv.de Luxuria,

xuria omniu virtutumTmimica.|pü via p^ Ä^J^dicionis ;ob^brio2p iter;facultatum delólacio * Itudio2^cito2p impedimentumÆmiatis excidm.Ip/ fa vitam breuiatmortem mducere feftinatnuuêtut^ mnuit Slt; decoreafimutates grgnit;Slt; agguat cop^ £lt;. lórdidat mente mbdurat fenfus;obnubulat vifu.'^’ precipue minuit,fcfa fons ólt; origo or^ium calamni^ tatu anime Slt; corpis .We qua loques vàle.Ii.ix.B^^ dum malum inquit eft luxuria:quam accubare aliqua do bacillus eft quam vitarc,Et Ii .1111.refret ide.i^c^ ^opbodes fenex eflet: ÔC quidM ab co quereret an ve/ nereis rebo vterét. JR.elp0dit queftioni. it)ic mibi vet ba meliora, iLibentcr ent iftac vcni 6lt; ex veneris do' minacione fu);ia pfungor ;ölt; merito .'quia tefte TubP Ii.i.de offi.|juxuna inquit cum omï ctatc turpis ßt»' fcnibus maxime fediflima eft. tt li.de lênedlute.O prccla2p mun^ etatis icnecftutis ft auferat nobis quad 1adolelcecia viciofu eft:fcilicet Iibidine corporis.Vn de Ben,in dedamaciombo. Z^dolelces luxuriofus pce cat:fenex luxuriolus infanit.Ït lubdit:quc mad fad * am babet lèpius impudice fut . I|Jon ent deeft ilbs ani inus fedcorruptof. H^is cni documetis ^paret nam maxime vitaredebere.lt;|^ia tefte Saluftio 1 tbefanario ; multos peflima luxuria atep auaricia ye^-* ant.lftfulge.n.mittologia^. ^amus incuit i oui;

tubas libidinis amor Gt turpis^urpio eft tame mbo nedis. Kam luxuria maieftati otrana eft.$cd hoc ba bet luxuria cp excecat: nee ppendit bomo quid facial: Idem Ju’g-c .vbi Gap li.iü. ^mor inquit cu piculo {ex' pe □:ordat:ólt; dum Glum ad id vocat quod dilligit nu. quam vidèt quod expedit: quia luxuria arnar cecuse C^uamobrem vetcres libidinê afprenert tanqua bono MS inimicâ Kam rcfert August d b.de ci.dei. i$ciz pio vaGta jpbibuit tbeat feu loca mcretncia;que Iicet poflint abi^ fraude lufticie pmitti ; nullo paAu tame debet Giaden: plurimi tarnen omnem deledlacionê in fuis libidinibus credunt.d^uibus tcfte Èlimando om ue dcledlamentu in libidine eft;5lt; quicquid cxt libidi* ne occurrit offenGo eft. Acculant igitur non tempora fed tbeatra; in qui bus ad aram luxuric vidime truci dantur.0 quam vile IpccÆaculum;quam fedum colle' gium femina^p:^ (blo vicio ogregatasp; jopnam cnim earncm vendidon exponunt ólt; pretextu vite fuc fop nicacionc vidlum Gbi acquiruntiquas non cxculàt car nis temtacioraut fragilitas fexus-’aut vioîencia. Kulquot; b eni ferunt amore ecia corrupte.^i eni amaiet buz uiane fragiUtate excufacione pticiparetif^ nee amant' nee amare querut; led ex fetidiori luxuirie fue parte . exlpedlabili cupiditati fubfermunt. Ka^p nempe fetn. dius eft corpus cadauer putredo;cuius vctorem tera.' tefoluit^ed illa2p borror luxuric turpitudinibo iugit’ ctefcit.Ve oGmilibus ait Tbeodolus ; mes robufta vi' w leuitate cadit rnubebn; qa fcilicet femma impudi/ . ca laqüeus eft viri. Et ideo Gibdit. KcHent afïirii ggt; ctediderunt muhen.Kunc tamc id luucndis Ii.ii.ve nficatur.^ft inquit eadem fumis pit minimis libido quia plurimi diebus noftris venen vacat, ied quefo . Vt femina^dilcat amatores que Gt eazp ddedtacio ck. Vita,5Mempe ex amore femmeo non niG dolores gene rant;nec eft amor quietus fed anxiusmon amphatm^

fed corroGuus.Vn.(^ai.Ii.ü.de ar.a.^uot Iepores in atho quod apes nafeutur in ibluCeroîa quot faces paHidis arbor habet: t^ittore quot concbe tot fut in a more doîoresî^Juod luuat exiguu e plus e quod ledit amätes Êcce quanta Iuc2famatores feminazp reporta nerf leu reportat:luo cum mfeliciffimo amote: fe piv tat felices £lt; ea ofurrunt in voluptatibo: que gradi la bore acquifiuert. ^^ttedurt eni exemplu de quo ferè ^ Raidis meretcis mänas ioco palpitas queßuit qua ; tuna hoc eftt .l^ue ait: mille denariis. (tui ibemofte nes:ego precio tato no cmo:5lt; merito: na ftultum eft magno precio id cmcreicui dolor fuccrdit. |Junquid ^ni talesmenens amatores vt plurin û luget: ofuma/ tSt: fê deceptoS lametant ^ laboribo expedit vt sque fc^t bona que voluptuolê ofumlèrf. Ammaduertant agit illud ipuidn.vi.metbamar.iJibil elf quod effre'' no capty amore audet:nec capiut inclulaspcdlore Ha mas.Vnde VerGfica. t'cmina corp7 opes anima vim lumina voce: Polluit:arubilat :nécat:eripit;orbat:ac/ bat.fet alibi:lt;torpus opes anima olórcia fédéra fand IÏ)elibitat pdit necat odit deftruit aufert. Ecce q:ta incomoda que amatores femina^ IbudioGAime pqul rut.Vnde lbero.ot louinianu cxdicbis Ariftotif Plu tarci a'q?,^enccc bic verba colligit.Amor inquit for ' mare fc? muliens racioms oblimo eftanlame j'xim? o ^ fed^ minime ouenies lapietu. Turbat oGlio altos: 6lt; generolûsfpûs fragit.A magnis cogitaconibo de/

odiu facit ÓCiple nomffimeodiu cft 3i cetera.Vn Se necai decÏa.li.i.|\Iibil ê ta mortifezpingemis vt luxi na.llt lï Ixxx.t-uxuna blanda peftis vidbrix orbis a mêlas opes auans abfbalit,£t Cbudiao^ in maiore►

luxuries preduirc ma*u elt; '5lt; etetat califire fenlus. Et ide 1 minon.iDiQiafor bonefti lux^ ßlt; burflauasa/ tfCuiat copia metes.j^cuera mcnarrabiha fut damna que luxuria imitant.Et (Gaiter? i AlIex.Te no cmol leat Veneris .pdiga luxuries. bJec forcia pecdora fran Rit metis morbos amoreibacbo Vcncnqi noli vacate. Qui Ceteras fub dis fubiuga vetufti pemt de libro va çatis .Eibertas ammi Veneris flagrate cammo.Mes babjinteri? rixas que bella moueri ; incipit 6lt; fuadet tacionis vile fepulczp 1c? caro. Ébrie tas rigidos cnerz uat bee duo mores 1c? Bacb? 6lt; Ven?.Et livi.nil fût .macf^uIP ate ta libido. CÆa.xxvi -dÊ .VolupLate^ lt;IQluptas carnis gencrat iucontine/* ^Tcamis I v । ciam.Incontinecia veto dana infert. * que fupe omemorata lut .^t ficut virt? depent niz 1 1acdiba roborct ■•lie voluptatc prctcrmifa camif^ de le:llamentis omiflis lubncitas infrigidatjdeo fun. de lenec.Voluptas inqHmpedit oGI.u racionis ac me tis oculos perftringit.Et Sen ad Eucil.ep.xxim .in quit voluptatesi torme ta vertuntiepule crudelitatc générant:neruo2pq? torporem libidinecp ßlt; articulord damnacione.Vnde VaPJi.vii. Anftotilis inquitvti liflimum preceptu eft; vt voluptates abcuntes ofide' remuS/Ei eni olidcratc fucrt ;pretcrmittent. Erocb dolor tame tcfte Lacfta.li.de fal.la. Voluptas inquit a cundfis appétit; led bonefti vim non babet .Ideo li.. de veto cultu.lHecebre inquit voluptatu arma fut iHi US cuius opus eft expunpnare fc?diaboli .^cit enim quia mortis fabricatrix cft voluptas. Vnde Arcbita tarantin? dicit. KluIIa inquit pcftis capitalior qua co pons voluptas; cuius auide libidines temerane inci/ tant 11tes rc^q; publies2p euerlîones.ElulIû deniq iice lus: nullum lacinus cft.'ad quod fufcipiedum n libido Voluptatis impellat. tt '^uF.libro de lênccÆute cade lentehcia refert aUcgado predicra Arcbita tnatmu

$t \tii'ginns in bacco .’^rabit fuurn quen® vo^upt^S £t Qui.hâ.de ar.a.(Jura eft fuacmçpvoIuptas.Vc rutame tefte Qatbone.Pauci voïuptati debctur pla/ rima faïuti .l^orbi ólt; cetera.Vn Frolp Ii.epig.^on femp vere eft felix impie ta v^lap tas. Wisitaœ tefti-' moniis dare dcdacit q »voluptas nutrix eft IiSidmis omniuq? fcele2p carnis, Merito igit eft vitanda. Hi tame voluptaté amant qui delicate viuut: 5lt; efcazp va netate replent 0lt; exinde luxuria infeftantur.Jdeo re fert ^uPJi .de lencc.PIatonédixiftè.'elcas eße volup täte malo^.'qui fç^m gula vicia nutnunt.\Fnde (É)ai. H.1.Gne titulo. 4J0X nbsp;amor vmuej nibil moderabile

luadetJIIa pudore tacet liter amorq; metu'Jmpia fub dulci melle venena latct. Wee cni tria querut volup^' tuoüvt ft^ node vt euitet pudorem;8lt; iibertatê amo ris:vt nemine timcant-'vinag ? poftulät: vt luxurie ß meta nabet.Itaq? voluptatibus carne SC (pinta infid fit;8lt; quanto voluptas maior eft;eo magis anlmu a fe de fua 8lt;ftatu dimouet.^ed tefte l^umti.b.na.|-al lit voluptas /Ipt^œ.r de ofj.voluptatu appetecia plc na eft anxietatis;Iacietasvero penitecie.31igit vine re otineter cupis voluptati ne intedas ne deliciis va/ ces. (Ppiod faciat fcculi amatores qui nil almd prêter carnis edia {bmniant;melos 8lt; carmina qncrut.'corcas ^ iocos:5lt; qcquid voluptati fubferuit.ped tef. (Dui. 11.in.de ar.a. I|.es eft blanda cauor fcilicet volupta/ tis.Sed code (t)ui.te fte.ii.de re.^.neruant animos;ci tbare cant? breq; .^arn cantibus 6lt; vanis armoniisÜ bido fepius vcndicat« '5lt; voluptate enutrit.Si cni fo/ brie viueres 8lt; delicate n foueres corpus tuu.'periret' rebeHio carnisdubricitas di(cederet. 'ölt; innumerabih. urn temptacionum genera fub iugo racionis tenefes. 5^ed vite delicacitas.'omeftacionii fupflui tas duxumi ceftant peurant.V’^be l^locro ji.lat Ila que ex tadu* atc^ ex guftu vo'uptas eft:omniu re^ fediffima e^eof

ç ;maxime:g^ le bis duafo dederutvoluptatibs lotine tas itepatos dicim^.tÄ.’tal.in Ii.de fine boi 6lt;.inaH Vna voluptas multis obscurat voluptatiboin vita vo Ïuptaria. /V^a^cedät igitbi qui voïuptates virtutibus ptetulerut Geut ^rilcipiani aliq fcoici.vt tang-it Au* gufli.v.de ei.dei.l^o^ eciam fcquaces funt adulteri cttenq ? Gbidmofe viuetes. V'aïuptas eni nd folum ea Hbidinc ^uocat qua natura nd ^bibct:{èd eciamvfep ad ab vfus idinbiles Dcitat.|\ïa voluptuofe viues.'bni tis beftiahor fit atq? immoderacior: nam bruta mdici bildöodome crirre refpuut: quod voluptas i quibub/ dam puerGfGmis bomimba quandoq; pïantauit. tru/ ^ Gquide Gie nature leges n ita infringut: quia tefle Vui b.ix.mctba.^'On vaceamvacce:nec cquas aivor equaru vrit;(t)ues arics fequit fua femina ceruu.Vn de igit boe enorme viciu ^cefCtt vt ceteris animaliba pfeóli? 6lt; celGusifcjbomo ordme nature quadoq; lub nertere prefumpGt .l^eu in limitibus nature tot Gint peceandi genera.]|4agna igit iHi? e iniquitas qui bec omnia tranfcendit; nefcio quis peccatu boc admueniz fc potuit.^rbitror cni nullum ex natura jprimo iplu gt;xcogitare pode;fed demones delidlo:^ inuetores qui ferninis fc eopulaffe ferunt virifp a quiba gigantes le gun^ jpceflifle: nd quide eo2p ex femine quia nd babet ftd ex translate virozp femme oGmilia fecifle narrant. ^1 igit demones qui nature Gie leges fubuertert bo/ mines quofdä vt eftimo ad banc enormitatc deduxe runtyc sodomite fieret ßlt; ^p feminis mafculos accpc -ret.U^od fecifle legit hCero vt narrat tunodi?, Ku dit inquit in aucipite oftans fallacia fexus femina cu patit pagit cum turpia mas eft.Idee Öui Ji .epiftola turn .Sût ^cul a nobis luuenes vt femina compti./^c liera miror mmilq imiran nequeo que libido aut opia cecia impari fexu exiftat. i^lulla cni racione aut ratio mscolore boc viciu cxcuori poteft; feu quouis modo

aîleuiarj-’deip'ô tanquam de îcîicibiË taceam^ -'^^ ea Ïubncitate re^Ee7 .tnquam frequenter procbdalo/ décidât domines quam voluptés enutrit. ’nue adulte n:nunc raptus ê f}upra:bominu Gcieiati interfered^ nancj tan to vfû fornicaciones exercent vt pro crubep céncia no babeant. vix eni veret mutier adultéra nu/ cupari;viri quoep lugiter adulterari minime timent. J|lefert tame Valerius li.vi.quomodo fiîius Relent! ^pter adulterium vtroep oculo priuari odemnat? fujC Itac^ adulteria olim fic impunita;Gcut nuc no pmitte fcant.l\Iam tefte Tberen.in andria.Ingeniu omnium bominu ^cliueêad libidine.Ët Oui.li.de pdto.^2 neris danofa libido nó Giet immeftos fepc venire; ffj tborosifed noci? quieta oiugia rupit,ldeo olulit ^1^ buli? 11 .iii. We inquit nos decipiat pendencia brachia collo: Nee rapiat blanda fordid a ligua prece. Klemps eloquia vidla: que bläda vident vtriufp fexus; bomr nes fepe decipiat, ©rnatiho cp S^ muneribo alliciunt. Ïuxta illud Oui.i.de reme.Decipiut culta gemis au roq? tegimtrParfp minima eft ipfa puella fui:quia fcj puelle plurimc plus ferut i ornatu;quam i ^prio cor/ pore toto .Suis igit apparatiboducut bomincs ad V13 pdicionis: ibiq; felicitate querutvbi n nifi feditaS Si corrupeo eft.Attedat igit fapies quibo oiugatuf ofoJ clis.jSJam qui tagit picê inquinabat ab ea«Sic virlUC tus femina’ couiuiis de difficili otmes eft.Vnde Ori dl?.11.de reme. Won facile eft tbau2pvifa retinerem ^ixenta.Vt pene extinftu cinere fi p fulpbure tagasvi uit. Ïit ex m.odico maxim? ignis ent.Itaq? modica oc cafione libido,totu bomine vrit. Sed quid fapies fac/ ftur? erit vt cafte viuat: ftbi naeç expedit vt femina^ Vifu Ölt; tadû fugiat:fobric viuat.vitaq ? voluptuofa no viuat. Wamtefte Oui.vbi fup. Diuiciis alit luxuri ofus amor.'Non habet vndefuum pauptas pafcat amo rê,^t fubdit ad ^pofitu: Vina parat animas venen:

Gplurima furnas.ldeo (tat!» inquit« ' (^u. te detineat veneris dänofa voluptas: Induïgere guïe noli que vér nens arnica e. ^empe ü lobric vixens facilii caftus e tis,.$i autern p caftrimargiam caftitatem neglexeris ad omnium viciorum prcnpicium facilit declmabis.

— C^tapituluQwüoi^jeJbï^^

I imiter vicia min? excuGbiIe mmdia eft; occafi M^nne ent no habet mee verd nee eciam apparêtê quot;^ud ent tibi G bene ^ximo fuent.'aut cur inde anxi ans. lil auc quis lugeat qle tibi gaudiu exindcaßurz git .X)ices eni q gt;nbsp;te offend it fed tue n muidia fed ira ^ vmdicÆa tuu delidu ent.Kurfus dices bonumaÙc nu tibi obeffe aut malcficiu pdeGè ; eo q »^Ipitas ^pxi nia collata tui effet;G nd foretip'e aut fi cafu vel oLu tu deciderit.$ed tue pccatu tuu nd^prie inuidia fj poci? ambicd ;vf auaricia értue aut inuides quado ex (ppna malicia: alten? bonu vidcrc neqs: aut malu cc nere Ictans.3»i cm cxinde nee bond dccrefcat;ree na lu utingatJncxcufabilis vtiq? malicia tua e. Vnde in uidus quafi nd vid^didl? é;quia qui inuidctr^fpita te nd libent videt.Üe ofimili vicio legitpillud Óuj. Ii.de poto.Ledere viu? Iiuor Ölt; iniufto corpe dentes folct:quia fes inuidi iuftis lp inuidcnt quozp malicia Ii uorimerito nucupaL^nde (tlaudid? i minori./iabie Iluoris acerbi: nulla qes placare pt.Kt 4jraa? i epiffo fdnuid? alten? marcefcitq; muneribo;6lt; videt iHius pfpa cu lacmis Jffuidi tn mai? torrr.etu babét qua 5lt; tirdni imponut.Vnde KlarciaP coqu?.Kurpit quilc^ fua muidia.rllullu ent mai? flagcllu metis e: ^ fit in/ uidia.CJorp? nacp deGccat;faciem pallida t.'fufpina ge mebdda infert «‘cor tfte facit ;deciu rugit? ucitat;der berc petitjignominid alten? Iibct enarrat« 'Q bonoie ^iferre rcnuit.f^ucrit eni inuidia: nd qd vel quomo/ do dicat.^ibi eni Gifficit Vt maledicat;penes fe mur^ K«urat «'fêipfu affligitme deforis venit; I jex interior!

malicia manat. Hoc en: vidu demones bnt.'humanei uidetes ^pli :quo^ filii pdiconis - fut hommes muidi;al teri? bonu pferre deletesrquibo mos e;omne qd.pxi mo^ e appetereïccia G meh? pofGdeat.4^icut ei ilÏud ^ui, Iia.de ar.a.l^ertihor feges ê alienislp i agrisr vidnuqipec^ gradius vber habet.Q) impia nequifG/ ma inuidia : quot viros pdidifti: quot degdafti bonos amp;nbsp;prudctes.Ctetera eni maïa occaGone beet no {uffp cientê.'ahquiba tame apparete exhibere pofïtint.Scd tu inuidia tue malicie caufam ignoras.^ft eni quis^ pbo quia ftiues:quis iracudus quia lefustgulofus quia edaciba coiüncilus luhric^quia mulier mfeftat; qs pi ger quia piguis aut fènexiauary quia deficere timet Séd nd apparct cut quis inuid? exiftat: mfi ex ,ppria maliciatqua quis ftipfu ^uocat:ólt; de bono.alieno do/ Ïoreübi generat. vnde i ^uer.fap. Jnuidia e liquidé animi dolor ex alienis corwdis.Mulb ent inaidet bd^ vir amp;nbsp;prudes.Êt fubdiè.pries ci muftis abudare vit tutiboi fe;q aliénas amat.Vn 'TuPa orde^p Cornelia Eft huiÿ fècub malicia queda at«^ labes virtuti veile i «idere: ipfuep flore dignitatis infringere. Érubefcat igit muidi q fui criminis occafid^ nelciut.diccte Tub o 1 tuf.quef.il .iiii.Inuidecia e egritudo fufcepta mpt alteripres ^^fperasicu nihil noceat inuideti Jdco $0/ ctes ait imalu alienu : tuu ne feceris gaudium. IMcpe magnis tfticiisaffligit qui fp dolet vbi ^xim^ lt;p^^^ Hâalten? moleftia ex copaffide quadam naturali ani mu rnoleftat. Ecia inuidi reculantes laite ad tp? qua quam nd ppedat bonu ^ppriu . Et li rurlus de bono al/ tenus doleta quo igit gaudebit.|dec eni miferiainui do2p e:q gt;feiplos affligüt: nd Iblu aduerutatis occadoe quod fadût irati;fed ecia jppria malicia 8lt; imagmad one.Quid eni obfuiHet fabiora regi Kntiocho naues élargit? fuiflèt quas lêcuitólt; mtentui dedit. Harrat era Vale. li.vii.$cu Fabius rege Antiochia lupalïct:

Himidiacp j^tê fua'p nauiu ex pado recipcre Heberet tune fabi7naues Gngulas p mediu juHit dimHiïvt re ge ^ntiocbu daffiba priuaret.^ed quid dbi profuit: nuquid meli9 fuiflet ex quo vidor eratcp padu ,p^ te tcnuiflèt.Hjc tn fieri inuidia no pmilit;que nuUix US bonu pmittere poteft. Bleu noui quonia luiHia fc ra peflima eifuaq? venena:co ciciusinticit Ólt;pung:t; quo a’ique virtuo !iore fentit.|^oniä tefte Tula.11. retboricc.Xfu^t^tis comes e muidia. Affrican^ fiqui dem dicitJnduftria virtute ;virt? gïoriam: 8lt; gloria emulos opauit.Çt Jaluftius 1 lugur. Poft gloria me Uimens inuidia fequi Itaq ? inter mortales difficibnu e gJoriaiinuidia vincerema diabolo ibi^ Gtor c.^onz fideret igit prudes;qu3 guc peccatu e inuidiaiq fpon te Ölt; ex fppna maUcia 1 animo ocipit.Vnde *Pulius1 pbilippica.il. ^lec inqmt grauiora fut mala: q animo ücipiuéquS que corpe fcrunê. Iliferabd us igit eçp1 fe quis fuGepit fcel9 :^ q alteri^ facing fulcipe cogit.

^JÉxpïicit bberXspboïogii fecun^us ^ncipitlProiogus i liby emfde terciu

^^gS^3X\i.3 omnis humanus ruinofus einulloq? iu‘' F^^/re ftatus debet vocari: niü rebo dediuionbus /c5pétur. (Deines eni diuites 6lt; potentes olim qui flo rucrut modico terre aguÏo cdclufi fut. Jtaq imors cue tis popis 6lt; bonoribo tminu impofuit. (l^uSobre buic Iibro tercio prologum de morte premtto. |\rbitror cnim mortem fore (peculum quorumlibet ftatuû mu di.^arn qui le monturum confiderat: G celfus eft mi Ulme gïonaturjcemens fuo principatui ignotum fine preberi.$1 pauper quis eft tollerancic remediu mors ipG preftat;.eo cp facilius dolorem animus gerit que uouit breul curfu cofuman. J^iat igitur proceflus vt in precedentibus per capitula.

^^Incipit tra^tus l^rimuS hbri Teren fcopbologii qui

eft de card ftatuu mudi amp;nbsp;oGderacone mortis.Ö^wü CapituIüd^j\Ajiftria §lt;b;Tnis yjtç brcyft‘^^ te bui^ curlus brcuis:anxietatito tätigt Ïtacp vita presens nihil aïiud videt niu n^^^ feha breuis.Vn Iob,Homo natus^^^^^3 ^ breui viues rpe repletur muïtis mi'^^^y ÊteXjpuer.Gp. colligif.g? homo vite omodat? ß* ^‘^ donate,Lex eni vniuerGF e; q iubet ßlt; nafci ^ ^^^^ Itac^ male viuut qui ie fp viuituros putat . Nepe n^ debito Q ex mutuo viuim^.ö^efó igit ne qs dicst vel tot anos babeo qa ani tui n fut. ’Q mutuo accept* Vn cuid dicêti.xl. anos babeo ; rnlu e :xl.omemör^ quos n babss;qa pretenert ; 6lt; G edent n baberes '‘^^ n poflideres.Hec tagit ^en.li.de naturabbiquer-H^ igit fileat qui pre grädiluuetute de futuris anis gf nät ,tdi ecia fileat qui de fûa vetuftate laude fibi3*^^ buut miradaq ? fe fénuifle 6lt; vidifte ladat . Na iftigy nat de eo quod ia preteriit,Ïuucnes auf i eo Ipät^^^ 3^ fecuntate ignorât . Vn.C^u .lï.i. fine tit.t^ab3^^^ culte ; falbtq volubiF etas: Et celer amiffis labié »nt^ equ2.Et id li.iii.de ar.a.Pluut ani more fluetis 34' ï^^’ï preteriit ite2p reuocabit vnda: |\Iecq pretefj*^ redire bora poteft.O quomodo putas eos faftibo cK^ uari qui folia nudi obtinet: eo q? lm trafit^t pximit^^ te negligut. (J^uata eni temeritas eßet eo2p qm ^b»^ vluviueret. ’ex quo modica dominaco eozp extoldtlt;'^^” nua.Attedat eni illud Öui Ji.v.metbamar. edbty quit bluut nibil e quod toto pftati orbe. Ipla q ai»“^' e voluut tpe motu.Etid (Dui Ji.vi.de faftis; buntur taeitil^ fenefcimus annis.Et Petroni?.^^^ beu nos mifcros quam totus bomuncio nil eft.Ni*^^'’ imus cuncfti poftquam nos auferat ortus.Vunquit i** gitur laudabile foret G noGplbs conGderaretnus.'die^ rumq; breuitatem oculis anteponeremus. Vunc enV^ fuperbia penetidiuicie lufficeret pauceidiumoq et*

tui Gnguli vacarent. t^orro nullus tam effrons tarni penitens inueniri poflet quin trcmore mortis recoci^ Iian deo difponeret. j|Jouimus tarnen g? oportet ; fed tamennon a ttcncIimus.*Slt; cum occurrent memoria q «lamitunc percraftinamus mur.diq ivanitatibo nos ocz cupamus: faciliter cogitare defiftimus.Vtinam atte deremus illud Vvlaximiani;4^uncfla trahit feeum ver^* titcj valubde tempus; |Jcc patitur certa currere cue ^via: tam nibil eft totum quod viximus omnia fecu : Tempus preteriens b'oracp fumma trahit: J^urlus G breuitas: vitam (pernere non doret faltem hoc faciet ipGus breuitatis miferia. Klam tefte.^Kppolleio Iibro dedco ^ocratis. Fortuna cadu-a Ggillatim mortalcs voluto tempore vocat.^nxiilcp mentibus 0lt; obnoxiis corporibusviuut. Va qdam phus dilt;Æjs Secundus ^^nd éinqt hd:8gt; Crndit mes incarnata;fata{mata te^ pis;fpeculató vite:macipiu mótis;traGes viator; loci ho{pes;anima laboriofa: pui tpis habitaculu.His igit attetis qs f^ies de vita pnti ibHicitabit; iqn mü mi fena rcpit.^t Iicj bruta vite miferia hut auguftió tn Evita hdana cui natura minime ^uidit: bedus aute necefläria dédit, Vn Puni^ i hiftoria naturali ü.vii. Ivetens mqt animatibo varia tegumeta natura tbuit vt cona:fpinas;penas:fquamas:arboribufq! cóticc;ho mine aut nudu natura ^duxit.t)icete itathde.Infan te nudu cum te natura creauit : PauptatiS cn^ pacict ferre memêto ,Et $idoni^ i fuo epiftolari li.v.(J) ncz ceffitas abieda nalcêdumifena viuedi; dura moriedi Çt Vale.11 •ix,Eüane mqt vite cuifLis motu afpeo pz agit;ölt; fere fine racde ofumit.I/Ii^ eigit cur lapicnz tes:q fe reputSt: tatis cminibo milèr vite fometa con qfcat.K^uims enii corpeviues felix eflè poteft. Joi q tn félicitas fucritudeo eft: qa vita pns mcte abicitur futura^ bonis opibo expecdat . PWam dicit Plautus in aululana, ’^imor cupidités auariia ftlice non finunt

eHe hominem:îciîicct in preGnti vita.VnHe BoeemS Iibro.iii.de confölacione.Dignitatibus inquit fulgc/ re vis 8lt; preire ceteros honore cupis: fed tantundeni obnoxiis pericuhs patebis.'glonam petis;fcd fecuruS efle dcfftis.Kempe mihi confideranti quid mors fit: lugeo 5lt; gaudeo: (fcaudeo vfu2p vite ^ture vifa mag nitudine;cuius aditus bona mors eft.Sed lugeo qui^ corpus formid at; mortem lagi^res habere timefat; 0lt; in cinerem redigi reculât .Xcuera tarnen GpienS ft fucro;plus adeft mihi gaudium quam lucftus.Kam ft mors me moleftat: Ipes futuri feculi ; magis me di lecftat. tsloui enim cp mors tranfitus quidam bremse Vnde Hildebertus de exilio fuo. Mos eft inquit bic hominis femper quadam condicione mon. Èft homi nis nudum nalci nudumq? reucrti Eft hominis putte leere folis lumencp fateri.Êt miferis gradibus in eine rem redigi.Xes 0 lt;opes preftanturæi famulantur ad horJ.tft locuples mancivelp paup ent.Ét Marcia. coquus. Cjaudia non remouct; ftd ad gaudia volste facit;5lt; hoe fcilicct poft mortem.Vnde MaximianuS p quam dura premit mifcros condino vite:{Mee mós numano lubiactt arbitrio. l|)ulce mon miferis ft mós optata recedit: Qms cum triftis erit précipita ta velt;. nit; Morte mori melius; quam mortis ducere vitam Pena minor certam (ubito proferre rui nam; puami^ ptimeas ftiftinuiflè diu. Ét lubdit; Ouod bona tune humi;tot modo damna fleo;Nonne placet meliusicet tis ofidere rebus; tuentus varios; res nona lêmpct habetipelix qui potuit; tranquilUm ducere vitä' |t letos ftabili claudere fine dies.Hec Ipaximianus.B^ quibus concluditur breuitas nufenaqi vite prefentis.

lt;/^® «^i « guomo prefens vita eft career anime anima racionälis dcformis mmortalifcf ?. ibi igit career cïcorpi lugi mortali: carmfep T^mtitudo vel ^nitas.fpintu ad (celera trabit Ïtvelut madpat? cacen:fic anima feneftroeïis angti ftis res de fons ofpicere poteft.vt tangit I^ildeber / in de exilio fuo.vn loqucndo in perfona aie fic ait Egrediar fed nelcio quo ; et nefeio quâdo:çt fortaffis dies ifte fumus ent. Éftigitur poneda dom^ qua libc wfti:carcerc ppetuo iurc carcre quea . Itaq? anima pc tit vt ext corp? Ht : càcereq? carcat fibi ergp corpus tediu eft.Vn et fapietes plurcs corporis tedia volen tes vitare feipfos intfeccrut.vn narantc t^fcbi^ cro Jicis ano iperii i^ugufti.xli . lllarcus Porti? ^atbo hatin? déclarai tedio duplicis quatane leipfu itcrfc-' dt.In hoc aute atteftari minime debet.‘quia ft necarc ‘'uU? jure pt. topam at® lucre«a bac ex cauft redi guit Aug? li.de ci.dei. Sufficiat at phbata biftoria qognofciÉ çp vita pns tedioft c. ipfiu^ career c aie . Na corp? fcrdidû oftrigit anima.vn prudeci? .Eftu at et (órdesacf^a iûefta recufat.C.aia.vn (Walter? i alex adreidos Ii . vii.AHicit illccebris anima caromec fmit effe principii memore quod ei? imaginis iftar.Faifta fit 0lt;c.qa.f.caneiclinate anima ftpi? oblmifciÉ g? fit imago dci.qn ft^ opibo ft no reformat roi.Eande fen' tecia tagit Bern a microfino.Scd letfto qre pt.an mo ti appete re liceat vift miftria bui? vite .Cui refpodc dû occurr it (j vir ftpies curve ad morte no tenc^ :fed Vitä exue .‘vt dns difpoit Iibenti aio debet .vn Sen . ad Iu,epiftola.xxmi. (!^otidie inqt morimur.quoti/ die eni demiÉ aliq ps vite . Æt (ubdit.Eidirulu e cur tere ad morte tedio vite.vir ingt fortis et ftpics non debete uita fugefcxire.Edde epi.Ixxviii.Slcc vigt; ta fit tedio;ncc mors timce.Et ftbdit.Quicqd enim expedbatu e diu lew? acccdit.ltaq?fi mote ab(^ timo

re oœeclauerisna no ita £omidaB,vn (J^itorcius lb iiii .Eorcio^ viro^ e magis morte cotemne ^ vit?m odifle.Öt M aleri?_maxip ii.ix. j^aco vita dibge mo te no time pcepit.Vn tpicur^. ji^idiculu e curre act morte tedio vite .^tlubdit.Quid inqt ta ridiculum c q; appete mote cu vita mqetä tibi feceris metamo tis.I^a feuicia e noluifle mon.vt inqtluca?b.v.llJe-^ pe aliud' e vi ta otemne . aliud no timedo morte ;vitam oclifle. Quill eni pbas e vitS odio bate .Ipfa^ aut ote/ nere Gpietis e.vn (Salter? i alcxandrcidos li.vi. I^or tis animi e otemne vitalnd tn odilïè, Aliq tn vitSn^ ex virtute ;f ex miferia otemnuti quibo laus nd debs tur.vn ^arciaP coqu?.l^ebo ï anguftis facile e otem nere vita.|*ortit iHe facit.’qui mifer eflè pt.^x ditbs igit coHigim^icp nee ad mote curredu c.nee vita pts fensamäda e.Qui eni morte qrit dies breuiat i quibo Jifieè debet.Qui vero vita diligit aujTearcerae non metuit.Vita igit pt non odinèif otemne. Libet igi^ yt nd leteris atam imotaleicoruptibili corpi applicae

fCCapituIum •tsreiu de co^mptumor^ Rlipiecië^ Fomidae qdVïutaTnd^tT^od cu acciderit ipi lapictiivti^ meli? e.fnuquilt;f morte formidae na ta petit ^ Quis igiê quatu' edeç lapes morte nd timebit.Kepe abim delidfo mot te formidae potes:fieä quoda natali ddideno ifutcs Sj Gpient G defiderauens;ca nd timcda Deludes.|^b ud cni ê pnmis motibo ipelletibo time morte . i^bud deliberaede gbabita nd otemne morte;quod faciutm Gpietes.vn *en.de remkus fdrtuito2p. i^tultu ^ t? mere quod vitari nd pF.Qtide li.vi.denatalibo^ft*” nibo.^dtemne morte et omia qad morte ducut .fus Gnt bclla:Gue fint naufragia fiue grauia pondera,W quid apli? face pnt qua çp corp? ab ata relôluaé quo« nulla poteciamulla diligecia euitae pt. QM (epaed e® pons et aie bois vtraep pte lue nafe reftituit • ^^ ^

dcbef corp? eu ex illa pïafmatu fucnt.ccîis auf imor tali^jimortat ata debet.Tapies igié otemnat morte Vn valen? li .ix.(torpis et afe focietasmo firmo vP Culo cobet;lêd facile diuidif.Ma ftultu e Î co ofiderc quod leui pdit cafu.Vsde Varro x fuis fcntcciis diat jp duplex malu e.cü mólefte fet^? qd neccOe e. tt $en.11,iii.de nafalibo qftiotto.PuGHa res e.vitas bo minis:! ingfs res otemt? vite.Hanc qui otemplcrit fecur? videbit maria turban;fecur?qp □fpiciet borriquot; da faciem fulminatis ccb.lt;|!)uid inqtad me g? magna fint quiba pereo.Éx quibo ocludifçp vita otenwenda e.l^x cui?otcmptu feqtur cdtempf? mortis. Êtioe 1crocide.Öptata res ê:finc motis metu mori.Et ice itbiefte.æxbeant qftus difccdat timor.Ét itm x be^ cule etbeo.HJuquid illc mifcr êcui tft facile mon. 0 Vtina diuitcs bui? mßdx ofpiccret’ morte vtiq? no ita timcretïquSideo formidât.euxa (ba poflc^ diligut nimis.qa timct bis priuari i qbus ofidüt.Si ent x to nis poft morte fuÉis of^crët:morte vtiq no timerét Vtina attederct illud tfn.epi.xxvi.Cßqe inq^rda e aut rcomodü:G quft^ diuitc dcfcrut diuicie.Etqs exit? melio qua i fine feu nata ßluetc diïabiÊ . Kife mors pceffitet mors fecuta e.vt pomt idf $cn.epi. Ixxvii.|lemo iquit tSinpit? e:vt nefciat fe qnep mo' ritißp eflè: et cu ^pe accefTent trcmit et plorat. Mon ne Îqt tibi videt ftultifÊm? qui fbuit .eo g? ate mille anos no vixifTet.Èq ftult? ë qui Het:eo gepoft annoS mille n viuct.Wec inqt pia fut.no eristno fuifti:vt2p Ïtp? alienu ë.djuid eni Hes:ad bac lege cd natus fxs t epi Jxxxü,Md aut ë mors glorxola :! fortil mon gloriolÏÏ ë;q demëcia ê fugexcum retroirc non poflïa Vn TuP.pbiIippi.ca.viii. l'urpis fuga mótis:oxncp móte peior ë.Q^ui igit fapiës ë morte no jretuat.vn idem i tuf.quef.Ii,ii.(^uia mori ne^efte e.qa mos nil babet quod Gt borredu.Ideo morte non timeo.Vndc

refert Valerius h.vi.çf eu i“'I:eodorus ßreui^.rcge li fimatu icrepafletæo qp qda mi^ degefte fecèat;obboc Iifîmat^ iuflît Theo . cruci affigi . Æt tue ’t^beodor? ait. Mea ßqdern nibil mèeft.bumi aut in fublimi vt putrefca . Vnde Catbo.fac tibi pponas morte nd efiè rimeda. Que bona û nd e.'finis tn ilia malo2p. fCd me/ tuit morte g feit otemne vita.Vn luea? li.vin .lilôs vltima pcna e;nec metueda viris.Bi eni aliquo pacilo mors eHugi pofïèt : aut G poft morte nulla vita enèt: vtiq formidanda foret.'f a nullo euadi potitî Gnlt;Æelt;5 moriens poft morte vita fruet pociori.nuH^ (àpienti reftat pauor mortis, vn àecud^ pbiîofôpb^.(t^ujd m gt e mors.Et refpddet extrem? (omn?.‘diuitu pauot paupu deGdenûaeuîtabiP euet?;Iatroeiniû bois. 'fu^ ga vite refolucd omniu. Ala tefte (pracd i poetria.'de bem? morti:nos noftrag?.$t luuenabs.lVïortalia fat ta pibut;faduc Gb iudice lis e.Vn Ouidi? h.epjfto/ la^. Ôccurrit aie peude nulle figure mor'^ minis pß ne ^ mora mdtis babet.fet idem li.x.metba .(Dmnia debent morti;fcde pipera? ad vna. Ecce igit apte co Ipicim? morte vitan nd pofte. Kli mi^ igit G otemnc da afulit. ^ttedam? ßni çp tefte (f/audian* i minori' Ipmia mos capit.Vn morti loqucdo Ge dicebat.(puic quid liquid? opïecfUt aerrquicquid abt teil? ; qcqui^ mans cquora ve?- quid fluuu voluutiquid nutrite pa ludes, (|udla tuis pit cedut aialia regnis lunaris fub ieda globo gfeptimus auras ambit et etuis mortali« fepat aftris:$ub tuu purpurei vcniut veftigiu regeS H)epoGta luxu turba cu paupe mixti.(|)mnia mors c^ quas.Vn (t)uidi?li ‘quarto Gne titulo.(|)mne (acruni mos iportua pfanat.Cpibo obGuras mittit illa man?^ ^itie pius moriete cole fac colcnte , ]^ors tn a tepfi eanabfta trahit,C^uc verba nibil aliud ßnätita claudi cu qua ouidiiiniG g ? 01a qcuep fut Gib ocauo orbis lune pibut . Ön^m^ bomo pius vEimpi? fuos morte dies

is:

tminablt.ijempe mon naturale e: et otria i id petût reGlui ex q ^cefïèrirt. vn maximian^f 0rtus cundla luos repetut matreej reqrut. *et redditi nibilu quod fuit an mHI.Æt lucan^ : (tapit oia telîÿ. qgenuitfub eelo.vnde Stacius i tbebaides.'KliIle modis leti mile ros mors vna fatigat.Étfp^per Ii,tpig.Ferro pefte fame vmculis ardore calore . Mille modis miferos mors rapit vnaomnes • (tribus attentis mors conte nenda eftiquä euitare eda null? Gpies pt.Innumeral biles^i laqueosomnibus tetedit:et inlperate veniet vnde Eunodius.Mors nd expecÆatis ordinibo veniet Ipfa eni eft ornniu mortahu £inis;et ipfa fmem babet quddiu leculu prefens manebit. C^uiymo et mors pec cato:^.lemp mors cntiÊft ergo fine line finis.vn ma g^ifter ^eilo.Mors omne du^ pns graue trifte futu^ Pme cares finis et plena ruina ruinis.(t)mîa eni mós cadere facit.Sed poft illa vmentibus pie celfûs index de? mirada^mittit . Virigif lâpies qui morte stem pnit ÉijCapituld quartû de morte bona et de p paradone ad iflarn,

Ors bona:vita mortalemaetema omutat.^e ■ ■ ■cp eni bene morietibus mors verc otingit .fed yita multo celebrior aflurgit . vn Mercurius quot;nbsp;ttirnegift? ad afclepiu.^îos quide paflîuis notis opta m?;G diuine placeret pietati: vt nos mudanna eufto/ dia abfôlutosîptes fupiores nafe rcftituat.Et bec eft merces pio2p fub deo diligent eu deo viùendû.Êt oui di? Il.111. metba.vltima femp expeeftäda dies bomi/ nu e.'dicicj beat? ante obitd nenio debet.fdä vita pre fens beatitudme frui nd potcft. Et ideo mors dicitur bona qua vir plus deo oiugif.vnde (fjamfre.i poe.no (J^uado qdem mors vitari nd poteft meCeftario bomo traleat i forma virtutis.q.d.q de neceffitate faeieda e virt?.i\Ia tue virt? e ft bene appetiSJquod bene baz ’bere potes:tue morte bene babes qn vt bene monaris

,puic(es,vnde Mocto li.primo de lömno Sap'**’*^ 4^ cit;morte pFantibus eße appetedam ;ipGinqr P^Y^^ pbia cflè meditacione monendi.vn plato duas mot^® bomrs nouit • qua^ vna natura alteram virtutes p^^ ftat. ^omo cm morit cum anima reliquit corp?^^ tu lege natc.r^on aut dicitur feeudum virtute f^m ipfà anima aduc i corpe oftituta corporeas iUccekf^ pbilofopbja docete cotempnit.et cupiditatu dulccdl nes relinquit et alias pafHonesexuit.Èt bac motte’’] dicit plato Gpietibus eße appeteda. $ic eni mon t** aliud eß; nifi vite voluptates cdtempnerc.ct futut^p vita deüderare.vn MarciaP coqu^.ö dulcia defe^^ modcratrix carminu ligua;^antatd rignp funeri^’P fe fui . Itaep cignus cantat dû e moritus.^ic ecia f^P^ ens letari debet G mont;melius viuiturp. ^ed m^tS a pluribus formidat.eo çp pauci ad bene meri props^ rauf.^^omo eni bene mori potcns.ß tu mortis e^f** no preuides.et vt bene moriaris bona opa non pfiö^ ï'Jempe fi feites te bn moritus.morti forfan ita nd to tradiceres.Vis autem feirc que mors erit tua.viueft ßc ßudeas vt bene mori queas .dt^ial’ cni vita buy ta lis ipfà mors erit.’Vn Tuli^îIibro de fenecÆute.lMe^ ditaco igit eße debet ab alolefcecia vt morte nd ntgj gamus;fine qua meditacione traquillo afo neopotty eßejeu certißimu moriendû ßtacertoq? tpe. $apits Jgitql^ ^Q^o aio mont et ab bac vita difcedat t^^ ab bofpicio.Cur igitmultis mors eita onorofa, M^o eft; quia lopmate moriutur , nee de furis bonis po^ morte babedis follicitatur.4^ndc Tulip Ii.de pado^^ is.I|lors ternbilis e bis quozp cu vita pmiu extmgn* tunno auP bis quo^ kus poft vita manet.vn idem 1« t“M“®fti‘b ƒnmo.Totaiqt pbiloiópbo2p vita e; vt ait Catbo omeoracio e mortis.lila quid aliud agim«® cu a voluptatibus carnis vel corpis animu reuocam^ Tue eni anima a eópe fegregam^:vt bene mori afe:

fcam?.hie igit viues mont, qui canus defidena non Icquit. Kla quid e mors:nifi (épaco anime a corpore. que tßc fepatur.qn voluptates ipfius no imitant, vn Ssrcca i agomenone.Öqua mifcr bomo e;nefcire mo h.1111 eni mori nefciût q le tang ? morituros no difpoz nnt.KluIlu eni bonu adiuuat babente^ niH ad cuius a miflione prepat? e anim?.tnquit Seneca ad lucillum ƒpi.iiii. Quafi dieetçp ad morte aliqs Ce le debet pre parare vt ea q pofCdet Cc diligat g pdere no timeat ynepi. xxvi.ait. ^i mori didicit« ’fuire nate didicit Supomnê eni poteeiä mors ê.et extomne cuftodiam Quid emm ad illum Ic^ moritu^ ;clauftra et cuftodia Mors cni Iibc2p boftiü babct. Illu igi^ lauda et mirac que no piget mori« 'cu amat viuere. Que cni e virtus cö cogaris exire.lSapiens enim luitus neceCGtatê non effugit.?Iec Seneca epi.Iiiii.(b vos igit lèculi Gpien tes dilcitc preuenire morte .viâ prepate vobis .ndif feratis. Mcfcitis eni bora g mors ven^a Ct .vn yerS ficator.Ilt;le Cs feeur? bódie vel eras moriturus ;ïnt? Cue fohs ê plurim a caula timens.(Cudis Cs bons: bo minis memo intioris. $cd imeores illi lueniutur qui corpis deCdena implere tatumodo nitunt .Vtina aut aduerteret corpis edia.'futis aïe folacus coopari non gt;■ pofle. ^nde jSaluftius i Catbc, IWors ingt erunaru » reges eft.non cruciatus,nee mors mala e.quia nullu s^ malu glonofu:mors aut glonofa e.vn et $enomann?

morte Cbi intulit vt felmt poft morte viueret:narra te ladan .et licet bene feciÂè no crcdat;vite tn futu re celCtudine attefta^.vnufquiCj ! igitur prepet le vt morte glonofa finiat vita.Ka^ tefte fieneca li.iii .de natalilS qftiombus.Mors e lex tributC officiug mor taliu :malezp omniug? remediu. Et Cibdit. Motis igi tur nomc:ne formides effice illam cogitacione multa^ tibi familiärem :vt illi obuiam cxire poflis.vndc ex ^'e? uerbiis fapientu coUigitur cp dum vita eft grata:con

dlcio mortis eft optima.Èt boe.Ïi.primo de ololado nc.|4ors bominu feïix;quc ft nee dulcibusannis ige rit:et meftis ftpc vocata venit.^ec ctent ftpc cofide rans clare olpicit bene viuere oportere;benc cupienti mori;bonacp morsprebebit que vita n5 poteft exbibe re preftns. Vnde Seneca cpi.xxun .ifdultu fait car/ tbagine vincere.'fed amplius morte non timere.'cuius bénéficie nil anteferedu . ^t licet vt prelibatu eft boa fitmuHi tn mortem licet inferre .vnde ^eneca in ago rncnone.^udis itaq? tiranus eft.'morte qui pcna exi/ ^git. Vita igitur quätum deo placjJvmcuiq? permitte da eft.'niß fteleribus mors ^meret. Bx prelibatis igi tur fuftipiat documeturn lector; vt ftilicj bene viuen do mortis vendicet ^wicium diem . legemep moleftc no fcrat oibus equa. Nam tcfte boeciq ftcudo de con ftlacde.]^ors luoluit bömile pari ter et celfum capit equatq? fumis infima.l^t orad?in liBfo carminu.'pal Iida mors eguo pulftt pede . Fauperu tabernas regu turres..^t $Iaudianüs i minori loquedo m^i:i ait (pmnia mors equas tu damna tuta nocentes. ^u'req* em datura piis:te indice ftntisilmpia cogenjiura co mifla Faten.Vnde bildebert? cenomanenf. Mors do minu ftruo.mos fteptra ligonibus equat.^iflimiks fimili codicione trabens.pt Scaeca Iibro.iiiide nata libus qftionibus. |Jibil inquit intereft vtru me lapis vnus elidat an totus mons pmat. |Cam boc babet n^ tura precipuu g » cum ad exitu venimp. equales ómes lum^.l|)uibo attentis mos benigne ftffcrenda eft ani mogp follicito vnufqmfq; ita ft difponere debet vtmo te vcniete obitu Gero decedat et pacienter anguftias ilbus fuftipiat

J^Æa.v.de pacienciamortisJüblpefutufegloiie ^^^■^VFitesgrädibus piculis ft exponut .'eciam ftb

■ B Wpe temporalis bonons et glorie.Nüqmd igi UL^tur mors ftpienti fpintualiterq; militätiexi/

gnu generat faftidm: G fpeg inmefe icogitabilifg ]gio ne habeas, I^Jempe veteres bums vite kilicet future fcb cofidcncia vl^ ad morte letabude triupbarut .vn Xenolbn narrat qualiter tirus maior moriens dixit , Nolite arbitrari o filu mei cariHimi me cu a vobis re cenero; nufquam aut nullu fore . bJec eni dum eflem vobilcum animu mcu videbatis.fèd cu Ic^ ammu efle in boc corpore ex eis rebus quas gereba itelligebatis Èundem igit in celis efle crédité ;cciafi no videbatis Perieret igit ftulticia eo2p atq? ftultiffimaaficrcio :q vita futura abnegant anirnäq! putant mortale.Keue ra Plato earn imortalem credidit:vt patet i Gio pbc^, deonc . que traftulit (Cicero .in quo validiflimis agu metis.anime imortalitas alïerit.fput narrat Klocro. li.ii.de (bmno $cipionis.Vnde cd librum predicflum platonis quidam legiflèt dictas terreprocos ambraci ends animeq? imortalitate didiciflet e muro fe oreci^ pitem dedit pre dcGderio mêlions vite, vnde Tubus libro de fenedtute »Kon eft ingt lugenda mors qua in mortalitas cöIèquit.Ét idem i tuf.quef.li.primo.bJc mo Gne mag^ Ipeimortalitatis fe ^ patria offerret ad mortem.Et nelcio quo inbcrct mentibus.q.feculo rß quodda auguriu future:^.Jlludct i maxims ingenj is Ct altiflimis animis maxime exiftit et appct facili me quo quidem dempto fc^ augurio futuro2p.{^is ef let tarn amens qui femp in labori bus et piculis viuerj q.d.nullus .$i igit mnumcrabiles gentiles olim mor H fponte lubiacuerut:et corpi japrio ,p republica tu? da no pepcerut : aut fuerunt amentes quod abfit.'aut future glorie iocuditate expeeftaucrut. (1) igit quai felices qui poft morte anima cu corpore cuanefcè ere dunt.Contra quos (t)ui.Ii.v,mctba.dicit;mortc ca/ tent animc.Êt ftacius in tbebaidos li. vii-Ite alacres veftri nunqua morient bonores.Bi enim veteip omniu lapicntu fcripta legerem? omnes vita eterna Iperaflè

rcperim^' ^nde arator Ii.Ü.(D quatum p mama cur/ rit mens ignara boni certeq; bumanum trafcenount gaudia votum.Ét Tuli^ li.de feneeflute . Q predara dies cu ad illud diuinu animozp ofilium cetumq; ^bci feat.Ét idem ÉuP. pbilippica.xiiii.^jrauis a natura nobis data eft vita,fed memoria dat vite fempitna :q ft nd eflet Idgior qua bee vita . quis tue effet ta ames qui maximis laborihgt; et piculis ad fumam laude gio namq ; cdtendere putarct.(J^uafï dieet null? .,put tan git idem dtuP.Ii.iii.in alio libro vbi fup. Et idem in tuf.qfti.libro primo, (pumq; inquit corpp facibus SC .omnes cupiditates iflamare foleam^. Profeefto beati erim^ ft relicftis corpaliba totos nos i contcmplandis rebus ponam^ .qa innata cft metibo noftris ifaciabiP queda auiditas videndifc^ ipfudcum.Cpuid amplius ÏKuquid ]Vlercuri2^’rimcgiftusin afelapio dicebat. Éoft morte vita eterna:bonis dcu datu^. Ét (Ijuitili anus libro quàto. Siquis fciat quis finis e;bonoröq? félicitas, nuquid videbif ftbi priuatura morte pitu/ r? .q.d.Tabs vtiq; poft morte de fufa vita coGdera/ ret.quia fej illi p mortem fe perire nd credut^ui de vita cterna cdfidut .ƒ^L’Ja vitam cdmemorat Seneca ad lucillum epi.xxiiiîÀ) qn iHe veniet dies quado in l)onore tuft menciat.Vt epi,lxxi .iMiraris bommcm ad deos ire: et deos ad bomines ymo i bomines . ÉIul la enim bona mens fine deo e.Ét ideepi .xvi.ad pau lu.^^eram^ equo aio et vtamur foro quod fors ocefSt donee luidla félicitas;finem matenaPimponat.Ècce quatis teftimoniis ecia gctiliu .'vita futa prédicat SC fperatur.Vnde ^fper Ii.epig .Semp erut quod erat eterna gaudia vite .(ftaudenda quonia caufa erit ipfe deus mec varios pariet mot? diuèfà voluntas. Vnum ent 1 cueftis lumdSC vn? amor in bonif^ fomn? poft■^ ta expiencia felix.nee valet augeri nee metuet minui ad patna vite de nocftis valle vocati :virtutu gracibo

fcadite lucis iter .Craeio é frud^ qua fpes ^dudhor edlt.Bxulta agnofccns te verbi in came renatu. tx quibus patet quanto defiderio vita futura (panda eft ^rC^ prelens fereda nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Cxlapitulum fextu ^dDe refuredione et inrnqrtahtatc anime '^quot;'^ll ^eft ftpultura^ vanitas aut ftpuicbroru

■ III faftigium.Q^uid eni tibi poft motte jaderit*’

Teu mortuus fucris tumuli curiofttas,Äeuez ra ml qmymo teftimomu erit iHios iadacie:quain Ic culo dllcxifti. (!) igit qua deteftada ê illa bominu cu nofitas q cu die exclude extremu petunt naÉa qü ex toto ruentc. txequiazp tn et lèpulcrc^ defiderät po pasmeq^ bis fuffidt lanis cura in q vixerut corporali bug appetitesdelideriis latiffacerc atq; iadaciis.fèd eciaablq? dilacione cu fut morituri-'vana tn fupftido ne famalutilê fbi aggregat caroq qeftere petit lue refolucionis poftulâs aditö (pintufq quietê félicita/ tis appetit:bôc tn qui ex bus duoba oftatvttiufq po ftulacioni otradicit .quia licet ecia repente ft videat difteftùzp .Ipfe tn laborioft fenft müdanä querit glo' nam ede.Sed nöquid poft morte vin fandi cxequiz is aut fepulturis glorian fecerut.Hoc neqquam ^ut ait Äuguftin? 1 libro de cura ^ mortuis agenda vbi narrat corpora queda fandozpigne ocremata .alia vèo iblumibo ^iedanc qlifcüq ? mêoria de ipfis i pofteru babeat.bóc aut diuina pmiflione fadu eft.vt diftant criftianieq tue criftû potiftime fatent.quâdo vanita tis buip qcuq ? munera cdtempnut. Wa li.ii.1 de vitis patru narrat .q vir quidaimpius bonorifice ftpultuS erat.luft^ auf a beftiis cdmedabif.tuida igié de boe amirâti refpondit angelus.Ïlle ftjimpi^ bond parum egit.Tem paie igit accipit merccdem.llle vero ft^ iu ftus paru peccault. Tempale igif 1 remediu fufdfit pena raciOnabilit.Ïgit cdcludit Äuguftinus 11 .primo de duitate dei ca.xiiii,q 1 exequiarum ftlemnitate.

pompe fepulcrô^çp fcripttme veî fculpturé folacia {ut pocius viuo^ ^ mortuo2p.Çt idéo antiqui fàpietesdc tahb? pa2p curauerut. Vn $eneca libre de rmediis fô tuito2p fie dicebat î (êpulcrislaceo.$i diceret aliqui» tui re^odit iHe facilis e iadura fcpulcn . *i cnim il fencio quid ad me ptinet côpis {èpülêa.$i vero fence tue fèpulta ois pena c.Ilie tn poÂ^ moralit queri : an nfit animabs corpa fipebre i locis fandlis feu facratis Ad hoc refpondet Auguftin^ libro de cura ^p mortu is agenda dices 9’ fi ^p defueftis fupplicaciones no fiât reeïfa fide ac pietate; tue fpiritiba no ^deft loci fane/ titas.quia tn loca fandla oracionibus dedicata fut . co fequeter i locis fandtis fepelire ^deft aiabus . M^ndc narrat ibidem Auguftin^ de qda muliere q film fun defudlum i bafiliea martiris petiuit fepelire Iperas p «bus buippiodi fâneliî filium de penis Iiberan. f^ee fpes inqt Auguftin^ fana fuit qa martiris oracio deo ob bac caufam placuit:et filio mulieris ^fuitjoc^ tn in fe vt jpficeret no babuit.Attendam^ igit quia nee tumuli ^deft altitudo ;nec fculptura^ eminecia .fed folum mérita cum fuffragüs bcato^ in patriaæt cri / fti fideliu in ccclefia ^fut. Cur enim fi impius es tui meoriaj relinquerc eupias.aut que tibi gloria; fi tua impietas p orbem memoret.Si vero iiuftus eS: nuqd te lapis facit fandliorem.Abfit quia nee fandtj »e;nec quicqua fandlificare valet» Tuo igitur fufficit animo»’ deu fore mernore tui.nee fic mudi gloriam quèas: nc ^pter fepulture faftum ;federn glorie perdas. Narat gt;nbsp;enim Seneca libro de tranquillitate animi ca.xvi-Cu quidaj tiranuscuidam pbilofopbo Vbcodorus nomic minaret dicens.Klonens inqt et fine fepultura corp? tuu erit.lplè autem Theodor? refpondit. A^ inquit me ficineptum putas.’vt mibi cura fit;an fupra tram vel in terra putrefca .Vtruq i enim mibi cque facile e Vir igitur in etate fcmli confiitutus. mente quiefcat

nee 1 tàlitüs fùpfticioGtatitus fôHiciteÉ st^onü^e /, ret çp repente monture fit .|Jaqnid tradit p ufi? K • primo in tuf.quef. çp diogencs corpus fuu iuflît vola en bus Iaceran:atlt; 5 fens ^ici dicens.^d obeff mbi poft mortem corps laniacio .fcris ^ficit ad pafturn. $Iüquid iplè’ibidem narrat rœ cumanaxagoras inter togarefvbi corpus fuum ftpeure vellet.l^eïpondit $ vÈcuq iidem eni fibi eßet.|Juquid Iigurgus rcx cor pus fuu 1 man ^ici ruffitme ipü^ titulo leges lue in/ furgerentVt tradit Èompci$ gt;li.iii.Wii ergo caruert fcpultura no tn pcriit eo^ memoria.quia meona co2p temafitin virtutu Opcracoe.Vnde lero.cdtra lomnia nö narrat qppopul? mafTagetazp cognatos et ^wqS deuorät.J^ieüt enim ifti cp dececius eft vt ab amkis pocius qua a vermibus ofumätur.^t quam^ illorum ritus infan^ eflet» i^ucimur tfi ad ftpuléaç Ipcmerc pompam nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;CDT^itulumfeptirr^

^cmnfidcragone morris

^Cdefiaftici . xxxviii.dicit fiipicns;memeto no ■BH^ffimo^ et noli obliuilci.Et alibi diciÉ.Meo^ \nouiflima tua:8lt; ictemu co peccabis. ^j qüc 'Iufc^üiflïma;vtiq? terra amp;nbsp;lim?.Vn Tuli? libro primo intuf.quef. narrat Jocratem dixifiècppbjlolb pbo:^ vita eftjcomemoraco morris . Ét ^Ipborabius libro de diuifione:narrat Élatoncm dixiÓc q -pbilofo/ pbia eft lollicitudo mortis.l^t per morte Ïtelligit mo tificacionem prauoru deGderio2p.Vn ^encca epiftoz la.xvü.Éleditare inquit morte.l^aenim meditari Ip bertas eft , quia fij per eins mcditacione vicia q lunt lèruilia euitant.Xam i vita loB.elemofinarii legitur $ olim quado impatores coronaban^ cis monumenta uiortuo:^ oftendebant' atop ïterrogabanÉ quale mona uiêturn Gbi fieri veHent.ne lui fblacii celfitudo cos ad lupbiam eleuaret. (J^aobrem beatus Gregori? libro ix.moralium.(|^um mqt efpa animö temptatmeceCè

eft vt breuitatem vite fûe afpidat:ne 'nocente morte imin^te miquitasraput.Êt je ?cm (Gregori? i quinto moraliu.xxi.ca.diat-g ’ iminete tempeftate et fludi bus tumentibus.nulla nauigantiba rc:^ tempaïiu cu/ ramana carnis delcrtacio ad mente reducit ; omncïqlt; res in defpertum ent:G ceflât amor viuendi;G timor precogitcf mortis.Wane fidem reogitabat lob dices Nudus egreffp fu lob primo mee tn ex mortis coGde racione debet anim^ defp^are aut ira{ci;fèd pociusi virtutibus ^Iperari. Vn Seneca li. lii. de naturahb? queftionibus circa fincm Gc inquit.(tur eni irafceris luftine paululu.ccce venit mors que nos pares faciet Et epi.b^xxxv.Mors oîa equat:et omnes pares mo/ riemur.Et eedeftaftes.v. Sicut egreß^ eft nud? de vtero matris.Gc reuertet.©vtinS mortis meoria no bis adeflèt.Tûc enim indeßnent bene agere follicita ’remur.et in noftre vitcdintumitatc mime confidere mus .tang? nunc morituri eflèm^. Sic ad vite future opcionejjpefarem^.ldeo Gpiens tccleGaftes.ix.dp cebat,C^odcult;j pf manus tua inftant opare.Ét ibi/ dem xi.mane fèmia lemen tuu Ic^ dum viuis ivt veri fjcet illud ppbetc.Vemetes auf veniet cu exultacioc vn Apoftol2 ad gallatbas vltimo.dum temp^ babé? opemur bonu.C^onia ifta vita eft mors viuenciumjß cut alia vita moriecium.vt inquit Auguftinp.iiii . co feßionum.Ideo lob.xiiii.^reucs dies bomis fut . Ét ibidem.vii.i)ies mei ofupti luwt abfp vHa {pe.Vndc Augufti^ de verbis dom? Icrmone.xvi.inqt.Breuis vita c et breuitas fèmp incerta.Et iHdem fmone.vÜ Cluid e diu viuere niG diu torqueri.Ét lèrmone.iiii. E)iu viuere quid eft niß ad fine currere.ÉIa vita ifta , GFis eftmortl.vt ponit Seneca epifto,lxxxiiii. quia quod viuimus pxjrnü eft nibilo. $1 igitur vita e bre uis et mors ineuitabilis.cur igitur de fepultura felicr hon conüderamus,(^uis eft enim qui non videbit ma

tem inquit: ^pbeta.(J)mncs enim mcrimur ^ quaG a qua dilabjmur in terrarn.vt dicitur fecudo Kegum. 5uiii . Vndc in quodam veten Ïibello «aratur bifton^ de quodam luucne qui timoré mortis dudus religio *iê ingreflûs eft. quem pater eius dolens . acceHit et ipfo inuito de religione extrabere voluit, ^um tarne luuenis boe vidifïèt dixit patri fuo;cp faceret quieqd Vellet dumodo lue patrie vnam coluetudincm tollet: Cumg : pater interrogaret que eflètilla cofuctudo.fi bus refpondit.q’bec cofuetudo erat.vtiuucncs ficut et fènes morerent . dèuo audito pater fuum filium in ,teligione permanere permifit.Vnde Math . iiii.Vigi late quia nefcitis qua bora dominus veftervcnturus fft.ltt Apora.m. Si non vigilaberisveniam tarqua für et nefcics qua bora vernam . j^editanda cft igit dies mortis.vt per vite mérita obitum fandfum me *’' reamur’4^nde luce.xiiii . lt;!^ib rex itums cdmittere prelium:nonne prius fedens cogitat.fJam cogitaè de bemus vt bene moriamur .vnde Klatbei.vi.dicitur. Tbefaunfate vobis tbefauros in eelis. ^a^ mudus eft illa ciuitasdequanarat Jarlaam:^ ciuitas fuit eui^ tros eratvtpnncipê^omm anomutaret.et in fine an' :nj dabat fiti ^ premiö vrum ouu : ipfumq ifpoliabat et faeiebant exulem , Accidit tnvt quidam fapiens ibi principaret qm audita lege bona lua atep diuicias in alienam patriam miüt.ltaqpin exilio pofitus: fe Io/ cupletem inuenit.tic enim no in mudo;fed m ceto ^ feeiflè debemus.llii enim in celeftilus ^ficifcuntur: qui no de prefènti vitajfed de requic pÿ m orte mcdi tantur,(^uonia ficut djcit Seneca li.11. de natura rez turn ca.vltimo.Vudi® tela m nos iaciunt et ces refer Bmote ^(ta.viiiOf 4juidccia fuÉcy f viuere congruit:vt de futis diebus' cogite nus vitamg ?prefëntem fie tranfirc pbas eft tde fut ura pre cogitem^.jSedamatorcsb^

fêculi viuut fôlum.{^ j5nunc viuere curantJnec de V* ta futura guident .St ideo fame et fiti un lefenna in ferni cruciant.à^uoma ficut lobdidt-xxvn .diucs é^ dormierit mW lêcum aufert aperiet ocuîos Eios ft o* fil inueniet * Super qùo Oregon^ , xvni.moralni dat excmpln de diuite crulonc qui eft lepultus i inferp^ vt dicifc luce.win . ttdeftulto ^ponete ddatarc * ^ rea fua.dZui didlum eft-'bac nodlc diaboh regetet a^* ma ^am.quia fc^ iba noc'be mortuus ^.vt diciéd^c^ xii.(^id igitur nobis ^fuit fiipbia . ^apiencicftnt^ qfi dicet mbil, Kla fuHto morien|et media ncdle v^ nit.vt diciê lob.xxxnn.^up quo Qjrego,xw .rrota-5ubitu eft mquit quod ante non cogitatur.^^ui ctF^ dum viuut de morte feu de futa vita non cogi*ät ta ito moriuntiquonia mors peceatozp peftima:I«xta^^ pbetam, ^^itur mors quaamara eft meoria tua b^ mini nufto.Scribitur ÊccleGaftici.xIi. Ét Heet aitƒ ra Ht eins memoria tn vtiHs eft vt peccator ^^,’^^’**rf tur .’^nde Beda degeftis angclo^ narratquaht d^/ multis oftendit penas infernales et gloria celi vt^ .^ ucrterent-^Iiqui tn correcftione;et aHqui nem ex inde (ufeeperut.Vnde narrat de quodäia qui vidit infernum fatbanam et demones iitf^’^ï L'it exinde defperatus Gnc penitencia mortuus eft'^^^j tn a nobis vt Gc Horrendä idenam formdem^ '-’t, am futura gloria fperen 2. 'Ïxemplo $tepbau\^^j tuus intuens in cdu.vidit celos apertos et vt patet aduu. vii.Xïam cui He moriunt Heet ^^^f came monantmibilomi^ vita amabiHorem atqiti Ouonia mors camis non eft mH vmbra mortis '^L^^^^ (Gregon y.x.mora.$ed mors iHa eft terribiHs42 ritur anima per peccatu.Mam tue monturjo^^ j^ anima ipfu deferit. Bed tue mont anima qn a d^ ^^^ ferta eft .Vtinquit Augu(linus.xiii. Je nuitat^^^ ca.primo.Çuato igit meHor ê deus anima;taut®

attime magis formidanda eft qua mors corpis. fJam et ^u^anna morte anime pocius qua corporis timuit. Vnde danieÏis.xiü.IpG dicebat.^elius eft me ab'^ opeincidcre i manus verras qua peccare in colpcdu dei.Jnlüper J^uguftin^.xii.de ciui,dei ca.xxx.dupli cem morte defignat:fc5 iHa P^u-a que ê corpis. et fe cudam que eft anime dicens.Prima mors anima vo^ lente peUit.Et ftcuda volcnte anima i corpore tenet fed tempus venir çp anima viuere no potent défi non batendomec dolonbus corpis moriedo carere.quiai inferno irons eft fine vita.mors ecia fine morte quia fine fme.iPe tali morte Apoca.xx.lt;^ diabolo mifl^ fuit 1 ftagnû ignis et fulpbuns :vbi et beftie et pieu z do jppbete cruciabunt die ac nocÆe in iècula . Nec tn foie pena crût in HageHis demomorum ;Quivmo pena maxima erit a vifione dei beatifica priuari . Vn Cnf. lup |dlatb.omelia.xxi. Klulti inquit lebennâ abbor rent« ego autej caufum illius multo amariorem puto quomam melius effet fùftmere mille fulmina qua faci em ilIa mâfuetam viderc auerfam a robis atq; dicentê lUud J^tbci.xv.îtc malcdidli m ignem etnum. ^ic igit viuam^ vt mortem poftmodu bui^mcdi no incur ramus, fed pociusillam fupeme^ beatiffima vita con fèquamur.Öua cofideräs Apcftol^ ad ptilippen .pri mo dicebat.(|^upio difamp;Iui amp;nbsp;eße cum crißo.^ir eni iuftus fperatin morte fua.ficnbitur ^uerbio2p . xiiii ^t ideo quida jipbeta Klumeri.xxiiii.diceb^ videliz eet balaamimonatun afa mea morte iufto^.xunc eni de exilio Ïifceratur ólt; intrat bereditate .Ïuxta pfalmi fta dicGnte.(tum dederit dile^is fius fcmnuiecce be redifas domi manet ineternu. Ét lob.xi .dicit.Cuni te confuptum putaueris orieris vt lucifer.Kam tefte ^eneca epiftola cetefima. Alors vin virtuofi eft dies ^taÜs eius

CExplicit tradatus primus Iibri tercii.

^1^^ÏSEïHï^5^^® ^ÊÇ^’^^s ciuföem qui eft de ftatö, prftpfiaßimmm ƒ Cuius prirr.um capitulum eft quo viri Ecclcfaftia debent habere curamTubditorumi monbus 6lt; faencia

^llri tcdefiaftici tanqua ecdefte vigi^ B nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Blcs atq: cuftodes pro eius municione: B nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Bcertare debent.Vn yfaiasquot; Ixi,Super B nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;■■muros tuos irPm pofui cuftodes tots Ct nodle.ppetuo non tacebut .y« -----«^XSejjn .fuper cantica omeba .xlvn. vi ids 'IpcdeCafticisduadet vt fint vigiles ^ dormi^bo et ^ animabus ^ quibus fut racione redditun . pont inquit cuftodes vigilant atq; ifidias explorant .cofiba malignScium anticipât.laqueos dcprebendut at ten dicula emulator dimpant.Bdii fut fratrum amatores et populi cnftiani qui multum orat ^ populo 6lt;c.Ita q?de ipfis verificari poterit illud primo Co2p.iii .det agriculture eftis det edificacio eftis. Et fequiÉ-'vt amp;/ picns arditedPor fundanetum pofui.fCunc tn quod lamêtandum eft cu beato bern.ibidem Omdia.Ixxv. dicere poflum^. 4^uonia pauci fut qui non queruntq fta fimt.Éx on 1bus cans cius fc^ ecdefie dibgut mu neramec poflunt P^tib dihgere cnftum .quia manus dederut mâmone. vnde enim eftimas talibus rerurn

affluenciam affinere.vtputa veftium fplendorcm;mc farum plcnitudine-'va^Zf argetec^ cogeriem: mfi de bonis (pofe.Et indeeft g? eedefia inopset nuda derc/ linquitur. |Jec ftudent ornaè Ipofam fed fpoliaremo cuftodire fed perdere .I^on mftrure led jpftituere ; n querut pafcerc grege fed madbare et deuorare?dieen te domio per ^pbetam. (^ui deuorant plebem meani ficut'elcam panis.Ideo lero.epiftola.Ixxxxiin.Öbf’-' cro inquit te ite^ atq; iterumme officiu deticatus ge nus antique milicie inuanu aftùmmasæt ne lucra fecu

fc I crifti milicia queras .'ne plus habeas quam quauo clericus eße cepiftj.l^t fequiturîprocuratores et di/ Ipenfatores domorum alienarû . ^uomô poflùnt cfïe clerici q ^pna slubent cotemnere facultates . I^uçd cnim ecdefiam fraudaè facrilegium cft: aut acccpific Quod pauperibus : aut efurientibus crogandum cft . 5tenim optimus cilpenfàtor cft qui nibil Gbi Héruat yndcin decreto dif.xvi.dicitur. ^clerus debeteße inniunis a cupiditate .JLamentandum tarnen eft q, vi Cl ecclefie fuis cupiditatibus pcj^lum innocente aftli EuntJnfeftant atq ^ corrupunt .5t Iicet clcricos fe di cant.vanis tarnen occupacionibus Jaicis prefcruntur ^amobrem diuine lentencie iaculum timedum (ft; Me mm peccatonbus intercant.lCibilominus cum ad uertendum eft-q^ apud gentiles facerdos miniftn te^ plorum viuebant a^ populum morahbus exbortacio Mibus inftrucbant.Vnde plato in tbimco libro primo ait.cp atlcnicnfcs Gccrdotes.xii.erant et a populo fc peratim ouiuebant: ne aliqua pref^a cogitacione eo rum caftitas atep vita pollueretur.Vnde ^eneca in U bro dechmacionem recitat.quomo apud gêtiles nuk Jus obtincre poterat facerdocium ft bomicidium vel fornicacionem comififtet . $ed runqmd ille eftlom cida .qui realo exemplo innocentcm feducit.l|uuquid 111e pollutus eft qui camales libidines confcquituriat q?delecftaciones fecftatur. J^ut igitur g etiles facerdo tes digniores erant : aut tempore moderno faeerden urn pauci merentur. 4^ttendamus igitur Jberenimu contra |ouinianum dicentem.^5toicus irquit vir eloz quenriftimusde vita antiquorum facerdotum loqués ^it.(^ omnibus poft pofttis negociis femper in tem / plo fucrunt. '^ rerum naturasatq; canfas : ftderumep motus ftudioftlftme contemplabantur ,^\ nuquam fe rr-ulienbus mfeuerunt.'nuquam cdgnatos liberos vF propinquos Viderunt ab eo tempore cub diuino culz

tui fcruirc ccpcrunt:ac canules ef vino fenper atfti nuerunt tppter tenuitatem {cnfusólt; vertiginem capi tis: et libidinis refrenacionem . Pane rato vefcebant ne onerarent ftomacbum . (tubiïe c^e folns palmatum cotextum babcbant , et ocio nuqusin torpebant . Êt fubdit idem Iberomm^ . Quomodo euripides refert çp ^pbeta louis in cieta tegione non ioIum a carnibus led eciam a cc rtis cibisquibufcumq? abftinebat.lnfnp ibidem idem refert verba lofepbi Iibto fecudo 5lt; ca' pitulo.xviii. dicentis. ^pLarifei et faducei atq? eleii abvxonbus et vino femper abftinuetunt. et quotidi anum ieiunium in naturam vettebant. Ét norabant ibi quidam vetcres : alii eorundem imiratores fcibc? cautes 6lt; afclipides. |tem pigmalion narrat gp in ori^ te èfùs carnium non babebatut. Ét Ambulus narrat quomodo apud perlas vin doÆ/îimi farina 6lt; ölen/ bus tätummodo vtcbantur .Hus igitur exempts de cens apparet. ’vt ^cerdotes enftiani pocius quam ge tiles virtutibus floreant . d^oniam duplici honore digni funt qui bene prefunt prdpiten ,vnde dicitut prima ad p fimotbcum quinto . Hen pe Iberommus epiftola nonegeGmaoólaua ifert- ^ facerdotes olim caftiflimi erart :virginel^ vefte 5lt; appollini eis Ier/ mentes in perpétua faeerdoen virginitate vmebant d^blit igitur vt viros Éccleliafticos libido feducat-Ct innocentes laicos facerdotum exemplum inquinet

^opituLyn fpriTnJum Je exemplaritate prclatornm. « yin ecdeGaftici 6lt; potiflimi prclati jü malam ■ v 1 vitam dux?nnt:fubJitorum mores corrum/ Debent igitur vite GncÆitati oracioni quoque ^boms operibus iugiter intenJere . Quia te fte Bern,^iri ecdefiaftici pafcere Jcbent populù Jei oracionum frudî:ibus,5lt; pro populo Jei Jebent inter-' ceJere jpfucj ipopulum Jebent Jeo reconciliari excm plo Moyfi; Je quo Èxodi.xxxi.qui Jeo Jicebat.Aut tide me de Iibro vite.'aut remitte eis bac noxa. Aïunc

tamen prelati vxorem ancille poftponunt • ’et anciUam prefcrunt.quia luis JerehcHas eedeGis abfque magna «eceflitate (ècularibus occupacionibus preintendunt. et in luis eedefus G fuerint .'deipGus protedlione non Sollicitant, fed quarter Gia crimina liberius exerceant iugiter meditantur.t)ebcretautcm Spifcopus atten lt;^ere Gii nominis mterpiætacione.^cops emm intencio interprétatur.Kt ideo Epifcopus dicitur quaG fuper intendens. Necefle eft autem eum qui prefer tur Giper intendere.'vtinquit Auguftinus Iibro.ix.de ci.dei. capitulo.xix.1^ifcopus igitur none babet pocius ope ns ^ honoris.Vndc Bern.ad tugcnium Iibro fecudo Idiomen inquit epiftopi non Gnat dominium:fed ferui cium.ldeo prelatis Bftuü fecunJo dicitur.|\ttenJite Vobis Slt; vniuerfo grcgi in quo pofuit vos deus epifcoz pos regere ecdeGam dei. Item Bern.ad epifcopu ^e/ nonen ait.Becundum etbimologiam nomims.'ille pon ti£ex dicitrœ qui feipfum facit pontem inter deum 8lt; proximum.Ille enim pons pertingit vGp ad deum;qn non propriam fêd Jei gloriam querit.Êciam vfque ad proximum venit:quando per pietaté nó Gbi fêd proxi *aio JeGJerat prodeflè.Bonusinqt pontifex feu media tor offert Jeo preces.populorum beneJidlionc lt;5C glo riam Jeo imponit. et pro exceGGbo Jelinquenciu maie ftatem muocat. atq: peccatores pro.dimna minna pu -'

nit.nee de Gis openbus lucrum;fêd Hei gloria» expez' dtat.lnfuper teronimuamp;centeGma epiftola Id^uesa^ï epifcopum in generali . ^ornus inquit tue connerßeio^ ms coftuuta eft in gracia publice difcipîme .qmequid feceris.'id faciendum omnes putant.Çaue igit ne ma num cdmittas,quoniam qui reprebendere yolunt re -* Dudianturft delmquentes fore vidcantur.l^t.luWit. Subuenire pauperibus :vifttare languentesigauders cum gaudetibus débet Gilicet prelatus.Èciam lit re corum baculus.ftudcntibus dbus.fpes miferorum.ß lacium lugenciu.Èx busigitur patet qualiter preb'' tus ecia ab interpretacione nominis de Ga IpoG eccb fta curam babere dcbet.^cd nunc illud apocalipfis (^' cundo venfiratur.JJomen babes cp viuusSlt; mortuus es.l^uia fcilicet nomen fancftitat;s babent prelati^et mortis opera in G et in Gis Gbditis exercent, ^t beet omnia vicia in prelato turpia ftnt.illa tamê magis fut cauenda in quibus ancilIaiGilicet caro domina.tur.fcib eet gula 8lt; luxuria.quia inter vicia magis ifamia fut et per talia prelati eccleftc boneftaté magis offendut. *deo apoftolus dicebat q? non oportet tpiGopum cHè Vinolentum ;fciïicet vino plenum,^upcr quo verto b ronimus epiftola.xliii . ’t^inolencia ingt comeflatoru^ excelGs m prelatis non ftnt.quot^am venter eftuanS roero de facili Ipumat i libidine, l|jam in vino eft liixu ria. iS^ui autem luxunatur mortuus eft.viuens yeru qui inebnat. 'mortuus 6lt; Gpultus eft, f^Iunquid po^ ad vnius bore ebrietatem femora nudauitiqui per fex centos anos Gbrietate protcxit.(tenefts,x.|Slunquid Lotb ncGiens quid facej^tdibidinoG G mifcuit ^ i«' ceftu cdmifit,et quem Xodoma non vicerat .'vina fub' lecerutJvt dicitur (fen,xviii,lt;5uapropter facerdoti'' bns legalibus bibere vinum probibitum erat,vt pat? t-euitici.x.ad deGgnandu œ prelati 6lt; Gcerdotes no ue legisGbrii efte debcnt.Vndeluce.xxii. Kon gra^

uatur corpora veftra crapula 8lt; cbnctatc.vndc (Cre/ gorius primo mo2p.(tum inquit maiores voluptati de feruiunt. no miru G in minoribus lafciuie frena laxan tur.dum inquit fcilicct nos prelatos letos afpicitmt; Gilicet fubditi ipG tunc adilhcita rcGIuuntur :Tnde libro fecundo de vitis patrum:parte decima legitur cp abbas quidam didlus Vatita; poftqua fadtus Hut ^i fcopus ;vitam afperiorcm q; prius ducerc mccpit .fit cur boc faceret dum interrogaretur refpondit. bum eflem in beremo .'corputculum meum gubernare vole barn ne mfirmaret.lNunc aute in feculo poGtus aflunt excefluum occaGones plurime.ldeo maxime abftinen dum eft . Klam 5lt; G inrirman icepero : aderunt Giccur tentes.Similiter eciam legit code capitulo:parte pri pnmadc Abbate;qui epiGopus fallus.‘vitam quami beremo prius duxerat non pretermiGt.deo tarnen re' pelante Gie vite alperitates quodammodo mitigauit. t-iec igitur omnia deGgnât:quaIiter prelati anal/a;fci^ licet opera carnalia vb quecuncp fêcularia Giis eccIeGis poGponcre detent:vt bonis exemplis Gbi Gibditu po / pulum dingantauxta illud hlumeri.xviii.Èxcubate in cuftodia fandluarii .et in miniftcrio altaris ne oria ✓ ^ur indignacio Giper filios llrabel.

^^itulumiereiumlDe eledhone prclatorum. quot;I^^^^kl^elatus vices dei gerit.quaobrem vocacione ■ p Wdei fublimari debet.Vnde apoftolus ad Sde breos quinto.l|Jemo Gbi Gimat bonorem;niG qïuv^catur a deo.Geut Aaron.l^uid tarnen dicemus quia JKpoftoIus prima ad irbimotbeu quinto dicit cp G quis cpilcopatum deGderat:bonum opus deGdcrat. Attendamus enim qualiter Apoftolus epifcopatu bo/ num opus vocat.quafi diceret.Q? qui vult epifcopari debet bene operan.fed plurimi volunt epiGopi voca *fiJet tarnen non curant veridice epifcopari.Klam Geut Inquit AuguGiny quinto de ci.dei.capitulo.xix. lUe

non eft bonus prehtus nee eoifeopus qui no proficerg fed preferri quentjnfuper *eronimus epiftola .xlm. l|ipi^copatum inquit defiderat quinon dignitate;fed laborem querit.non dclicias:fed opuS;Gc cp bumditaS in eo non decre(cat:nec per faftigium dignitatis ipei tumelcat. Yn ^ccIcfaftici;vii.Nob querere fieri lU^ ^x;nifi valeas virtute irrumpere iniquitates . vneiß Gregorius. 'gt;5xi;mo2p.^anÆ inquitviri cum prefunt? non in fe poteftatem ordinis;fed equalitatem conditio nis attenduntmec preeflè gaudent bomimbus.led pro defle. ^ciunt enim g? antiqui patres non foTum reges bominumifèd eciam paftores pecorum fuifle co memo rantur. ^ur enim de tua dignitate audes luperbire • nunquid in vtei*o te fecit qui Ôlt; ilium.lob.'xxi. Om/ nes enim nature vnius (ümus.lllam 0*^egorius vbi fo pra concludit.lllanu inquit bumilime ronfideracions deprimendus eft tumor elacionis. Vnde Iob;xxx.^Ie/ uafti me;et quaG luper ventum ponenseaGfti me vaV de.fcio tarnen quia morti trades me.0 q? bumilis co' üderacio in plato fi fuerit.^deo ^pbeta dicebat.rVdÇ ambulaui in magnis neq? iri mrabilibus fup me, Kam tefte Orego . moraliu fecudo . itlundana félicitas tan^ aura fubleuat;vt repcte detenuS 6lt; inferius mat.Ït/ idem moralmm;xvn.Quanto inquit aldus quis erigi' tur:tanto curis grauioribus onerat.iHil^ populis mc te 6lt; cogitacione fupponitur: quitus dignitate fupra ponitur. ^omo inquit in fublimi elcuatus tantos fep lè fuftmet.'quantos fuppofitos rcgit. ^tibidem codu dit. Ipfa inquit occupacio feculanum dignitatum tan to facilius viciis premit:quanto maioribus curis gta' uatur.Quapropter Anfbelmus Iibro de fimilitudinito capitulo .’XXV. prelatos ambicioGs compat puens ve' nantibu^apihones ;qui dum fêcuntunllos in foucas cadunt.Ïx qui bus concluditur cp quill bet prelatusin nomme fcdicet övin fama virtutum crefccre debet ,

tl^uaproptcr Hlug-o cocludit cp canoncs radonabilitet diffimunt nulJu eße in epifcopum eIigendu;niG prius in Caens ordinibus fuerit religiöse conuerfät^ . Flures tarnen inGpientes fut vin qm vita maculati ad preG^ dium Giblimätur. etqd deteftadum nimiseftad prc fidium tanqua ad patrimonium cumtur. verutamen g? exempio neghgutur. Aduertamus enirn quomodo fembroGus in FpiGopum deedus omnino recu(auit. i^unquid mulieres publicas in fuam domurn ing^edi lUcic: vt iHis viGs eleÆo reuoearetur . Kunquid fuga acceperitifed reuerti coaedus edivt in ipGusvita legi tur.Kunquid (Jregorius fuit decdas ;et coIumba fui gida fuper ipfum deCcedente cognitus eft.rKlunqd bea tus Marcus polhcem abfcidit.’vt indignus Cacerdoeio baberetur: vt dicitur Iibro fccundo qui dicitur paradi fus .Ktunquid beatus Ammonius cum fuiflèt eleedus in cpiCropumiet ad bcnedicdioncrn duccretuncuadcre (^ non pollet ;eurem fuam Gniftram ferro refecauit di cens. Nunc probatur non poflè qd cupitis complen. quia nullus aure precifa debet ordinan.tui Idorotbc usepifcopus refpondit. X^?^ inquit ifta ludeorum eG. fed ego inquit virum auribus truncatumimonbo pro bum ; nd dubito facere epifcopum.lt;|lum igitur vim in ferrent.'beatus ^mmonius refpondit.$i me vitra co' geritis : eciam linguam meam propter quam mibi mo lefti eftis abfcindam.et tune ipCum dimifcrunt,Ïnfup Iibro tcrcio biftoric triptite de quodam monad:o le' giturïqui elecdusin epifcopu recufâuit.Sed Tbeopbi lus Gbi fuadebat.Vidensigitur monacbus cp euadere non poHet: ad fe venientibus répondit.(tras deterrni nabitur quid faciendum Gt .''tnde in craftino fufa ora done migrauit.^1 igitur viri fancdi prelationem reçu faucrunt: (^^r igitur peccatores eciam publici prdaz cionem conquefcant.J^am tefte beato tregorio in fuo paGorali capitulo:ix.'Virtutibus eciam pollens ad re'

gimen coacÆus accedere debit.tt idem in quada cpigt;' ftola ad Èenonenf arcbiepilcopum. ]|4ulti inquit non tanta fiducia Slt; alacntatc cutteret ad honores;fi Icn/ tiret onera grauia: dC metueret periculum dignitatis i$ed ambicio inGciabihs eft: et de gradu i gradu (can dere petunt. Verätamen qui coniungitisdomum ad domum:abGt igitur vt fiant prelati:nifi qui mdioreS J^t ;vt débitas fufcipiant a lubditis honores,

^lt;^pitulum quartum de cura eledliqnc ^preïatórïJBl

^^Këlatüs curam gerit animarum; aut gerete W p W^ebet .(|^amobrem ipGus elecÆio no rauorei ^^^^^{èd fbla caritate fieri debet;Gc vt digat non ^qördnedlior; fed qui melior aut comodior videf. W bec eft voluntasdei vtiHe preGdeat qui melioripubli ccquc vtilitati comodior eft.^nde Ïeronimus epiftola xliii.l^Iedfio inquit facienda eff non ob aliquam como ditatem temporalem eligencium vel emolimeti Ipem nee ob bümanam interceflioncm vel (uaGonem vél ro/ minacionem;vel mordmatam affccftionc.fèd futclig^ 'dl ob diuini honoris cumulacionemiob eccleGc dcivti

litatem;obprofedus feu vtilitatis animarum Ipemiet ob morum ipGus eligendi atq? virtutum petfeeffione. q^oc cciam latis notatut Î pecteto.xxvn .v.vi.di/bn clfionibus, l^amobrem Gregorius moralium/xxin. (Çuram inquit animarum fufcipete non prelumantmi fi lt;^i Bella temptacionum fubierunt. Vnde dominas ad Aloyfem ieuitici lexto dicebat. (togrega omnem return tabernaculi in elccffione i^aton 8lt; filiorumJVt fcient omnes g? qui preftancior eft ex omni populodo dfior lancftior 0lt; virtutiBus eminenciorulie cligat ad ücerdocium.$uperquo ait ^rigenes. |lli inquitqui eligunt alnsmodis ^ptediAisitimeant dei ludrciu; atq! Gbi imputant damnum 8lt; perdiciOnem ànimatû: 6lt; eccleGe dei ruinam que deftruitur per infti tucione mail prelati. Vnde (tregorius in dyalgo Iibro quarto;

capitulo;xxxix;narrat de Ï^afcaGo quarter erat i loco penarum.'et cum interrogaretur;cur I'ic eflèt.d^ti re Ipondit gp nuHa alia de cau6 .*niG q gt;confenferat m parlt; tem Laurencii contra ^imacEumapfum eligédo i pre latum .CtZ«apfopter (Gregorius i regiftro Iicro primo ait.meceflè eftvtomnes culpas 8lt; negligecias fibi im putet qui minifterium virtutis infirmo cdmiGt . Pi** cut igitur prelatus eligendus eft vt bene agat.fic pa/ riter elecÆionem acceptare non debet? mß vt m deo ^ ftciat. et boe cum bumilitate 6lt; tremore.Vndc Ku / guftmusax.de ciui.dei.capitulo.'xix. Klon eftinquit in accepcione amandus bonor in bac vita^d opus qd per eundem bonorem fit vel potenciam.Ideo apofto / lus dicebat. lt;|^i epifcopatum deßderat? bonum opus deßderat.Ö^ia epifc^atus nomen^ft operis: non boz rioris vt dicÆum eft.Qpapropter (Gregorius in ßio re giftro Iibro : vü.ait. ((^ ßcut locus rcgiminisdeßdera tibus eft negandus.ßc 8^ fugientibus eft offerendus.* ne quis ßimat ßbi bonorem.Ift ibidem libro:ix. fel ambit aut le ingent proculdubio repellédus eft«'eo qgt; nitit ad alciora dcfcec(erc.(Gongruitigitur vti crefcc do decrefcat.et in afcendendo delcendat.feiigit eli gitur diftat qd doceat:ölt; informer qd teneat.^äca*' lum appétit qui ad fuma loci veftigia poftpoßti s gra dibus per abrupta querit afcefum,Hcc illc. Ideo Via? vi.dicitur.^cce ego mitto 6lt; cetera.quaß diceret.çp nullus ex fe debet preßimere. Ideo (pregorius in ßio paftorali:libro {ecundo;capitulo .*vii.Mullus inquit fe extollat ex clecftione.’fêd magislê bumiliat.Ét Bern, epiftola ad epifcopum Xenonen.Moli inquit altum là pere.quia altum fipere difficile eft 8\, omnino inufita/ turn.et quanto inußtacius: tanto pencuIoßus.Blö igi tur fe felicem putet cm aliis preeft.Vnde |\uguftin? epiftola dxvi. Peto inqtvt cogites nibil ede in bac vi ta 6lt; boe tempore felicius lecius 0lt; bominibus accep''

tabiliusæpiïcopi'aut prefbitari raut dyaconi officio : ft tamé non prefumptuofe autadulatone res agitur.led mbil apud deu mifcn^ triftius 5lt; danabili? fl bee mrv tenant jo ^LCfpituIu quinta j^e moribus faeerdotil*

Acerdotes ^Æ fut quaüfacra dantcs .IdcO ^^^^^(aera debent ducere vitam:iuxta iUud VüiC ^^^..^^^Vli.l^udaminiqui fertisvafa domini. quia tn preTbiteri a lànÆtate eius débita receduntudeo luæ indebito depnmuntur. |\Iam J^euitici« ’xxii.dicitnr gz Gcerdotes fandti ÓC immaculati eflc debent.et qui i)a bebat maculam:no debet offerte panem.vt ü cc:^vd claudus effet, feuper quo Gregorius in fuo-pafforab libro fecudo.capitulo jxi.|^ecus e mqt qui diuine con templaeionis lumen ignorât. lt;|daudus autem eft qiu. viam Vite nd valet tenere .Ideo ^poftolus ad Ilo.xnb. , monetabicere opera tenebrarum:et inducre arma lu cis.Illi emm fâcerdotes arma induût qui in virtufib’ proficiunt.Nam telle leronimoepiUoIà :xx^ii . ^lern eus dicit a clercs grece quod eH lors latine .et prop terea vocantur tlenciiquia de Ibrte dommi funt,aut quia dominas eft lors eorum.'lcilicct pofleffio.eien cusigitur lé talem debet exbibere vt poffideat domi num;et iplè poflideatur a domino. Vnde Hugo libro (êcundo.parte tercia. capitula quarto.^ignaculum w quit dericorum eft corona qua fignatur clericus dept* tatus ad mimfterium dei;cui lèruire eft regnare. corona regale decus eft quod non nneribo clericis dat Iuxta illud prima Petri lècundo.illegale lacerdociu • Çt ibidem lubdit Élugo ;çp capitis coma clerico in mo dum corone tundatur;et fumitas capitis deluperdegt; nudatur :vt per boc detur mtelligi q; ad regiam pote ftatem affummitur: vt reuelata facie gloriam dommi contempletur.d^apropter clerici comam nutrire pto bibentur.'vt patetin iJecreto difxxiii. (Jlerici coma 0 a Iblicitudimbus temporalibus exemunturmc va /

nitatibus mentes eorum impediantur .Vnde leroni? wius cpiftola .•xxxjni.iKlegodàtorem inquit clcricum tanquam peftem fuge.quia nemo militans deoumph ^t fe negoeiis feculanbus .Et ideo de ipE leronimo Policratus refert libro:viii.capitulo.xui.qualiter a ^enla fua tres clericos excIuGt; quia incompodti erat •Öicebat emm viro bonefto 8lt; graui non licere in cius conforcio aliquem incómpofitum babere.Inboneftum ®ft igitur aliquem fe clericum profiten;8lt; vanis occu P3cionibusdetineri.nc de clericis verifieer illud 'Tre oorumniü .(Qui nutriebatur in croceis amplexati fût lt;nbsp;ftercora . tdunquid olim faeerdotes iWalariorum ob vi te continenciam caput radebant:6lt; capillos m igne üz ctifidi ponebant :vt dicitur ^umeri:vi JHi enim mo filter capillos radunt qui temporalia mente deferut St tue deo facnficant.’quando deo famulari dilponut. Hec enim omnia corona clericalis defignat,fJune ta »^len clerici fuam vocacionem pretermittunt.et ideoi îùbieÆones plurimas mcidunt.^ed apud egipcios la cerdotcs omnia reliquerunt,et ideo eximi lient ditfu eft apud fbaraonem meruerunt, Vnde leronimus ad ïuftaebium epiftola dxxxim: narrat win egipto tria fuerunt genera monacborum.lcilicct Cenobitarü qui in cdmuni vinebant.tt Anaebontarum qui lolum m delèrto babitabant .Et alii quorum genus dicebatur m lingua egipciaca Enucbimn bini vftrini babitabat limul.^tde pf^ds fcilicet (Senobitis loquens leroniz tnus ait g? nullus in cibo erat ftrepitus .'fed pane 5lt; 11/ guminibus palcebanturilbliwlêncs vino vtebanl.alia lt;$ plurima laudabilia narrat Pbilo.-pront allegat leroz nitnus. We aliis veto fcilicet Anacboricis narrat tofe^ pbus g gt;creberrimam vitam duxerut . (tlericorum igi tur 8lt; fignanter religiolorum vocacio eft ad diuinum tultum et non ad mundanum occupamentum .vnde ^nlbelmus de Gmilitudinibus narrat in lomnis Ié vïquot;

diflè angelum Jei delcnbcnte fibi quis eflèt veras mo nacbus, et concluditibidem ij veras monacb^ eft illc qui locum lue babitacionis perpétué digit. 'in quo per petue babitare dilponit.$ed nunquid lamentandum eft q?vm ecddiaftici atq? religioG mudo abrenuciafle fe dicunt.et tarnen curis temporahjbus maxime inten dunt.non artenden tes verba beati ^rnbardi in quo / dam fcrmone diccntis:^ natus films dei elegitpaupe rem domum;6lt; tenuit paupcrtatis formam./\ut igit deus Vél mudus fallitur 6lt; errat.led diumamimpoßi bile eft falli Gpiencia.Melior igitur eft ftat?iHe que degit.Bt idem Èernbardus in lermone in vigilia na/ talis domini.(J^id inquit paupertate dicius:quid pre ciolius.'qua regnum celorum ernitur. '8lt; gracia acquit ritur.Vnde leronimus epiftola.c.xvi.f^poftoli Iquit gloriantur çp omnia dimilerunt:0lt; fecuti lunt faluata rem. Klunc autem viri eccleSaftici itriftum fecuntur vt mun^ accipiat.aut vt lua likerius deGderia impai pieant.Verûtamen Ä/Iatbei quinto dicit.Èeati pau' peres Ipirituiqu^iam iplorum eft rcgnum celorum. Et Matbei.'xix.lSi vis perfedly effe vade 6lt; vedeom ma que babes 8lt; da paupcnbus.lllurdo igitur Iprcto débet vir religiolus tanquam agricola animam fua/^ colereilcilicct vicia exftirpare;6lt; virtutes iferere.Vu de AppoHius libro de deo iSocratis ait. 'ggt; Geut voiens acute viderc purgat oculum.Cc deGdcrans in virtuti bus proficere debet colere animum.l^uapropter A'^ guftinus de verbis domini lermone;xii.^id inqt(p^ deft plena bonis arcba dnanis conlciencia bona vis ba*' bere. '0lt; bonus efle non vis.Brubelcere debes de bows tuis; G domus eft plena bonis.'6 lt;nbsp;te malum babet.Et ibidem concludit.*ona extenora G contra peccatorem poGent.'ad deum clamaretJuxta illud Abagug lecun do .Bapis de pariete clamabit. d^id eni ^eft ftulto babere diuicias cu Gpiencia emere non poftet.Ëcclegt;'

/ /

Halles quinto. Mon igitut cliuicias :{ed feieneiä 5lt; vir tûtesacquiramus-'vteximi promereamur:Iuxta pro/ pbetam dicentem.MoIite tangere enftos meosret in propbetis meis noiite malignari. ^(jy^iti^um ^Xtum Pefontinencia yirorum prrlpGaHimnitn.

M llri ecdefiafticj ad hoc d^utati Hint vt in ca^ ■ v | ftitatc deo famulc tur. (^lale enim obCcquiu \.erit.'fi mes tua polluta fuerit.aut quo*' modo fâ^ificium offenes deo H tua vita maeu’ata ex/ titerit.$it igitur vita tua contincns 6lt; imaculata;vt deo pro te 6lt; pro aliis placere poflès , $ed vnde eft cp eccleda tantis luxuriis mquinatur.cuis concubinas fe minauit.Xetiera eftimo çp co{orcia;couiuia; colloquia cum mulicribus amp;Iita;viros eedefafticos a contepla/ cione retardantes voluptate ólt; lafciuia corruptiflima ËFiciunt.iKttendamus enim quid dicat tberonimus, ladius inquit ingens fpecics mulicris. ^arn qui tan git piccm:coinquinabitur ab ea, r nde ^uguftin^ dl/ dt cp afper fèrmo atep rigidus óc breuis fernper cum muheribus eft babendus.quia fi mulier audit arnica / biba:tuc furgit vt boftis demobturibommem depre/ catur .mentem indinat.animum atej mentis ftatum effeminat.corpus cneruat.burfam euacuat.racionem comaculat.proximum fcandabfat :0lt; deum negligi*-.-Jnfuper ^ernbardus Iibro de contemptu mundi fie in quit.^ol^oq^^^ mulierum non eft nifi virus anima / rum;prebens fub mebis dulcedine pocula fcbis.na de cor illarum laqueus eft £allax animaru.illaquea t ftul tosiducuMt ad tartara multos,Vnde (|Zrif.de ^bana/ nea in fermone dicit. Kluber eft caput peccati. arma dyaboli.expulfio paradifi. corrupcio legis. Aqua fi cauere cupis;fuge ibam.quia vt ferpens inficit 5lt; ve/ nenat. Vnd2 in vitiS patrum libro fecundo;partequar ta legitunquabter findH muher monacbo cuida mo' niales mtucnti dicebat.pi monaebus perfec^us efles:

iîlas non itareÇ^exiflès .Item ibide parte lecunda de Ärtbemo abbate Îegitur qp eu muÏierquedam Gbi po ftularet vt i oracione baberet memonam eius.Ip^e re (pondit.Kogo deum vtipfe auferat memonam tuam de corde meo.Ïnlupcr ibidem parte quarta legitur de mulicre fandla in monafterio cgrotante;que no permi fît vt frater eius cam vifîtaret; ne ipfîus occafîone in/ ter femmas ftaret .Vnde dixit ei.Vade frater oralt;p me.quia ^nfto annuente videbo te in regno ce^orum ^eterum ^.uguftmus Ii bro de cura pro mortuis age/ da narrat de lobannc nobili monacbo qui babuitipiri turn propbecie.qui cum videret mulieres qua(dam 1/ feftas eflevtip^m vidèrent, tunc dixit.Eamus vH non eft mulier.Ipx bus igitur patet qualiter fugieda eft libidmis occafio.ideo apoftolus ad Xo ;vm.dice '' bat.l^Ion eftis in carne;fedin (piritu.

« tulum.ynj^ernoribuS^^xel^^^^

Xelati vices$rifti gcrunt. Kedecus igitur magnum eft G contradicunt domino a quo co ftituti funt; non vt terrenismGftat.'fed vtto 'nis moribus populum dei inftruant, Vnde Kugo par te .‘viii.capitulo , xiiii;dicit g? epifcopi vtuntur (anda' Gis que Gmt calciamenta prelatorum ne terrenis po^^ Ïuantur.et baculo vtuntur vt rebelles corrigat.qui r2 curuatus eft vt mîtes retrabant.(J)rnan^r annulo vt ecdeGam Candtam (ponfam profiteaiur.Étibidem co cludit U^ugo g gt;veftimenta (acerdotum et prelatorum virtutes eius débitas deGgnant.*Tunica mundiciami ^ona continenciam.Stola pacienciam.(fafula carita/ tem.$ed beu nunc;nee virtutes bâtent;nee de fuWgt; tis follidtantur; luxta illud ^ acbarie.'xi.Ch paftor ^ ydolum dereunquens grege. Tnde i tradatu de:xii. abuGonibus prelatus ncgligens numeratur.(t) quanta abuGo.'quia (è dicunt recÆoresmec tarnen regunt.'fed de temporahbus curam tantumodo accipiunt- (tbtra

/

lt;-1

cxtortacionem ÊcmLardi Iibro quarto rad tugeni« dicentem. Memento inquit fàluatorem yconomû ha? buiflè ludam. (IJuid igitur epifcopo turpius ^ incum bere fuppeUcÆh ôlt; (ubftacioîe lue omma fufcitari . de ûngulis morderi.de fùfpiciombus moueri ad queuis pcrdita. Z^ttendat eni prelatus quaîitcr ^’butifer om mbus traditis (ofepbrquid baberet in domo lua nefev uit.'vt dicitur ^cn . xxxix.^Iius igitur temporaba di fpenGt.et tu de diGipHna prouide id nemim tradas r led fup?r moribus manum vlciGentem adbibe.vt qd enirn diuino cultui viri deputantur: G pre ceteris deo non famuUntnr.^nde Bxodirxviii, prouide tibi vi / tos de omni plebe potentes 6lt; timentes deum,exem' plo Ï^baraonjs qui noluit committere pecora nifi vins dodtis: vt patet ^en :xxxxvii.Flunc tame yenficatur illud Tlaie tercio.^abo pueros principes eorum.|Ja pïures prelati funt pueri.quia nefeu 6lt; inexperti com pcriuntur. ^ttendat enim prelatus quoniam arebite eftor fundamentum cum profpicitrgrandesq? lapides i fundameto ponere föIet;Gcut fecit Salomon tercio re gum.'quinto.l^apides enim grandes viros virtuous defignant:fuper quibo eccIeHa fundata eft;Iuxta illud ad l^pbeGos fecundo. ^uperedificati eftis fupcr fun' damentû apoftolorum 8lt; propbetarum, |^ii columne erant vt dicitur ad ^aüatbas lècundo.l^unc tame ad cccleGe prelatos dici poteft illud ^faie.'xlix. Vensrut Gruitores tui deftruentes te.Merito igitur pernbar dus miratur Iibro quarto ad pugemum -^ur prelati tot inueniunt quibus curam animarum comittunt;et tarnen couenire noluntrquibus luas facultates in cura exbibcant. yerutarnen q gt;ars arcium eft regimen ani' inarum:vt pomt (Gregorius in Gio paftoralidibro pri/ nio capitulo primo.Ad buiufmodi igit regime exerce dum: fapienciam 6lt; virtutem baberc maxime neceflè ®ft,l^rtaffis eciam ahqui pretermiflo Gpiêcic ftudio

ßlis facultatibus intenclunt. ^l^crutarnen tefte apofBd Jo ad dtbimotbeu foportet epifcopu no efle auaru.

‘^^ Qtadone faci^da vtvn? oret Vid enim oraciom efficacius. reuera nihil.vn w 'q^de luiice;xitdiciÉ» Si quis perièuerauent put x-^^lfans. Et fubditur.fürget 6lt; dabit iüi. Et ad ’Tbimotheum fccundo,''Volc^nquit vos orare in omni loco leuantes puras manus.Tunc enim manus fut pi* re:quando coniciencie iunt munde .’f une enim oraao magne e effrcacic. vnde prima lobanis tere;o.$1 cor noftru no reprebenderit nos;fiducia babemus quicqd pecierimus accipiemus.^t iobanis: xvi.$i quid pecie ntis pattern meum m nomme mco dabit vobis. ynd^ dfrenorum tercio.Eeuemus corda cum manibus.^u^ per quo dicit Cregorius :çp ille cum corde manus le “^ uat qui oracionem fuam cum operibus roborat;quony am virt^ oracionis eftcelGtudo caritatis;vtdicit djte gorius Iibro fecundo fuper euangelia.^empe (triftig ni tanquä fratrès oracionibus 6lt; aliis munimentis ^^ ritualibus fc debent iuuarc;nc ab bofte diftïpent-'qvio' niam debemus animas pro fratribus ponerc ; vt dicit lobannis tercio.$i enim vn? pro alio interceftèrit;tut Ctiftianorum cdgregacio ent terribilis vt caftrorum acics ordinata;Seribitur caticorum ftxto.^upcr qua dicic ^regopus libro (écundo fuper Es-cb* ^me^ia»* viii. Tune eft acies ordinata quando in nullo eft Fcor/

rupta oracio.et quando per inimicicias locus non va '' cuatur nee diftipatur.|\Iam G per cantate fideles vni antur : tunc mal^gnus boftisingredi non po teft . (tut enim voluit deus vt ex vno bomine to turn genus bu'’ manum diffunderetur miG quia vult q »omnes bomt' nes Gbi inuicem adbereant Slt; vniantur: inquit Augu ftinus. ‘xii;de ciui;dei.capitulo.*xxi.|\Iam caritas mul tos animos vnum:5lt; multa co rda vnum facit.vt inqt idem Auguftinus fuper lobanne Omeliadxxxui. Nuö

Z

Il

tarnen corda Bominum diuifâ funtmec vnus alten lue cuttere curat;nee in temporalibus nee Ipintualib^ lub fidns.quiba prima Iohannis tercio dicitur.(f^i babuc rit fubftanciam bums mundi;6lt; vident fratrem luurn neceflitatem babere;ct daulêrit vilcera fixa ab co.qua ^odo antasdei Spanet cum illo.quaG diceret ^ non. Vnde ^pbc.iiii. Supportantes inuicem in caritate.

emm in cantate fe (ûpportant qui corporis necefïà tia fibi inuicee exbibet;ólt; deuotis oracionibus pro de bdlis alienis quantum in cis eft deum mitigant.Legi nius emm apud antiques tantam fuifle erga proximu diIecÆionem ; j pro falute pro ximorum non folum ora/ te.ymo cciam quecucp flagella tollerare difponebant. rnde in libro qui paradifus dicitur;Iegitur de Sera pione qui alio nomine dicitur Syndomus cp fe vendi/ dit paganis prccio.xx.Gljdoru. et eis leruiuit donee eos ad fidem ^nftianam conuertit,(tuff ab eis tcce' deret:pcccuniam reftituit.IUi ante (uadebant vt pau peribus earn daret:fed ipfe renuit dicens.date ea Vos . quia non mca fed veftra eft. I^e eodem eciam legitur cp Mamebeo cuidam fe vedidit;cui fetuiuit: et tande earn conuertit, $1 igitur proprium corpus pro felute proximorum cxpofuerintveteres .nos mento 0lt;per amplius oraciones impedere debemus.Vndc apofto'' lus fecunda Æo2p;vltimo dicebat.l^cce libetiflime im pendam: et (uperimpendar pro animabo vcfttis. |Jem pe pbas eft vt aduertamus quonia I^brabam femp fel Iicitus fuit altare domino edificarc:eiu^ nomen inuo care.S^c vir criftianus preces domino fundere feHici/ ^s effe debet.f^oniS teftc Auguftino epiftola;xlvii. gracia beatarn vitam facit qua omnes appetut.C^uid emm aliud oportet oraremifi qd cupiut homines, Ét fubdit. (t)racio plus gemitibus ^ fermonibus agi tut, plus fletu ^ affatu.abi^i oracione multa locucio : fed no défit fernes mtccio.Tndc Iob;xxxi ’dicebat,lt;5uis

mibi tribaat aJiutorem vt defidcrium meum omnipo-tens audiat. Stiper quo verba dicit (pregonus txxii, morabum ' ,yera inquit poftulacio non eft in ons vod bus jfedm cogitacionibus cordlis. ^ucJaures dei non fiuntverbitCed defideriaJdeo de Moyle ^xodi.'xiiÜ dicit. Q^d damas ad me.quab diceret.quid clamor prodeft?Êtde Anna primo regum.x.dicitur çp ora / bat et hon loquebatut. Vgt;^de Matbai .'vi.Intra cubic« lum tuum;5lt; daufo boftio ora patrem tuu. hlam in vi tis patrum parte dtima narratur q gt;Julianus apoftata mißt quondam demonem vt portarct ei quoddam rcgt; fponfum. qui demon tranfens per locum vbi erat pro bus monaebp;vlten^ no potuit.'co çp dibbus monacb^ orabat.(|^uod cum audißet Julianus cito interempfuS eft.(|)racio igitur demonem cicit atq; luperat.J)ete' mus igitur Gne mtermiGGone orare:8lt; no deficcre.'vt inquitapoftol^ prima 'Tbimo.v.Ét prima Éetrinni» ^dmt.Vigilate i oracione.'ct boe Î Ipiritu 6lt; veritate. •^apituIumjxJ0^4î^^:^^Ü£âl2ahn^

jjlcdicatorum vo«cio veritas lit.’et non pro/ pria comoditas. Si emm predicans regnurn dei propnam comoditate veritatiprcponat. caexone parum proficere valebit. vensaute verbi diuini exdamatonbus ait dominus per propbc tarn. Éreparabié veritas mea in eis. Nempe bbro ter'' CIO biftorie triptite.capi tuloiviii.'dici tur ^cum dele/ tbacionis disputacione traebaret negocium fidei.vn? quidcm ex predicatoribus verbi dei laicis obuiauitdi cens.Audite fettes quoniam artem dyaleticam non tradidit nobis (Enftus: nee apoftoli vanam verborum fallaciamj fed puram Icienciam fide 5lt; bonis openbas (êruandam.tpfôs igitur imitando veritas eft dicenda Infuper ibidem narratur qualiter fenex quidam ven' tatern fic bortabatur cuidam pbilofbpbo dices. (J) pbi. lolópbc audi dogmata veritatis.Vnus eft creator omi

Il

wum . et verbum cius quo creauit omnia Eli? eius eft Hoc igitur G crèdismoli inueftigare ftudio.Ad cui2 verba pbilofópbus mirabili quadam virtute coucrfus eft.ynde pßlmifta:lxvn.t)abit enim dominus verba euangddântibus virtute muIta.HJäin vita Gndli (tc Erii legitur çp fpintus fandtus fermonem (burn difpo^ nebat vt bommum conlciencias fua predicacione con / nertcret. Ex quo poteft colligi cp non ex nobis ;ftd ex friri tu fandto in predicacione loquendum eft.Infupcr Auguftinus fexto libro confcf.de fupfo narrat $ ipG predicantc:|Mippius intrauit.quo intrantc ^ugufti^ nus pdicarc cepit vaIde mordaciter cdtra ludos quof darn quibus Älippius intentus erat,Dc ipl0 tarnen IMippio nullo modo cogitauit.et tarnen ^Iippiusom ma propter fc dici erodebat.Et lubditur qp AIippius □lierfus e. eiufj corredio Auguftino fuit attributa. Et ideo lubdit Anguftm^.Per me inquit licet me ne Icientc bene operatus es domine.Simile eciam de eo dem Augufmo i eius vita narraturiquomodo ipfo no cogitate .‘fed deo miniftrateicontra errore ^amebeo turn in menG fedendo loqucbatur.ibicj interfuit quiz dam qui Mamebeus erat ;qui poft biduum venit ad cum ilens 6lt; confitens fc fuifte JMamebeum quouf^ audiuit cum loqui.Eatet igitur quailter predicacio a Ipiritu fanfto mmiftratur 0lt; per ipfu roboratur.IJuc autcm plures predicates pocius pboprio ingenio cp in diuina mfpiracionc confiduntmec ventatem curat ^ niulgare:fcd pocius auditoribns placere voientes dut da quedam pre^onunt.itaq: non docent cum doccre non toncantur.Quibus ÖGe quarto dicitur.Cf^a tu repulifti fcienciam ;ego te rcpellam ne fungaris mibi facerdocio.tHi enim fcieciam repellunt qui ventatcm ptedicare negligunt.Cj^ibus Cregorius:xxi:moraliu Go inquit. J|^bfjj lure ecclefie frudlus comedut qui ec ^^kfiaftica compda ad vfum corporis accipiunt’et ex/

bortacionis minifterîum populo non im^ndunt,ikos mquit paftores officium preconis lufcepimus ; led ec / clefiaftica alimenta corpori débita fufcipimus et quod (ubditorum eft non impendimus. ^^od eft contra ik Ïud Æ^ecbidis tercio.Audies verbum ex ore meo et änunciabis eis.lt;C?terura (j^regorius primo Ii bro;ome lia ftcunda. Prepofitus fine culpa non eft;quando ver' ba vite Hibiecftus populus non audiens ex fua culpa no moritur. Ille enim occidit qui tacedo morti confentit (t^i igitur prceft fi tacuerit:reus mortis tot vicibus jnuenitur quot permittit tacedo duci ad mortem.tt ibidem om2lia;xviii.|^enftmus inquit cuius damna / cionis fit fine labore mercedem laboru percipere.qua fi diceret cp viuetes ex bonis ecdefie.'ad ventatis pre dicacionem debentinftidare. IKlam doeftrina a ftcerclo tibus expeeftatur.'vt ftnant precepta veteris legis:vt inquit Jerommus epiftola;xdii .f.t Apoftolus ad l’i' tum.(|)portetinqnit epiftopum dodlrina efle fidelem Vt potens fit exbortari firna doeftrina.llle enim pottS eft qui non ftlum verbis ftd eciam bone vite exemple pdicat.(Puoniam peccatori dixit deus.d^are tu enar ras lufticias meas;5lt; aftumis teftimonium meum per os tuum.qma ftilicet prcdicantes fermonem efficace non babent fi open bus verba ccmtradicunt. (fcuaprop ter (Gregorius moradnm;xxx. Tune inquit eft ferma Vluus3lt; efficax cum predicator in vita pura amp;lt;. lancda atqftperfeefta eft,ficut fuit Stephanus;de quo i^cduu ftptimo dicitur g? non poterant refiftere ftpiencie ^ ftintui qui loque batur Jnfijper libro qnarto eedefia' ftice biftorie legitur g? ftncfti patres cum olim conue' niftent ad concilium iGicenum.'ibj pbjloftpbi dl^uta' Clones 5lt; dubia mouerût in tantum çp maximum fuit fpecftaculum ;maximacp congregacio audiencium.nec poterat quidam pbiloftpbpibi exiftens ab aliquo con eludi.Vit igitur quidam fticncia fimpliciffimusifan/

(This tarnen et bone vite co tra pbilolbpbu argucre vogt; luit.fed afliftentes propter derifonem non permittc bant.nicbilominus tarnen conftanter ad pbilofopbum acceffit bee verba dicensJn nomine Ibefu cnfti pbilo? fopbe audi.quoniam deus vnus eft qui fecit omnia in Verboifcilicet filio quern credimus bominem faeftum ^ mortuum 8i paftum. (J^uc verba cum audiflet.'tanz te fuerunt efficacie çp pbilofbpbus creditæt (Jriftian^ fadus eft.Itacp 0lt; iHe qui a nuHo concludi poterat p ^manam (cicnciam a fimpliciflimo viro conclufus eft Ex quo patet qgt;Vite (anditasjet non intelledus inge iiioGtas;pr2dicantis verbum efficax reddit.(Ieterum eodem 11bro capitulo fecundo legitur q gt;mulier qucda captiua fuit apud gentem Ybernorum;que in lua cap tiuitate vitam fandiftimam ducebat.j^ccidit tarnen ^adolefcens quidam egrotaretxuius mater per Gn gulas domos ibat remedium petens,Ad illam igitur captiuam cum veniftet interrogauit:an remedium ^p Glio fuo fciret.que relpondit q gt;aliud remedium non leitet ;niG q gt;(frifty in quern credebatipfum Gnare po terat.^racionc igitur fufa infantcm finurn reddidit cuius mater miraculum per totum regnumpronul' gauit.Megina jgitur boc audiens cum infirma eftet: ad pr^didam captiuam acceftit.et fufa oracione finita tem accepit in nomine Aefu crifti. C|uapropter regi/ Ha lt;|Zriftum efle verum deu fuo mari to nuciauit.(fuep tex conuerti differret:accidit in venacione vt in tens tris maximis effet .(friftum igitur inuocauit dicens. 0 Ctifte G deus es nunc me libéra.^t^rotinus luce darefcente Iiberatus ßlt; conuerfus eft. Ecclebam igit edificari fecit.et ad Conftantinum vt Ecerdotcs mit teret fcripGtqd 8lt; fecit,Cdq^ columna quedam ecclc febumana virtute eleuan non pofiet.predida capti-'' na oracione impetrauit boc vt deuaretur cundis ad^ ’nitatibus.^nde pater q gt;vite landitas plus facit ad

coucrGcwncm ^ fciccic igenioßtas.Vnde Ÿûæ'xxxx dicitur.Super montem excel fu alcende tu qui euage Iifas fyon.11le enim fuper montem afcendit qui in fan/ Æs operibus viuit.|lle autem euangelifat pui diuinu verbum prédicat.Vnde Êjcbielis pri mo.SpecuJato/ rem dedi te qui in alto confpicis.

WL^tuIumdeeimum Ibe fcolafticis.

gt; Icet omnia fcire bonum lit.diume tarnen veri 1 I nbsp;nbsp;tati potiflime intendendum eft.quia nee fab

JL^^lit nec fallere poteft.t-egimusemm gen.'xvi qualiter Abraham anciHam domine (ubiecit. ßic om/ nes humane fciencie diuino Icrutimo debent ancillarj Vnde Auguftmus hbro fecundo de dodlrina cnftia na lie inquit. É^omo quicquid extra Gcram fcriptura didicit: fi noxum eft ibi damnabitur.fi vtile eft ibim uenitur.Vnde idem Auguftinus epiftola tercia.NuP le inquit littere commande fut duobus preceptis do/ mini 1 quibus eft omms ars.lbi enim pbifica.quia cau fa omnium naturarum deus cft.lbi Ètbica.guia no ni fi diligcndo deum vita bona formatur.lbi Loyca.qs deus fume eft anime.Ibi falus reipublice.quia mfi do minus cuftodierit ciuitatem 8lt; cetera . Ibi eft fiera fa/ piencia Prouer.viii.inquiens.Audite natode rebus magnis loeutura fum.et apperientur labia mea vt re/ cfte prcdicent.veritatem meditabitur guttur. bec em dat mteUedlum paruulis,Vnde Sapiencie.'vu.Opta/ ui inquit feilicct fapicnciamiet datus eft mibi fenfus. et inuocaui;et venit in me fpiritus fapiencie.|n bac au tem fapiencia tefte f^ugone in didafco,parte quinta. In proprio ingenio non eft confidendum .quia pabus oracione ^ ftudio acquiritur.Vnde Matbei.xi.Abfeo difti bec a fapien tibus 8^ prudentibus;et reuelafti ea paruulis.Vnde Caftianus in col.patrum, (tupientes inquit ad noficiam fcripturarum pertingerejnequa^ debent fuos labores comentarns impendere.fed om'

nem induftnam metis 5lt; intencione cordis erga eme dacionem vicio^ detmere.quibus cxpulfis Gerâ fcrip turam contemplantur:ficut ab oculo purificato colo lt;nbsp;fes intuentes.Matrat eciam (taffiodorus Iibro de m/ ftitudone (cripturarum: ^ ipG cu explanacione ctuuf dam queftionis inquircret.Gptem diebus ac nodlib?i oracione pftitit quouf^ deo reuelate eognouit.Huius igiÉ Gpiecie ftudium poti ^me bonis openbus exerce tur. Vndc bugo vbi (upra.Bene inquit fcripturam ftu det qui ea que audit opéré complet ,Vnde Iibro ;ix. biftone triptite de quodam abbate narratur qui cum audiflèt verfum iftum pGImifte.Dixi euftodiarn vias 5lt; cetera . et tue aplius noluk audire dices übi fufficè fi qd audierat poftet iplere. v ride anno vite Cue ;xlix.’ interrogatus an predidbum verfum didiciflet Slt; com pleuiflet;refpondit q?viximplere potucrat. Non igit in magnis difficultatibus.'fed in bonis operibus Gere Icripture ftudium verGtur.Vnde ecdefiafticidxxxii, t^ie agentibus deus dcdit Gpicnciam.d^is enim tarn ftultus vt eum dicat Gpientem:cuius vita mala e diG Gluta 6lt; enormis. (Omnis enim diftblucio ex infipien' tie radice manat.lHe igitur putandus eft Gpicns qui opera Ga dirigit Gpienter.et ea que facitîGpienté fa cere decet.Mam ifte eft frudns vere pbilofbpbie.fcili çet bene Joqui Gcundum fuum ftatum.et confequen/ ter bene viuere vt dicit Apule^de deo ^ocratis. Vn-' de nriftippus pbilofbpbus cuidam tiranno interroga.^ ti quid ftudium pbiIoGpbie fibi prodeftèt.refpondit.’ Vt cum omnibus bominibus fecure 6lt; iatrepide faam fabulari. ï\Iam apoftoli populum dei fic conuerterunt qma vnumqueep fecundum fuum ftatum docuerunt» . Munc dommis;nunc fèruis;nunc patribus;nunc filiis nunc vxoribus veritatem Gadentes.t-^nde Êpbef.v» vin diligitc vxores veftras.Ètibidem ; vi.Fiïu obe' dite parétibus.ferui obedite dominisJtem prima F^

tri fecundo.Serai fubditi eftote 8lt; cetera* ]^t ibidem ‘tercio . Mulieres fint lubdite viris fuis^Ét prima lo l?annis fccundo mquit.Scnbovobis patres.fcribo vo' /bis adolcfcentes.fcribo vobis mfantes.Infuper gentil les conformiter feccrunt. ^nde Ï^ompeius libro:vüi* 6lt; É’ohcratus hbro ;vii.capitula ;iiii.pari ter narrant ^qualiter Ï^itagoras audiens vrbemCratomo^ eflè dif Ïütam venitvt doccret.Jtac^ alio affatu virosralioque matronas bortabatur jvnicuicj veritatem predicanSgt; Iraq? fècudum ftatuum vanetatem legest mores de féripfit-Xacionc igitur pociori diuini verbi predicato res animo vaUdo debent detegere. Sed plurimi i füiS abditis próximis detrabunt:quorampeccata corrigea re vbi pbaseft negltgunt.ibicp locuntur vbi tacendu •'eft.1Varn eccIeGaftici:xii:dicitur.Vbi non eft audituS non effundas fêrmonem.dZongruit igitur loquendi t^ pus 6lt; locum explorare,Vnde primo Gturnalium Iß-* gitur cp Socrates grecus orator in conuiuio exiftesro gatus fuit vt de fonte lue eloquencie aliquid propone ret.qui renuit dicens.Mil inquit tam gratum eft pbi lofbpbie Geut locis 6lt; téporibus aptare fermones.Tn de Vcdefiafticitxi . Ï^rudencie ftatera ponderabnntur quia Icilicet loquendum eft fecundum exigenaam loz corum 6lt; perfonarum.Vnde Valerius Iibro lêxto.'cagt; pïtulo vltimo narrat de $enocrate qui cum gratis da quiis mores aftrueret'vidit quondam (uperuenient® cuius crimina grandia erat. ctideo materiam de^a loqbat pretmifit vt pcta iHi? deteftari poftet . Ide Ec/ eleliaftici.-xxxvii.'dicit.Ctu viro irreligioß de fandita re tradia.8lt; cu iniufto de mfticia.^n .^eneca epiftola• .c i.dicit:q gt;tails deb^ ee pfus .vt ad ipfu venies femp allquid ferat«0lt;i aliquo melioreé.Eocius ig^t m-ver' bo pdicantis ^pfeeft^ debet baberi.Quoma Geut dicic ^02p. primo .^ermo mc^ dC pdicacio mea no eft 1 per luaGonibus humane fciencie .’led in diuinis eloqnns,.

:nr

^Îlâ^atus terciu5 Libn tercii ‘qui eft 4e Aatu P^^d pum^ nobifium, ^uius capitulum primu eft de Œlg ’Tieneu nobipum 6lt; principumTquot;

Z nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Int principes dementes exemple anti * Narrat emm Valerius libro?viii. capitula quinto de quodam qui propter iIbomicidium morti condemnatus erat,et __J cu morti proximo eflet;aitiudici,Mea »lonrecufomortem. fed mcos defleo paruulos;quos ti ti re co mendo .Mifericordiam igitur obtinuit pietaz tis caufa.Itacp innocencia veniam impctrauit;vbi pie tag paruuiorum indulgeri fecit.Narrat eciam de quo dam qui libidinfs cauG condemnatus erat.fed veniam mipetrauit:eo lt;;p fuam impenciam fponte declarauit Beati igitur mifcricordes qnoniam ipü mifericordia conftquentur.Mathei quinto.Narrat enim Augufti nus Iibro;viii. de ciui,dei.de quodam; cuius nomen ^xes!qui morti condemnatus erat;et bomicidu reus babebatur.ludicantibus tarnen diis.xii.abßlutus eft a (entenda lex deorum illorum.xii.qui vencrabantur apud /^ttbenienfes: quibus lex erat çp G voces ludicu erant cquales ; tue ablblucio iufticie preponebatur,ii igitur gentiles deum non cognolcen tes indulgcre ftu duerunt.merito 5lt; pocius criftiani indices hoc faccre

debentjvt fcilicet pocius indulgenciam ^ rigore exer ccant.Veru tarnen ludices prelaticj plures fauore vel ira ledudli.'cauGs ^ubditorum non difcuciunt. led cu rigore lue temeritatis lubditos affligunt*Vnde nar z rat i^uguftinus.vi. confef. capitulo.xi.de Mlippia collega fuo quomodo apud (tartbaginem fuit deprez benSis de furto:fed line caufa.Accidit tarnen diligen ti dilculGone facÆa ^imuniscrat,quia pucro cmodam tendante qui furtum comiferat repcrtus eft.Et con' tlndit ibidem Auguftinus.Alon arbiträr inquit ob ali ^m caufam deum roc permiGflemifi cp vir iHe Icilicet

Alfippius qui tantus futurus erat mdperet difcere'cp | 'bomo non de facili ludicandus eft,Vndc de ip^ó nar' rat qp aHiftendo amp;C Judicando pretuUte^itatem cup ruq }poteftatirluxta preceptum domini Exodi .'xxiii► |Jec mdicio plurimorum acquiefcas: folicet vt a vero deuias.Êtibidem.hld declinabis iudicium pauperis, Vnde Ïueuitici.'x.Non iniuftc ludicabis.tt (ubdit . ÄJoIi facere iniquum aliquod in iudicio;fed omnia ire gula pondéré amp;C menfura.Ideo iniunxit beat^ j^mbro fius Tbeodolio imperaton ; vt ante tricefimum diem nuHum condemnaret morti.quia non ex libito uec ad libitum procedendu eft. l|Ja ^ de domino (fen.xviii. capitulo dicftum eft qualiter clamor ^odomorum ve'' nit ante cum.non tarnen ftatim condemnauit.fêd ait. jbefeend# et vidcbo 5lt; cetera. quia Icilicet cu magna deliberacione mdi^ndum eft:et non cum ira vet furo re.iapiencie.xii. Et tu cum tranquillitate ludica. Ira enim iufticiam non operatur.Jacobi primo . Tnde $e neca Iibro de ira narrat de quodam iudice tirano qua'' liter tres milites innocentes propter iram faam con demnauit: quia redicrant fine fuis comilitombusßue fbciis.’imponens eis g? illos iterfeciflent. Frecepit ent cuidam militi vt primum duceret ad locum fupplicU. Cult;j tame duceret eu venit cdmilito flue focius illius qui ad lnpplicium ducebatur.et tunc ad ludicc redui: vt iUc excuGretur,djuod videns index iratus eft.pn moq? militi dixit.T^e lubeo interfici;quia femel dam natus cs. Èecundo dixit fimili ter.quia cauG damna' cionis tui cdmilitonis fuifti.Tercio dixit.tt te lubeo occidi. quia luflo occidendi precepto nd paruifti.fdeo Yfidorus libro tercio de fumo bono.capitulo ;xxv.(u dex inquit iracundus examen iudicii intuen nd valet quia caliginem furoris excecat^ non videt. vnde Au guftinus epiftola.xxxv.ante fmera concludit dicens. 41d debet inquit ludex venders iuftum ludicmm aut

deteftariverum iudicium:IicetvenSata^uocatus i« ftum patrocinium;etiurifperitus verum conGIium.If Ï ienim inter vtraq; partem examinis adbibentur.Ifti vero ex vna parte confiftunt.Xlibil igitur turpius.niï G)rdidius ^ iudiciu venderc.’Vt ponit Huguftin^.’vij. confef. J^am iudicium G fiat ad preciumrfórdibus co putaturivt ait ibidem libro quinto.capitulo fécundo. (^^ia cum iudex fît dominus iufticie.fi igitur iufticiä Vendit.fîiam dominam precio expomt.Verutarnen iP Jud Ôfèe tercio verificatur.I^uellam inquit vendide' ïunt vino vt biberentJ^ihcct lufticiam.Sed qui emit non letetur : vt dicitur Æjecbielis primo . quia vendi tor 6lt; emptor peccant.Tales cnim figurantur Numc ri.xxü .in ÎBaîacb qui corrupit Jalaam munenbus ßlt; excecauit. Vnde Fetromus fie ait.CÎ^uid faciût leges vbi Gla peccunia régnât.aut vbi paupertas nullo iure vincere poteft, lam igitur iudicium nibil eft nifi pub Ïica merces. l^apropter tulius Iibro tercio.capitula xi. ait $ a maioribus boc accepimus g» contra lufticia nibil agamus. ^aiores enim predeceflores vocantur Vnde agellius Iibro quinto de ymagine iufticie vultu Gnex depinxitjverbatç veneranda eolorauit.ït fêquiz tur.forma virginal alpedlu vebementi fine formidigt; ne earn intronifauit. Cj^uia fcilic^ iudices formidari nd debent qui lufticiam agunt. ^nde Valerius Iibro.vi. capitto tercio narrat de iudice vrfe quafit fuit excore at^ eo ç nulla lufticia faceret.et fup ei? pelle filiu ei? tan^ iudice fede afliftetes cogerut. tacieda ê igit iu fticia:admixta tarnen deccnti pietate;ficut lofepb fe/ cifïHegit. ^TÇapituIu,fecund^ de^oni^nncipibus^ y WJkmcipes fîint conftituti yt populum foueat 1 pW^ protegant .Vnde Moyles orabat vt deus prouideret bommem propter multitudinem PopûIÎTqui poflèt exire 6lt; intrare ante eos: vt dicitur ï'^umeri:xxvii.ÖIim non genologia:{éd mérita fubli'

mabant.quia bonis: ce non tantum generoGsprincipe tus debet .Klam t^J^mtius cum propnis manibus colc ret terrain ïfadlus fuit confut Ïtacp ab aratrc tvocatuS eft ad dominium.Ét cum lbo conGIio Victoria adepta

fuiflèt; ad priftinam paupertatem reuerfiis eft.'vt nat rat ^uguftmus quinto de eiui:dei. capitulo;vbi.lWo igiturdominandi ambicio;féd luccurrendi atq?regpn dl auiditas principiba adbererc debet . Wnde Val^tï? ïibro ;v3n . capitulo tercio de ^rtiïio narrat quabt ab aratroyoeatus eft ad impenu romani populi fiifcipiC'' dum. Eeideo de illo tempore dicit g ?patrie rem VP? quil^ non Ibarn augere ^pperabat .pauper«^ in diuite ‘imperiotdiues Î paupere aduerlari malebat.^ndc^® Imus ïibro quinto.«pitulo quarto loquendo de pop^ lo cuiufdam infule.populus inquit ille digit Ipectacu moribus 6lt; inueteratum clemencia. Klam de regibus iftabd dlfturn eft./ieges ifrabd dementes funt.K^^ quid loftpb clemens cxtitit.I June tarnen qui doming tur tiranni lut ret lue fortitudmi dominea î8lt; non de® que obtinent alcribunt.Klicbilominus omnis pote^aS a domino deo eftrvt dicitur Ro.xiii.lEt lobanis.xix. dicitur.IWon baberes in me poteftatem nifi tibi diet datum defuper.lEt lie venficatur illud ({ïlèe.vni.Ip^ fi regnauerunt et non ex me principes extiterunt.fex licet mali;quorum dominia diuine ordinacioni non fut iputäda:^ fubdito^ praui tati.ruxta illud Iob;xxxiiii; tpfe enim facit regnarc Komin? ypocritam luper pec? cata populi. Rt (ßfte ;xiii; Ipabo tibi reges in furore meo.É1 igitur populus nunc peccat mo mirnm fi pw« ceps impius regnat.^arn principes impii fiint qui en furore agut.tantumodo rapiunt:muneribulq ? iufticia peruertunt.ÿt qui pofiti fut in defenlàm populi upfi offenfam inferunt. Ofuius oppofitum Romandè nobp^ les regimus feciflè;vt narrat Pompeius libro ;xviü^ lt;^ cum Tyneas Momam fuiflèt mifly a Pirro vt pace

confirmaret.‘granJia tnunci*a fccnm detuKt.fêd fi^z pere l^omani nölucrunt.et: Gcille gracia inuenit.^nc de Romani indices boftia daudebantme cum muneri bus itrare poAct . ^imilia narrat Valerius libro cwar to.capituÏo.xiü.et libroryiü.capitulo quarto de Fy^ tracio Li11Ieno quarter partem agri de confenfu om quot;' nium fibi oblatam refutauit diccns virtutum gloriam magnitudine minai.$ed quid dicemus. Ma tefteie neca cpiftolarxviii. Pbarcs rex neminemfalutauit fine munerc.et tn ÉccIefiaftici:xx.dicitur.lt;Quoniam ence nia 6lt; dona excecat oculos iudicum.Ideo propbeta in quit . (J^i muncra fuper innocentem non accepitifèm' per babitabit in tabernaculo tuo.Vnde (Jjregori? mo raliumi.’x.Tres inquit fimtaccepciones munerum ad que ex fraude feftinatur . Ma accipi folet a corde gra/ cia.ab ore gloria.a manu peccunia.a quibus iuftus de bet excutere manus. Vt idem in regiftro libro quinto Enccnia inquit veftre fancÆitatis accipcre nolui.quia incongruu eft pauperibus quicqua accipere.X^nde ^a luftius narrat qualiter Roma in cupiditatem veria ê. et ideo ipfa cito peritura nunciabatur .‘Ifce quo luue/ nalis.(t)mnia inquit Rome cum precio fiunt.Atten' dantigitur principes vt non propriam comoditatem: fed reipublice vtilitatem mtendat.d^ia tefte Auguz ftino fuper Matbeu .x, (J]entiles olim ob amorem reiz ^^büce filiis profils non peperccrunt.

^Caoituli^ercmlbe pietamifencordia principu Vmprincipwa fit comiAum vniuerfi regime: cxpedit vt mehrorum defcdtibus compati di/ nt,alias enim refpublica diuturna fore non poteft. vnde 4)uidius Iibro de triftibus.^bi quociens peccant bomines fua fulmina mittat .tupiter ex alto tito incrmis crit.(|^e verba fonant pnncipem debcre uiifèren.Vnde 6^ veteres dementes extiterunt,Vn de narrat Valerius libro quinto q gt;Marcellins boAes

foos äyracuGnos ccpit. Inter,gaos fucrat vous qui erat ditiflimus;quemintuens ^arlt;enius;6lt; confide rans fuum infortunium: a lacrimjs abftinere non po' tuit. I^arratmfiiper qualiter dZefar afpiciens caput t^ompey inimici fui: lacrimas dedit. Vnde Seneca, jMagnarum virium eft offenem negligere,*ttoez ‘cius. IM3X1mum genus vindicte eft poffe v^cifci.nam fiiffidt poHc.Jtem Valerius vbi fiipra narrat qualitct 'Æefar audita morte tatbonis cmuh fui fleuit:et pa/ trimonium fuis liberis incolume referuauit.ipfblque fouit 8lt; protexit.tfoc eciam récitât ^uguffm^ quin^ ' to de ciui. del.capitulo.ix.^nde virgifius.Tu reges imperio populum romanum rncmento . Parcere fubie^

• cffis:0lt; debellare fuperbos.Pt alibi,$it piger ad cO 'nas princeps ad premia veIox,Vnde $olinus de (fef^ re dixit cp demencia pocius g? armisvmcit.Item Va/ lerius Iibro quinto de fklexandro narrat quarter vi dens in fuo exercitu mill tern antiquu frigorfs temper ftate affbcdumifibi compaflum : propnis mardbus eä accepit de fua fede fublimi dcfcendcns: et in fua fede eum pofuit. Pt ideo lacobus in fua canonica ait.|udi/ dum fine mifericordia fiet illis qui non faciunt mife/ ricordiam.Vnde veteres clemetes extiterun t. quia fi cut narrat Valeria Iibro quinto.capitulo pnmo:pl^ 'cus marcellius clemetiffimus fuit. IKlam cum multos $iracu^anos captiuos baberetdpfofej afflidfos vidfret fiere cepit pre nimia cordis trifticia quam babebat d^ *infortunio eorum.Infuper Virgilius:vi.Encid.nar'' rat q* Eneas piiflimus fuit:fie dicens.Tu regensma / pcrio populum Komanum memento . Wee tibi artes eriint pacemep imponere rede. Parcere fubiedis Slt; debellare fiiperbos.Item in biftona Troianorumlegi tur q Tytus tante demecie fuit q omnibus prodeflè cupicbat:nullic5 noccre ftudebat.ltem Valerius libro quinto .•capitulo primo récitât q Pompcius rege J^r/

menie eu cepifTet .qui tn contra Äomanos mnlta ma/ la geflèrat;ac cciam Metdatem Kontanis ifeftiffimö tuis viribus protexcrat.Mibilominus ipfe Pompcius regem Arménie prcdicÆum bénigne fufcepit.et dya^ derna quod de capite fuo abicceratrei impofuit.'atq; in priftinam fortunam reftituit.iudicans cquc pulcrum ené facere reges Geut vinccrc.tjuapropter Seneca li^ bro primo de clemencia;capitule quinto fie dicebat . NuHam inquit rem magis ^ dcmenciam principe ba/ here decet.t^ndc libro eodem;capitulo quarto narrat de quodam qui diebus cundbis vite fuc lemper ftudue rat quarter de boftiba vindidlam babere poflèt. Cucp tarnen femel contigiflèt ^ boftem vinccre non poterat a fixa vxore confilium peeÜt quid fadburus eflèt. IpG re^pondit q »more medicorum facere deberet.Nam c»^ perti medici dum vident q vna medela nd prodeft:di• am contrariam tribuunt.$ic pariter dicebat viro fuo q decerct vt temptaret.*fi clemecia fibi proficerc pof fet :exquo vindidlam cxercerc non poflèt.Nibil mqt cum crudcUtate bueuf^ profecifti.Nuc igitur tepta/ qualitcr tibi fuccedat cum clcmencia.Hus igitur di/ rtis vir gaulfilS fuit Slt; leto animo inimico fixa peper/ cit.quem exinde amicum fidcliffimum adinuenit. Pa tct igitur qvtilior eft clcmencia crudebtate.Na ini* micum vincerc fi laudabile eft.laudabibus tarnen eft fine inimico viuerc.maximecj laudabilc inimico indul gere.Ideo concludit ipfe feneca Iibro prcallegato .'capi tulo:x.cp beetapes acukum babeant.rex tarnen apum aculeo caret.Clcmencia igitur virtus eft que pnnei^ pi dcbetur.ldeo (triftus Luec îviîdixit.Eftote mile/ ricordes ficut pater vefter celeftis mifencors ê.Ÿra/ dit enim Policratus bbro quinto:cap]tulo:vi;cp Pla* to luis dilcipulis fepms dicebat.Cum poteftas femti fubiedlosndem eft ac fi pupillum tutor perlcquatur.

$’cut igitur tutor erga pupillum debet eflè clemens

'ßc vin cuiufcßc^ poteftatis debent proximoru faucra iuri. iXlaturale enim eft ç animal quod eft potendus: cciam lit clcmenGius.Mam tatulus ab Mynnulo mbil 'patitut.Keo cciam bomini profticato indulget ,Vnde Vegecius libro quarto:capitulo quarto narrat çp Êbigt; lippus muliercule cuidam paupercule in tantum mi /* (èrtus fuit: cç lic] ipG verbis ipfu infeftarct.nibilomi nus de facultatibus luis Iccretiflimis earn recreauit . (J^apropter multum racionabiliter Seneca Iibro pri* mo de demenciaïcapitulo quarto .-ad dcmenciam bot tatur dicens.Xdbet vt clemens üt qui vult deos eHèfi bi dementeer talis fit vnulquil^ quales fibi vult efi lê deos. ^^^äilnxiLquattuni. j^ojuipdo^n^ui pes debent colere deurn.

^■jmjucut narratur in biftoria triptitadibro primo Æonftantmus fac^us criftianus:culturn d?

lt; nbsp;yuinum in tantum dilcxit çp tabemaculum ad iftar ecclefîe faedum lècumdeferri iubebat.ltui lacet

dotes 6lt; miniftri ecclefie alfiftebant:prccibul ^ inten debant. Romanorucp diuerlè cohortes ei? excmploÜ KOiliter fccerunt.vanum tarnen diem lecundum diuct Gsopiniones elegcrut. v ndc lacerdotes 6lt; dyaconi do minicam diera coluerut.lKlii vero feriam lextam pre' tulerunt.quia dominus in ea paflûs c.Vnde apud 1^0 manos feria lêxta prius celcbrabatur. nee racionabdi caula boe caruit.quia ficut narratur vbi lup Conftan/ tinus i virtute fanede crucis plurimas viedorias obti' nuit. IJIam cum preliaturus eflèt:quafi in lomno codi, tutus vidit fignum crucis in celo:^ angelos dicentes 4) (fonftantine in boe figno vinces. et extunc fignum crucis iulfit preferri ante le tancp vexillum vicdorialc Ïciam babetur boe libro:ix.ecclefiaftice biftoriemapi pitulo.xix.vbi dicitur q ? in dextera lua fignum cru' cis gerebat ex auro facdum.IJJon mirumigiturfi jko 'mani fextam feriam ante die dominicu diu coluerut

quia tarnen in tefinrcÆonc conGmacio facula fuit no/ «re redempcioms.Ideo ecclefia die dominica colendö ordinauit.wc tarnen illi cölut qui iocis infiftunt'feu qui ocio torpent.fed ifti tantu qui bonis operibus ora ciombul^ inüftöt.Fofco igitur vtattendamus quan/ to Audio predeceflores noftri dies célébrés coluerunt, ^arratur enim in biftoria triptita :hbro fecundo cp rbeodoGus apud *Tefloloicam ciuitatem £ere feptem milia bominum iufGt occidi: eo cp indignât^ erat çp là os quoldam indices lapidauerant. Hoc tarnen padlo ad ]|4ediolanum r?dicns ccclefiam ingrcdi voluit.cui occurrens de Fons bcatus AmbroGusïGc eurn alloquc batur.ö imperator attede;quia dominus vnus e rex omnium SC creator.Q^mbo ergo oculis alpicies dei tc' plum.aut quibus pedibus calcabis fancAu illius paui' mentum.qualitcr manus extendesde quibus adbuc fanguis iuAus ftillat.quoniam bus manibus ündlum domini corpus lulcipies. ^nde fubdit.^orte enim re lt;nbsp;cognicioncm peccati probibet poteftas imperii.decet tarnen vt racio vincat poteftatem . Recede igitur:tua Ç non qucras augcrc miquitatc.Kiis aute fermonibo obediens flendo ad regalia remcamt.duq? tarne ocAo menGbus cccIcGe ingreflù priuatus fuinèt.dieGp na' tigitatis Gluatoris appropinquaflèt.tue TfbeodoGus lacnmis ßlt; gemitibus feruentiflïmc lugebat doles çp tante diei cultui non afliftebat nee affiftere valebat. ^ed cum tatas lacrimas vidiflèt Xuffmus nnlicic fue princeps;caufam tanti gemitus inquiGuit.Uui Tbeo doGus ait.Tu Äuffine luges.et ego lamenter.Nam meis feruis tcpla apcrta funt.ne autem exorantem ic gredi probibet.Äuffmus aute apud AmbroGu exbi z buit fê interceflorem;fed nil obtmuit.TbeodoGus au' temIacrimis 5lt;precibus Gbi vernam dan meruit.cti eunefbs tanep filius eccIeGe obediuit.Ïxbac igitur bi ftoria difcat fidclis quantum fuit in TbeodoGo cultus

diuini deficterium.quantumdicm celebrcm veneran petiuit.quanteq? obediencie extitit.Ift ideo dominus übi benedixit:et in dei virtute inimicos (uperauit.'vt dicitur vbi fup;capitulo rxxviii.Decet igitur princi/ pcs deurn 6lt; eccIeCam colere.|\lam vcteres cum omni genere muGcorum deos luos coïcbant.qui tamê dii in ualidimnUiuf^ poteftatis erant. |^ocius igitur deurn verujtenemur venerari. 5^arrat enirn Valerius libro tercio;q »Alexandra facnficante aftabat ei vnus tburi bularius:cuius braebio carbo ardens illaplus eft i tan' turn q? caro eius aliqualiter coburebat ex lapG ivnius carbonis. atq? circumftätes boe odorabat.nibilomm? tarne dolorem Glencio cooperuit;Slt; bracbium imobi/ lem tenuit:nc forte Ifklexander facrificium dimitte' ret.^ccc quantus î^elus ad deorum cultu.Attenda' musqualitcr I)auid ; heet occupeturduodeci regnis nibilominus tarnen fêpcies in die laudes deó rcfunde' bat.Vndcdicitin pfalmo.Sepcies m die laudê dixi tj bi.Item refert (taflianus de Beato Antbomo qualit tota node orauit. et eu fol oriretur de mane dicebat. I) fol cur me impedis ab buius veri luminis clantäte-^Jam tota node i conteplacione ftetcrat.Item de bea to tufebio legitur qualiter a velpens fabbati vfq; a*^ Iblis ortum diei dominice imobiliter manibus exten' fis permanebat.Ex quibus omnibus concluditur çp'd^ uino cultui infftendu eft;maxime cum bénéficia fufee pimus.Vnde (Eregonus in omeba. (fun^nquit auge tur dona ; raciones eciam crefcat dono^.Tanto igitur bumilior atq; ad fermedum deo prompcior quilq e^^ debet ex munere;qiwnto lb obligaciorem efle cdlpicit 1reddeda racione. apitulu.y.de monbo principe Obiles Gc nuncupari no merentur miGpouis i 8lt; boneftis monba florea t. fjuia tefte i^aflio dcro epiftola;ix.decet quecj bonore quern gc nt nomla^b moribus exbibere. vnde quot;Tub.m pbilip

J^nma.Tos nobilcs qaeHa fpcdire Jecetînon peccu / mam :neq; opes violentas;fêd cantate ciuium 5lt; glon arn concupifle. Quia tefte (tafliodoro epiftola tcrcia. tonuentus Gpientum dignitas eftimperanciu .Eru/ befcant igitur bums tempons nobilss quibus mos cft ex (ha nobilitate peccandi fufcipere audaciam : vanaqj iacftanciam ex luis parentibus promulgant :eo tarnen paefto quo parentes fua virtutc nobilitate receperut. eodem paefto ifti fua vicioGtate nobilitate terminatie/ tunt.ïxpedit eni tefte Sydonio i fuo epiftolandibro quinto; nobilemeflè fine fupcrbia.finc muidia poten lt;nbsp;tem.fine fiiperfticlone rehgiofu .fine iadlancia Iittera/ turn. Wune autem filii nobiles fè putantqui faftu fins inceffibus monftrant.ÖJabent enim calcios acutos vti greffibus ambulare difcant.ferunt dextrocberia;ar' millas 5lt; omameta 6lt; veftium varietatem ; atcp dilpa titatem cxcogitant.Won funt tarnen arguendi ex bo/ neftateiftd ex pompofä vanitatc.^ur enim dominea obtinent mifi vt reg^t.^ed regere queygaodo poflùnt fi fc regere nequcant. * Dicitenim $ociialt;tes ^ qui mul' tarum rerum poteftâtem habet ;primum coq^^encia purgare debet.^tultu enim eft vtimperare quis ve/ Ïitïcum ipfe fibi imperare non poteft.Et fiubdit.Age', ficabenum vt tuum non obbuifcaris negociu .nullicj impones quod tuipfê pati non poffes.boc exbibe qd ti bi optaueris cxbibcn.Éi bene egens ipfe tibi perfó / ne audlontatê dabis. Q^nomodo igitur ifti dicunt pri cipes quorum pocius fuperbia q? Ïapiecia régnât. nee curant leges obferuarc quibus afios aftringut.Impor/ tune enim necant.ftuprant.rapiunt.adulterant;ßlt; fi' milia facientes anatbemiGnt.Verutamen Catbo ait. Patere legem quam tu tuleris ipfe.$i enim attendat princeps qualis eius nominacio fuerit.’peccare verebi tur;cum fit datus populo non tantum in domineu;ftd cciam in exemplum. Wam tefte Seneca, Principcm

peccare non decet cum point. Precorcç çp non folu ma nus 6lt; Iinguam:fed eciam oculos conUnere debet. Vn de (talterus in J^Iexandreidos Iibro,vi,MaieftaS re / gia magni pondens eflè Glet.^t Öuidius quarto tri' ftium. 0 qui nominibus ^neroGs flores exuperas;ac morum nobilitate genus. Äi^maduertantigitur prin cipes;ct nobilitaté exoment moribus;vt pociusvirtu tibus ^ pompis intendant.ÏJam fuperbia reges plan mos feduxit:et adbuc forfan captiuat. Êlures naq ïfut qui tanto tumore fuperbiunt q gt;fuis lubditis loqui de' dignantur.turpecp putcyit popularibus exbibcre collo quium. SJarrat tarnen Valerius libro .vu.çp t^ubbus Valerius conful Romanus adeo fempplebem dilexit vt merito lpubliculus cognominatus fit.Et tEutropi? refert q »cum ''Vulpius ab Äuicena redargueret eo^p njmis cdmunis eflet.relpondit dicens talem impera' torem debere eflè priuatis:qualem Gbi imperatoren) priuatus optaflet.Quia igit quiJibet imperatore op tat fibi ^picu^deo ipfe debet lubditis ^picip Slt; co^ m^nis eflè. W^apitulu .yi.IPe diuiciis prinnpum

Minceps cft oculus plebis.quLcontagiofus ß Ï p Bfuerit; mox interficit. Vnde $tacius in T^^ baidos. j^egna cum fcelere omnibus ex biis futgrSüiora.Vnde I^intilianus capitulo tercio.l^ec cft inquit foperipru condicio vtquicquid faciunt pt^ cipere videatur,Et Éoecius tcrcio de confo . Imperan te ncquicia virtus non folum premio caret. veru ecia fceleratorum pedibus fubicda calcatur.Et (|)uidius fexto de faftis.^ic agitur œnfura.'ct Ac exempla pa' rantur.lt;|Zu vides alios qd monet iplè facit.Ét libro fe cundo Gne titulo. (|^od decuit reges cur mibi turpe putant.Et luuenalis libro tercio, ®mne viciu de tan tó defpedlius crime in fe babet'quanto maior qui pee cat babetur.\Vnde in proucrbiis Gpientu dicitur.In' ferior borrçlcit quicquidpeccat Giperior.Et (Claudia.

nus in maiori. (Îomponitur orbis régis ad exemplum nee Ge infledlere lenfus bumanos edidla valent:^ vigt; ta regcntis.Mobile mutatur fempcr cu principe vuP Rus.ï|liis igit teftimoniis dare apparet periculoGfli/ uia in principibus fcclera fore.torum enim exempla Populus delinquit. Vndc Œafïiodorus epiftola teraa dicit fubiudice bono popuIum corrigi.Porro inquit: ^acilis rcdli perfuafor eft innoccns iudex.Ifcam fübdi*' tus predicabili conuerfacione pudet mores probabiles non baberc.^ed procbdolor Geut planeta planetarum Icilicet Sol edipûtur.Ge in principibus lumc boneRa tis rarilGmc cemitur. Vnde $eneca in Agamenone. kon intrat regnum lumen aut fides.’led preeio vincit tt ©uidius Iibro fecundo Gne titulo.Curia pauperis bus claula eftidat cenGis honorcs.Inde grains index; inde feuerus eques.^t;vi;de faftis.Xegia res fcelus eft.$t idem i epiftolis dicit. Impat bcu populis timi de non impcrat iure.ffolTdet Sc viciis régna minora fuis .C^ibus verbis inuitur régna dclirtis fore fubiequot; rta. St quan^ in principe omne delicflu Gt graue.qd tarnen aliis nociuius eft g^uius eft. (Çuia tefte Tulio Iibro fecundo de officiis.lfcullu mquit vicium eft de / teiçius auariciajpreftrtim in principibus Slt;, rempubli cam gubemantibus.Habere enim queftui rempublica ^n folum turpe;led eciam fcelcratum 0C nepbariu eft iturGim 1 principe audacitas feftmatacp precepcio no cet. Vndc $uetonius Iibro fecundo de.xii.celaribus Auguftum redarguit eo cp nil melius queftui arbitra tus eft.Vnde Saluftius in lugurtmo. Animi cupidi/ tas comune nobili tatis maltun c. (teteru turpis amor principi minime competit. v nde Fulgcncius fecundo mittologiaru .fl^uauis inquit omnibns libidinis amor turpis Gt,nunqua tarnen deterior ^ in bonorato. Ala lupiter in cignum conucrfus eftteum leda concubuit que peperit ouumivndc tres nati fut.'lcilicet Caftor.

Pollux.Sc Welena.Vnde Leda a ledendo diciturdm'^ mundiaäqB defignat.et nomine louis principes itcHi ^ntur.ömnis igitur ptincipat? libidine maculatur • Wnde referunt poete in buius rei teftimonium cignu ilium plenum efle vicusapfoq; clamante aues tacent . âlelena eciam qua Leda gerit dilcordia (cminum fuit Similiter Çaftor malu exemplû nuncupatur,,Pollux vero' aprodendo dicitur.Itaq? omnis mali libido,occa' ƒ10 eft.Xurlusprincipi fume impacieiicia nocet.Vn-' de Statius in 'Pbebaidos libro pnmoÆentilis animo lubiit bragor inuidia atep parens odii metus. Sed neC ob boe biis viciis ablatis principes vt cdmuniter fcele rantur.Bja auanciadibibidme .'impaciencia moleftant Vnde Petroni^.Venabs populus venalis curia priipu la.:$ maieftas auro corrupto iacebat.^nde autem liec procédant vicia inquiram^. Timendu eft enim ne pr^ uorum focietas ad prauum eos incliner, ^liqui cni ftf lerati : peccatilq? pleni principes fteftantur vt placedo ditentur.In boc autem placere ftudet çp crimina Iba '’ dent.tIh comparand animalibus querentibus non bo' minem.’fed predä/tuxta illud $cnecc Iibro de reme. iVleli mufee fecuntur cadauera lupi.frumenta fofmi' ce.ita turba pieda lequitmon bomincm.lJempe fami liares regum eos fepius euertunt. luxta illud Joefb fecundo de confo. Pegu familiares regiam poteftate fepius profternunt.Pt XFarro in fuis fentencus, Am^ jCiSinquit diuitum paleefunt.

MPapitulum.vii . De paciencia cicmencia princip^ 4^ '^^Vanto quis in gradu~eft fublimior. tantum a^ ■ ft ■^iftncordiam SC clemenciam exifteré debet X .prompcior.Vnde Zeneca libro primo de de' mchciaad JJerpne.Klullum inquit ex omnibus magis ^ demencia regem aut principem decct. Apes enim aculeum babent.léd rex apum aculeo caret.Faluu re' gern demencia in aperto monftrabit. vnde eft inex/

Jit

pugnabils munimentu amor ciuium. d^id inqui^uï mus eft quâ viuere cundis optantibus paccm.Vclt; recundiam cciam peccandi facit jpü demencia. Wee minus principi turpia funt multa fiipplida:^ medica multa vuïnera.remifïiuf^impcranti melius paretur. Hïatura cnim contumax eft;6lt; faciliusducitur ^ arta: tur. i^ttendat igiturj^rmccps vt clemens fuis ciuiba fitmec reeufet miferen ipfe qui venia ind^cre poteft Wam teftc '^’ulio libro primo de officns . Wibil c lau/ dabiUusmibilc^dignius placabditate et clemecia.quc tarnen ita probanda eft vt adbibeatur reipublice fera feueritas:finc qua ciuitas adminiftrari non poteft. ^t idem *TuIius Philip.ii.f’rediu inquit cantate 6lt; bc' niuolencia ciuium oportet eße feptumd armis.Ï)i{cat ergo reges 8 lt;nbsp;principes mifèrcri .•6lt; iracundie veneno non intumefcantjpß naq; meftos debent cdlblari:peri culum ergo G corum iracundia alios prouocct.Wam G turbacionis occaGonem babeat.‘pofco vt delèratJuxta lUud Calteri i Alexandreidos libro primo.Vinditfa Giffer donee pertranîcat ira. We mcmmißc velis odii poft verba.Wam tefte (Puidio tercio triftium.^^^an to quis maior : tento placabilis irc.Wt faciles motus mens get^rofa capita Itaq; ignobilitatis Ggnum eft fe pc irafti.Br difficile rede ludicat ipfe cuius mcntem ira pofGdet. ^nde quot;Tubus libro primo de offjciis.Wu quaminquitqui iratus ad puniendum accedit:mcdio critatemillam tenebit que eft inter nimiû Ôlt; parum. Jdeo $cneca in troyade.(|^o inquit plura polGsujIu ra pacièntcr fieras .EtIibro primo de clemcncia .Rex lefus animum in poteftate babeat.Iongeç^ Gt exorabi/ Iior in GiiS iniuriis ^ m alienis.W^m quemadmodum magni animi nón eft qui de alieno liberalis eft:(êd qui qd alten donat Gbi detrabit.|ta eum clementem non facit allem doloris toUerancia:(èd propriorum ftimu/ ^orum paciencia.magniq ? animi eft imunas in fumma

V

potencia SCpacienda pad.Hlec quicqua glonofïus efti pnncipitpunc lefo.Vnde Calterus in /^lexandrwdos. Iibro primo..Inhabile eft regnu quod non clemecia fir mat. Ammaduertat quelo domini Ôlt; principes bomi nés ipßs cfß.nec princi patus naturam propriam ah' ftubt;cuius eft mifercri 6lt; fratn proximo indutgere? quot;^nde ’Tbcrencius in adelpbis. ytbomo esata mores géras, l^a tefte C^udiano i maiore.Munera Iola de? equat clemecia nobis.t^ax maiora docet:peragit tran quiHa poteftas qd violenta nequit. Étdûbdit. Kun^ Iibertas gracior extat q? fub rege pio.Vnde Quintus torcius Iibro fexto. Kegum ducuq demencia non eft in ip(0^ numéro eft que edmunia funt et mgenioflta/ tern mentis que validitate infinuat.Hiis ergo teftimo-mis dare deducitur demenciam principi maxime con-gruere .'que talis lit vt nee lufticic deroget;nec fauore gignatur.$ed clcmcnci e fupcrbiadctrabit;que quo lt;nbsp;rundam principum corda fie detinet vtmißreri ^ det menciam exbibere noluntißd offenfimox interimere omnes cupiunt. ergo fimilesi natura homines Slt; ^xi, mos.'virtutibus forfan eis edebnores ‘deprimere eu / rant.^uius autem (uperbie 6lt; ipietatis nutrix eft am bicio qua multi ßlia fibi no débita vfurpare prefupfc' runt.Eodê^(5 pacÆo quo fuperbia eos itronilauit impie panter regnare facit.Verutamêprincipal no débet ambicione obtineri aut fuperbia poffiden. Tnde tal . terusin Alexandreidos li bro.'viii.Tfucius eft no afee dcre ^ poft afienfu regredi. '^eteres.enim fapientcs principatum recufarunt pocius q ? ämbierut. ändere fert Seneca Iibro tercio de beneficiis cp Jkntigon? bo ftem fiii patris cum fuperaflet. mbilommus prelmm, belli ad pattern tranftuIit.Ét fubdit.ldoc eft regnu nolle regnare cum polies, t^nde Valerius libro.iiii.re fert tabium officium confulatus recufafleimultis ta/ men deprecantibus. Ét Iibro fexto refert de Adanifio,

ronGmiîem Hftoriaî qui cofulatum reculando/Mlores inquit vcftros ferre non potero;nec vos impenu mez um perpeti poteritis. ^on fie tarnen bus temporibus ptmeipatum bomines reculant.lêd auidiffime currut cwl^ occaGone luperbiunt 6lt; lupcrbc régnant: atq ; G *’« clcmencia principantur.

Capwulum.viii.De ludis principum.

ÄLincipcs lubditorum fût exemplar. Jiigit I P B Ïudorum vanitatibus intendunt.et ludorum ineptozp enormitates adinuenire ftudeant.lp *otu^orro familiäres atq? fubditi conümilibus occupa oonibus fé faciliter occupabunt.et fic putabut viuere fine quando ea faciunt que fiios dominos facere videquot; tunt.djuis enim taxillorum aut alcarum ludos magm ficauit s ’principes 6lt; domini inconlulti boe fecerüt. Ilcc tarnen reprobandum eft fi quis ßlacio fpiritu fuu tecreat.4ed reprobatiHima eft corum vitaiquiba mos cft totum tempus vite (ue ludis 8lt; ftultiloquiis exbi tere. Hu nodÊirnas vigilias amant:6lt;ludorum vani tati ft ad fatigacioné intollerabile incendunt.Éed cu Ïucente die furgere debeant vt populum regant £lt; fo ucant: ipfi tarnen ftnino tune ftnt dediti,et tandêex Vite diffeïucione ólt; malcficiis corpons ölt; anime graz uiffime decidunt. Purfus bii cu refedaone fupftrint ad militate exereiciu non contendunt.nec viroru illuquot; ftrium acÆa commémorant in exemple,fed feruetifli mo ineptiflimoq; defidcrio taxillozp alearûtj fortunis fe comittunt.Ct^oru occafione periuria obfecraciones 8lt;forfan blalpbcmias conficiunt6lt; mifcent.Itaq : mes que ex iocis recreari debcretdudis talibus ineptiffilt; mis inquiétât . Ideo Seneca in ^uerbiis dicebat.Aiea tor quanto in arte docfhor:tanto eft nequior. Vnde re fertur q gt;'^bemiftides dicebat non decere magiftrat^ ludis vacate .'fed a quibufcûçp leuitati bus debent am/ mû arcere ne relpublica ludere videat. aut ne telicfta

grauitatc pcnre poteft.Vncîe Seneca cpiftofæ^in^' quagefima. lt;t^icl mibi luföna iHa componisi«© eftio» cadi loc^’.Munqd rcfert Auguftinus librotviü.de ci* dei. c^itulo;xvi.quomodo cuida I^omanom(Ömnö dicilu fuit vtludi probiberentur.Bt in fuma de cafix bus Iibro primo dicitur q »ludétes ad ateas vel taxillos peccät non fôîum Iudêtes;fed eciam comittentes.quia ibi fiant defideria lucrâdi.volutates fpobandiribi me daciarperiuria: blafpbemie;8lt; buiufmodi.quonia alea mcndacioru 6lt; pmurio2 ^ mater eft: vt dicit PoIicr^'' tus libro primo.vnde de AcbiUo legimÿ cp cu mifly fuit ad Bonntbcos vt fedus cum eis cotraberetnnue nit duces 8lt; femores cu aleis ludentes.ldeo abfq iver bo reuerfus eft dicens cum taxillatonbusfè nolle con*' trabere focietate. blempe reges Ôlt; principes Judos Je*' ties exercere:6lt; infiftere iftis non licet.B^ia ficut naf rat Bolicratus vbi fupra.Bex Bartborum dedit tabs aureos regi Demetrio i fignum obprobrii;eo q gt;nimis leuis erat in moribus 6lt; iocis.Vtigitur grauior eÆ cereturddco talos aureos fibi contulit. Mnde Cnf•'amp; per I^atbeu omelia;vi.dicit q *deus non dat ludere t fed dyabolus .Ei inquit lufenmus .'ante certaine defi/ ciemus.I^ec tarnen mdi bonefti per boc reprobantur. lt;^ia tefte Seneca de tranquiUitate tpbilofbpbi fapic tes quandoep ludis vacaucrunt.ficut Socrates qui cil puerilis effet ludere no crubefeebat.Èt (tatbo.Laxa bat animu curis publicis fatigatum. ffit concJuditibi dem gp affiduus labor frangit vires.St dat exemplu de agris qui melius frucdincant fi quiete interpofita babcant. Vnde ficut fomnus e neceflarius.'fi tarne coz tinuus fuerit mors eft.^ic ludus boneftus mente di' Iponit.fi tame fuerit aftiduus mentern ebetat. Vnde Qjaffianus Iibro : vii.coif.narrat de fandfo lobane apo ftolo qualiter cum pdice letabatur.'quod cum videret juuenis quidamirabat virum tarn fandfum ôlt; fenenn

^Joc faccre . (toi Gnedins loi:ânes ait .j^îcl portas T ma *iu.qui rcfponc(it ;arcum.tui lolânes.Cur areu tern lum non babes femper .lt;tui iuuenis.ne aflidua curua' cio vires eius minuat. Sandlus mqt lobânes.modica hxacio:{alicet temporata leticia bomines meliorat ôC vires fortificat. ^(tapitulum .ix . jPe dominio Phneipum quomodo debet ede yirtuofur^

I^^^n debent principes putare eoru imperia di n ■uinis itiflionibus préférérda.fCam a dco cepe

F runt domineu quod habet.et ineptiflime doz imnantur.nee merentur principarimili inquantn virz tutibus ppollent.Èeruerfóru tarnen principu malicia tepore noftro plidenciu ita viget.’vt dominari pocius credantur peccandi licecia ^ virtutu excehencia. f^u enim principes peruerG id folu ba^t dignitatis g? fal lax bominu opinio credit.vt tagit Boeci? tercio de co lo . capitule.üü.Attendat igit principes qui terre do minané corporibufq; mortahba mortales.(tur igiÉ fu' pbiut.cur momêtanea luce tumelcüt.Äeferteni Iero him^ epiftola.c.xix.Et Valen^ Iibro vltimo ante fi' nem.’qualiter rex Verles de fublimi loco exercitu fuu ^fpexit,in quo cum yidiflet fere ifinita multitudine bominu fIeuit;oGderas cp poft centu annos ^nes ifti mortui effet:nullufq; viueret.ïtaddit ide Valerie q? fu^ odicioneilcilicet mortalitate in aliéna fpecie deplo rabat.^1 eni ammaduerteret quanta c in mudi princi piba anexa calumnia ;nun^ aut raro appeteret. ^nde EgoGppus libro.iiii.narrat de Vefpafiano quarter cu eflèt i obfidione Ibcrofolimica audita fuerunt noua çp Klero fuit occifus.1ft ideo Velpafianu in ipatorcm mi «tes cîegerut.Sed VefpaGan^ omnino renuit.6lt; mili tes omnino inftabant.Iraq: minis mortis ipfu infeftagt; bant.ffle aute indignu ft reputabat.ftd milites Giadc bantvt iperiu acciperet.quia poci? cura erat ^ honor Tnde Valeria libro.vu .capitule ftcundo narrat qua

liter dyadema fbi tradicu dm confpexit ante^ capiti imponeret dicens çp dyadema magis faciebat bomine Mobilem ^ fclicc. quia G Gonüderentar ^Ilicitudines prindpatuu nun^ accipercnt.^iru igi^ q?bec buma na iura primogeniture putamus;5lt; celeftia omnino ne gligim^.JfJempe veteres principatu no querebat.Vn de narrat Valeria Iibro quintoicapitulo fexto de quo dam qui eu exiret porta ciuitans:corona lubito impo fita fuit capiti ems.atej dumodo reuerteret ipfumm regem poftulabant.led reuerti noluit.quinymo fibiy petuum exiliu indixit. Jn cuius rei memoria in predi till porta ipGus effigies incIuG poGta fuit.Cqteru Va lerius Iibro.vi.capitulo primo narrat de quoda quicu perdi differ 2^ffam regione 8lt; quafdam vicmas getes gracias egit primo.fecudo gaudens. 'qa modico regno vteret.|\Iunqd lobanis.vi.legit qualiter griffus fu/ git in monté quando cognouit q »populi veniebant et eu raperét 6lt; rege faceret.^up quo vrif.omelia:xxi lt;priftus inqt fugit erudiés nos fugere mudanas digni tates atq; contemnere ea que fut; fcilicet téporaliade ridere;6lt; futura adamare.Blodernis tarnen téporiba omnes ad dignitates currunt.non tn üpienciä aut vir tûtes querunt.lt;fcuibus loquit fernbardus ad Buge niü fecundu.$imea inquit in teeffo eff Geut rex fatuj?’ in folio . Vndc Geut turpitudo fymee quando plus afee dit magis patefeit. Ge bomo indignus tanto fétidior quanto in gradu celGor.^uamobre Ikuguftin^.ix.de ciui.dei capitulo.xiii.narrat qualiter iuneffe erat edes virtutu £lt; bonorum que ^ dus Ôlt; deabus deputabant ad deGgnandu q vir bonoratus per dignitate vel per poteftaté debet eflè virtuoGis. Ït ideo ille edes;fali' eet domus erat comundle.Blec tarne reprobâda eft po teftas feu bominu dignitas.(J^onia omnis poteftas a. dno deo eft;vt dicit ad j^o.xiii.Sed reprobadi futd 11 qui Gne meritis dignitates aflumunt; aut in digni

tatibus cfi fucrint fc 5Calios pucrfe regunt.et dc ma dica glori^ua babent ne ptiuent timetes in nullis co fidut.Ma TuIius hbro tercio 4c officiis;capitulo.vii. barrat de l^ioniüo tirano quarter barbitonßres time 'bat ne ipfd interficctet barbâ cius G taderet . Ideo pi'’ Ïos barbe comburebat. Matrat inSiper de Alexandre» fergeo;qui de vxore timebat.Vnde ante^ cubile igte dereê explorari faciebat:an cius vxor gladiû vel aliud înftrumentu babcrct.fmalitcr tame ab ca itcrfecÆus Fuit. Infup Valerius 11bro vltimo ante fine narrat de Mafmiflà rege qui eu dormiret cuftodia fui corporis non borranibo.'fed canibus cdmiGt. Hcc eni omnia con tingut. quia ipn ad dignitatcs eleuant.et vite buius exigua gloria fupne felicitati anteponunt. Aniaducr tat autê illud lob,(Dmnis potentat? vita brcuis. '^^n de lob fxxiiii . tieuati fut ad modicu 6lt; nd fubfiftent. I|l5 vita e vapor ad modicu apparcns. lacobi.iiii . ((lm nis caro fenu.6lt; omnis gloria ei? quad flos fem.Xur/ lus in principibo nd fblu Giperbia gula cerno redar. guedas. Vbi aute gula regnatdbi nulla boncftasiled diflolucio caftrimargie femper comes eft. Ita^nobili bus maxime ptinerc dinofcif fbbrietas;exquo ndbiliu ftatui pcipuc ogruit boneftas.fortafGs tn qui fe nobi Ies dicut;fua vocacione diuerterdt,l^ui ent funt eda^ ciores cunalibus qui tn de nobilitatc fe iadlat. Pota' Clones eni ferotinas babet. 0lt; mane fuis fendbî nondu exdtatis pocula petut.Hec autem non eft nobiliuilcd ignobiliu:nd ad vita:led ad morte via .Talibo aute co »neflätoribus quo^ occupacio i cibis 6lt; potibo e loquit Yfaias quinto capitulo dices, '^c qui potctcs cftis ad bibendu vinu.Vn Seneca epiftola.Ixxxvii.narrat de quoda potente qui maiore parte noÆs in cduiuio exi amp;ebat.et fere die tota dormicbat.il) quanta vite indi Icrecio.corp? fins cdmeflàciombo diftcmpantÔlt; inqui ïiat:6lt; anima pdcre nd formidat. Vnde Ylaie quinto.

Ve qui colûrgitis mane ad ebrietaté (êdlanda. Je Cxb, dît. ^itbara amp;C tympana 6lt; tibia 5i vinu in conuiuiis. veftris: et opus domiui non refpicitis. Hoc fiquidem. vicïu maxime babet cutiaru fédlatore^qui iugit pret mifla falute cibis 8lt; potibavaeät.^n Folicrat? ilt;pïo go narrat guter ßoerates pBus ea otemnebat g auUci ambiut.laljcet q curiales petut. ^Juamobrê yaleri? Iibro qninto;capitulo primo.Ventre mqt diftentn ci/ bo fequit voluptas gemtaliu .Ide ponit (prego.epifto^ Ia.xxxvn .Jnfup Seneca comeflatonbus ficloquit .0. miferabiles quo:^ palatu nd mG ad pcioGs efcas cxd^ tat . l|Id eni viuit q libidmi 6lt; lomno viuit. vn Vn'.m. foo J.neid.11bro primo J)idone redarguitæo œi oui'' uiis tepus detmcbat.Idcirco dicebat.Infelix ^xdol^ guq; bibcbat amove . ^t ibidê dicit. t^rima.qmcs epu lis mefcq; remote. Cratberes magnas ftatuut Slt; vina, coronat. $ic ftrepit^ tedis voceepp ampla volutant. Bx qujbo colligit epmeflato:^ enormitas i quiba fuuni paradifu Ipcrat. lt;B.€a£idllia,;2c^c tiranideprincip^ ^^’’'quot;^^/iincipes ékdominiconSituti fut vt nd dim^ ■ p Wpdt pïebe;lêd vt foucat.nd vt bona fubiecÆis aufferet:fêd poci? id qd babetbenignCcdlèr vßnt.Sed ^cbdolor dominia q? plurima i tiranide mu tata fut.multicj principes paupes fubditos opprimât et vt ipfos ptextu iuris ofnnde videant.'puiflimas le^^, ges excogitat.djuibo Tüie dr. ye qcondut leges mi quasiet 1eribetes nufticiä Icripferut vt opprimeret m, judicio paupere.Vn pfal.Sedet i inlidiis cu diuitib? 1 occultis vtintficiat inoccnte 6lt; cetera . Hu eniliini/ les fut (paftoriïde quo narrat Sobnus li.m.ca.xxxv. Qui cu homme inuafentipfu non delèrit quoulq oHa ei^ ofregerit.Sic tales paupers Î pace nopmittut quo^ u^ totabt eneruauerit.vn iMicbee .iii. PeUes eo^ dg. Gp excoriaucrut:6lt; ofla eo:^ ofregerut 5lt; cdfciderut Hü tn mexculabilcs fut;ßlt; tn aliéna capiunt.tribus.

Ambrosi.primo de offiJoquif.Wines inqc eras.qua ergo ex caufa aliéna rapiebas: egeftas non compubt, idea te feci diuite vt cxcufacione no babcres.Te fed potente vt no inferres:fed rcpclleres violencia . Ïnpi te igit cgenö 8lt; pauperem de manu pctoris liberate. |Ja tefte Seneca epiftola.Ixxix . Ïa ifti facidt q crea' ture irracionales facere abborret. ^uomam tefte /\ri ftotile li.vi.de aialiba. Kon e mod? auiu vm? (peciei 3 »vna comedat alia. Ifti tn (hos fratres deuorauerunt Vnde Jklicbee.ix.djui comcderut came populi mei . Nepe attedcre debet quonia paupes exaudit domin?, qm tn paupes cdtra eos clamât:Ölt; lufticia a deo petet Vnde Ècclefiaftici.XXXIX,Lacnme vidue ad maxillas defcendut; 6lt; afcedunt vl^ ad cclu.6lt; de? exauditor nd dcledabit in iHis:(cilicet pricipiba tirânis.quomâ ^pter multitudine calumnia^ clamabut.vt dicit lob XXXV . Ve igit qui edgregat auariciâ domui lue. quia de piete lapis clamabit;{cilicj otra eu :vt df Xbagug primo. Kamat eni Petr? Damiani de ^odâ qui ^xi mus morti erat:et a lânÆs Andréa 8lt; Cregorio val' de affl^ebat .’quia Gx numos a paupcula vidua acce / perat. vn Ècclefiaftici.xxxiiii.î^ offert Gcrificium ex filbftâcia pauperis;quafi qui vicftimat film in olpe' cîhi patris. Legim? en? de Tiberio ? cronicis breuiba 3 gt;eu fibi fiiaderet vt tributa augmetari iuberet:re^d dit.Boni mqt paftoris no cft pec? deglutire. Tn Tlàie xxxiii. Ve qui pdansmonc 5lt; ipft pdaberis.Wu cnira crudeliores fut lupis.l^ia de lupaba ? biftoria A^ma no2p legit quomd nutrierut Eomulu infantem expofi tu bcftiis.Ifti veto pauperes fiibditos tan^ lupi rapa Ces lacérât.Vn CriComelia.’xxxiii.l^id inqt ouisin medio lupo^ . quid coldba ? medio accipitru . Impius eni iudex fiue domin? vt leo rugies 6lt; vrfixs efiiriens princeps impius fiiper populu paupercjWam paupes funt ficut oues in medio luporum. lt;I^apitulum

SEluni-lt;^ii£meiifiiw Jk^pxinapain ^^ Cemplu ^tbenienlium qui iufticiam^pne omoditati ptuferuteVu narrat ^aleri? libro !Xto ad ’X^ioeriuJcapitulo quinto:^? cu quot;t^be / ^tbemefis rege greco2p fuganèfc;eiu^ the/ Guru aggreganèt:ftudcre cepit qualit AtbemeGbus (Jarecia fubiugare pofTet. tum igit deïiberacione.die quada AtbenienGu oGIiu ingrefl^ fuit vbi crat fepte. Gpictes d^utati ;^ut,I^tbemefibus mos erat. f^P^t^ Ïauit igïé ybcmiftidesvt vn^ eo^ fecreto ofiliu fuum audiret.et G valerct:païa diceret.G vero nó; Glecio te nereè.^)eftinat? igit fuit ^riftodes cui Gcretc dixit^ bonu eße vt cu daffibus Giis |jacedemo2p naues vid/» nas eis fubiugaret.quia exinde poHèt man dominari.^ et cófequeter (precis emulari. |Jam Iicet fktbeniefeS, greci efïènt.grccos tn^tunc aduerjanos babebant. Kedies igiê Ariftides ad oGIiu :qd f bcmftides dixe rat narrauit. l^uo auditoupG fepte. fapictes vnamrnit edduferût.^Jd dccet mqunt re ifta facere.quia dC li/ eet fpecie videaê babere prudccie;tn Dtradicjt iufticie ï^^t^ igit çp veteres olim ply iufticiam ^ ^ppria como^ ditatéamauerut.JJarrat igit Valen? Ii . v.fce (form dio ciro: qui ad cuitandu fedicionesdeges oftitwt vt coGIiu ciuitatis nuU? cu gladio itraret.Iplê tn ^orm dius ex loginquo itinere vcniens oblit^ e depone gla/ diu quo pcindi? erat.et ita cdcionê intrauit. (Ju igit monit2 fuiflet de fradlione legis: ipG ftati Girrexitæt Gip gladiu que babebaticubuit fpote:malens mori^ lufticiâ feu lege p eu vidari . Ideo fatbo inqt.Patere ^ege qua tuipfc tulens.pt licj i boe imitan no debeat qgt; Gipfu intrecit .1 boe tn amore iufticie que gerebat' oftcdit. Verutame exepla viri boni : et précipue boni_ pricipe s lufticiä affeduoGfGme dibge débet:vt tanep dies vera equitate luceat.Cfur eni antiquitus cofules Romani pauprimi fuerut; niG quia maluerut iufticie.

faueret^iufticie Hetrafcedo quouis modo ditari.f^o? rü cni pauptate narrat ^^uguftin^ li.iii.de ciui.dei, capitulo . xix.^nde Valeria i fuo cofulatu ta paup ex titit vt de recolle ólis a populo nutnrcÉ. ^Jarratinfiip yegeci? hbro . iiii.de re militari : çp cû quidä régulas de boftib? Victoria babuiflèt.'et ad magnos vocaretur honores, Ip(ctn in lolita pauptate voluit manere.In/ lup I^uguftinus vbilup de l^intio narrat gpde pro / pms manibo terra colebat quando fuit ad ducatö vox catus. Cu vero dux fadl^ fuiflet;lolita pauptate non ptermiGt.(t cocludit ibide q gt;plures a cdfulatu Ólt;le natu repulf i fucrut.quia mune^ ^ lufticia ^buerte da luplerut.J^onia Gcutdicit ©eutro.xxi.Doming? aduerGê erga omne miulbicia.lÈeteru narrat 'I^aleri? libro.v.et Auguftin? quinto de ci.dei.capitFo.xviii-l^onia Ïrut2 ,p tribunali lèdes filiis luis nd pepcit. r nde quia Tarquinu exule reipublice.diflïpatore re / ducere volcbatad^ ^pprios filios virgis fecit cedi:6lt; lècuri pcuti.Vn rirgili^ .fjatos te pater noua bella mouêtes.ad patre pulcra 41libertate vocauit.Ct IJe Iimand? biftonograpb^ narrat de Clyo: qui cu fenex eflètictimpatofis cxcmciu exercere nd poflèt;abÏa / tu fuît libivt ^riu film impatore conftitueret.Iplê aute relpddit.Suffice inqt debet vt egoipfe regnaue' rim cu nd mercrer.quia nd Gnguini;fcd mentis prin cipat? debetur.Ideo lapies Ipcclelïaftes.vii.dicebat. fJoli qrere fieri iudex: mil valeas virtute prumpc mi quitates.^x bus igitur patet q gt;licet cdmunit bomo vincaf.parcere autem fanguinis amore aut eciam lau/ dis cupidine:vt inqt Auguftiny Iibro.viii.de ci.dei. capitulo.XV. tJibilomin? tame veteres omnia iulbicie poftpoluerut.quonia ancilla:lcilicet omnis fauor atep vtilitas poftponeda e luri. quonia impii iud:ces in cor rupcione lua pibut .’percipietes mercede iniufticie(Vt dicitur prima I^etri fecundo.

CX^apituïurn _2siiL^ïl22222^.^Yi ‘^o^i^

enö^m multituÆne exercitus Victoria belli f ■ ■n Bird de cdo Vitoria e; vt dicit pnmo j^acba wbeorum.iii,Vnde ^oyfes manus ad celum quot;Jeuabat.Ctita vinecbat. vt dicit Âxodi:xvii.Kam1î cut in ateba bomines 1aluabant;eo cpipfaerat dip aqs $ic eciam fi mens cotemplatiua fuent ad celeftia ten des.et aquis:id eft vamtatibus d prefuerit fafuan po terit. ^nde deutro.xx. Appropinquante beHo ftabit lâcerdos ante acie et be loquiê.iJoIite metuere.’quia dominus nofter in medio eft vcftri.Sic ecia Tbeodo/ Gum fecifle legimÿ.^Juia Gcut legitur in biftoria ^o mano^Jcum fc vidiflet a dus boftibus circumfeptumJ oracionibus vacari cepit:ct Ggno crucis antepodto vi eftor effici meruit.Scd qd dicemus de bus qui in pro pria virtute confidut. et arcbam nd eft paradidim in/ gredi nd curat.quinymo ecdedam virodp eccledafti/ cos infeftat perlecunt ^ laniant.*ƒaies emm in mome to penbunt .quia dux eorum dyabolus intentum eo' rum querit.Iparrat in biftonis preadegatis /Romano rumçp quida dieft? Malcbeh^ecb romanus quidc pre potens cccledam dei violauit:et in ea exiftens crudelt ter extraxit .Ideo turpi excidio interiit.Attedamus igitur biftoriam de Acbille quam ibidem legim?; de quo ferê çp cum Itaham diddparet:ad eumacceidt vit fancftus Ibco papa dicens vt mceptam crudelitatem di mitteret.led papa mortuo interrogatus fuit.^ur pa pe de prefto obediuifti.t^ui refpondit q ?papa Gbi Io** quente lenem reucrendum viderat gladium in manu tenentem.terrore cuius in tantum expamt.'çp non obc dire non audis fuit.Itaq? eccleda non débet a pugnato ribus interimi.Vnde narrat Paulus dyaconus bbro xii.biftoriarum diarum.Et Orodus Iibro ;vu.de or / mefta mudiiq »cum Xomani a Cottis captiuarentur ; ifti foil euaferunt qui i nomine (trifti eccleda mgrefd

fuerunt. ^J^ncle (Jîotti Itomanos capcte potcrant. fed ob reuerenciam nominis Crifti in ecclesia manentes h beros dimttebant.(J^amobrem ïfkuguftin^ primo de óm.dei ;JKornanorum ingratitudinê increpatteo çp dl cebant nomen (frifti cis obfuifïè. et tarnen eo^ ydola Tuccurrerc non valebant.Ideo ipG in nomine (frifti H ben fac^i fuerunt. tx qua biftoria inferunt aliqui $ ab iHo tempore citra principes temporales libertärem in eccIeGa malefadonbus conceflerunt, (Ixonia laus ^eius in cedefia Gndlorum inquit propbeta

apitulum.xiii.É)c principum bmnilitate. ^^^^XlVperbia femper petit cafu .Julius igit prinz »SIHLipat^ ftabilis vbi fupbia regnat.Vndc fcen.

Jxi.dint q gt;homines propter fuperbiam fuam turrim erexerût.et exinde ipfi qui vnius ydeomatis erant:diuiG fuerunt.i^ttedamus emm quoniam flip/ bia diuiGt angelos.ftiperbia depreflit fJcrone,omms q? fedino a fuperbia exordiu accepit. Ideo Seneca Lu ciliumfie monebat.Cüneflis efto bemgnus.omnes tiz bl pares facies.ifenores fiiperbiedo ne contemncs. fii jpenores débité viuedo non metuas. ^nde mlibro de nugis pbilolbpboru de lulio cclarc legitur çp fiiis mili tibus nuh^ dicebatnte.led femper venite.quia fellies non fblum volebat fibi feruin lied ecia feruire ^mpt^ erat. De quo ibide legitur q gt;cum quidam veteranus quadam die dum damnaretur coram iudicibus;roga Ult Ccfiirem vt defcenderet et iuuaret eum.cui ftefar dedit bonum aduocatum in lui adiutorium.Cm vete

ranus ait. Eg0 inquit te périclitante in bello l^fiatico non qucfiui aduocatu. fed ego pro tewfo puguaui.t^i de inquit vulnera que pro te fufcepi.Tuc Cefar vides vulnira crubuit ret moxad verbum cius defccndit.’ti mens nefup’rbus aut ingratus videretur.^nde dice/ bat.llle fe militem nefcit amarc qui no laborat vt mi/ btibus carus fit.lnfuper Seneca Iibro quarter de ira.

de bumilitatc ^ntigoni régis narrat çp quada nodê audiens fuos milites Gbi cohti*adicetes:eo g? Rome ip dus onera maxima difierebant. Ipfê igitur |\ntigon^ clamdcftine defcendit : et ipCs nefciêtibus quis eflèt Gos mihibatm portandis oneribus* Ipdfquc tandem dixit. flimc inquit maledixiftis jKntigono.'cuius vi '' cio in bas milêrias incidiftis.}^[unc igitur bene optate ei.quia eius laboribus interuenientibus penam gran'' dem euafiftis.tcce igitur quanta principum bumili' tas.^ed nunc pofco quid dicemusinid quia faftum et luperbi^ querunt. ^t principes in fuo feeptro gïori antur. Ipucesin (blio. et Imperatores in dyademate gloriantur. ^ed reuera vir quantumcunc^ ^blimis exiftat: attendere debet illud lobdicentis. Spiritus meus attenuabitur:5lt; dies mei breuiabuntur.et Iblu mibi fupereft fepulcru.Vndc Ibelus films ^yracb dl cebat. (Dmnis inquit poteftas vel principatus brems vita.Et (Golorius pbilofopbus de Alexandra loques de dicebat.O^ friuola gaudia mundi;^ return rugi gitluus honor. iVam cm non lufiicerat orbis ;modico fofia fufficit terre. floc enim non attcndunt buius te poris principes.1 in fuis faftis affidue deuané Alexa dro fimiles; de quo narrat Valerius Ii broiviii.qp quia audiuit a quodam fuo comité gp plures mundi efient . Ideo non confcentabatur vni mudo principari. J)e quo fcilicet Alexandro egregius verfificator lie ait. Eit bone quid curas res viles res peri turas.f\lil ^futu/ ras damno qnqp futas. Alemo diu mafitin tbine;f cito tnGt.tft breuis atc^Ieuis i mudo gfia quis.fjui fuit bic imus;bic erit ordine primp. Vn f^itin^ narat ç vir quida can^ A^^^^dro dicebat.^ide mqt ne cadas cu pueneris ad culme ad qd peruemre cdtendis ,^amp; nto igitur Aapicncie quinto dicitur,^^id vobis pro fuitiaut diuiciarum lacdancia quid con tulit.trandez laint omnia ficut vmbra,Et lberemie;xxxi.dicitur.

Statue tibi fpecùlum pone tibi amantadines,dinge cor tuum in viam recÆâ . Scilicet bumilitatis 8i gracie . (t) q? indo^a eft ilia perßna que de ft preftmit:^ de vita fragili atq; incerta eleuatur,^nde » innocencius papa ftperbos üc alloquitur,(|lur mquit ftperbis ver' luis 6lt; cinis.cur diuicias paupenbus dilpergêdasac / cumulas, (furn propbeta dicitjt)ormierunt fomnum ftum et mbil inuenerunt viri diuiciarum in manibus ftis.i^ite igitur breuitas: 0lt; poflèflionum inftabili ' tas bominem ftpientem 8lt; bumilem reddunt. |?ofto emm comemoremus biftoriam valerii.vii.narrantis de quodam rege cui cum dyadema traderetur;diu co Gderauit ^ capiti imponeret dicens:q gt;dyadema ma/ gis facit bominem nobilem ^ felicem.quia G quis co' gitet quantis foUicitudimb^ 0lt; periculisdyadema fit plenum;nun^ recipcret Ata racione principatus non eleuabatur ;ftd bumiliabatur. ^^nde Seneca.Alciori inquit rei te non imponas,quia ftatus tremendus atcç regent!bus peius inftat in periculum ^ (ubditis.quia prince^ omnes timet. ceteri vero vnum principem ti ment.Æt concludit.l^i vero inquit prudens eris;vbigt; qridem cris. et non cxtollaris laudatusmec turberis im^iatus. nbsp;nbsp;^apitulum.xim -de caftiute pnncipu

^’’'^I^^inceps incontinens fubditorum macuïatvï/ K p■cam fuo prauo exemplo. ^nde timendum ne luxuriofts princeps fubditorum filias 5lt; con lugcs violât.iflagnaigitur fecuritas in domino eft G caftus princeps extitent.Kempe viri vetcres 5lt; cele bres caftitatc florentes:laudis premium vl^ buc me' ruerunt.(J^teft enim vt Scipionis caftitatem memo/ remns.^^arrat enim vegecius libro tercio de re mili/ tan fcapitulo.x.^ Scipiom Affricano virgo puleem' ma et nobilis adducïba fuit.quam Iicet naturaliter affe «ftaret.nibilominus earn dibgentiftime cuftodiuit Êt cum captlua eßet: earn redemit.fuoq; fponft qui non/

dum earn cognouem.‘virginem wadidit. (fuius no / men i^Uitius.et ^ dote nupciali munera grandia pre buit. $imiïe eciam de ^‘^lexandro Iegim^.Infuper de lt;J)cÆauiano legimus m f’olicrato Iibro primo:capitu lo:x.quomodo virgo Cleopatra ad eum acceflït.cui? (j oculus racione pulcntudinis {oHicitauit. Veratame eius puientudo pudicicie no obfuit. yndeppeta. YuI tus adeft precibus;faciel^ Intacta porat. Cetera Te genus Iibro quarto: capitulo tercio narrat quomodo Idanibal vigiliis ólt; abftinenciis corpus ^um macéra/ bat/per quam abftmenciam extinguebatur.Legimus jnfuper abftmuifle ^aium prout narrat Folicratus Iv bro quinto .‘capitulo fexto.lEt ideo lEcdefiafticPx.di/ citur. Ve terre cuius rex puer eft: et cuius principes mane comedunt.Beata autem terra cuius rex nobilis eft:et cuius principes velcuntur in tempore fuo .-ad re ficiendum lubaudi .'non ad luxuriandum. Attendam^ enim quomodo amor muIiens eneruauit Campionis potenciam.infatuauit GpienciamÆalomonis.fedauit fandlimoniam t^auid regis;prout ait leronimus epl / ftola:xxx. Et (ubdit.|Jec Salomom fapiecior. .nee tia. uid (andlior.et tamê vterejï a muIiere deceptus. BluI Ïum enim imperium durabilemec principatus ftabilis quando régnât in principe libido luxurie.Vnde'tM^^ cratus libro (exto :capitulo:xii .dicit q gt;imperium Bó manum exbauftum eft Alerone imperante.'cUiUs gu' Ia omnia deuorauit 0lt; maculauit.libido exbaufit.a1ï31quot;” ncia 6lt; fuperbia cumluxuria exinaniuit.Jnfuper Ege lippus Iibro primo loquens de Antbonio .Ule inquit fcilicet Antbonius non viclrus eftvirtutibus tuis, fed magis vicÆus eft monbus fuis. Vielt enim eu Cleo patra vxor eu qua maluit vinci cp fine ea vincere. quid enim Valerius narrat qualiter vrbs Éolinienfiu erat optime legim^ regulata.jSed per luxuriam pro/ lapfa eft.Et ideo concludit.Quïd £edius.quid damno

I

Gus eft luxuria per quam virtus atteviturîet (empiA terna gloria in mfamiam vcrtiturranimiq? 6lt; corporis

-vires expugnantur.

^uCapituturm xv ■ De monbiis principum.

ïcit ^uguftinus primo de ciui.dei.capitulo xxi.ct narrat verfum poete dicentis. ^lori/ __bus atiquis res ftat Komana.Klam ^diu J^o mani morales fuerunt;tam diu orbi prefuerunt»Vndc idem /^uguftinus Iibro quinto de ciui.dev. capitulo xini.verba (tatbonis narrans dicit.fJoIite inquit efti mare maiores veftros armis rempubhcä augmetaftc. Klam fi ita effet.'vobis adeflèt equorum armoruq; co -' pia.res igitur publica augeretur.ftd rempubbeam b' bido cotaminauit.auanciaq] opulencus priuamt.K^a quia laudam^ diuicias ffequitur inercia Ideo luxta bo nos et malos nulla différencia datur;omniaq ! virtutis et tan^ premia ambicio poflidet.Mec in efféeftu dicit ^uguftinus.Jx quibus verbis concluditur q gt;mora / les virtutes rempublicam manu tenuerunt.Atq ; exm de colligitur cj vita Ipiritualis in buiulmodi moribus confiftit 6lt; roboratur.Vnde Auguftinus Iibro primo capitulo : xxxiiii.Ioquens de Scipione dicit g? non een lêbat ille ffcilicet Êcipio rempublicam eße fclice ruen tibus moribus. Et eodem Iibro; capitulo lècundo.Et K^omani inquit deciderut: non murornm calu;léd mo rum defedu, neqiignibus eorum teffa ardebant. féd corda cupiditatiba inardefcebant.atc^ prefidendi po / cius ff corrigendi voluntas romanos contnuit.Et qa quafi bomo ciuitas eft.buius value fiint lenlus.ciues q?vires Gue anime;quibusimperat voluntas. Klebet igitur tanff ciuitós moribus ornan.lt;|^uia ficut ait Kc neca epiftoIa;xI.Mos eft mentis babitus ex quo fingu lorum op?rumaffiduitas manat.Jtem Eolicratus li bro quarto capitulo tercio dicit q a virtutibus fiunt »»res, et a moribus virtutes acquiruntur. Eed quia

multi vicia.‘prauös mores no credunt propter aflidui tatem.'vt ait Seneca Iibro de vita beata.Idco abl^ pu-dore homines crimimbus feruiunt.virtutefcjnon cu^ rant acquirere.tt concludit idem $eneca cp aliter eft agendum in via morum: ôlt; aliter in via pedum.quia in moribus non eft tuta viaiquam fepius multi lequu tur.fed in via pedum frequenter contranum eft.tt ft mores congruunt Gpienti .•maxime tarnen principi. 5ed quefb inquiramus;vnde principum corrumpun' tur mores.Êftideo enim q? faftus 6lt; fuperbia hoc falt; ciunt.Islam ft princeps bumilis exifteret:moribus flo reret. led fuperbia tolftt lenlum. •morel^corrumpit. l^tinam attenderet principes verba t)arii loquentvS, Alexandre .Vnde fertur in biftona Alexandri quail'' ter Ibarmsvuln eratus et in ledto pofttus Alexandra-dicebat.Fill Alexander vt plenius tua fapiecia nouitr totus mundus in corrupcione pofttus eft.^ic enim di uina prouidencia a principle ordinauit vt nibil eßet conftans vel firmum.led return variacioni fubiedla^i Cum autem quis ad dominii alccndit culmen.’vt non lam bominem.-fed deum fe exiftimat;mox ad ima ruit $t dum eius calum fe meruifte nouit:et deorum belt; »ugnitatem inuocauerit ne laqueum difftpacionis in / currat.ftibito deoru milericerdia fubleuatur.ftlub^ di tu'r . Conftdera inquit fill mi quid fui ben; 6lt; quid fum bodie.Heri naq; rex regum 0lt; dominus dominât! clum vecabar.et nunc ablq? poteftate lugeo.qma va/, na fuperfticione fedudlus dus volui afftmulari . C^nft deranda ecia eft ipfius Kabucbodonolór biftona-'qui, dum eleuaretur corruit.lênftim perdidit.et tanq bru tum cum feris vixit.^^ amen bumiliatus poftmodum, reftitutus fuit.Ideo propbeta dicebat.C.uoniam ini/ quitatem meam ego cognofco . Abfttigitur lupcrbire propter bona que in mundo funt;in quibus nulla lecu ritas eft.Vnde Bernbardus.Alulquam ftcuntas eft

nwj in cclo ncq? in terrafneq^ in paradifo . ifÖatj de celo ceddit angelus de lede maieftatis. 4^dam cecidit de paradiß voluptatis.Bt de mödo cecidit iudas de fto la Gndlitatis. Humihemur igitur conGderantes dici finalis terrorem.^nde fjregorius. ’fuc inquit erit Gx perius iudex iratusänferius chaos horrendumJa dexz tris peccata acculancia.a Gniftris infinita demonia ad Gipphaa trahencia . Tn tenus erit conlciencia vres: 6lt; exterius mundus ardens.lj^id igitur faciet peccator f\Iam latere impoGibile ent.et patere hornbile, tece quanta humilitatis occaGo, tie quodam rege legim? in legendis fando^jqui cum vidiflet duos (frifti pau pcresjde curru delccndit vtiplo8honoraret.f^od vi dens frater eiusiplum increpauit dicens q »non decez bat regem Gc humiliari coram paupenbus.tfjuo audi to rex luflit fuis preconibus vt eum citarent cum fa/, milia 6lt; li bens.quod vidcns ille qui regem reprehen derat: cum habitu humilitatis coram rege acccHit cu liberis 6lt; familia. (f^em cum vidiflet rex ait.^ inqt ftulte preconem fratris timuifti.et licet non peccaue' ris:tarnen te humiliafti ad vcrbu preconis fratris tui, vterini.Ifttunquid igitur preconcs pocins fhcGi crifti pauperes formidari 5lt; reuereri debcmus; cu de ipGs ventas i eult;gelio veritas dicat.lt;!^ui vos honorât;me honorât, et qui vosfpernit;me Ipnit.etqd vm ex mi nirnis iGis feccrit3S;mihi feciftis . Rumilis igitur no/ ftra mens exiftat.nullum fpemat.’led futurum iudicii terrorem concernât.t^nde leronimus.^lue comeda : Gue bibam;(emperilla vox vt mihi videtur relbnat in auribus mcis.Surgitc mortui venite ad ludicium dci. ^uia tarnen domini 8lt; principes faftum et Giperbiam amant.idea m fms auribus G rdónaret vox ^ophoyic prophete:humiliarentur.i)icit enim Ê^ophonias capi tulo primo loquendo in perlona dei. In illa inquit die. viGtabo Gipcr principes et fuper filios regis;et fuper

omncs quiarro^ntcr ingredrantur luper Iitncn ini z, quitäte 6lt; dolo.Et (êquitur.jDifpenerunt omnes in/. «oluti argcnto . et qui dicunt in cordibus fuis: non be, nc faciet dominus.Ét (êquitur. Fortitudoeorum in direpcionem ent: ÓC domus eorum in defertum.cdifi cabunt domos:6lt; non babitabuntin eis.pfantabunt vi. neasret non bibent vinum.tt fubditur.Conturbabo homines et ambulabut ceci.'quia domino peccauerut. et efïundetur fanguis eorum.fed argentum 5lt; aurum, eorum non poteft eos liberate in die ire do mini.Vti nam principes talibus verbis corrigerentur;moribuf qp fuis rempulicam dirigèrent exemplo ''fitirdequo legitur: qui tam modefte rempublicam rexit.'vt deß la demena argui poflèt.Vnde mores pnncipum pul cerrime fuadet Seneca Iibro de quatuor virtutibus: capitulo tercio.Impone inquit concupifcencie frenu. ede ci tra fàtunta tem.bibecitra ebnetatem .obférua, ne in conuiuio aut in aliqua comunitate bos damnare videaris quos non imitaberis.nee deliciis tibi prefen tibus inberebismec non abfentes deCderabis, Et fê/ quitur,lt;DdibiIem hominem facit rifus.’fuperbos da/ tos;ac eciam malignos 5lt; furtiuos.Si igitur rifusiolt; cosexigit.hos tarnen dignitatis fapiencie gere.fit tu us incefius fine tumultu.et quies fine defidia.adula/ ciones em ta.no acer ba .'fed blanda verba timebis.efto viciorum tudrum fugax.alioru vero no curiofus fcru^ ta tor.docencium efto facilis auditoritequirenti»facile, refponde.fuperiores redie viucndo non timeas.fenior efto iudicio ^ fermone.vita ^ vultu.demencior efto fame bone: neep tue sijanitor: neep aiienc inuidus. ad irarn tardus.ad mifencordiam pronus.in aduer^is fir mus.in profperis cautus.que nofti fine arrogancia po ftulati comunica.ct que nefcis fine occuftacionc igno rancie tibi poftula imptin.Hec emm omnia licet non eodem ordineidocumenta funt Scnece vbi fiipra.qui

bus moJeftia Si morum Loneftas fuadetur que j^ind pibus maxime pertinere dmofatur.Nam tefte iCdo fo.ix.ftbimologiarum.capitulo tcrcio,1^zx dicitur a rcgendo.nee eft rex qui no régit . Jn principibus igi Éur non ambicio;{êd de fubditis cura eflè debet.Kam / tcfte (fregorio . xi.in mora.Kii principes vocatur qut cogitacionibus prmcipantur. Ét ibidem.xxvi . IHi em principes funt qui elacionis glonam inclinant.qui li/ ùôrcs mitigant.furores cxtinguut.qui temptacioni/ bus non cofenciuntjfed regendo preefle nouerunt.^n de (praciusm carmine lince .'ficut narrat Auguftm^ quinto de ciui.dei. capitPoJxiu.dices.|Lacius régnas auidum domando (piritum. ^t(|^Iaudianus loquendo ad quot;fbeodofium dicebat. licet inquitlate domincris fi tarnen praua cupis.G duceris ira Æruicii lugum pa* dens.$1 aut toHis 5lt; leges mterius feras:tunc omnia iure tenebis.tnluper de Talerio imperatore odluage/ nario legimus cum adbuc virgo eflet.*6lt; fixe felicicatis premia recoli audiret.'tunc ait. ^e vna inqt tantumo do Victoria glorior.ct requidtus que fuiflèt.IIIa relpo dit. quia inquit inimicorum domima;fcilicet carnem ineamdomaui 5lt; fuperam.Hoc emm narrat Kalens 1quodam (uo paruo tradlatu.IHi igitur reges fut qui le regere nouerunt.V«de (prcgorius mo^.iüi . Illi m quit regnant qui corpora fua regere fciunt.qui defi * deria temperant:6lt; cogitaciones legibus reelat.Ét ideo ve terre cuius rex puer eft . *cnbitur Écclefia' ftici . xi.Kune tarnen principes leipfos regere non eu* tant:6lt; régna regere le lacftant. At qui luos inimicos fe vincerc dicunt.:modica tciwtacione vincuntur,An de Aeneca epiftola .Ixxxxvi.îRulti inquit boftem vin èunt.lêd vincuutur cupiditate.^ cum agere videan* tur: eciam tarnen ipß aguntur. Ét epiftola centefimagt; de Alexadro loquens ita dicebat. (Dmquit victor tot tegum atep populorum ira atq; trifticia luccubuit.Ét

omnia pro (êin fua poteftate babebat.Ebi-tarnen iralt; perare maximum imperium eft .Infuper ÊçcIeGaftîcb xxxviii.^1 vis inquit omnia Gbicere ;{ubiçc te raciogt; ni . Multos enim reges G te rexerit racio.ab ipfi emm.; difcis quid ÔCquemadmodû aggredi de béas.Êt epû-ftola.c.xvi . Animus inquit nouer modo eft rex;mo/ do tirannus. |Jam rex eft cum bonefta petit atq; cor / poris ûlutem querit.$ed tune tirannifàt quando tur pia lubet Ôlt; iura contemnit.Vnde ^uguftinus quar z to de ciuitate dei.eapitulo tercio concluditjçp qui pec cat.deruus eft tôt dominorum quot viciorum. |Jâ me Iior eft qui dominatur ammo fuo expugnatore vrbiuf vt (cri-bitur Prouerbiorum.xvi.I^e bono ^itur regc poteft dici illud prouerbiorum fecundo,Kex qui té^ det in folio iudicii;diflîpat omne malum intuitu fuo., ^ti^apiti^m.xvi ♦ t^e largitate pnncipum.

ITdicitur ProuerbiorumZxixJplùicie ^roga-' H vI te addunt plurimos amicos.jEt Poberatus ti ____^Æro tercio capitule: xviii.narrat qualiter Ti tus racione Überall ta fis fallus fuit amabi fis: atq^fut patris auariciam tanta Iiberaütate curauit vt tota ei?^ complacencia in largiendo foret.et ta to animo munclt; ra dare affecÆabat çp vlrra pofte dona promittebat.Ét cum redargueretur dicebat.Élemo mquit a facie prm cipis débet reced ere triftis. Vnde cu quada die mbd contuliftet dicebat.O amici mei bunc diem perdidi. ]|lullum enim vicium detenus auarma^.-Ggnanter in principibus.'vt ait ’Tubus bbro primo de officiis?capigt; tulo.xxiii.iJempe largitas facit principes famofôs et claros;vt ponit ibidem Tubus capituïo.xviii.Ét Bo ecius primo de confôîa .capitule quinto dici t $ daros largitas facit.Mora liter igitur auferenda eft auari/ cia de cordibus vt cdeftis glorie dantatem promerc^ amur, Uam Geut überabtas in fèculo reddit bommes, famo-bs.Gc largicio in Crifti nomine fadla facit rape.*

vccclos. ieprobande funt tarnen plurimoram pnnei pum largicioncs ftulte. Vnde Jeneca Iibro primo de bencficiis;capitulo (êcundo. |iefpiciende funt inquit ^cultates quas preftamus : atc^ perfone quibns dam^ Bt reprobat largitatem i^Iexandn qui dedit vrbem cuidam clcmoGnam petenti.tt cum iHe dicerct cp G/ bi talis fortuna non conueniebat.Alexander re(podit lion euro inqmtquid te rccipere deceat:{êd quid me dare congruit. Hec vox inqnit ^eneca regia videt dC animoG;f?d eft ftultiflima.quiadecet confiderare qd fui;quando :8C quarc largimur. Item Seneca ibidem de nimia cupiditate redarguit Antigonum.CEui quiz dam cum pctcret talentum re^onditiçp plus petebat ^ deccbat Habere .IHe igitur videns ft repulftm pe z cut deaanum.Ctui Antigonus.Slon decet inquit rc' gem tarn modicam rem dare.|taque pro cauillacione nibil ft daturum concIuGt.Si igitur Alcxandri mdiz gefta reprebenditur Iiberalitas jpocius Äntigoni de / teftanda eft cupiditas. flcmpe J’uhus Iibro pnmo de ófficiis.*capitulo;xvii.dicit cp largi tas debet excrceri cum in tcncionc ordinata:non ad lacftanciam 6lt; pompa ftd ad profeeftum {uftipiendum.Slam fatuam largicio nem ftquûtur rapinc.lta^ non fua ftd aliéna diftribu unt.Vndc AmbroGus Iibro primo de offi. Won eft an quit largitas G largieris vni:ct alteri extorqueas. Et fubditur, Berfedra inquit largitas eft neceffitatibus fingulorum occulte Gibuenirei yt liberalem laudct os pauperis;5lt; non labia propria.fleftiat Gniftra tua qd faciet dextera tua.|Hatbei ftxto.Êt tulius Iibro pri mo de officiis.capitulo.xiiii.Ba inqt Iiberalitate vta mur que proGt amicis.noceat ncmini^ibil enim libc rale eft quod non eft luftum.InGmer Seneca Iibro pri moJcapitulo,xiii.de demencia.lEon eft inquit libera lis qui eftde abeno Iiberabs.tetcrum non GifGcitde fto dare proprio ; ftd congruit bilanter ßlt; Iibcre dare

Vnde Zeneca Iibró primo deofficns.’capitulo.vi.^c/ neficium afpere datum vocat panem lapidofum: que efurienti capere neceflarium elr;tarnen acerbum, ^n de Valerius Iibro quinto.'capitulo primo narrat de le/ gatis (fartbaginenfiuiqui eu venißent Momam ad re dimendum luos captiuos;peccuniam grandem detule runt.fed *omani captiuos exbibcntes peccuniam re' (puerut.vnde (tartbagmenfes 4^omanorü famam pre conilabant dicentes.® magnificencia gentis jfeoma' ne.nam beneficium accepimus quod nunquam dediflè mus.Vndeper liberal tatem jf^omani famam atep do minia fibi conqueftarunt.$ic panter paupenbus (fri fti bona erogantes:regnu celorum fibi acquirunt.Ita' q^ Iiberalitas decens eft in principe maxime. nibilque turpius in ipfb auaricia.Vnde Ïnnocencius Gc dicebat (JJuid inquit profunt tibi o frater diuicie.quid glorie quid leticie; cum non libèrent hominem a morte.non defendunt a verme.non enpiunta febrc.Écee qui ia fedebat gloriofus in aula: modo iacet defpedl^ in turn ba.et qui vefeebatur deliciis in cenaculoimodo confuz mitur a vermibus in fèpuIcro.Ét fubditur.Timeant: igitur diuites illud lacobi.Agite nunc diuites peni tenciam.plorate in raiferiis que aduenient vobis cum dicetur.JDiuicie veftrc putrefadle flint,ct veftimenlt; ta veftra a tineis comefta funt.aurum ^ argentu ve/ ftrum vaftauit crugo.et in nomHimis diebus tbefau' rifatis vobisiram domini.et in luxuria enutritis cor da veftra. Pauperes igit Crifti fame perierunt: quos no fubueniendo occidiftis. Ét ecce fanguis eorum da mat ad dominum de terraæt dicit. Vindica domine fanguincm noftrum.ldec Innocencius.Kfec tarnen pe na cominata animum ab auaricia debet reuocare.quin., ymo fecundum didfamen racionis honor preferri de / Det vtibtati. Vnde Valerius Iibro fexto narrat quali' ter Alexander poftquam hahuiflet vidlorias contra

t)arium;fibi l)arias mißt legatos poftulantcs vt Glt arn eius cum ducentis milibus talentis auh in vxore acciperet.atq? partem regm fui cum boe .quod facere Alexander recufauit. (^uod cum vidifïèt quidam pn ccps de familia Alexandri Permeon didlus dixit. JBi ego inquit Alexander eflèm: buic oblacioni conlênti' rem.Cui Alexander refpodit.Sx ego eflèm Èermeon acquicfccr^.quia cum (urn Alexander:ideo non ac' quielcam.ïx qua biftoria colligitur cp Alexander po cius bonorem ^ cupiditatem amabat.trempe auari/ cia fignanter in principe peflima eft.ldeo ApoftoI^ di cebat. |Jec auanpa nominetur in vobis;quc eftidolo rum feruit^.tt fcccIeGaftes:xvxlicitur.q gt;nbsp;diuicic co gregate m mam domini fui pcreunt in affliÆone pcf Gma.Ideo Çatbo. Wilige denarium: led parce dilige formam. ^uia fcilicet peccunia non ad cupiditatem r «led ad ncceflitatem exquirenda eft.

Capitulum.xvü.De oaciencia prmcipum.

cmplo apoftoli fccunda Corinth, iiii.dicen/ s. In omnibo inquit tribulacionem patimur„ cd non anguftiamur.aperiamur:lèd no defti/ tuimur. ^erlècucioncm patimurjlèd non delinquimur Ï^ratres confortamini i domino öCi potencia virtutis cius.$cribitur ad tpbelïos lèxto. Attendamus quan ta fuit 1 antiqus paciencia animi atq? conftancia.fJar rat enim Poberatus de celàre Angulo Iibro tercio:ca pitulo:xvi. ç mire paciencie fuit. Cnde dice bat g? vir babere debet in auribus diligeciam.in lingua tacitur nitatem:6lt; in ammo quietcm.^ec enim didici a iuue • tute mea. y nde (Cregorius fecundo morabum dicit cp

Clone paritatis lue cum ilbs quibus preeft.^nde $e neca Iibro primo de demencia dicit çp pnncepsdebet cauere iracundiam que déformât bominem exteriorè et cofundit interiorem, 4^uapropter Aencca bbro pri

mo de ira .Jjibil inquit cque profuit iratis Geut intue ri fuam difformitatem.^am ira facie turbat.ora puf cernma dcfedat.curuos vult? ex tranquilliffimis red dit.omnil^ decor relinquit iratos.^t ideo vt ait *ix tus q gt;iratos profuit alpexiflè lpecuïum:vt imago re/ pereuGa oftenderet bommi Giam difformitatem.Q^o tiiam ira iufticiam dei non operatur:|acobi primb.We eetigitur m tribufacionibus conftanter manere.'vt Gê fortih^o 0lt; decor indumentum eius,atq? verificetur illud ÈccIeGaftici.xIvi. ^f^ad (ènedtam permanGe illi virtus. fetenim in libro de vita ccfaris legit q» (fcamp; far pacientiflimus fuit.atq ^ ds Gbi dicdis iniuni.s vinlt; didlam non egit:fed diffimulauit.atq? cum fuos aducl' (arios fubicdtos babebat;fepius pepercit. SJam vir no bibs audienS improperia.‘debet cogitare corum ftulti ciam feu ignoranciam .‘vt ponit Seneca Iibro tercio de ira .'vbi narrat q cum Imargines biftoriarum ftriptor quedam contra cefärem fcnpGflèHmonuit ceGrçpfet, mone moderaciorf vtcretur.quod faccre renuebat . nee tarnen cefar ft vindicauit.ftd ftlum domum fuam interdixit.Êt ideo concfudit Seneca;P/on qui offen/ dit fecit quod voluit tanquam inimicus.ftd qui pru / dés erat aliéné ftulticie remiGt.Infupcr S^neca de mi' ra paciencia ^ntigoni narrat ibidem.qui cum mufta improperia audiret dicebat q militera decebat non ft Ïum certare baculo Æd cciara animo.^inliter igitur agite :S’ Cconfertetur cor veftrum oranes qui fperatis in domino; luxta propbetara. (Jjuid prodeft ira;ani' mum Gram afibgere. ^^i enim ftpiens eft;diftit patl ^icc de leuimouetur. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;* nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;»

,Capit^m.xviii.te legibus prinejpum. ^^^gJunelegibus^Ibcia reguïam neftit. ^ndc ^o ^^^^Hmani fuis legibus Giâ poibciam Gibbrnaruntf k. __-''vt ponit f^obcratus Iibro ftxto;capitulo.xii. Et Tullus in prima Gia retborica Iibro primo ait.'q

omnes lege's ad comodum reipublice refcrende funt . tt ücut medicina corpori jpdeft.fic reipublice leges. Infuper AmbroGus in foo exameron: omelia quinta dicit çp reipublice eft vfus elle comunes a^ obferua' ri deuocione comuni. patres teueren quorum coGIio. refpublica gubernctur. nee tarnen leges lunt quibus mala impcrantur.(mxonia lex eft redti preccpaojpra uicp depuIGo.vt ait TuIius de natura deorum.Vel lex eft lus ïenptum aflèrens boneftum;probibens contra rium:vt ait (Îracianus.IJJam lex eft interprcs equita tis:terug; diuinaru Ölt; bumanaru compos:vt ait Cngt;' fippus. Éa propter veteres legibus pollicias régula runt.Sicut Rolon ólt; Ligurgus.Sed crelcentibus vi' ciis leges penerunt.vt ait Seneca epiftola.Ixxxxiüi. vndc Auguftinus libro primo de ciuitate dei.capitu lo;xvi.Et Agcllias libro primo narrat g »apud Atke' nienfes leges 3olonis in allen bus ligneis incife erant vt fempiteme manerent,lilam leges lunt Geut capiz ftrum vel frenum:vt ait Crißftimus luper lobänem: omelia.xxxvi. r|Iunc tarnen vnufquifg? voluntatem ^ lege capit. AbuGo tarnen maxima eft;populus line le ge; vt dicitur in tradlatu de.xii.abuGonibus.Ille poz pulus fine lege eft;qui licet legem fe babere profiteaz tur.diuinam tarnen cenfuram non imitatur,^uia te' fie Auguftino libro quarto de ciui.dei.capitulo fexto lOmnis Iex eftinanis;nifi ipfius cenfura diuine legis imagmem gerat . (I^uapropter diuina Gpiecia prouet' bjorum;viii.ait.t^er me inquit reges tegnant.et lelt; gum conditores lufta difternunt.rideHum igitur ci' uitas lege dmina teguletur,quia tunc ciuitas eft dei: quando rex eft veritas.lex eft caritas;et mod^ e eterz uitas Inquit Auguftinus epiftola quinta.Éed ciuitas tunc eft dyaboli;quando rex eft mendacitas.lex eft iz pietas.et modus eft inftabilitas.]^uius enim ciuitatis dues lunt impii boxrines;qui lege diuina relicfta;vti

Iitate equitati préférant. ^cd lex dmina Iicct fit vn« omnibus, tarnen fufficit qp multiplex eft in fruc^u SC virtutc. Vncle lob.xi,Multiplex lex ems.Ipfam tame plures fufficere non putant: aut ipfius obferuanciam (pemunt.ficut Atbemenlês qui Iicj baberent optimal leges.maluerant tarnen fuis moribus ^ legibus vti î vt ait Valeriy Iibro quinto :capitule tercio.Tales cni fut fie tele aranea2^ que animalia mfirmiora detment led validiora abire permittunt.quia-talcs condunt Ie/ ges qiMS iubsnt obferuari.'fedipfi obferuare nolunt.\p vt ait Valerius libro fèptimo ;capitulo primo.quia co rum leges lolu pauperes opprimut.'5lt; diuites in fuis màliciis non puniuntJuxta illud prouerbioramixvii• (Jui iuftificat impium;0lt; condamnât luftum;abtoiri nabilis eft vterep apud deum.Legibus igituripfiuS Cnfti regulemur in prelenti vita dum viuimus.

Ltm^u*u^gt;GxJ^epnfdiO42nncJpjam.

'^F^'^Binceps abq? edflio plebe faciliter diffpabit-■ PWNulIa enirnpollicia abf^ cofilio prolperari po JD^c-^^eft.Vnde Tuliy libro de officus capitPo:xxii Monica inquit funt arma foris.’vbi confilium intenus fuerit.Ét ibidem concludit q’ciuitati Atl^nienfium plus profuit confilium ^olonis qi vidoria Tbemifti' dis .Inluper Seneca de tranquibitatc animi circa prin cipiu dint çp ille foly reipublice nd ^deft qui de pace vF de beHo curatifq iuucntu te exbortatur atep bonis preceptis virtutem inftituu: a tqi ruentes ad luxuria leu pécuniam retrabit.Bt Tulius libro de leneftutet capitulo tercio .confiiles comparât iHis qui reguntna uem.Sana igi tur Ölt; matura imitada fimt confilia que in lenibus reperiuntur vt frequenter.Vnde Boboam dereliquit confilium lenum.'Ct luuenum adbefit confiquot; Ifo. et ideo regnum amifit:vtdici tur quarto regum.* xii. I|Iam in antiquis eft lapiencia.‘vtdicitur lob.'xi, ^arràt enim Valerius libro lexto;capitulo primo de

quo Jam fénc.‘cui iuaçms minabatur Jicens.Piaves in. quit glad)os babeo.3enex aute rclpondit.et ego mul tos annos. quad diceret.ideo tc non timeo. Infop Au guftin^ epinola.'xvin.ad Dinfeomm narrat de Vbe^, mone pbilofopbo qualitcr babitu fimplex crat.accidit tarnen vt rogaretur qualitcr vellet cancre cum lira:fi ctit olim faccre mos erat. qui recuGuit fe nefcire di' cens.(tui muIier quedam ait,(t^id igitur nofti. Re' Ipondit. item inquit publicam ex parua noui facere magnam.jjon igitur leuia led matura (tint qucrenda conGIia.Cfeuia tefte Tulio libro prirao retborice:capi* tulo ;xxni.Prüdentis eft bene conGliari.tt comenta/ tor dicit q »bona conGliacio eft babitus conicdluratiu^ fecundum raciocinacionem opcrabilium.Æt bonus co filiator dicitur iUc cut tails babitus ineft.cuiulmodi eft bomo iuftus 6lt; fapiens.Vnde fexto ctbicoru dicié 5 »bomo eft naturalitcr con Gliatiuus.non tarnen qui gt;nbsp;cucp: led qui fapiens eft ille conGilcre nouit.^ Gpicn tc igitur perquire conGlium:vt dicitur Tbobic quar to . et non ab inGpientibus;vt dicitur ]EccleGaftes:viii (Euml^lto conGlium rton habeas:vt dicitur ibidem. Vnde Prouerbio^:xxiii . Aftutus omnia agit cum co Glio.Bt $cneca in tradlatu de virtutibus Gc inquit. 31 prudens efle cupis £utura prolperitate.et quomo poflunt contingere:animo intende,. nibil tibi fubitum Gtifed totum ante prolpicias.ljui eni prudens eft no dicit.Non putaui boc fieri. non eni dubitat '’fed cxpe dfat.non Gfoicatur;fed cauet.

€amp;£apitiilnm..xx.]t)e militibus, I l W111tibus co padlo virtutes competunt quo mi I l elites interpretan volunt.Miles cnim vir cft \ B^quaG ex mille eleeftus.Sed qualis eledio crit mfi virtutibus florcat ipfe qui tot homines preceHit^ Militibus igitur virtutes competunt tarn corporis et •Mentis, vt corpus in bellis valeattet mens bona prom

^énda ding-atuf.Etqùan^omnem virtutcmmiîite Habere decor effet.quafda tarren fibi congruere Icgi-* gimus.5)ecet em mihte fore ftrenuum 8lt;promptum ad hci tos 5lt; foneftos fa bores.Juxta lUud ^nintibani cauG fcxta . X^abori oportet infiftere vbi effedus pro^ mitti tur.quia naturalis eft fauor pro la borati bus .'vt inqtide d^ftilian^ Ii.nii.de oratoria iftitucione.Vn de Seneca ad LuciHium.CCenerolos animos labor nugt; trit.nee eft vin timcre fudore. |^Ia rnolhoes eft füge re IaborioG;vt inquit 2^nftotiles tercio etbicoru ^a-* ftant ergo milites bums tcporis;in quibus no ftrenul tas'fed moHicics eft.4jOco galce pileum caftoreu acci piunt. Pro lancea baculum feeptro Gmilem.pro armis veftes rubricatas 8lt; politas. et omnem milicie la tore ad voluptatem tranftulerunt. Veru tarnen tefte t^ir / gilio in (peotgicisJibro pnmo.Labor omnia vincit. Jet J|4atb.in phobia.Eft carnis cultura labor caro nil da labor. Pit ftenlis fpinis obfita meffs mops. Vere autem milites ociofi ad laborcs tardi.Alam tefte Tale no Iibro.‘viii.Öcium induftnc maxime videtur con/ trarium.Itacp milites exercicio frequenter debetabi btariivt laboribus fube ftb non ita timcant.Klam tefte Öiamfredo in poe. Ars tritos.'vfus promptus mutacio reddit. Artifices aptos tria concurrencia fumos. Ît Ouidius quarto tnftium.Îngemûq; meu longe rubiquot; ginc le fu.Torpet et eft multo ^ fuit ante mm2.Per tilis aftiduo ft non remouetur aratro . lEil nifi cum fpi nis gramen babebit ager.(Contulitingenium penite' cia longamaJo2p.Que verba inuunt.'exercicio indige^ re volentem fieri virtuofum.'eum brccipue cuius væ^ cacio milicia eft.Tnde magifter 2eylo . Laborare ne ceOès.'aderunt poft lemma mcflès.Poft lacnmas nf^ poft exilium paradifus. Ple ft folari ;iciuna ft facian. Kla ft ditari férui ft vis dominari.Tnde Tuliusi tuf, qucftionibus uibro primo.treco2 pmqt ^puerbium cft

(|^am quif^ nouitartemûn tac fe cxcrceatÆnibegt; (cantigitur nobilea gt;nbsp;pigri 6lt; pufillanimes quitus non eft mos prclia;fed cdia ^qui.^Jon irruunt contra box ftes: fed pfoximis emuIant.C^ftra vi no capiunt:fed femmas pueUas violate non metuunt.vitam no cx/ ponunt pro reipublice defenGone' .fed pocius brcuiant dies ex gula 8lt; comcflacione.Kqh petut naucs vt tra leant flumina:fed nauium vite odonfera polcunt bat nea. Non ft vento exbibent'aut pruinc.ftd vmbram domiciliomm fedlantur^ Hiisenim modis exercicium milicie pretermittunt.Kurliis militantibus congrmt vt lint fideles,In boc enim milicia fundata eftiVt nul la fraude vitupercÉ.^Fnde in proucrbiis (âpientum di citur çp cciam bofti congruit teuere fidem. (Qui enim fidctn pdidit;nibil poteftvitra perdere.Èt (Quintilia nus caulâ tcrcia.Non babet inquit caufam loquendi: Cuicredi nön poteft:aut cui ablata eft omnium verbo turn fides.omnifq; fermonis aueftoritas.Ableedat igi tur bii qui ft dicunt nobiles: et tarnen fraudibus infi dditatis lua prclia exercent.quod promittut:minime tenet, v erutamentefte Tulio libro primo de,oftciis.• fundamentum primum lufticie eft fides. Et Seneca ad Ludlliumcpiftola. Ixxxviii.rides eft ftneftftmu burnani peeftoris bonum.nulla necefttate cogiturad fallendum.nullo premio corrupitur, vnde refert Va lerius libro ftprimo.cj ’cum J^abius paedionem cu fda^ nibale fecifftt:vt captiui mutuo redimerentur.'Slt; no necarenf.accidit vt Fianbal multos ex fuis recepilftt quos redimere vrbs Xomana recuftuit. et ideo aruu cum frumento vcndidit vt iflanibali parcium pacdum fideliter tranlmitteret.Vnde Valerius libro.viü.Éo ne fidei venditoremec cdmodo2p Ipem augere mec inz comado^ cogmciond obfturareoportet. Et libroax. C)ccultu 5lt; inlidio fu malu eft perfidia: cui? vires fut mentiri 0lt; fallere.nepbariilque vincu is circudat. et

tantum incomodi fert Lumano generi.'quanturn fâfu -* ■' tis bona fides preftat, JÂÎibiIominus tefte $aluftio ini lugurtino. Faucis carior fides ^ pecunia .Omnes ete mm fidclcs eflè boneftu cft.Illos tarnen precipue quo rum ftati^ militans.quo^ vacacio eft rempublicado fenderc.FWempe tales G fidelitate careant ; nimirum G eo^ boftes GdeGtatem eis non teneant.^aq? pcrdi' cio vtrançp partem pugnacium fugabit.'vnam vi.aïia ^icione.Ét Gc abf^ fidelitate nulla fiet defend.(éd vndicj gignetoffenß. Audiui etenim fepius quodda genus bominum fidebtatc carere. Klirum cft igitur oppoGti milites fidelitatem in eis expe^ant.(nfini tis nempe ^diciombus fraudati fut abeisdn quibus cofiderc non ceflant. v nde Julius in retborica prirra $uma inqt clemecia cft in eo2p fide fpem babereiquo rum pcrfidia tociens deceptus Gs.[^cu beu nulauam tuta fides Inquit Tirgilius quarto Èneid.ÉtLuca nus.fJuIIa fides regni (óciis.£t Gibdit.Nullis credi te.ltt (Duidius libro de ponto.Et cum fortuna ftat ca ditC5 fides. (ÏJuia ftilicet multi extra - manus boftium pofitiipromifla obferuare contendunt.Nibilommus nu^Ia grauior eft infamiamullum peius infortunium: ç infidelitatis babere nomen.Nee fapicns miles tan-* tum odit boftes fidelesiquantum comilitones mfide' les.Vnde iDuidius Ifbro primo de arte amandi.^ed* dite depoftum pietas fua fédéra feruet.ÆtLucanus 11bro ; vui.Ardua quippefdes robuftos exigit annos Tanquam diceret; cp robuftus animus fidelis eft.led fragilitatis 8lt;nimic iüuentutis eft frangerc fidem. de qua Arator Iibro fccudo.Hec ê vera fidesquä lex imitât amoris. I|4ediil^ tenebris atq? radicata fides. Fitlaurea luftisexprecio quod terror agit. MenGi/ rai^virtus crelcitin aduerfis. d^everba nibil aliud (ônantmiG q »nulla ex caulâ frangenda eft ^es.ftd fl. delitas in aduerGtate probatur 6lt; crelcit. tt Geut mi.

hees fidehter obfemare debent quod promittunt.tta attendere debent ne a captims aliud ipetrant qd infi delitatxs occaGonem exbibere poffit.Attendat eciam ne mala occaGonc quol^ inuadat.fJam genus infidc' Iitatis eft no Glum a jpmifló recedere:fed eciam friuo Ie aids inlidiari: aut proximos pre aliis emulari.l^eG to enim an titulo prauo pugnates in boftibus fiddita tern reperire mereantur.aut vtrum ^mifla obferuare teneantur.$ic enim eftimo vt quam^ arbi tror fidelr tatem femper bonam ede atep laudabilem,^^ia quic/ quid non viciofu ^mittiturdure teneÉ.]^ïibiIominuS tame iufto dei iudicio fit;vt qui inique dC ab{^ racioz ne prelianturdn promiftis decipian^. Îtaqp eftimo boe illos meren.difficile eft tarne vt creda alios in ^mifz ßs non tenen;vbi ^pmiflum vicio caret: vt prefertur.

ftimo eciam g »conlciecia bos nd obliger . tfloc tame vult milicia vt Êidelitatem in omnibus obferuare no' minetur. i^ttendant igitur milites vt lundice prelia luftipiat.Vnde (Duidius Iibro de arte amandi . Indicé 'me fraus eft concefta repellere fraudem.Arma cj larz matos lumcre iura ßnunt.t t Iibro primo fine titulo , Aepe fépatusinuadere ^ficit boftes.lcilicet iuridice Çt Iibro fêcundo. Pigra r^udbanti ceflat in bofte ma-* nus.tt tercio tnftium. Pugna fuum finem cum ia/ eet boftis babet.Attedat autem miles ne de le aut in fuis confidat.eciam ius fi babeat.l^ia tefte (fatbone AFidlorem a yidlo fepe fupcrari videmus.Et (flaudia nus i maiori.Sepius icautc nocuit vidbona turbe.|ßit eciä miles animofusi iure fuoduxta illud (tlnidu i epi ftolis, Idd faciut molles ad fera tela manus.lLertame premia magna mouet,Ipilites igi^ mre luo faueat fi delitcrq? preliané.alienoq? iure minime deroget:ne iz fidelitas inde onatur.^Jue enim tlbi milicie gloria fi patriam propria inuadis.fi ex ira vel fuperbia prelia^ ri concitans.autfi fpprio opere vinceris.autfi mams

damnum excafu ^ comoduexvidloria {perarc videat* ris.Momine enim comodi nd folu facultates: fed ecia fama 0lt; honorem intclligi puto. Klempe qui ex predi tflis caufis prelia fu(ceperunt; efuo^opus lure laudeqj caret, d^uia tefte Tulio i Antboniurn. (Dmnino nulla cauG iufta eftcui^ contra propria pugnare.Êt idem Tulins pro l^arcello ,Iracundia inquit Ólt; fupbia con ftlio immica eft,Cuius occaGone prelia fieri non debet XurHis in ^ucrbiis fapietum dicit g gt;bis punitur qui ^priis pent.Diu igif preparadum bellum elf vt vin cas.Æeterum Suetonius libro fecundo de.'xii.cefari' bus. *Auguftus mqt cefar preliu fufcipiedum omnino negamtmifi emolimeti maior fpes qidämm met? ofte dereé. Miis itai^ allegaciombus dare patet pugnam lufta racione tantumodo aflumi debere.ltacp félicitas nd folu in ^miffculed ecia in aggreflu circulpicieda e.

Cfapitulum.xxi.Jpe fidditate mditum.

lllcia dedecus patitur miG fideliter excrceaf. W I B^^ ^“ milite nil pulcrius eft ^ fides eiusmon B nbsp;nbsp;folum erga bominesifed cciam maximesatte-'

quot;quot;acre bab^t vt Gia milicia dco fubferuiat. ^lull^ enim miles tantum principi:quantum dco tenet.Attendat igit milites dominis fuis Adeles vt Gnt.'deo non tame neglec!lo debere exiftere. Vnde J^olicratus libro pn' ma;capitulo quinto dicit cp duo fut precipua i milite. Gull cet elecftio.8lt; {acramehtu.-vt fcilicet federis pro miflum teneat.Bt Vegecius de re militari loques di/. dtlt;j tocius reipublicc in boc cdGftit lalusivttyrones fcilicet mill tes .'nd tantum corporibus. 'fed eciam ani/ mo preftantifGmi compareant.atç lurameta Gia prm cipibus obferuet.Veru tamen eft œ milites pricipi te porali pocius q? deo fidem feruat. Vnde procbdolor il ia Ibllemnis confuetudo inoleuitiqua fiebat vt quilib^ miles ipla die qua miles ficbat eccleGam ingredcrct« ^tqg glad10 fup altari poGto 0lt; oblato Ibllemniter iura-

tat çp pro HefenCone fidei certaret8lt; deo perpétué fa niulan vellet, vndé Vegecius libro quarto capitulo primo narrat quomodo mjlites deo iurarc defce^t:lüo principi per deum; (cilicet dc fidelitate feruanda . lUarrat enim tuli? Iibro primo de officus.capitFo:xi. quomodo Fompilius imperator filiu (tatbonis i fuo exercitu admittere noluit: niG prius cum facramento fidcbtatem Gbi iuraret. If ec autem omnia dij^funt: quia fideles:lcilicet milites Qnfti vf^ ad mortem eer tare debent.vt fciJicet eciam pte^Ê eedefiabet legis criftiane veritas pmulgct. vndc Policrat^ bbro.v^i. capitulo.vii.Wuius inquit milicie eft ordinate tuen ecdefjam .•6lt; perfidiam impugnare^’facerdodum venc rari. pauperem defenfare .iniurias placare. et G opus eft animam œnere: vt Icilicj de iHis verificetur illud prophete, (gladii ancipites in manibus corum. Islunc tarnen bominum milicia fidem criftianam non fouet. fed pocius deprimit. Verutarnen legimus apud antiz quos hue more babuifft.quia fcilicet milites boftiam diis conférrabât.Vnde Valerius Iibro tercio: capitulo fee undo de Îulio celare narrat g » pbibuit fpoliare tern pla.et ideo per biennium manGt muitus.'donec prez fupGt infurgere cdtra deos Appollini^attj inuadefe templu t)elpbicum.Ide eciam narrat Folicratus vbi Gipra. Item SgeGppus narrat quomodo nd pmiGt Ipo Iiari templa.et ideo fibi pepercit Alexander.3x bus patet g gt;milicia ecclefam débet defenfan.Ildoderni ta men milites coram mulienbus dc bellis narrant.et co ram fimplicibo dc victoria illuftrium milltu le ladat nec tame habet bellädi vfu vel artc.quia lafciuie po z citis ^ milicic intendunt. Verutamen laftiuia miles eneruat: vt docet Seneca epiftoladiii.Vndc ibide ait Çp indurandus e militis animus.et eciam blandimetis voluptatu peul abftrahedus.|\Iempe Wanibale indu-' ratu vifibus et laboribus.-fomenta eneruarunt.A*^mis

înquit vicit . •fuit tarnen viciis-vicÆus. Attendentum eftigiÉ quomodo CCedeon eu tricentis vins qui aqua non Diberunt'fèd curuatis genubus diutiflime penam fuftulerunt.IpG tame vicÆona obtinuerut» ^ic enim milites non in voluptatibus neq; in laboribus exerce / re debet milicia: vt tan^ aialiadiuifà fint in ppctuu ^Cc^T^ederis. ^Capitula . xxii .dejelbs exercedis j^Kcbum inicita ôccaGonc fufceptum.'malo iu'' Ä pWridice debet fine terminan.Vnde JhuguGi^ nus quinto de ci.dei.capitule ;xxii,concludit quot;cpuel^um nuni^ fieri debet Gne grandi neceGîtate? et fine lufta caufa . iJjam luditb lexto legit g? ^Icbite al^ loquendo (plofemem: poftguä plurima dei bénéficia recitault icondudit dicens,Nunc ergo perquire G eft aliqua miquitas eo^ in confpecÆu dei.et afeendamus ad illos.quia trades tradet deusilhs tibi . Ïi autê no eft offenGo populj buiuscoram deo luoituc no poten' mus rcGftere ei. quaG dicati epnon eft beHanduminiG cum iufta caufa . ,ïfei autem caufa iufta fueritmd eft tl' mendum. v nde iKfumeriixiui. polite timere.-de^ vq bifcumeft.et l-euiticuxxvi . Si in preceptis eins am/ buIaueritis.lEt fêquitur. Perfèquimmi inimicos velt; ftros 6lt; corruent/oram vobis. fJec tarnen fufficit vt beUandi caufa iufta fuerit; fed eciam vt iufti fintqui prefiant.^nde lofue fèptimo legit g »propter peccatd ipGus Arbor multi de populo fuerunt occifi. Phneiƒ pes igit Gint informandi tempore belli vt dicit tede fiaftes tercio.Sed nuc procbdolor videm? prelia/aut Gne iufta caufa fieri;ab iniuftis pcifonis bdla complc ri;atlt; 5 modernoru dominia in tiraniam mutata.funt. nee dominant vt foueant;fed vt fpoliare ftudcant. At tendamus enim illüd Iqbixv . iJumerus ano^ incertus eft tiranidis eius, quia fcilicct dominium tiranorum breue eft;et cafd de lure poftulat. Qumymo Ggnum maximum pidita lonis doninii eft quando princep^

ad tiraniam inclinaturjaut Gosofficiales liranifare p Hiittit^ ldco Kcdefiaftici .x.dicitur./Regnum a gente in gentem tranffert .et propter iniufticias ÓC contu /-nièlias ÓCdiuerfos dolos:vt patüit primo rcgum:xii. 0uapropter quicucp tirannus eftidepiclitacione lui dominii formidare debet.lllc autem tirannus eft qui tex eft: vt ponit Äuguftmus fecudo dc ci.dei.capitu Io lècundo.St Arcftotiles :viii.€tbico^ ponens diffe ''' venciam inter regem 8^ tiranum dicit g ?tiranus ê qui comodum proprium jntcndit. Xex autem dicitur qui ^bditorum querit vtilitatem.Vnde ^uerbio^: xviü Leo rugiens S4 vtfus efurieus iprinccps impius fupcr populum pauperem eft.Dux indigcns prudencia mul tos opprimit per calumniam.De quibus YGic primo dicitur. Principes tui infidèles (ôcii furumomnes di ligunt munera. Vnde Beneca libro fècundo de natuta libus queftionibus capitulo primo. Pocius inquit: deo rum opera dccet celebrare ^ l^bilippi 8lt; Alexandri latrocinia. fJec precipuum in rebus bumanis e in claf fibus mare tranfireifeu emulorum iniurias fubegiftè. I|Julla Tquit maior eft vitftoria.^ vicia domuifle.quia inumcrabiles fut qui vrbes 8lt; populos babuerunt in fua poteftate. fed pauciffimi peccatis caruerunt./due tarnen principes vicia domare non curant.fèd omni ti^ rannia preintenta lubdito^ vtilitatem at^ virtutum acquiGcionem pretermittunt. nec Lella mtercipiunt vt iufticiam foueant.fèd pc^ius vt fuis pompis iacf tanciis fatiffacere queant.Tales emm non reges :fcd tiranni fun^uia non ac^crlârios:fêd fubditos inuade te petunt. iPe quibus Policratus libro :viii .capitulo primo diict ^ tiranni fut qui non legibus:fêd proprio arbitrio imperant. teges autem fùnt qui proprium arbitrium legibus fùbmittunt.tt idem Folicraty li/ bro tercio cocludit g? tirannum occidere cquum tu ftu eft.Ynde Julius Iibro tercio de offiois: capitulo

lêptimo. ^luHa inquit eft vobis locietas cum tiranis,. fed potius fuma diftmdio.IlJccp enim contra natura eft tirannum Ipoliare ft pofiiStled eciam necare eft box neftum.Ètemm mebra amputanda fut ft (anguine ^ foiritu careant.cetenlq; mebns noceant.lUa igiturix firma bominum fentas Si inbumanitas a. comumtate

(cgreganda fint nc fubditam plebe cotaminare poflet WXC^tulum.xxiii.dexoginnii^mintum.

llicia profperari ncquittvbi nulla virtus; ^ null^ babitat fenfus. v ncle Aomam tcftc Po liera to Iibro fexto; capitnio (eptimo.Preua/ uerunt aduerlus multitudincm (taHorum.procerita tern (Germariorum .vires ^ilpanorum.dolos J^ftroru et boc per fidelitatem 8lt; Gpienciam,,^ic eciam p fide ’ atq? veritatis ftudiumiquecunq? peccatorum cotagia fubiugare potenmus. Vnde quantumex narracioniba colligitur.'milites olim pocius ingcnio 6lt; Gpiencia pgt; ualuerunt ^ viribus corporis . Sic panter in via mo2p pocius eft procedendum (ecudum lapienciam (triftia ne Iegis;m (ecundu vires corporis.Klam ftcut in (Cea legitur.ïGu in viribus corporis erat forcior Iacob, et tarnen abipfo; (cilicetIacobÈGu fubplantatus fuit Klon igitur in viribus propnis confidendum eft.fedi Gpiencia legis meditandum eft.vt (cilicet non vobis fed fcripture facre oftliis acguiefcamus i in qua tbelau ri Gpiencie ablconditi fut. v nde Kompems libro.xi., narrat q gt;Alexander a patre (uo exigua miliciam accex pit.Verutarnen doefta Slt;, m plus afueta erat* Ét ide® ipG medianteanumcrabiles boftes fuppreftit.Siccni dum nalcimur modicam miliciam Slt; modicas virtue tes accipimus.1^1 tarnen in fide inftruamur;5lt;in box ms openbus exerci temur :contra boftes preualebim^ ''I^nde Vegeci? Iibro quarto; capitula primo narrat ç, Anita licet nauium vfti non mdigerct.ne tarnen mili tes torperent; iuflitnaues edificamet milites ibidc

excrcitari.iîic nunquam ocioG efle c^bemus ne carnis deGderia fuccumbere nos faciant. Klares tarnen non exercicium bonorum Qd malo2p frequetant.^WiHIonii nus tamé narrat y egeciusvbi Gipra qualiter ^atbo luis militibùs précepit: vt rapinas no facerent lub pe na ablciGonis dextre manus.©uia inquit militem p' dari non Iicet. Ïnfup in Iibro de vita cclàris cxemplu lâtis conforme legitur. ^slon debemus igitur i prauis fed in Iicitis opcribus exercitari;atcp non de proprio amp;nlu : fed de c^lio lâcre Icriptüre confidere tenemnr ynde narrat Valerius libro primo:capitulo leptimo q? dilciplma militaris j^omano imperioimultarum vt bium dominacionemratfj regnorum Ôlt; gencium régi men largita eu.Simus igitur lapâtes .quoni^ vita bominis milicia eft lupcr terram. Dicît enim Posera tus libra fexto: capitulo.viii . çp militum vocacio ef vt non permittant rempublicam êgerc aut pcrire. Mion fut igitur milites qui propriam animam’in peccatis damnari permittunt. Vnde Bgefippus libro quinta allegat didlum Tyti dicetis çp in cxercitu non folum requiritur virtus corporistfed eciam mentis, ncc con tra boftem fortitude ; fed eciam difcipline norma.ne Icilicet miles lit crudelis vcl impiusiaut ne prédé po-* ciùs q? vicdone fît intentus.Tnde Luce tercio de mi/ Iitibus dicitur.Content! eftote ftipendiis veeris.Et eft vérbu beatî lôbanîs baptifte. Flures autem buius témporis viri le iacflant nobiles:indeed (uperbiunt:ßlt; alios cóntemnunt.ceterofîç rufticos nuncupant.et ta-* men ipfi qui talia fréquenter dicunt: vililGmis operiz bus luam nobilitatem offendunt .et cum aliis iniurian tur- 'lè ignobilesatteftantur.Vtmam illud lob.xxxv. attenderent.Uunquid non in vtero fecit me qui 6lt; ilz lüm.Âuper quo gregorius primo moraHum . capitule lècundo. (f)mncs inquit boiranés natura fecit aquales t)e nobilibus fame inquit propbeta ©fce.ix, (Gloria

eorum ab vtero eft 5lt; partu. Ét Èoecius libro tetcio de confóla.ca^tulo .vi.0 inquit ^ inane 6lt; ^ inutile quis videat.Ét déclarât ibidem quali ter nobilitas nd eft niû laus parentu. nee debet aliquis glorian de lau de aliéna. Vnde IcronimuS epiftola.c.m.fslon eft in / quit gloriandum de nobJitate carnis.quia nee virtu/ tes nee vicia parentu imponenda fut filiis;nifi fupple fucrint imitatores parenturn.Ét (trifoftimus luper ÉIatbeum:omeIia quinta.ÉIobiIitas inquit flue boni^ tas parentu non vaîetîniG fuerimus ipG boni.Ét ome Iia.xlix.coneluditq »non valet babere fob in pattern fi ne operibus fob.Ét omelia.ix.fic dicit.fJiHl inquit prodeft mails bonitas parentum.et mbilobeft bonis malicia. Étcnim iHi non funt nobiles qui a Iplendore parentum receflerunt;fordibus 8lt; nequiciis vacates: vt declarat Valerius Iibro.iii.capitulo quinto.t^udob rem de tab nobilitate Juuenalis dicebat.iPmneinquit vicium tanto maius.'quanto maior eft qui peccat. ^d iVe nobilis eft qui virtutibus claret;vt ait Seneca epi ftoIa.xIv.IVIam talis nobilitas donum nature eft.Idee debet exinde quis gloriari . (Quinymo quil^ tanto do bet efle bumilior ex munere: quanto ft obligaciorem efft conlpicit in reddenda racione:vt inquit Oregon'' us omelia.xi. Iibro primo.Et ^poftolus ad CorintB. quarto. (J^id inquit babes quod non accepifti.Quid gloriaris quafmon acceperis.fdeo teremie.ix.dicit J^on glorict ^iens in ftpiencia fua;ncc fortis in for' titudme fua.pa emm que natura dédit.nee laudem•* nee vituperium faciunt.ftd ea ftlumodo que libéré cd trabunt Ôlt; fiunt.fdeo |^poftolus prima ad ^orintß. fteundoÆloria enim noßra bec eft;teftimonium con' ftiencie noftre.quafî diccret-çp non ex naturalibas de' bem? glon^i.ftd ex moribus Cue propriis operibus.'

Cbtopbilogii tradtatus tercius Éibri tercii finit foeliäter.

^^radatus qnartus Iibri tcrcii de ^ tatu pkhejo ^urn Æuius primum capitulum eft de J^imtiba Ôlt; eo/ turn ftatu

^^Voniam qui (écftant auariciä virtutibus vt ■ nbsp;nbsp;nbsp;Wplunmum non intendunt.$ec Ïquid profant

A ^diuicie ft virtutcs non babcan^ . fjarrat eni ^V^^^yaletius li. iii. oSopo omnia temporalia poftponcnsvirtutes pretulit. Vnde cum ipfè accula/ retur apud lenatum romanos : Iple relpodit. ta ego affricam vobis lubicciftèm:nil aliud exinde nift cogno men deportaui’quia Icilicet fuit dicftus Scipio afamp;ica uusico q jaffricanos romanis lubiecerat . 8lt; ideo ftati ftibdit. Locuplecior inqt fu inuidia q? peccunia :quia fcilid^tbommes plus inuidebat luis virtutibus ^ luis gniis: quia ecia pocius virtutcs q; peccunias que

.quia ftcut dicit ^uer.xv.toturbat domum fu 11 fecftatur auariciam.tt ^puer.xvm.tm auari dam odit dongi lïït dies eius.Slunqd narrat Valerius 11.v.!j conlules romani intantum pauperes erat ^ dii morene nt libens luis nil relinquebät.Vnde fchatp ro mano2p eo2p liberis ^uidere conlueuit.ïnlup li. li. de nugis pbilolópbo2p de z^rcbagogle rege legitur q au rum tancp fidalia fpreuit.Vnde dicit q preftanci? eft fulgere moribus q rebus,Ipfe enirn vt ibidem diciÉ.* - rex ticilie fuit.8lt; boe p fortunam.quia pater ftip fi ^^’^^ ^^I*^ inde vafts ficftilibus vtebaÉ.Vnde dice bat nonj|^co ppter fortunam meam negate natura tete2p T^lenus libro de Thiberione quodam narrat q Ïicet ditilftmus eflct ficftilibus tarnen vtebatur dicens maior eft tbelaurus continencie cp peccunie.Vnde cu fibi munera prelèntarent iple relpondit deferte inqt tbelau^ ueft2p’ 0lt; meum mibi relinquere , Iple eni no/ ueratillud.i.ftborintb.v. doornam auari regnu dei non polftdebunt .Inlup Valerius libro.iiii. de rrerca curio narrat q fuit abftinencie norma Ölt; Ipecftaculum

förtidunis romanozp, |pfc cnim in difco bumili come/ debat.Sc in doino exigua morabatur.deforis igit le^ mcl legati fuerant (perates ,ppter lui inopiam munez nbtis cum corrupere pofle .fed non preualuemnt.fn de refpondifle fertur. ^alo locupletibusiperare '^ Jocuples fieri. ]|dunera ingt veftra deferte: 5lt; même tote çp n® acie vicar n* ^peccumis córupt? ero,attedat enirn iHud Apoftoli.tpbe.v. $citote intelligetes cp omnis auamsno babet bereditatem i regno dci.vÏI'’O niam auaricia cft idolozp fermtus.fvunc ante lUudi'^ Ïxi.uenficat . (pmnes in viam foam dedinauerut vnm quifcj ad auariciam foam.'ôlt; tanep defperantes fomet ipfos tradiderut omnes in auaricia ^.pbe.1111 .I^tteda mus ergo facuïtatum abundanciam efïè amicam ao^rl cieipacif^ inimicam.^am abraham amp;nbsp;lotb focrutdi uifi;quia fobfoancia co2p erat multa.Tnde |kugu. fcr mone.Ïv .I)iffici^c eft inqt babere diuicias êlt; no arn^ re ipfas.Idco periculofo fut fois pofleffori bus.(Ju^m obrem criftus.xvm.dicebat,,^i vis pfec^us eflè vade 5lt; vende omnia que babes 8lt;c.quoniam fi^ib? eft ca melumpfo.a.int.cp di.in reg.ce.rude Sapiecie.v (|^id vobis ^fait fopbia quid diuiciazp labfancia.Er foquit .dtranflerunt omnia tan^ vmbra . Ideo 3encca fic dicebat.|\Ion eft inqt bomo eftimandus ex bis que fortuna dedit.Vnde ^bacuc. 11 .^c ei qui multipli' cat non foa.'vfqq aggrauat contra fo denfo bicum.Er Ibero.ep.xevn. (t)mnis inqt diues iniquy aut bereS1 iqui eft . Et prima Tbimo.vi. ^1 amat diuicias fra cflum^on capiet ex bis.lt;!^a^pter ^rego.xvm.d^“^^ bat. JDiu inqt cum rebus noftris durare non pofTam^ quia ilfas aut moriendo deforemus/autlUc nos vmen tes quaG pereundo nos deferent.(t^ia cum dines dor mi^it mbil fecu aßert.vt dicit lob.xxvu.Efode Eu» vi. T e vobis diuitibus qui babetis bic confo^acionem. veftram.Tnde Augu,de uerbis dommi fermone.xii

fie dicebat.C^uid ^deft plena bonis arebadnanis conz Iciencia bona vis babere 8lt; tame bon^ efle no vis.^ru befce de bonis tuisafi domus plena eft bonis: 8 lt;nbsp;habet malum bofpitem .IWam tefte jSe.ep,vii.Manera for tune fut infidie.6lt; ep.iiii. Végété nimia libertas fpe nit:rami onere frangun^:ad maturitatem no uenit ni mia fecunditas.Vnde fjrego.in regiftro.iii. Omnia inq t in boc mundo mutabilitatis ordo corrumpit.Nd igit in ^fperis eleuari-ncc in aduerfis turban debe mus fed aducrfitatis memoriam tan^ bumilitatis an' cboram in mete teneamus. (fjuoniam ficut dicit Jpub pnmo ^fperitas ftultozp perdet cos.Vnde Augu.ep Ixxxi.I|^and2 eft periculofior bladus ^ moleft^iquia in abundacia temporalium timedaeftme cupiditas fc .ducat*qaia dicit Greg.xviii.mora. t^rofpentas gref (u3 obliquât vt vix ad bona redire poftunt.t^aobre Augu,ep.l.concludit ^ nibil eft infelicius felicitate peccacium qua feiheet felicitate penabs nutrif iniqui tas 5lt; mala voluntas uelud boftis interior roboratur. lt;6lt; fubdit.$i inqt deus poliere pmittit iniquos in pro fyeritare tunc indignât grauius fi delicfta ipunita per mittant.(Dua^pter A^neca de prouidencia ait: cp nix' bil eft infelicius eo cui nunep accidit aliqd aduerfi.ît ponit ibi exemplum de regulo qui fecudumouan tita tern tormentozpgloriam babuit maiorem.Vnde (Ere mora.VI.®uifi inqt p amena prata in carcerem ucit: qui p pref^tis vite ^plpera ad interitum currit.ldeo lob.xviii. Precipitabat eum confilium fuu fcibcct ^^ fperitatis humane.l^nde Sene.ep.xxxvii.I^esmqe/ ta félicitas que animum exagitat-’mouet cereb2p:5lt; p vno genere ad aliud irritât quoldamp fupbiam:alios p luxuriam:iftos inflat alios mollit.C^aobrem Vale.

11 .vu.ca.u.narrat dicftum $alomonis dicetis.Kemi^ nem dum viuit efle beatum;quia fortune fiibiedt? eft Idem ecia narrat qualiter cuidaquerenti quis beat?

cfïèt.Mcfpondit. tJemo mgtbeatus eftex bis quöS tu felices putas fed ille beatug eft qui mifer a te credi tur,quaß diceret çp bona teporaßa nullum beatum Û dût. Attendedum emm eft çp multi diuites fue^t ^ poftmodum corruerût.Gcut de pluribus narrat y aie 11 .vi-ca.vltimo.^icut de Arano qui Iocupïetïftï^^® fuit;ôlt; poftmodum egcns facftuamp;denfôrie ab omniba vocabaè.Idem eciam narrat de ^aflo qui apud rornaz nos valde cîaruit intantum vt diceretur patron? fequot;^ tus;poftmodum tame in conlpedlu fori romani a rar^ nifice lamatus fuit .t^e téporalibus igit non eft gllt;’f* andum.ynde Augu.de uarbis domini fermone. ^i^* IVlagne inqt virtutis eft qui felicitate temporal l^c^ tare ne aïlidatme corrupcionem Iferat. ^Ande Philip pen.iiii,|n omnibus conftitutus fum fcio bumihari Slt;. abudare.Sup quo Çrego .fap ejecB.Ii.u.omef. vÜ• Magna inqt eft mire fciecie difciplia atep toto cordis nifu difcenda;fcirc ftilicet ^pipera fuftmere 6lt; aduerfa

Et ideo Seneca Ü.de prouidécia.Fugite inqt delictaS fugite encruantem felicitatem qua animu madefcutï que fi exceftènt periculoMma eft atcp metes ad lïna ginaciones vanas euocat. Curigié cofidunt bomines in virtute lua 5lt; in multitudine diuiciarum fuarum

^nantur

WCapitulum.ii.de Fauperibus eorum ftatu

'^^Aupertas de fc mala non eftifed paupes qn^ V p Bdoqp mail .Ôlt; quod optimum eft (cdicet cei^ 1 Wpodus pauptate ^diuicus cmit.'^nde lacu primo dicitur.^one deus elegit pauperesi i^c mlindo. J^am defideriu paupe2p exaudit doming ^nQt ^pbeta,Warrat eni ^rego.circa finem fuidialo gi qualiter iple ^bibuit: ne fin fcilicet fratres accede rent ad quendam religiofu in morte ; jibibuit ccia nc ipfu fepelirent . eo cp ipfo viuente babuit très aureos quos luftit ^ici fup eum in deteftacionem fue cupidi

. tatis.l) quanta diffidencia G credis egere aut perirc dum eterno regi famulans. lionne qui habet omnes tbcGuros te ditari poteft ipfc Ggnantcr qui liberaUG fimus;qui potetiflimusqui omma nouit quibus indi' gere potes, vnde Mathv. Beati pauperes lpintu q. fcilicet ueram in fpiritu bumiîitatem atq? fuffidenciâ habent.4^nde trego . diala .i.ca. xii. J’aru ^pdeft pau/ pertas niG affuent humilitas;^oniâ pauperem üip / Dum odit deus.Èt alibi dicit.Q^niam paup eft no q minus habet;fed qm plus cupit.Exquo patet q »vera paupertas fpiritnm humilem 6lt; faciatum reddit . Bi ergo omnes faciariappetimus cur paupertatem nos omnes abdicamus.|Jarrat enim naturales q gt;ceruÿ li/ eet Gciat non tarnen bibit quoul^ plemtudmem aque inueniet Cx qua poteft Geiari.turigié de torrente h^ caducitati^otamus;cur m temporalium acqücioe ld Iicitamur ÆxpecÆemns enim illam plemtudmem glo/ rie celeftis inqua Gciari valeamus quonia omnes fecu 11 fontes Ôlt; flumma non niG amaritudo fut.X^nde apo fto.lMatB.xviii.dixerunt. Bcce nos reliqmus omnia 6lt; fecuti Gimus te;quonia apud te eft fons vitej5lt; in lumine tuo vidcbimus lumen . Blunqd experimur q * omnis auarus Gtit;hec no immerito;quia auaricia ca lor eft qui Gtire facit;quem dii infernales feminât ip Gl^ ignibo attrocifTimis adurunt ma vt predixi omis auaricia idollt;^ ferui tus eft . (Concernamus enim illud ?uod narrat Valerius li.iui.ca.lii.de Fabricio qui re utauit au2p Sc argetum Gbi miflum.Item Bliogcnes omnia Cpreuit.^eftc eni Seneca li de ^puidencia.B)c mocrit2 diuicias ^lecit tan^ oncrofas 6lt; libro de tra quilitate animi Gc ait:narrans de quodam qui eu om/ ma pdidiflèt gaudens eciâ dicebat.lubet mqt fortua expedicius philofophari.Vnde li.ii.de vitis patrum dicit q thefauruS monaehi eft voluntaria pauptas Et de quodam ibidem dicit;qui uendidit. euagelium vt

pauperibus fuccurreret dicens.Verbum inqr velt;^i°^^; quod iubet omnia vedi 6lt; dare pauperibus. HiS ig^^ verbis patet pauptatem merito eflè toüerandam nw dic^ diuicias cótemnendas fore.Vnde narrat 1^^^’ ep xxxv.cp Çratbes tbebanus bomo quodam ditifb/ mus cu ad pbilofopbandum atbenas pgeret magnum pondus auri abiecit .‘quia no putauit fe fimul diuió^J ölt; virtutes poße poflidere Jnfup idem Ïbe.ep.xvi-^ quodam pbilolbpo narrat qui multa^ poßefTonü pt^ cium itwelagus ^iecit dicens.2^bite inqtin ^fundu mans.PWalo enim vos fubmergerc r^ vt fubmergcte a vobis.Ï.cce igit qualiter üpientes bi mudanä dul' cedmem tancç amantudinem Ipreuerut. (puinimo 1*' boe fokl putabat ditari cum i diuims cor no appo'^e runt.Nam de Fabricio narrat Valeri Ii.im.ca.iii» ^ locuplete ólt; diuitem ipfu faciebat no multa pofleflïlt;’ fed modicum deGderium.Æolas enim virtutes diuici as putabat.|nGip de ^enone pbilofopbo narrat Ag^^^^ US 5 gt;omnia teporalia cotempGt:quia cum fortuné Gi am bonam femel pdidiffèt dicebat. lt;() inqt fefix for/ tuna que me iubet lecius pbilofopbari.^oc idem nar ‘^^^^S’^-'^etranqnitatcanimi.^cTuIi^ .n. de tuf. quef.Ecce patet quomodo felix eft leta pauptas.Qui autem volunt diuites fieri incidunt in laqueum dya/ bob:in defideria multa.luxta 2^po.z^ttedamus ergo illud Ifa.xbiii.Elegi tc in camino pauptatis.*quia fci-' licet in mudo ad paupertatem volutariam vocati Gi gt;* mus vt nil cupiamus vt babeamusjfed folu babcamus vt viuamus.Vnde CCnf.fup itlatb omc.im.Fauptas inqt eft caminus qui calidlor eft igne.^icut enim ege non dicitur aggrauari de medicameto nee de purga* *^^2^^’^^ P^^P^^de pauptate no grauatnr.^dco jn. ca.Tbobias dixit. Fili mi pauperem vitam gerimt^^ fed multa bona babuerimus G deum timucnmus.Et Seneca ep.n.Honefta inqt res eft leta pauptasmece

paupertas nid leta At.|lam cuj cum paupertate tené Cönuenit diues cft nee paupeft qui pa?; habet Gd qui plus cupit,ôlt; (prego.fup e^ècBJi^ü.oinc^ViJHe inqt paup dft qui appétit quod non habet . (É^i tn non ba bet nee babere petitdiues eft.Ideo ^üer.VjdiciÉeft diuesquis cum nibiï babéat qualï diceret q »diues eft qui nibilappétit:licet nibil babéat *^^aobrem (Ère. vbi Gip , Paup tas inqt eft inopia mentis.'nee coliftit Î qualitate pofleffiomS.Pamcntandum eft tn nueqq.^ libet ftudet nuc eße filius ^curatoris Gilicet b? mun di. (f)mncs enim auaricie ftudent;ólt; tame diuicie con Gruate fut in m^um domini fui atœ pcreutin afflicci one fua vt dicié Jede.v.4^ugu .in bbro cofeflionu di cit q tranfiês p vicum vidit quendam paupem bilarc 6lt; Ietum;8lt; ingemuitJluil^ Gciis dixit.Omnibus co natibuS laboremus vt ad Gcuram leticia puenire poG Gmus.ln pauptate tarnen criftusnos preceffit.t^nde ^ugu.fubdit.Ïlle letabat.'ego anxius eramaHe fecuz rus ego trepidus.'t^nde dicit poeta. (1) uere tuta fa/ cultas pauperis anguftiq? laus. (?) munera nodum in/ tellccfla . v nde lÈatb.v.dicit Èeati paupes fpintu 6C Ka.xlix.Pauperum fno^ mferebit. Vtigit beredes limus no mudo : fed crifto nafcamur vt fmus filii 6lt; beredesj nee queram? diuicias terre fed gracie Ôlt; gio tie dei.(|^oniam Geut dieiÉ IG.xxxiii.diuicie falutis Sapienew 0lt;fciencia timor domini ipG tbeGurus ei? ]|Et ideo ^rego . mora.xxi . I|l4inus inqt mops eft qui non habet veftem i^ qui bumilita tem .Èt ideo odibi? cft deo paup funbus.Ècclelia.xxxv . ^acionabiliter ïgié concludit Augu,v.de.ci.dei.ca.xviii. qipG de US eft opulçncia mencium;6lt; Ga plenitudme facit bo mines helices,eius igit diuicie fut appetende i^oma gloria 8lt; diuicie in domo eius dicit ^ppbeta.^eu G at tenderemus quanta mala dmiciarum occaGone:fiunt quantul^ dolor ipfarum gigmtur occaGone;paupta/

tern opibus preponeremus iKlun^ enim y^bfólon per capillos fufpenfus eft vtdicit.ü.Mc.xviii. 3ilt;^4?^ ^j uicjarum arratores ipfis (ufpendunt 5lt; pereut.Æten attendere deberent verba Apo.fbi.iu.dicentis.®!^ nia fPPter criftu detrimentum feci 0lt; arbitrer vt ftcr cora vt criftum lucnfaciarn.quonia non ^pderunt diul cie in die vlcionis ^uer ^i.Vnde (t)racius in luis epigt; ftolis ep.xn.Gc dicebat $i redbus fuens nd eftimas vt copia maior a Ïone donari poffit tibi tolle qrelas. F^it per emm non cft cui rc2p luppetit vfus:G uentri G late nbus pedibuamp; tuis nil diuicie maius regales addere pofïïint.ltem genera de reme.fortu.Gc dircbat.Pau pertas mibigrauis eft refpodit $ed tu pauptati qui^ non in pauptate viciu :fed i paupe.Bb quidem bJenS 6lt; tuta. \^dc luuenalis cantabat vacuus coram latro ne viator Q^aobre Augudi.d ^ verbis Apo.lermde.xx viii.Fauptatem fuadet diccns.lKld mqt difpliceat pbi pauptas tua;quia nibil ea dicius inuenin potefb. Vis cognofcere g? locuples fit qua celum emitur.Vide igx tur quibus tbcfauris cofern poHet quod pauptati vi demus indultum.^lempe vt ad regnum celo2ppueni^ ret diues fua pofleflione obtinere nd potuit.Vnde Ïfa. xxix.paupes homines in fando ifrabel exuItabut.Et ^pbeta.’Xibi dereGdus eft paup;orpbano tu cns adz lutor.ôi h-uce pnmo dicit.limites dimiGt inanes; co rucj Ipes vana eft;eo cp pre cdfidencia diuicia2p G/utis eterne gIonam sdipifci premittutiatq; ft putat a deo haben odio;G eozp tacuftates ab cis tollant; quibus tn ftducun^.Fingit tame Seneca in fuis dedaracionibus q gt;ciuitas ohm fuit in qua lex fuit pofita; vt null? alie num caperet aut damnificaret qdfi quis Secret atro ciftimis puniendus erat verberibus.Cfontigitqtiidem g vir delperatus laqueo ,pprio fulpenderer.®nod vi/ dens quidam Gbi cdpaciens laqueum gladio fcidit ne ille moreretur.IHe aute qui ft lulpenderat cora ludu

ce veniens querclam fedtrcur ille laqueu fiium eJamz-nificaflèt.lt;t) quanta inGnia de laquco fradlo conqt^ri tur ;5lt; de vita recupata 6lt; obferaata na letatur . Sic emm plures in diuiciis ^ppnis G (ulpendunt ÖCmorte etcrnam ppter ipfas mcurrunt.^tfi deus eo^ facul/ tates minuat ipG tune coqucruntur 6lt; deum odiofum eis arbitrantquata fhiÏticia.Cfcam de terrena (üb/ ftanda querelam faciat;5lt; vite etcrne felicitate qua ^pter diuicias pdcbant non planffut.Ha ^pter beat? lacobus in fua epiftola ca.ii.dicebat. Ij^one deus ele git paupes in boc mundo vt nos faceret diuites in ft' de 6lt; coberedes rcgni quod ^miGt deus diligcntibuf

* €?apitalum.ijj.de lllercatura

Ercahcia ftdeTiter fien debet nee pretext« ■ ■ ^endicionis aut empcionis fraus i jpximo ex ■ I Wcogitan debetneevGira traeftari.Vndeexo. ,XJL?xgt;ui-«ec vfura opprimes cum fcilicet jgt;ximu Btlj4cuï7x5^i.dicié. Î^eccuniam tuam non dabisad vCitam.Ét Lu.vi.Mutuu dantes mbil inde Iperangt; tes.Ideo ^ppbeta dicit.t^ui pecu.fù »no.de.ad vGirä. Vndc Ambro.G.iii.de offt .Ge ait. tur inqt ad frauz dem cJUertls nature induftriam ; cur afieeftas inopia jpximi.’cur optari facis pauperibus ftenlitatem 6lt; cu exploras quado tempus ftenle ent;banc vocas indu ftriam que eft fraudis aftuna.Et quod vocas remedi urn latrodmo ediuneftum eft. fJunqd iudeis jpbibitu fuit ne fratribus fnis accomodauerint ad vfura .]^eu xvi . v nde Augu.ep.xxxvi.Q^id dicam de vGiris ni G quia crudelior eft fquilubftanciam fubtrabit diuiti ^ qui fcnorc trucidat paupercm.ItéCnlb.fup iMa. ome.v.Nibil inqt vGxra turpiusmibil crudelius. Na vluranus lucrum fuu alterius aduerGtatem facit.In/ Gip druG2 b.primo de Tuf.quef.Ctatboequereti qd expedit faciendu in re familiari.Kdpodit bn pafcerc bene veftire bene arare ólt;c,fed cum quereret an lice

ret fenorari iel eft ad vfnra coccdere.Kelpddit.fl^id eft mqt bominc occidere quaü diceret cp fenoran ide eft quod bommem occidere (Lomemoremus eni bifta nam que habet in biftoria tripertita b.primo defpe/ ndiano cpifeopo qui pauperibus mutuabat tnticum volens g ? tepore ^(pcntatis quod acceperat reftitue rent vt aliis pauperibus fubueniref.|^ccidit tamê cj quidam mutuo femp accipiebat 8C nun^ reportabat? fed cuc^emel ad epilcopum vemftet vt triticum acci peret.|Z)ixit ei epi^opus vade accipe. lie aute abut Gd eu in borreo mbil ihueniflèt epifeopo retulit. Cui epifcopus mi^ inqt q? tu folus borreu vacuu inuene '' ns.tt iHe tunc faftus eft delidtum S^ totum reftitu/ it.|vd igit indebite eft acqrenda ,pximo2p fûbftanciat SC pociori racione fratrem frater offendere no debet quoniam qui vendiderit ueloffenderit lui fänguinis immemor eft.^ttedant igiê mercatores vt fideliter in lua mercacione jpcedant.'Cndejpuer.ii.dicit. ^b bommacio eft apud deum podus iniquû ^ ftatera do Ïofa.l^nde iMatb.vi.Adbucignis in dorm impii tbc Guriq ïinigtatis 6lt; mefura plena ira eft. Jt fubditur ^unqd luftificabo ftateram impiam ßlt; podera dolofa in quibus d.uites cius repleti fut iniqtate.'ólt; babi tato res 1 ea loqucbantur medaemm 6lt; lingua eo^ frauda lenta in orc eo2p.(|^ua^pter deus Ceul.xix. precipie bat mcreanciazpfidelitate dices, i^tatera iufta 0lt;eq lint podera 6lt; luftus mcdius equu^ fextan^.fnqnt tame 'I'uli^ li.üi•deoffi.ca,xii.An liceat uendi tont rei quam uedit vicia ^pmulgare.Vnde narrat ibidem difputacione fgt;iogenis ^ antipatnslui difcipub,Ca l)iogenes Gc diccbat.l^id inq t ftulciusueditoiegt; vicia rei quam ucndit narrare feu tanep preco diceret domum peftiletem ucndo.|n cotrarium tame antipa ter Gc dicebat, ^iG inqtvicia narret irtqpbe facit 5lt;’ ^ximum decipit.((dcludit igit quot;Tubÿ ^ nd bom viri

fed falkcis eft vicia rei celare uedendo.Islam É)iogc/ ym défendit vtilitas; fed antipatre prefert Honeftas Ynde narrat ibi exemplum de quodam qui eu intcI/ lexiflet çp quidam alius (hum ortum uederc vellet fe cit pilcatores ad luu ortum venire cu nauiculis 6lt; tu/ bis 6lt; fi pifces ibidem eflent-’quod videns emptor caz rius emit;{cd icraftinu nee pifccs repent:quinimo an diuit ibi pilces nuna fuiflè.’ÔC fie decept? eft ,ßlt; idea ]^cclc.xxxi.dieif»(turn negociatore emptore trac tat dirigendo eos

.Æfcyitulum.iiii.de Menasse laboratoribus |F^|k pï^Iegimus primo iÇeg.xii.çp loab licet ■ n MvicÆor cHet.'nolui t tarne ciuitarem cape .vt I Wviftoria nd Gbi led domino fuo alcnberetur»

etenim apud gentiles luis dominis ferui fideles erant.Geut narrat Valerie li.iiii.ca.viii. Îde

Ceiarn habet in vita cuiufia cefärjs q? licet quida feru^ cclaris ab ^ntbanio fuit eaptusmuia celans inimic^ crat vt feruus ille cefarem abnegaret nue fcruicia uel bénéficia nue lupplieia exbibebat : fed mbilomm^ fer uus coftanter dicebat.Jube me lugulari quia nee ^1« tis beneficd nee mortis lupplicio ccfaris mies efte de fnam aut tu2 eße incipiam;gracia cm? cdftancie die tus feruus apud ^ntboniu mcolumitatem Tpetrauit. Ibidem eciam narrator de quodam alio qm poems vo luit man q i a fuo domino feperari.ynde Mcipio ei fax lutem putabat dumodo vellet eum Fompcio famula ri .feruus aute ait-’gracias tibi ago;quia grade ferui cium offers mulla tame ra cionedeferam dominu meu Wilites igif criftiani nulla ex caula debent criftu do lerere*0lt; alteri Icilicet mundo Slt; mämone (êruirc.vn • de apo.Corin.vüi.(^uis fepabit nos a caritate cnfti: quad diceret nullus.Indip Valerius li.vi.ca.viii nar tat de fcruo Fapmioms qui cum audiftet aliquosede deputatos vt dominum fuum oeciderentilpfe cu do.*

inino fùo veftem SCânulum comutauit 8C loco l’apini onis interfici voluit .(Coforme eeiä ibidem babet exe/ plum de fcruo Ancii qui mifanda fupplicia ^ domina ûio toUerare voluit.Item Zeneca Ij.m.de benefi.ca» xiiii.narat ümilem biftoriam preallegate biftorje fez cudum Valeriu . JWarrat inluper de quodam fêruo ma cerando venenum petetirobedire cupiens loco veneni medicamen obtubttóC exindc domino luo ueniam im/ pctrauit Æete^ Fompeius li.iiii.narrat q gt;AnaxiHas filios fuos reliqt paruulos lub tutela fcrui lui ^pccÆaz tores fidei quem tantum dilexit vt eiy amorquaü fl lialem precelleretamorc. |deo ^pbeta nos ämonet di cens.geruite domino in timo.5lt;ex.e,cû ölt;c quia lét uus qui leit volutate domini lui no faciens;plagis va pulabic multis Inqt dominus in euagelio A^atE, itluc tn feruo^ vigct infidditas quia nee deo nee bommibo fideliter famulanf.iJJam qui peccatis leruiut deo fa/ mulatum no prebent nee ipendut.Tales enim Umiles lut leruo de quo narrat Tompeius Ii.xviii.fJarat eni q gt;cum ahq fcrui Vittores fuiHcnt• ordmauerut inter le vt inter dominos fuos iHe rex eilet qui primo lolia Iplendorem mane videret.’qua ordinacoe facÆa leruus cuiuldam qui Strato dicebat.*luo domino lualit vt ve lus oecidentem intueret . Itacp dies magna extitit Sgt;i, fulgorcm iHe non videbat.IHuiy tame fraudis cogniz Clone babita Strato fuit rex fac^us . ^ic enim multi dominos luos leducut SC p adulacoes impediut ne vi^ deant oriente .feilicet ne uentate agnolcat .•8lt; fuadet intuitum occidentis:fcilicet opera tenebra^. Alon fie igif led in enfto famulandum eft.Vnde Matb.xvu. iKeddite que fut celàns celàn que dei deo.’quia qz cumc f bumana feruicia in crifti nomine impleri debet at$ ipl02porcafonc diuina opera no debet pretermit/ ti.Vnde Va . Îi. ui. ca.ni.narratquomodo feru^ quidam barbarus fubito mterfecit Aftrubulam eogp do/

thinutti (uum occiSerat.'SC cum racione bomicicÏn vc' Zement crunaret;ni^ilominus ÏAtabat . 'eo ^ impieta tem fenui eoeuHerat. $ic eciam ^efenG nominis cri fti certare debemus atep blafpbemates Gue emulates fuo naminiïGms correótionibus 5lt; cdGlus inuaderc , Vnde tede.x.In cogitacione tua régi no detrabas. Ideo Apo.tpbe.vi.dicit Semite domino cu timoré ólt; tremore 6lt; fimplicitate cordis.Ècd fortafEs pluri mi G putant mfehees eo qp alio^ fut fénuMhi quocp q dominant eis famulätes delpiciut vtmam vtnufp con dicionis hommes attendant quoniam nee famulan de dccus eft nee dominan faftus effe debet ^^^^JJIlM^tuIumAz^peregrinagonc

*i/ta prelens eft qG quoddam percgrinagium ■ lob boe ftatus peregnnoap vita laudabilis eft I I dumodo rccla#intencionc difcant peregrinaz ^k,_,^^£'llocf)igif vt vete^ pcregrinaciones con memoremds. Attendamus emm quoniam Geut dicit tf;ene,xii.Abraba terra ^priam atq^ cognacionem di mifit 0lt; ad mandatu domini ad aliéna terra ^fedt^ e. ö^a^pter benediccionem dci ^mcruit.Bic enim vit criftianus rdinquerc debet domu jjpriam icibcet p/ priam voluntate 0lt; quofeuq; amicos 0lt; paretes vt do minico precepto obediat . |Jam enftus dicit qui non odit patrem 6lt; matrem 3lt; odit animam Gia no poteft efle difcipulus mcus.^ed que eft terra ad qua ^fici/ fti debemus niG celeftis gloria in cuius Ipe tanq? fide les peregrini venire debemus.t^uonil teftate apo.nd babemus bic manentem «uitatemifed futuram iqui rimus.^ed quid eft cp ^brabam altarc domino conic crauitmiG qp fideles peregrini in bac mortali vita di uino cultm infiftere debcant.quonia laus eius in ecde Ga fandbo2p inqt ^pbeta.^ed nunqd z^braba fua vxo/ rem voluit voc are fororem.^ic debet peccatores. Gq dem vxor caro noftra eft.'cui deus animam noftram de

fpönfäuit.Sed dum peregnnamur in egipto IcilicetÎ hoc mortaîi mudo zearnem tanq? vxorem no amare de bemus:féd pocius amore ^uódam natural ipGmddi gere tenemur.(Juonia tefte apo.AorintM.primo, Si Ipiritu c^nis inqnameta mortificaueritis viuetis ^3 quid eft Pbaro nifi dyabolus qui noftram carnem fu^ iugo tenereƒupit;0lt; ad peccatum itédit pdacerc.** tame vir id e fpintus iuftus fuerit ficut ^j^braba fue'’ rat.‘deus Fbaraonem fcilicet dyabolum cdcutit S^ ab ciüs ftruitute animam eripit ; quoniam no vidi iuftö derebcÆum:nec lemen eius querens panem: tefte J)^ uid.Ex bis igi^ patet qualiter fit pegrinandum non in carne fed in fpintumon bic manedo.fed cor ad cc' Ïeftia erigedo.Experimur ent q, pl^ta valde crcfcit ft in aliéna terra platata fuerit nee poteft in .ppria tergt; ra fcilicet vbi feminata fuc ptimo plantata lm germi' nare feut in aliéna terra;ldco criftus dixit. Nemoac ceptus eft jppbeta in patria fia . Vtigit in virtutibi 6lt; graciis ^pFiciamusiIdeo mûdi bui^ caducitate Iprc ta ad regnum celeftc toto mentis affedu peregrine' mur.Jittcndamusemm quoniam peregrinus domum quietam non babet/ad terminum quietis tendi^qua/ tuin ambul^ femp meditat/SC cu bolpite femp racio' ncm ponit.Ïic emm cogruit vt cum deo fepe edpute musmunc déliera fatedomuc ^ beneficiis ei impede mus laudesÖlt;gracia2p acciones ólt; quantum ambula / mus fcilicet quantum ^firimus:quantu meliorcmut frequenter meditari debemus.^arn ficut narrat $c neca Ii;iii.de ira ca.primo.fbilofopbus quida dicftus Sextinius omni die coputabat fua mérita atq? demen ta;vt fciret de quanto melior aut detenor eflèt.Pl«' rimi tarne fine cdfîderacione vie peregrin ant quia vigt; te fue qualitatem nd confiderant. Alu veto terde at n lantes tminum attingere ncqueut;quia fcilicet m te/ poralibo occupant , 0lt; viam falutis eterne ambulare ne

^iigut,Ht il andubie ccpcrint fcilkct fi aIiQlt; ^ Lord tacere difpofturunt cito fatigshé cito attcdiant.quia fut itrpototes uel p nimam iuuetute Icilicet ignorât ciam uel p nimiam (enccflute fiaficct pcccato2p aut æp ter nimiam corporis gramtatem fcilicet diuiciazp ta/ cuîtatem. Inqramus ergo cür angeli mouentcs celum non Fatigantur.Mui^ em racio cft;quia fiatimateria/ les atep pure (pirituales. l^t igit i bonis operibus nd Fatigemurtnon carni fed fpiritm fubiciamurj (fdme/ moremus cni Platonis pbilolopbi pegrinacionem de ?ua fert in libro qui dicit fiida.quod eft ad italiam ,p cdlj *amo ad italiam jpficifcebaÉ Vt Pitagorico2p pbi lolopbo^ dodlnnam aüdiret.Ït de eodem narrat Po licratusli.iiii.ca.v.cpin cgiptum peregrinatus fuit Vt vacaret afiroïogie.ibiq^ vt a pluribus credit didi-* cit oracula propbetarum . ^xmde tarnen in italiam rediit Slt; pitagoricum tbarenti«um fecutus eft. ^ui imo vl^ ad indos 8C medos ^fec^us fuiflet mifi beda «Içtica jpbibuiflent. InGper de fitagora pbilofopbo ^olicratus narrat Ii.vii.ca.iiii.cp frierens acqren/ dis in pluribtiS regiombus jpfeeftus eft.ynde ^ moti bus fide2p cognofiendisduit primo in cgiptum 8lt; dc/ inde in babiloniam. '6lt; cxinde regreftus eft ad regio z nes cretazp uel Iacedoniq^:vt mmois 6lt; Iigurgi leges inclitas pcipe valeret. Èx quibus patet quarter pro Iciencia eciam bumana acqrenda pbilolopbi ^pfeda fut l|Junqd ergo magis decet ^ cclcfti vita adipifccnda: peregnnarirenfto dicete lUud Matb.xw.v enite be nedidi patris mei percipite regnum 6lt;c.ln boc enim mundo gloriari non debemus.^am vita prefens trafi toria eft:0lt; tan^ peregrinaginiu continuis fubiacet motibus.Tan^ igit peregrini in bac vita viuere de/ bemus« *noftram felicitatem in bac vita mortali nd cd/ ftituendo.Nam filii Abrabe.xI.annis peregrini fue/ runtfôlt; poftmodum terrain ^miflionis obtinuerunt.

^5uid enim eft fpiritualiter peregrinari ; niG affedu abdicare quecûq? terrena fut: 6lt; in mete cdeftia defi derare.Vnde iHatB .XV . Cj^i vult uenire poft me ab neget femetipfu 8lt;c. tup quo Crego Ji.vn.fup eua gelia ome,xxii.'tuc inqtnos ipfos abnegemus cu vi tamus quod p uetuftatem fuimus: ßlt; ad boc nitimur vt p menta rcnouemur.8lt; ponit exemplum de olenz bus que tranfponunt vt Viciant:ßlt; eradicant vt cre' fcant quafi diceret g? fpiritualiter pegrinandu eft:vt jn mentis pficiamus,*Xunc emm peregrinamur qu^ do in nufa re terrena affectum ponimus,Multi tn p egrinant q . fuum onus lècum déportant.Wunqd enim cxperimur g? pcregrmus oneratus nimis affligit. Êi emm illi peregrim onerati fut: qui licet p mundu dif currant:ad luas tame poflefliones babent affecflum 5lt; quocuq: vadunt (ecu m deGderium cupiditatis depor tant.Ideo $ocrates cuidam interroganti ;cur Gie per grinaciones Gbi non ^deflent.Ael^dit dicens.Cur inqt miraris pegrinaciones tibi non ^defle t^cct eni bine inde tran(£erans:illud tame te opprimit quod tc de patria expulit .lt;|^uid eni ^pdeft terrarum vanitas aut fuga:quid luuat G cum fugis onus tecum defers quaG diceret q gt;pa2p^eft pegrinari niG a mudanis af fedlibus mens peregrinetur:nec Gifficit paupercm ef (e .'fed nil cupe oportet. fJo jpdeft inftabibter p vrbe \pgredi:(ed pondus oportet excutere. Multi enim p mundum difcurrunt:autquia locum non inucmut in quo fuo2fviciorum plemtudmem exerccre pofGnt aut quia iadianciam de (uiS itincnbus (pcrant.Kec tarre de peregrinacione corporali boc tantumodoveru eft fed ecia de IpiritualiC^quia multi percgrinaribfeilicet in mentis ^ficere fingunt dant elimoGnas alulq? lar' giter munera impendunt;eccleGas viGtant : quia tn laudem vel comodum exinde (perant teporalemjdeo (ecum onus deferunt:5lt; peregnnacionxs cofumaaone

non attirgunt.’^aîîbus loquit (|jrcgo,on:c. predicH-a Vidimus mqt quofdam I'abitum no ammum mutant Ita vt religiolam ueftem fumcrent 6lt; preterita vicia no caïcarent ;fcd pocius remanêt cu ire ftimubs .'cum borrore ma:icic êlt; ad ^ximi leGonem feruefcunt atq? de bois opibooftêfis iupbire: bui^i^ mundi luc quere re ftudcnt:8lt; de GIo babitu extenori Gndlitatis fidu pam babcre curant.V^ j^it ^^^ ^^® onere pergut:^^ ideo defacili fatigant, ^ed illi onus deponutqui pro nitatem ad malum mortificant 0lt; euellunt . (J^od fa/ debat ^logenes pbilofopbus de quo dicit in collacio mbus patrum eg cum intuens eum:diceret ei iniurias Tune dilcipuli X^iogemsvolebant m eum irruere.S? Ipiogencs ^bibuit dicens. (J^efote o Gdales bic eni mibi dixit.’quoniam occuli mci plena corrupcjone fut ikeuera talis fu fcilicet corruptufquantum ex natura fed me cotmco.^x cua quidcm refponfonepatet qua liter flogenCS ab omni libidine ammum Ipoliabat.'8lt; ideo virtutibus ólt; fciencia tan^ peregnnusexoma -' tus floruit

d^apitul^xn.vi.^cmodo fenes debent eße virtuofî VnëZïus eït 'etas^iGncrabilisïïdeölenes mo/ ribus boneftis ornari detent.Vnde Ï^olicra us li.iiii.ca.vin«narrat jLucmumdixife.'çp fenes tanq? medici iter beminefedmorari de bent nunc cofilia prebendo ' nunc triftes cdfoladomuc dolentibus copaciendo. Vt ^ai'to in fuis fentenciis . ^auG imdenda eftÎ fene pvenlitas ç ftupenda i pu/ ero mo^ optimo2p conftancia.tt genera ad |Lu.epi, liii.^oc mqt peius eft fibabemus audforitate fenurn amp;; vicia puero2p.6lt; epi. xiii. (J^uid turpiuscp fcnex uc re infïpiens:fiue viuerc infipierter fcnem.6lt; ep.xxvn Idumera anos tuos 6lt; pudebit eadem uelle.'que volu eras puer.^ctuptn videmus fepius fenes viens muo^ lutos.Vnde ijimacbus in fuo epiftolari.$cio fenes ad

capelcendum Îatores (êncs fieri iféd eo:y vicia cum te pore creŒunt.Et I^ardaïis coquus.|4eu mei äni ma Îc coputantur.(|2 ^ Gnu tempora vicia vidêt.His itaeç verbis clare patefcit turpe eße fenes no eße moriera'' tos.tn quibus licet omnia vicia turpia fintnUa tarnen fut fetid10ra in quiba frequencius ddabuné 'cuiulmo cil fut auaricia £lt; luxuria.Vnde Seneca li.de monba Klorftro fimilis eft auaricia lênilis, ^Juid enim ftulcf US ^ vita deficiente viaticum augere.|^urfus de lu/ xuria fenum Tulip narrat li.primo de offi . J^uxuna cum Omni etati turpis Ht.'lenibus maxime fedißimat eft.ôlt; $eneca.ii.dedamcionû. Adolefces luxiriofus peccat.'lcnex luxunofus infanit,8lt; tibulius libro pmo (embus loquens ait.d^id tibi nunc ^deft molles coin 1^ capillos;5lt; mambo fingere veile comas.8lt; fubdit Tollere nue curua albos ftirpae capillos.£t facie dep ta pcHorn cofidere noua . Itacç ftulto’pquorudam fenu (ôllicitudo eft reuocari :8lt;. luuenis apparcre. $ed te/ fte Oui . li. primo de faftis. |'îeqcia eft que te no finît eße fene t^uia malicia quofda fènes fie execat g? fiiam i (enecÆutê fateri recu(ànt;8lt; plus iuuenibus.*faltem af fedtu libidini vaeât.O vtina fenes delida relinqueret exquo ab eis deferuntunôC fi peccatis feruicrut fufli‘* cit reßduum temporis g? deo exbibeât;amp; ouod natu/ ta relpuit ad viciû odio babeant.Vnde Tut li.primo de fenec . () pciarû munp etatis lt;enilis.'aufert eni vi cium carnis tauftontate prebet. Tnde in fenatu fenu (entêcia principatû babebat: plunmaçp ßneeßus bono cum ftmedia prebet: dat enim loquedi audaciam:ut cefert Valerius libro vi.Mam cum t^afcelhus lurilpe dtp multa loqueret ad morum correccoem ab amicis rédargutus eft . (tjui relpodit duo funt que prebet lo/ quendi licencia fcilicj leneeßus Ôlt; orbitas.Nam fenex confiderat çp parum eft viuiturus 6lt; fic mundi gloria perdere non timet.Kurfus fenedus vebemencum li/

bidinis tollit. vnde fulgccius Iibro mitologia^ didt. fgniculus riuuetutis algefcit in (emo.Et fi lenes bui^ modi algore in leipGs non fenciat. f^oc ideo eQ:quia in iuuentute libidim vacarut qua cxucre non poflunt ïdeo ^en ad Iud,cpiftola iiii. Z^nte lenecîhiteinquit; ruraui ut bene viuerenn ilia ut bene iroriar. ÿempe bi fdjces (unt quibus collatu eft i bona viuere Icnedlu fe.piurimi tarnen le putant infelicesæo 55 lenes lunt «^ molefte ferût fenedlutis anxietates: que tame fut in remédia peccato2y:;^d in crimina ipfa mutât.t^nde 0radus in poetria.^ulta lene dreuueniunt incomo da ;vcl quia carere timet rebus;vel quia dolet luuenu délectabilib^ vti non pollè vides enim ^ximam mor tem SC in Ipe fceleratifUma laguelcis.l^am tefte lfu. in libro de fenedbute, I^emo ta fenex eft qui lè per an num viuere poflê non putat.^nde in prouer.Gpietu diciÉ ^cu quam multa penitenda incurrunt bomines diu viuendo,dlt;uaobrem Secundus pFus de fenertute loquens, d^id eft mot fenedbus eft optatum malumï mors viuenciu. Incolumis laguor:mors Ipirans.^cd dicut lenes ad plura vicia le prodmos, t^od fi ita eft ideo eft;quia inteporatc viuût ^ frigidam lénedlute cibis idigeftiiibus onerat: 8lt; ex inde natura faftidita in mala plurima iddit, C^^uamobrem fenex Ibbrietate Vitam fuam reguläre deberet.Vnde Tuf libro de le' necfhite:loquens more lenum ait. v tendum eft inquit exercitacionibus modicis;Slt; tantum abi 6lt; potus ac/ ripiendum eft nt vires refidantur non ut opprimant, ^arn exerdtido 6lt; teporacia ecia in feneeftute vires conleruant.Sed intemporati lenes fi fucrint faciliorj occalione corpus diftbluunt.Attendant igit fines liiu bincm cis a^pinquaturum:6lt; ob hoc fi corrigant; ut docet faciendu Sen de naturalibuS queftioni bus lKil enim peccata vitare melius fuadet; quam vicinitatis »nortis conteplacio,d^eadmodum vir crefiit in anis

Ïta debet in virtutibus crefcere. ^t cum beato t^aufo euacuare ea que paruuli funt;vt (cnbitur prima Ço2p. xiii,Vnde Seneca epiftola décima.(|jracias ago fene^ cfluti mee.quia quicquid nolle debeo; boe veile nd pof {um.î^enecÆus igitur non folu virtutes poftulat ;ymo eciam i bomine quaü in vite radicem virtutum bumi li ta tem generat.Vnde |\mbro(ius in fuo exameron:li bro primo de bona (eneblute loquens ait .$ene(flus in bonis moribus dulciornn confiliis vtilior? ad conftan/ ciam lubeunde mortis paracior.ad reprimendas libi/ dines forcior. $ed moderna fenedus ideo fêducitur. quia nemo quantumeue^ frablus ßt in viribus:decre / piteque (èneblutis fe putat breuiter monturum.ymo quift$ quantumeuqtfenex adbuc putat fe per annu yi^ uiturum;vt inquit Icrommus in quadam epiftola.t)e tali igitur fenedute loquitur Hugo Iibro lecundo de clauüro anime dicens.înter abußones lêculi bums bec Ibla maior eft.lénis obftmacio qui morti proximo mor tis non abborret aduentum;qui quaß ad bofmm m« di buius poßtus foris Ipeblat.nee tarnen vite preienz tis attendit egreflum. nee future confiderat ingref/ ßim. Audit nuncios mortis; et credere non vult eis . ’Tres enim funt nuncii mor. is.cafus.infirmitas. necfhiS. (fafus dubia nunciat. Infirmitas grama .$c ** neblus autem certa. ((]aßis nunciat mortem latentem Infirmitas apparentem.$eneblus prefèntem .£xin' certitudine mortis babetur timor.ex grauitate infir-* mitatis dolor.ex certitudine lêneblusn^ obftinacio .• fed affJidio Si bumilitas fequi deberet, vnde y alen? Iibro .viii.fenes floruiflè virtutibo narrat.H^ ^^ 9^® dam récitât qui cum centefimum iam annum attigiP (et interrogatus fuit.cur tam diu viuerc vellet, ^ui relpddit.nibil babeo quod fcneblutem meam accufat H^m enim eft gloriandum fem de fenebbute ctatis;ni^ fi afft Gpiencie et virtutis fened:us;prout ait lÏeneca

Çpiïloîà JxxxkV »quiâ non Vt lt;Ïiu viuamüs cüratt^üm Vn.'fedvt beneviuamus optandum eft. Quid tarnen tcpiüs èontingit experimur viros plures quanto fe^' niórés tanto de vita cunoGores.Attendamus eni Éi prianum tibro de.xii.abufionibus fic dicetem.Cßuidi quit ftolidius fieri poteft.quam G fenex ad aliam vi^ tam feftinare contendat.quando totum corpus ad m tèritum pteparat.dum oculi caligat.'aures furdefcut capiHidefluunt jfacies paHefcunt; dentes in numero minüü^r:cutis arefcit,'flatus tbabefcit:pecïlus Gifio catur. Tunis vrget;genua trement;talof^ pedes tu mor inflat.^is igitur omnibus agrauatur fenex ftoli dus:G mcntalit fenex fieri negligat.^t fubdit.Quid Gipereft niG dum vite buius defecÆuS apparent cogi tare cogruit quom(^ vite future aditus comprebez datur . 4PPe fapiencia fenum

■^-— C^apitulum feptimum

Wïri fênes experiencia et intelfedfu arq? fapie ■ Icia debent florere.In boe eni bomo deo max ^••i...gt;^jme Gmilis eff;quando fapiencia 5lt; itefledfu fdlgefcit l)icit enim auicenna libro naturalium par^ te quinta.g gt;nbsp;intelledhis poft oeftuagmta annos robora tur.$t ^tullus libro de fenedlute ca.quarto dicit .^ memoria induftria atq? ingenium vigent in fènibus. quod eft intelligendum de fènibus n decrepitis^Êtu dioGfGmeigitur fenex querere fapiecia debet, vnde Seneca epiltola décima Gc dicebat.de feipfo loquens (Êracias ago fcnedtuti.eo ^ lecftulo me affixit . tt feq tur.In libellis mibi plurimus fermo eft.q,d.ç »fume fibi ftudium placebat. Vnde tulius libro fecudo de fè nedlute.^rma inquit fèneeftutis funt artes Ólt;fc]ecie et exercitaciones virtutum.qma nibil iocudius fènec tute fapata ftudiis virtutum. Vigent inquit fênes co Glio 0lt; aucftoritate.|Jempe ft venfatis arnica eft fapi encia:fenibus autcm ventäte dicere heet .Benes igit

fapienciam adamare debenfc.|Jarrat enim Valerius K. Vï.ca.il .lt;fc cum fènex quidam interrogareê. qui bus libenus coucniebat venta tem dicere.Ipfê aute refpo^ dit.qjïémbus 8lt;paupcnba. JWam fenex videns epvigt;^ uiturus parum fit.'ventäte dicere non formidat.Pau per autem Cmibter non timet.quia non babet qd per dat.Wielt eni Seneca ep.Ixi, nbsp;nbsp;nbsp;nibil aliud Iperat ie

necÆus mû durtum ad morte. (J^apropter idê ^enc/ ca ep.xiiii .Cocludit. iVlibiI inquit eft turpius qua fê/ nex inüpiens.quia fc^ mori minime formidat. nee taz me molefta debet eflè lênecilus, quinimo eft etas iocn diftima.|Junquid duice eft cupiditates fatigaflè aut reJiquiflè.Inquit $cncca ep.xii. Klumera ergo annos tuos.6lt; pudebit eadem veile volueras.mon ante te vicia.Înquit Se.ep.xxm. Wciweigié eadem veile lcnex;quæ voluifti puer.opul^ tflû fit malis imponez re finem.Inquit ÿe. cp. xxvi. Quid enî ftuldus qi#, via déficiente augere ci bum viaticum.Inquif^enecW ilbro de moribus.Et fubdit.^oneftior eft inquit qw ad quietem fenecflute retulit . •qua qui in oeiö inuenit 6lt; tue laborarc indpiat.Vnde Catbo.par^ibi luceur rant iuuenisquæ feceris ipfe. (DuSobrem Jene. Iibro v.de natura’ibo queiTioni ba circa nn^m he inquit.tx quo igi^ non reftat fern fpes de vita. 5lt; impofiibilis e fibi diuturna dilaeio mortis . J^eftat ut ftudeat bene mori cu Gncfbis patnbus.Et ut bene moria^i nil vtifi us qua fi bene viuat.Vndc ^cc.XXV. (|tue in iuuentu te tua non cogregafti.quomodo inucmes in fencefbute tua quafi diceret nun^.d^uaproptcr Qeutro.xxxiii. dieit.^icut eni dies iuuetutis tue: fie 8lt; lènecÆus tua Et Ecc.xxv. Qua Ipeciolà inquit veterana làpieneia. ÿt lequit coronam fenum multa Gpiecia . 't’radit enim $encca ep.Ixxix. lènes non lôlum doccre quinimo ôlt;dilcere debent. cocludit. q gt;nbsp;nulli etatimagis i^ fenecÆati diftere couenit, vbieni maior corporis egri

tudo. vHçp nauis magis egra. ibi redlor Gpiecior cxi gitur. ^enes eni ut dicit libro ^aturuaÏium.fragiho res 2tcp ad infirmtatcs decliuiores funt ceteris etati bus. Maion igiÉindiget lapiencia regi. |^urftis quia nccefle eft principem fapiente eflè , Sapiencia aute in (cnibus maxime eft.decet igit principari ftnes,Vnde I’lato in Tbi.dicit. g »non decet rem antiquarn a poft genitis regi.^Jbu^^propter Ligurgus rex in fuis Icgito ordinauit iuuenes ftnioribus famulsri debere. vt tra/ dit rompeiiis.Cuius racio colligi poteft ex xxviü.ca pitulo 11,11 . I^ctbovbi Ariftotelcs muïtiplici laude fe nes comendat dices.3» in ftnibo eft cotinecia. quia fn gidi fut.nee ex oflibus infeftant.ïunt infùper miftri cordes . quia bumanam fragilitate racione ftnertutis maxime experiunt.faciliter eni miftret.quia molefti as in proprio corporegent . Item m fuis eloquiis non lunt pertinaces. ^Iam quia ftiplós aliol^deceptos vi/ derunt.Ideo fine ambiguitate quicquid dicut afftrüt 45uod faci^um acbademici pbiloftpbi crediderunt. Vt tradit Policratus Iibro i.ca.iii.ibi igiÉ libido reg na cofompfit. fi curiofitas ^bfolonem (üfpedit.impi etalqp lUeronem. ^1 pertiracia cu manicbeis arrianos coneuflit. itlon ergo luuenem decet principari, Vnde Propbeta .Super fenes intellexi quia mädata tua que [fui, ^Capitula yin .t)e luuenibo 8lt; co^ftatu. Vuencs talem yita ducere debent in pofte^.qualèm [dueere in exordio inceperunt.Ipftsigit maxime expe dit moribus intenderc bonis.ßlt; virtutcs adipifti.boz nis vfibus 6lt; difciplinis.^nde $eneca hbro de moribo wicit . Edu,cacio 6lt; diftiplina mores facit. 5lt; id fapit Luil^ quod didicit. Vnde Qumtilianus iibro primo . parentes aliof^ corrigit filios qui ftios no inftrueret fVtina inquit liberozp noftrozp mores non ipG perdere mus.ïnfanciâ em ftatim deliciis Ibluim^.mollifq? edu cacio quam indulgenciam vocamus,mentis panter et

corporis vires fragit, ^t idem d^intüianus Kbro ii, Ingenia inquit pueroru nimia feueritate emedacionis defiount.quia ficut ex defedlu correÆoms neep fiut, fie ex nimia feueritate obicurantur et ddperant.dum omnia timet nibil conant.I^odcfie igit erudiendi fut j|Jam tefte lt;|)ui.de arte amandi.|n puero eft etas mol fis 5lt; a^a regi. Ingenium edefte; fuis velocius annis furgit.lpt idem in epiftofis.Teneros ledunt iuga pri/ ma iuuetus,|5renaq5vix patit:de grege captus equus Èic male vi xq; fubit prioS mores rude pedi^ ,Q^ia de difficifi dodlrina (ufcipiunt homines rudes 8lt; annofi. Veo cdgruit in etate tenera doceri. Vnde ^oraciusi epiftofis. (f^o femel eft imbuta recens ^ruabit odore ’If'efta dm tradian molliuS etas imbeciUa folet.^uib3 verbis aperte codudiê etat^m iuuemlcm difcipuljs ap tiffimam fore ^ed procbdolor Seneca tefte i déclama cionibus Ii.i.lturpentingcnia defidiofc iuuetutis.nec labore regulanf;pantadi falutadicpoblcena ftudia.efgt; feminatO^tcnenuCtapinum frangere 6lt; ad muli ebres bladiciaff^ces extenuare; mollicie corporis cu femiz nis certare.SCin^.udiffimis rebus fe extollere noftro rum adolelcetum mos eft. molles encrmef^nati in vi cio manent.expungnatores lut aliéné pudicicie neglie tes fue ^uiufmodi fut ecia bui^ temporis muenes fre quentcr. taldulq; fiirdidant.m quibus nuHus-eittpuz dor fed inuerecude turpitudines fuas faciut.Verun gt;i tame tefte l^eneca ad Lu.ep.xi. Terecudia irquit bd num in adolefcente fignum eft. fed Vnde tanta difto/j lucio luuenum procedit.Parentu nanq? atq i reeftorurri (uo2p exempla turpia impios efficiunt iHos.forro enn difficile eft iuuene immodeftu 8lt; inic^uum eftè.fi cum bonis boneftis nutriatviris,Vndetuf.11.11.deog fidis.prima inquit adolefcetis comendacio proficifei tur a modift;a 8lt; difciplma parentum {uo2p.5lt; :defa-igt; fi in bonum defledlit.fi cam bonis Slt; boneftis affidue

fuent-l^ernm ^ ipG aJoJefcenteS tonos viros ut tem tnUnjtcr fugiut quia redargui reculant .fed cos qui ré gere babent verbénbus aut minis domare iplos tene tur«dtim tarnen modus in omnibus tcneaf.vnde r ir gifius in (J^cor Ji.iii .Hortari nanq; inCfte domadi no ccHes»dó faciles animi iuuenu dum mobilis etas 4 ut enim maxime fut dociles quando fut tenerrimc etatis fed libido 8lt; lafciuia iplos infeftat. £lt; qua debent deo exbibere iuuetutem venen 1 luam perdicione offerut luxta illud (pindu ii.de faftis. Gum iuuenilibus anz msluxuriant.Et idem li.i.üne titulo Alibtatomnis amans et babet fia Caftra çupido. d^e bello eft bumi lis venen q? Couenit etas.Et (Jlaudianus 1 minori.Te neris cft lubrica moribus etas. (| )vtinam luucncs ad/ uerterent Riatn perdicione luxuriam fore . qua totus bomO deftltuit^Et G libidini quis muenis bereat: tut pi vita rpoHutaq; infam is bet«Eed reuera tefte $ene/ ca in troiade. luucnile vicium eft regere non pofe im petum.Hoc eni idem vicium muemle .quia carnisim pctibus vtplurimu folct iuuenesobtemperare.J5i ent luuenisesdi anxiaris carnis moleftia .aut mores G ig/ noras coGIia pn^entum querere quitus couerbre vt dirigas. Vnde Sidonius in libro epiftolan iii, tgt;Iuri/ mum inquit laudis eft G iuuenes moribus fe applicant 6lt; quocies de negocio2p mentis ambgunt.’ad peritozp * conGha recurrunt^Hoc tame facere negligunt.led in Ipe vite diuturne defdes fiunt . 6lt; fue pulcritudinis occaGonem abufusqua plurimos peragunt» Stianr ta men ^ eo;^ulcritudo vani tas eft.Vnde Äecudus pbi lofopbus.Quid eft pulcriti^odlos marcidus.'camalis félicitas: bumana coc^ilceqa. Et Eencc^n ippoGto Ees eft forma fugax.Et ^d E« . op .xviü.Cogito in/ quit mccum. • qua ^beolies fut bii quo^ lacertos bu/ mero(^ miramur.tt Eetronius. Earam facit mixtit ram cu ßpiencja forma, quia fejpulcntudo ntil faciC

ad fâpiénciam. Igit fertur A^ftotilem dixific .^ Hn^ ceis oculis bomines vterent.‘ut mehus vidcrent^öC Co pus penetrarent.Tuc circû^cÆs vifcerib^.Tda pul/ cernmum corpus turpiffimum videret.ldeo ]^oecjus tercio de con.Teinqt pulc2p videri nd tua natura led fpecilacium oculo^ facit infirmitas.(Ïur igit iuuenes in fua pulcntudine gïoriantîcur inde Ïupbi fiunt;qui non ipß pulcri ;led eo2^ pcIEs forGn venufta eft.Vnde Oui.xii.metba.^orma bonum fragile quandocumq^ accedit ad anos;fit minor fpecic 6lt; carpit ipla fuo nee viole lemp nee Iilia candida fjorent.®t idem Ouidi^ iii.tnftium . Ifta deccns facies Jongis viciabit annis, Kugacp in antiqua fronte fendis erit.(tunep aliqsdl/ eet bic fuit formofus dolebis.Et fpeculum medax for rnabis tfle tuum, V nde Scalpbarius in bucolicis.l|Jd bic femp eris perdut 5 lt;gramma flores» Ï’erdit Ipina rofas nee lèmp lilia candent.Wonum forma breuis eft à^ibus attetis de fua puientudine Hipbire lapies nd babet-nee iuuenes i fuo decore aut vigore gloriari de bent;6lt; in vite diuturnitate Iperare non debent.V”/ de dtuli li .de feneedute.f rnftra igit Iperat adolelces vel ^mittit Ie diu vic^u2p.d)uid enim eft ftulcius ^ in certa ^ certis babere.Facilius enim in morbos adolc Icetes incidunt;grauius egrotant triftius curant. Slt; i boe mêlions Condicionis eft fenexiquia qdIperat ado lelcens fenex ia conlècutus eft .Idc enim vult diu viue re;ólt; ille diu vixit.Abfit ergo vt quis iuuenu glorict , in bis munenbus que caduca fut.'fêd viuat cum timo/' re dei.‘prudentes imitefiparetibus obediat ;6lt; in mo ribus vluere afluefcat Ón quibo perfeuerare boneftu d Jjam iuuenes cum fenuerint earn volût ducere vitam quam in luuentute ducere confueuerunt.lplis igit cd gruit a primeua etate;eos mores quos in pefteap tere re ipGs libeat. Vnde tccle.xi.Lftare luuenis in ado/ lefcencia tua; óCin bonis ût cor tuû in diebus muentu

lis tue.am in Fis Heledan eft nobis naturale in qui bus t iniancia ddeclan incepim^ vt patet quito etbi Icieo ^cde. xxv.dint luuentute tua inqt non congre gafti quaâ dicat q gt;non inuenies.Mßo Gpiens ^puer.v dicit.Ile des ingt abenis honorem tuum ; 6lt; annos tu os crudeli .‘ne forte indicant extraneï viribus tuis c? côntrarium plurimi faciunt iuuenes qui fins tantu do minis temporabbus famulari ftudent.’6lt; ^pnam dele runt falutemsamp;C fuis obfèquiis dominos impugnät lu amqp animam damnat.Iuuenesigit mores aegret qui bus inüftere in fenecÆute deGderät:qui enam lani fut bene opérant ad diem extrema differät. ^nde (Gre.in (uo paftorali li.ii. ca xiii.^monedi futmgt incolomes vt faltem corpus exèrceant ad falutcm mentis.ne ac'' cepte mcolumitatis graciam ad abufu inclinent:nc eci am détériores fiant;aut ne oportumtatem falutis pro meredi defpiciant.IKepe fi pecca'is nuIJa debeé pena aduc plurima vicia ^ppter corporis Gnitate fut vitan^ da.Vnde Zeneca epiftoU.xcix. Multosinqt morbos multa fercula ferut.Et medicina quodam pauca^ be ba^lciecia fuit^d poftmodum mille muete fût codi Ïure vt auiditas caftermargie cxercitari pollet Kade ideratibus alimeta egritudines cotingunt; nuc pabo nunc neruorum vino madencium tremormue oculoru nuc auriu enormitas;8lt; innumerabilium fetozp onera crapula gigmtrquoriam ppter crapulam multi obie' Jrunt:6lt; qui atftines eft adiciet vitam

wCapitulum . ix.quomodo debcnt viuere coniuges in lt;amidcia

HT’'* oftolus dicit 4pbc.v.^iri dibgite vxores ■ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;' ueftras Geut criftus eedefiam.^epe veteres

■ r■ in coniugio cciam vfo ad mortem leamauex F ^^^A^runt.Vnde narrat Vale.li. iiii.ca.y-q^t^^ 'cbus C^rneliam vxorem fuam intatum dilexit q pro ipfa a morte libcranda mon voluit;at£j fcipfu itent«

ferpentis occidi precepit.'Qa Gbi arufpex feu diuinato dixerat fuam vxorem a mórte aliter Iiberan no poflè Idem narrat ibidem cp lt;Çuïpacius audita morte vxo z ris gladio pectus fuu percuflït.f|Jarrat eciam ibidem çp Ipmpladus vxorem fuam tantum dilcxit;que cu de ceflit poftulauit vtGbi lugereé: atep panter cum ipfa cremaret.$cce quanta viro2p diïecÆio. led nunqd fe^ mine viros Gc amauerunt. Blarrat enim ibidem ^alc vt cum luïia filia ce6ns vidifTèt vefte lui ediugis lei heet *ompeymagni conlperfam cruore : ipla terri ta metu?ne Gbi farta violencia fuiflet: partum quem in vtcro babebat pre nimio dolore emittere coarta fuit uJarrat enim ibidem ’I^alenus qp ^orcia filia ^atbo^ ms cu vidiflet vi2p luu Ic^ Brued interemptum .•ferru poftulabat vt feiplam interficeret.ôlt; quia ei non da' baturideo carbones ardentes orebaurire non dimilit 6lt; nouo genere mortis confupta eft.Ibidem eciam de vxore J|Jetbidraci régis legit que vi2f luum intatum dilexit g? leip^min babitum virilem trafformauit to fif^ capillis luum decorem ex tato alpreuit vt lui con lugis pericuGs intereflè poftet . Vnde cum Aletbidra eus a I^ompeio fuiftet deuirt^ ipftq? fugeret ei^ vxo lemp infecuta fuit: luiœ viri perlecucionem axemans per oia conlolata fuit.^i igit g etiles in coniugio tata amiciciam leruauerut.r|Innqd igit fidebbus eft opor tunu vt 1 eis amicicia repenaf |Ja jplperitatis aicicia ■ mater eft.^edus emm comugii ab atrore inchoat ; et1 amore manu tenet.non quidem arnore voluptatis fed’ gra tifice focietatis :lub Ipe obtinedc prolis.Vnde bu go li.i.parte lecuda de lacrametis ca.vii.inqt. Bonn' coniugii eft ut Ipes probs eft note expertetramater lu fcipiatur religiofe nutriat.|:tibidem ca iii.Inftitucio mqt cdiugii ante peccatum fuit ad officium vt natuz ra multipbcaret led poft peccatum eft ad officium Ôlt; ad remedium .k^d officium vt proies babeat; ^ ad re

^ö4ium vt viciumcuiteL^crito ergo z^pô. prima CórintB.vil.dïcebat. (J^u habentvxores Gnt tanqua non babe tes iquia fcilicet no libido fed proies queren da eft.Vnde Ibero.contra louinianum.t^ir ideo debj amare vxore vt non feraêad uoluptatis impetu quia uibil fetid]us eft ^ vxorem diligere Ccut adultcram, et narrat ibidem de quodam qui vxore fuam tantum diligebat q , eius prelência carere non poterat. 5lt; ido J^icit Ibero . lt;|)rigo amoris boncfa fed magnitudo de formis quad diceret q »coniugium boneftu eft« ’led tat amor viîis eft fdmemoremus enim vete2p caftitatem |\ïarrat enim Vegecius li.ii. de continencia /|Iexadri ^ cum fuiflct ei tradita virgo pulcerrima;cuidam ta men principi defponfäta ilïam nd afpexit-fèd cum do^ nis ad vi2p fuum remi{ït:5lt; exinde omnes principesft bi recdciftauit.Similiter eciam narrat Valen.de Sci hüiii.Infup eciam de ^enocrate pbiloföpbo qui cum êflèt apud atbenienfes cuidam puclle pulcernme noz bifium vfuideputata . (Jjuida nobiles promiferutpre cium argenti dare fi poftet corrumpere continenciam iSenocratis.At ilIa promifiti5lt; ft non poflèt prenum dupbeatum reftituere confênftt, J^odte igit ad ^eno cratem accefftt quem mutare non potuit.]|^ane igit nobilibus petentibus precium refpondit nd de ftatua pignus pofui;fèd de bominc quaft diceret g? l^enocra tes fue racdne immobifitatis erat quaft ftatua créa pituhmi^.2cdcfideIitate conmgum ^^^^“quot;IBfteHùg^e de fâcramentis Ii.primo parquot; ■ t A te fecunda ca.vu . (Duilib^ eo2p fcilicet coniu I 1 gum debet tenere fidem alten.'tbr cni nd ^lt;^_zA|22bet poteftatem fui co^ris:fed 5lt; muIier et ccontravt eciam babe^rima CorintB .vii. ^nde Ambro in fùo exameron. Ijolite viri querere afienum ^ tbo2p. !|Jolitc infidiari aliéné copule quia graue eadul tenu . I^ùm deus tuam fecit de cofta Ade atq luflit

ambos ené in corpore vno 8lt; i (piritu vno viuere.C^ur igit vnum corpus feperas;cur vnum fpintum diuidis iKdulterium fig.dem nature vicium eft . fJam bos 8lt; equus fuos copares dibgunt. ^t^radit enim 4^Icxandcr b de naturis rear cp cicomà abborret adulteriuin. Vn de cum femeHa alten ciconie coniucÆa fuerit: tue lu^ copar conuocatis multis ciconiis;ciconiam adulteram interemit.Êt narrat exemplum quomodo miles quiz dam ciconiam adultcrantem vidcrated ad fuum cd''

parem rediens fe lauabat. miles tarnen impediuit ne poft adultenum G lauare poflèt.Ïtaq; muItis aduenie tibus clconus:ipfo videte ciconia adultéra iterempta fuit.tcce igit patet ^ natura fidditatem cdiugii po ftulat . itlepe quonda inter coiuges maxima fidelitas viguit.|\Iarrat enim vale .11 . vi ..ca.vai.q gt;cum Vulpi cia a matre fua diligentiftime cuftodiret.’ne Vi2p{uum in cicilia captu mfcqucret-Ipla tame mutata uefte cu duabus ancillis amp;C totidcm leruis cladeftme fugiensï ad vi2 c luu peruenitmec recuGuit fe ^ viro luo capti nam facerc^vt cdiugii fidelitate obferuaret. Klarrat infup ibidem q? vi2p luum non obftate pcnculo mortif in finu atep cubiculo cuftodit. ^i tarnen comptas fuif lét ambo fuifïènt panter necati.Item narrat ^olinus libro.x,ca.vi,ac ecid Tu.li.ii.de tufquef. q? in india licet plûtes mulieres babeant vnum vi2f eft tdta fide litas ipfa2^ ad vi?p ^ viro mortuo;cora iudicibus acce dunt atep cdtendunt que ipfazp cum virolepillg^pj^ m feliciorem fe putat que cum viro fepeliri meretuïr, ^lie veto cum nota infamie viudt; 8lt; pre trifticia f^ quenter monunt leu dilcedunt. $i igit plures fen^ vm viro fut tam fideles: nunqd igit peramplius m re Jigide criftiana vna debet viro eße fidelis 6lt; ecouerG l^apitulum.xi,quomodo coniugia legittime func con trabenda

vomam vt aitmagifter fmtecJazfhJin: dif f q ■xwn.Hlatrimonium cftlegittimaconiuulio I Vmaris Ölt; femme vnionem cnfti 5lt; eeJeGe re ^„^■^^trre^tansjquia fólicct in crifto omnia ma z tn^w^rmmari debent.vnde ^aïe Ii.iüi.ca .primo narrat quomodo ^Tbemiftides quendam vi2p fjha vni^ cam babetem confulebat qualitcr earn defpofare debe ret:{cilicet vtrum pauperi aut locupleti aut virtuoso vnde dicebat.Mafo inqt vi2p peccunia;^ peccunia vi ro mdigentem.'quaü diceret g -prefcrende fut virtue tes diuiciis.$ed nuc matrimonia fu^ere omnia cor-' rupta 6lt; per auariciam peruertunt.Ïtideo pofuit 1e gem iLigurgusrex ;cp virgines fine dote delpdfarent fient narrat I’ompeyus Ii.üi.CÎ^edam eciam matriz monia p concupifcccum cdtammant Cuiÿ oppofitum docct Tfaac qui vxoremmeognitam de remotis parz tibusadducÆam accepit.vt patet (Cene.xxv. Äic eni non p concupilcêciam vxor fumeda cftvt bonorabile fit coniugium §lt; tborus immaculatus ïfceB .xn. 3^4 aliqui formcaciombus 5lt; adu^tanis vacantes.-matri-* monia difiiadcnt.Contraquos dicit z^ugu.v. de ciui dei ca.i.t^Z matrimonium fit inter bommes ut bonc^ fta inter eos cdcordia babeat.^nde idem Augu.dicit in quadarn omelia cpdeus nupciis interfuit préviens bereticos futures matrimonia jpbibetes.5cd quid di cernus œ multi ûpientes vxorem ducere difiialêrunt. ^ndc vaie.vbi fiip narrat qualitcr Socrates euidam adolefcetulo quereti vt2p vxorem ducere debcrct.Xc foondit quodcucp fecens noueris te peniteciam adu^ Nam edtmere carni penofu eft;8 lt;nbsp;vxorem babere fol-quot; Iicitudo eft perpétua.Item TTbeofraftus li.de nupeuf matrimonium difiiadet.Vnde qimrit an fapies vxorê ducere debeat. ’8lt; cdcluditcp no.u^iaimpedit ftudia pbiIo(opbic:Slt;{uptus cxigit ;variaç oncra 6lt; fi i edo' mum regedam conmifcns feruus ens. ^i autem tuo

arktrio aliqcï {èmaberis; fidem Gbi Labere n£puta' bitólt; Gc iurgia quent’5lt; venena difïunJet» Ït ^nbz dit.Siinqt pulcra cito ac{amatur:Slt; difficile cuftodit ^1 autê £eda moleftum eft poffidere quod nemo dig / natur Labere.txquibus omnibus matrimoniu difua det dices.q gt;muite fut moleffie nupcia^.Cfetezp ILero contra loninianu quomodo ticcro rovatus fuit ab Ir-* CIO vt ßrorem fuam uxore duceret.fHe aute refpodit fe nd poHe uxori 6lt; pLilofbpLie operam dare.Mis aut non obftatibus matrimonia fut licite contrabenda lü eet caftitas Gt preLonoranda . Kt Iicet viris ftudioGs et ecdeGaßicis matrimonia non cdpetant ^ut predic te narraciones concludut; nibilomin^ aliis fccuïariter viu^ibus licite matrimonia edpetut.^Tndc.i. (form vii.Virgo cagitat que dei fut.‘que aute nupta eft co' gitat que fut mûdi.Aduertedurn tame q? mducendo vxore 8C manu tenedo multa exigit paciecia atej eau' tela.l|larrat emm ILero. vbi fup gpduas quidam uxo res Labebat que propter ipfu litigabant.$gt;ed cu turz piffimus Lomo efle! -'ipfas deridebat.’eo qp propter ipgt; lu dilcep tabant,A^^idit tame ut Gmul contra ipGim vnircnt atcf iurgiisinfcftarent.Cuqp autem reffterct aquam immundam flip ipfu proiecerunt:qui terlb caz pite relpondit fcieba vt pcft Lee toni trua futura erat pluuia.ltaq? p pacienciam vxores Giperauit. ^epe in vxoribus plures fût importunitatesiqua^pter prude cia magna exigiÉ. Vnde rarrat lbe.vbi Gipra ^ Mar eus (tatbo licet vxorem Lumili loco natam accepifet. Ip^ tame vinolcta importuna 6lt; flipba erat. 8lt; coclu dit.lflon putet igit aliqs G pauperem duxent Gbi de: concordia latis ^uidiftè.Infùp ibidem narrat qualité i^bilippusrex macedonu vxorem Labuit.’quæ ipfu m cubiculum mtroeutem excluGt: cm exclufus iiunam, tollerauit atep verfu trage' ico fèipfû cdfolan ftuduit., Item (Corgias lib^ de cdcordia eaiditique grecis h..i

gatibus rcdtauit.f'uœ vecitaret quidam o^ inindr? didlus.Mellan’cius refpodit . Tumqt vnius regm co cordiam prccipis;8lt; in demo tua tres perGnaS conco dare non vales:quia vxor eius ei quia caftus erat inz iuriabat dlt; anciile cue pulcrior erat inimicabat. 3x1 de forfan exorta eft coRietudo $ fcilicet ^ qmete ba beda vxores noluntanciHas pulcriores eis tenere,tx bis igit narraciombus cocladit Ibc.cp importunitatef maxime fut matrirronii. ’^rde ibidem récitât g? beet Jtpicurus voJuptatis amator eflet ;cuidam tame intè rogati an beeret vxorem ducere. /^elpodit cpGpieti non congruunt coiugia;quia multa incomoda mixta fut in nupciis.8lt; futdit.(traue inqt viro Gpienti ve» nit in dubium vtrum malam vel bonam dueftur^ eßet vxorem.(t^u ficut lcribit iflordocus.muber cumue fte deponit verecudia.Vnde Ihero. ibidê narrat quo modo j|leUancius vxorem (^Iicet caftami )repudiauit ÓC cum argueret ab amicis pedem a lerto tanç lefp ef fêt deposit dicens.iedlym^quem cernis nouus 5lt; elegas eft.fed nemo fei t prêter me quatum premitq b diceret lie eft de vxore.^icet igit comendada fint legittima coiugia niHlominus caute fut cotrabeda

tVapituJunr^xiijde^aretibo erga fiiiQS^eedtra Z' S^cut dicit viiuetbi.pater fibo eft cauGefftn ^ cauCa nutriedi ^ cauG difcipbne.t^nz tcc.vn.f’ibi tibi fut erudi illos.ölt; j:uer xxiii . ^ob fabtrabere difciplmam a puero. tdeo Jkpo.bcb.xn.lt^uis inqt fibus quern non corriz git pater.Kepe uctcresfdios fuos crudiebat . Vnde FobcratuSb.vi.ea.im,narrat quabter ©dlauianus imperator fibos fnos ad gradum mibtarem 6lt; curfu ? et laltum fecit exercitariifbal^ fibas in lamficio feat inftrui.'ut b fortuna fibos fuos l^peditaret faite fuif laboribus viuere poflènt.tnfïip Tu.b.i.de tuCquef. narrat quabter Ligur.luuenes luis laboribo erudiuifc

v?nac’o currendo efuriendo finendo aÏgendo cf^uado Islam qui bene mftruunt in teneritâte ;quado pfeedi fut defacin ad bona inclinant, vt ponit ^ ene Ji .i. de ^puidecia dat eXepb dicesqualiter nätifcorpora i ma n dura fut . |iimiïiter agricole habet manus duras SC milites habet agilia mebra Slt; buiufmodiiqueomi a co tingit vlu 5lt; exercicd acqrunê;Slt; G Ggnater luuencs imbuant.jdeo dicebat i^po ^pbe.vi. Êducate illos; fdlicct fdios r dilciplina SC corrccdione domini.fslun/ quid Krueus filios proprios fecit ccdi • 'eo cp 't^arqno dommacionem reftituere pretedebant.ut narrat Va* 11 . V.ca.viii.^unqd (Ca Gius SC Marcilius torquarus alug? plures filios correxerunt.Cur igit patres fiUo/ rum crimjna fupportat.Narrat cmm Augu.v.de ci. dei.ca .viii.qualiter ^ulus filium fuü mortis fuppb/ cio eddemnamt eo cp cum (tatbelma inimico fuo amigt; ciciam contraxit.Ido2p tame fentas nd eft approbanz da.'quia licet filios corripere exterminare tame fepi^ non licet nee libet:quia fuc paternalis dilciphna pro/ deft quado dcmecia adeft. vnde ^a.li .«ii.narrat de quodam cui films Gius inGdiabatunqui cum pcepifl^ filium Gium in delertum adduxit ibiqp gladium tradi dit ad caput amputädumtSC cum filius vidiGet glaci urn abiecm dicens.iyii pater quelo mee indulgeas luz uentuti.Ecce qualiter patris dulcedo filiurnconuerz4 tit . Inlup eodem li.ca.vu.narrat qualiter /|ntiocEuS filius Sdeuci regis inndit in amorem grauiflimuni* fue nouercc.'in tantum g ’proximus morti erat. ^uqi igit medici perccpiftent caulanj morbi patri retuleft quod audies pater propriamcoiugem filio cocefft di cens.In filio magnu pudorem fuiflc.'eo cp vfp ad mor tern amorem diftimilauit.feaentasigit parentu er / ga filios quandoep bona non eft .'led correcflio cum de menna lemp vtilis eft.|\Iunc tarnen parûtes filius cor rigcre pretermittunt.^ ideo quando Iperant ex eo.^

opejibus letari tune deGiant.Kttedant enim quali * ter rlelu a deo punitus fuit eo q ? filios fuos corrigere prctermilèrat.Vnde diaf.i.É.e.iii. Tnde (Èrego,in dialogo li.mi .ca . xiiii.narrat de puero qui confueuc, rat dcum bJalpbemare patre pmittente. 6lt; ideo in fi nu patris eft pereuflùs 5lt; mtereptus.lnfup Boe .b d dif.fco narrat de filió Lucrecii qui fuit abl^ difcipli na nutritus, y ndein aleis Slt; meretriceis operibus to tam vitam fuam occupauit.6lt; a patre de morte fepi? redêptus fuit.uibilominus tame tandem morte con demnatus eft.nee a patre ^ptcr penuriam redemi po terat.Cum lacnmis igit a patre ofculum peciit 6lt; cd pater acceffifletmafu iHi? morlu acutiflimo (écuit di cens.djuare mets erroribus non obfuifti led incaftiga tus euafi;magiftri mei documentis non obediui quafi diceret quare me non caßjgafti.Vnde ’/u.Ii.i,deoff ca . xxvii.dicit çp optima bereditas a patribus tradit quado virtuturn 6lt; bono^ ope^ exeplum exbibetur. Sicut igilaquda va^de diligit nbos fuos 6lt; i locis algt; tiffimis facit ipCs nidum;ne coluber violet fetd ; aut veneno ncqu'eat nocere. fic pater fibos fuos a confor cio peccato^ :debet leperare: ne ipG^ exemplo pollua tur.floc enim exeplum tagit Ibero.mp Ila. ca.vltio. $icut enim in nidis aquilaru repent lapis preciofus qui dicifberices vt pomtBilmus li.vm.ca.vi. Äic Î Vita filio2pvirtutes repenuntidumodo nidus cord ab iftis inferionbuS fepcrat.Tunc chim nidus leperatur quado in iuuetute mala turpiaq^ conGreia vitarc filij ^pdocetur

*apitulum^jii.de filiis erga parentes

quot;Wgt;-^^odi . xx.dicitur.Wonora patrem tud ^ ma ■ b ^Ktem tuam quod eft madatum primum in ^ ■ nbsp;nbsp;WmifEone ut bene fiat tibi.Vnde |\po.$pbe

V^i .Tdu obedite parctibo veftris. (juia tcftc Boe.11,de cdG ,^i meti humane inferta eft bom uen

($ cupiditas'tatomagis infertum eft Gos paretes fiFj is Honorare ;quia fciHcet filii debet bonorarc patates iVarrat enim ’Va.Ii.vi.ca.ini.de quada filia que ma*quot; trem faam in carcere nutnuit laesie mamill^ fiiarum Alarrat eda de alia que pattern iùu in cuftódia tradi/ turn atep in vltima fenecÆute coftitutö tani^infätemi aJimonia fui pectoris nutnuit.Jnfup Solinas li.i.cir^ ca finem narrat de filia que inuêta eft nutries ab vbe** ribus patrena fuu.6lt; in memoriam tati preconii lorƒ ille cofecratus eft.t^ofto igit cum-^ene.h.iii.de bn^ fi.ut filii pavetes bonorat.Ingramus tn an liberi da^ re poflunt maiora beneficia paretibasg; acceperint . ]^t videt q »non.quia tefte Arefto.magiftris 0lt; paren tibus non poteft reddi codignum.^oc eciam conclu/ dit Seneca vbi (up.narrat exeplum 4e Eci.qui patre fuu in prelio lêruauit.Êt ca .xxiiii.ponit exempld de enea qui pattern fuu feuiftimum p medium inimicozp atq? igniu detulit.Matrat ecia de quibufcia luuenibo qui p vrbes vagauerut ad Iibetandu patetes ^etito igit fcc.iii.dicit.(!^i bonotat patrem luu vita viu^ Ïdgiori.Étibidem qui bonoret patrem fuu Slt; matte fia iocudabit m fi!i:s;ßlt; in die otaciois fuc exaudiet. M^traÉ enim in biftoria taalam ßlt; lofapbat cp quida paterfamilias de vxore fua adultéra;très filios babe' re videbatffuecp uxori im^perabat adulteriu dicens. cp iHoç trium vnus tantumodo fug erat; fed quis erat declarare noIebat.(tuc^ igi^ mortuus fuiftetfiliu fiu legittimum fucceflorum bonotu. fuo2p dimift ipfim tame non nominauit.Ad indicium igit vocati fut; ut videreÉ quisiHe effet . Iudex igiÉ^tulit lènteciam uJf qui forcias percutereti corpus patris mortui cum là gitta;ille obtineret bercditatem.ÏDuo igit illo2fßgit ta mediate corpus valide pcnetrauerut;fed accedens tercius pentere nolebat;fêd cu lammis corpus patrif veneratas fuit;6lt; ideo uetus films dedatatus e. V^

de VaJi.V.ca .iüiJnqt pueros dJigere pavetes pn' ma lex nature eft. lt;nbsp;nde petrus raucmias. folie ing^t a lole radium 6lt; non lucetmuu a fote 0lt; arelcit.j^a' mum de arbore 8lt; deGccaê:mêbrum a corpore 8lt; pu/ trefcit.£ic fcpera filium a deuocoe paterna 6lt; ia non cft filius fed collega illozpdequibus dint.Vos ex pa/ tre dyabolo eftis.fJugd ^mbro.in exameron narrat qualiter ciconia paretes füos nudatos tegiti illos fouj et alimeto palat.•6lt; i uolatu fubleuat Kt codudit Äm bro. |Jo eft inqt graue q gt;pietatc plenu ê; nee eonero (urn quod loluit nature debito.ldeo non recufant auef pattern patere 6lt; tamê eas lex fcripta no ftringit nee boe accipiunt ex preccpto;fêd gracia naturalis officii. 1|]ec 4^mbro.Vnde |^ugu.xxii.de ei.dei,ca.ix. nar rat qualiter filii a matre naîcdiÆ mébro2^ tremore incurrunt;Slt; in ccdeGa findH ftepbani fèpulti erat.5lt; cocludit g gt;timeda cft parentum malediÆo.lt;tonme^ moradum eft enim qualiter faluator nofter paretibus obediuit.luxta illud J-ucc.ii. trat aute ftibditus iIP ^ ^ mirabile q gt;deus fubditus eft bominibus: qui tn dominât angelis;fed no mi2p quia teftate 4^po.Pbif. ii.]tumiliauit fcipfu faeftus obedies vl^ ad mortem. ^ttedamus ergo qualiter t ecbabiti a domino lauda ti fuerutiquia patri luo obediueru t Icilicetij^ Iona/ dab filio |lccbab a quo ^ccbabite dirte fut.Vnde le re.xxxv.^ti»iqd nd accepiftis dilcinlina mec obeditif verbis meis.treualuerut fermones lonadab filii Ka/ cbab qui precepit filiis fuis vt nd biberet vinu; 8i nd bibunt ulq i indiem bac ;quia obediuerut precepto pa/ tris fui tamp;^ ^“^^ locutus fu ad vos 6lt; nd obediftis mi Jai dicit dominus.Piln igit paretibus obediant ;jtapitulum.xiiii.de obedieeia fxliozc erga patentes ^Br^l^Arentibus poft deum maxime obe^ire de / Wp ■pemus.t^uia txo.XX.dicit.Honolds patte Ä ißt matrem ölt;c .Et tede. iii. Qui bonorat

patrem fuu vita viuet llpgiori.Bt^^po.Jpbefeos. vi Jilii obedite paretibus ueftns.ïdem babct (toUolèn. üi. 111epc defiderada eft eft putris benediÆo;6lt; time da eû matris maledidio.Vnde |Kugu.xi.dc ci. dei. ca .ix.cp Hlerut x.fratres.vii.mafculi S\ tres femelle et propter maiedidionpm matris puniti fucrunt tre' more bornbib,(J^uo2r fcg vnus fratru §lt; vna lóroram lanati fucrût in eccleGa fancÆi ftepbani I^deteüs. Xi^ menda eft igit parctum maledidfio.lJam tefte v.ca.iiii.prima lex nature eft paretesdiligere.Vnd narrat ibidem qualité? filia quedarn matrem in carce re .p capitali cnmine condenatam Gio ladle nutnuit . l^Iam cuftos filiam ad matrem ire pmifit.'nd tn aduer tcbat illam nutricionem.(^ua vifa cuftos ludicibus re gt;tulitïcui audietes ta tam filie pietatem matri penam remifèrut.Infup idem narrat de quada fiIia que pa z patrem fuumi vltima lenedlute cdftitutum lbo ladle nutriuit,Idem enä narrat^olinus li.Lg gt;in memona täte pictatis lorus lUe cdlecratus eft, vnde Va.vbi fu pra narrat de filio Crefi.qui cum mut? erat SC un? d numéro pet»a2p;patrem fuu interficere uellet lugebat co ^ dicere no poterat çp rex erat pater Ci? ne iplu in terhceret.Accidit jgit qjqui mutus erat racone fuc pietatis qua erga patre babuerat Ioq mereret.^ igit mqt Va.optima rezp e natura q pietatis e dna Slt; ma giftra. vndeibide narrat qliter populi lt;tita:^ contra i5)ariu pugnabat ifd cu ueniflènt ad loca monumeto ru fuo2p parentu ftatim fua feritate at^ crudelitate? pdiderut: ^ redeutes eeHaruerut pugnare.Infup ra rat de dCoroliano qui exulat? a romanis ad Volftos ro manozp inimicos iuit;quo^ imperiu acqüuit:6lt; roma nis infeftiflimus fuit eu quiba federari nullifpreca-ba voluit.^lyod vides ei? mater que rome manebat ac -^ cefli t eu filus qua lùpplicante exaudiuit atqjcafti aq poflidebat matri peteti exbibuit dicens.ïxpugn^i

inqt irä maa 8i pathäpreciba Iibcrafti. y nJc cotinuo romanos infeftare pretermifit. tx bis narracionibus pat^ ^iter filii pavetes tuen tenent.2^d quod ^poG/ turn Çc.li .iü,de benefi. ca.xvi• quent an liben luis paretibo ad codignu q (ufceperint bénéficia reddere poflint.^t déclaras bac qftione videt cdcluderq^g? pa retibo ad cddignu reddere nequa^poflibile ê. r n po luit exeplu de ^ci.q ^ patre laluado in pre^o mortis periculolo fé expofuit. Jbidé ecia narrat de Enea q ut patre fuu lènê libcraret p mediu inimico2p jpGl detuz lit atq^ p grades ignés träGre n formidauit,Jteni na tura vnûquencj obligat ; vt prêtes tueat.j|Ja ut poit ^mbro in examerd ome di. (ticonie bui^ fut nature: 5 gt;paretefnudatos Gns péniftegut ciboqfouet óC plu ma2; ; fuazpuolatu fubleuaê Slt;, deferut.8lt; ibide cdclu/ -ditrjlon eftmqt oncrofu quod lbluit nature debito Ctapitulum.?lt;v.de verccudia mulierum

^” muliere pofuit verecudia natu z d «alê:ut ipG ad peccatu ^puocare formider vi JJ nbsp;nbsp;nbsp;Hroep ut famulet cddita e; no quide ut Gbi 1 G

^,^diet iple tn fui flat2 neglerto more ficdis bid dimetis adula cionibus 8lt; nutibus viro2p excidiu ^peu rant 0lt; fcadalu ignominiofum iugiter gignere (olliei tant.V^de Ibero.cp.c.viii .JUe inqt oculos cnftiaos fcadalilant que (purciflimo vngeto facie vngut oculof uj dcpingunt qzp facies nimio cadore deformes fiunt tan^ ydoli inucniunt.Ip(as eni nee ano2p numerus nee alia uenuftas docere poteft çpuetule fint fSC capd los CÛ pdiderint alicms capillis uerticem omat.'SC pre tenta luuetutc in rugis dnilibo polluut Érubefeat igi tur muller cnftiana fi natura cogat 1 decore:fi carnis cura facit in cdcupifceciiS.4) ignis iuuenu fometa liz bidinu ipudiceq^ metis excidiu e ornatus ifie: nee eft cnfti fed anticrifti ut mqt idem ep.xlix. ^ndc Am. in fuo examero ome.vltima.ijjoli delete bond picdura

dei 5lt; afîumcre pidlura meretncis Îila pidura vicue no cïecons:fraudis no Gmplicitatis.^-aîht enT ^ decu pit ut neep 11!1 placeas cui placere deßderas; tuoep di^ fplices adton ;du videt opus fuu deletu , Na artif^x i dignat G opus fuu ddeat.(traue igit crime cft-'utpu^ tes çp mcli2 depinget bomo q? dep. Vnde (tuilier^ pa riGêGs 11 .de vniuerlo narrat d quada muliere que dd infiftèt pedtinaciom atcp cunofitate capillo^.'aÜa que dâ millier apparuit dices.-qd maxima cruciamentum toHeraljat quia buiufmodi cunoftati dum viueret in Gfteret.Non igit in talibaffed i virtutiba crelcere de bet«ut ndmini ppetuo bereditari poflînt. lt)ebet eni eflè lobrie cafte âlt; tacitVime.Vnde ^a.li.ii .ca.pmo Narrat çp mulienba olim v^fvini ignot? fuitme i aü ud dedecy laberent. Vnde Ecc.xxvu.ÿlulier ebriofa ira magna cdtumelia 8lt;. turpitudo ei^ no teget. Nue tn illud $e ,ep.xcix.venficat dicetis. Nlulieres non minus vins potat.'qmmo oleo 8lt; mero viros ^uocant fuicp fcxus bénéficia luis viciis pdidcrut .’SC ^ femina ru eft exuerut moribulq? vinlibo iplicate fut. (t^uaob rem Va.Ii.ii.ca.i.dicitçp ab cxccfliba cauere debent quia uentrê plena fcqt voluptas.ldeo tefte Îbero.ep» xxvii.ƒin atiqt? cauebat ne vxores vinum biberent Vnde Va Ji.vi ca.iu .narrat g? !^eceni2 vxore fufte peuftam intercmit:eo çp vmu bibißet ; ncc tn exinde reprebefus fuit: quia iuftu omnes eftimabât ilIa debe re violeter mon que ßbrietate débita violauerat Vn 4^ugu.ix.cofeftîonû narrat quomodo décrépita quex dam mulier luam fills adbuc puellam regeba t eu ma x ximo moderamine ut lôbrietatis in pofte^ fibi colue^ tudo maneret.ôCibidem cû mater fua qda vice a mo deramine lôlito reccßifletmip Scilla ea redarguit :5lt; earn meri bibula vocauit.lj^o audito ftimulo peuftâ lua fetiditate refpexit:ßlt; ide abftinuit.Aniaduertat igit malleres ut (obnetate floreSt: 5lt; pudicicia quæ

ipfis cogruit ne poVuant.Vnde $cc.xxvuu.56icut ßl ones 1 mot!ba altiflimis did eft pncipiu Sic muliens bone fpeex's i omametis domus fuerquomâ gracia (à pra gracia mulier fanefta 8lt; predotata eftmt ibide dr Attédamusigit quato affedlu ueteres caftitatê ama uerüt.^a grad? maxim^ abufionis tft femina Gne pu dicicia .’^nde Geut prudêcia cuftodit vi^ ita pudiciz nafcmina. |\Iarrateni ^Fa,li.vi.ca.i.de pîùribo mu/ ïi'Cnbus que maluerut pdere vitä^ pudinciä.t^nde greca quedâ fcmia eu violeter a nantis i naui fuiftet accepta libidmis occaGonenpfa boc vides i mari ft p iecit;8lt; ideo apud grecos laudib? extolli meruit. I/Iar rat mfup de quoda qui filia Gia mtcrfecit Jeo cp Api? (Jlfaudiy Violenter ad ftup2pipfam indueere volebat . ]|^aftbat ent pudice filie efft itereptor ^ corrupte pa ter, Ynde Ambro . de virginité te ca.iii.narrat de lt;nbsp;e lagia que cû efl} apud ^ntio.etatis.xv -ano^^ a pre donibus circuftpta ft videret matre abftn ^tmif^^ ciaBus in aqua fespiedt males mon ^ violant . 8lt; li^ non deceat lt;ppter pudicicia ft interimerc .‘nlbilom»»^ laudadi fut veteres in boc q gt;pudicicia tantuimauert Augu.ent tradit pmo de ci.dei ca,xvi.^ j^dijricia e Virtus metis que no poteft inuite aufern . Si igit côr pus violeter cotaminat nibilomm^ pudicicia manet ; du mes Integra fuerit.,p pudicicia igit prediftc mu/ lieres feipfas interficere nó debuerat'niG forte mfpiz rate boc fccerit- ’vt tagit Aug« lt;vbi fup ca .xvn.Ynd lie ait .Femine que i flumie ft precipitaucrut aut boc fecerut bumanitus decepte;6lt; Ge errauerut.‘aut diui nitus ifpiratc 6lt; Ge obedierut. i^uieqd tn Gti boc co medabiles fuerut qui pudicicia dilexerut.Ammaduè tendu enim onto jclo pagani puc^icia ftruauerunt. Flarrat eni Solm? Ii.vu.ca.xv (fc in india eftqueda regio;in qua nulla libido mueniÉ atq ; pecculancia elft ignorant bomines.Itacjibi nulla fut coniugia mulbcp

Lot es ibi nafcunt.‘amp;; tn plurimi Lomines lEi omoranf nullus tarnen ibi aduactitur niG caftjtatjs uotum pro fcquitur;et caftitatem G quis non fêruauent in pre4i cÆa regjone lubmouetur atej perpetuo exilio datur . Infup va Ji.vi.ca, primo narrat de quodam qui filio fuo dicebat çp non folum virginitatem ilbbatam ferua 1 edebeb^ tied cciam ofcula Gncera Gne admixtione li bidinis.^terum jberon. contra lounuanum récitât quahter iPiuIGus vxorem tante pudicicie duxit , yt

OS fetidum baberet. ^uo audito ad vxorem accefGt^ ipiam redarguens cur Gbi boc non intimafiet. ^ue re f^ondit.'putabam omnium virorum ora Gc ofc. ^cz cc quanta pudicicia muberum que nun^ altenus viri f/atumfenGt

rginitas nomen bonorabJe eft,’flatus mun/ Idus vitac^ virginea .’angelos imitatur. Tnâ ’irginitaris exemp/um ab antiquis cepimus juoniam plures fecundum camem viuere in tatu con^mferunt .’çpmaluert mori^carni obedire Tnoe in Gbefto quodam qui mtitulatur de virgmibuf Jegitur.’q. apud romanos virgines que fccundum car nem viuere contempferutmaxime reputacionis apud eos extiterunt^nde ibidem narratur de quibufdä fib abus quarum mater dic^la fait ^edafa.que cum abfen te patre duos luuenes prctereuntes lure bofpitalitaz tis fufcepiGct. .îpG quoque iuuenes bonori filiarat» non induïfêrunt.’lèd eis nocÆe violenciam intuJerunt. (^uamobrem dide virgines mutuis mucrombus fe ro ciderunt.^arratur inGxper çp quedam tbebana virgo eratiquam boftis macedo corruperat aliquantu/u dif Gmulauit vio/encie Gbi lUate de folatorem.nibi/omi z nus fuum violatorem mamf2ftauit’’5w moxgladio feip

fam in terfécit:nolens pcrdita virginitate vitam du/ cere .(liquid enirn ifta defignant niC cp carm non eft aft leneiendum-'quimmo melius foret a preienti vita mix grace ^ in dcGderus carnalibus vita ducere.Ideo apo ftoius JRo.vin.dicebat . ^i in came (St deo placera non poflunt.^t Clallatb.V.^iritt^mbulate 6lt; deli deria carnis non perficietis.Vnde Æugu.y^mcntesi came prêter carrwm agelos vocat, ubro de Gnfta vii^ ginitate dicens,jicut familiam angdorum deus ba/ bet in cdis;fic eciam familiam virgmu voluit babere in terris . Mb enirn angeb ffit qui non fecundum came viuut.Kt ideo Ibero,ad Kuftacbium dicit.Statimi quit vt flbus dei ingreflus eft (tip terram nouam bbi famibam elegitmt qui ab angélis adorabatu celo eci am baberet angelos fcibcet virgines in terris. Cjua^ pter ^ugu.b.liii.de dodlrina criftiana dicit çp virgin nes fut ibuftrior porcio régis crifti.Illi enirn virgines dici poflunt qui non fecundum camem viuut«led car-' nem Ipintui fubiciunt.v ndc.ii.(torintb.x.In carne ambulantes non fecundum camera ambuleraus.fiiiid emm prodeft bomini feu femine fi voluptate fua cam puritatem tobat mcr quam imitaret reginam celoru: fcibcet mariam.Laudabibs igit eft virgmitas. ’fcd n^ fufficit ipG mb bonis operibus ibuftref.JMam Slt; i cua gebo virgines qumq; fatue dicunt.6lt; ideo ex fua vir ginitate introitum ad lanuam cefeftem mermflc non credunf.puferum eft igitb virgo bs fed multum pul crius b cum virginitate operibus Koreas fâcris; nunc oracionem nunc meditacionem fedule exponendo.hla teftc Ibero.ad ^ußaebium virgo debetefle oracioni/ bus facris.'virtuobf^ labonbus occupata.Étide Jbe. ep.Ixvu.ad demetrium.J)ebet inquit virgo efle qui eta-boneftac^ focietate comitata non vaga difcurrens per patrias.exempio plane quam inuenit angelus in cubiculo, Bit edam fermo virginis prudens modeß^

et ranis.-non eîoquencia féJ pudore preÆtuS lîtfatqi? bumilis geftu.‘quia per I^umihtate virgo Aviaria deo p!acuit.^am fecundum 2^mbro Jib°.de virgmitate ‘Virgimtas liipgredit bumane nature codicionem : p guam bomines angelis aflimulant. rude J^po.prima ^orintb.vii.Virgo mquit cogitat que domini fut ut fit Gnda corpore 8lt; fpirituJbero.enim aHoq^ns ma trem de inftruÆone fibe ep.Ixxxix.dice bat»Acddat tibi inquit quotidie penfum de fcepturatifflondis Slt; poft anùercat oraciones 5lt;pfàImôs no£Æe cdfurgere » mane canere ymnos.lEt fèquitur.‘difcat Janam facere teuere colum rotare filum ßlt; fûfûm teuere,^arn vir/ ginitas in talibus conferuatur . |\Iam tefte eodem ad Vnftacbium.VirginJtas tbefaurus eft irrécupérabl e hs.^aue igitn^e te dicat deus. Virgo ceMt8i no eft qm fufcitet. Et cu omnia deus poteft fufcitare ro tarnen virginem. 31 ergo ad tbeGurum recuperabife cuftodiendum fölficiti fut bomines:pocius de virgmiz täte obferuada foUiciti efte debent,Ü^onigié di^urz rant quoniam tefte ^rego.ome.xii.de predari deii derat qui tbefaurum publice in via portât . Sobtanc igitur maneat quoniam ficut lob. ^cim.dieit.jrer no diem adulter quafi fur obferuat caligine. l|lempe olx virgines fblbcitam fue virginitatis cuftodiam babue runt.Vnde Vmbro.fi Ji.de virgmitate narrat de q/ dam virginc que fuitantiocbie:cui^ pulcritudo appe tebatur.V«*^^ violeter ad lupanaritroducfta fait que eu ibi fuiftèt f/ebat 5lt; orabat dicens. Romineqm de difti virginibus leonesdomare« da mibi ut metes box minum domare poflem -'ne violetur exiguum teplum tuum nc eciam pacians inceftum, (turn igit oracione cdpleuiftet. ]^ccc miles introiuit dicens.Mle timeasî quoniam fupueni faluare ammam tuam.jMutemusin milt ueftimenta ut tua ueftis me faciatuemm milite qnde fie factum eft ut virgo milins uefte accepitA^C

^^ ^^^^ ^ miles loco eius cu uefle mulicbri iti rcma lit.(tucf igit alius ingrediretur 6lt; loco pu elle virum rucninèt;alus nuciauit 5vloco virginis miles condem natus eft ad mortem .C^od cum audiflèt puella fefti nanter cucurrit ad locum füpplicii que ^ ipß mori co tendebat et econuerß miles pro ca. ^taq^ ambo coten debant;6lt; martirii palmam fulceperunt . Inlup idem ^mbco li.iii,narrat qualiter beata ^ottberis cum ef _fet pulcerrimagaudebat faciem luam martirio fedari ne temptacionis occafio exifteret. (Èeterum de beata Brigida legit cp cum pater eius cuidam nobili vellet earn defponfare.tpla orauit ut aliqua fibi difformitas cotingeret racione cuius coniugium vitaretur.IpGc^ orante vnus eius oculus crepuit . O^uod videns pater pcrmidt earn velari 8^ ad dei cultum dcputari.’6lt; ocu lus eius fanatus eft.Infuper ölt; de pluribus alus Gmili ter legimus que licet viros luos fecum baberent mbd ominus virginitatem oblèruarunt. ^nde in libro qui dicitur paradifus narratur d luliana virgine ^ ipfa vi dens (Prigenem metuentem fedicionefpaganorum Slt; fugiêtem p bienniumipfum (ulcepit 0lt; celauit nccel' Griacj fibi miniftrauit.Barrat infup |bero.ep.xlv .d quada virgine que a bcato martino uoluit vidcri cum tarnen ipfam ipfê dc^eraret vi^tare tan^ moribo 5lt; caritate precelfam, y nde ipß beata beato martino p feneftriolam dixit. (Dra ^ me quia nuncp a viro fu viz fitata.(pranas itaq; egit Gndtus ^lartmus can.q; bnz dixit.|\Iarrat eciam idem lliero.cp.lxxxix. qualiter cuiufdam virginis paternus cepit babitum virginis : ut virginis mentem permutare pollet.Volcbat enim cp nubcrct.'led ei noede apparuit angelus in£erens mi/ nas dicens . Quornodo aulus es viri imperium pre / ferre crifto.plam virgines crifti fponfe fut : ólt; feeunt agnum quocuq; lerit..Èup quo-^ugu,de bono Virgin' nali , (fcaudia inquit virgmum funt de crifto in crifto

cum criflo p criftum poft criftum.Et iclem z^uguftf. ep,c,xxviu, Ecaci9 eft mquit in cameimitan vitam angelorum q: ex came aug-ere numerum mortalium. lylam vbenus eft mente grandeftere ^ ventre graue feere mracionibul^ cefum partunrc epm viftenba ue turn nutnre.ynde C3rcgo.Ij.iin.diafogornm devir gmiba narat filter deo placuerut, Alam de quot;itbarßna narrat quarter duas furores babebat que cum viGta^ rent ipfam ait,Kecedite quia meus ^Jonnis fej wefuf uenit.ibidem eciam narrat de quada puefla dicfta mu fa.'cui beata virgo cum puero apparuit querens ab eä an fîbi fêruire uenet.Cl^e relpondit 5 gt;ßc.T'unc bea**’ ta virgo refpondit Ä^precepit fibi • ’utomnino pu z erifes mores pretermitteret- ’que Ge feat.•amp;; ad tanta maturit^em deuofuta eftjut virginum exemplar effi ceretur.Ex bis igit patet ^antis faudibus antiquity virgimtas flormt. Klam JPeutro.xxi.precipi^ virgo corrupta fapidari niG pro viofencia clamaflèt.Infuper apud faxones fex olim fuit ut virgo ^onte defforata viua fepebretur- '5lt; violator fùp earn fufp^da debebat Ite apud barbaros Îex fuit ut virgo fbrnicaria feu fpd te grauidata de monte aftiftimo precipitaretur ernkp Violator capjte priuaretur.Infup in prologo biftorie: romanorum legitur de quadam que cum filios genu/ iftèt fecundum legem viua fuit fêpulra.Jx qmboom nibuS fatis patet quanto ftudio virgines lê euftodire debeant. Afunc tarnen blandimennsnunc munenbuS feducunt . Vnde iKmbro . li.primo de virginitate nar rat de quadam virgine pitagorea que tante fuit con/ ftancie ut in tormentis non poftet vinei.ynde cum in terrogaretur a quodam tiranno de quodam fecreto re uelando linguam Giam morfü abfciditi ut refponde^di cauftm non baberet^pla tarnen que vinei non potuit tormenttspoftmodum fuit vicfta muneribus^jue pn^ preualebat animo poftmodu erubuit tumefcête Vter®

(tapjiukim xvii.de viduis

^^ciuaïis ftatus’^impïex ÓC modeftus exiftere N v 1debet 5lt; virum bonum G babuerit caueat ne M I mutet fortunam;G primo conlimilem inue/

---quot;Amre tirneat plurimas autem oppotte condi cionis viduas con(picimus;quia 6lt; G virum pefGmum babuerint:mox poft mortem ad alium currunt.^i ue ro bonum babuerint illius facillime obliuifcunt SC ali urn babere ftudioffime follicitantur.^eterurn eni ex emplum vtinam animaduerterent.V«de Ibe.Ii.ii.cd tra louinianum narrat de marcbia Catbonis fiba que cum lugeret virum matrone ab ea petiucrunt quis di es eflèt 1 quo ludlum Gium terminate deberet, Ipü re fpondit 5 gt;dies fixe mortis eflèt dies in quo luxÆum fix um terminate deberct.£)e abo igit viro non cogita* fbidem eciam narrat de quadam aha viduaJquam cu Vicinus moneret ut alten nuberet dicens ; cp fua etas nubere deberet upG refpondit nequaquam boe facia5 quia G bonum virum inuenero : tune babeo timerc ne perdam.i^i uero malum quid neceflè ef^oft bonum peflimum Giftinere. I^Iarrat infüper de Jj^arcella que rogata a matte ut nuberet.ïtefpondit fe nupGflè ita valide ut amplius nollet. Narrat eciam de Valeria q cum interrogaretur an uellet nubere.Refpondit licj vir meus mortuus fit vobis mibi tarnen fempet viuit. ï^ttendant enim vidue quoniam Anna fuit vidua ab adolefcencia fuagt;5lt; non recedebat de templo nee die gt;• bus nee noÆbus . Kunquid eciam vidua Sarreptana.* pro Glute filiorum famem tollerauit.mec virum que^ Guit Utpatet.iii.Megum,xvu. Kunquid Celebris vi dua fuit luditb. Kis igitur attentis dicit .Ibero.vbi lupra loquendo vidue.(I^id anguftiarum bebeat nup cie didicifti. ’6lt; quad cum canibus vl^ ad naufeam fax turata es.dljuid igitur vis rutfum ingredi quod noxi urn eft.lHam bruta feu aues in eadem tecia nd xcidut

lt;t^id[igitur petisjmitarc pocius {ânt^lamÀiatre tbc tu crifti.Vi^ua enx que non fcit continere vel no vult maritum pocius accipiat ^ dyabolum.Itaq^ (bero .de teftatur lécunda comugia^C magna iuuentus fuent ÿt ideo ^poftolus prima Tbimo.v. Volo inquit ado lefcentulas dC juniores nubere.^eterum Ibero, epi. xcvi.narrat de quodam viro qui fêpelierat vigiti vxo rcs;et poftea acrepit mulierem in vxorem que babuit duos mari tos .Qlumq? igit fuiflènt matrimonio copu lati totus romanus populus mftanter aftabat videret quis eorum vinceret.’maritus tarnen vicit; SC tocius vrbis populo confluente coronatus eft;ólt; palmum in manibus tenebat damans. 0 mea vxor nube nunc fe retro .tt ideo Ibcro.aHoquendo viduarn didt.Obfe'' cro tibi lufficiat quod perdidifti primum virginita lt;nbsp;tis gradumïSlt; per tercium fdlicet coniugium venifti ad fecundum fcilicet viduitatcm. Vnde beet coniugi-7 urn précédât vidui ta temtempore mon tarnen caftita te,Infùp Ibero ep.xcv . (Eaueas ne iuxta teambulet procurator uel biftrio nee luuenis nitidus:Ièd babeto tecum virgmum 8lt; viduarum eboros.’tmq? lexus fóla cia quere;0lt; fit in manibus tuis diuina ledio ÖC i ore deuota oracio vt adolefcencie cogitaciemes bumfinodi clipeo repellantur.Vnde Apo • prima Tbimo.v./^r/ dentes mcuit c'yaboli Ggitte leiuniorum 8C viduarn frigore rcftringendefiit.Ccteru ammaduertamy na tacioné Ambro.m luo examerd ome.l, qui narrat de turtere q »fi pdiderit cdpare iterate cdiunccione ree« lat . Jbifcite inquit igit ab ambo mulieres qnte fit dig nita tis grad^ viduitatis que eciamin ambo predicaê iVleli? tn eft nubere ^ vri.id eft fomkan.Ideo Ibero ep.xcv.Tolle quod peius eft fîC fiifcipe quod p fe bo,* num nd eft fcilicet nubere;5lt; loqui^ vidue» Topbilogium editurn a fratre lacobo magni de Part fius;ordinis beremita^ fancfti Hugu.bmt fcellci ter.