HÂRIJ ’AFHAD JANG PERTÂMA.

I Sû^âl. ^ A Pa’ada paiighiboranmu jai^ ’aia, bajik pada kotika hi-dop j bajik pada konka mati ?

IJawab. Bahuwa bejta dergan tuboh dan njawa, bajik pada konka hidop,bajik pada kotika mati , bukan ’ada dalam milik'fendinku, haiya dalam milik' Sisaj ’ElmeseHi muclialitsku jaig latijawan , jarg deigan därahnja jarg ’in-dab fudah membajar habis kârana legafa dawfa p ku , dan (udah lepaskan bejta deri pada fègaïa gägah ’Iblîs ,_dàn paliharâkan demi-kijen , lahiigga lâjin deri pada kahenda^ ba-pâku lâmâwij fàhelej rambot pawn deri pada ka-palâku tijâda dâpat lûroh, behkan lâgi làhinrga fègaïa fafàwâtu rûlorg padâku ’âkan chalâtiku. Hdataj maka ’ija menjomgolikan bejta ’âkan kahidôpan kakàl ’awleh rôHaiija jarg kliudus , dan merg*''^adâkan bejta fàhâdja dan fadija deigan làganàp hatîku ,_’âkan hîdop_deri pada Ïàkâraig ’îni dergan bowat bakhti padânja^

• 2 nbsp;nbsp;nbsp;Sû^îl._Barapa bahâgij ’ada haros bagimu meig'''atahuwij , fbpâja fèrta paighiboran ’îni ’aigkaw dâpat hîdop dan mâti deigan chalâts ? yawâb. Tîga bahâgij. Pertâtna : barapa besàr ’ada dawsâku dan tjelakâku. Raduwa: Bagimâna bejta delepaskan deri pada_fègaïa dawsâku dan tjelakâku. Katîgaj Bagimâna bejta dâpat memberij ^kûr pada ’Allah deri kârana kalepâlàn jarg demikijen ’îtu.

FATSAL JANG PERTÂMA.

Pada mengeriterâkan gelâka mânufija.

HÂRIJ ’ÂIHAD JANG KA IT.

• 3 nbsp;nbsp;nbsp;Sû’'âl. Deri mâna ’aigkaw kenàl tjela-kâmu?,

IJawâb. DerJ pada Çarîset ’Allah.

• 4 nbsp;nbsp;nbsp;Sû’'âl. _ ’Apâtalr dekahendâkij fjarîsæt ’Allah ’Îtu deri pada kâmij ?

I^awâb. ’Itu djûga jarg ’Elmesêlh me^-^ârijar kâmij deigan ßicyumlah Mat. Fath 22. ’ajat. 37. 38. 39. 40. Hendaklilah ’aigkaw meig^asêhij mahâ besàr Tûhan ’Hahmu, deigan làganàp hatîmu , dan deigan fàganàp djiwâmu, dan deigan làganàp aakhalmu. ’Îni ’ada penju-rôhan jaig_ pertâma , dan jaig besàr. Maka jaig kaduwa ’ada làbâgej deigan dija ’îni , Iren-dakhlah ’aigkaw meig^asêhij làmâmu mânufija .^z^f//' (“) • ■ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;.feperti

nabij.

5 SuAk Dapatkah ’aigkaw turnt fakalijen ’ïni dei^an fempornarya ?, IJawab. Bukan : Karana deri pada thabiset bejta tjendcrorg ’akan bintjij ’Allah dan sama Manufija bejta.

HÂRIJ ’ÂHdAD JANG KA IIT.

• 6 nbsp;nbsp;nbsp;Su’^al. Sudahkah kalaWi ’Alïali mendjadï-kan manufija ’itu demikijcn djahat dan binâià ?

Dfawab. Bükan : Tetapi ’Allah fudah men-djadikan manufija ’ïtu bajik, dan fariipa tela-dannja , ’ija ’ïtu , dcman Jiadalet dan Hiodfijet kabenaran ^ fbpaja ’ija meig^end ’Alïah chaïakh-rya dcigan (àpâtumja , mergAfèh dija dengan mâta^hatîrya , dan hïdop fertAtja didalam ’achi-rat , ’akan memudji dan memulijakan dija.

• 7 nbsp;nbsp;nbsp;SuAil. Deri mana kalaklidatais paraigij manufija jaig demikijen binâià ’ïtu ?

DJawab. Deri pada kadjatohan dan kadur-baka’^an nejnekh mwjaig kamij jarg dihülu p ’ïtu ’Adam dan Hdawa dalam Firdaws : dimâna thabïsiet kâmij demikijen fudah binâià , maka kâmij fàkalijen deperkandor^kan dan deper-AnaWrkan deman dawlà._

• 8 nbsp;nbsp;nbsp;SûAl. ’Antah ’adâkah kâmij demikijen Linâfà , maka fàkâli p tijâda kâmij lâjikh kapada bâraig kabidjikan , dan rjenderong djuga kapada fegala kadjahâtan?

I^awâb. Behkan : melâjinkan kâmij de-per’^ânakhkan pûla ’awleh rôda ’Alîah.

HÂRIJ ’ÂHIAD JANG KA IV.

• 9 nbsp;nbsp;nbsp;SuAl. Bûkankah kalàkh ’Alîah memba-râtij manufija ’ïtu , manakâla ’ija menontut dâ-hm fjarîaetnja _deri padârya bâraig jarg ’ija tijâda bawleh bowat ’ïtu ?

LJawâb. Bûkan : kârana ’Allait lùdah men-

'tetapi manufija fudah merg^ûrarçkan fèndirmja , dan fègala dzorijetrya' fakalijen deri pada fègala ’anuga-raii ’hu cyüga , ’awlch wafwafet ’IblÏs , dan maatsije? jarg fèi^^ïcya.

jo Sû^âk Mawûkah ’Allah lepaskan d^ri pada fjikAnja maatsijer dan ridet'''jai^ demi-kijen ’itu ?

l^awâb. Bûkan fàkâli p : tetâpi ’ija morka tersâtgat , bâjik ’âtas fègaïa dawfà ’atsiijbâjik ’àtas fègaïa dawfà fâaihj' ^dan mâwu mcnjik-sâkan dija deigan Haukumrya jaig Eadil dâ-lam dunjâ ’ïni , dan dâlam ’âchirat, fèperti ’ija fudalr bafèrmân ; Kûtokh ’âtas fàfà‘''awrai^ jarg tijâda tiiggal tatàp pada fègala bâraig jarg ter-surat didâlam kitâb tawrât, ’âkan berlakûkan dija ’Ïtu.

It ^SiiAl. Bûkankah kalàkh ’Allah ’aJa radrîm* lâgi ?

I^awâb. _ Sorggohpawn ’Allah ’ada radrîm. tetâpi ’ija ’ada lâgi aidil : maka fèbàb ’ïtu dram sadâlettya ’ïtu tontut , fopâja dawfà , jaig telàh taperbowat ’âtas dradiret ’Alîah jag maha tiiggij,/ïtu lâgi(deigan Ijiklà, tertiiggij, ’ija ’Ïtu kakâl,, de(jiksâkan pada fûboh dan ngiwa?)

FATSAL JANKÎ KADUWA,

Pada mengeriteräkan kalepâfàn Mänufna.

HÂRIJ ’ÂIHAD JANG KA V.

I2 Sû^âl. ’Adapawn fèdàig fjikfà dunjâ dan ’âchirat ’ïm hâros berlâku ’âtas kâmij tûrut diu-kum ’Alîah jaig aâdil ’ïtu , ’adâkah bâraig ’upîja , _’awleh jaig mâna kâmij dâpat lûput deri pada fjikfà ’ïni , dan kombâli kapada niamet ?

13 Sû^âl. ’Antalt dâpatkah kâmij ment-bâjar ’awlelt kâmij fèndîrij ?

I^awâb. Bâraig perkâra pawn tijâda : tetâpi fâhârij p kâmij lâgi meîebêhij hûtaig kâmij.

14 Sû^'â!. ’Adâkah lâgi kadapâtan dimâ-na p bâraig fà^awraig jaig lantâta p machlûkh , jaig làmpat bâjar kârana kâmij ?

l^awâb. Tijâda: kârana pertâma, ’Allait tijâda mâwu meryiksäkan pada bâraig mach-lûkh jaig lâjin Ikitaig ku jaig mânufija fùdalt meig 'adâkan. Raduwa , maka fàkwraig jaig fàmâta p machlûkh tijâda kinpat nteitaig-goig kabarâtan morka ’Allait jarg kakàl ’îtu ’âtas dawlà , dan meîepaskan machlûkh lâjin p deri padärya ’îtu^

15 Sû’al. ’Adapawn jaig mâna wasîtlt dan muchaïits Itâros kâmij gahârij kalàlh ? nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;_

E|awâb. Sa’'awrarg demikijen , jaig ada mânufija jaig foiggoh ’lâgi sûdil , dan hârya fàfoiTggohrya lâgi jaig terkaràs deri pada fègaîa machlûkli , ’ija ’îtu , jaig lâgi ’ada ’Alîah ja« ' foiggoh?

HARIJ ’ÂHIAD JANG RA VI.

I6 Sûbîl. Sebàb ’apa wâdjib ’ija ’ada mânufija jaig foiggoh lâgi Eadil ?

l^awâb. Sebàb HtaWt sadâlet ’Alîahjttenon-tut , fopâja thabîset mânufija , jaig fudah ber-dawlà , ’Îtu bâjar kârana dawfà : dan lèbàb mânufija , jaig fèndîrij ’ada fàkwraig berdawfà , ’Îtu tijâda dâpat bâjar kârana ’awraig lâjin p,

I7 Sûkl. Sebàb ’apa wâdjib ’ija lâgi ’ada ’Alîah jaig fôiggolt ?

Qawâb. Sopâja _’ija deri pada Idiowat ’Ilahijetrya dâpat menaiggoig kabarâtan morka ’Alîah dâlam nâsûtryag lâgi meigkpajâ-kan dàit nteig^ombalîkan kapada kâmij aadâ-let dan kahidôpan ’îtu.

I8 Sû^al. ’Aurait fijapâtah wasîth' ’îtu djû-ga , jaig sâma p ’ada ’Alîah jaig foiggoh^ dan mânufija jaig foiggoIt^ lâgi sadil?

LJawâb- ’Ijâlah tûhan kâmij S.îsàj ’Elrne-/ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;yfÄ^'^ ƒ Z^kJt.'r y /gt;0.^lt;„ y 'A-'y. sêHi , jan; telàh de^anugarahkan pada kâmij ’awleh ’Allah mendjâdi Ihikmer , taxdil ^ takh-^ dis, dan mufädatjang fèmporna.

i9 Sû’al. Deri mâna ’amkaw tahu ’îtu ?

Pawâb. Deri dâlam ’indjiki-’lklaudus ’îtu, jai;g ’Allait fêndîrij dihûlu hidah memaalûni’^ kan dâlam Firdaws , dan komedijen deri pada ’Îtu fùdah memberij ’îtu dechabarkan ’awlelt Bathrîlh p dan nabij p jai^ tsâleHi , dan fudalt memberij ’îtu depertelâdankan ’awleh fègaîa Jdiorbân_dàn adder lâjin_ p deri pada tawrât , • dan pada ’àchirnja Iridah memganapij ’îtu ’awleh ânaklirya lâki p jaig toi_ggal.

HARIJ ’ÂmAD JANG KA VII.

20 Sû^îl. ’Adâkah kalàkh fàkalijen mânufija ber^awleli pûla chalks ’awleh ’ElmescHa , feperti marîka ’îtu fùdali kena lasnet ’awlelt ’Adam ?

Qawâb. Bûkan : me^lâjinkan ’awraig ’îtu sadja , jaig ’awleh ’iman'jaig betùl deperßtü-bohkan deman dija , dan meryambot fàkalijen kabic^îkanrya._z

2i Sû^'al, ’Apa ’ada ’imâtrjarg betùl?

I^awàb. ’Imân‘'jam betùl ’îtu ’ada, bûkan sadja bârai_g pei^katahuwan ’kaw pcigknâlan jaig foi^golg, ’awldi jarg mâna bcjta kîra p kan benàr fàmowa ’îtu , jaig ’Allait flidah menja-tâkan pada kâmij dâlam kalâmnja , tetâpi lâgi bârai_g pangharâpan jaig fbiggoh , jaig roHtu--’Ildiudus meigkrdjâkan dâlam hatîku ’awleh ’indjil ’Îtu , baltuwa bûkan sâdja pada ’awraig lâjin p , tetâpi lâgi pada bcjta ’îni fùdalt de^a-nugarahkan ’awleh ’Alîah ka’^ampônan dawlà p, sadâlet dan chalâts jam kakàl deri pada kmâ-ta p niamet, ’îtu pawn ’awleh kârana pahâla ’ElmesêHt sâdja.

22 Sûkl. ’Apâtalt kalaklt wâdjib ß’^awrang MesêHtij ’îtu peryâja ?

I^awâb. Segala làfîiwâtu jarg dâlam Jindjîl terdjandji pada kâmij , bâraig i.ng lègaïa pern kâra ’imân^MesêHtij jai;g îzânr jarg tijgdajgak' . a-*• dâlamnja ’îtu meig’'â(^ar kâmij deigan lac^umla^

/ nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;*3 Sû^âl.

4 Paja mentjerîterâkan kalcplkm Manufija.

23 Sû’'âl. Bagimâna babûiyi Ïègaîa perkara ’iman- ’îtu ?

I^awâb. Bejta pertjaja ’âkan ’Alîah bâpa , jaig mahâ kawâfà chaîâkh bircir dan bûmi, Dân’àkan S.îsàj ’ElmescHa ’anakhtija jaig toig-gal jarg Tûhan kâmij : jang deri pada khowac rôHau-’lkliudus fudah deperkandoi^kan , dan deper’^ànakhkan ’awleh parawan Marjarn: jai^ ûidah merasâ^ij fàngsâra dibâwah Pontijus Pilatus , jaig fudah detfâlîbkan , mâti dan deta-'namkan , jang fudah tigron kanâraka : jai^ pada hârij jajig katîga füdah bargkit deri ’antâra ’awrai^jnâti p: jai;g fudah nâjik kafâwrga , dû-dokh pada târgan kânan ’Alîah bâpa jaig maha kawâfà ’Îtu : deri mâna ’ija ’âkan dâraig mengîhukumkan fêgaîa ’awrarg jai^ hîdop dan jang mâti.

Bejta perbâja ’âkan rôHiu-’lldiudus. Bejta pertjâj^ ’ada fawâtu djamâsat' Mesêlhij jaig mukhadas^ dàn _ szâm' , perlàkutuwan fêgaîa ’awrang mukhadas: ka^ampônan fêgaîa dawfà: kabangkîtan fêgaîa dâgû^ : dan kaliidôpan kakàl.

HÂRIJ ’ÂIHAD JANG RA VIII.

24 Sû^^âl. Bagimâna fêgaîa perkâra ’îni de-bahagîkan ?

IJawâb. ’Âtas tîga bahagî^an : Jaig pertâ-ma ’Îtu ’âkan ’Alîah bâpa, dan kadjadî^an kârnij. Jang kaduwa ’îtu ’âkan ’ânaldi ’Alîah, dàn kalepâfàn kârnij. Jaig katîga ’îtu ’âkan rôîhu-’lkhudus, dan perfugijan kârnij.

25 Sû^'â!. _ Sedang ’ada djûga fàwâtu dzât ’Ilâhij jaig ’afa , fêbàb ’apa ’angkaw fêbùt bâpa, ’ânaîh lâki p, dan rôîhu-’lkhudus ?

IJawâb. ^ebàb ’Alîah fudah meryatakan fêndirîrya demikijen dâlam kalâmaja , bahuwa katîga j’kimûm jai^ terfaràkla ’îni ’ada ’Alîah jaig ’afa , benàr, dan kakàl.

’Âkan ’Alîalr Bâpa.

’ÂRAN ’ALLAH BÂPA.

HÂRIJ ’ÂPHAD JANG RA IX.

26 Sû^âl. ’Apa ’aigkaw pertjâja deigan mei^’’’atâkan perkatâ^an ’îni ; Bejta pertjâja ’âkan ’Alîah Bâpa, jarg raahâ kawâfà chalâkli îâugit dan bûmi?_

IJawâb. Bahuwa Bâpa Tûhan kârnij 5Z.Î-sàj ’Elmcsêlh j;iig kiiadîm ’îtu , jarg ludaii mendjadîkan lâigit dan bûmi , fêrta deigan fà-kalijen ’ifîrya , deri pada sudum , jang lâgi ’awleh khadlânja , dan maîdidaretnja jaig kakàl meig '^alaiggarâkan dàn memarentahkan fàmowârya , ’Îtu ’awleh kârana ’ânakhrya ’Elme-scHi ’ada ’Hahku dan bapâku , pada fijâpa bejta hârap demikijen, maka tijâda bejta huw^, melâjinkan ’ija ’âkan meiç'’anugarahkan padâ-ku fêgaîa rezikhij tûboh dan ryâwa, lagipawn fêgaîa djähat , jaig dekîrimkannja padâku dâlam dunjâ ’Îni , ’ija ’âkan memâliigkan p^â-ku ’âkan kabidjîkan , kârana dâpat ’ija bowat ’Îtu fèpertijAlîah jang mahâ kawâfà , dan mâ-wu ’ija bowat ’îtu fêperti bâpa jaig fàtijâwan.

HÂRIJ ’ÂHIAD JANG RA X.

27 Sû^âI._ ’Apa kâmu meig^arti ’awleh maklidaret ’Alîah ?

IJawâb. KHodret ’Alîah jaig mahâ kawâfà , dan jarg meîipûtij fêgaîa ^fàwâtu , ’awleh jarg mâna , fàperij denjan tärgannja, lârgit dan bûmi , fêrta deigan fêgaîa mach'lûkh fàkalijen dekalaiggarâkanrya , dan lâgi deparentahkanrya demikijen, maka dâwon dan kompot, hûdjan dan jtakerîrgan , mûfim babowah dan tijâda babowah , makânan dan minôman , njâman dan peryâkit , kakajâ''quot;an dan kapapâ^an , dan fêgaîa fàfàwâtu fimpej kapada kârnij , bûkan deigan ’ontoig , hâiya deri pada tâiganrya ’abawij djûga.

28 Sû’'âl,

’Akan Allah Bâpa.

^8 Sû^âl. ^Apatah gunarya kâmij tahu , ba-huwa ’Alîah fudah mendjadîkan fègaïa làlàwâ-tu , dan lâgi mei^^alarggarâkan ’îcu ’awleh makiadaretnja ?

I^awâb. Sopâja kâmij dâ^at tlàbàr dâlam fègaîa ’ontorg jaig chähat, dan fjukûr dâlam fêgaîa ’ontoig jam bâjik , dan dâlam bärarg ûlàwâtu iæ^ dâpat lâgi làmpej kapada kâmij , kâmij pawn pertatapkan dîrij kâmij kapada ’Hah kâmij dan Râpa kâmij jaig ’âmat fàtijâ-wan ’Îtu , fàhiigga bararg lamachjùkh pawn tijâda ’âkan mentjcrejkan kâmij deri parla kâ-lèhnja , lêdàig fègala machlûkh dâlam tâiganrya demikijen ’adârya, maka tijâda ’ija dâpat ber-gôjaigkan dan tijâda bergaraldikan dirînja lâjin deri pada kahendakhnja djuga.

’ÂKAN ’ÂNAKH ’ALLAH.

HÂRIJ ’ÂHdAD JANG RA XL

29 Sî/âl. Sebàb ’apa ’ânalh ’Alîah ’îtu dinamâ^ij S.îsâj , ’ija ’îtu , muchaîits ?

I^awâb. Sebàb hja menchalâtskan dan meïepaskan kâmij deri pada dawlà p kâmij. Tambâhan lèbàb tijâda katjaharijan dan tijâda kadapâtan bârai^ chalâts sâma bararg ià^awraig jai^ lâjin.

30 Suâil. ’Adâkah kalàkh ’awram ’îtu lâgi pergâja ’âkan S.îsàj muchaîits jarg ’aia ’îtu , bârang fijâpa jaig mentjahärij chalâtsrya dan ûlâmetrya sâma ’awrarg marihum , ’âtaw sâma lèndirîrya , ’âtaw sâma ’awrang lâjin ?

I^awâb. Bukan : tetâpi làmadjâlah jmarîka ’Îtu menjargkal Sîsâj muchaîits jaig ’aia ’îtu , welâkin deigan mûlutrya _’ija maÇhûrkaji dija ; kârana sâleh fâwâtu deri pada kaduwa ’îni benàr ’adâi-ya , ’âtaw Üisaj tijâda hendaih ’ada muchaîits jaig femporna ’îtu :' ’âtaw lègaîa ’awrang , jarg menjambot muchaîits ’îni deigan ’imân jarg benàr , ’îtu hendaldr mendâpat ’aw-lehnja ’îtu lègaîa làlàwâtu jai^ wâdjib ’âkan chalâtsiya.

’Akan ’ânakh ’Alîah. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;5

HÂRIJ ’ÂHIAD JANG RA XIL

3I Sî/âl. Sebàb ’apa ’ija denama’^ij ’EI-mesuHi, ’ija ’îtu, ’urâpan ?

I^awâb. Sebàb ’ija lùJah detantûkan ’awleh ’Alîah bâpa , dan ludah de^urâpij dergan rôHiu-’lkliudus mendjâdi nabij dan gûruw kâmij jaig mahâ besàr, jaig deigan lèmpornânja ludah meryatakan pada kâmij rahahja dan ka-hendakir ’Alîah ’âkan katepâlàn kâmij : dan mendjâdi mahâ besàr ’imâm kâmij jai;g ’alà, jaig deigan perlbmbâhan tûbohrya jaig ja là ludah meïepaskan kâmij , dan làntijâlà memô-honkan fjafäsar kârana kâmij kapada Bâpa : dân_mendjâdi fulthân kâmij jaig kakàl , jaig memarentahkan kâmij ’awleh kalâmnja dan roHinja , lâgi meîindorgkan dan memaliharâ-k^n kâmij , lopâja djâigan hîlaig kalepâlàn jaig tape/awleh ’îtu.

32 Sûâh. ’Antah lèbàb ’apa ’aigkaw de-namâ^ij là^awrag AlcscHiij ?

IJawâb. Sebàb bejta ’awleh ’imân ’ada là-wâm ’aiggawta ’ElmescHi , dan demikijen bejta ludah ber’''awleh bahagijan ’âkan ka^urâpanrya , lopâja lâgi bejta meighikaw namârya , dan perlbmbahkan dirîku padânja ’îtu ’âkan perlbmbâhan dâmej p an jaig hîdop, dan dâlam dunjâ ’Îni bejta berparàm meîâwan dawlà dan ’Iblîs deigan làtâhu hâti jaig tûlus dàn_bâjik, lâgi dâlam ’âchirat bejta deigan dija memegaig parentah di^âtas lègaîa machlûüi làmpej làlâ-ma p rya.

HÂRIJ ’ÂHIAD JANG RA XIIL

33 Sâ/âl. Sebàb ’apa ’ija denamâ^ij ’ânalh ’Allah jarg toiggal , ledàig kâmij lâgi ’ada ’ânalh p ’Allah ?

_I^awâb. Sebàb ’Elmesêlh lèndîrij djuga ’ada ’ânalh ’Alïala jaig khadîm dan dzâtij: Tetâpi kâmij ’awleh kârana dija , deri pada niarnet djuga , telàh ter^'aigkat ’âkan ’ânakh p ’Alîah.

(a s) nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;34 SÄ

6

34 Sû^âl. Sebàb ’apa ’argkaw fêbàt dja ’îm Tûhan kâmij?

I^awâb. Sebàb ’ija fudah menubus kâmij deggan _meïûputkan tûboh dan ryâwa kâmij deri pada Ægaîa dawlà , bûkan deigan ’amas , ’âtaw dangan pejrakh , hânja dengan därahrya jai^ ’indali , dan fudah naelepaskan kâmij deri pada fegaïa gâgah ’Iblîs , dan demikijen_djûga fiidah djadikan kâmij ’âkan châtfet bagi di-rîiya.

HÂRIJ ’ÂbHAD JANG RA XIV.

J5 Sû’^I. ’Apâtali ’artînja ’itu , jam deri pada khowat rothu-’lkiiudus fùdali deperkan-do^kan dan deper’''ânakhkan ’awleli parâwan Marjam ?_

I^awâb. Bahuwa ’ânaUi ’Allah jai'g kîa-dîm ’îtu , jai^ ’ada dan timgal ’Alïah HrakhîUiij dan Jhadîm , fudali merg^mbil ka^adâ^an mâ-nufija jai^ fôi_ggol' ideri pada dâging dan daralr parâwan Marjam ’îtu ’awleh pakardja^an roHiu-’lHiudus , fôpâja lâgi ’ija ’ada benèh Dâ^ûd ja^ benàr ’îtu , fàperij deman sûdâ-ra p nja dâlam fêgaîa fàfàwâtu , melâjinkan dâ-lam dawfà.

36 Sû^al. ’Apa fâjidah ’amkaw ber^aw-leh deri pada perkandôi^an dan per^anâkan ’Hlmesc Ha ja!_g khudus ’îtu ? _

I^awâb. Bahuwa ’ija ’ada wasîtli kâmij , dan dihadâpan lhadlret ’AHali deman kafùgî-’annja deri pada sâlah, dan deman kiiodhjct-ipja jai^ fèmporna, menûwp dawfà p ku , dâlam jæ^ mâna bejta füdah deperkandoi^kan dan deper^ânaldikan.

HÂRIJ ’ÂIHAD JANG RA XV.

37 Sû’'âI. ’Apa kâmu meig’’'arti deman fâ-pâtah ’îni , jarg fudah merasâ^ij fàugsâra ?

I^awâb. Bahuwa pada fàganàp wakhtu ka-hidôpanrya di’^äras bûmi ’îni, ’jftemejwa pada ’âchir kahidôpannja ’îtu , ’ija pada tûbohnja dan

dawfà (égala bargfà mânùfiia , fôpaja dergan perâfà fiipfu'ânja , fà'’'awleh p dergan perfom-bâhan dâmej p an jarg ’afa jtu ,_delepaskannja tûbüh dan ryâwa kâmij deri pada talaîn jarg kakàl , dan deper^awlehrya bagi kâmij nismet dan sadâlet ’Alïali , lâgi kaliidôpan kakàl.

31?Sû^âl. Sebàb ’apa füdah ’ija merasâ^ij fàrgsâra dibâwah Ihâkim PontiJus Pilâtus_?

I^awâb. Sopâja ’ija , jaig sug; deri pada sâlah , hâbis ’ija deîhukumkan ’âkan debunoh dibâwalr i^âkim dunjâwip, ’îtu meîûputkan kâmij demikijen deri pada jaig mahâ karàs Ihukum ’Allah , jam hendakh berlâku ’âtas kâmij.

39 SiVrd. ’Adâkah kahendakhrya ’îtu 1e-bèlr , bahuwa ’ija fridah detfàlîbkan, deri pada fridahlah ’ija mâti kamatijan lâjin ?

I^awâb. Echkan: kârana ’awlehrya ’îtu bejta jakhîn , bahuwa ’ija fudah memowat ’âtas di-rîiya pe^^utokan ’îtu , ja^g ’adâlah dfâtasku ; fèdàig mawt pada kâjuw tlaHb flidahlali kaku-tôkan ’awleh ’Alîah.

HÂRIJ ’ÂIHAD JANG RA XVI.

40 Sî/âl. Sebàb ’apa ftidalr hâros ’Elme-selh merindahkan dirîrya fàmpej kapada kamatijan ? _

I^awâb. Sebàb bahuwa deri kârana sadâ-let dan Ihakhîkhet ’Alïali tijâda dâpat debâjar kârana dawfà kâmij perij lâjin , hârya ’awleli mawt ’ânakh ’Allah djûga.

41 Sû^âl. Sebàb ’apa fodah ’ija detänamkan^?

IJawâb. ’Âkan memberij fjakfi , bahuwa dergan fàfbiggohnja ’ija füdah mâti.

42 Sû’'âl. Sedàrg kalàlda jElmesêlh fudali mâti kârana kâmij , fèbàb ’apa garàig hâros kâmij ’Îni mâti lâgi ?

IJawâb. Mawt kâmij ’itûlah bûkan pem-baj£ran kârana dawfà kâmij , hânja sâdja pematijan dawfà p , dan paîintâfàn kapada kahidopan kakàl.

43 Sû^âl.

43 Sù’al. ’Apa fâjidah lâgi kamü ber^iw-leh den pada perlômbâhan dan mawt ’£Ime-sedi pada kajuw tßijpb ?_

I^awab. Bahuwa ’awleli Jdaowatrya ’itu pannpij mänufija kamij jarg lama lèrtarya detfi-l'ibkan , demankan , dan detanamkan , fopaja lègala kabapnan dagii^ jaip djahat ’itu djangan memegaijg parentah lagi didalam kamij , teta-pi Ibpaja kamij perujmbalikan dirij kamij ka-padarya ’akan perfombahan Çukûr.

44 Sû^âl. Schab ’apa ber^ikot , jaip fedah turon kanaraka ?

I^awab. Sopaja bejta jaüdn dalam fegala duka gitaku jarg tcrsaipat, dan iakali ijjpawn bejta meighïborkan fendinku , bahuwa nV hanku ’ElmesêHi , ’awleh kapi^äkan , lègala perlakitan , peip'buljütan dan belanja kanara-kabm jaip tijada terkatakan , kadalam jasp mana Hidahlah ’ija tirggalam pada laganap mâlà perâlà làiglàrârya , ’ilbemejwa pada kâjuw tlâ-lîb ’îtu ludah melepaskan bejta deri pada ka-pigâkan dan lâigsâra nâraka,

HÂRIJ ’ÂH-IAD JANG KA XVII.

45 Si/âl. ’Apa fajidah kabflipkîtan ’Elme-sêHi ’Îtu memberij pada kàmij ?

I^awâb. Fertâma , ’awleh kabargkîtanrya ludah ’ija meng^alahkan mawt , lôpâja debe-nipa kàmij ber^awleli bahagijan ’akan siadâlet ’Îtu , jang telàh deper^wlehnja bagi kàmij ’aw-leli mawtrya. K_aduwa , kàmij lâgi dcbaipkit-kan ’awleh khowatiaja datait kapada kahidô-pan bahâru. Râtiga, kabangkîtan ’Elmesêth ada gâdej jaig lôiggoh deri pada kabai^kîtan kàmij pi^ berchalâts ’îtu.

HÂRIJ ’ÂIHAD JANG KA XVIII.

46 Sû’'âl. ’Apa kâmu merg’’'arti dengan là-pâtah ’îni, jang lu(£h nâjik kalàwrga ?

I^awâb. Bahuwa ’ElmesêHpdihadâpan mata p lègaîa murîdnja deri pada bûmi lùdaii tcrbimkat kadalam lâwrga , dan bahuwa ’ija ’ada desîtu ’âkan kabajîkan kàmij , lâhirgga ’ija kombâli meigHiukumkan lègala ’awraig jaig hîdop dan jarg mâti.

47 Sû’'âl. Bûkankah kalaklr ’Elmesêih menjer-tâ^ij kàmij làmpej kapada kaputiilàn aâlam , lè-perti ’ija fudali djandji pada kàmij ?

I^awâb. ’Elmesêhh ’îtu ’ada mânulîja jaig longgoh dan ’Alîah jaig loiggoh. Bahuwa dergan näsütnja ’îtu tijâda ’ada ’ija lâgi dilatas bûmi ’Îni , tetâpi dergan ’ilahijetnja , djalâ-letrya ^ nircmetnja dan röHrnja , tijâda penali ’ija tjerej deri pada kàmij,

4S_Sû'^âl. ’Antall djikalaw nâsût ’îtu rijâ-da ’ada Haâdlir pada lègaïa tampat , dimâna ’ilahijet ’îtu ’ada , bûkankah kalàkh demikijen kaduwa dzât dâlam ’ElmesêHi ’îtu degerejkan làwâtu deri pada làwâtu?

IJawâb.- Sakâü p pawn tijâda, kârana lè« dàrg ’ilahijet tijâda berhirgga , dan ’ada Hiâdlir pada Jègala tampat , maka lâzimlalT_djûga , bahuwa Ibrggohpawn ’îtu ’ada diluwar nâ-sûtnja jaig telàh de^'ambiliga , dan hânja là-Ibrggohrya tiiggal la^oldmûm berlâwâtu deigan dija ’Îtu.

49 Sû^âl. ’Apa fajidah kanajîkan ’Eime« scHi kalàwrga ’îtu memberij pada kàmij ?

I^awâb. Fertâma, bahuwa didâlam làwr-ga ’ija ’ada fjafîa kàmij ^ihadâpan HradJret ba-pârya. Kaduwa , bahuwa kàmij mempunj-Vij dâgirg kàmij didâlam làwrga mendjâdi gâdej jarg Ibrcgoh , dan bahuwa ’ija , jaig ’ada ka-pâla ’Îtu , lâgi ’âkarp merg^angkat kàmij jaig ’aiggawta p nja kapada dirînja. Katîga , bahuwa ’ija kirim kapada kàmij rôdn^a mendjâdi gâdej làbdali , jaig ’awlelr khowatrya kàmij mentjahärij lègaîa bâraig jaig ditiiggij , dimâna ’ElmesêHi ’ada dûdokh pada tâigan kânan ’Alîah,dan bûkan lègaïa bâraig jaig ’ada di’’’âtas bûmi.

HÂRIJ ’ÂFHAD JANG RA XIX.

50 Sû^iî. Sebàb ’apa ditamiiali , dûdoklr pada tâigan kânan ’Allait ?

IJawâb,

8 ’Âkan ’anaal ’Allah,

I^awâb. Sebàb bahuwa ’ElmesêHi ludah ber'^aigkar kalàwrga , fbpâja ’ya menoncyokh-kan dinryaklisïtu kapâla djamasetiija MesêHiij ’itu , jaig ’awlehrya bâpa memarentahkan la-mifta lakalijen.

5i Sû^âl, ’Apa fajidah gararg kamulija^an ’EljneseHi jarg kapâla kamij ’ïtu memberij pada kamij? _

l^awab. Pertama, bahuwa ’awleh roHinja jaig khudus detuwai,grya lêgaïa karunjanja la-mâwijjîtu kadâl^m kamij jaig ’aiggawta p nja. Kaduwa , bahuwa delindoigkannja dan depa-liharakaniaja kamij ’awleh kawasaiya deri pada fegaïa làtarùw fakalijen.

52 Schal. ’Apa paighiboran deberij pada-mu ’awleh kapulaigan ’ElmeseHi ’akan meigHiu-kumkan fegala ’awra^ jarg hidop dan jaig mâti ?_

I^awab. Bahuwa bejta didalam lêgaïa ka-dukahan dan perhambâtan deggan kapâla jaig ter^argleat menanti dija ’ïtu djuga , jaig dihü-lu fudali perdirïkan dirirya meighadap Haukurn ’Allah kârana bejta , dan fodah meig-’'ambil hâbis lêgaïa kutokh deri pada bejta , dâ-tai^ deri dâlam l^rga mendjadi thakim , jang ’âkan membowarg lêgaïa làtarûrÿa dan fatarûku mâfokh Haukurn mawt jaig kakàl : tetâpi jagg ’âkan mergambot bejta, lêrfa dergan (égala ’awrang piléhan , kapada lèndirïnja, mâfoldi kadâlam kalùkâ^an dan kamulija^an (àmâwij ’ïtu.

’ARAN ’ALLAH RÔHIU-’L KHUDUS.

HÂRIJ ’AhHAD JANG KA XX.

53 Si/âl. ’Apa kamu per^âja ’âkan RôHiu--’IHiudus?_

Qawâb. Pertâma , bahuwa ’ada ’ija sâ-ma p dergan Bâpa dan ’ânakh lâki_p ’ïtu ’Allah Hiakhïkhij dan khadïm. Kaduwa , bahuwa iâgi ’ija Ridah de^anugarahkan padâku , fopâja

’Âkan ’Alîali RôHiu-’lUiudus.

’awleh ’imân jaig betùl ’ija memberij bejta ber’^awleh bahagijan ’âkan ’ElmesêHi dan ’âkan làkalijen kabidjîkannja , lâgi merghiborkan bejta dan tirggal fèrta bejta làmpej làlâma p nja.

HÂRIJ ’ÂHIAD JANG RA XXI.

54 Sû^âl. ’Apa kâmu _pergâja ’âkan IJa-mâiiat Mesêlhij jag mukhadas dan aâm ’ïtu ?

I^awâb. Bahuwa ’ânakh ’Alîah jawleh rôHi-rya dan kalâmnja , dâlam ka^afâ^'an ’imân jaig benàr , deri pada lêgaïa barglà mânufija meighimponkan , melindoigkan dan memali-harâkan deri pada kamulâ^an dâtaig kapada kalùdâhan sâlam bagi dirïrya lawâtu perhim-pônan ’awrarg jaig terpïleh_’âkan ber^awleli kahidôpan kakàl, dan bahuwa bejta ’ïni ’ada lawâtu ’aiggawta jaig hîdop deri padânja ’ïtu , dan ’âkan tiiggal ckmikijen làmpej làlâma p rya.

55 Sû^âl. ’Apa kâmu meig^arti deigan làpâtah ’Ïni , perlàkutuwan fegala ’awrarg mukhadas ?

I^awâb. Pertâma, bahiiwa làkalijen ’aw-raig mû^min mâfng pjaig ’ada ’aiggawta p ’ïtu bermwleh perlàkutuwan ’âkan mahâ Tûhan ’ElmesêHi , dan jakan làkalijen bendârya dan karunjärga : Kaduwa,bahuwa hâros làlà '^awraig meg^âkaw dirïrya berhûtaig ’âkan meïakûkan lêgaïa kabic^ïkantya ’ïtu dergan frliadjânja , dan fuka hatïnja , ’âkan pergunâ^an dan cha-lâts lègala ’aiggawta lâjin p.

56 Sû’^âl. ’Apa kâmu pertjâja ’âkan ka^am-pônan lêgaïa dawl^?

IJawâb. Bahuwa ’Alîah , ’awleli kârana lèbàb pembajâran ’ElmesêHi, làlamârya pawn tijâda mâwu ’ngat ’âkan fakalijen dawsâku, lâgipawn tijâda ’âkan paraigïku jaig berdawlà ’Ïtu , deigan jaig mâna hendaldi bejta berlâ-wan fgganâp mâlà kahidôpanku lamâiya: tetâpi deri pada niamet djuga ’ija mâwu meig^a-nugarahkan padâku aadâlet ’Elmesêlh , fopâja djâigan penah bejta mâfokh Hiukum ’Alîah.

HÂRIJ

’Akan ’Allah

HÂRIJ ’ÂmAD JANG KA XXIL

57 Sû^âl. ’Apa parghiboran cleberij pada-mu ’awleh kabaigkhan Ægaïa dägiig ?

I3awâb._ Bahuwa bûkan sadja ryawaku ko-medijen deri pada kahidopan ’ingpada fàsLÆac ’itu djuga ’âkan ter^ai_gkat kapada ’Elmesêlh kapalarya ’hu : tetapi bahuwa Jagi ddgiigku ’îni’âkan dibaigkitkan ’awleh Haowat’ElmesêHi, dan pula deperlawatukan dcigan njawaïya, dan djadi làrûpa dcigan tuboh ’Elmeselh jaig mu-11Ja ’ïtu.

58 Su^'^al. ’Apa paighiboran ’aigkaw meig-*ambil deri pada perkara ’ïtu jang meiajatakan perij kahidopan kakal?

l^awab. Bahuwa ftdang bega bikaraig ra-û didalam hatiku permula^an kafùkâ^an kakal ’ïtu , komedijen deri pada kahidopan ’ïni bejta ’akan mempunjJdij ohalâts jaig femporna ’ïtu , jaig fàmâta fudah tijada melïhat , dan fate-lïiga fudah tijada meneigar , dan fudali tijada najik mafokh hati mänufija , ’ïtu pawn ’âkan pûdji ’Allah desîtu fàmpej fàlâma p lya.

HÂRIJ ’ÂIHAD JANG KA XXIIL

59 Sû^âl. ’Antah ’apa fâjidah kalàWi ’aig-kaw ber’^awleh , fcdàig ’angkaw pergâja ûka-lijen ’îni?_

Dlawâb. Bahuwa ’awleh berkat ’Elmeselh bejta ’ada Eadil dihadâpan ’Allah , dan ïâ^aw-raig wâritz kahidopan kakàl.

60 Su'^âl. Eutapa perij ’aigkaw ’ada s.â-dil dihadâpan ’Allait ?

I^awâb. ’Awlelt ’intân_jai;g betùl Jâkan Slïsâj ’Elmeselh sâdja: demikijen , djikalaw fak^lipawn fàtâhu hatîku menûdoh dirîku, bg-huwa bejta fùdah berdawlà tersângat kapada fègala peryurohan ’Allait , dan fùdah tijada menuru^ bäragg làwâtu deri padânja ’ïtu , dan pada fèdekâla wakhtu lâgi bejta ’ada tjgt-deroig kapada lègaïa kadjahatan ; bahuwa

Rôlhu-’lJhudus. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;9

hanja falojggohnja tijada dergan bâraig paha-lâku , deri pada fàmâta p nismet , ’Alïah meig^anugaraltkan pa3âku , pembajâran , sa-dâler dan kltodfijet ’Elmeselh jaig lemporna ’Ïtu , d^n ’iHttisâbkan ’ïtu pa3aku , fârâfà _bu-^ lom penaft bejta berdawlà , ’âtaw berbowat bâraig dawlà , lâgipawn labiwieh p bejta lùdahlah menjampejkan làniowa kabakhtî’’^an ’Ïtu , jaig ’Elmesêlh fudah meryampejkan kâ-rana bejta ,_ fakira p bejta meiijambot kabidjî-kan jaig demikijen ’ïni deigan hâti ntû^min.

di Sû^âl. Kârana ’apa kawkâta , bahuwa ’aigkaw ’ada Srâdil giwlelt ’iman sâdja?

IJawâb. Bûkan , bahuwa bejta deri kârana kaharôlàit ’imänku ’a3a Idiabûl pada ’Alïah : tetâpi lèbàb , bahuwa pembajâran , aadâlet dan khodfijet ’Elmesêlh sâdja , Jada tasidîlku dihadâpan ’Allait , dan bahuwa b^ta tijâda baw-leh meryambot ’âtaw nteig'^akawij lègala ’ïtu , melâjinkan ’awleh ’imân sâdja.

HÂRIJ ’ÂHIAD JANG RA XXIV.

62 Sifal. ’Antah lèbàb ’apa lègaîa perbo-wâtan kâniij jaig tsâlelh ’ïtu tijâda dâpat ’ada aadâlet dihadâpan ’Allait , ’âtaw làwâtu ba-hagijan deri padânja ’ïtu?

IJawab. Sebab bahuwa séadâlet , jaig lâjilh pada Ihukum ’Allait , ’ïtu hendaldt ’ada lèm-porna fakâli p dan pâtut deigan liarÏ5Cct ’Allah dâlant làmowânja. Dan bahuwa lâgi lègala perbowâtan kântij jaig terbâjik pada mâlà kahidopan ’Ïni làkalijenitja ’ïtu kûraig lèmpor-naiya, dan berlûmor deigan dawfa djuga.

63 SVâl. ’Antah butapa lègala perbowâtan kâmij jaig tsâlelh ’ïtu , tijadâkalt bâraig pahalârya , jaig ’Allah mâwu membâlas djûga dâlam dunjâ ’îni , dàn dâlant ’âcliirat ?

Ijawâb. Fenibalâlàn ’ïni tijâda ^djâdi deri pada bâraig pahala , hâitja défi pada nisimet

64 Su‘'âl. ’Antah bûkankah paig^adjâran ’Îni djadîkan mänufija ’ïtu ’alpa dan fâfkli?

(b) nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;l^awâb.

IO ’Akan tanda p ’Esrar.

I^awab. JBukan : karana djikalaw bärarg fa'^awrarg ftdah terkambarij pada ’ElmescHi ’awleh ’iman jai^_benar , tadapat tijada deri pada deberïrya bowah p fjukiir.

’ARAN TANDA p ’ESRÂR.

HÂRIJ ’AFHAD JANG RA XXV.

65 Su^al. ’Adapawn fèdaig ’iman sadja memberij kamij ber^awleh bahagijan ’akan ’ElmesèHi , dan ’akan fakahjen kabidjikannja , deri mana kiranja ’iman ’ïtu mularya ?

I^awab. Deri pada róHm-’lkhudus , jaig meig’'’ardjakan ’iman ’ïtu dalam hati kamj ’awleh diothbat ’indjïlu-’lkhudus , dan menogoh-kan dija ’ïtu ’awleh pakejan tanda p ’Esrar.

66 Su^al. ’Apakah tanda p ’Esrar ’ïtu ?

I^awab. ’Adapawn tanda p ’Esrar ’ïtu sia-lamet p dan chatam p jarig kirudus dan jarg ka-lihatan , jam telah detïtahkan ’Alïali , Ibpaja ’awleh pakejannja ’ïtu ’ija meig^artïkan dan menchatamkmr makin _bajik djandjikan ’indjïl ’Ïtu , katahuwij, bahuwa deri karana perfom-bahan (bmbileh p an ’EjmesêH ijai_g ’a(a’ïtu_, jam; telàh deganapij pada kajuw tlalïb , deri pada niamet ’ija meig^anugarahkan pada ka-mij ka^amponan Ægaîa dawïà , dan kahidô-pan kakal.

67 Sü'’'al. ’Adakah kalakli kaduwarya ’ïtu kalam dan tanda p ’Esrar ’ïtu detïtahkan ka-pada makhts^d ’ïni, fopaja detondjolEnja ’iman kamij kapada perfbmbahan Sjsaj ’Elmeseih pada kajuw tfallb, lèperti kapada ’asas chalâts kamij jang ’aki ^tu?

IJawab. ’Ada djuga: Rarana róHiu-’lkhu-dus merg^adjar kamij didalam ’indjïl , d^n jakhïnkan kamij ’awleh tanda p Esrar, bahuwa chalâts kamij jasg lèmporna ’ïtu berdïrij diras perfombâhan ’ElmesêHi jaig ’ala ’ïm, jarg telàh deganapij karana kamij pada kajuw tü-lïb.

’Akan permandijan jaig Idiudus.

68 Su^al. Earapa tanda ’Esrar ’Elmcsclb Eidali tïtahkan didalam ’elkhawlu-’ldjadïd, ’ataw perdjandjï^an bah^ru ? _

l^awab. Duwa ; katahuwij permandijan jaig khudus , dan perdjamuwan saga jaig khudus ’Ïtu.

’ÂRAN PERMANDIJAN JANG KilUDU S.

HÂRIJ ’AHIAD JANG RA XXVI.

69 StZal. Bagimana ’aigkaw denarsiHmt-kan dan dejaldrïnkan ’awleh permandijan jaig khudus ’Ïtu , bahuwa peribmbähan ’ElmesêHi jarg ’aki , jam telàh deganapij pada kajuw tkilib, ’Ïtu meig^adakan kabajïkan padamu ?

EJawab. Demikijen maka ’Elmesêlb ftidah menïtahkan permandijan ’ajer jaig tlémir ’ïni, dan Ridali berdjandji iertarpa , bahuwa bejta iafbiggoli p’awleh darahnja dan roHinja kudah terbaloh deri pada katjamaran ryawäku , ’ija ’Ïtu, deri pada iègala dawsaku , lèperti bejta iudah terbaibli diluwar dejgan ’ajer, jaig beja-ia meighapuskan nedjis daging.

70 Su^al. ’Apatah ’artïrya ’ïtu , debâiôh ’awleli darali dan róHi ’Elmesêih?

IJawab. ’Ija ’ïtu mendapat kVampónan iègala dawik ’awleh ’Allah deri pada niemet karana darali Tdmeseiii , jaig ’ija iudah menompali karana kamij dalam perkombähannja pada kajuw tkilib. Romedijen lagi ’ija ’ïtu debaharuwij ’awleh roHiu-’lkhudus , dan de-kliuduskan mendjadi ’aiggawra p ’ElmesêHi , fopaja kamij makin lama makin lebèli mati deigan membowaïig dawia p, dan melakukan kahidopan dergan berbowat aibadet jang tijada katudohan,

71 Sû^âl. Dimâna ’Elmesêih iudah djandji pada kamij , bahuwa fafoiggoli p ’ija mawu membafoh kamij demjan darahnja dan rolhnja , ièperti kamij debafoh dei^an ’ajer permandijan?

13awab.

L^awab. Didalam ntab permandijan ’itu , jang demikijen baburyi. Pergilah kamu ber-djaian , dan mei;g^adjarlah (akalijen chalajikli ’im mafbkh murid , iambil permandikan dija ’itu dei-gan nama bapa,dan ’anaUr laki p, dan róHiu-’lkhudus. Sijapa jaj-g fudah pertjaja dan depermandikan , ’^ja ’akan ber^awleh chalats: tctapi fijapa jaijg fudah tijada pertjaja, ’ija ’âkan kena kutokh.

IJanty'/an ’ini lagi ter'^ilapg dimâna ’Elmek-tûb meiyebut permandijan ’itu permandijan per-^anâkan pula , dan pembasôhan dawfà p.

HÂRIJ ’Âtt-IAD JANG KA XXVII.

72 Sû^âl. ’Adàkah kalàldi permandijan ’ajer jaip dâhir ’îtu pembasôhan dawfi p iendirij ?

IJawâb. Bûkan : kârana - dârali SLisaj ’E1-mcscHi ^dja , dan rôdiu-’lldrudus meryugîkan kâmij deri pada fàkalijen dawlà.

73 Sifal. Sebàb ’apa kalàkh rôHiu-’llEudus menjebut permandijan ’îtu permandijan per-’'anakan pûla , dan pembasôhan d^lâ p ?

IJawâb. ’Allah baîèrmân dernikijen tijâda diluwar babarapa pôhon , katahuwij , bûkan sâcya_’âkan mei^^âdjar kâmij ’awlehnja ’îtu , bahuwa fpperti nedjis tûboli dehâpunlt;an ’awlch ’ajer , bagîtu lâgi fegaïa dawlà kâmij dehâpus-kan ’awleli dârali dan rôHi S-îdij ’Elmesclb : tetâpi lebèh deri pada ’îtu , bahuwa ’ija mâwu, jakhînkan kâmij’awleli gâdej dan stalâmet ’Ilâ-hij ’îni , bahuwa iàibmgoli p kâmij fidali ter-bâlbli deri pada fègaîa dawlà kâmij Jjära rôHiâ-nij , lèperti kâmij debâlbli diluwar deigan ajer.

74 Sû^âl. ’Adâkali lâgi Hialâl ’awrai^ per-mandîkan ka''^ânakh p ?

IJawâb. Belikan : kârana lèdàiç marîka ’Îtu sâma deman ’awrang bâligli telàli ber’’’awleh bahagijan ’âkan perdjandj^an ’Alîali dan per-himpônanrya , dan bahuwa ’awleli dârah ’E1-niesêHi telàh terdjandji padärga, lèperti pada ’awraiig bâliÿi ’îtù,kalepâlàn deri pada dawlà p, lâgi rôHiu-’lkhudus , jaip mci -g^ardjâkan ’imân ’Îtu , maka làhârosnja marîka ’îtu lâgi ’awleli permandijan , jarg ’ada sadâmet perdjandj/an ’Îtu , dcperlàtûbohkan d_cman djamâaat Me-sêdiij , dan debejdâkan deri pada lègaïa ’ânaUi p ’awrang kâfir , lèperti pada mâlà ’elkliawlu--’IstatîUi ’âtaw pert^andjr an lârna fudali djâdi ’awleh diitânet , ganti jaiig mâna permandijan ’Îtu ludali detîtahkan pada mâlà perdjandji^an bahâru.

’Akan Perdjamuwan sia^â Tûlian kâmij S.îsàj ’Elmesedi jaig khudus ’îtu.

HÂRIJ ’ÂHIAD JANG RA XXVIII.

75 Sû^âl. Bagimâna ’aijgkaw denatfiHiet-kan dan dejakhînkan ’awleli perdjamuwan saga jarg kliudus ’îtu , _bahuwa ’aigkaw fudah ber-^awleii perlàkutuwan ’âkan perlombâhan ’El-mesêHi jaig ’afa ’îtu , jatg telàli deganâpij pada kâjuw üàlib, dàn_’âkan làkalijen bendärya ?_

Dfawäb. Demikijen maka ’ElmesêHi fùdah fûroli bejta dan làkalijen ’awraig mû^min ’îtu mâkan deri pada rawtij jaig terpigali ’îni , dan mînom deri pada gâwan minôman ’îni ’âkan peng’'ingâtannja , dan làbâgej lâgijudali djandji: l’ertâma , bahuwa tûbohnja fudah deperlbm-balikan dan depitjahkan pada kâjuw tlàlîb kârana bejta , dan dârahrya ludali tertompah kârana bejta , faldiïjgohr^ demikijen lèperti bejta deipan mâta p ku memandatg, bahuwa rawtij mahâ Tûlian depigahkan padâku , dan tjâwan minôman ’îtu debahagîkan padâku. Kaduwa , bahuwa ’ija lèndîrij memberij djiwâku mâkan tûbohrya jaiig telàh detlàlîbkan , dan mînom dârahrya jaig tertompali ’îtu ’âkan_bcrhiwleli kahidôpan kakàl , làloi^gohrya demikijen lèperti bejta deri pada tâtgan Pandîta lànibot , dan denial! mûlutku làntap rawtij dan ’îlij tjâwan minôman mahâTûhan ’îtu , jani ’ada aalâ-niet p togoli deri pada tûboli dàn dârah ’ElmesêHi;

(b 2) 76 Sû^âl*

I2’Akan Perdjamuwan

76 Sû^âl. ’Apâtah kalàkh ’artmja mâkan tiiboh ’ElmesêHi pinj; telah detfalîbkan , dan mînom dârahnja jarg tertompah ’Îtu ?

IJawâb. ’Ija ’îtu bûkan sadja dcipan bâti mû^min menjambot fàganàp perafa fàipsara/ian kamatijan ’IdmesaHa , dan deri pada ’îtu pawn ber’'’awleh ka''''amp'}nan lègaîa daw(à_, dan ka-hidopan kakàl ; tempi lebèh deri pada ’iw lâgi ’awleh rôHau-’lkhudus , jaig dûdokh bâjik didâlam ’ElmesêPh , bâjik didâlam kâmij , ’Îtu deperiawatûkan makin lâma mâkin lebèh dergan tubohrya jam Üiudus ’itu demikijen , iàhirgga , djikalaw fakâlipawn ’E1-mesêHi ’ada didâlam iàwrga , dan kâmij pawn dilatas bûmi , kâmij ’ada djuga dâgitg deri pada dâgiignja , dan tûlasg deri pada lègaïa tulargrya , dan iàhiçgga , ’awleh_fawâtu djuga rôda , leperri lègaïa ’amgawta deri pada lawâtu djuga tûboli ’awlela fàwâtu djuga djiwa, kâmij hidop dan deparentahkan fàmpej ûlâ-ma p nja.

77 Sû^^l. Dimâna ’Elmesêdï Eidah dj’an-dji ,_ bahuwa lâfbmgoh p ’ija mâwu memberij lègaîa ’awraig mûWn’îtu mâkan tûbohnja,dân mînom dârahnja,fèperti marika ’îtu mâkan deri pada rawtij jarg terpkjah ’ini, dan mînom deri pada gawan minóman ’îni ?_

I^awâb: Dklâlam thah perdjammvan aafjâ ’îtu , jatg demikijen babûipi;

Bahuwa Tûhan kâmij Hîsàj pada mâlam ’îtu tatkâla ’ija telàh difemûkan , fudah meig-^ambil rawtij : dan iàte'àh fudali de^ûgaprya 0ukûr , maka ’ija pawn pigahkanlah ’îtu , dan ûbdâlah, ’ambillah , fàntaplah , ’îtu djuga ’ada tûbohku jaig_ depigahkan kârana kâmu : ber-bowatlah demikijen ’îni ’âkan penj'^ijgâtanku.

Sabâgej lâgi gâwan minôman komedijen deri pada iantap sz.aljâ, hibdânja , tjâwan minôman ’Îni ’ada _perdjandjîjjin bahâru didâlam dârahku , berbowatlah demikijen ’îni , faba-rapa kâli kâmu ’âkan mînom, ’âkan pcig^imâ-tanku. Kârana ßbarapa kâli kâmu ’âkan mâkan rawtij ’Îni , dan mînom ’ifij gawan minô-

Eafjâ jam lEudus.

man ’îni , maka hendakhlah kâmu menchabar-kan mawt mahâ Tûhan, ßhii^ga ’ija dâtaig.

Ï^andjl^an ’îni lâgi terrilam ’awleh Rasût Pawlus , dimâna katânja. 1 Ror. 10 : 16,17.

Tfâwan minôman dàlât, jam ’ârasnja kâmij meig^ûtjap tfalât , bûkankah ’îtu ’ada perlâku-tuwan deman dârali ’Eimesêkh ? Rawtij jarg kâmij pigahkan , bûkankah ’îtu ’ada perlàku-tuwan deigan tûboli ’E^mesêlE ? Kârana ’ada fàwâtu djûga rawtij , bagîtu kâmij bânjaldi ’aw-raig ’ada lawäm djûga tûboh : fèdàrg fàmowa kâmij Eidah ber^awleh bahagijan pada fàwâtu djûga rawtij.

HÂRIJ ’ÂHIAD JANG RA XXIX.

7S Sû^âl. ’Adâkah kalàkh rawtij dan ’ajer ’angawr ’îtu berlajînan mendjâdi tûboh dan dâ-rah ’Elmesêlb jarg dzâtij ’îtu ? nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;•

IJawâb. Bûkan : tetâpi fèperti ’ajer dâlam permandijan ’îtu tijâda berlajînan mendjâdi dâ-rah ’ElmesêHi,dàn tijâda ’ada pembasôhan daw-fà p lèndîrij , deri pada jaig mâna ’îtu ’ada djûga bâraig sialâmet dan penjomgôhan ’Hâhjj : demikijenlah lâgi rawtij dâlam pcrdja-muwan 5ea(jâ ’îtu tijâda djâdi tfiboli ’ElmesêHi fèndîrij , welâkin deigan parâmij dân perij tanda ’Esrâr ’îtu dhebet tûboli ’ElmesêHi Sèisaj.

79 Shbü. Sebàb ’apa kalàkh ’ElmesêHi menje-but rawtij ’îtu tâbohnja , dàn ’îfîj tjâwan minôman ’Îtu dârahnja , ’âtaw watsijet bahâru didâlam d^alirya , dàn Pawlus menjebut ’îtu perfàkutuwan dengan tûboh dàn dârali ’Elme-sêlh ?_

IJawâb. _’ElmesêHi berkâta demikijen tijâda diluwar babarapa pâlion , katahuwij , bûkan sâdja jikan meig^âdjar kâmij ’awlehrya ’îtu ,. bahuwa fèperti rawtij dàn ’ajer ’angawr mema-liharâkan kahidôpan dunjâ ’îni, bagîtu lâgi tûbohnja jam telàh detfàlîbkan , dàn dârahnja jaig telàh tertompah ’îtu ’ada makânan dàn minôman benàr , ’awleh jaig- niâna djîwa kâmij depejarâkan ’âkan ber^awleh kahidôpan kakàl :

kakaf: Tempi lebèh deri pa3a ’îtu/âkan jakhin-kan kamij ’awleh tanda p dan gadej p jai^ kalihatan ’ïni, bahuwa iafbregoh p kamii ber-’'awleh bahagijan ’akan tûbohnja dan darah-nja jang fbi^gola ’awleh pei;g’'ardja’'an róHiu--’Iklnidus , feperti kamij dei^an mulut ruboh meryamlwt aalamet p jai^ kliudus ’ïni ’akan pei^^'irgatannja , dan bahuwa lègaïa perala üi^-Ïaran ja, dan kabaklitijannja lafis^goli p ’ada kamij pünja, fa’'awleh p kamij fendinj dalam tu-1)01 1dirij kamij fudahlah merala famowanja , dan mehabajar habis pada’Allah karana dawla p kamij.

HÂRIJ ’AHHIAD JANG RA XXX.

80 Sii^l. ’Aparala faralda ’ada di'^antfim perdjamuwan S^alja maha Tuhan dan khudas Babawij ?_

I^awab. Perdjamowan aafja maha Tuhan ’itu memberij Ijakü pada kamij , bahuwa kamij füdah ber’'awleh ka^'ampönan lakalijen daw-fa kamij denman lèmpornaipa _’awleh perlbm-bahan Sisaj ’ElmesêHgt; jaiig ’afa htu , jam 'fen-dirïnja fakali kidad memganapij pada kajuw kalib , dan bahuwa kamij ’awleh róHiu-’lldiu-dus deperlàtûbohkan dcivan ’ElmescHi ,. jarg ’iras perij näsutnja ’itu bükan ’ada di^'atas bümi, tetapi didalam lawrga pada tappan kânan ’Adali bapârya , dan dcsïki hendalh ddombaii ’awleh kamij. Tetapi Üiudàs ’hu mej^’'adjar, bahuwa fegaia ’awoim ja^g hidop dan jaj^mati htu tijada ber''awlel' ika/ampónan l'égala dawla p ’awleh perâlà làrgsâra TlmescHi, melajinkan dja laharij p deperlbmbahkan lagi karana djja dru ’awleh dàlhibu-’lHiudâs _, dan bahuwa Tlmcsêlh deman tûbohnja ’ada dibâwala rupa rawtij dan ’ajer ’angawr dtu, dan febab dtu hendakh jja lagi defombah didalamrya d'tu.. Maka demikijenlah khudas dtu dalam atlalrya tijada’adalajin deri pada peiTaigkalan fierfomba-han Sjsaj ’Elmesêlh jaig ’ala ’ïtu , dan perâlà faigfararya , lagi penjombahan berhâla jaig k^utókan.

81 Si/al. Bagi fijapa perdjamuwan salja maha Tuhan dm ludah detîtahkan ? _ _

Djawab. Bagi lêgaïa ’awrang jam duka tjita fakali p deri karana dawla p rya , dan h^ja falbiggohrya harap, bahuwa fêgaïa dtu fudah ter’^ampon padanja ’awleh karana lebàb Tlme-sêlh , dan bahuwa lagi kalernahan jaip sila dtu fudah tertutop ’awleh perâlà fàjgfàrânja dan mawtnja: lagmawn jan; rinduw dendam makin lama mäkln lebèh menatapkan dmänrya, dan membajlkij kahidopannja. Tetapi legala ’awrarg munafikh , dan jan; tijada fawbat kapada ’Alïali deman hati benar dtu makan dan minom mendatai^kan fàwâtu Haukurn kafitas lèndirinja.

82 Sâ^âl. FHalâlkali lâgi memberij fêgaïa ’awran; jatg meïakûkan dirinja dcipan pen;quot;'quot;a-kawanrÿa , dan kahidôpanrya feperti ’awraig kafir dan fâfikh dm mâlbkia fantap perdjamuwan stafja dni?_

Qawâb. Bukan : karana demikijen t^uga perdjandji’'an ’Allah denedjiskan, dan morkanja pawn defidakan di^'atas laganap perhimponan : lêbàb dtu karos djamäaat MeséHaij , turnt titali ’ElmesêHa dan fêgaïa_R.asül p rya , kugilkan fêgaïa ’awraip jam fàbagîni , ’awleh ’anakh p kon-tjij karapija'''an ftwrga , lahimga maka marika dtu menondjokh pembajïkan kahidôpanrya.

HÂRIJ ’ÂHdAD JANG RA XXXI.

83 Süfil. ’Apâtah ’ïtu ’anakh p kongij kan-dja^an lawrga?

LJawäb. ’Itólah chothbat ’iudjïlu-’lkhudus , dan tâ^'adib MeselhiJ, ’ija dtu , peng’'ugïlan deri pada perhimponan McscHiij: maka ’awleli ka-duwa perkara dni karadja'^an lawrga terbuka. pada ’awrarg mü'^min , dan tertütop pada. ’aw-ram kafir.

84 Sû’'âl. Eagimâna karadja^'an fàwrga ’ïtu terbuka dan tertütop ’awleh drothbat ’intijïlu--’Ikhudus ? x_

IJawäb. Demikijen , manakala turnt tïiah (b 3) ’Elmo

’ElmeseH ikapada mafii^ p ’awran^ mû’'min dechabarkan dan deperfjaksikan ryata p, ba-huwa pada manka ’itu , Ebarapa kali de^an ’iman jaqg benar ’ija mciyambot djandji^an ’in-djil, dergan lafomgolu 'ya fakalijen dawsanja fbdali te/ampon ’awleli ’Alïah , deri karana fèbàb pahala ’ElmcscHi : Tetapi kapada üka-lijen ’awrang kafir, dan jai^ tijada tawbat dci^an mara hatinja j^ïtu dedbabarkan , dan deperfjaksikan , bahuwa morka ’Allah, dan lasnet jaig kakal timgal ’atasrya, falagi marlka ’ïtu tijada tawbat: maka türut ka0aksï^an ’indjil ’ïm Alïah mawu meigHiukumkan ’awram , bajik dalam dunja , bank dalam ’âcliirat.

85 Sü’^al. Bagimâna karadjä^an lawrga ’ïtu tertutop dan terbuka ’awleh ta^adib Meselhij ?

l^awab. Demikijen , manakala turut titala ’ElmeseHi, Ïègala ’awraig ’ïtu jaig pakej nama MesêHiij, hanja meïakûkan pei;^‘''adjaran ’ataw kahidopan jam tijada patut pada ’agama Me-sêlhij, komedijen deri pada baryaHi kali markka ’Ïtu Ïaperij sûdâra bersûdâra Hidah detogorkan, dan tijada ’ija mawu lalu deri pada kaiasâtan-nja ,_ dan kahidopanrya jaig aajb , de^adükan kapada djamasat , ’atawkapada ’awrang ’ïtu jai^ ’awleh djamasiat fùdah detaritukan ’akan pakardja^an ’ïtu. Dan djikalaw marïka ’hu tijada dei^ar p an ’âkan pertogôran ’ïtu_, maka ’ija dekûÿlkan ’awleli ’awrai^ ’ïtu deri dalam perhimponan Mesêlbij tleman tagahkan dija deri pada pakej tanda p ’Esrar , dan ’awleh ’Alïah ïèndïrij deri dalam karadja^an ’ElmeseHi, dan defambotkan püla penaka ’ansgawta p ’E1-mesêHi dan perhimponanrya , djikalaw ’ija djandji dan toncyokh pembajïkan jaijg benar.

FATBAL JANG RATÎGA.

Pada mengeriterakan fjukür..

HÂRIJ ’AFHAD JANti RA XXXII.

86 Sü’^al. Sedài^ kâmij deri pada gelaka kamij fudali delepaskan ’awleh ’ElmesêHi , tijada demain baraig pahala kâmij, hanja deri pada Ïàmâta p nismet,fèbab ’apa kalakh haros kâmij lâgi berbowat perbowâtan p jagg tfâlcHi ?

^awâb. Sebàb_bahuwa ’ElmeseHi, hâbis ’ija menubus dan memaredhejkâkan kâmij deman dârahnja , membaharuwij kâmij lâgi ’awleh rôHiiija jang kliudus mendjâdi iàrupa deitgan dija , Ibpâja kâmij làganàp kahidopan kâmij lamânja memberij ljukûr kapada ’Allah kâ-rana fegaïa kabidjîkamga , dan ibpâja ’ija djuga depudjij ’awleh kâmin komedijen deri pada ’Ïtu lâgi , Ibpâja mâlii^ p là’'’awra!^ jnkinn sâma lèndirïnja ’âkan ’imännja deri pada bowah p iiia,dân Ibpâja ’awleh perdjalânan kâmij jaip sâbid ’ïtu sânia mânufija kâmij lâgi de-perlâba dâtarg kapada ’ElmesêHi.

8/ Sû’^âl. Tijadâkah kalàldi fegaïa Jawrajjg ’Ïtu dâpat ber^awleh dialâts , jang meïakûkan kahidopan fâfikh tijâda deiigan memberij 0ukûr, dan kakâlij diûsa dalamma tijâda deman tawbat kapada ’Alïali ?

I^awâb. Saperkâra pawn _tijâda : kârana ’Elmektûb mem^anikan , bahuwa tijâda bârajg là''''awrai_g jaip bûkan sûgi , ’awraip jæ^ menjombali berhâia p , ’awram jam bermûkali , ’awraig pengûrij , ’awrarg kikir , ’awraig pemâbokh , ’awraig permâkej , dan tijâda ’aw-raig perampas , ’âtaw baraig làbâgejiija ’âkan berpulàkâ^ij karadja'^an ’Alïali.

HÂRIJ ’ÂHIAD JANG RA XXXIII.

88 Sû^âl. ’Âtas barapa perkara berdïrij tawbat mânufija jai^benàr ’ïtu?_

I^awâb. ’Âtas duwa perkara , pematijan pa-râigij mânufija jaig lârna ’ïtu , dan pembaig-kîtan parâigij mânufija jaig baharu ’ïtu.

89 Sû^al. ’Apâtah ’ïtu pematijan parâmij mânufija jajg lârna ’ïtu ?

IJawâb. ’Itûlah peryalàl hâti , febàb kâmij lùdah memorkahj ’Alïali ’awleli dawlà p kâmij, dan kârana ’ïtu kâniij mäkln lârna mäkln leben membingij dan laluwij fegaïa ’ïtu.

90 Sû'^âl,

go Sù^âl. ’Apatah ’itu pemba^gkitan pa-rai^ij manufija jarg baharu ’itu?

I^awab. ’Irûhh suka_ had kapada ’Allah ’awleh ’ElmCSCHi , lagi tjita dan dendam ’akan meïakûkan Egala perbowâtan jaig tsâlcHi, tû-rut kahendakh ’Allah.

91 ScHal. ’Antah ’apatah ’itu perbowâtan p jam tsälelb ?__

I^awâb. ’Inîlali djnga jaig terbit deri pada Hmân benàr , turut gariaet ’Allah , ’âkan Haormanya , dan bûkan jaig telàh taper-^âlas ’âtas budij bitjâra kâmij , ’âtaw tîtah mânufija djàga.

HÂRIJ ’ÂÏHAD JANG RA XXXIV.

92 Sû^âl. _Bagimâna fjarîmet mahâ besàr Tûhan ’îtu babûryi?_

I^awâb.. ’Alîah fùdah bafcrmân.Egala per-katâ^an Hni; Kaluw. 20: 2. ’Ulâ. 5:6.

’Aku JinîJab Huwa ’_Ilahmu , jaig fùdali meig'''aluwarkan kâmu deri dâlam tânah Mitfir, deri dâlam rûmah perhambâ^an.

Pergurohan jaig pertâma.

Qârgan ’ada padâmu ’Ilali lâjin deri pada HiadJretku._

Peryurohan jaag kaduwE

I^âigan ’aigkaw kardjâkan bagîmu bâraig pâtoig , dan Egaîa rûpa bâraig Eiawâtn jaig ’ada pada lârgit di'^âtagt; , ’âtaw jaig ’ada ’âtas bûmi dibâwah , ’âtaw jarg ’ada dâlam ’ajer dibâwah pada bûmi ’îtu. Qatgan ’amkaw ton-doldi dirîmu kapadanja , dan djâigan berbakhd baginja, kârana ’âku ’îni Huwa ’Ilahmu ’ada ’Ilah tjemburuwan, jaig berbâlaskan sâlali Egala bâpa pada ’ânakli p rya Empej pada pûpu jaig katîga dan jaig ka^ampat deri pada Ekalijcn ’awrarg jaig membingij ’âku. Tetâpi jaig berbowat kamurâhan pada baribup deri pada ßkahjen ’awrang jaig meng’^asêhij ’âku,dan jaig memaliharâkan pasàn p ku.

Peryurohan jaig katîga.

EJâigan ’aigkaw Ebùi nâma Huwa ’Ilahmu

Hja p: kârana tijâda Huwa ’âkan kîra p kan sûgij deri pada sâlah ’awraj^ ’îtu jaig Ebut namâiga Hki p.

Penjurohan jarg ka^ampat.

’Irgarlaii ’aigkaw pada hârij fàbtu ’âkan meigldiuduskan ’îtu. ’Anàm hârij lamânp hen-daWilali ’aigkaw berdjâka, dan berbowat E-gaîa kardjamu. Tetâpi hârij jarg katûdjoh ’ada fàbtu tegi Huwa ’Ilahmu; tatkâla ’Îtu djâigan berbowat bâraig kardja , ’aigkaw ’îni ,_dàn ’ânaklimu lâki p , dan ’ânaklimu parampuwan , làhajâmu Jâki p, dan fàhajâmu parampuwan , dan binâtargmu , dan ’awraig ’âliigmu jaig ’ada didâlam Egala pintu gerbaigmu. Râ-rana dâlam ’anàm hârij Huwa fudah mendja-dîkan fàwrga, lâgi lâigit, dan bûmi_Erta lâwur, dan Ekalijen ’îhj Emowâiga ; maka ’ija ber* hentîlah pada hârij jaig katûdjoh , tâgal ’îtu telàh deberkâtij Huwa ’âkan hârij fàbtu, lâlu deldiuduskanrija ’îtu.

Penjurohan jarg kalîma.

Berîlali ’aigkaw Hiormat ’âkan bapâmu, dan ’âkan ’ibûmu , Epâja taperlandjutkan hârij p mu ditânah ’îtu jaig Huwa ’Ilahmu ’ada berîkan padâmu.

Peryurohan jaig ka’Enàm.

Ijârgan ’aigkaw membûnoh.

Penjurohan jaig katûdjoh.

I^âigan ’aigkaw bermûkah.

Peigurôhan jaig kadawlâpan.

Ijâigan ’aigkaw mengûrij.

Penjurohan jaig kafèmbîlan,

Ijâigan ’aigkaw nâjik fjakfi duda ’âtas tamànmu.

Peryurohan jaig kafàpûloh.

I^âigan ’aigkaw ’îigin ’âkan rûmah ta-mànmu : djâigan ’aigkaw ’îigin ’âkan bîni tamànmu , dan Ekan fàhajârya lâki p , dan fàhajârya parampuwan , dan ’âkan lembûnja , dan kalidejrya , dan ’âkan bâraig fàfàwâtu jaig pûnja tamànmu.

93 Sû^âl. Bagimâna kafàpûloh peryurohan ’Îni debahâgij?

I^awâb.

I^awâb. Rapada duwa lôHi : maka jarg pertâma ’nu meig^adjar dâlam ’ampat peryu-rôhan , bagimâna haros kamij memaliharâkan dirij kamij deman berbowac baldiri kapada ’Allah. Dan jarg kaduwa ’îtu dâlam ’anàm penjuröhan , ’apa kamij berhûtai^ berbowat pada sâma mânudja kamij,

94 Sû^'al. ’Apa detîtahkan ’Alîair dâlam peiyurêhan jang pertâma?

EJawâb. Sopâja làsârgat bejta kâlèh ’^an ûlâmet dan chalâts ryawâku , bejta meîaluwij, dàn mendjawolnj (égala penjombânan berhâ-1a p , hubâtan , patanâman , kabaklitijan tachaiu! , penjombâhan ’awrang marlhûm ’âtaw bâraig machlûlh lâjin p , dan ber^acyar mei^gVmàl dei_gan fabetulrya ’âkan ’Alïah jarg ’alà dan be-nàr , lâgi hârap pada dija ’îtu säcya , taaalokh-kan diriku kabâwah dija ’îtu sadja deigan (égala karindâhan dan katahânan hgtikn, làmbil menantij fàmowa kabajîkan deri pada dija ’îtu sâdja , meig'^asêhij , tâkot , dan meiglhormâtij dija deigan fàgaiiàp hatiku; lâhii;gga maka bejta faigkal dan meniiggaikan Itmiowa maplrlukli , ’aigor deri pada bejta berbowat bâraig làwâtu pawn jag ’ada lâwan kahendaldnaja.

95 Sû’'âl, ’Apâtalr ’îtu pegombähan ber-hâla p ?

I^awâb, Peryombâhan bcrltâla p ’itûlah , manakâla ganti ’Allah jag ’ala dan benàr , jag Ridah memaslûmkan dirînja didâlam kalârn-ga, ’âtaw lèrta deigan dija , ’awrag djadi p kan ’âtaw menâroh _bârag ’apa lâjin , jag mânufija ’îtu hârap padâga.

HÂRIJ ’ÂHIAD JANG RA XXXV.

96 Sù^âl. ’Ajla detontut ’Alïah dâlam peryu-rôhan jag kaduwa ?'

Qawâb. Sopâja djâgan kamij merupakan ’Allah làkâli p, dim djâgan_ kamij mcglhor-mâtij dija gâta lâjin , deri pada ’ija fudah ber-pasàn didâlam kalâmrya.

^7 Sûdih ’Antah Hiarämkali làkâli p ber-bowat bârag rûpa?

I^awâb. ’Allah tijâda dâpat , dàn làkâli p tijada bawleh derupâkan. Tetâpi machlûkh p, welâkin ’ija dâpat derupâkan , ’Ajïah djuga lârag membowat rupârya , dàn menâroh dija, ’âkan meglhormâtij dija, ’âtaw berbakhti pada ’Allah ’awleli dija ’îtu.

98 Sû^âl, ’Antah tijadâkah Îhalâl ’awrag menâroh gambar p didâlam meldjîd p men-djâdi kitâb p ’awrag ’umij ?

1Jawâb. Bûkan : kârana tijâda pâtut kâmij ’ada lebèh bîdjaldr deri pada ’Allait , jag tijâda kahendâkij ’awragnja MesêHnj de^âdjar ’awleli garnbar p bîlüw , hânja ’awleh bùnji chothbat kalâmnja djuga.

HÂRIJ ’ÂÎ-HAD JANG RA XXXVI.

99 Sâ/âl. ’Apa kahendakh peryurohan jag katiga?

I^awâb. Sopâja djâgan kâmij sâdja deigan pcg'ritêkan ’âtaw perlbmpâhan dufta , hâiya lâgi degan perlbmpâhan fija p meghôdjat nâ-ma ’Alîah , ’âtaw lêbùt dija làmenâ p, dàn Ibpâja djâigan , ’awleli berdijam dîrij kâmij dàn dûdoldi sâdja p , kâmij meghejlâkan ’âtas kâmij dawlà jaig làsâgat kidji ’îtu. Dàn degan làdjumlat , Ibpâja djâgan kâmij lêbùt nama ’Allait jag khudus ’îtu gâra lâjin deri pada degan tâkot , dàn sûpan , ibpâja degan làbetulrya ’ija dikenàl , dilbmbah , dàit de-pûdjij ’awlelt kâmij degan lègala perkatVan dàn perbowâtan' kâmij.

100 Sû^'â!. ’Inîkalt kalàkh dawlà làsâgat besàr tatkâla nâma ’Allait dehôdjatkan degan perlbmpâhan dàn peg^utôkan , làhigga maka ’Alïah lâgi morka ’âtas ’awrag ’îtu, jag degan làbawleli p rya tijâda tulog tagahkan dàn lâ-ragkan peg^utôkan dàn perlbmpâhan ’îtu ?

l^awâb. Behkan Ibggoh p : kârana tijâda bârag dawlà jaig terbesàr , dàn jag lebèh memorkâ*'^ij ’AÏIah , deri pada peghôdjat na-ntârya : maka lèbàb ’îtu lâgi ’ija fudah meiyû-rolt meiyiksâkan dija degan mawt.

HÂRIJ

HÂRIJ ’ÂHIAD JANG RA XXXVII.

101 Sù^il. ’Antah Hialâlkah lâgi ’awrag deigan aäbidnja berfompah fompâhan demi nâma ’Allah?

I^awâb. Behkan : manakâla ’awragg be-sàr p menontut ’îtu deri pada raEijetnja , ’âtaw gara lâjin lâgi wudjûb menontut ’îtu , ’âkan menogohkan kalâtijVan dan kabenâran ’avv-lehrya ’îtu , ’îtu pawn ’âkan Hiormat ’Allah dan làlâmet sâma mânufija kâmij. Rârana* perlômpâhan demikijen mulârya dâlam kalâm ’Allah,dan lèbàb ’îtu lâgi ’awrang mû'^nin pada mâlà l’erdjandjî^an lârna dan bahâru fùdali pâkej fompali ’îtu deigan labetuli-ya.

102 SVal. Hdalalkah lâgi '’awragg ber-Ibmpah Ïbmpâhan demi ’awrarg marHiûm ’âtaw bâraijg machlûkh lâjin p ?

I^awâb. Tijâda : kârana berfompah fom-pâhan betùl , ’itûlah meryebutkan ’Allah , fo-pâja ’ija, jai^ fèndîrij sâdja meg^enàl hâti ’îtu , hendaldi memberij ijakll ’âkan kabenâran , dan meryiksäkan ’âtas bejta , djika bejta berfompah dusta, maka Haormat ’îtu bûkan bâraig machlûklt purya.

HÂRIJ ’ÂtHAD JANG RA XXXVIII.

103 Sû^âl. ’Apa detîtahkan ’Allah dâlam penjurohan jan; ka^ampat ?

1 Jawâb. Pertâma , fopâja pakardjVan dja-mâsat ’âtaw pendjawâtan chothbat dan peig-^adjî^an midrâs ’îtu depaliharâkan : Lâgipawn fopâja bejta , ’istemejwa pada hârij labtu , ’ya ’Îtu hârij perhentijan , mâfokh râdjin p kapada perhimpônan_’Alîah, hendakh menet^ar kalâm ’Allah , memâkej tanda p ’Efrâr , meryombah kapada mahâ besàr Tûhan ’Allah deinan njâ-ta p , dan memberij tfedekhala MesêHiij kapada ’awrat^ miskîn. Raduwa, fopâja_bejta lâkalijcn hârij kahidrpanku lamârya menahânij dirîku deri pada (égala perbowâtanku jaig djahat , dan memberij mahâ besàr Tûhan bakardja didâ-!am bejta Jawleh rôlhrya , dan bagîm djuga bejta memulâdj làbtu jaig kakàl pada mâlà kahidôpan ’îni.

HÂRIJ ’ÂHIAD JANG RA XXXIX.

104 Sû’'âl. ’Apa dekahendâkij ’Alïah dâlam peryurôhan jaig kalîma?_

IJawâb. Sopâja bejta pada bapâku dan ’ibûku , dàn fogaîa ’awrai^jarg memegarg parentah ’âtas bejta ’îtu menont^okh fogala Ihormat kâfoh dan làtija , dàn menasaïolthkan dîrij bejta kabâwali peig^adjâranrya dàn fjiksânja jaig bâjik dergan kabakhtijan jaig lâjikh , lâgipawn bejta tfabàr ’âkan (égala kalemâhanrya dàn katjelajanrya , fodàig ’Allah fodah kahen-dâkij memarentahkan 'kâmij ’awleh tægan marîka ’îtu.

HÂRIJ ’ÂHIAD JANG RA XL.

105 Sû’'âl. ’Apa detontut ’Alïah dâlam penjurohan jaig ka^anàm ?

I^awâb, Sopâja bejta djâigan perkidjîkan , binyîkan , lukâkan ’âtaw bûnohkan sâma mânufija bejta ’âtaw deigan kîra p an, ’âtaw deiean perkatâ^an , ’âtaw dergan bâraig kala-kuwan , ’istemejwa djâigan deigan pakardjâ^an , ’awleh fondirîku ’âtaw_’awleh ’awrang lâjin p: tetâpi fi^pâja bejta menaiggalkan (égala dem-dam hatîku , lâgipawn djâigan bejta lukâkan fondirîku , ’âtaw deigan fong’'adjâku membâwa dirîku kapada bâraig bahâja: maka fobàb ’îtu lâgi ’awraig besàr p memegaig pedàig ’îtu hendakh tagahkan fogaîa pembunôhan.

106 Sû^âl. ’Adapawn peryurôhan ’îni ru-pârya sâdja meg’^atäkan hhâl pembunôhan?

IJawâb. Manakâla ’Allah lârajg pembunôhan , maka ’ija lâgi meig^âdjar kâmij, ba-huwa ’ija membintji fogaîa pôhon pembunôhan ’Îtu , foperti kadaigkejan , kabinyijan , ka^'amarâhan , dàn demdam hâti, dàn bahuwa (c) nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;famo-

lâmowârya ’îtu dekîra p kanrya pembunôhan

107 Sû^al. ’Antah padâkah ’îtu, djikalaw kâmij feperri terlèbùt ’îtu tijâda membûnoh sâma manufija kâmij ?

I^awâb. Bûkan: kârana fèdàiïf ’Allah lâ-rai^ kadamkejan , kabingijan dàn ka''amarâhan, maka ’ija sûroli lâgi kâmij meijgWhij sâma mânufija kâmij_ïèperti fendîri kâmij , dan menondjokh padanja tfabàr , damej , kalo^m-bôtan hâti, rahimet , dan (égala kalakuwan jai^ mânis , lâgi kâmij mendjâwohkan ka-rugijamija dergan fàbawleh p kâmij, dan ber-bowat bâjik pada fàtarùw p kâmij.

HÂRIJ ’ARIAD JANG RA XLL

108 S^âl. ’Apa kahendaldi peryurohan jarg katucyoh ?__

I^awâb. Bahuwa _ fègaîa kagamâran fùdah dekutôkij ’awleli ’Allah , dan bahuwa kâmij fèbàb ’Îtu dcigan tàganàp hâti haros berlàtarùw dergan dija ’îtu , dan hîdop deigan sûcjij , dan sûpan , mâwu pada mâlà kâwin , mâwu pada mâlà bûdjaig.

109 Sû^âl. Tijadâkah ’Allah lâraig deigan peryurohan ’îni barai^ Icbch deri pada permu-kâh^an , ’âtaw deri pada perbowâtan kama-luwan jaig demikijen ’îtu ?

IJawâb. Sedàig tûboh dän ryawa kâmij ’ada kasbah rôkhi^’lkhudus , maka dekahenda-kîrya kâmij memaliharâkan kaduwârya ’îtu tjerja dan sûtjij. Sebàb ’îtu_maka delâraigrya fègaîa perbowâtan , kalakuwan ,_perkatâ^an , kîra p an, k;/iigînan, dan bârarg ’apa jaig dâpat Tnei'ya(àtkan_mânufija , ’âkan berbowat bâ-rang jaiig demikijen ’îtu.

HÂRIJ ’ÂH-IAD JANG RA XLII.

110 Sû’'âl. ’Apa delâraigkan ’Allah dâlam peryurohan jaig kadawlâpan ?

IJawâb. ’Allah bûkan sâdja lârarg pen-çjurijan dan perampâfàn jaig degiksâkan ’awleh ’awraig besàr p : tetâpi ’ija lêbùt lâgi pengurijan ’âkan fègaîa djenis hônar dan makar dan motsleHrat jaig djâhat , deigan jaig mâna kâmij fikir ber‘'''awleli harta sâma mânufija kâmij , mâwu deigan gâgah , mâwu deigan râpa Haakli , fèperti deigan timbâigan , hasta , fiikâ-tan , dagâigan dan derham jaig sâlah , lagi deigan rubijet , ’âtaw deigan bârarg dga la-jin p jaig kalarâigan ’awleh ’Alîali : tambâhan lâgi ’âkan fègaîa kikîran , pakejan jaig sâlah dan pemburûfàn harta p nia.

III Sû^âl. ’Antali ’apa detîtahkan ’Alîah dâlam peigurôhan ’îni?

I^awâb. Sopâja bejta berlakûfcan pergunâ’''an sâma mânufija bejta , bârag dirnâna djuga bejta bawleh dan _dâpat , dan padârya pawn bejta berbowag demikijen , fèperti bejta fûka ’awraig berbowat padâku , 0ahdan lâgi fbpâja bejta bakardja deigan fatija , ’âkan dâpat tû-loig fègaîa ’awraig kakurângan.

HARIJ ’AIHAD JANG RA XLIII.

I12 Sû’^âl. ’Apa kahendakh peryurohan jaig kafèmbîlan ?

IJawâb. Sopâja djâigan bejta nâjik fjakfî dusta ’âtas bâraig fà^awrag pawn, dan djâigan bejta pûtar bâlikh perkatâ^anrya , dan djâigan lâgi bejta djâdi fà^awraig peg^ompat ’âtaw fii^awraig jaig fitnah , dan djâigan JakAs p dan deigan tijâda parikfa Ihâliga bejta bapersâlahkan ’âtaw tûlog bapersâlahkan _bâraig fa^awraig: tetâpi fbpâja bejta melaluwij fègaîa warna dusta dan bôhog jaig ’ada perbowâtan ’Iblîs djûga^ melâjinkan mâna bejta_ mâwu djon-djoigkan ’âtas bejta morka ’Allah jaig ’ârnat baràt ’îtu. Sabâgej lâgi fbpâja bejta dâlam Ihukum , dan dâlam fègaîa pakardjâ^an lâjin p meig^âfèh _ kabenâran , lâgi meig^atâkan dan meig'^akawij dija deigan fàbetulrya. ^ahdân dan fbpâja bejta memaliharâkan dan meîakûkan Ihormat sâma mânufija bejta , dan wartânja jaig bâjik, denman fàbawleh p ku djuga.

HÂRIJ

Rafàpûloh Peiyurohan.

HÂRIJ ’AFHAD JANG RA XLIV.

ii 3 Sû^âl. ’Apa kahcndaüi peryurohan jarg kaamp;püloh?

I^awab. Sopaja lagi ka’^i^ginan ’ataw kira p an jang terfèdïkit pawn, jaig meïâwan baraig ûwâtu penjurohan ’Allah, djaigan penale mafoldi hati kâmij , tetapi fbpaja kamij pada rijap p mâfà deigan ßganap had kâmij bcrfàtarùw dei^an legaîa dawlà, dan rinduw dendam ’âkan l'égala jz.adâlet.

_ii4 Sû^al. ’Amah dâpatkah ’awrang jai^ fùdah tawbat kapada ’Allah ’îtu menûrut 1e-gaïa peryurohan ’îni dei^an lèmpornârya ?

IJawâb. Bûkan: tetâpi lâgi ’awrarg jarg terlebèh rsâlcHa , ûlâma ’ija hidop ^ ludah bcr'^awleh sâdja permula^an kitjil deri pada kabakhtijan ’Îni; tetâpi demikijen djuga maka marika ’îtu deigan ’usâha nijetnja mul^j menûrut, bûkan sâdja lâtergah , hâiya làmowa penjurohan ’Alîah.

ii5 Sû^âl. Sebab ’apa kaiakh ’Alîah sûroh mendrodibat kapada kâmij kafapûloh peryurohan ’Îni dergan demikijen sâigatnja , gijika kirânja hi^awraig pawn tijâda dâpat menûrut dija ’Îtu pada mâfà kahidôpan ’îni ?

I^awâb. Pertâma , Ibpâja kâmij làlâgi kâmij hîdop mäkln lârna mäkln lebèh ’âdjar meig’'^enàl parâigij kâmij jaig berdawfa , dan lèbàb ’Îtu mâkin rinduw mengaharij ka^arn-pônan lègaïa dawlà , dan aadâlet_^awieh ’El-mesêîh. Komedijen deri pada demikijen ’îtu , Ibpâja kâmij tijâda deigan berhenti mcrâdjin-kan dîrij kâmij , dan mêmohonkan ’Alîali ’âkan ber^awleh kârunjâ rôîhu-’lkhudus , Ibp^a kâmij mâkin lârna mâkin lebèh debaharuwij ’âtas rûpa ’Alîah, Hiatàj maka kâmij làmpej kapada kalèmpornâ^an jaig tertantu ’îni dâ-iam ’âchlrat.

’Akan permintâ’'an Doaâ. Tg

’ÂKAN PERMINTÂ’'AN DOSA.

HÂRIJ ’ÂHIAD JANG RA XLV.

ir 6 Sû'dîl. _ Sebàb ’apa permintâ^an dojLa ’ada wâdjib pada ’awrarg^esêHiij ?

I^awâb. _Sebàb bahuwa ’itûlah làfûku jarg ter'''utâma deri pada perij 0ukûr,jarg ’Alîali tontut deri pada kâmij. Dan lèbàb bahuwa ’Alîah mâwu memberij nisz-metrya dan roEinja jang khudus kapada ’awraig ’îni sâdja , jarg deigan peig^alôhan hatîrya tijâda deiigan berhenti meminta ber^awleli ’îtu deri padârya,dàn komedijen memberij ljukûr padârya ’awleh kârana lèbàb ’îtu.

Ii 7 _Sû^âl. ’Apâtah Ijarth permintâ^an do5Z.â demikijen ’îni jang kakanânan pada ’Alîah, dan kadeigâran ’awlehiija ?

I^awâb. Pertâma , Ibpâja kâmij dergan mâta hâti meryebutkan sâdja ’Alîah jarg benàr dan ’ala ’îtu , jaig ludali menjatâkan dirîrya dâlam kalâmnja , ’âkan ber^awleh lègaîa làlà-wâtu jaig telàh detîtahkannja kâmij minta deri padâiija.Raduwa,Ibpâja kâmij meig^enàl bâjikp dan làkâli p kakurâjgan dan kalùkâran kâmij , làhiigga kâmij merindahkan dîrij kâmij dlha-dâpan Hiadlret djalâletrya. Ratîga ,_lbpâja kâmij memegaig burhân ’îni , bahuwa deigan làlb]_ggohiija ’ija mâwu ’istidjâbetkan permin-tâ’’'an doaâ kâmij , djikalaw làkâlipawn tijâda kâmij mustalbakli , hânja ’awleli kârana lèbàb mahâ Tûhan ’ElmesêHi , lèperti ’ija fùdah djandji pada kâmij dâlam kalâmnja.

ri8 Sû^'â!. ’Apa ’îtu jaig ’Alîali fùdah fû-roh kâmij minta deri padârya ?

I^awâb. Sakalijen rezikhij rôHiânij dan badânij , jaig mahâ Tûhan ’ElmesêHi ludah flmpan didâlam permintafin dosâ ’îtu , jaig lèndirîrya fùdah meig^âdjar kâmij.

iig_Sû’'âl. Bagimâna permintâ^an dosa ’îtu babûryi?

I^awâb. Bâpa kâmij jaig ’ada dilawrga, (e s) nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Namâmu

20

Namâmu deperfûcjîlah kirânja.

KaradjaCanmii dâtanglah.

Kal^ndaklimu djadîlah fèperti didâlam fàwr-ga, demikijenlah dilatas bûmi.

Jiawtij kâmij lahârij p berîlah ’âkan kâmij pada hârij ’îni.

Dan ’amponilab pada kâmij Ægaïa sâlah kâmij , fèperti lâgi kâmij ’îni mei^^amponij pada ’awraig jam bersâlah kapada kâmij.

Dan djâiTganlah membâwa kâmij kapada pertjawba'^an , härya lepafkanlah kâmij deri pada jaig djâhat.

Rârana ’ai^kaw pûnja karadjâ^an , dan ka-wala , dan kamulijâ^an fàmpej fàlâma p rya , ’Amîn.

HÂRIJ ’ÂHdAD JAMI KA XLVI.

I20 Sû^âk Sebàb ’apa ’ElmeseHi fùdah sûroh kâmij merÿâpa ’Allah demikijen , Bâpa kâmij ?

IJawâb. Sopâja Lbantar pada miilânja per-mintâ^an dosâ kâmij ’ija mend'^adâkan didâlam kâmij kafùpânan jaçg pâtut pada fègala ’ânakhp, dan pargharâpan kapada ’Alîah , jaig kadu-wârya ’itu ’ada pôhon jermintâkan dosa kâmij , katahuwij , bahuwa ’Alîah fiidal idjâdi bâpa kâmij ’awleh ’Elmeseth, dan bahuwa tijâ-da ’ija ’âkan ’aiggan_ derijada kâmij bärarg jaig kâmij minta deri padârya deman ’iman jaig betùl , fonggohpawn terkuraug deri pada bâpa p kâmij ’aiggan memberij pada kâmij benda dunjâwij.

121 Saâl. Sebàb ’apa detambâhij , jarg ’ada difàwrga ?

I^awâb. _ Sopâja djâman kâmij kîra p ber-kampoig pada djalâlet ’Allah jaig kafàwrgâ^an ’îtu bârarg^fàwâtu jaig kabumidm , dan fbpâja kâmij_menanti deri pada mahâ kawasarya ’îtu iamowa rezilhij tûboh dan ryâwa.

HÂRIJ ’ÂEHAD JANG KA XLVIL

122 Sû’'âl. ’Apâtah permintâ^an jaig per-îâma?

I^awâb. Namâmu deperfutjîlah kirânja , ’ija ’Îtu , berîlah kirânja pada kâmij dihûlu p , fopâja kâmij me^g^'enal ’atgkaw dcigan lâbe-tulnja , dan perlutjîkan , meiggahkan dan memudjîkan ’atgkaw kârana fàkalijen perbo-wâtanmu, dâlam jaig mâna turùs taràig kali-hâtan mahâ kawasâmu , Hnkmetmu , kabajî-kanmu , aadâletmu , raHimetmu _dàn kabe-nâranmu. Komedijen_deri pada demikijen ’îtu lâgi , fbpâja kâmij memarentahkan dan mem-betulkan fàganàp kahjdôpan , perkatâ^an dan perbowâtan kâmij demikijen , maka namâmu ’awleh kârana fèbàb kâmij djâigan dehôdjat-kan , tetâpi depermulijâkan dan deperfùgîkan 4iûga.

HÂRIJ ’ÂEHAD JANG RA XLVIII.

£23 Sû^âl. ’Apâtah permintâ^'an jaig ka-duwa ?

I^awâb. Raradjâ^amnu dâtaiglah, ’ija ’îtu , hendakhlah kirânja memarentahkan kâmij ’awleh kalâmmu dan rôHimu demikijen_, maka kâmij mäkln lârna mäkln lebèh menas.aîoldi-kan dîrij kâmij kabâwah ’atgkaw : lâgipawn paliharâkanlalt dan perbânjakhkanlah djamäaet-mu , dan binasâkanlah fègala perbowâtan ’Iblîs, dàn fàkalijen gâgah jaig meig^âtas p di-rînja lâwan ’aigkaw , tambâhan fàkalijen bigâ-ra djâhat, jaig debigaräkan ’âtas kalâmmu jang khudus , Haataj maka dâtaig kafèmpornâ^an karadjâbanmu, dimâna ’aigkaw ’âkan ’ada fà-mowa dâlam fàmowârya.

HÂRIJ ’ÂbHAD JANG RA XLIX.

124 Sû’'âl. ’Apâtah permintâ^an jaig ka-

I^awâb. Rahendakhmu djadîlah fèperti didâlam làwrga , demikijenlah d/âtas bûmg, ’ija ’Îtu , berîlah kirânja kâmij dàn fàmowa mânufija lâjin p meryaigkal kahendakh dîrij kâmij , dàn Hiabarkan kahendaJâimu jaig lèn-

dirij djuga bâjik, ’îtu pawn tijada deman bâ-rang perbantah p an , fopaja mafing p ü^awraig dapat mei^ardjâkan dan meïakûkan pakar-djä^annja dan ^awatannja dei^an fàhacyârya dan (atijai^a demikijen , lepci'd Icgala Melâ^î-kat di’awrga ’ïtu ’ada berbowat.

HÂR.IJ ’AHIAD JANG RA L.

125 Sû^âl. ’Apatah perminta’^an jaig ka-^ampat ?

I^awab. Rawtij kamij fabarij p berilah ’akan kamij pada harij ’ïni, ^^a ’^^u, hcndakla-lah kiranja mei;g^upajakan pada kamij (akalijen rezikhij mboh , fopaja ’awlehnja ’ïtu kamij meiç’^âkaw , bahuwa ’ai^kaw ’ïni fondirij dju-ga ’ada ^mata p póhon ßkalijen kabajikan , dan baliuwa bâjik pergintâ^an , dan kafosâhan kamij, bâjik fogaîa kârunjâmu ’ïtu tijâda ber-gûna ’âkan kâmij melâjinkan deiigan berkatmu; dan fopâja fobàb ’îtu kâmij jiienjârakli petgha-râpan kâmij deri pada ßmowa macblûih , dân menatapkan ’îtu d/âtas ’angkaw sâdja.

HÂRIJ ’ÂHIAD JANG RA LL

126 Sû’^âl. ’Apâtah pcrmintâ^an jai^ ka-lîrna?

I^awâb. ’Amponîlah pada kâmij fogaîa sâ-lah kâmij , foperti lâgi kâmij ’îni meig^ampô-nij pada ’awrarg ja^ bersâlah kapada kâmij , ’ija ’Îtu , djâman kirârya ’iHitisâbkan pada kâmij ’awrarg berdawfo jam hîna ’îtu ßkalijen perfàlâhan kâmij, dân ßbägej lâgi kadjahâtan ’Îtu jam ßntijäß maïekat pada kâmij , ’îtu pawn ’awleh kârana därah ’ElmeseHi, fodatg kâmij lâgi mendâpat kafjaksi^an nixmetmu ’îni di-dâlam kâmij , bahuwa iàganàp nijet kâmij ’ada ’âkan mem^ampômj sâlah pada sâma mânufija kâmij deman mâta hâti kâmij.

T A M

HÂRIJ ’ÂLHAD JANG RA LIL

i27 Sû^âl. ’Apâtali permintâ^an jai^ ka^a-nàm ?

IJawâb. Dan djâi^anlah membâwa kâmij kapada perrjawbââan , hanja lepafkanlah kâmij deri pada jaig djahat , ’ija ’îtu , iedâm kâmij deri pada kâmij fondîrij ’ada lemàh demikijen, maka fokîtjap mâta lamânja pawn tijâda kâmij dâpat berdîrij tatàp , gahdan lèdâm lâgi fogaîa lataruw kâmij jam gägah , jaanij ’Iblîs , dunjâ , dân dâgii^ kâmij fondîrij tijâda ber-henti deri pada meîâwan kâmijj hendakhlah kirânja memaliharâkan dân menogohkan kâmij ’awleh khowat rôHimu jarg kliudus , fopâja djâman kâmij tîwas dâlam paparâigan rôlhânij ’îtu , tetâpi Jantijâû kâmij berlâwan p an karàs, ßhingga pada ’âcliirrija kâmij ber^awleli kamenâijgan ßkäli p.

128 Sûdil. Bagimâna ’argkaw pûtus per-mintâ^an doaâmu ?

I^awâb. Rârana ’angkaw pûnja karadjâ^an , dân kawâlà , dân kamulijâ^an fompej folâ-ma p nja, ’ija ’îtu , ßmowänja ’îtu kâmij minta deri padâmu fobàb ’aijgkaw, jarg ’ada râdja kâmij jaig mahâ kawâlà ’âtas làmista ßkalijen , ’Îtu berkahendakh dân berkawâlà menjampej-kan kapada kâmij ßßwatu kabajikan , ’Îtu-pawn, fopâja ’awleh fogaîa ’îtu djâigan kâmij, tetâpi namâmu jain khudus ’îtu depudjikan ßm-pej ßläma p rya.

129 Sû^âl. ^Apâtah ’artînja ßpätah ’Anun?

IJawâb. ’Âmin ’îtu ’artîiya : bahuwa fè-gala ’Îtu ’âkan ’ada benàr dân l'omgoh. Rârana permintâ^an doaâku fodah kademâran ’awleh ’Alîah dengan terlebèh foi^gohiija deri pada bejta räß dâlam hatîku , bahuwa bejta minta jaig demikijen ’îtu deri padârya.

A T.

SJAHÂDET ’IMÂN

’awrarg

M E S Ê HH I J.

PERKÂRA JANG PERTÂMA.

KÂmij ftkalijen ber^imân dci^an hâti, dan ’iklarârkan dergan mûlut , bahuwa ’ada fàwâtu dzât rôHiânij jang ’alà dan mufrid , jaig kâmij Icbùt ’Allah , jaig lihadîni , jaig tijâda kalipûtan , jaig tijâda kalihâtan , jaig tijâda ka^ubâhan , jaig tijâda berhi^ga , jaig mahâ kawâfà : jaig bîdjakh , aâdil , dan mûrah daran fempornârya , lâgi fawâtu pôhon fegaîa benda jang ’âmat limpah.

Kâmij meir^cnàl dija ' ’îtu ’awleh duwa djâlan. Pertâma ,_’awleh kadjadî^an , ka-laiggarâ^an , dan pemarentâhan laganàp dunjâ, ’awleh kârana lèbàb lâkalijen ’îtu ’ada laperij fàwâtu kitâb jaig ’ejlokh dihadâpan mâta p kâmij , dâlam jaig mâna iegaïa machlûkia be-sàr dan kicjil ’ada lèperti Hiurûfp, jaig per-lîhatkan kâmij fegaîa tsifat p ’Alîah jai^ glaâjib, bâjik Idiodretrya , bajik ’Ilahijetrya jaig ’azalij, feperti Rasûl Pawlus berkâta , Rawm. Fatf. i. ’aj^ 20. bâtaIg fàkalijen jaig gûkop ’âkan menampeleldi fegaîa mânufija , dan ’âkan meig-’'ambil fegaîa siudiur défi padaiya. Raduwa, ’Alîah meipjatâkan fendiriiga pada kâmij deigan taràngrya dan fempornârya dâlam kalâmiya jang kirudus dan _’Ilâhij , ’ija- ’îtu , fàkijen feperti wädjib pada kâmij dâlam kahidôpan dunjâ ’îni ’âkan Hiormatrya , dan ’âkan dialâts Üiawmrya.

Râmij ’iklirârkan , bahuwa kalâm ’îni fùdah tijâda terkîrim , dan tijâda terHwa ’awleh kahendakir mânufija , tetâpi baliuwa babarapa aibâdu-’lîah jaig Htudus , jaig tet^âdjaldî ’awleh röHra-dkiiudus ’îtu fudah meig'''’ûgap dija ’îtu_, feperti Rasûl Petrus berkâta. Romedijen deri pada ’îm maka ’Alîah ’awlelr sâigat pabinâiya , jaig de^adâkanrya kârana kâmij, dan ’âkan dialâts kâmij, fudali tîtahkan fegaîa hamba p nja Nabij p , dan Rasûl p ’îtu meryurat k_a-lâmrya , jaig telàh detûronkanrya ’îtu : maka ’ija Èndîrjj deigan djarînja fudah meryûrat kaduwa lôHi fjarîaet , deri kârana ’îtu kâmij meryebùt fegaîa sûrat ’îtu Sûrat p an jaig khu-dus dan ’llâhij.

I V. .

Râmij mendâpat ’Elmektûb ’îtu tersûrat pada kaduwa tfaîhîfat , jasnij, Perdjandjî^an lârna dan bahâru , jaig ’ada kitâb Idiânûnij , jaig tijâd^ dâpat debantâhij : fàkalijen ’îni de-bîlaig demikijen dâlam t^’amâaet ’Alîah. Segaîa sûrat deri pada l’erdjridjî''quot;an lama ’îtu ’ada lima sûrat Mûsàj, katahuwij, ’Elchalîklrali , ’ija ’îtu , sûrat Radjadî^an , ’Elchurûdju , ’ija ’îtu , sûrat Kaluwâran , ’Ellejwijat , ’ija ’îtu , sûrat ’Imâmet ’awraig Lejwij , ’El^asdâd , ’ija ’îtu , sûrat Bilâigan , ’Èfdiiitznâ , ’ija ’îtu , sûrat ’Ulâigan Tawrât , sûrat jehawijwâ , sûrat fegaîa Hdakim p , sûrat Rût , duwa sûrat ^mû^ejl , duwa sûrat fegaîa Sulthân p , duwa sûrat Tawârîdi , sûrat Sezrâ , sûrat NeHremjâ , sûrat ’Estejr, sûrat ’Ajûb, Zabûr, ’ija ’îtu, sûrat fegaîa Mazmûr p , tîga sûrat Solejmân , ja2.nij , sûrat ’Amtzâl, sûrat CHatliîb , sûrat Sjis.ru-’lÂfjiiâr, ’ija ’îtu, Nfaryî^an deri pada fegala ryaiyFan ; ’ampat sûrat Nabij p jaig be-sàr , ’ija ’îtu , Jefjasjâ , Jirmejâ deigan Nudûb-nja, Jelhezkhejl , dan Danijejl , fahdan lâgi duwa belàs sûrat Nabij p jaig kiÿr, jasnij , Hawgejas, Jaw’^ejl , Stamaws ,_S.awbadjâ , Jûnus , Mîkâ , NaHiûm, Hdabaüiûldt , TSe-fanjâ, PHadpp, Zekarjâ , dan Mal’^âkij. Se-gala sûrat deri pada Percyandjî^an bahâru ’îtu_’ada ’ampat sûrat ’Indjîl , jasnij , ’Indjîl Matàj, ’Indjîl Marldius ,_’Indjîl Lûkhâ , dan ’Inc^îl JaHijâ , sûrat KHitfah fegaîa Rasûl p , ka^ampat

^ahädet ’Iman kƒampat belas Risalet _ Rasul Pawlus , ka-talwwij , lawatu kapada ’awrarg Rawmä, duwa kapada ’awrarg Rorinthus , üwatu kapada ’awrai^ I^alatija, lawatu kapada ’awrang ’Efsüs, fewätu kapada ’awr^ Filipij, ûwâtu kapada ’awiarg Rolofaj , duw^ kapada ’awrai^ THeïalawnïkej , duwa kapada Timothijus , ßwatu kapada Tïtus , jawatu kapada Fil^J-mawn , dan üwatu kapada ’awraig _Sibranij : tüc^oh Risâlet Rasul lajin |^ katahuwij, làwâ-tu' Risâlet Jaakhub , duwa Risâlet Petrus , tiga Risâlet JaHpä , dan fàwâtu Risâlet Je-hûdâ, komedijen lâgi Walbju RasûI Jalbjâ, V.

SakaliJen sûrat ’mi sadja kâmij tarîma ’âkan sûrat jaig khudus dan khânûnij , fopaja kâmij membetulkto ’iatikhäd kâmij tûrut dija ’îtu, dan mei^alaskan ’îtu ’âtafrya, dan '.meng’^ite-bâtkan ’îtu lèrtânja, maka tijâda dei'gan ijak kâmij pertjâja bârai^ iàkaüjcn jaig terfimpan dâlamrya : ’ùu pawn bûkan sadja , lèbàb dja-mäsat menarîma dan membîlaig ’îtu demi-kyen ’adânja , tetâpi terlebèh lèbàb RoHiu--’ikhudus memberij Ijakii dâlam bâti kâmij , bahuwa ’îtu fùdah_tûron deri pada ’Alîah , lèdài^ ’Îtu lâgi memegàrg dalîlrya dâlam lèn-dirîrya , deri kârana dmanig buta fèndîrij dâ-pat merâba p , bahuwa lègaîa perkara jaig dihûlu telàh dekatâkan didâlamrya ’îtu dega-nâpij.

Râmij membejdâkan lègaïa sûrat jarg Ihu-dus ’îtu deri pada lègaîa sûrat p jaig Maktum , jang ’ada sûrat Sezrâ jatg katîga dan ka-Ampat ’Îtu , sûrat THawbijâ , sûrat Jehûdît , sûrat PHikmet , sûrat Je^ûa ’analda Sîrak , sûrat Barûk , baraig jaig lùdah terhûboig kapada Haikâjat ’Estejr , Sombahjai_g_katîga lâki p ditengah p ’app , Hiikâjat Sjüßanä , Haikâjet patong Bejl, dan ’Ûlar nâga , lombahjai^ Me-naljej , dan (égala sûrat p ’awraig Makbàj , bâ-raig jai^- djamimat dlpat membäga , dan lâgi merg^ambil deri padâi^a bârang perg^adjâran ,

’awrang Meselnij. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;23

làkîra p lègaîa ’îtu muwâfakhat dei^an sûrat p khânûnij ; tetâpi bûkan ’ada bagîrya ’îtu khowat dan kawâfà demikijen , maka _kâmij dâpat merg^itzbâtkan fàwâtu perkara deri pada ’iàti-kiiâd , ’âtaw deri pada ’agarna Mesêüiij , ’aw-leli (jaksînja ’îtu, djângankan ’îtu dâpat meng-’'ûraigkan burhân fegala sûrat lâjin p jaig khudus ’Îtu.

VIL

Râmij pertjâja bahuwa Sûrat p an jarg khudus ’îni berfimpan kalgendakh ’Allah deigan fèmpornârya , lâgi bahuwa bârai^ fàkalijen jarg wâdjib mânulija pertjâja ’âkan ber^awleh cha-■ lâts ’Îtu deAdjar dâlamrya deigan gûkopiya , kârana , fedàig fàganàp _perij kabakhtijan jaig detontûtij ’Allah deri pada kâmij , ’îtu tersûrac dâlamiya deigan babarapa perkatâûm jaig ’âmat landjut, maka tijâda Hialâl pada mânu-fija , djikalaw fâkâlipawn Rasûl ’adânja , meig-Ûidiar bâraig lâjin deri pada jaig de^âdjar pada kâmij Sûrat p an khudus ’îtu ; behkan djikalaw fàk_âlipawn lâgi bâraig fa’''awra^ Melâ^îkat deri dâlam fàwrga ’adärya , fèperti RasûI Pawlus berkâta._ Kârana fedài^ kharâmlalî bertambahkan ’apa p pada kalâm ’Allah , ’âtaw meig^ûraigkan ’apa p deri padârya ’îtu , maka ryatâlali deri padârya ’nu bâjik p , bahuwa pei^^adjâranrya ’îtu ’ada ’âmat ganàp dan femporna fàkâli p , lâgipawn tijâda Haalâl ber-sâma p kan bâraig sûrat mânulija , bagimâna fâkâlipawn tsâlelb ’adâiya , deigan Mektûb ’llâhij, dan tijâda bâraig aâdet , dan tijâda kabaryâkan besàr, dan tijâda kalamâ^an, dan tijâda pergantijan mâfà , dan tijâda bâraig Sî-darg ’awleh Idradlârya deigan khahhîkhet ’Allah , kârana Hiakhîidiet ’îtu terlâku ’âtas famowätya. ’Awleh kârana febàb fàkalijen mânufija deri pada paraigînja ’îtu pendusta , dan terfija p ’adânja deri pada kafija p an fèndîrij. Sebàb ’Îtu dergan fàganàp hâti kâmij membowa^ lègaïa làfàwâtu jaig tijâda muwâfakhat deigan khânûn ’îni jaig tijâda fasàt , feperti lègaïa Rasûl p fudah mei^'''âdjar kâmij , làmbil ka-

’Atas Haalfiikhet ’ïni dan ’âtas kalang ’Allah ’ïni kämii pertjaja ’akan ’AlÏali jaig ’afa, jaig ’ada fawatu dza tja^ to®gal j j^ïg dalamrya ’ada tiga ’okhnüm, jai^ deigan fafoi^gohrya dan ßbenarrya deri pada ’azal ’itu terfàràkh ’âkan fègaîa jsdamja , jaig tijâda dâpat deper-puryâkan pada jaig lâjin , ’ija ’itu, Bâpa , dan ’Anaida làki p, dan RôHiu-’lldaudus. Bâpa ’itûlah pôhon , ’âtfal , dan pemaulaAn fègaîa bâraig , bâjik jaig kalihâtan , bâjik jarg tijâda kalihâtan. ’Anakia lâkî p ’itûlala kalimat , Haik-met_, dan para Bâpa. RôHau-’lkliudus ’itûlah khowat dan peng^awasâ^an ’Alîah jarg khadîm , jarg terbit deri pada Bâpa dan deri pada ’Anakia lâki p ’îtii. Tetâpi demikijenlah _ maka fàràkh Ini tijâda naeig^adâkan , bahuwa ’Alîah de-perbahâgij , fèdà^ ’Elmektûb meig^âc^ar kâmij, bahuwa Bâpa , dân ^Ânakli lâki p , dan RôHiu--’Hdiudus mafiig p ’ada padanja ka'^ada'^an dirî-njaj®® r^-’rfaràkla ’awlch tsifatrya ’îtu , tetâpi demikijenlah maka katîga loldinûm ’ini ’ada ’Alîalg ja^ ’afa djuga. Maka njatâlah kalàkh , bahuwa Bâpa bûkan ’ada ’AnaMi lâki p, dân bahuwa ’Anakh lâki p bûkan ’ada Bâpa , dân bahuWa lâgi Rôîhu-’ltiiudus bûkan ’ada Bâpa, ’âtaw ’AnaUi lâki p. ’Adapawn katîga ’okhnüm ’ini , jarg terfàràkh demikijen , ’îtu bûkan ter-bahâgij dân bûkan tertjampor sâma p : kârana Bâpa fudah tijâdi meighambil dâgiig , dân tijâda lâgi Rô^u-’lkhudus , tetâpi ’Anakh lâki p djûga: Bâpa fudah tijâda ’ada dihûlu deri pada ’Anakhrya Kkip, dan tijâda dihûlu deri pada Rôîhnja jarg Hindus :_ kârana katigârya ’îtu sâma p Hiadîmnja pada làwâtu dzât ’îtu djûga ; tijâda ’ada jaig pertâma , dân rijâda jaig komedijen, kârana katigârya ’îtu ’afà ’adärya pada kabenâ-ran , pada perg^awasâ^an , pada kamurâlian , dân pada raîhmet.

I X.

Sakalijen ’îni kâmij tahu , bâjik deri pada dalîl ’Elmektûb, bâjik deri pada fègaîa fàael-nja , ’istemejwa , deri pada fàkalijen ’im jaig kâmij merasâ^ij didâlam kâmij. Bahuwa fègaîa dalîl ^Elmektûb , jaig meighidjar kâmij pergâja ’ada taamp;lîtzu-’Jkhudus , ’îtu tersûrat ^da bâryakh tampat Perdjandji^an lârna , jaig tijâda ’ûfàh bîlam famowänja , tetâpi pîleh dija Sadia deigan bejda ’âtaw deigan biyâra. Dâlam sûrat Radjadî^an Fatf: r. ’àjat 26, 27. bafer-mân ’Allah , Bâjiklah kîta kardjâkan mânufija ’âtas telâdan kîta , dân Jèperti rûpa kîta , dân lâjin jaig berî^kot. Bagîtu kalàkh dedjadîkan-lah ’Alîah ’âkan mân.ufîja ’îtu ’âtas telâdanry^, lâki p dân parampuwan dedjadîkannja kaduwa marîka ’îtu. Sabâgej lâgg Radjad: Ealf. 3; 22. rihatlah mânufija ’îtu fudah djâdi fèperti sâleh fawäm deri pada kîta. Maka tyâta deri sîtu , bahuwa lebui deri làwâtu 'okhnüm ’ada dâlam ’llahijet , tatkâla ’ija baFermân , bâjiklah kîta meig^ardjâkan mânufija ’âtas telâdan kît^ ; komedijen deri pada ’îtu detoncyokhnja kabda-^an ’Îtu , tatkâla ’ija bafermân , maka dedja-dikanlah ’Alîah. Soiggohpawn ’ada benàr , bahuwa tijâda ’ija meig^atâkan , barapa bâ-ryaldi ’okhnüm ’ada, tetâpi bâraig jarg fèdîkit galàp pada kâmij dâlam Perdjandjî’^an lârna , ’îtupawn ’ada ’âmat taràig dâlam Perdjan-djFan bahâru. Kârana tatkâla Tûhan kâmij depermandîkanlali didâlam Jardejn , maka fudali kadetgâran fiwâra Bâpa , meii^atakan , ’ija ’Îni ’ada ’ânaUiku lâki p jarg kekâfèh ; ’Ânakh lâki p ’îtu fudah kalihâtan didâlam ’ajer , dân RôHiu-’lHiudus ’îtu fudah menja-tâkan fendirnyja fàrûpa merpâtij. Demikijen lâgi pada Hiâl permandijan fègaîa ’awraig mû^-min , pergbâta ’îni ludah detîtahkan ’awleli ’Elmesôlh ; Permandîkanlali fègaîa chalâjikli ’Îtu deigan nâma Bâpa, dân ’Ànalh laki p , dân RôHiu-’lHiudus. Dâlam 3ndjîl Lûlhâ berfabda Mel'/îkat I^ibrâ’'il pada Marjam , jaig ’îbu mahâ Tûhan ’îtu , katâiha , RôHiu--’ikhudus

-’Ikhudus ’âkan berlâku ’âtafmu, dàn paig-’'awasâ’'an Hiakh taaâlâj ’âkan menawôi^ij ’angkaw^ febàb ’îtu lâgi kliudûs ’îtu , jaig ’âkan taper’''ânakh deri dâlammu , ’âkan difè-bùt ’ânadi ’Allah: fàbâgej lâgi , niamct mahâ Tûhan Sisaj ’ElmesêHi , dan mulhabet ’Allah, dan mu0ârakat Rôthu-’lkhudus ’adâlah kirârya dergan kâmu fàkalijen. ’Amin. Tambâhan, tîga ’ada jaig ber^akli didâlam fâwrga, Bâpa, Ralimat, dan R.ôlhu£lldiudus , maka katîga ’îni làwâtu djuga ’adârya. Dâlam fakalijen tampat ’îni kâmij bd^âdjar fàkâli p, bahuwa ’ada tîga ’oldinûm dâlani fàwâtu dzât ’Ilâhij jang ’aîa ’îtu. Maka djikalaw ^kâlipawn parg-^adjâran ’îni terlâku deri pada fà(àwâtu sa-klial mânufija, dan hânja iàfdrggohrya kâmij pergâja ’îtu lakârarg ’awleli kalâm , fàmbil menant! , iahimga kâmij ’âkan ber’''awleli maarifet , dan fâjidahnja ’îtu deman fèm-pornârya didâlam fawrga. Sabermûla maka hâros lâgi kâmij ’ngat ’âkan fègaîa mertabet dan fàael jarg_châts deri pada katîga ’oldinûm ’Îni , jaig menudju kapada kâmij. B^a ’îtu bernâma diaîâkli kâmij ’awleh_ kliowatrya : ’Ânâldi lâki p ’îtu bernâma muchalits dan penu-bus kâmij ’awleh därahnja ; dan RôHiu-’lkhu-dus ’Îtu bernâma mukhadis kâmij ’awloh dû-dokhrya dâlam hâti kâmij. Paig^adjâran tatz-iîtzu-’lkhudus ’Îni pada lcdekâla wakhtu fudali deperbenàr , dan depertûrut dâlam djamäser jai^ benàr , deri pada zemân fègaïa Rasûl p dâtaig fâkâratg , lâwan kalàmkâ^an fègaîa ’awraig Jehûdij , fègaîa ’awram ’Islâm, dan bârang ’awraig Natfrânij jaig lasàt , dan mob-diE, ’ija ’Îtu , Markliijûn, Mânij, ’Ifrakfijâ, Sâbîlijûs , Somajsâchij , ’Arijûs , dan lâjin p jatg ûbâgejrya , jatg deigan fabetulrya fudali de-Hiukumkan sâlali ’iEtikhädrya ’awleh fègaîa dâtokh sulamâ cyamâaat. Maka fèbàb ’îtu pada Hiâl ’îni kâmij dergan Îuka hâti meryam-bot katîga ’Iditifôâr ’imân MesêHiij , ’ija ’îtu , jaIg pûnja fègaîa Rasûl p, dan jaig pûnja sî-daig di-Nikliijâ , dân jaig pûnja dâtokh ’Adia-

nafijûs : fèbâgej lâgi bârarg Îàmowa jaig ter-pâjuw ’awleh fègaîa dâtokh jaig lama fàiiio-wâfakhat deigan dija ’îtu.

Kâmij peryâja bahuwa Hîsaj ’ElmesêHi ’âkan ’Jlahijetrya ’ada ’ânaldi ’Alîah jaig toig-gal, taper^ânakli deri pada kliadîm , tijâda ga dekardjâkan ’âtaw dedjadikan, kârana derni-kijen djûga ’ija ’âkan ’ada fàwâtu madilûkli, tetâpi ’ija ’ada fàdzât deigan bâpa , sâma Hiadîm , pâta dzât bâpa, dan sînar RibuHiât-rya, fètâra dergan dija dâlam iàmowânji , jaig ’ada ’ânakh ’Allali , bûkan sâdja deri pada Zemân ’îtu , tatkâla ’ija fudali meig^ainbil nâ-sûtnja , tetâpi deri pada fègaîa khadîni , fèperti kâmij bel^âdjar deri pada fègaîa dalîl jaig ber’''îkot ’îni, manakâia ’Îtu tegbandiig sâma p. Nabij Mûsàj berkâta , bahuwa ’Alîah fùdah mendjadîkan glunjâ, dan Hiadirét JaHijâ berkâta , bahuwa làmowânja fudali dedjadîkan ’awleli kalimat ’îtu , jaig difèbutiija ’Alîah. Rasûl Pawlus berkâta, bahuwa ’Alîah fudali meig^ardjâkan fègaîa aâlani ’awleh Jânakhiga ’Îtu : fabägej lâgi ’ija berkâta, bahuwa ’Allah fùdah mendjadikan fàmowa ’awleh Sîsaj ’E1-mesêHi. Maka wâdjiblah kalàkh ’awraig ’îtu jaig bernâma ’Alîali , kalimat, ’ânakh lâki p, dan S,îsàj ’ElmeæHi fùdah ’ada pada wakhm ’Îtu , tatkâla fàmowa fudali dedjadîkan ’awleli-nja. Maka fèbàb ’îtu Nabij Mîkâ berkâta , katerbîtanrya ’ada deri khadîm , deri liârij p ’âzal. Dan Rasûl Pawlus berkâta, tijâda ’ija berkamulâ^an hârij p , dàn tijâda ’ija berka-fudâlian kahidôpan. Maka ryatâlah kalàkh , bahuwa ’ija ’ada ’Alîali jaig benàr, dan ka-kàî, jaig mahâ kawâfà ’îtu , jaig kâmij ber-doxâ , meryombali , dàn berbakliti padârya.

Kâmij ber^imân dàn Jikhrärkan lâgi , bahuwa RôHiu-’Ikhudus deri kliadîm terbit deri. pada Bâpa dàn ’Anaida lâki p, jaig tijâda dekardjâkan dàn tijâda dedjadîkan ,_dan_tijâda taper^ânakli , hânja terbit sâdja deri pada ka-

(d) duwânja

duwanja ’itu , ’ijâlali pada tfaftya ’okhnum jai^ katiga dcri pada taamp;lïa ’ïtu , jai^ fadzat , ûdjalâlet, dan ^kamulija^an djuga deipan Ba-pa dan ’Anakli laki p, ’ijalah ’Allah jaig benar dan kakàl, leperd kamij bel^adjar deri pada surat p an jam khudus ’ïtu.

X IJ.

Kamij pertjaja, bahuwa Bapa ’awleli k_ali-matrya , ’ija ’ïtu , ’awleh ’AnaWinja , Ridah mencyadïkan fawrga Jai;git , bümi , dan mach-luUi lakalijen deri pada audum , lèperti telali dekahendakïrpa , fambil berïkan pada mafii^ p machlukh ka^adä^anrya , lembagârya ,_dân ru-parya , bagej p pai^katrya ’akan berbowat sibadet pada diaÏakhrya ; Jaahuwa lagi ’ija meip-^alai;ggarakan dan memarentahkan lamowarya ’Ïtu ’awlel^ maklidaretnja jam kakàl , lagi ’awleli khowatrya jam tijada berhimga , ’akan memberij perguna’^an pada manufija , fopaja manudja berbowat sibadet pada ’Ilahrya. Lagi-pawn ’ija fudah mendjadïkan fègaïa Mela^ïkat ’ïtu bajik , ’akan mendjadi furohan p rya , dan ’âkan berchidmet pada pilêhan p lya : fatergah-nja deri pada Haal kamulija^an ’ïtu , jaig lèr-tarya ’Allah fudali mendjadïkan dija , fedah djatoh kapada kabinasa^an janj kakàl: dan fttergahrya ’awleh nismet ’Allait fudalt timgal tatàp, dan berdïrij pada paigkatrya jaig dihu-lu. ’Adapawn fegala Jlblïs dan hantu jaip djahat fudah binâlà demikijen , maka marïka ’ïtu ’ada iàtarùw ’Alïah dan fàtarùw fegala kabajïkan , fambil metphintej deitgan fadapat p rya , faperij pergamon , kapada_ cljamasat , dan kapada mâllip p ’aiggawta deri padanja ’ïtu , ’âkan membinasakarr dan meruGHikan fèggla fölawatu ’awleh tïpu dajanja : maka deri ka-rana febàb ’ïtu marïka ’ïtu fudah deperdenda'^ij ’akan kena lasnet jaip kakàl ’awleh kadjaha-tanrya j^^ chats ’ïtu , famantara ’ija làfà-harij menantïkan fài^farârya jaig ’amat Jajbat ’Ïtu. Sebàb ’ïtu kaiàlh kamij membowaïp , dan meiggilij fai^-gka ’awram TSadükhjj jarg fàsàt pada ihal ’ïni, jaig berlai^kal ’ada ba-ram RóHi, dan ’ada barang Melah’kat : lagi-pawn fimka fegaïa tabis Mjnij jai^ fàsàt ’Ïtu , jarg meix atakan , bahuwa fegala ’Iblis ’ïtu memputyâ^ij ’atfalrya deri_pada fèndirï-nja , fèdàig ’ija ’ada djahat deri pada thabh setnja , tijada fàperkâra ’ija djadi binafa.

^1 LI

Kamij pertjaja , bahuwa ’Allah jarg ’amat murah ’ïtu , komedijen deri pada ’ija fridah mendjadïkan famista_fakalijen , fridali tijada membejarkan ’ïtu pada fèndirïrya , fudah tijada menjarahkan ’ïtu pada jontoi_g , tetapi ’ija melanggarakan , dan memarentahkan famowa-lya ’Ïtu tilrut kahendakhrya jaig kitudus demikijen , maka béraig fàfàwâtu pawn tijada djadi dalam dunja. ’ïni, melajinkan desman tïtahnja djuga : djikalaw fbitggohpawn ’Allah bukan ’ada pohon dawfa , jaig deperbowat dalam dunja , karana kawasarga dan kamurahanrya , jai^ tijada kaliputan , ’ïtu ’ada fakijen besar , maka ’ija meîakûkan dan membowat pakar-djä^anrya deigan bajiknja dan sadilnja , famantara lagi ’Iblïs dan ’awratg fafikh mej^gLrdjakan kardjanja dergan tijâda_E.âdilnja. ’Adapawn ’akan baram jaig debowatrya , jam lebèli deri pada salhal manufija tahu taigkap, fakalijen ’Ïtu tijada kamij mawu halufij lebèh deri pada sakital kamij fampat menamkap , tetapi deigan fegaïa karindahan hati dan supan kamij Hiabar-kan fegala Haukurn ’Allahjaitg sadil dan ghajib pada Jtamij: fambil memadakan dïrij kamij , bahuwa kamij ’ada murïd p ’ElmesêHi ’akan bel^adjar sadja baraig jarg detondjokhrya pada kamij didalam kalâmrya , tijada ’ûfàh melang-kali tepij p ’ïni, Pai^Lc^äran ’ïni memberij pada kamij parghiboran jarg tijada terkataka^, mana kamij di’^adjar ’awlehrga ’ïtu , bahuwa béram fàfàwâtu tijada fampej kapada kamij deigan ’ontoig , harya deri pada taigan bapa kamij fàmâwij jaig ’amat mûrah djuga ; jarg berdjaga ’akan kamij deigan tjinta ’abawij , fàmbil memegàig fegala mach’èkh kabâwalt kawasârya , fahiigga raaka fahelej rambot tijada

^ahâdet ’Iman dâpat luroh den paJa kapâla kâmij , kârana fàmowârya ’îtu fùdah terbîlai^ , lâgipawn bâ-rai;g fà^ejkor bûrorg pîpit tijâda gûgor kabûmi, melâjinkan denaan kahendakh bâpa kâmij,jang padanja kâmij harap, fedàig kâmij tahu, ba-huwa ’ija mei^^enâkan kakài^ pada (égala ’Iblîs, dan pada fegaîa (àtarùw kâmij , jaip tijâda dâpat memberij karugijan pada kâmij tijâda dengan ’idjâzetnja , ’âtaw_kahendakhrya. Maka febàb ’Îtu kâmij membowaj_g ürgka (égala tâ-bijz ’Epîkûnis jam (àsàt_, dan malaûn ’Îtu , jajg mei^^atâkan , bahuwa ’Allah tijâda fadJûli bâraiTg (àfawâtu , tetâpi bejarkan fakalijcn per-kâra djâdi dei^an ’ontoig djûga.

xiy.

Kâmij pergâja , bahuwa ’Alïali (ùdah men-djadîkan mânufija deri pada lubùh tânah , dan ftidah men/ardjâkan, dàn merupâkan dija ’îtu ’âtas telâdanrya dan rupârya bâjik, sâdil , dan Uiudus , (àhi^ga kahendakhnja dâlam (àmo-wärya dâpat muwâfakhat dei^an kahendakh ’Allah. Tetâpi pada tatkâla ’ija ’ada pada pangkat kamuüja'dm , maka (udah tijâda ’ija meig’^arti ’îtu , dan tijâda ’ija meiç’^âkaw kale-béh^nnja: tetâpi detjgan fahadjanja (udah ’ija menaaaîol^kan fendirînja kabâwali daw(à , dan kârana demikijen ’îtu lâgi kabâwah mawt dan las.net , (édài^ ’ija fudah demar p an ’âkan kâta p ’Iblîs. Kârana ’ija (udah meîaluwij fabda kahidôpan ’îtu, jaig telàli detarimânja, lâgi ’ija fiidah mentierejkan dirinja ’awleh daw-fa deri pada ’Alïali , jam ’adâlah kahidôpan-iija jaip benàr, (édarg ’ija (udah membinasâ-kan (àganàp thabîsetrya , ’awleh jaiig mâna ’ija (üdah perhutâmij dirîrya kabâwah mawt badânij dan rôHiânij. Dan (édài^ pada (égala djâlannja ’ija fudali djâdi fâfikh , djâhat , dan binâ(â, maka fudah ’ija hîlang (égala ’anugarah jam mulija, jang telàh detarimarya deri pada ’Allah , dan tijâda ’ija memegài^ lâjin deri pada bârang (édîkit penimgai deri padânja ’îtu, jaiig gûkop ’adarya ’âkan mem'^ambd (égala S.ud2ur deri pada mânufija , (édang (àkalijen

’awraig MesêHiij. 27 taràng , jaig ’ada didâlam kâmij , ’îtu (udali ber’^ubah mendjadi k^àm , (éperti ’Elmektûb merg^âdjar kâmij demikijen buiijînja, taràrg ’Îtu beryaliâja didâlam kalàm , maka kalàm ’Îtu fudah tijâda tarîma dija ’îtu : pada tam-pat jai^ mâna hhadlret JaHijâ menjcbùt (égala mânufija ’îtu kalàm. ’Awleh kârana (ébàb ’Îtu kâmij membowang bäratg (àkalijen jai^ di'^âcyar lâwan pai^^adjâran ’îni ’âkan ’iclitijâr mânufija , (édàig mânufija tijâda ’ada , hârya hamba dawlà djûga : dan tijâda dâpat mem-putya’'ij (à(àwâtu, melâjinkan bahuwa ’îtu telàh detûronkan ’âtasrya deri dâlam (àwrga. Ikârana fijâpa garâggan ’ada jai^ mendâpat mcmgahkan ^ dirinja ’âkan melakûkan bâratg kabajîkan deri pada (èndirîrya? lédàm ’Elme-sêHi berkâta , bâraig (a^awrai^ pawn tijâda (àmpat dâtaig kapadâku , melâjinkan bâpa , jaig fudali metyûroli ’âku , ’îtu menârik dija. Sijâpa garâj;gan ’âkan membâwa ’iclidjârnja , jaiig mengdirti , bahuwa dâgiiig ’îtu per(àtaruwan deman ’Alïali ? fijâpa garâigan ’âkan ma^hûr-kan silmurya , jaig melîhat , bahuwa mânufija naEânij tijâda menamkap (égala bâtais jaig pûnja roHi ’Allah ? deigan (àpâtah , fijâpa garâman ’âkan meryatâkan b^raig kîra p an, (cdàng ’ija meig^arti , bahuwa kâmij bûkan ’ada pâtut deri pada kâmij jéndîrij ’âkan kîra p bârang ’apa , (à^awleli p deri pada kâmij (én-dîrij , tetâpi bahuwa kadapâtan kâmij ’îtu deri pada ’Allah djûga ? maka deri kârana (ébàb ’Îtu bâraig jang Rasûl Pawlus metg’^atâkan , ’Îtu hâros debilam togôh_dàn (brvgoh deman fabetulrya , ’ija ’îtu, bahuwa ’Allah djûga ’ada jam memdirdjâkan didâlam kâmij, bâjik jaig menghendakhkan , bâjik jaig meig^ardjâkan türm karidlâ^annja. Kârana bâraig sakhal ’âtaw ’iclitijâr tijâda ’ada muwâfaüiat deigan silmu dan ’irâdet ’Allah, melâjinkan ’ElmesêHi Ridah meig^ardjâkan ’îtu didâlam mânufija , bâraig jaig ’ija meig''^âdjar kâmij, katânj^, lâjin deri padâku tijâda kâmu (àmpat berbowat ’apa p.

(d 2) X V.

X_V.

Râmij per^âja,bâhm\;a ’awleh kadurhakaban ’Adam dawlà pusâka fedah kena làganàp banyfa manufija , bâraig ^jai^ ’ada kabinasâ^an ûga-nàp rbabîaer , _dan katjelâ^an pusâka , jaig djai^kit lâgi pada (égala ’ânakh p , Jai^ dâ-km purut ’ibûnja , dan jaig meiyfidâkan lè-gaîa djenis dawk didâlam mânufija , Icdàijg ’nu ’ada didâlamrya (eperti baram ’âkar deri padânja ’îtu. Sebàb ’îtu ’ada_’îtu kidjij dan kagilijan dihadâpan ’Allah demikijen , maka ’Îtu tjûkop ’âkan meïaj7.netkan (àganàp baigk mânufija , lâgipawn fudah tijâda ’îtu detija-dâkan dan dehâpuskan kkâli p ’awleh Per-mandijan ’îtu , (èdàiig dawk pangar kntijäk deri padârya ’îtu , (eperti ’ajer jaig mengor , fahîwleh p deri dâlam mâta ’ajer , jaig tijâda njâman. I^ikalaw f^mgohpawn dawfa ’îtu tijâda dekîra p kan pada ’ânakli p jAUaia ’âkan lasnet , tetâpi ’îtu de^ampónij padârya ’awleh nisimet , dan ralbmet ’Allali ; bûkan ’âkan fîdor lelàp dâlam dawk, tetâpi (èbàb perâk kabinasâ’''an ’îni bâryakli kâli memberij ’awram mû^min ’îtu meng^alôh,’âkan rinduw dendam dichalâtskan deri pada tûboh Jramatijan fini. Maka (èbàb fitu kâmij membowarg krgka (è-gaïa tâbisz. Pelagijûs jaig ksàt fitu , jarg merg-ktâkan , bahuwa dawk fini tijâda djâdi, me-lâjinkan deri pada tîruw p an.

XVL

Râmij pergâja , bahuwa , (èdài;g (àganàp haigk ’Adam ’awleh dawk mânufija jaig per-tâma fitu (udah kena kabinasâ^an dan karusâ-kan , ’Allah fiidah menondjokh dirîrya demikijen , (eperti fija ’ada , jaanij , ralbîm dan vâ-dil. Ralbîm , ’awleli kârana fija menârik dan meïûputkan deri dâlam kabinasâ^an fini bâ-rarg fijâpa , jaig telàli depîlehrya pada khadlâ-ry^ jaig kakàl , dan tijâda ka^ubâban , deri pada kmâta p kamurâhan , ’awleh S-îsaj ’E1-mesêlb Tûhan kâmij , tijâda dei^an bärarg chabar ’âkan perbowâtan p marîka fitu. Dan siâdil, ’awleh kârana fija membejarkan ’awraig

X V IJ.

Râmij pergâja , bahuwa ’Ilah kâmij jaig ’âmat mûrah , tatkâla delîhatrya , bahuwa mânufija fudalr mendjâtohkan dirînja demikijen kadâlam mawt badânij dan rôibânij fitu , dan (ùdalr djadîkan dirîrya kkâli p kafijan , ’awleh Hiikmettya dan kamurähanrya jaig findah, (ùdah mendâpatkan mânufija fitu , tatkâla fija deigan gojnitar larllah deri hadâpan Hradlretrya , dan (udah meighiborkan dija , kmbil djandji mâwu berîkan padârya ’ânakhrya lâki p ,_ jaig ’âkan djâdi deri pada khrwra^g parampuwan , deigan khetfedrya hendalb meromokhkan kapâla bagi ’ùlar fitu , dan mendialâtskan mânufija fitu.

XVII I.

_Râmij fikhrârkan kalàkh , bahuwa ’Allah fudah meigganâpij djandjî^an fitu , jaig telàh dedjandjîkanry^ ’awleh mûlut Nabij p rya jarg khudus fitu pada (égala Bathrîlb dan ncjneklr mawjai;g , kmbil meryuroh ’ânakhrya jaig châte, jaig toiggal dan jaig kakàl , fitu mâfokh dunjâ pada wakhtu jaig telàh tertantu ’awlehrya ’bu. Jaig (udah meig’ambil râpa hamba , dan (ùdah djâdi dâlam kakmâ'kn mânufija p , tatkâla fija fudah meig^ambil deigan kbenanga thabîaet finsânij jaig (oiggoh deigan (égala kalemâhan-rya, hârya lûput deri pada dawk, dan (ùdah deperkandoigkan didâlam purut parâwan Mar-jam jaig mubârakat fitu , ’awleh khowat rôlbu-’lkhudus , tijâda deigan kahendakh bâraig lâki p : maka bûkan sâdja fija (ùdah merg^ambil thabîaet finsânij ’âkan perij tûboh, tetâpi lâgi ryâwa finsânij jang foiggoh , (bpâja fija c^ädi mânufija jaig (oiggoh : kârana (édàig bâjik ryâwa , bâjik gûboh fitu (ùdah kahilâigan , maka (ùdalr ’ada wâdjib , (bpâja de^ambilrya kaduwârya ’âkan menchalâtskan kaduwârya fitu^ Sebàb fitu kâmij fikhrârkan , kmbil mem-bowaig bidaat ’awraig jaig meig^ûlaig p Per-mandijan , jaig berkigkal , bahuwa ’Elmesêlb (ùdalr

^ahâdet ’Iman fùdah me^’’^an2bil daging ’insânij den pada ’ibûrya , bahuwa ’ElmescHi fudah ber^awleh bahagijan pada dagiip dan darah ’anakh p, bahuwa ’ija ’anakli bowah piiggarg Dâ^ûd ’aras perij daging , jaig fudah djadi den p^a benèh DaE'id ’atas perij dagiig , fawatu bowah purut M^jam , jang Ridah ^adi deri pada param-puwan ’hu , 6wâtu penondjaig Dâ^ûd , làwâru folor dud pada ’âkar Jiljàj , jaig fùdah terbit deri pada hulubaiigfà Jehûdâ ^ jarg fudah tû-ron deri pad^’awraig Jehûdij, ’aras perij dâ-giig , jarg ’ada deri pada benèh ’Ibrâhîm , fè-dàig ’ija fudah meryambor benèh ’Ibrâhîm , dàn fùdah defàmâkan dâlam fègaîa fàfawâru deigan fègaîa fùdâra p rya lâki p, melâjinkan dâlam ^awf^ fihiigga maka deigan fàbcnamja ’ija ’ada stimanû^ejl , ’artînja , ’Alîah ferra kâmij.

Kâmij pergâja, bahuwa ’oUinûm Jânakh lâki p ’îm ’awleh perkandôigan ’îni fùdah diper-fàwarûkan dàn dipaferrâkan deigan nâsûmja ’âras perij jaiggijâda katjerejan , fahiigga maka bûl^n ’ada duwa ’ânaJdi_’‘Alîah , dan bûkan duwa ’okhnûm, tetâpi duwa thabîser jaig fùdah depcrfàwatûkan padafàwâtu djûga ’oklinûm jaig ’afa ; fedarg mäßig p diabîaet ’îtu mempu-lajâ'^ij tsifàr p rya jaig terfaràkir ’îru , fèperti kalàkli ’Ilahijet fùdah riiggal fànrijâfà deigan tijâda dedjadîkan , deigan rijâda berkamulâ^an hârij p, dan deigan rijâda berkafudähan kahi-dopan , jarg meîipûrij fègaîa largit dan bûmi: demikijen lâgi nâsûr ’îru ftidah rijâda hîlaig tsifar p nja , tetâpi ’îtu fudah tiiggal fàwâtu machlûkh jaig berkamulâ^an hârij p , fèdàig ’îtu ’ada jàwâtu thabîaet jaig berkafudähan , jaig memegàig fègaîa fàfawâru , jaig pûrya fàwâtu tiiboh jaig foiggoh,. Dan djikalaw fàkâlipawn ’awleh kabargkîranrya ’ija fudah memberij padârya ’îtu perij jarg tijâda kamatî^an , maka hârya fàfbiggohrya fudah tijâda ’ija meig^û-bahkan kafbiggôhan näsutrya ’îtu , fèdàig cha-lâts dàn kabaigkîtan kâmij lâgi berdîrij togoh

’awraig MesêHiij. 29 pada kafoiggôhan tubohiga. ’Adapawn ka-duwa th^biaet ’îni fùdah diperfàwatûkan sâ-ma p pada fàwâtu djûga ’oUmum demikijen , maka kaduwârya pawn lâgi ftidah tijada tcr-tjerej ’awlcli mawtrya , maka ’adalah kalàkh bâraig , jaig tatkâla matîrya telàh dipertâroh-kanrya pada tâigan bapârya , ’itu fàwatg ryâwa ’insânij jaig foiggoh , Jaig bergerej deri pada tûbohnja , tetâpi pada ’antâra ’îtu tiiggallah fànrijâfà ’Ilahijet ’îtu berlàwâtu deigan näsutrya, fbrggohpawn tatkâla ’ija terhentar didâlam khu-bûr ; maka ’Ilahijet fudah rijâda berhenti dûdokh didâlamnja , feperri ’adâlah ’îtu didâlamnja , tatkâla ’ija ka’^ânakh lâgi , djikalaw fakâlipawn fakotîka fudalr tijâda ’îtu meryatâkan dirînja deigan demikijen _perînja. Sebàb ’îtu kâmij meig’^âkaw , bahuwa ’adârya ’Allah jaig foig-goh , dàn mânufija jaig foiggoh. ’Allah jaig foiggoh , fopâja ’ija meg^ilahkan mawt ’awleh khowatrya : lâgi mânufija jarg foiggoh , fopâja ’ija dâpat mâti kârana kâmij , ’awleh kârana kalemâhan dâgircnja.

X X,

Kâmij pertjâja , bahuwa ’Alîah , jaig ’ada raHiîm dàn sâdil deigan fempornârya, fudah meryûroh ’ânakhnja ’âkan meig^ambil thabîaet ’îtUj jaig dâlainnja kadurhakâ^an fudah taper-bowat, fopâja didâlamnja ’îtu ’ija meigganâpij Ihakh ’Allah , dàn menaiggoig fjikfi dawfa deigan perâfa faigfaräijja dàn mawtrya jaig ’âmat pedih. Maka ’Allah kalàkh fudah menon-djoUi 5Z.adJletiga ’âtas ’ânakhnja , tatkâla ’ija fudah memowat Jrasnja fegala dawfa p kâmij, dàn fudalt menuwaig kamurâhanrya dàn ralh-metrya ka^âtas kâmij , jaig Jùdah bersâlah,dàn fudah ’ada mustaHiakli pada lasnet , fèdàig deri pada kasêhan jaig ’âmat femporna ’ija fudali farahkan ’ânakhrya kadâlam mawt kâ-raiia kâmij , dàn fudali membaigkitkan dija ’Îtu ’âkan aadâlet kâmij , fopâja ’awlehrya ’îtu kâmij per^awleh perij jaig tijâda kamatfan, dàn hahidôpan jaig kakàl.

U 3)

39

X X I.

Kami] per^aja, bahuwa Sisaj ’ElinesêHi ’ïtu ’ada ’Imam besar jarg kakàl ’ïtu,jai;g te/a^g-kat deggai^mpah turut tarrib Melkij tsédekh , dan bahuwa ’ija fudah merghadapkan dirirya kapada bapauja ganti kamij ’akan padamkan morkanj'a ’awjeh kabajaran jarg fèmporna_, lèdài^ ’ija fudah perfbmbahkan dirinja pada kajuw tfalib , dan menompah darahrya jarg ’indah ’akan perfug'/an dawfa kamij: fèperti Nabij p dihtilu fudahlah me^’^atakan : karaaa ludah tersurat , bahuwa ^ik(a Ridah berlaku ’atas ’anakh ’Alïah j fopaja kamij be/awleh damej, dan fopaja kamij defbmbohkan ’awleh li^t p rya: bahuwa, fèperti ’anakh domba /ija fudah terhentar ’akan debantej., tapermanâ’''ij deigan ’awraig parlentej , dan fèperti ’awrai_g parlentej ’ija fudah defarahkan ’awleh Pontijus Pilatus ’akan debunoh , welakin ’ija fudah merg^atakan dija ’ïtu sutji deri pada salah. Bagîtu kalakh fudah ’ija kombalïkan baraig , jaig tijada fudah ’ija rampas , dan fudah mera-sa^ij faigsara , ’ija jaig aadil ’ïtu , karana fè-gaïa ’awraig jaig bükan Radii , ’ïtupawn bajik pada tubohtya , bajik pada njawätya, fedaig ’ija fudah merafa ßikfa jaig ’amat hajbat,jaig dawfa kamij fùdahlah ber'^upah , fahingga maka pclohrya cljadïlah faperij tïtikh p darali kantal jaig maÏïleli turon kabûmi, ’ija fudali berfa-rùw, ja ’Ilahku^ ja ’Ilahku, kârana ’apa ’aig-kaw fudah meniiggalkan ’âku ? maka ’ija fudah mendirïta fegaÏa fafawatu ’ïtu ’akan ka^amponan dawfa p kamij. ’Awleh karana febàb ’Ïtu maka dergan fabetulrya Iwmij bcr-kata deigan Rasul Pawlus , bahuwa kamij tijada tahu baraig ’apa, melajinkan S.ïsaj ’E1-mesêlb , jaanij , dija ’ïtu jaig telàh detfalïb-kan ; kamij kïra p kan fegaïa fafawatu ’ada tâhij djuga ’awleh karana kalebehan maarifet Tuhan kamij Sïsaj ’Elmesêib , kamij menda-pat fegaïa djenis parghiboran ’awleh luka p nja , dan tijada kamij ber^üfah mengaharij ’ataw marejkali bärarg ’upaja lajin ’akan per-

’inilali lagi fèbabnja , jaig karanarya awleh Mela^ïkat ’Alïali ’ija denama^ij 5Z.ïsaj , ’ija ’ïtu , muchaïite , fedarg ’ija djuga ’akan menohalâts-kan Jdiawmrya deri pada fegaïa dawfa p rya.

XXI I.

Kamij pertjaja, bahuwa, fopaja _kamij ber-^iwlch pei^g^enalan jaig benar deri pada ra-hafija jaig besàr ’ïni , RoHiu-’lkhudus meig-^ardjakan ’iman jaig betùl didâlam bâti kamij, jai;g menjambot dan bertantukan pada dirinja Sïsaj ’Elmesêib deigan fegaïa pahalanja , dan tijada tjaharij fafawatu jaig lajin diluwar djja ’Ïtu. Karana saleli fawatu deri_pada kaduwa ’Ïni benar ’adarya , ’âtaw bahuwa fègala fafawatu jaig wadjib ’âkan chalâte kamij ’ïtu tijada kadapâtan didâlam Sïskj ’Elmesêib, ’âtaw, djika fègala_ làfawâtu ’ïtu kadapâtan didâlam dija , bahuwa bâraig fijâpa jaig mempunjä^ij SZ-ïsâj ’Elmesêib ’awleh ’imân ’ïtu mendâpat chalâtlnja deigan fèmpornârya. ’Adapawn djika dekâta ’awraig , bahuwa Sïsaj ’ElmesêHi tijada cjûkop fendirinja, tetâpi bahuwa bärang ’apa lâjin bersîfij dija ’ada ’ûfah pada Haal ’ïtu , maka ’adâlali ’ïtu- fawatu_ hodjat jarg tijâda fanûnoh. Kârana deri pada kâta p ’ïni terbit kliijâs ’Ïni, bahuwa ’Elmesêib ’ada muchalits dengan fapârawrya djuga. Sebàb ’ïtu deigan fibetiênja kâmij berkâta deman Rasul Pawlus, bahuwa kâmij detasdilkan ’awleh ’iman sadja, ’âtaw ’awleh ’imân , tijâda dergan perbowâ-tan p fjarÏRet Tawrat , tetâpi fopâja kâmij kâta p deigan perij Ibakhîkhij , tijâda kâmij mci.g-Hirti , bahuwa ’ada ’imân feridïrij jaig meig-aâdilkan kâmij , kârana ’imân ’ïtu ’ada- fawâtu pagâwej djûga, deigan jaig mâna kâmij ineryam-bot ’Elmesêib jaig aadâlet kâmij. ’Adapawn 5Z.ïsàj ’Elmesêib jaig ’ilbtisâbkan pada kâmij fegaïa pahalârya dan fàbânjakh perbowâtan khudus , jarg telàli debowatnja kârana kâmij, dan

dan ganti kâmij , fitu ’ada sadâlet kâmij : maka fimân fitu ’ada fàwâtu pagâwej, jatg mema-hhartkan kâmij fèrtârya ’îtu dâlam perfàku-tuwan fegala bendânja , bâraig jatg Jatkâla fitu fudali bertantu pada kâmij lebèli deri pada tju-koprya ’âkan megibukumkan kâmij sûtji deri pada fegala dawfà kâmij.

X X 1J I.

Kâmij pertjâja , bahuwa chalâts kâmij ber-dîrij ’âtas ka’'ampônan fegala dawfà kâmij, ’awleh karana Slîsàj ’ElmesêHi , dan bahuwa sadâlet kâmij dihadâpan ’Allah ’ada tatàp ’âtas-iga ’îtu , fèperti Dâ^ûd dan Pawjus meg^âtijar kâmij , jatg meig^atâkan , bahuwa chalâts mânufija fitu ’ada , manakâla ’Allait fihttisâbkan padâiga sadâlet tijâda deigan ’^smâl ; dan Rasûl fitu -djuga berkâta , bahuwa kâmij de-tasdîlkan fakâlèlt p_deri pada nismet ’awleh penubûfàn jang deri pada fîhakh ’Elmesèlh S.îsàj. JMaka fèbàb fitu kâmij berpegàig fàn-tijâfà pada jasas fi'ni , fàmbil membern fegala Hiormat pada ’Allait deman merindahkan dan meig^akawij dîrij kâmij ’ada demikijen , fèperti kâmij ’ada , tijâda deigan ma^rûrkan_ bâraig ’apa deri pada kâmij fèndîrij ’âtaw deri pada bâraig pahâla kâmij , tetâpi deigan berßndar dan bertatàp sâdja ’âtas kabakhnjan S.îsàj , jaig telàh detfalîbkan fitu , jaig ’ada kapintjmtn kâmij , manakâla kâmij pergäja ’âkan dija . •fija djuga ’ada gûkop ’âkan menûtop fàkalijen togh-jân kâmij , dan ’âkan memberij pada kâmij kaluwâfàn liâti , fàmbil lepaskan fàtâhu hâti kâmij deri pada tâkot , hajbat , dan gantar ’âkan berdâtarg kapada ’Alîah , cljâigan kâmij bowat, feperti ’Adam bâpa kâmij jaig pertâma fitu , jaig deigan gomitàr fudah kahendâkij menû-doig dirinja deigan dâwon p pôhon ’ârâ. Maka fàfdiggoltnja djikalaw wâdjiblah kâmij nteig-hâdap Hiadlret ’Allah deigan berfandar ’âtas dîrij kâmij , ’âtaw ’âtas bâraig machlûkh lâjin , bagimâna fèdîkit (Ijûga ’adärya, wah sâjaignja! tadâpat tijâda kâmij detalàn hâbis. Maka deri kârana fèbàb fitu hâros fàfà^awraig berkâta dej^an Dâ^ûd , ja Huwa , dja^an ’argkaw mafokh berhiukum ferra hambamu , karana baraig fa^awrai^ jai^ hïdop tijada ’akan ’ada Eadil dihadâpan Haadlretmu.

XX ly.

Ramij pertjaja , bahuwa ’iman jaig benàr ’ini, habis_’ïtu dekardjakan didalam manufija ’awleh penengar kalam ’Allah , dan ’awleh pakarcyä^an rôlbu-’lkhudus , ’îm per^ânalhkan dija pûla,dan djadîkan dija manufija bahâru, dan memberii_dija meïakûkan kahidôpan bahâru, dan memaredhejkâkan dija deri pada per-hambâ’^an dawfi. Sebàb ’îtu ’ada Jàdjâwoh demikijcn deri pada Hiâl ’itn, bahuwa ’imân jatg mentaadilkan fini, memâlaskan manufija pada jneïakûkan kahidôpan tsâlelh dan khudus, bahuwa dei^an chilâfrya marîka fitu lepàs deri pada ’imân fitu tijâda penah ’âkan berbowat bâraig làlâwâtu deri pada kâfèh ’âkan ’Alïali , tetâpi deri pada kâfèh. ’âkan_fèndirîrya sâc^a , dan deri pada tâkot ’âkan jeena las.net. Bagîtu kalàUi ’ada mulhâl, bahuwa ’imân jaig idau-dus fini ’ada hampa didâlam mânufija ; fèdàtg kâmij tijâda mein'atâkan thâl fimân jaig fija.p, tetâpi Ihâl ’imân demikijen , jatg ’Elmektûb menjebùt ’imân jaig kakardjâ^an ’awleh peig-^asêhan , jai^ metg^âdjaldi mânufija ’âkan meig-^ulàhâkan dirîiga pada meïakûkan fegala per-bowâtan , jaig ’Allah fudali tîtahkan didâlam kalâmrya. Maka catkâla bâraig perbowâtan , jatg djikalaw fija timbhl deri pada ’âkar fimân jatg bâjik , fitu ’ada bâjik dan kakenânan pada ’Allait ; fèdàtg fàkalijen fitu telàh dckiiuduskan ’awleli nismetnja , fàmantâra fitu fàkalijenrga fitu tijâda dechabarkan ’âkan menrasdîlkan kâmij , karana kâmij detasdîlkan ’awleh fimân ’âkan ’ElmesêHi , ^tiggohpawn terdihûlu deri pada kâmij berbowat perbowâtan p jaig bâjik : cljikaltnv lâjin , maka fàkalijen fitu_ tijâda dâ-pat ’ada bâjik jebèlt deri pada bowah pôhon kâjuw dâpat ’ada bâjik , dihûlu deri patra pôhon kâjuw’fèndîrij kadapâtan ’ada bâjik. _Detgan demikijen perij kalàklt kâmij berbowat per

bowâtan P

32 ^ahadet ’Imân bowâtan p jai;g bajik, tetâpi bûkan ’âkan ber-’'awleb pahâla ( kârana ’apa pahâla garài^ kâ-mij ’âkan ber^awleh ? ) beh_kan kâmij jai_g berhutaig kapada ’Alïah deri k^ana perbo-wâtan p jai^ bâjik jarg kâmij bowat, dan bûkan ’Allah jaig berhûtai;g kapada kâmij , fè-dài]g ’ija djûga ’ada jang meng’^ardjäkan didâ-lam kâmij , bâjik jarg mer^hendaklikan , bâjik jaig mei^g’^ardjâkan , tûrut karidli^annj'a. Hendâ^lah kâmij kalàldi ’îmat ’âkan bâraig jai^ ’ada tersûrat , manakâla kâmu fùdali ber-bowat bâraig làkalijen jaig relàh terpasàn^pada kâmu , hendakhlah kâmu berkâta , bahuwa kâmij ’ada hamba p jai^ tijâda bergûna , kârana kâmij fudah membow^t djûga baraig jaig kâmij berhûtai^ membowat. Samantâra ’Îtu tijâda kâmij barânij bcrlàmkal , bahuwa ’Allah membâ_las perbowatan p jai^ bâjik , tetâpi ’ada ’Îtu deri pada^ nißmetrya, bahuwa ’ija memu-lijâkan ’anugarah p nja. T^mbâhan djikalaw fakâlipawn kâmij membowat perbowâtan p jarg 'bâjik , maka fbiggoh p kâmij tijâda per^â-laskan chalâts kâmij diâtasnja ’îtu ; kârana -tijâda kâmij fàmpat membowat bâraig perbowâtan , melâjinkan ’îtu ’ada berlûmor ’awleh dâging kâmij ,_dàn lâgi mustahiakh ’âkan kena fjiklà: dan djikalaw fakâlipawn kâmij fàmpat melakûkan bâraig perbowâtan , maka Inig-goh p perfèbûtan fawâtu djûga dawfa ’îtu gû-kop , fopâja perbowâtan ’îtu debowarg ’awleh ’Allah. TJâr^ demikijen kalàkh fàntijâfa kâmij ’âkan huwas , fambil berhätyut p an ka-sâna kamârlj , tijâda deigan bâraig jakliîn , dan fatâhu hâti kâmij jaig kafijan ’âkan de-gudâkan fàntijâfa , djikalaw tijâda ’îtu ber-fàndar ’âtas pahâla perâfa faigsâra dan mawt mudialits kâmij.

XX V.

Kâmij peryâja,f^-ta ’Elmesêlh fudah dâtaig mâfbkli.dunjâ,bahuwa fègala aädet d^i telâdan Tawrât fùdali berhenti , dan bahuwa fègala bâjaig p lùdah pûtus , ûhiiigga maka *tûrut -p anrya haros delalûkan deri ’antâra ’awrarg

’awraig Mesêlbij.

MesêHiij, fèdàig djûga tiiggal bagi kâmij Hia-klûkhetrÿa dan Hiâletiya deigan ’Èlmesei'h 5Z.1-sàj, ’awleh fijâpa fègala ’îtu fudah be/awleh kaganâpanrya. Samantâra ’îtu kâmij pâkej lâgi fègala dalîl ’îtu , jaig ter^ambil deri pada Tawrât dan Nabij p, ’âkan menatapkan kâmij pada paig^adjâran ’Indjîl,dàn lâgi ’âkan mem-betulkan kahidôpan kâmij deigan tijap p ’ich-lâts ’âkan Hiormat ’Allah tûrut kahendakh-rya.

XXV I. _

Kâmij pertiâja, bahuwa fudah tijâda kâmij ber^awleh peighentâran kapada ’AUali , hârya ’awleh wasirh dan Ijafîa jaig ’afa ’îtu sâdja , jasnij , S.îsàj ’ElmesêHi jaig aâdil ’îtu , jaig fèbàb ’Îtu fudah djâdi mânufija , fambil per-fàwatûkan ’Ilahijet deigan nâsût ’îtu sâma p , fopâja kâmij mânufija ber'^awleh peighentâran ’Îtu kapada Hiadlret ’Allah , lâjm den pada ’Îtu djâlan ’îtu ’adâlali terfèkàt pada kâmij , tetâpi wasîth ’îni , jaig Bâpa fudah karunjâ-kan kapada kâmij di'^antâra dirîrya dan dfantâra kâiTiij , ’Îtu tijâda dâpat megfadjûtij kâmij ’awleh kabesâranrya , ’âkan mengahârij fà'^awraig lâjin bagi kâmij ’âtas bigära kâmij: kârana tijâda ’ada bâraig fa^awrarg , mâwu di-dâlam lâigit , mâwu di^âtas bûmi, ’antâra fègala maohlûkh p , jaig meig^asêliij kâmij ter-lebèlr deri pada £îsaj ’Elmesêlh , jaig , fè-dàig didâlam rûpa ’Aliah_’adârya , füdah tijâda kîra p kan rampâfàn ’ada sâma târa deigan .’Allait , tetâpi fùdali menijadâkan fèndirîiya, fèdàig ’ija fudah meig^ambil rûpa mânufija ; dan rûpa iiamba kârana kâmij , lâlu fùdali defàmâkan dâlam fègala fafàwâtu deigan fègala fudâra p iga. ’Adapawn c^ikalaw hâros ’âtas kâmij .mengahârij ffawraig wasîth jaig lâjin , jaig genderoig liatîrya kapada kâmij , fijâpa ga-ràig kâmij ’âkan mendâpat,jang meig'^asêhij kâmij terlebèh deri pada dija ’îtu, jaig füdah balan-djâkan djiwânja gahti kâmij , behkan pada mâfà , tatkâla kâmij ’adâlah fatarùw p nja? Dan djikalaw kâmij mengahärij la'^awrag

^ahâdet ’Imân lâ^in ja]_g mempuryâ’^ij perç^’^awasâ^an dan ka-besâran , fijâpa garàrg ’ada jai^_kadapâtan mempunja'^ij fakijen banjakli deri pada dija ’îtu, melâjinkan ’ija djûga, pi^ fudah dûdokh p^ada kânan bapanja , dan fudah be/awleh farnowa parg’^awasa^an didâlam fawrga , dan di'fhas bûmi ? Sijâpa ^aràig ’âkan de^istidjabetkan 1e-bèh dihûlu deri pada ’ânakh ’Allah jaig chats, dan ’âmat kekâfèh ’îtu ? Bagîtu kalàlh ’awleh pangharâpan jaig sâlah sâdja fudali berlâku S.âdet ’âkan meryombah Melâ^îkat dan ’aw-raig marlhum , ’awleh jaig niâna ’awraijg meighinakan dan tijâcki memulijâkan dija , fedaig ’awraig berbowat baraig jaig tijâda penah_ marîka ’îtu fudali bowat , ’âtaw fuka debowat , tetâpi fudali membowa^'g ’îtu fikâ-li p lâgi deigan tûrut fàhârosnja , feperti njâta deri dâlam sûrat p an. Maka pada Hiâl ’îni tijâda ’ûfàh kâmij membâwa fareka ’Îni , ba-huwa kâmij tijâda mustaHialdi , kârma desîni bûkan kahendaldi ’ada , ’âkan perfbmbahkan fegaîa permintâ^an dosâ kâmij terlandar ’âtas kaharôfan kâmij , tetâpi sâdja ’âtas kalebê-han dan kaharôfan Tûhan kâmij Sas^j ’E1-mesêlh , jai^ aadâletiija kâmij pûnja ’awleli ’imân. Sebàb ’îtu Rasûl Pawlus , fedatg de-kahendakînja mendjäwohkan katakôtan jaig babàl ’Îni , _jasnij , paigharapan jaig sâlah hru deri pada kâmij , ’îtu mei^atâkan ka-pada kâmij , baliuwa Sîsàj ’Elmesêth fudali defamâkan dâlam fegaîa falawâtu dengan fe-gaïa fudâra p nja lâki p, fbpâja ’ija mendjâdi fa^awraig ’imâm besàr, jang mei^afijânij dan fatijâwan ’âkan meig^adâkan ^lafîrat kârana dawfa p kliawm; kârana dâlam Ihâl jaig mâ-na ’ija fudali merasâ^ij faigsâra , fedàjgJiidah tertjawba ’adânja, maka ’ija fanipat menûloig fegaîa ’awrang jaig tergawba ’îtu. Dan ko-medijen deri pada ’îtu , fopâja ’ija memba-ranîkan kâmij terlebèh ’âkan berdâtaig ka-padânja , maka ’ija berkâta, fedàig kalakii kâ-niij fudah ber^awleli fa^awrai;g ^ mahâ besàr ’imâm, jaig fudali meîintas deri pada fegaîa

’awraig Mcsclhij. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;33

lângit , jasnij , Sisaj ’ânalii ’Alîah , maka hendakiilali kâmij berpegàig pada ’iüirâr ’îni , kârana fudali tijâda kâmij ber’^awlch fa'''awraig ’imâm besàr , jaig bûkan fanipat balàs ’âkan fegaîa kalemâhan kâmij , tetâpi jang fudah tertjawba pada_ fegaîa fafa^^'âtu feperti kâmij, hanja lûput deri pada dawfa. Sebàb ’îtu hen-daüilah kâmij berdâtaig dengan kaluwâfan bâti kapada Earfl nismet, fbpâja kâmij ber\aw'-leh raHimet , dan mendâpat nismet ’âkan detûlorg pada mâfà jarg parut : Jâgi Rasûl ’îtu djuga berkâta , fedànj kâmij fudali bcr’'awleh kaluwâfan hâti ’âkan mâfoldi kadâlam makh-dis ’awleli dârali Sîsàj , maka hendaUilah kâmij berdâtatg deigan hâti jaig benàr ’aw-leli jakliîn ’imân , dan lâjin jajg ber^ikot. Sa-bâgej lâgi ’ElmeseHi fudali ber’^awleh ’imâ-met jaig tijâda berganti p an , ’awleli kârana febàb ’apa lâgi ’ija fampat mendialâfôkan dergan fempomânja fegaîa ’awrang , jang ’aw* lehnja ’îtu berdâtaig kapada ’Allah , ledà^ pada _fedekâla walEtu ’ija ’ada hîdop ’âkan memôhonkan fjafasar kârana marîka ’îtu. ’Apâtali kûraig lâgi ? Sedàtg ’ElmesêHi fen-dîrij meig'^atâkan perbahasâ'^an ’îni , ’âku ’îni ’ada djâlan, dan kabenâran, dan kahidôpan, bâra^-g fa^awraig pawn tijâda dâtæ^ kapada bâpa , melâjinkan ’awleli ’âku. ’Apa gunânja kalàkli kâmij mentjahärij fa^awraig fjafîs jarg lâjin , fèdàrg ’Allah fudali kahendâkij mej'g^arunjâkan ’ânaUnija lâki p mendjâdi ßa-fîa kâmij ? Qânganlah kâmij menii^galkan dija ’Îtu , ’âkan mepgflmbil fa^awrarg jai^ lâjin , ’âtaw lâgi djâiranlali kâmij mengaharij fa’^awrang lâjin, jatig falamârÿa tijâda kadapâ-tan , kârana tatkâla ’Alîali fudah meiig’'arunjâ-kan dija ’îtu kapada _kâmij , maka ’ija fudah tâhu bâjik p , bahuwa ’adâlali kâmij ’awraiig berdawfa , febàb ’îtu ’âtas tîtah ’Elmjsêbh kâ-mij menjornbah bâpa fàmawij _dej^an nama ’Elmesêlh wasîth kâmij jai^ ’alà ’îtu , feperti kâmij fudali bel^âdjar deri pada pennintâ^an dosa mahâ Tûhan ’îtu , dengan jakhîn hâti

(e) nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;kâmij,

iâmij , bahuwa fegaîa fafawâtu jarg kâmij ’âkan minta deri pada bapa dengan namanja, ’Itu ’akan deberïkan pada kâmij.

XXVIL

Kâmij ber'^imän dan ’ildrrârkan ’ada fawâtu djamäset jam ’afa dan s^m , jam ’ada fawâtu perhimpônan jam; muklaadas deri pada ’awram MeseHiij jaig mif min deman fabenarnja , jaig famowänja menanti chalâtsrya ’awleh kârana S-isaj ’EhnescHa , jajp Ridah terbâfôh dergan därahiija , jai_g fudah dekhuduskan dan de-materikan ’awleh rolhu-’lldaudus. I^amäaet ’ini fudah ’ada den pada k^mulâ^an, dan ’âkan ’ada dätarg kapada kafudâhan salam : deri rnâna njâta , bahuwa ’ElmescHi ’ad^râdja jam kakàl , jaig tijâda dâpat tijâda ’ada bâla p padânja. Maka djamâset jaig mukiiadas ’îni depaliharâkan dan detogohkan ’awleh ’Allah, fambil mendirîta fegala hûro hâra ’ifj faga-nàp dunjâ , djikalaw fakâlipawn terkâdajg fa-kotika lamârya ’îtu njâta terlâlu ’âmat kicjil , dan feperti katijadâ^an rupânja pada mâta p mânufija. Seperti mahâ besàr Tûhan fudah menimgalkan bagi dirinja tûdjoh ribu ’awrai^ pada mâfa karadja'dan ’Abn'^ab jaig ’âmat sû-kar, Ïakalijen ’îtu jam lutut p nja fudah tijâda îîpat dirinja ’âkan menjombali Bâaal. Lâgi-pawn djamâset ’îni jaig mukiiadas , bûkan ’ada terdûdoldi , terkurom , ’âraw tertantu pada bärarg tampat , ’âtaw pada hâram ^wrang , tetäpi dja terhambur dan tertierej pada lalâlu bûmi : dan hanja fafomgohi^a’ija ’ada terhûborg ■dan tertambatsâma p deigan hâtidân kahendakh kapada fawâtu djûga rôHi ’awleh khowat ’imân.

X X V I1L

Kâmij ptrtjâja, fedàig perhimpônan jam mukhadas ’îni ’ada fawâtu pakompôlan ’aw-xalg, dan fèdà^ diluwar ^ija ’îtu tijâda kada-pâtan hâraig chalâts , bahuwa bâraijg fa^awraig pawn , bagimâna djûga mertabetrya , ’âtaw pamkatnja , tijâda pâtut merjakûkan dirîrya ’âkan meiig^ardjâkan pakardjâ^an^agama denman üômvramrija sâ(ÿaj tstâpi bahuwa fakalijentya berhûtam menamânij dirinja kapadanja ’îtu, dan pafertâkan dirinja fertârya ’îtu , fambil memaliharâkan ka’''afa^an djamäaet ’îtu , dei^an menaaaïokhkan dirîrya kabâwah paig-^adjâranrya dan tâ^adîbnja , deigan tondokh lejherrya kabâwjali lembâran Hîsaj ’ElmesêHi, dàn deigan menûloig perbajîkan fudâra p ,_fa-kîra p fegaîa ’anugarah ’îtu,jarg ’Allah fudah mcig'arnnjäkan padânja , jaig sâma p ’aiggaw-ta p deri pada tûboh fawâtu ’îtu djûga._ Dan fopâja khâl ’îtu detûrut mäkln bâjik , maka ’ada haros fegaîa ’awrang mû^min , ’âtas bûnji ka-lâm ’Allah , mentjerejkan dirîrya deri pada fegaîa ’awrang jaig bûkan ’ada ’îfij djamäser, dàn dâtaig kapada perhimpônan ’îni , dimâ-na p djûga ’Allah fudali mendirîkan dija , djikalaw fakâlipawn Hiâli^ja ’ada demikijen , maka ’awraig besàr p, dàn tîtah râdja p lâ-rarg ’îtu , dàn djikalaw fakâlipawn mawt ’âtaw bâraig fjikfa tûboh ’îtu de^ainâmij. Se-bàb ’îtu fàfa^awrarg jaig mentjerejkan dirîrya deri padâtya ’îtu , ’âtaw tijâda menamânij dirîrya kapadârya , ’îtu lâwan tîtah ’Allah.

X X ^X.

Kâmij perjâja , bahuwa hâros ’âtas kâmij membejdâkan dei;gan fakhfamânja dàn bidjakh-fanâiya deri dâlam kalâm ’Allah , fijâpa ’ada dj.'^mâaat jaig betûl, fedàig fegaîa bidsiat , jaig pada Zemân ’îni ’ada dâlam dunjâ , menûdoig dirinja deigan nâma djamâsiat ’îtu. Tijâda kâmij berkâta p ’âkan pertamânan ’awraig munâfikh jaig didâlam djamâsat ’ada teigam-por deigan ’awraig jaig tûlus , dàn fàmantâ-ra ’Îtu bûkan ’ada ’îfij djamâjiat , djikalaw fakâlipawn marîka ’îtu deigan dähirnja terbîiang didâlamnja ’îtu ; tetâpi kâmij berkâta p ,bahuwa hâros kâmij membejdâkan tûboh dàn perfaku-tuwan djaï^'i'^stat jaig betûl ’îtu deri_pada fegaîa bidsiat , jaig meig^atâkan bahuwa dirinja ’ada ’îfij djamâset ’îtu. ’Adapawn ’inilah tan-da p ’âkan meig’’'enàl (^amâjiat jaig betûl ’îtu: djikalaw djamâaat memaliharâkan diothbat ’Indjîl deigan fuyinja ; djikalaw ’ija pâkej pem-bahagijan

SfahaJet ’Iman babagijan tanda p ’Esrar dciran fijtjirya, _fc-perti ’Elmeselh Eidah ntahkan dija ’hu; djika-law ta'^adib MeseHiij de^adakan dei^an (u^inja, ’âkan mei^Haukumkan ’atas dawfa p. Dei^an fapätah kata , djikalaw ’awrai;g meîakûkan di-rîiija ’atas bûnji_kalâm ’Allah jarg sutji ’itu, fambil mcmbowanj fègaïa falawatu jaig ber-lawan deigan dija ’ku , dan membilang S.isaj ’ElmeseHa ’âkan kapâla jai^ ’ala ’ku. Maka ’awleh tanda p ’ini loiggoh p ’awrai'g dâpat megg^'enal cyamäaat jarg bttul ’ku, dan tijada patut baraig la^awraig mengerejkan dinnja den padânja ’ku. ’Acfapawn ’âkan legaîa ’awratg jam ’ifij djamâ^zag ’îni kâmij dâpat merg’^enàl dija deri pada fegaïa salâmet ’awratg MeseHiij, ’ija ’ku, deri pada ’imân, dan manakâla ma-rika ’ku , hâbis ’ija meiijambot Setsaj ’Elme-sêHa , mueliaiits jaig ’ala ’ku , laluwij legala dawfa , meighambat szadaict , meig^asehij ’Allah jag benkr dan kimânja mänufija, tijâda fimpag mâwu kakânan mâwu kakîrij, tetâpi mentialîbkan dâgi^gnja fèrta degan legaîa per-bowâtannja. Tetâpi bûkan demikijen , fk^aw-leh p tijâda sîfa lâgi bärag kalemâhan jag be-sàr didâlam marîka ’ku, hânja ’ija berlâwan p an degan legaîa ’ku ’awlch RôHi làkalijen hârij kahidôpannja lamârya, lambîl berlindog fan-ti_jâlà kapada dârali , mawt, perâfa làgsâra , dan kabakhtijan mahâ Tûhan 5Ïîsàj, deri pada filiakh fijâpa marîka ’îtu fudah ber^awleli ka-^ampônan legaîa dawsârya ’awleli ’imân ’âkan dija. ’Adapawn ’âkan djamâaat jag fàsàt , maka ’ija memberij ’âkan dlrînja dag ’âkan tîtah p ga khowat dân kawâla lebèli deri pada ’âkan kalâm ’Alîah , lahigga lâgi tijâda ’ija mâwu menaaaîokhkan dirîga kabâwah lem-bâran ’ElmesêHi: tijâçia ’ija meneyâwat tanda p ’Esrâr fepern ’Elmesêlh fudah tkalikan dâlam kalâmga, tetâpi ’ija bertambalikan ’apa p padâ-ga ’itu ’âtaw meg'’’ûragkan ’apa p deri padâg'a ’Îtu , feperti fagkânja djûga ; ’ija_per^âlaskan ’iatikhadga ’âtas mänufija lebèh deri pada ’âtas ’ElmesèHi j ’ija meggagâhij legaîa ’awrag

’awrig Mesehg nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;35 jag meîakûkan kahidopan jag sugi ’âtas bûgi kalâm ’Alîah ’îtu , dan fegala ’awrag jag meghardikh dija ’Îtu deri kârana kagelâ^anga, kikîranga , dân pegombähanga bedyâla p. Maka gampag djûga meg'Vnàl kaduwa dja-rn^sat ’Îni , dân membejdâkan fawâtu deri pada làwâtu.

X X_X.

Kâmij pertjâja , bahuwa djamâaat jag betùl ’Îni haros diparentahkan ’âtas Hiukûmet RôHiâ-nij, jag Tûhan kâmij fudaii meg^âdjar kâmij didâlam kalâmnja ; ’ija ’îtu , bahuwa haros ’ada Pandîta p ’âtaw Gombâla p ’âkan berchoth-batkan kalâm ’Allali, dân mendjawat wnda p ’Esrâr ; dân bahuwa haros ’ada Penatuwali p, dân ’awrag ^amâs , Ibpâja ferla degan Gombala p ’ija meg^adâkan madjlis djamasa^, ’âkan memaliharâkan ’agama jag berr^r pada djâlan ’îni, dân ’âkan memberij pag^adjaran jag benàr ’îtu berlâku , dân lâgi fegala ’awrag peîagkah ’îtu defjiksäkan dân defijâfet-kan gara RôHiânij , dân lâgi fegala ’awrag jag miskin , dân jag duka gita , detulogkan dân dehîborkan fakîra p Hiâdjatga. ’Âtas djâlan ’Îni fègaïa fafàwâtu ’âkan djâdi dâlam djamäsac degan fànûnoii dân degan tartîb , manakâla ’awrag demikijen depîleh jag fàtijâwan ’adânja, ’Îtu pawn tûrut Idiânûn jag Hiadlret Pawlus meig'^âdjar ’âkan Hiâl ’îtu didâlam Risâlet kapada Timothijus.

xXX I.

Jkâmij pergâja,bahuwa fegala Pandîta, Pena-tuwali , dân ’awrag Sfamâs hâros depîleli kapada djawatanga ’awleh pemilêhan djamäsat ’âtas perij Hialâl degan megebutkan nâma ’Alîali , dân degan tartîb jag_pâtut , ^eperti kalâm ’Alîah meg’^âdjar. Deri kârai a fèbàb ’Îtu kalâüi hâros ’âtas fafa^awrag memaliharâkan dlrînja bâjik p , djâgan ’ija memâfôkh-kan dlrînja ’awleli bârag dâja jag tijâda pâtut , tetâpi ’ija berhûtag menanti wakiitûg‘a , lahigga ’ija terdosâ ’awleli ’Allah , ibpâja ’ija per’'awleh kagaksî^an ’âkaja daawatga , ’âkan Ce 2) nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;jakhîn.

iakjiïn, bahuwa deri pada fïhakh mahâ besar Tiihan ’adanja. ’Adapawn ’âkan Pandîta p ’ïtu, barang dimâna ’adanja djuga , maka manka ’ïm mempurya’'ii fawatu djuga hiiowat dan ka-wafa , fedài^ faka^ijeniaja ’ada bamba p Siisaj ’Elmesêbh , jai^ ’ada ’œkhufjang aam dan ka-pala djamaEat jarg ’a(a ’ïtu. Tambahan fb-paja titah ’Allah jam khudus ’ïtu djaman derje-lakan ’ataw dehindkan, maka kamij mem'^a-takan , bahuWa baros ’âtas ü(a''^raig ’indah-kan fegaîa Pandîta dan Penatuwala ^amasat terlalu fakali p denjan limpahnja deri kârana kardjanja, dan berdjïnakh p kan fertanja denjan (abawleh p nja , tijada dei^an barai-g kafu-n^dtan , perbantahan , ’ataw pergiderâ^an.

XXXI I.

Samantara ’ïtu kamij pertjaja, djikalaw fa-kalipawn ’ada bergiina dàn_bâiilt , bahuwa fe-gala ’awrarg , jaig ’ada Pemarentah djamasat ’Ïtu , merej’^ärorkan dan menatapkan baram tï-tab ’antara dirîiTja_’âkan pemalihara^an ttibola djamasa^ , bahuwa Ibipgoli p haros marîka ’ïtu memaliharâkan_ dirmja bâjik p , djdipan ’ija dmpam deri pada Ggala falhwâtu , jarg ’IdmcscHi ,_güruw kamij jæg ’ala , ’ïtu fudah tïtahkan pada kamij. Maka ’awlel ikârana lebab ’ïtu kamij membowarg fakalijen birjara dan fakalijen perpasanan manufija, jaijg ’aw-raig mawu bâwa mafokh ’âkan berbowat ai-bâdet pada ’Allah ; ’âkan tondoU idan paklifa fatâhu hâti mânufîja ’awlchiija ’ïtu , ’âtas pe-rij mâna djûga ’ïtu dâpat djâdi. Maka kâmij kalàkla tarîma sâdja barang jaig bergûna ’âkan pejarâkan dan palilaarâkan ’itiHiâd dan tfoHi-bat , dan ’âkan memegàiç fegaîa lâfawâtu ka-bâwab kabad'itîmn ’Allait ’Itu. Maka bergûna kapada kardja ’îtu pei^g '^ugîlan deri pada djamâaet , dan lègaîa làlàwâtu jarg bergantoig lèrtârya , ’îtu pawn ’âtas bûiyi kalâm ’Allah.

XXXII I.

Kâmij pergâja , bahuwa ’Ilah kâmij jam ’âmat mûrah , lèdàrg dja ’îi^at ’âkan kababâ-lan can kalemâlian kâmij , fudali tïtahkan bagi kâmij tanda p ’Estât ’âkan mendjâdi materij fègala djandjîrya pada kâmij, dan ’âkan men-djâdi gâdej kabajîkan dan nis,mct ’Allait pada kâmij, dan lâgi ’âkan pejarâkan dan paliharâ-kan ’imân kâmij. Maka tanda p ’Estât ’îtu ’ija fùdali bertambahkan pada kalâm ’Indjîl , ’âkan mäkln memhädapkan pada kâmij dei^an_perij tlâhir , bâjik bâtais jang de^artîkannja pada kâ-niij ’awlelt kalâmiya, bâjik bâraitg jam dekar-djäkanrya didâlam hâti kâmij dergan perij bârhin ; lèdàig detogohkannja dan detatapkan-rya didâlam kâmij dialâts ’îtu , jaig debahagï-kanrya_ kapada kâmij. Kârana tanda p ’Esrâr ’Îtu ’ada aalâmet p dan châtam p jaig kalihâ-tan deri pada Htâl jarg bâthin dan gltâjib , ’awlelt jaig mâna , ’Allait bakardja didâlam kâmij deman khowat réHtm’lkltudus. Maka ka-làkh tanda p ’îni bûkan ’ada fija p , ’âtaw ham-pa , ’âkan berdustâkan kâmij , kârana 5Z.îsâj ’ElmesêHa ’ada kabenäranrya , lâjin deri pada fijâpa tijâda ’îtu ’âkan ’ada bâraig gunânja. Tambâban padâlah pada kâmij bilâigan tan-da_p ’Esrâr ’îtu,jarg ’ElmesêHt Gûruw kâmij fudalt tïtahkan pada kâmij ; maka_tijâda ’îtu 1e-bèb deri pada duwa djûga , katahuwij , Permandijan jam Hindus,dân Perdjamuwan aa^â Sî-sâj ’ElmesêHt lam Hindus ’itu.

XXXIV.

Kâmij ber’'imân dan ’ikhrärkan , bahuwa S.îsâj ’ElmesêHt , jarg ’ada tamâmet Tawrât ,. ’awleh därahrya jaig pettompah, telàli meryudah-kan fegaîa djenis penompâlian dârali , jarg ’aw-taig dâpat ’âtaw hendakii mem^adâkan garàig ’âkan gbahrat dan pembajâran kârana dawfà p, dan bahuwa ’ija , hâbis ’ija pûtus chitânet ’îtu, jaig djâdi dergan rompait dârali , gantîiya ’îtu Indah tïtahkan Petmandijan jarg Hiudus_, ’aw-leli jarg mâna kâmij defambotkan kapada dja-maaat ’Allait , dan defàktikan deri pad^fègaîa ’unter lâjin p , dan deri pada fegaîa ’agama jarg ’âfiig , menrijâdi cliâtfetnja fàkâli p , fanibil meniâkej tand^nja dan bakasrya ’îtu. Maka ’Îtu bergûna pada kâmij ’âkan ka:0aksl^an , ^-huwa

^ahädet ’Iman huwa fàmpej fàlâma p nja ’ija hendakh ^men-djadi ’llah kamij , (amhü mendjadi bagi ka-mij bapa jarg ’amat meip/afijanij. Alaka fè-bàb dru fudah ’ija süroh permandikan fakalijen ’awrai^ jai_g deri pada cbadetnja ’ïtu , dei^an nama bapa , dan ’anakh laki p , dan roHiu-•’IHiudus , deiTgan_ famata p ’ajer sadja : fambil me^''^anikan pada kamij ’awlehrja ’ïtu , ba-huwa feperti ’ajer mcighapuskan nedjis tiiboh, manakala kamij desiram deigan dij’a ’ïtu Jang delïhat ’âtas tuboh ’awrai-g jam; tarïmaPermaii-dijan ’ïtu , dan tapemjik ’atainja , bahi^ demi-kijen djuga dârah ’Elmes^i berbowat dalam bachin djïwa deman khowat roHiu-’lkhudus, jai^ memergïkij dan meryutjïkan manka ’ïtu deri pada fegaïa dawsarya, dan per^ânakhkan kamij pula ’akan ber‘''übah deri pada perij ’a-nakh p morka , mendjadi ’anakli p ’Allah. BÛ-kan bahuwa demikijen ’itu djMi ’awleh ’ajer jarp dahir , tetapi ’awleli pemertjïkan maha ’indali darali ’anakh ’Allali , jaig ’upamanja lawut KHolzumjam haros kamij meryabaraigij, ’akan larij berlepàs dïrij kamij deri pada du-lamet Firsawn, ’ija ’ïtu , ’Iblïs , dan ’akan ma-fokli kadalam tânali Kansân rôHaânij. Demi-kijen fegaïa Pandïta p deri pada fïhakhnja mem-berij pada kamij fir , dan bara^g jam kalihatan ’Ïtu , tetapi Trihan kamij memberij pada kamij baraig jaig ditanda^ij ’awleli fir ’ïtu Jaanij, fegaïa ’anugaiah dan niamet jaig tijada kalihatan , fedaig ’ija bafohkan ,_ fùtjïkan , dan perefihkan djïwa kamij deri pada fakalijen ka-gamaran dan perïalahan , fambil membaha-ruwij hati kamij , dan memunóhij dija ’ïtu deigan fegaïa djenis paghibóran , fambil nieig-’^arunjakan pada kamij jakhïn jaig benar deri pada kabajïkannja ’abawij , dan berij kamij me^^enakan paraigij minufija jam bah.iru,dan menaiggalkan paramij manufija jaig lama deigan fakalijen perbowatamija. Sebàb ’ïtu kamij per-tjaja , bahuwa djikalaw fa ^'^awraig fuka malbkli kahidopan jam kakàl, hendakh ’ija deperman-dikan fakali sadja deigan I’ermandijan jaig ’afa, awraig MesêHfj. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;3/ deigan tijada penali mcig^ilaig p dija ’ïtu : ka-rana lagi kamij tijada dapat deper^analdi duwa kali. ’Adapawn Permandijan ’ïni bijkan sadja ’ada berguna , fàlâma ’ajer ’ïtu ’ada dilatas kamij, dan kamij menarïma ’ajer ’ïtu , tetapi lagi faganap mafa kahidopan kamij lamaiija, Sebàb ’ïtu kamij membowaïg faigka ’awraig jaig meig^üla;g_p Permandijan jaig fàsàt ’ïtu , jaig tijada memadakan fèndirïnja deigan Permandijan jaig ’afa jaig fàkâli fudah ’ija garï-ma , dan lebèh deri pada ’ïtu ’ija membowaïg Permandijan kafinaUip ’awraig mü^min; maka kamij pergaja, bahuwa marïka ’ïtu baros deper-mandïkan dan dematerïkan deigan tanda per-cijandjï^an ’ïtu , leperti ka^inakh p dfantma ’awraig Jifra^ejl füdali deohatankan tatàp pada djandjï'^an ’ïtu djuga , jaig telàh terdjandji pada ka^anaüi p_ kamij. Maka fbiggoh ’ElmesêHi füdali menompah darahrya ’akan membafob ka^anaïb p jawraig mü^min , tijada terkürag deri pada ’ija füdali berbowat ’akan membafoli ’awratg jaig saldiil baligli. Maka febàb ’ïtu haros ’ija tarïma tanda dan fir ’ïtu_deri pada baraig jaig ’ElmesêHi fudah berbowat karana marïka ’ïtu: fèperti malia besàr Tûhan pada mifa Tawrat fudali berpasan membahagij pada-nja fir perafa fàigsâra dan mawtJElmesêHi ’Ïtu 5 tijada lama komedijen deri pada per^ana-kaniija , fambil perfombahkan karanaiija fa^ejkor ’analdi doniba , baraig jaig ’adalah fir jaig menandâ^ij Sisaj ’ElmesélE. Tambahan ba-raig jaig chitànet füdali meig^adakan pada ’anakli p kliawn ’awraig Jehudij , maka Permandijan meicfïdékan ’ïtu djuga pada ka-’'anakh p kamij , baram jaig ’ada pohon , febàb ’apa Rasül Pawlus febut Permandijan ’ïtu chitànet ’ElniesêHi.

X XX V.

Kamij ber’^iman dan ’ikhràrkan , bahuwa mu-cliaïits kamij Sèïsaj ’ElmescHi fudah tïtahkan Perdjamuwan Salja jaig idiudus ’ïtu,’akan meme-jaràkan dan memaliharakan fegaïa ’awraig jaig fadija fudah ’ija per^ânakhkan dija pula , clan (e 3) nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fudah

fir jaip Idiudus ’îtu dâlam perhimpônan ’umet ’Allah ’îtu j-id^an karindâhan dan kafùpânan , fàmbil memulijâkan di^antâra kâmij pei^^'irga-tan jaip liiudus ’âkan mawt ’Elmesêth mu-chalits kamij deipan mei^^ûgap fjukûr , dan membâwa desîni ’iklirâr ’âkan ’imân kâmij , dan ’âkan ’agama MesêHiij. ’Awleh kârana Ïèbjb ’Îtu tijâda Hnlâl (à^awrai;g dâtaip ka-padanja , tijâda de^an mengawbâ^ij dirîtya 1e-bèli dihûlu _bâjik p, fipâja manakâla ’ija niâ-kan deri pada rawtij , dan mînom deri pada tjâwan minôman ’îni , djaipan ’ija mâkan dan mînom mendâtaigkan fawâtu Haukurn ka'’”âtas fèndirîiTja. Dergan Îàpâtah kâta , kâmij de-\âdjakli ’awleh pakejan fir jan; khudus ’îni ’âkan râdjin p m^nondjolda pei^^asêhan kapada ’Allah dan kapada sâjna mânufija kâmij. Sebàb ’îtu kâmij membowang lègaîa penambâhan dan pendapâtan jam malsLÛn , jai^ ’awrang fùdah membûboh dan bertjampor pada tarda p ’Esrâr ’Îni , bârangjaijg menedjiskan dijajtu: dan ber-kâta , bahuwa haros ’awrai_g memadâkan dirî-nja deipan tîtah ’îtu, jarg ’ElmesêHa dan_Rasûl p nja iùd'ah mem^^âdjar kârnij , dan bahuwa hâros ’awrai^ meig’'atâkan bagîtu , fèperti marîka ’Îtu fudah meîg’'atâkan ’âkan Haal ’îtu,

X XX yL

Rânaij pertjâja , bahuwa ’Ilah kâmij jaip ’âmat mûrala , deri kâran_a fèbàb kabinasâ'’'an Egala bai^la mânufija , fudah mcjp^aigkat Râ-dja p, Pai^hûlu p , dan ’awraig besàr p, E-dài^ dekahendakhaja siâlam deparentahkan ’awlela tîtala p , dan Haukûmet p, lopâja nakâ-lan mânufija defijâfètkan , dan fegala làlawâtu djâdi dcigan tartîb jam bâjik di^antâra_fegaîa mânufija. ’Akan malEtsûd ’îni ’ija fudah fi-rahkan peciàm kadâlam tâi^an ’awraig besàrp, ’âkan menjiksâkan ’awraig jaip djâhat, dan ’âkan meïindomkan ’awjrai^ jam bâjik. ’Ada-pawn djawâtannja ’îtu ’ada,_bûkan sâdja ’ingat , dan berdjâga p ’âkan_ pemarentâhan negerij ’îtu , tetâpi lâgi memaliharâkan pakardjâ’^an djamâjict jarg Eiudus ’îtu , ’âkan meîaluwij dan ’âkan mendjâwohkan lègaîa penjombâ-han berhâla p, dan ’agama jarg dusta , ’âkan mcrobohkan karadjâ^an Datgâl , dàn ’âkan menûloig karadjâ'^an S-îsàj ’ElmcEHa ’îtu ber-tambah p , dàn ’âkan meryûroh kalâm ’Indjil dechothbatkan pada fegala tampat , _ lopâja là-kalijen ’awraig mcmHiormâtij ’Allah , dan berbowat Eibädet padânja , lèperti ’ija berpa-sàn didâlam kgdâmnja. Tambâhan mâfim p fa’^awraig , bagimâna djuga mertabetrya , Hnl-nja , ’âtaw pamkatnja ’îtu , berhûraig mena-Eaîokhkan dirîrya kabâwah ’awrang besàr p, membâjar ’ùpetij padânja , memberij_Hiormat dàn supan , lâgi berbowat bakiai padârya dâlam lègaîa làlawâtu jaig tijâda berlâwan dengan. kalâm ’Allah , làmbil memôlionkan kârana marîka ’îtu didâlam lègaîa permintâ^an dosäiga, lopâja mahâ besàr Eûlian kahendâkij mclajg-garâkan marîka ’îtu pada lègaîa djâlanrya , dan lopâja kâmij dâpat meîakûkan kahidôpan tedbh dàn funija deigan tijap p Eibäder , _dàn ’ich-lâte. Maka lèbàb ’îtu kâmij membowa^ lài^-ka lègaîa ’awraig jarg mcig^ûlam p Perman-dijan , dàn fegaîa ’awraig hûru hâra lâjin p, lâgi fakalijen ’awraig jam membowaig Hiukû-mep lègaîa ’awraig besàr p , dan hendalh menijadâkan madjlis Eadâlet , lèdàig ’ija me^’^âdjar Eumum lègaîa benda, dàn mcnjoig-Ibrgkan Hiâl kalugî^an , jam ’Alîah fudah tî-tahkan di'jmtâra lègaîa mânufija.

XXXVI I.

Pada ’âchirnja kârnij pertjâja , menûrut kalâm ’Alîah , bahuwa manakâla wakhtu , jaig tertantu ’awleli mahâ besàr Tûlian , (jaig ter-bûni kapada lègaîa macblu^ fakalijen ) ’âkan hâbis làmpej , bdâigan lègaîa ’awrang pilêhan ’âkan ’ada ganàp , Tùhan kâmij Sîsàj ’Elmc-selb ’âkan dâtaig deri dâlam làwrga deigan tûbohnja jaig kalihâtan , bagimâna ’ija fudali nâjik deigan kamulijâ^an besàr dàn djalâîet, ’âkan meiyatâkan lèndirîrya ’ada Ibâkim lègaîa ’awrarg jaig hîdop , dàn jaig mâti , manakâla ’ija ’âkan menunûkan Râlam jaig lâma ’îni deigan

40 ^ahädet ’Imân dei^an ’apij dan njala mawu perefihkan dija ’ïm. Maka pada tatkala ’itu fakalijcn manufija, mawu laki p, mawu parampuwan, dan ’analdi p, jai^ Ridah ’ada den pada permula^an dunja , datai^ kapada kafudähannja ’itu , dikan mçig-hadap mäßig p dagan dirinja kapada khakim jaig besar ’mi, ièdàig marîka ’itu ’âkan hâ-bis terpaiggil ’awleh fàwâra paighulu Melâ^'î-kat , dan ’awleh buryi nafirij ’Allah ; kârana là-kalijen ’awraig jaig fudah mati ’itu ’akan bajgkit deri dalam bumi, ledaig (égala njawa fudali dehuboigkan , dan depafertakan deigan tûbohrya jaig chats , deigan jaig mana ’ija fudah hidop. ’Adapawn ’âkan fegala ’awrag jarg pada tatkala ’itu ’âkan hidop lâgi , marîka ’itu tijâda ’âkan mâti , fèperti ’awraig lâjin p, te-tâpi ’ija ’âkan de^ûbahkan pada fakîgap_mâta djûga , dan dedjadîkan kaluwar deri pada pe-rij jaig karusâkan , dâtaig kapada perij jaig tijâda karusâkan. Pada tatkâla ’îtu fegaïa ki-tâb, ’ija ’Îtu , fatâhu (égala hâti mânufija ’âkan debukâkan , dan (égala ’awraig mâti p ’âkan delbukumkan , lakira p bärarg jaig telàh de-bowatnja dâlam dunjâ ’îni, mâwu bâjik, mâ-wu djâhat. Behkan ’âkan fa(àwâtu perka-tâ^an fija p , bärarg jaig dckatâkan ’awleh mânufija , ’ija nanti memberij perkirâ^an : bâraig jaig ’awraig ’îfij dunjâ tijâda kîra p kan lâjin deri pada permajînan , dan perlàndâ^an djûga : maka pada tatkâla ’îtu (égala rahafija, dan ni-fâkli mânufija ’âkan debukâkan turùs taring di-hadâpan (àkalijen ’awraig. Sebàb ’îtu maka peig'digâtan dijânet ’îni (biggoli ’ada hajbat , dan kakadjûtan pada_ (égala ’awraig djâhat dàn fâfiHa , tetâpi tertjita (àkâli p , dan kahibûran pada (égala ’awraig tsâlelh dan mutsthafàj : lédàig pada tatkâla ’îtu kalepâfànrya ’âkan de-ganâpij deigan (émpornânja, fahiigga marîka ’Îtu ’âkan tarîma desîtu fegaïa bowah p lelahnja dârp sufahrya , jaig marîka ’îtu ’âkan hâbis menaiggoig ; tulusiya ’âkan katahuwan pada (àkalijen ’awraig , dàn marîka ’îtu ’âkan melî-hat perbalâfan jaig hajbat ’îtu , jaig ’Allait ’âkan

awraig MeseHiij.

meîakûkan ’âtas fegaïa’ ’awraig faßldi , jaig (udali meig^adâkan ’anjâja , sû(àh , dàn kafc-kâran padanja ’îtu dâlam dunjâ ’îni. Maka marîka ’îtu ’âkan detampelekh ’awlcli kajak-sî^an làfâhu hatînja jaig chats , dàn ’ija ’âkan ber^awlela perij jaig tijâda kamatijan , ’itupawn (opaja ’ija kena (agsära didâlam ’apij jaig ka-kàl , jaig fudah terlaigkap bagi ’Iblîs dàn bagi fùrôhan p nja. Tetâpi di(àbelàh lâjin , (égala ’awraig mû^min dàn mutsthafaj ’âkan deper-makorâkan deigan kamulijâ^an dàn ihormat. Bahuwa ’ânakh ’Alïah ’âkan meig^âkaw na-mâiga dihadâpan ’Allait bapânja , dàn di-hadapan fegaïa Melâ’'îkatnja jaig terpîleh ; bahuwa (àittowa ’ajer mata ’âkait desâpuw hâbis deri pada mâta p nja ; maka (égala ïhâl-rya , jaig pada (àkâraig ’îni dekîra p kan mob-dia, dàn fâfikh ’awlelt bânjaidt Ihâkmt , dàn ’awraig besàr p , ’îtu ’âkan katahuwan ’ada Htâl ’ânakh ’Allait. ’Adapawn ’âkan kaba!â(àn nis-met , maka mahâ besàr Tûltan ’âkan memberij marîka ’îtu mempunjäßj (àkîjen besàr ka-mulijâ^an , jaig tijâda penalt hâti mânufija dâ-pat nttig^îra p ij. ’Awleh kârana (ébàb ’îtu kâmij menanti deigan rinduw deitdam ’âkan hârij jaig besàr ’îtu , ’âkan ber^awleh deigan (émpornârija (àkalijen djandjî 'lan ’Allait deigan berkat S.îsàj ’HlmescHt Tûltait kâmij.

T CH T I TS Â R

'AGAMA MESÎHHIJ,

Gûita (égala ’atwaig jaig fuka mâ(b!dt kapada perdjamuwan ttaljâ mahâ Tûltan jaig Idtudus ’Îtu.

I Sû^âl. _ Barapa bahâgij ’ada hâros bagîmu meig’’'atahuwij, (opâja (érta paighibôran ’aigkaw dâpat hîdop dàn niâti deigan chalâts ?

Ilawäb.

IJawâb, Tîga bahâgij. Pertâma , barapa besàr ’ada dawsâku dân gelakâku. Raduwa, bagimâna bejta delepaskan deri pada_ fègala dawsâku dân gelakâku, Ratîga , bagimâna bejta dâpat memberij 0ukur pada Allah deri karana kalepâlàn jang demikijen ’itu.

FATSAL JANG PERTÂMA.

Pada mengeriterakan gelaka manufija.

• 2 nbsp;nbsp;nbsp;Sû’'âl, Den mana ’aigkaw kenàl gela-kâmu?

l^awab. De^i pada ganaet ’Allah.

• 3 nbsp;nbsp;nbsp;Sû^âl, ’Apa detîtahkan ’Allah padâmu dalam garîaeo^a ?

l^awâb. ’im diûga jam ’Allala fudah meryimpan bagi kâmij deman sûratrÿa _dâlam kafapûloh penjuröhan ’îtu , jang demikijen baburiji. Kal. 20. ’Ulâ. 5.

’Âku ’inîlah Huwa Tjahmu , jarg fudah mei;g'''aluwarkan kâmu deri dâlam tânahMifôir, deri dâlam rûmah perhamba'^an.

Penjuröhan jarg Pertâma.

IJaman ’ada padâmu ’Hah lâjin deri pada Hiadlretku._

Peryurôhan jaiig kadiuva.

IJârgan ’aggkaw kardjâkan bagîmu bârai;g pâtorg , dan fegaïa rûpa baraig fafawâtu jang ’ada pada lâigit di^âtas , ’âtaw jai^ ’ada ’âtas bûmi dibâwah , ’âtaw jajg ’ada dâlam ’ajer dibâwali pada bûmi _ ’îtu. IJâigan ’aigkaw tondokh dirîmu kapadârya , dan djaigan ber-bakhti bagînja , kâran^’âku ’îni Huwa ’Ilah-mu ’ada ’Ilah gembm-uwan , jaig berbâlaskan sâlala l'égala bâpa pada ’ânaHa p nja fampej pada pûpu jarg katîga dân jaig ka’'”ampat deri pada fakalijen ’awrai^ jarg membingij ’âku. _ Te* fâpi jarg berbowat kamurâhan pada barîbu p deri pada fakalijen ’awrarg jai_g meig^asêhij ’âku, dân jaig memaliliarâkan pasàn p ku.

Pei'yurôhan jaig katîga.

IJatgan ’aigkaw febùt nâma Huwa Tlahmu lîja p . •Rârana tijâda Huwa ’âkan kîra p kan sûgij deri pada sâlah ’awraig ’îtu jarg febùt namâiya fija p.

Peryurôhan jaig kaminpat.

Tigatlah ’aigkaw pada hârij fabtu ’âkan meigkhuduskan ’itu. ’Anàm harij lamar^ hen-dakhlah ’angkaw berdjâka , dân berbowat fegaïa kardjanw. Tetâpi hârij jaig katûdjoh ’ada fabtu ba§i_Huwa Tlahmu: Tatkâla ’îtu djâigan berbowat bâraig kardja , ’aigkaw ’îni, dâ^ ’ânakhmu lâki p, dân ’ânaMimu param-puwan_, fahajâmu lâki p, dân fahajâmu pa-rampuwan , dân binâtargmu , _ dân ’awfaig ’âfiiTgmu jaig ’ada didâlam fègala pintu ger-baigmu. Rârana dâlam’anàm hârij Huwa fudah mendjadîkan fawrga , lâgi lâigit , dan bumi ferta lâwur , dân fakahjen ’ifij famowâilja ; maka ’ija berhenrîlalr pada hârij jaig katûdjoh, tâgal ’Îtu telah deberkâtij Huwa ’âkan hârij fabtu, lâlu dekhuduskanrya ’îtu.

Penjuröhan jarg kalîma.

Berîlah ’aigkaw Hiormat _’âkan bapâmu , dân ’âkan ’ibûmu, fopâja taper!andjurkan hârij p mu dirânah ’îtu jaig Huwa ’Ilahmu ’ada berîkan padâmu.

Peryurôhan jaig ka^anâm.

I^ângan ’aigkaw membûnoh.

Penjuröhan jaig katûdjoh.

IJâigan ’aigkaw bermûkah.

Peryurôhan jaig kadawlâpan.

IJâigan ’aigkaw rnentjûrij,

Peryurôhan jaig kalembîlan.

IJâigan ’aigkaw nâjik Qakfi dusta ’âtas ta» mànmu.

Peryurôhan jaig kafapûloh.

IJâigan ’aigkaw ’îigin ’âkan rûmah tamàn-mu: djâigan ’aigkaw ’îigin ’âkan bîni tamàn-mu, dân ’âkan fihajânia lâki p , dân lâha* jâiija parampuwan , dân ’âkan leinbûi^a , dan ’âkan kalidejrya, dân ’âkan bâraig fafawâtu jaig pûrya tamànmu.

(f) nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;4 Sû’'âL

• 4 nbsp;nbsp;nbsp;Sû^âl. Bagimâna kafàpûloh penjurôhan ‘’mi debahâgij ? _ ,_

D[awâb. Kapada duwa lôHi.

• 5 nbsp;nbsp;nbsp;Sû^âl. ’Apâtah c^umlat fegaïa fàfawâtu jaig ’Allah ntahkai^ padâmu dâlam ka^'ampaf penjurôhan deri pada loHi jarg pertâma?

I^awâb. Sopâja bejta me);g^asêhij mahâ be-sàr Tûhan ’Hahku/Jcjpan fa^anàp hatîku, dan dexgan faganàp djiwaku , dan deinau faganàp Eaüialku , dan dcipan fakahicn Idiowarku : ’îni ’ada peryurohan jarg pertâma dan jang besàr.

• 6 nbsp;nbsp;nbsp;Sû^âl. ’Apâtah djumlat fegaïa fafawâtu jaig ’Alïah rîtahkan padâmu dâlam ka'''anàm penjurôhan deri pada loHi jaig kaduwa ?

I^awâb. Sopâja bejta merg''’’asêhij_famâku mânufija feperti fendirîku. Pada kaduwa peiyu-rôhan ’îni bcrgantoig faganàp tawrât dan Ic-gaîa nabij.

• 7 nbsp;nbsp;nbsp;Sû^âl. Dâpatkah ’aigkaw tûrut fakalijen ’îni deman fempomânja ?

I^awâb. Bûkan : tetâpi deri pada thabîaet bejta yenderorg ’âkan bintjij ’Allah, dan sâma mânufija bejta :Jâlu ’âkan meïargkah fakalijen penjurôhan ’Allah deigan kîra p an, deigan perkatâ^an, dan deigan perbowâtan.

• 8 nbsp;nbsp;nbsp;Sû^âl. Sudahkah ’Allah mendjadîkan ’airgkaw ’îni demikijen djâhat, dan binâfa tha-bîjietmu ?

I^awâb. Bûkan : tetâpi ’ija fudah mendjadîkan bejta bâjik , dan firûpa telâdaniija, deigan maarifet ’Allah , aadâlet dan Idaod-fijet kabenâran.

• 9 nbsp;nbsp;nbsp;Su^'al^ Deri mâna kaîàldi dâtaig kabina-sâ^an ’stu jaig ’ada didâlammu ?

I^awâb. Deri pada kadjatóhan dan ka-durhakâ'''an ’Adam dan bHaw^dâlam Fir-daws , dimâna thabîaet kâmij demikijen fudah binâfa , maka kâmij fakalijen deperkandoig-kan dan déper^ânaldikan deigan dawû.

lo Sûhîl. ’Apâtala kadurhakaAn ’îtu?

Ijawâb. Bjihuwa marîka ’îtu fudah mâkan deri pada bowah pôhon kâjuw , jaig ’Alîah fùdahlah meîâraig padanja^

I^awab. Behkan foiggoh p: karana ’ijalah Bâpa fakalijen kâmij : dan ’awlehnja fakalijen kâmij fudah berdawfà.

• 12 nbsp;nbsp;nbsp;Sûhjl. ’Adâkah kalàkh kâmij tijâda Jâjikh kapada bâraig kabidjîkan , f/awldr p deri pada kâmij fndîrij , tetâpi genderoig djûga kapada fegaïa kadjahâtan ?

I^awâb. Behkan ; melâjinkan kâmij de-per’'ânakhkan pûla ’awleh Rôda ’AlIah.

i 3 Sû^âl. Mawûkah ’Alîah lepaskan deri pada Ijiksânja kadurhakâ^an dan kabinasâ^an jaig demikijen ’îtu ?

IJawâb. Bûkan. Tetâpi deigan îhukumnja jaig s.âdil ’ija mâwu ijiksâkan dija dâla.m dunjâ ’Îni , dan dâlam ’âciiirat , fepern ’ada tersû-rat: Rûtokli ’âtas fafa^awraig jaig tijâda tiiggal tatàp pada fegaïa bâraig jaig tersûrat didâlam kitâb tawrât, ’âkan berlakûkan dija ’îtu.

FATSAL JANG KADUWA.

Pada mengenterâkan kalepâfin mânufija deri pada tjdakânja.

• i4 nbsp;nbsp;nbsp;Sû^âl. Bagimâna ’aigkaw dâpat lûput deri pada ßikfa ’îni, dan kombâli kapada niamet ?

Ijawâb. ’Awleh Jifawraig wasîth demikijen , jag sâma p ’ada ’Alhlijaig foiggoh , dan mânufija jaig foiggoh lâgi aâdil.

• I5 nbsp;nbsp;nbsp;Sû^âï. Sijapâtah wasîth ’îtu djûga?

I^awâb. ’Ijalah Tûhan kâmij Sîsàj ’EI-mesêih , jaig pada fiwâtu djûga ’okhnûm ’ada ’Allali jaig foiggoh,dàn mânufija jaig foiggoh lâgi aâdilgt;

_16 Sû^âl. Tijadâkah Melâ^îkat ’îtu dâpat ’ada wasîth kâmij?

I^awâb. Tijâda : kârana marîka ’îtu bûkan ’ada ’Allah, dan bûkan mânufija.

17 Sû^âl._ Tijadâkali ’awraig marHiûm ’îtu dâpat ’ada wasîth kâmij?

Ï^jawâbî

I^awâb. Tijâda : kärana marika ’ku fendî-rij fudah berdawfa , dan fudah tijâda declia-latskan melajinkan ’awleh wasidi ’ïtu djuga^

I8 Sû^âl. ’Adakah lagi fakalijen manufija bcr^awled pula diab'K ’awleh Sjs^j wasith ’ïtu , feperri fakalijenrya fudah kena laanet ’awleh ’Adam?

IJawab. Bukan : melajinkan ’awraig ’ïtu sadja jaig ’awleli hmdn jam betùl menjambot dija: feperti ’ada tersürat JaHi. 3: 16. Sasangat ’AlÏah Judah merg’'aschij hfij dunja , fahirgga ’ija fudah karunjakan hïnaihnja laki p jasg toiggal, fopaja fafa^awraig jam pergaja ’akan dija ’ïtu djai^an binafa , harga ber^awielt ka-hidopan kakal.

19 Sû^âl. ’ApaJada ’iman jaig betùl ?

I^awâb. ’ïtu ’ada baram pennend1an jaig fomgoli’akan ’Alïah dan ’dkan fegaïa djandjinja jang fudali deiyatakan pada kamij dalam ’indjïl ; htgi bdram pengharapan jaig fomgoh , bahuwa fègala dawfa p ku fudah ter’^ampon padaku ’awleh karana febab ’E1-meseldi.

20 Stfal. ’Apatali djumlat fegaïa fafawa-tu jam ’Alïah fudalidjandji pada kamij di-dalam ’indjïl , lagi fudah suroh kamij pergâja?

I^awab. ’Itulah terfimpan didâlam ka-duwa belàs perkara ’iman Mesêïhij jaig Ram ’Ïtu, jai^ demikijen bunjutja.

I Bejta pergâja ’âkan ’Alkali Bâpa , jarg maha kawafa chaïâkh Idmit dan bumi.

2 Dan ’akan S.ïsaj ’Llmescih ’dnaklmja jai^ toiggal, jam Tuhan kamij £_

• 3 nbsp;nbsp;nbsp;Jai^ deri pada kliowat rcHiu-’lkliutlus fudah deperkandoijgkan dan depcfhïnakiikan ’awleli parawan Marjam :

• 4 nbsp;nbsp;nbsp;Jarg fudah meras^ij fargsara dibâwah Pontijus Pilâtus , jarg fudah detfalïbkan , mâti dan detänamkan, jang fudah tûroii^kanâraka:

• 5 nbsp;nbsp;nbsp;Jarg pada hârij jam katîga fudah bamkit deri ’antara Awraig mâti p:

• 6 nbsp;nbsp;nbsp;Jarg fudah najik kafawrga, düdokh pada targan kanan ’Alïah bapa jaig maha kawafa ’ïtu:

• 7 nbsp;nbsp;nbsp;Deri mana ’ha ’akan datai^ mcigbiu-kumkan fegaïa ’awrarg jhig hïdop dan jaig mâti.

• 8 nbsp;nbsp;nbsp;Bejta per^aja ’akan roHau-’lldiudus.

• 9 nbsp;nbsp;nbsp;Bejta pergaja ’ada fawatu djamâîtat Me-sêHiij jaig muihadas dan aam, perfakutuwan fegala awraig muldiadas:

• 10 nbsp;nbsp;nbsp;Ka^ampónan fegaïa dawfa:

• 11 nbsp;nbsp;nbsp;Rabaigkïtan fegala dagi13;

• 12 nbsp;nbsp;nbsp;Dan kahidopan kakàl.

21 Sû’'âl. ’Apabîla ’argkaw meig’’'hkaw dirïmu pergâja ’akan ’Alïah bapa, dan ’analdi laki p, dan róHiu-’lkhudus , ’adakah ’aigkaw meig^arti ’awlehnja ’ïtu tïga ’Alïah ? nbsp;nbsp;nbsp;. _

IJawab. Bukan faperkara : karana * ’ada djuga ’Alïali jarg ’aki dJn benar.

22 Sühïl. Sebab ’apa kalakh ’aigkaw febut tïga,bapa , fanakli lâki p, dan roHiu-’lkhudus ?

IJawab. ^ebab ’Alïah fudali mergatäk^n fendirïrya demikijen dâlani kalämipa, bahuwa katïga ’okhnüm jarg terfarhkli ’ïni ’ada ’Allah jaig hafi dan benar, feperti lagi kâniij fudah deperniandïkan demain nâma bâpa , dan ’ânakh lâki p , dan rôkhu-’lkhudus.

23 SûAl. ’Apa ’aigkaw pergâja deigan meighatâkan perkatâAn ’ïni : Bejta pergâja ’âkan ’Alïah Bâpa, jaig mahâ kawâfa dialakh lârgit dan bûmi?_

Djawâb. Bahuwa Bâpa Tûhan kâmij Sïsâj ’ElniesêHi jam Ihadïm ’ïtu , jaig fudah mcntlja-dîkan lârgit dan bûmi deri pada Rudum, dan lâgi meighilamgarâkah ’ïtu ’awleh makh-daretnja, ’ïtu ’awleh kârana ’ânaUinja ’Eliiie-sêHi ’ada ’Ilaliku clan bapâku.

24 Sû'âl, ’Apa ’aigkaw pergâja deman meig^atâkan perkatkkan ’ïni : Dan ’âkan Sèisaj ’Elmesclb ’ânaklmja jaig toiggal jaig Tûhan kâmij ?_

IJawâb. Ealiuwa Easaj ’Elmesêlh ’ada ’ânakh bâpa ’ïtu jaig khadïni dan toiggal,fad/zât deigan ’Alïah jaig bâpa dan deigan rôHiu-•’Ikhudus.

(fa) nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;25 Sû^âl.

25 Sü’'al. Bukankah ’ai^kaw percjaja, ba-huwa ’ija lagi fudah djadi manufija _

IJawab. Behkan: k^rana deri pada khowat roHiu-’lHaudus fudah ’ija dcpcrkandoipkan, dan deper^anakhkan ’awleh parawan Marjam.

26 Sû^âl. Sudahkah kalàkh ’Ilahijet ber-lajïnan mendjadi nasut ?

I^awab. Bukan ; karana ’Ilahijet ’hu tijada kalajïnan.

27 Sifal. Bagimana kalaldi fudah ’ija c^adi manufija?

I^awab. _’Awleh pendambilan nasut ’hu kapada ka'^afâ^an_’okhnûmnja.

28 Su^al. Sudahkah kadiUi ’ija menüron-kan nasutrya deri dalam fawrga?

IJawab. Bukan: Tetapi ’ija fudah men^am-hd dija ’hu deri pada parawan Marjam ’aw-feh pakardja^an rdHm-’lkiiudus , maka bagitu fudah ’ija djadi faperij derpan kamij jai^ su* dara p nja dalam lègaÏa fàfàwâtu , melajinkan dalam dawla. S.ibr. 2: 17. dan 4; 15.

29 Sû'''âl. Sebàb ’apa ’ija denama^ij S.haj^ ’ija ’ïtu , muchalits.

l^awab. Sebàb ’ija menchalatskan khawmrya deri pada dawfä p nja.

30 Su^al. Tijadakah barang fa’^awrang muchalits jang lajin ?

I^awab. Tijada: karana bukan ’ada nama lajin dibâwah lamit , jam telàh deberîkan ’an-tara manufija p jaig ’awlehrya häros kamij dechalatskan, melajinkan ’awleh nama Sisaj. KHitf4: 12.

31 Sü’^al. Sebàb ’apa ’ija denama^'^ij ’E1-mesêHi, ’ija ’hu , ’urapan ?

fjjawâb. Sebàb ’ija fudah de^urapij deigan rolhu-’lkhudus , dan fudah detantûkan ’awleh ’Allah bapa mendjadi nabij kamij jai^g besar, mendjadi ’imam kamij jaig ’afa , dan mendjadi fulthan kamij jaig kakal.

32 Sü^al^ ’Apatah kalàkh Sisaj ’Elmesêth fodali berbowat ’akan mench^âtskan kamij ?

Plawab. Karana kamij fudah ’ija merasâ^ij tlugsara , fudah detfalibkan dan man, fudah detanamkan dan turon kanaraka , ’artinja, fndah ’ija merasa^ij fai^sar^kanaraka '^an , dan demikijen fudah ’ija berbowat kabakhtijan kapada bapanja, fopaja delepaskannja kamij deri pada Ijikfa dawfa dalam dunja dan dalam ’achirat.

33 Su^al. Pada diät ja;g mana fùdah ’ija merasähi fargsara ’hu?~

J^awab. Pada näsutnja sadja , ’ija ’hu , pada djiwaïija dan têbohnja.

34 Sü^al. ’Apatah julo)^ 'kalàlE ’Ilahijetnjà fùdah membâwa kapada pakardjâ^an ’mi_?

Qlawâb. ’Hahijetnj'a ’îtu ’awleh khowatnja fidah me^^arâfij nâsût jai_g ter^ambil ’hu demikijen , maka fudah ’ija bawled mendirha kabarâtan morka ’Alîah ’atas dawfa , dan meïepaskan kamij deri padarya ’îtu.

35 Sû^âl. Sudahkah kalàkh ’Elmesêlh tiig-gal deigan matîrya ?

Ijfawàb. Bukan : Tetapi pada hârij jaig katîga fùdah ’ija baigkit deri ’antâra ’awraig màtl p, ’âkan taadîl kâmij. Rawm. 4; 25.

36 Stfâl. Dimâna garàig ’ada ’ElmesêlK pada fâkâraig ’îni ’âkan näsütrya ?

J^awâb. Sudah ’ija nâjik kafàwrga, dudokh pada tâman kânan ’Allah bâpa , ’artîrya , fildah ’ija ter^ai^kat kapada_ mahâ besàr ka-mulijâ^an lebèh tiiggij deri pada fàmowa machlûkh. ’Efs. 1: 20,21.

37 Sû^âl. Sebàb ’apa fùdah ’ija ter’amkat kasâna fatimgij demikijen ?

I^awâb. ’Istemejwa fopâja deri sâna ’ija memarentahkan cyamäaetrya , dan mendjadi fjafisz. kamij sâma Bâpa.

38 Sû^âl. Bukankah kalàkh ’ija meryertâ^ij kâmij fàmpej kapada kaputûfan aalam, fe-perti ’ija fùdah d^ndji pada kâmij? Mat.28:20.

Ijfawâb. Deigan ’Ilahijetrya , _ djalâletnja , nlEmetrya , dan rôlhiya tijâda penah ’ija tjerej deri pada kâmij ; tetâpi deigan näsütrya ’ija tilggal didâlam fawrga , fahiigga fakâli ’ija ’âkan dâtaig meiglhukumkan fègaîa ’awraig jaig hîdop , dan jaig mâti.

3,9 Sû^âk

39 Sû^âl. ’Apa kâmu pergaja ’âkan rôliau--’Ikliuuus? nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;_

I^awâb, Bahuwa ’ada ’ija sama p deipan bapa dan ’anakli laki p_’ïru ’Allah Hiakhikhij dan khadim : d^ bahuwa ’ija telah de^anuga-rahkan deri pada fïhalda bapa ’awleh ’Elme-■sêHi padaku , dan pe^analiikan bejta püla , merghentar bejta kapada famowa kabcnaran, Jagi merghiborkan bejta , dan tiiggal ferta bejta fampej falama p nja.

40 Stfal. ’Apa kamu pergaja ’akan dja-maaat jaig mukhatïas dan sam ’itu ?

I^awab. Bahuwa ’ana!di _ ’Allah ’awldi roHinja dan kalamrya deri pada fegala ba^fa manufija menghimponkan bagi dirinja fegala ’awraig jant terpileh ’akan ber^awleli kahidó-pan kakal , meneyâdi fawatu djamasat: maka bejta pergaja bahuwa bejta ’ini ’ada fawatu ’arggawta jaig ludop deri padanja ’itu , dan ’akan tiiggal demikijen lampej falama p nja.

4i Sû^âl. Dimâna garing ’ija meighimpon-kan djamasiat jni ?

I^awab. Pada fegaïa rampat dimâna ’aw-raig berdaothbatkan kalara ’Allali deigan fa-betulnja , dan mendjawat tanda p ’Esrar jatg khudus turut titah ’ElmesêHa.

• 42 , Sû^âl. ’Apatah kabapkan ’ïtu jaig ’Allah karunjakan pada djamaaat ’ïni?_

13awäb. ’Ija karunjakan padarya ka^ampo-nan fegala dawfa, kabaigkitan fegaÏa dagiig , dan kahidopan kakàl.

• 43 nbsp;nbsp;nbsp;Sifal. ’Apa fajidali kalakh ’aigkaw herfiwleh fedaig ’aigkaw pergaja fakalijen mi ?

l^awab. Bahuwa ’awleh berkat ’ElmesêlE bejta ’ada sadil dihadapan ’Allah. Rawm.

44 Sù^âl. Butapa perij ’agkaw ’ada aadil dihadapan ’Allah?

E^awab. ’Awleh ’iman jaig betól ’akan Slisaj ’Elmesêlh sadja._

45 Sü’'al. ’Apatali ’artinja ’itu , bahuwa ’awleh ’iman sadja ’aigkaw ’ada Radii ?

I^awab. Demikijen , maka pembajaran dan sadalet ’Elmescbh jaig .femperna ’ïtu sadja d/ilhtisäbkan ’awleh ’Aliali padaku , jaig ’awlehiga fegala dawfa p ku ter^ampon padaku, dan bejta _djadi waritz kahidopan kakal, lagipawn bahuwa bejta tijada bawleh menjam-bot fegala ’ïtu melajinkan ’awleh ’iman.

46 Sû^âl. Sebàb ’apa fegala perbowatan kamij jaig tsalcHi ’ïtu tijada dapat ’ada Rada-let kamij djhadapan ’Allah, ’ataw fawatu ba-hagijan deri padanja ’Ïtu ?

Ijawab. Sebàb bahuwa lagi fegaïa perbowatan kamij jaig terbajik pada mafa kahidopan ’ïni fakalijennja ’ïtu kuraig fempornanja , dan berlumor deigan dawfa djiiga.

47 SiZal. Tijadakali kalakli fegaïa perbowatan kamij jaig tsaleHi ’ïtu baraig pahaUnja, jaig ’Alïali mawu membâlas djuga dalam dunja ’ïni dan dalam ’achirat ?

J^awab. Pembalafan ’ïni tijada djadi deri: pada baraig pahala , haiga deri pada niRmet

48 Sifal. Sijapa meg^ardjakan ’iman ’lUï didalammu ?

IJawab. RoHiu-’lIdiudus.

49 Srfal. ’Awldi ’upâja mâna?

Dfawab. ’Awleh peneigar kalam jaig telah decliodibatkan. Rawm. 10; 14, 17.

50 Sü^al. Bagimana ’ija menogohkan ’iman* ’ïtu ?

I^awab. ’Awleh kalam jaig telali dediodi-batkan ’ïtu djuga , dan ’awleh pakejan tanda p ’Efrar.-

5I Su'^al.. ’Apakah tanda p ’Efrar ’ïtu ?

I^awâb. Salâmet p dan diatam p jag khudus , jaig telàh detîtahkan ’Alïah , fbp^æ ’awlehrya ’îtu ’ija jakhinkan kamij ,. bahuwa deri kârana perfbmbâhan fombdelr p an ’EI-mesdh jaig ’afa ’îtu , _ jaig jdàli deganapij pada kâjuw tfalib deri pada niamet ’ija meig^anngarahkan pada kamij ka^ampônan fegaïa dawfa, dan _kahidopan kakàl..

52 Su'^âl. Barapa tanda ’Efrâr ’Elme^Ht (f 3 ) nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fudali

fiidah tîtahkan ^dâlam perdjandj/an baharu ?

I^awâb. Duwa: permandijan jai;g Uiudus dan perdjamuwan_Ea0â jarg khudus ’îtu.

53 Sûdil. ’Apâtah tanda jai^ tlâhir didâ-lam permandijan ’îtu ?

l^awâb. ’Ajer ’îtu jai^ fertânja kâmij de-permandîkan dergan nâma bâpa , dan ’ânakh lâki p, dan rôHiu-’lUiudus.

54 Sû^âl. ’Apa detandâ^ij dan dechâtam-kan ’awlehnja ’îtu?

I^awâb. Pembafbhan dawia p ’awieh dâ-rah dan rôHi S.îsàj ’ElmesêHi.

55 ^û^âl. Dimâna ’Elmesclh fudab cijandji ’Îtu pada kâmij ?

I^av^b. Didâlam tîtah permandijan ’îtu jarg demikijen babûnji:

Pergîlah kâmu berdjâlan kapada faganàp dunjâ , diothbatkanlah ’mdjîl pada fakalijen madilûJdi. Sijâpa jaig fudah per^aja dan de-permandîkan , ’ijajâkan ber^awleh chalâfô ; te-tagi fijapa jarg fudab tijâda pertjâja , ’ija ’âkan kena kûtoWi.

56 Sû^'al. ’Adâkah lâgi Hialâl ’awraig per-mandîkan ka^ânakli p ?

I^awâb. Behkan ; kârana marîka ’îtu sâ-ma dergan ’awraig bâligh telàh ber^awleh bahagijan ’âkan perdjandjfan ’Allah dan ’âkan perhimpônanrya.

57 Sû’'âL 2_Apâtah tanda jaig tlâhir didâlam perdjamuwan sagâ ’îtu ?

L^awâb. Rawtij terpigah ’îtu jaig kâmij mâkan , dan ’ajer ’angawr tertompah _’îtu jaig kâmij mînom ’âkan perg'''iigâtan perâfa fai^sâra dan mawt ’Elmesêth.

58 Sû^âl. ’Apa detandâ^ij dàn dccliâtam-kan ’awlehrya ’îtu_?

I^awâb. Bahuwa ’ElmesêHa memberij djî-wa kâmij mâkan dan mînom tubohnja jaig telàh detfalîbkan , dàn dârahnja jarg telàli tertompah ’âkan ber^awlela kahidôpan jkakàl.

59 ^û^âl. Dimâna ’Elmesêrfi fudah djandji ’Îtu pada kâmij ?_

Qawâb. Didâlam tîtah perdjamuwan Ragâ

’Îtu , jarg tersûrat ’awieh Rasûl Pawlus , demi-kijen buryîrya: 1 Kor. 11 : 23, 24, 25, 26. Kârana ’âku ’îni fudah tarîma deri pada ma-hâ Tùhan bâraig jarg ’^u lâgi fiidah fàrah-kan pada kâmu, bahuwa mahâ Tùhan 5Z.î-sàj , pada mâlam ’îtu tatkâla ’ija telàh dife-mukan, fudah mei_g^ambil rawtij : dàn fatelàh fudah de^ûgapnja ijukûr, maka ’ijapawn pitjah-kanlah ’Îtu , dàn ftbdâlah, ’ambillah , iàntap-lah : ’Îtu djuga ’ada tû^hku jaig ^epigahkan kârana kâmu : berbowatlalr demikijen ’îni ’âkan pei^irgàtanku. Sabâgej lâgi tjâwan mi-nôman komedijen deri pada famap aagâ , fàbdânja , tjâwan minôman ’îni jada watsHet bahâru didâlam dârahku. Berbowatlah demikijen ’Îni, fabarapa kâli kâmu ’âkan mînom ’âkan perg^'iigâtanku. Kârana fabarapa kâli kâmu ’âkan mâkan rawtij ’îni ,_ dàn mînom ’îfij tjâwan minôman ’îni , maka liendaüilah kâmu menchabarkan mawt mahâ Tûlian, fa-hiigga ’ija dâtaig._

60 Sufil. ’Adâkali rawtij ’îtu berlajînan mendjâdi tûboh ’Elmesêlh , dan ’ajer ’angawr ’Îtu mendjâdi dârahnja?

J^awâb. Bûkan : kârana tijâda ’îtu lâjin deri pada feperti ’ajer dâlam permandijan ’îtu tijâda berlajînan mendjâdi dârah ’ElmesêHi.

01 Sû^iI. Bagimâna hâros ’aigkaw menejawbtPij lendirîmu dihûltgderi pada ’aigkaw mâfolK fantap perdjamuwan aa^â ma-hâ Tùhan ?

L^awâb. Pertâma, fàhârosrya bejta_ parikfa , kâlu p bejta duka gita fakâli p deri kârana dawfa p ku , dàn ’awieh kârana fèbàb ’îtu bejta merindahkan dirîku dihadâpan Hiadlret ’Alîah. Raduwa , kâlu p bejta pertjâja dàn hâ-rap , bahuwa fegaîa dawfa p ku fudah ter’^ampon padâku ’awieh kârana febàb ’Elmesêlh. Katîga , kâlu p lâgi bejta dergan ’usâha hatîku mempunja'y fawâtu nijet ’âkan berdjâlan fantijâfà menûrut fakalijen perbo-wâtan jarg bâjik.

62 SO. IHalâikah lâgi memberij fegaîa ’awraig

’awrarg jarg meiig’'adjar peig’''adjaran jaig pu-nöh kutur , ’ataw melakukan kahidópan jaig memberij 0ak ’itu malbkli fantap perdjamuwan saga ?

L^awab. Bukanrfopaja djangan perdjandffan ’AlÏah denedjiskan, dan morkarya de^adäkan dictas faganàp perhimpônan.

^3 Sû^'â!. ’Apâtah kalàkh haros kâmij ber-bowat pada Raâl ’awraig jarg fabagini?

I^awâb. Tûmt pasàn ’îtu jaiig ’ElmesêHi fudah tîtahkan pada kâmij ’^an Hiâl ’îni. Mat. i § : I5, i6, 17. jaig demikijen babûnji.

Tetapi djikalaw fudarâmu lâki p fudah ber-dawfa kapadâmu, pergîlah dan togorlah dijà di^antara ’ai^kaw dan dija fa’^awrai^. IJikalaw ’ija menergar ’âkan dîkaw , maka ’argkaw fudah berlaba fudarâmu. Tetâpi djikalaw tija-da ’ija menei^ar ’âkan dîkaw, ^mbillah lâ-gi fertâmu ffawraig ’âtaw duwa ’awrai;g; ibpâja ’âtas bûryi mûlut duwa ’âtaw tîga ’awrarg fjakli berdîrij iafawâtu perkatâ^an. Dan djikalaw ’ija ’aingan dergar ’âkan marî-ka ’îtu, berîlah ’Îtu tâhu pada djamästet; dan djikalaw lâgi ’ija ’a^gan deijgar ’âkan dja-mâstat , hcndaHalah ’ija debîlatg ’awlehmu ’âkan fa’'’awrang dialîHiij dan pengokej.

FATSAL JANC RATIGA.

Pada mengeriteräkan (jukûr , jaig tadâpat tijâda ’awraig memberij kapada ’Allah kârana kalepâfan ’îtu.

64 Sû^âl. Sedàig kâmij dedialâtskan ’aw-leh ’LlmcsêHi deri pada famâta p nismet ,j(è-bàb ’apa kalàkh hâros ’amhaw lâgi berbowat perbowâtan p jatg tsâleHa ?

IJawâb. Bûkan ’âkan berpahalâkan fawrga ’awlehya ’îtu , bâraig jai^ ’ElmesêHi fudah berbowat ; tetâpi febab ’Allah fudah menjûroh bejta berbowat demikijen ’îtu.

65 Sû^âl. ’Âkan ’apa kalàldi berguna le-gaïa perbowâtanmu jarg teâlelh ’îtu ?

I^awâb. Sopâja ’awleh fègaïa ’îtu bejta memberij fukûr kapada ’Allah kârarîa fègala kabidjîkanrya , dan fbpâja ’ija djûga depûdjij ’awlehku ; lâgipawn fbpâja bejta iakinn ’âkan katulûfan ’imânku , _deri pada perbowâtan p jaig tsâlehh , jatg ’ada bowah p nja , dan fo-pâja ’awleh fegaïa ’îtu famâku mänufija de-per^ûfàh dan deperlâba dâtaig kapa3a ’Elme-sêlb.

66 Sû^âl. ’Adâkah lâgi marîka ’îtu ber^aw-leh ohalâts , jatg tijâda berbowat perbowâtan p jaig tsâleHi?

I^awâb. Ikïkan: kârana ’Elmektûb meig^i-tâkan , bahuwa tijâda fa^'awrang jarg bûkan fûÿj , ’awraig jatg meryombali berhâla p , ’awrarg jarg bermûkah, ’awraig jang berzinâ, ’awraig pentjûrij , ’awraig kîkir , ’awraig pemâbokh,’awraig permâkej,dan tijâda ’awrarg perampas , ’âtaw baraiig fabâgejnja ’âkan ber-pufakâdj karadjâ^an ’Allah. 1 Ror. 6 : 9,10. melâjinkan marîka ’îtu tawbat kapada ’Allah,

67 Sûdil. ’Âtas perkâra jarg mâna berdîrij tawbat mänufija?

I^awâb. 2Âtas meryafal hâti kârana dawfa dan meîaluwij fègaîa ’îtu, dan ’âtas gîta hâti ’âkan melakukan fegaîa perbowâtan jarg tsâ-leHi.

68 Sû^âl. ’Apâtala ’îtu perbowâtan p jarg tsâlelfi ?

I^awâb. ’Inîlair djûga jarg terbit deri pada: ’imân benàr , rûrut pariser ’Allah ,_ ’âkan Hrormatnja , dan bûkan jarg telàh taper^âlas ’âtas tîtah p mânufija , ’âtaw ’âtas budij bigâra; kâmij djûga.

69 Sû^'al.. Dâpatkah ’awraig jarg fudafe tawbat kapada ’Allah ’îtu menûrut ganseC ’Allah deigan fempornâiya?

IJawâb. lîûkan ; tetâpi lâgi ’awraig jarg' terlebèh tsäleHi , falâma ’ija Indop ,_ fudah ber^awleli sâdja permulahm kiÿl deri pada kabaklrtijan ’înij. tetâpi demikijen djûga maka marîka ’îtu deigan ’usâha nijetrya muladj hî-dog.'

dop menurut , bukan Siklja fateigah , hânja famowa penjuróhan ’Alïah , feperti lagi ma-rika ’itu fantijafa memohonkan maha besar Tvihan ’akan bert^bah p faharijen pada pakardja’^an janj demikijen ’ïtu.

70 Sû^âl. Sijapatah dija ’ïtu jang baros ka-mij meryebutkan ’akan ber'^awleh (égala ’ïtu?

l^awâb. Bukan bâra^ macblûldi , hânja ’Alîah sadja , jai^ fampat menuloi^ kâmij , dan hendakh ’istidjâbetkan kâmij ’awleh kâra-na febàb Siîsàj ’Elmesêdi.

71 Sû’'âl. Deigan nâma fÿâpa haros kâmij minta doaâ kapada ’Alïah ?

l^awâb. ■ De^an nâma ’Elmestlh sâdja. Jalhjâ. 16 ; 23. dan bûkan deçgan nâma bâ-raig ’awrarg marlfiûm.

72 SuMl. ’Apa ’hu jaig hâros kâmij minta deri pada ’Allah ?

I^awâb. Sakahjen rezikhij roHiânij dan ba-dânij, jaig mahâ Tûhan ’ElmesêHi fudah fim-pan didâtam pemaintâ^an dojiâ ’bu , jang fen-dirinja ludah meg^âdjar kâmij.

_7 3 Sù^âl. Bagimâna permintâ^an doaâ ’Îtu babûnji?

l^awâb. Bâpa kâmij jaig ’ada difawrga.

Namâmu deperfuçjilala kirânja.

Raradjâ^anmu dâtanglah.

Kahcndaklimu djadilah feperti didâlam fâwr-ga demikijenlah dï^âtas bûmi.

Rawtij kâmij fahârij p berîlali ’âkan kâmij pada hârij ’îni.

Dan ’ampoiiilali pada kâmij, fègala sâlali kâmij , feperti lâgi kâmij ’îni_meig^ampônij pada ’awraig jarg 'bersâlali kapada kâmij.

Dan djaiganlali membâwa kâmij kapada pertjawbâ^an , hânja lepaskanlala kâmij deri pada jarg djâhat.

Kârana ’angkaw pûnja karadjâ’^an , dan ka-wâfa, dàn kamulijâ'''an iàmpej falârna p nja, ’Amin.

74 Sû^'â!. ’Apâtah ’argkaw minta deri pada ’Allah dâlam permintâ^an doaâ ’îni?

IJawâb. Fertâma. Sopâja fegala fafawâtu jaig bergûna ’âkan Hiormat ’Allah ’îtu deper-lakûkan , tetâpi fopâja fegala fafawâtu jaig tagahkan Hiormatnja/âfaw jarg melâwan ka-hendakhrya, ’îtu dedjâwohkan. K.aduwa._Sopâja ’âkan Ihâl tûboh de^upajâkanrya padâku lakalijen rezikliij , dan fopâja ’âkan Hiâl djîwa depaliharâkanrya bejta deri pada lakalijen c^a* hat , jaig dâpat memberij karugijan pada cha-lâtsku, ’Amïn.

Manakala ’awrarg, jaig fuka mâfokh ’aig-gawta djamäsat j_’îtu fudah meig^enàl dan meig^âkaw famowa perkâra ’îni deigan sa-klra}rya,maka Hialâl kâmij bertaigâkan dija, kâ-lu p marîka ’îtu lâgi be/awlela Ijak pada bâ-raig laperkâra jai^ kena peig^adjâran ’îni , fipâja kâmij dâpat memadâkan kahendakhiga. I^ikalaw bâraig ffawranp deri ’antâra marîka ^tu berkâta ’ijâ , maka fahârosrya kâmij memadâkan kahendakhiga dengan dalîl ’Idmck-tûb. ’Adapawn djikalaw fakalijenrya ’ada ta-tàp hadnja, maka fahârosrya kâmij bertânja, kâlu p marîka ’îtu lâgi fudah bernijet ’awleh nisimet ’Allah, kakâlij pada paigdadjâran ’îni, dân meiyaigkâlij dunjâ , dàn melakûkan ka-hidopan MesêHiij jang bahâru.

’Âchinya lâgi kâmij bertânja , kâlu p marîka ’îtu mâwu menasalokhkan dirînja kabâ-wali tâ'''adîb MesêHiij.

Hâbis ’Îtu maka kâmij berij marîka ’îtu ’îigat ’âkan melakûkan dâmej , kâfeli , dàn muwâfakhat ferta dergan fakalijen mänufija, dàn ’âkan melakûkan perdamejan , djikalaw bârai^ fa^awratg deri pada marîka ’îtu bcr-giderâ deman famânja mänufija.

BÄRANG SOMEAHJANG MESÊêHIJ jai^ depâkej dâlam perhimpônan ’awrai^ mû^miii dan pada tampat lâjin p.

'Sombahjai'g pada hârij ’âHiad dihûlu deri pada ohochbat.

JA ’Allah jai^ kakàl , dan bâpa jai^ ’âmat me^’'afijânij, kâmij msrindahkan dîrij kâ-mij deri pada mata bâti kâmij dihadâpan Baadlretmu jaig mahâ tiiçgij , jarg kapadânja kâmij fudah berdawû fabânjakh kâli , dan fa-saigat ’âmat , lâgi pawn kâmij meig^âkaw , djikalaw ’ai-gkaw jmâwu mâlokli berlhukum ferta kâmij , bahuwa tijâda kâmij ber^awleli baraig lâjin ’âkan ’ûpah kâmij, hanja mawt jarg kakàl djûga: Rârana bûkan sâdja famowa kâmij ’awleh dawfa ’afólij ’ada nedjis dihadâpan Hiadlrctmu, dan ’ânakh p morka, jarg te-làh deperkandorgkan deri pada nuthfat jaig berdawfa , dàn jaig telàh deper‘''ânakhkan deigan tho^jân , ’awleh jai;g mâna dûdoHi didâlam kâmij bâgej p hewàj nafsu jarg djâ-hat , jaig meîâwan ’argkaw dàn sâma mâ-nufija kâmij : tetâpi lâgi dergan kardja kâmij fudali meïaigkah fegaîa peryurôhanmu, ’îtu pawn babarapa kâli fahii^ga tijâda berkaputû-fan , fambil lâlejkan bâraig jarg ’argkaw fudahlah tîtahkan pada kâmij, dàn berbowat bâraig jaig fudahlah delâraigkan turùs taràrg pada kâmij. Sarnowa kâmij fudah fasàt feperti domba p, dàn fudah berdawfa sâigat kapadâ-mu , bâraig jaig kâmij meig^âkaw , maka fe-bàb ’Îtu hâti kâmij duka tjita ; Behkan kâmij mem^âkaw ’âkan kahinâ^an kâmij , dànjâkan pudji’^an ralbmetmu pada kâmij , bahuwa legala dawfa kâmij ’ada lebèh bâryakh deri pada ftgaïa rambot kapâla kâmij, dàn bahuwa kâmij berhûtaig falaürfa buhâr, bâraig jaig tijâ-da kâmij fampat membajar. Rârana ’îtu tijâda lâgi kâmij ’ada mustalbakh difebùt ’ânakh p mu , dàn meig^aigkat mata p kâmij kafawrga , ’âkan meig'’'û;jap fèga'a fombah-jaig kâmij dihadâpan Haadlretmu. Dàn hâirja fafoiggohiga , jâ mahâ besàr Tûhan ’Allah , dàn bâpa jarg ’âjnat meigrafjänij, fedàig kâmij tâhu, bahuwa tijâda ’aigkaw berkenankan mawt ’awraig fâflh , tetâpi ’aigkaw kahen-dâky , fopâja ’ija tawbat lâlu hîdop, dàn bahuwa raHimetmu tijâda berkaputûfan , jaig ’aigkaw menondjolda pada bâraig fijâpa jaig tawbat kapadâmu : kâmij menjebutkan ’aigkaw deri pada mâta hâti kâmij , deigan pagharâ-pan ’âkan muchaîits kâmij Siîsàj ’Elmesêth , jaig ’ada ’ânakh domba ’Allah, jarg meighâ-puskan dawfa ’îfij dunjâ , lâgi kâmij minta kapadâmu, hendaldrlah kirârya balàs ’âkan ka-lemâhan kâmij , fambil meig^ampônij faka-lijen dawfa kâmij ’awleh kârana fèbàb ’Elme-sêHi. Bâfbhkanlah kirârya kâmij dâlam mâta ’a jer dârahnja jang ’âmat heniig , fopâja kâmij djâdi peresih, dàn pûtih feperti tZaldju. Tù-doiglah kirârya katalandjâigan kâmij deigan naldiâwetrya dàn deigan jz.adâletrya , ’awleh kârana kamulija'^an namâmu._ Perefîhkanlah kirâiya sakhal kâmij deri pada fakalijen ka-buta'^an , dàn hâti kâmij deri pada fakalijen kafeig'^adjâ^an dàn kanakâlan. Bukâlah kirârya mûlut châdimmu pada fakâraig ’îni , dàn ’isîlah dija ’îtu deigan Ihikmetmu dàn maarifetmu , fopâja ’ija mengeriteräkan ka-lâmmu deigan peresih dàn kaluwâfan hâti. Hdâdlirkanlah kirârya lâgi Jiâti kâmij fakalijen, fopâja kâmij dâpat meneigar , meig^artî dàn Hiâfidkan diJa ’îm djûga. Sûratkanlah kirâiya fegaîa ^arîaetmu ( tùrut djandjimu ) ’âtas lôHi p hâti kâmij , dàn karunjâkanlah pada kâmij kahendaldr dàn kawâfa , fopâja kâmij hîdop menûrut dija ’îtu,’âkan pudjîhm dan kamulijâ'an namâmu, dàn ’âkan perbajikan perhimpônanmu. Sakalijen ’îni, jâ Bâpa jaig ’âmat meig'’'afijânij , kâmij berdosiâ dan rnin-ta deigan nâma S-îsàj ’Elmesêth, jaig fudali meig’^âdjar kâmij minta dosâ demikijen ’mi :

Bâpa kâmij, dàn lâjin jaig berhkot.

(g) nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Sawatu

Sawatu fombahjai^ kârana fakalijen kafu-kâran ’awrai^ MesêHiij.

Pada hârij ’âHiad komedijen deri pada diothbar.

JA ’Allah janr mahâ kawala , dan jagg ’âmat meig^afijanij, kâmij merg^enal sâma dîrij kâmij , dan meig’âkaw dih^dâpan lbadlretmu,feperti ’ada fabenarrya,bahuwa tijâ-da kâmij ’ada mustaHiakl' imei'g^ai^kat mâta p kâmij kaïâwrga , dan perlbmbahkan fombahjarg kâmij kahadâpanmu , djikalaw ’amkaw mâwu ’jirat ’âkan ’ûpah dànjistiihâkh kâmij ; kârana ûtâhu hâti kâmij menudôhij kâmij,dan iègaîa dawlà kâmij memberij (jakfi ’âtas kâmij. Lâ-gipawn kâmij tâhu , bahuwa ’arckaw ’ada Haâ-kim jai^ aâdil , janï meryiksäkan lègaïa daw-fa ’awraiTg''jaig mclaiyjkah peryurôhan p mu. Tetâpi , jâ mahâ bcsàr Tùhan, fedàijg ’ai^kaw hidah fûroh kâmij meryebutkan ’aipkaw didâ-lam fakalijen kafùkâran , dan deri pada ralh-metmu jaig tijâda terkatâkan ’argkaw fùdah djandji mâwu ’istidjâbetkan lègaïa pemohônan kâmij , bûkan kârana bâraijg pahâla kâmij , jaijg kürarg lakâli p , tetâpi ’awleh kârana pahâla Tûhan kâmij Äisaj ’ElmesêHi , jarg ’a^kaw fùdah tantûkan bagi kâmij ’âkan wasîth dan Ijafjg. , maka lèbàb ’îtu kâmij meryargkal là-mowa tûlong lâjin p, dan beriüwâka kapada raHimetmu satija.

Dihûlu p an , jâ mahâ besàr Tûhan , ferta deigan legaïa kabedjikan jaig tijâda kabilârgan, jang ’aigkaw karunjâkan pada legaïa naânufija fakalijen dl’^ätas bümi ’mi, maka ’aigkaw fùdali niemberij deigan tantûnja pada kâmij làbâryaldi karunjâ, iàliiigga tijâda dâpat k'âmjj _nieig''’^îra p ij ’âtaw meig^atâkan dija ’îtu tkatahuwij, ’aigkaw fadali melepaskan kâmij deri pada perham-bâ^an ’Iblîs jaig ’âmat kalijan , dan deri pada fegala peryombâhan berhâia p , dibâwah jaig mâna kâmij ’adâlah tertâwan , dàn fùdah meighentarkan kâmij kapada cjahâja kabenâ-ranmu , dan kapada peig'^atahuwan ’indjîlmu jaig Hindus. Maka hânja fafbiggohrya kâmij fùdah lupâkan fegaïa kabidjîkanmu ’îni ’aw-leli kufûr kâmij , fêdàig kâmij fùdah ’ondor deri padâmu, dàn fùdah menûrut fègala ha-wâj naffu kâmij deigan tijâda meiglhormâtij ’aigkaw , fèperti fùdah ’ada hâros ’âtas kâmij. Sebàb ’Îtu, jâ mahâ bcsar Tûhan, kâmij fùdali berdawfa,dân fùdah memorkâdj’aigkaw sâigat,. fahiigga, djikalaw ’agkaw mâwu berlhukum ferta k^mij ’âtas ’ûpah_kâmij , tijâda kâmij dâpat menantij bâraig ’apa lâjin , hânja kama-tî^an dan kakutôkan jaig kakàl. Behkan kâmij gawba lâgi , jâ mahâ besàr Tûhan , ’awleh fegaïa tâ^adîb ’îtu , jaig fahârij p ’aigkaw ’ada menûronkan ka^âtas kâmij, bahuwa ’aigkaw morka ’âtas kâmij deigan fabenarrya. Râ-rana fèdàng sâdil ’adâmu,tijâd^’aigkaw meryiksäkan bâraig fa^awraig famenâ p : Lâgipawn pada fakâraig ’îni _kâmij meïîhat tâiganmu. ter^aigkat ’âkan menambah fjikfà ’âtas kâmij. Tetâpi djikalaw fakâlipawn ’aigkaw meig^a-râfij giksâmu ’âtas kâmij lebèh deri pada fùdali kawbowat fampej fakâraig ’îni , behkan djikalaw fakâlipawn gûgor ka^âtas kâmij fakalijen belâ ’Îtu, ’awleh jaig mâna ’aigkaw fùdah ber-bâlaskan fegala dawfa khawmmu Jifra^ejl,maka hârya fafbiggohrya_tijâda dâpat tijâda kâmij' meig^'âkaw , bahuwa tijâda ’aigkaw berbowat ’anjâja pada kâmij.

_Tetâpi , jâ mahâ besàr Tûhan , ’aigkaw ’îni ’ada ’Ilah kâmij, dàn kâmij ’îni duli dàn hâbu djûga : ’aigkaw ’îni ’ada chaïâkli kâmij , dàn kâmij ’Îni ’ada perbowâtan tâigan p mu: ’ag-k^ ’Îni ’ada gombâla kâmij , dàn_ kâmij ’îni ’ada domba p mu : ’aigkaw ’îni ’ada penubus kâmij , dàn kâmij ’îni ’ada ’awraig tubûfàn-mu : ’arckaw ’îni ’ada bâpa kâmij , dàn kâmij ’Îni ’ada ’ânaUi p mu dàn wâritz p mu,. Sebàb ’Îtu djâigan kirârya fijâfetkan kâmij deigan ’amârahmu , tetâpi tâ^adîbkanlah kirâiya kâ-

Sombahjai;g mij dergan muaafinu , dan makin palihara-kanlah pcrbowatan ’itu , jaig ’ai^kaw ludah mula^ij didalam kamij ’awleh raPhnietmu , fb-paja ’ïfij faganàp _dunja meig'^atahuvdj dan mei^^akaw , bahuwa ’aigkaw ’ïni ’ada ’llah dan muchaïite kamij. JKHawmmu Jiin'Æjl fa-baipaldi kali fudali memorka^ij ’angkaw, maka ’angkaw fudali menjiksakan dija deman fabc-narnja, tctapUiarapa p kali marika ’hu fudali tawbat kapadamu , niaka fafakali ’angkaw fudali nicm^a.iukat dija dergan niametmu. Dan barapa sâigat’adâlah dawfa p rya dan salah pnja, niaka harya fafomgohiija fcgala bela , jaig fudahlali tertanru padarya ’itu , ’aigkaw fudali mendjäwohkan ’awleh karana lebàb perdjan-dj^an ’ïtu , jaig ’angkaw fudali mendirikan deigan lianiba p mu_’Ibrâliîm, Jirslhüh , dan Jaakhub, niaka _demikijen fudali tijada penali ’argkaw membowaï^ permintâ^an khawmmu. Sakaram pawn ’awleh niametniu kamij fudali be/awleh perdjandjhan ’ïtu djuga jaig ’aigkaw. fudali mendirikan ’awleh targan S.ïsaj ’E1-mocHi wasidi kamij di^antaramu, dan di'an-tara fakalijen ’awraig mü''^min. Behkan laka-raig ’ïtu ’ada lebèli rnulija, dan lebèh togóli, fedai^ ’ElmescHi fudali menogohkan dan menjempornakan ’Ïtu deigan perafa faiglaraiga, dan mawtnja , dan kamasókannja kadalam kamulija^annja jaig kakal. Sebàb’ïtu, ja maha besàr Tùhan , kamij meryaigkal dïrij kamij, ferta deigan fakalijen tüloig _manufja , dan kamij berfuwaka sadja kapada perdjan-djï^an nismet, jaig punóh chalats , ’awleli jaig mana Tùhan kamij Stïsaj ’Elmesêdi fudali per-damejkan kamij lèrtaniu pada falama p rya , fitelali fudali pada fakali djuga ’ija farali-kan tubohrya karana kamij tergantoig pada ka-juw tfalïb mendjadi fawatu perfombahan jaig femporna karana kamij. Sebab ’ïtu , ja maha besàr Tùhan , tîlikhlah kirânja durdja MescHi-mu, dan djaigan ’ïigat ’akan dawfa p kamij , fopaja morkamu depadamkan ’awleli ßafäset-rya, dan fopaja HiadJretmu bergahaja kapada

MeséHiij, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;5x kamij ’akan kafuka^an , dan chalafó kamij.

Hendaldilah kiraiga lagi_deri pada fakaraig ’Ïni melmdoigkan dan memaliharakan kamij, lagi memarentahkan kamij ’awleli róHimu jaig khudus, jaig faharij p makin lama makin lebèh mematïkan dagiig kamij ferta deigan Ja-kalijen pe/iigïnannja , fambïl membaharuwij kamij ’akan_ber’'awleh kahidopan jaig tsaledi, dan meng^adakan babarapa bowali ’iiiiaii jaig benar didalam kamij , jaig ’awlehnja nama-niu depudjïkan dan demulijâkan_fampej fala-ma p aja, dan kamij pawn memudahkan fè-gak baraig jaig liniijap, dan deigan karin-duwan jaig bahejna ’amat kamij ’ïigat ’akan fegaïa perkara famawij sadja.

’Adapawn , febab ’aigkaw kahendâkij ’awraig meinÙhonkan ’akan fakalijen mänufija, niaka kamij minta dosa kapadamu , hendaJE-lali kirânja meiijampejkan berkatmu kapada peig^adjaran ’indjïlniu jaig khudus, fopaja ’ïtu deyeriterakan dan defambotkan pada fegala tanipat, fopaja ’ïfj faganàp dunja depun 'hij deigan peig'^atahuwanmu jaig memberij chalats , fopaja ’awraig djahil detawb^tkan dan ’awraig dlasïf ’ïtu detatapkan, dan miifiig p fa^awraig membefarkan dan mengkhudufkan namamu jaig Idiudus, bùkan sadja deigan per-kata^an , tetapi lagi deigan pcrbowatan.

’Akan makhtsùd ’ïni hendaldilah kiraiya meig^ùtusjiabarapa chadim jaig fatijâwan da-taig kapada penuwijan , dan memberkatij dija demikijen , fopaja marika ’ïtu dapat mela-kùkan diidmetiija deigan fatijarya. DifabeHh lajin hendaldilah kirânja tompaskan famowa gùruw dusta,gurk jaig terkain p , dan ’awraig ’upahan , jaig menontut Hiormat dan ’ontoig dirïrya , dan tijada menontut Hiormat nania-mu jaig khudus ’ïtu sadja , ’ataw falamet dan dialats fegaïa ’awi*aig kafijan.

Lagi_fakalijen djamaaat MeseHiij, jaig ’aigkaw fudah mendo5Z.a pada faganäp sini sana , hendakhlali kirânja ’aigkaw memaliharakan deigan niamet dan memarentahkan dija ber-(g nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;kandjaig

^2 Sbmbahjaiig kandjai^ pada ka^afa^an ’iman jarg benàr , dan pada ’idalats kahidopan , fopaja fafahärij karadja^anmu bertambah p , dan karadja^an ^ejdian ’itu binafa, fahii^ga maka karadja^an-mu djadi femporna , manakala ’aigkaw ’akan ’ada famowa dalam famowarya._

Tambahan kamij memohonkan padamu ’akan ftgala ’awrai^ besàr p, jaig fudah kaw-kahendakij mc!g''quot;aipkat ka^atas kamij,’ija dru , fègaîa Tuwan jaig najik mertabet jaig ’amat finggij ditanah Wolanda, dan fegala ’awrarg pemarentah Rompanija , lagipawn Tuwan Gubernadawr I^encral , plan fegala Mante-rinja. Demikijenlah Tuwan Gubernadawr , dan ’awraig bitjärajdan fegala ’awrang besàr p, jaig memegaig parentali ditanah ’ini, hendakh-Jali kirarya memberij niametmu dan karunja-mu padarya , mafiig p pada djawatanrya dan paigkatiga , jaig dalamrya ’ija fudal}_tertantu ’awlehmu , fopaja marika ’itu memarentah-kan khawm jaig ’aigkaw fudah bapertaroh padanja ’itu dcipan budirya, fambil melindorg-kan dija deigan perkaganja , lagipawn fopaja ’ija metg^arcyâkan pakardja'dinmu dcigan 1a-tijarya, dan melakukan ’intsaf deigan fabenar-nja pada fegaîa raaijetiga. Hendakldala kirarya ’amkaw ’ini dergan roHimu jaig Mhudus ’ada kapala didalam fegala sidaigaja,fopaja pada jbarang Haal ’aHawal marika ’itu djaigan paju-kan ’apa p melajinkan bararg jaig bajik dan patut , dan fopaja ’ija meîakûkan ’itu deigan fempoma ’ontoigiga : lahiigga maka fegah tanah dan negerij ’ini depalihanikan lepas deri pada fataruw p rya,fogala ’awrarg fafikir de0ik-sakan , dan fegala ’awrarg tsaleHi delindoig-kan, lagi ’awlehiga ’itu namamu demulijakan, dan karadja^an radja fegala radja p, jasnij S.!-saj ’ElmeseHa, ’itu detambahkan , dan kämij pawn dapat meîakûkan kahidopan tedoh dan funija deigan tijap p aibadet dan dchlats.

SJahdan kamij memohonkan padamu ’akan Ihkalijen tarnan dan fudara kamij , jagg menaiggoig perhambâtan dibawah dulamet

McseHnj.

’awraig kafir. Hendaklrlali kiraiya ’aigkaw meighiborkan dija deigan rolhmu jaig hiudus, dan meîepaskan dija deri pada kafukaran ’itu deigan niametmu :_ djaigan kirarya fakali p ’aigkaw berij ’agama MescHiij derufakhkan , dan perg^iigatan namamu dehapuskan deri ’atas bumi, fopaja djaigan fogala fataruw kabena-ranmu ’itu meiggahkan diriiga ’akan mcighi-nakan dan meighôdjat Haadlretmu. Tetâpi djikalaw ’ada kahendakhmu ’Ilhnj , ’awraig MescHiij jaig tertawan ’itu mati ijahid , fambil memudji namamu : hendaklrlali kirarya memberij padanja paighjboran dalam perafa faigfararyja ’itu , fopaja ’ija mendjondjoig ’itu dataig deri pada taiganmu ’abawij, dan febab ’itu marika ’itu tiiggal teabit deigan menuruf kahendakhmu , mawu pada kotika hidop ,. mawu pada kotika mati , ’akan kamulija''^an namamu, ’akan perbajikan perhimponanmu ,, dan ’akan chalatenja.__

Lagipawn kamij memohonkan padamu ’akan fakalijen ’awraig jaig deta'^adibkam ’awlehmu dengan kapapâ^an , pandjara ,, peigikit tuboh, ’ataw ball jet ryawa: hendakli-lah kirarya meighiborkan fakalijenma , ja maha besàr Tuhan 5 _fokhadar Hiadjatnja. Ee-rilah kiranja pada marika ’itu,fopaja tifa-dibnja ’itu ’ada lajikh ’akan meigfonàl dawsanja dan ’akan membajikij kahidopanrya. Hendakh-lah kirarya lagi memberij padarya tfabàr jaig tzabit. Rûraigkanlali faigfaraiga, dan lepaskan-lah dija komedijennja, fopaja marika ’itu_fuka ^ita karana kamurahanmu , dan memudjij namamu fampej falama p rya.

Pada ’achirrya, ja maha besàr Tûhan, hen-dakhlah kirânja megg’'a^gkat kamij dan baraig fakalijen jaig ’ada pada kamij kabawah per-lindoiganmu dan pemalihara^anmu. Berilah kirânja kamij hidop dalam djawatan kamij menurut kahendakhmu , dan kamij pakej fo-gaÏa karunja jaig kamij tarima deigan ber-katmu ’itu demikijen, maka djaigan fogaîa ’itu menagahkan kamij, harya lebèh dihulu meig-^ontoigkan

’’ontoipkan kamij kapada k^ûdôpan kakàl. Hendaklilah kirânja lâgi menogohkan kârnij dâlam làkaüjcn peîawânan kârnij , fbpâja kamij memegai^ ’imân jaig benàr dan berparàig lalu be/awleh kamenâi^an , dan dâlam hârij ’adiirat kârnij mendâpat kahidôpan kakàl ferra dergan Üisaj ’ElmesêHa.

Sakalijen perkara ’îni kârnij minta deri padâmu, feperti Tûhan dan muchalits kârnij jaig farijâwan S.îsàj ’Elmesêlh fendîrij ajàga Æidalr meig^âcyar kârnij :

Bâpa kârnij , dan lâjin jaig berfkor.

Komedijen deri pada demikijen ’îtu djamâaat delepaskan pergi derpan tabrîk jaig bejâla.

Hendaklilah kamu rarîma berkat mahâ besàr Tûhan.

Hendaidaiah jcirârya Huwa memberkärij kâ-mu , dan memaliharâkan kâmu. Hendakh-lah kirânja Huwa bergahajäkan Hiadlrenga kapada kâmu, dan mei^^afijänij kâmu. Hen-daidilali kirânja Huwa memfîrckar HiacUretrya kapada kâmu , dan mcmberij dâmej pada kâmu. ’Amin.

Sombahjarg dihûlu deri pada chorhbat paig-''’adjâran ’agama Mesêüiij.

JA Bâpa làmâwij , kalâmmu ’îtu ’ada fcm-porna , dan merg^ombalîkan fegala djîwa, ’Îtu ’ada 0ahâdet benàr , jaig membîdjaldi-kan ’awram bddokh , dan men^argkan mâta p ’awrai^ buta,’îtu ’ada ’upâja khowat ’âkan mem-berij chalâts pada falAawraig jam bef^mân. Tetâpi fèdàig deri pada mûla perdmakan kâ-mij ’ada bûkan sâdja buta hârya lâgi lemàh ’âkan membowat baraig lafawâtu kabidjîkan ; dan - fidàm ’argkaw ’îni lâgi tijâda mâwu mcnnlom bärarg ia^awram , melâjinkan jaig rindah dàn_bcrdabàr haiînja.. Maka kârnij minta kapadâmu, hendakhlah kirârya ’arekaw menaraigkan aaJêial kârnij ’awleli rôHimu jaig khudus, dan memfirunjâkan pada kârnij hâti jaig djînakh , jaip deri padarya lègaïa kadjumawffan dan kabidjâkan dunjâwij Judah dedjâwohkan , fopâja tarkâla kârnij menemar kalâmmu , kârnij dâpat merg^arti ’îtu dengan lapatutrya , dan meîakûkan kahidôpan kârnij menûrut dija ’îtu. Hendaklilah kirânja lâgi deigan nisimetmu Jtu tawbarkan fakalijen ’awraig jaig lasàt deri kabenâranmu , fopâja kârnij fakalijen sâma p fahâti berbowat aibädet padâmu,deigan kliodfjet dan aadâlet kabenâ-ran_pada fakalijen hârij kahidôpan kârnij. Sarnowa ’Îni kârnij minta Jawleli kârana febàb' ’ElmesôHi sâdja , jaig fudali meigAdjar kâmijr minta doaâ deigan namärja , dan lâgi fudah djandji ’istidjâbetkan kârnij:

Bâpa kârnij, dan lâjin jaig befdkot.

Sombahjarg komedijen deri pada diotbbat penjadjäran ’agama MesôHiij.

JÂ ’Alïali dan bâpa jaig ’âmat mûrali lâgi jaig ’âmat meng^afijanij , kârnij meig^û0ap 0ukâr kapadâmu , febàb ’aigkaw fudah meigambot kârnij mâfidi pcrdjandjfanmujiû-kan sâdja kârnij ’îni hârya lâgi fegaîa ka^ânaldi kârnij, bâraig jaig ’aigkaw bûkan sâdja fudah materîkan padârya ’awleh permandijan jarg khudus, hârya lâgi tondjokli ’îtu faharijen , ma-nakâla ’aigkaw meryempomâkan pudjifanmu deri dâlam mûlutnja , fopâja demikijen ’îni ’aigkaw permalûkan fegala ’awraig Ihakîm. didunjâ. Râmij minta doaâ kapadâmu, hendakhlah kirârya meîebehkan nismetmu didâlam’ marîka ’îtu, fopâja pada fedekâîa wakhtu ber-tambali p bahagijaniija ’âkan JElmesêlh ’ânakh-mu lâki p ’Îtu , Hiataj maka ’ija bef'^awleh paigkat aâldiil bâligii deigan fegala djenis Hiik-met dan aadâlet. Hendakhlah kirârya lâgi memberij niamet pada kârnij, fopâja kârnij meig^âdjar marîka ’îtu djâlan maarifetrau dan (g. 1) nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;takhijet-

54 nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Sombahjai^

rakliijetmiijfcperd ’a^kaw fudah tîtahkan pada kâmij, ’agar fbpâja ’awleh aibädetrya ’îtu ka-radja''an ^eithan debinasakan , dan karadja'^an Sisaj ’Elmesêlb ’ïtu detogohkan dalam dja-majiat ’îni,dàn dalam fegala djamäsat lajin p, ’akan Hiormat namâmu jai^ Uiudus , dan ’akan chalats marika ’ïtu jaig kakal, ’awleh karana Sisaj ’Elmesêlh. nbsp;nbsp;nbsp;’Amin.

Sombahjam dihülu deri pada chothbat pada baram harij deri pada ’usbüjl.

JA Bapa famawij, ’Allah ja^ Ihadïm, dan ralEïm , kâmij mei^‘''enal , dan mei]g^a-kaw dihadapan Ihadlretmu ’Ilahij , _ba-huwa kâmij ’ada ’awraig berdawfa jai^ kafijan, jaig fudah deperkandoigkan dan deper^ânaldi-kan dcman fegala djcnis perfalâhan dan kabi-nasa^an , jarg rjenderoig djjga kapada fegala kadjahâtan , dan tijâd^ lâjildi kapada bäraig kabicyîkan , dan bahuwa kâmij deigan kahi-dopan kâmij jarg berdawfa, tijâda dengan ber-henti , fudah melaigkah fegala penjurohanmu jarg Uiudus, ’awleli jaig mâna kâmij mendja-gâkan morkâmu tûron ka'''âras kâmij , ^n tûrut Hiukummu jaig 5Z.âdil kâmij memowat ka’^âtas kâmij laK.net jaig kakàl. Tetâpi, Jâ mahâ bcsàr Tûhan,kâmijJ)erfasàl dan duka tjita, febab kâmij fudah memorkâ^ij jargkaw , kâmij meng^adûkan Haâl kâmij deri kârana fe-gaîa kalalâhan kâmij , lâlu minta, hendaklilah kirânja menîlikli dei;gan niK.metmu ’âkan ye-lâka kâmij. Hendaünlah kirânja sajaig ’âkan kâmij, jâ ’Alïah dan bâpa jaig ’âmat mûrah, dan meig^ampon pada kâmij fegala dawla kâmij , ’awleh kârana perâfa faigsâra ’ânalEmu jaig kckâfeli Tûhan kâmij S.îsâj ’Elmesêlh. Hendakhlah kirânja lâgi meig'''anugarahkan pada kâmij karunjâ rélhmu jaig khudus , jaig meighidjar kâmij deigan faganàp hâti meig^e-nàl tho^ijân kâmij, dan djomuw ’âkan kâmij fendîrij deigan fabetulrya, fopâja dawla dema-

MesêHiij.

tîkan didâlam kâmij,dan kâmij baigkit deigan kahidôpan bahâru,jaig dâlamnja kâmij mem-berij bowah p khodfijet dan sadâlet, jaig ’ada Idiabûl padâmu ’awleh Sjs^j ’ElmesêHi. Hen-dakhlali kirânja lâgi memberij kâmij meig’'arti kalâmmu jaig kliudus , tûrut kahendaklimu ’Jlâhij, fbpâja ’awlehnja ’îtu kâmij ber^âdjar menatapkan peigharâpan kâmij ka^âtas_’aig-kaw sâdja , dan meryarakh ’îtu deri pada fe-gaïa machlûkh. Sopâja lâgi parâgij mânufija kâmij jaig lârna ferta deigan fegala ka^iigî-namya deri pada fahârij dâtaig kapada fahârij mâkin lârna mäkln lebèh detfalîbkan , dàn fopâja kâmij perfombahkan dîrij kâmij ’âkan khorbân jaig hîdop , ’âkan kamulijâ^an namâmu jaig khudus , dàn perbajîkân sârna mânu-fja kâmij, ’awlelg kârana Tûhan kâmij S.îsàj ’ElmesèHi, jaig fudah mei^âdjar, dàn meryu-roh kâmij minta doaâ demikijen ’îni:

Bâpa kâmij , dàn lâjin jaig berTkot.

Sombahjaig pendelt komedijen deri pada chothbat pada bâraig hârij deri pada ’usbûa.

JA mahâ besàr Tûhan ’Alïali , jaig mahâ kawâlà , djâigan kirârya berij namâmu jaig kliudus ’Îtu dehôdjatkan ’awleh kârana daw-ià p kâmij; djikalaw fakâlipawn deigan baba-rapa perkara kâmij fudah berdawfa kapadâmu, fedàig kâmij fudah tijâda deigar p an ’âkan kalâmmu feperti pâtut; lâgi deigan bodokli dàn sûigut kâmij fahârij p mendjagâkan morkâmu tûron ka^âtas kâmij: maka febab ’îtu ’aigkaw meiyiksâkan kâmij deigan fabenariya. Tetâpi , jâ mahâ besàr Tûhan , terkenaiglah kirâiya ’âkan ralhmetmu besàr , dàn sâjaiglali ’âkan kâmij. Berîlah kirârya kâmij meig^enàl fegala dawla p kâmij, dàn meryasàl ’âtasrya , lâlu membajîkij kahidôpan kâmij : togohkanlah kirârya fegala diâdim djamâaatmu, fopâja ma-rîka ’Îtu dâpat mentjeriterâkan kalâmmu ja ig kliudus deigan fatijâiya dàn tatapnja. Togohkanlah

lah kiranja fegaïa ’awraig besar p , jaig telah ter’^argkat jça^âtas ’umetrnu, fopaja marika ’ïtu dapat memegaig pedài^g dunjawij ’ïtu dengan 3Z.adalet dan detgan ’inteaf. Faliharakanlah ki-rarya kamij deri pada fegaÏa fitnet dan diijanet. Binasakanlah kiranja fakalijen bitjara djahat, jaig deigan tipu daja debitjarakan lawan kalam-mu dan djamasatmu. Ja maha besàr Tûhan, djaigan kirâi^’a mendjäwohkan rôHimu, dan kalâmmu_deri pada kamij, tetâpi benjah pada kamij penambahan ’iman, lagi taHiamul dan tzabât pada fegaïa fai^sara dan kafukaran. Be-rilah kirarya tülnig pada ^’amasietmu,lepaskan-lah ^ja deri pada fegaïa perggagahan , per-gurawan , dan peig^anjaja^an. Togohkanlah kirarya lagi famowa bâti jaig lemah dan duka gita , dan kïrimkanlah pada kamij fâlâmetmu ’awleh karana Sisaj ’ElmesêHa Tûhan kamij, jarg fudali memberij pada kamij cyandji^an jaig foiggohp’ïni: ’Amin , JAmm djuga ’aku berfabda pada kämu, bahuwa fegala fafawatu jaig kamu ’akan minra deri pada bapa deigan namaku , ’ija ’akan memberij ’ïtu pada kanui : dan fudah menjuroh kamij minta dojiä demi-kijen ’ïni:

Bapa kamij , dan lajin jarg ber'''ïkor.

mij menantïkan faganap ’nntoig nijet kamij deri' pada taiganmu jaig mûrah sadja. Maka fopaja kamij mendapat peg^'afijan jaig demikijen ’ïni dein padamu,hendakhlah kirarya ^igkaw,türut: djandjïmu, meig^amponij famowa dawfa kamij ’awleh karana perafa faigsara dan penom-pah darala Tûhan dan mudiaïits kamij Sisaj ’Eljpesêl i ; karana fasàllah kamij fudah berbowat ’Ïtu. Hendaklilah kirarya menaraigkan hâti kâmii, fopaja , habis kamij menaiggalkan fegaïa perbowatan kalam, kamij falaku ’anakh p taraig berdjalan menürut kabaharuwan kahidopan deigan berbowat tijap p sibadet. Rarunja-kanlah kiranja lagi berkatmu kapada daothbat kalammu ’lïahij. Binasakanlali kiranja fakalijen perbowatan ’Iblïs: togohkanlah kiranja fegaïa chadim djamäsat , dan fegaïa jiwraig besàr p, jaig telàh ter^aigkat ka’’'âtas ’umetrnu. Hîborkanlah kirarya hâti fegaïa ’awraig jaig kena ’anjâja dan sûfah,’awleh karanaS.ïsaj ’E1-mesêlh , ’ânakhmu jaig Jçekâfeh , jaig fudah djandji pada kamij, ^huwa foiggoli p ’aigkaw ’akan karunjâkan pada kamij fegala fafawatu jaig kamij minta deigan namaiya, dan febàb ’Ïtu fudah süroh kamij minta dosa demikijen ’Ïni: nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Bapa kamij, dan lajin jaig ber’'ïkot.

Sombalgaig pada pagi harij.

JA Bapa jaig ’amat mei^^afijanij , kamij mei^mtjap fjrikür padamu, febàb bahuwa pada malam jaig lalu ’ïni deigan fatijamu ’aigkaw fudah meig^awal ’akan kaïnij, dan minta kapadamu , hendaüilah kirarya meno-gohkan kamij deigan róïhmu jaig kliudus , jaig fedekala meig^ïriig kamij , fopaja kamij tan-tukan harij ’ïni , ferta deigan fakalijen harij kahidopan kamij , ’akan berbowat fafawatu aadalet dan Idiodfijet , dan ’akan fegala baraig jarg kamij mendjamah deigan taigan p, berïlalr kiranja mata p kamij fantijafa c^aga p ’akan memaljhürkan Hiormatmu, Hiataj maka ka

Sombahjatg pada petaig harij.

JA ’Alïah jaig ’amat meig^'afijanij , taraig kakàl , jaig bertjahaja didalam kalam, jaig meïalükan malam dawfa p ,_ dan fegala. kabuta^an hati: fedaig ’aigkaw fudah tantükan malam ’akan berhenti , feperti fijaig ’akan bakardja : kamij minta dosa kapadamu , hen-daldilah kiranja berij tüboh kamij berhentideigan fantawfa dan funija , fopaja komedijeniija ' ’ïtn ’ada lajikli ’akan mendirïta kalelahan ’ïtu , jaig baros ’ija menaiggoïig. Betulkanlali kiraiya tïdor kamij , fopaja fedcrhana ’adaiga, ’agar tüboh dan ryawa kamij dja^anj kena bu'aig tjó-riig , behkan pawn fopaja tïdor kamij tijadi ’akaa

.g6 Sombahjai;g

•’akan Hiormatmu. HendaMah ^kiranja mena-rai^kan mata aaidial kamij, fbpaja_lt;^apgan ka-mij tidor mati , tetapi fantijâfà menantikan ka-Jepafan kamij den dalam kafukaran dunja ’mi. HendaUilah kiraiya lagi meïindoiigkan kamij deri pada fegaïa waswafet ’Jblïs , fambil merg-’'aigkat kamij kabawah kalaiggara'''anmu jang kiiudus. Dan djikalaw fakalipawn fudah tijada kamij meryudahkan harij ’mi mekijinkan deigan saigat bcrdawki kapadamu.: maka kamij minta dosa kapadamu , hendaklilah kiranja menü-doi;g fakalijen dawfa kamij ’awleh raHimetmu, fèperti ’aigkaw menudorg fegaïa fafawatu jagg dilatas bûmi deman kakalâman mâlam , lo-pâja ’awleh kârana febàb ’îtu djaigan kamij de-bowang deri hadâpan Haadlretmu. Berîlah ki-ranja lâgi fantawfa dan paighibâran pada fegala ’awraig sâkit,lâgi pada fegala ’awrarg jæg duka gita dan bersûfah hatiiga, ’awleh_kârana Tûhan kamij Sîsaj ’ElmeséHa, jaig fudah meig^âdjar kamij minta dosa demikijen ’îni:

Bapa kamij , dan lâjin jaig ber^îkot.

Sombahjai^ dihûlu deri pada Bicjâra madjlis djamasat.

Ta Bâpa famâwij , ’Allah jaig kakàl dan ’âmat meig^afijânij , bahuwa fùdah radia padâmu tûrut Haikmetmu dan kamurâhanmu jaig tijâda berhimga merghimponkan fawâtu djamâsiat deri pada fakalijen mânufija dilatas falûroh bûmi ’awleh chotiibat ’indjil jaig khu-dus , dan memarentahkan dija ’Îtu ’awjeh chidmet mânufija p, lâgipawn ’aigkaw^ ludah mendosâ kân^ tûrut nijz.metmu kapada dia-wâtan jaig demikijen ’îni , dan fudah meryû-roh kamij ’îigat ’âkan dîrij kamij, dan ’âkan faganàp kâwan ’îtu , jaig ’Elmesêlb fudah per^awleh deigan daralnga jaig ’indah. Sedàrg kamij làkâraig fudah berhimpon deigan na-mâmu jarg khudus hendakii berbigâra ’âkan fegala perkara jaig dehâdapkan pada kâmij ,

Meselbij.

dan jaig kena fantawlà dan perbajjkan djamâ-s.etmu , tûrut telâdan djamäset pada mâfâ fegala Rasûl p , feperti rijâia djawâtan kâmij, kapada pakarcyâ^an jaig mâna kâmij meghikaw dîrij kamij tijâda bergûna , dan tijâda lâjilb , fedàig deri pada mûla per'^anâkan kâmij tijâda finipat meig^îra p ij bâraig jaig bâjik ià-’''awleli p deri pada kâmij fendîrij , djâigan-kan meîakûkan ’îtu : maka febàb ’îtu kâmij minta dosâ kapadamu , hej ’Allah dan Bâpa jaig ’âmat fetijâwan , hendakhlah kirânja ’aig-kaw tûrut djandjîmu ’ada Haâdlir pada sâma teigala pakompôlan kâmij jaig pada fekâraig ’Îni deigan rôrhmu jaig khudus , jaig meig-hentar kâmij kapada femowa kabenâran. I^â-wohkanlah kirânja lâgi deri pada kâmij fegala rjiderâ dan garàkh p an hewàj naffu jaig sâlah, dan berîlah kalâmmu jaig Idiudus men-djâdi khânûn dan tâli sîpat jaig ’alà pada fegala pembigarâ’'an kâmij , fopâja fegala ’îtu bergûna ’âkan meiglEormâtij namâmu, mem-bajîkij djamâsietmu, dan lepaskan farâhu hâti kâmij deri pada- takliteîr , ’awleh kârana ’Elmesêlb Slîsàj ’ânakbmu lâki p , jaig ferta deigan ’aigkaw dan rôlbu-’lkhudus ’ada ’Allah jaig ’ata dan benàr , jaig hâros depucljîkan dan demulijâkan fampej làlâma p rga. ’Amin..

Sombahjaig komedijen deri pada Bigâra madjlis djamâaat.

TA mahâ besàr Tûhan ’Allah Bâpa famâwij , kâmij meig^ûgap tjukûr kapadâmu deri pada mâta hâti kâmij , bahuwa fudah radJâ padâmu meighimponkan bagîmu tàwâtu djamäsat pada tânah ’îni, dan sûrohkan kâmij meig^artijâkan pakardjâ^^an ’îni , fambil memberij pcig'^aiijan pada kâmij, làhiigga kâmij dâpat berchothbat-kan ’indjîlmu jaig Idiudus , dan berlakûkan fegala pakarcyâ^an jag s.âbid deigan femporna kaluwâfan tijâda tertagah ’adânja. Sabâgej lâgi baliuwa ’aigkaw fudah ’ada HiâdJir pada

58 Sombahjang djaiTgan de^an nustapa , tetapi derean hati buc^or. ’Anugarahkanlah kiranja pada kâmij lagi karunja ’ini , ’akan berfukakan fegaïa ’awrai^ kaftan bukan sadja cierean derma jarg dâhir , har^a lagi derean kalammu jare khudus. ’Adapawn ledare tijada ’awleh raw-tij sadja manufi'a hidop ,_ hanja ’awleh lala-wam ferman jaig terbit deri pada buigi periju-rohmu , maka henda-khlah kirarya meryampej-kan berkatmu kapada kardja pembahagijan kâmij , dan perbai-yakli rawtij iegala ’awraig papa , fopaja marika ’itu dan kâmij ’ini ber-rewleh pohon ’âkan meig^iatjap pudji dan Iju-khr kapadamu : lambd menantij mahâ mulija kadataigan ’ânaWbmu jarg kekâlèh Sisaj ’£1-meseHi ’itu , jaig ’awleli kârana febàb kâmij fudali djâdi pâpa, fopaja ^ija mei^^ajâkan kâmij ûmpej làlâma p rya. ’Amîn.

Sombahjang dihûlu deri pada mâkan.

Mazmûr 145. ’a jat 15,_ 16.

• I5 nbsp;nbsp;nbsp;Mâta p fègala fafawâtu mene^âdoh ka-padâmu : maka ’ai^kaw djiiga memberij padârya makânanrija pada kotikanja.

• 16 nbsp;nbsp;nbsp;’Aigkaw ’ada membûka tâiganmu , dân meîig^innjangkan fegaïa fafawâtu jarg hî-dop tûrut kandladmmu.

JA mahâ besàr Tûhan ’Allah, îaig mahâ ka-wâfa , jaig fudah mencljadîkan fegaïa fà-fawâtu , dân lâgi meig^alaiggarâkan ’îtu ’awleh kliodretmu ’liâhij, dân fudah bapermâ-kankan khawm Jifrâ^ejl didâlam pâdaig tijah , bendakhlah kirânja meryampejkan berkatmu ka-pada kâmij hamiia p mu jaig dlasif , dan me^khudulkan bagi kâmij lega 'a karunjâ Ini, jaig kâmij tarîma deri pada kabajîkanmu jaig ’âmat mûrah , fopâja kâmij pâkej dija ’îtu deigan nazahân dân khodfijet tûrut kahendakh-mu jaig ’âmat bâjik , dm fopâja ’awlehrya ’îtu kâmij meig^'âkaw , bahuwa ’aigkaw djùga ’ada

Mesêlhij.

bâpa kâmij, dân pôhon fogaïa kabajîkan. Bc-rîkanlah kirânja lâ^i kâmij pada fedekâla wakhtu,dan dihûlu deri pada fàmowârya,menga-hârij rawtij rôihânij , jas.nij , kalâmmu , deigan jaig mâna djîwa kâmij depermâkankan ’âkan ber^awleh hahidôpan kakàl , jaig ’aigkaw fudah fàdijâkan bagi kâmij ’awleli mahâ sûtjij dârah ’ânaidimu jaig kekâfeli Tûhan kâmij Sîsâj ’£1-mesêhh. ’Amîn.

Bâpa kâmij, dân lâjin jaig ber^îkot.

Demikijen Tûhan kâmij Sîsâj ’£lmesêHi, nafôiHietkan kâmij, Lukhâ 21 ; 34, 35.

34 Maka paliharâkanlah dîrij kâmu , ’âgar djâgan hâti kâmu debarâtij ’awleh pendemâpan dân pemabôkan dân babarapa pertjintâ^an kahidôpan ’îni , dân djâigan fakûryoïg p hârij ’îtu djùga meryalàp kâmu.

• 35 nbsp;nbsp;nbsp;Kârana foperti fawâtu djuràt ’ija ’âkan meryirkap famowa ’awraig jaig dûdokii dilatas mûka falûroh bûmi.

Sombahjaig komedijen deri pada mâkan.

Demikijen bafermân mahâ besàr Tûhan didâlam sûrat Mûsâj jaig kalîrna, Fatf. 8. ’âjat 10, I1.

• I0 nbsp;nbsp;nbsp;Manakâla ’aigkaw fudah mâkan dân djâdi kmnjare , maka hendaklilah ’aigkaw memudjîkan Huwa ’Hahmu ’awleh kârana tânah jaig bajik ’îtu , jaig ’ija fudali berîkan padâmu.

• I1 nbsp;nbsp;nbsp;’Iigatlah ’awlehmu ’âgar _djâigan kawlâlej ’âkan Huwa ’Hahmu pada rijâda memali-harâkan pasàn p rya, dân Hiukum p nja, dân ’ondaig p rya , jaig ’âku ’îni ’ada ber-pasàn hârij ’îni padâmu.

JA mahâ besàr Tûhan ’Alïah, Bâpa lamâwij, kâmij meig^ûgap :0ukûr padâmu kârana fakalijen kabidjîkanmu, jaig kâmij tarîma deri pada tâiganmu jaig mûrah tijâda deigan kapu-

kaputufan^ bahuwa ’ada kahendakhmu ’Ilahij ’akan memaliharakan kâmij didalam kahidô-pan jai'g fana jni, dan pabinakan kâmij deigan mem^erij pada kâmij hidop p an; ’istemejwa bahuwa ’amkaw fudah pe/änaibkan kâmij pula kapada Jaia kahidopan jam terbâjik, jai_g’am-kaw fudah mergatäkan pada kâmij ’awleh ’In-djilmu jarg Hindus. Kâmij minta dosa ka-padâmu, jâ ’Allah dan Bâpa jam ’âmat mei^-''afijänij, djärgan kirärga berij hâti kâmij ber^â-kar desîni didâlam fegala benda kabumî^an ’im jam linnjap ’adârga ; _tetâpi fopâja kâmij pada icdekâla wakhtu meneigâdoli kafawrga menannkan muchalits kâmij Üiîsâj ’ElmesêHi , fahi^ga maka ’ija’âkan kalihâtan di^âtas’âwan p ’âkan meîepaskan kâmij. ’Amin.

Bâpa kâmij , dan lâjin jaig ber^îkot.

Sombahjang kârana ’awrang sâkit dan jaig bersûlàh hatîi^a.

JA ’Alïali jam mahâ kawâfa , jarg khadim dan aadil, dan bâpa jarg ’âmat mei^^afi-jânij, jai^ memegàm patuwânan ’âtas ka-matijan dan kahidôpan, iedam bâraig fafawâtu tijâda djâdi , mâwu didâlam lâigit , mâwu di^âtas bûmi,melâjinkan dengan kahendakhmu, djikalaw fakâlipawn kâmij tijâda ’ada mus-talbaldi ’âkan menjebutlan namâmu , dan tijâda ’âkan ber^âfa , bahuwa ’aigkaw ’âkan ’is_ti-djâbetkan kâmij, manakâla kâmij Jhgat,bagi-mâna lampej fakaram ’îni kâmij fudah menhig-galkan wakhtu kâmij, maka kâmij minta doaâ kapadâmu , hendaliilali kirânja menilikli ’âkan kâmij deman ralhmetmu kârana Hiadlrct Siiskj ’Elmesêlh, iam fudali menaiggoig fegala ka-lemâhan_ kâmij ; kâmij merg^âkaw , bahuw_a tijâda ’ada bâratg ’apa didâlam kâmij,lâjin deri pada katjenderôigan kapada kadjahâtan , dan kalemâhin kapada baram kabajîkan. Maka febàb ’î:u kâmij fudah ber'^awleh ^ikfa ’îni, behkan uabarapa ^ikfa jaig lebèh sâigat ’âkan ’ûpali kâmij. Tetâpi, jâ mahâ besàr Tûhan, ’aigkaw ’Îni tâhu , bahuwa kâmij ’ada khawm-mu , dan ’argkaw djuga ’ada ’Ilah kâmij ; tijâda kâmij berlindo5g kapada bâratg fawâtu pawn, melâjin^an kapada ralhmetmu sâdja, jam bu-lom penali ’angkaw fudali ’amgam pada bâratg fa'^’awraig , jaig fudah tawbat kapadâmu, St'bàb ’îtu kâmij minta doaâ, djâigan kirärga ’ühtisâbkan pada kâmij jcgala dawfa kâmij, tetâpi ’ühtisâbkan1ah pada kâmij Hiikmet, aa-dâlet dan khodüjet Sîsâj ’Elmesêlh , fopâja deigan berkatnja kâmij dâpat berdîrij dihadâ-pan HiadJretmu. Lepaskanlah kirânja kâmij deri pada làigsâra ’îni ’awleh kârana dija ’Îtu , fopâja djâigan ’awraig cijähat fikir , bahuwa ’argkaw fudah meniiggalkan kâmij. ’Ada-pawn djikalaw^ ’arekaw kahendâkij perbejasâ-kan kâmij demikijen lebèii lama , maka ka-runjakanlah kirânja pada kâmij tfabar dan khowat ’âkan menamgoïg fakalijen ’mi turut kahendaklimu , dan berïlah lamowa ’îtu turut Ihikmetmu berlâku ’âkan kabidjîkan kâmij. Tadadîbkanlah kirärga kâmij didunjâ ’îni ’ârgor deri pada kâmij hîlaig didâlam ’âchirat deigan ’awraig jaig lekàt pada dunjâ. Berîlah kâmij mâti lepàs deri pada dunjâ ’îni dân fegala fafawâtu jaig kabumî^an ’adâiija , fopâja kâmij lafahârij mäkln lârna mäkln lebèli debaharuwij ’âtas telâdan S.îsaj ’Elmesêlh. l^ârgan berij kâmij degercjk'in ’awleh bâraig fafawâtu deri pada- mulhabetmu : tetâpi lafahârij tâ-rikhlali kâmij mäkln lârna mäkln lebèh dâ-taig kapadâmu, fopâja deigan kafukâ^an kâmij dâpat fampej kapada makhtsûd daswat kâmij , ’ija ’Îtu , mâti, bargkit , dân hîdop fampej faiama p nja ferra dergan ’Elmesêlh. Kâmij pertjâja lâgi , bahuwa ’argkaw ’âkan ’istidjabetkan kâmij ’awleh kârana Sîsaj Elmesêlh ,jaig fudali meig^âdjar kâmij minta doaâ demikijen ’îni:

Bâpa kâmij, dân lâjin jarg ber’^îkot.

Togohl an’ah lâgi kâmij ’îni dâlam ’imân (h 2) nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;jarg

6o nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Sombahjai^

jam benàr, jang deri pada mata bâti kâmij ’iJdi-rârkan dcipan mûlut : Bejta pertjâja ’âkan ’Allah , dan lâjin jang ber^lkor.

’Araw fabagîni;

JA ’Allah jai^ kakàl , dan bâpa jarg_’âmat mei^^afijânij , dialâts jai^ kakàl bagi ’aw-rai'g hîdop p, dan kahidopan jaiig kakàl bagi ’awraig mâti p, fèdàrg ’aigkaw fendirij djûga memegàrg kamatijan dan kahidopan di-dâlam tâiganmu, dàn tijâda de];gan kaputûfàn ’ai;gkaw berginta ’âkan kâmij demikijen, maka baraig njâman ’âtaw perÿâkit , dan bâraig ka-bajikan ’âtaw kacljahâtan tijâda dâpat fampej kapada kâmij , behkan fahelej rambot tijâda dâpat lûroh deri pada kapâla kâmij melâjin-kan deigan kahcndakiimu , lâgipawn bahnwa ’aigkaw memarentahkan fegala fafawâtu bagi ’awraigmn jaig mû'^min ’âkan kabedpkannja: kâmij minta doÄä kapadâmu , ’anugarahkan-lala kirânja pada kâmij karunjâ rôthmu jaig khudus , Îbpâja ’ija meii^âdjar kâmij meig''''enàl bâjile p tjelâka kâmij , dàn deigan tfabàr men-dirîta fegala fijâïetmu , jarg falalhfa kijcn 1e-bèla besâr kâmij fudah l)er'’'ûpah. Kâmij tâhu , bahuwa _(ègaïa ’îtu bûkan ’ada bagi kâmij tan-da p deri pada morkâmu , tetâpi deri pada kâfehmu ’abawij ’âkan kâmij , fopâja deigan ’awrarg_jaçg lekàt pada dunjâ ’îni djâigan kâmij kena Hiukum. Tambahkanlah kirânja , jâ mahâ besâr Tûhan , ’imân kâmij , ’awleh raHimetmu jarg tijâda berhingga , fopâja mâ-kin lârna mäkln lebèh kâmij deperfawatûkan deigan ’ElmesêHi, fèperti ’anggawta p deigan kapalâiga rôihânij , jaig fertânja ’aigkaw ka-bendâkij farupâkan kâmij pada kafaigfàrâ^an dàn kamuüjàâin. Rîigankanlah kirânja faigsâra ’îtu, fahiiggakâmij fàmpat mendirîta ’îtu faldia-dàr kalemâhan kâmij. Kâmij menaRaloklikan dî-rij kâmij fakâli p kabâwah kahendaldamu , djikalaw ’aigkaw hendaldi berij djîwa kâmij tiiggal lebèh lârna didâlam tarâtakh ’îni , ’âtaw

Mesêlhij. meig’''aigkat dija ’îtu kapadâmu mâfokh kahidopan kakàl , fèdàig kâmij ’ada milik ’Elme-sekh, maka febâb ’îtu tijâda kâmij bawleh bi-nâfa. Kâmij fuka djûga meniiggalkan dâgng jag lemàli ’îni, iedàig kâmij be/âla kapada kabaigkîtan jaig punoh chalâts, dimâna dâgiig ’Îtu djûga ’âtas perij jaig lebèli mulija ’âkan dekombalîkan pada kâmij. Karunjâkanlali ki-râiga kâmij merâfa paighibôran jaig punoh dialâts ’Îtu , jaanij, ka^aiTipônan dawfà p , dàn tasdîl ’Elmesêlh, fopâja deigan parîfej ’îni kâmij dâpat taigkis fegala waswafèt SJejthân. Be-rîlah kirârya därahrya jaig sûtjij deri pada sâlah ’Îtu meighâpuskan katjorhgan dàn kagamâran fegala dawfa kâmij, dàn stadâletnja ’îtu mem-bâwa Eud'zur kârana thogiijân kâmij dihadâ-pan Hiukummu jaig ’âcliir. Renâkaniah pada kâmij findjâta deri pada ’imân dàn radjâ , fb-pâja djâigan kâmij debinasâkan ’awleh bâraig hajbat mawt , tetâpi manakâla mâta p tûboh kâmij berkalâman , berîlah kirânja pada tat-kâja ’Îtu mâta p ryâwa kâmij memandag ka-padâmu , dàn manakâla ’aigkaw ’âkan hâbis memûtuskan pakardjâbm lîdali kâmij , berîlah kirârya pada tatkâla ’îtu hâti kâmij djâigan ber-henti deri pada berdo5Z.â kapadâmu : jâ mahâ besâr Tûhan, kâmij farahkan djîwa kâmij kapada tâigan p mu , djâigan kirânja meniiggalkan kâmij dâlam kafukâran kâmij jaig ’âchir , ’Îtu pawn ’awleh kârana Sîsàj ’Elmesêlh sâdja, jaig fudali meig'''âdjar kâmij minta dosiâ demikijen ’Îni: Bâpa kâmij, dàn lâjin jaig ber^îkot.

Bejta pergâja, dàn lâjin jaig ber^îkot.

Fatfal pada meïakûkan Permandijan pada. ka^ânath p ’awraig mû^min.

1) Ahuwa djumlat peg'''adjâran permandijan jaig khudus ’Îtu ’ada terfimpan didâlam tî-ga perkâra ’îni:_

Pertâma. Ealmwa kâmij ferta deigan fegala ’ânakh kâmij fudali deperkandoigkan dàn de-per^'â'

per^ânakhkan dciran dawfa , maka febàb ’itu kamij ’ada ’analdi p morka , Ihataj maka tija-da karnij dapat mafbkh karadja'^an ’Allah , melajinkan kamij depe/anakhkan pula. ’Itu de^adjar pada kamij ’awlch ialam dan perejikh dei^an ’ajer , jai;g ’awlchiya teilondjokh pada kamij katjamaran djiwa p kamij, fbpaja kamij depel^adjar djomuw ’akan dïrij kamij, merindahkan dïrij kamij dihadapan ’Allah, dan mengaharij perfugi'An dan chaiate kamij di-luwar dïrij kamij.

Raduwa. Perm_andijan jarg klmdus ’ïtu ber-Oaksïkan dan mematerïkan pada kamij pem-basohan fegaïa dawfa ’awleii S.ïsaj ’ElmesêHi. Sebàb ’ïtu kamij depermandïkan deman nama Bapa, dan ’Anakii laki p, dan RoHau-’lkliu-dus : karana pada mafa kamij depermandïkan dei^an nama Bap^, maka ’Allah Bapa ber-^a^ïkan dan mematerïkan pada kamij , ba-huwa ’ija mendirïkan dergan kamij fawatu perdjancÿî^an nijz.met jam kakàl , dan metg-%jgkat kamij mendjadi ’anakir p rya dan wa-ritz p rya , mak^febab ’ïtu kahendakhnja meig-’''anugarahkan pada kamij fafawatu kabajïkan , dan mendjawohkan deri pada kamij fafawam kadjahatan , ’ataw membaliWikan ’ïtu kapada kabiajikan kamij. ’Adapawn pada mafa kamij depermandïkan deigan nama’Anakh lakip, maka ’Anakh laki p ’ïtu mematerïkan pada kamij , bahuwa ’ija membafoh kamij deigan dâ-rahiija deri pada fegaïa dawfa kamij , fambil perfawatukan kamij deigan perfakutuwan mawtrya dan kabaigkitaniga , f^iigga maka kamij delepaskan deri pada famowa dawfa kamij , dan dekira p kan sadil dihadapan ’Allah. Sabagej lagi pada mafa kamij depermandïkan deman nama RoHm-’lüiudus , maka RóHiu--’l^udus meryomgohkan pada kamij ’awleli Sir jang Hindus ’ïni, bahuwa kahendaldinja du-doHi ferta kamij , dan meigkhuduskan kamij mendjadi ’aiggawta p ’Elmesêlli , fambil meng-’'arunjakan pada kamij baraigjatg kamij ber-^awleh dejgan berkat ’Eimescih , ja^nij , pem-basóhan dawfa p kamij , dan pembahamwan kahidopan kamij jaig fitfaharij , Hiataj maka pada ’adiinija kamij ’akan deperdirïkan tijâda dengan barag gela di^antara djamaaat fegala ’awrang pilêhan didalam kahidopan kakàl.

Ratïga. Sedaig duwa bahagijan fudali ter-fimpan didalam fakalijen jierdjandjï^an , maka kamij lagi de'^adjarkan dan delazimkan pula ’awleh_’AlIali deri pada permandijan ’ïtu, ’akan berbowat kabakhtijan _ baharu , jasjiij , fbpaja kamij maïekat pada ’Allah jaig ’afa , ’ija ’Ïtu, Bapa, ’Anakh laki p, dan RóHiu-’lldiu-dus , fambil harap padïnja dan meng^asehij dija deman iaganàp hâti, deigan fàganàp dji-wa , deiigan fàganàp 5Z.aklia£ , dan deigan fa-ganap Idiowat , lagi menii^galkan dunja , mematïkan paraigij kamij jaig lama , dan berdjalan deigan melakükan kahidopan baha-ru dan E.abid. ’Adapawn djikalaw_baraig kala deri pada kalemahan kamij _berbowat dawfa, maka tijâda Hialal kamij huwas ’akan nisimet ’Allah , dan berkandjai;g pada dawfa , fedàig permandijan ’ïtu ’ada fawâtu_materij dan ka-fjaksi'^'an jam foiggoli , bahuwa kamij meme-gàig perdjandjï^an niamet jaig kakàl ferta deigan ’Allah.

’Adapawn djikalaw foiggoli ka^anakh p kamij tijâda merg^'arti fegaïa perkara ’_ïni, maka tijâda Hialal ’awraig kugilkan dija deri pada permandijan , fèdàig marïka ’ïtu lagi tijâda dergan tahurya _fudali ber^awleh bahagijan ’akan kü-toldi deri pada ’Adam , dan demikijen lagi de''’aigkat pula kapada niamet ’awlch ’Elme-sêHi, feperti ’Alïaii baferman kapada ’Ibrâhîm bâpa fegaïa ’awraig mu’^min ’ïtu , dan bagïtu lagi kapada kâniij, dan kapada fegaïa ’anakh p kâmij , Rady. 17:7. fabdânya : Dan ’âku ka-lakh mendirïkan perdjandjV'^anku di^antarâku , dan di^antarâmu , dan di^antära benehmu ko-medijen deri padâmu pada fegaïa per’'idâran-nja , ’ïtu pawn ’âkan pcrdjandjfan kakàl ; lien-dakli ’ada bagimu ’akan Hlali, dan bagi be-nehniu komedijen deri padâmu.

s')Lagi-

62

Lägipawn Petrus bergaksikan ’îtu, KHitl '2: 39. dcivan perkata'^an ’înl; Rärana cyandji^an ’jtu punja kâmu, dan punja ’ânaüi p mu, dan purya fakalijen ’awrai^ jaig djawoh, barapa p ’awrajig mabâ besar Tühan ’Ilah kamij ’akan pai^gil dataig.

Sebab ’itu maka dihulu kala ’Alïah fudah suroh marïka ’ïtu dcchatankan , jaip ’adalah materij perdjandji^an dan siad^et ’iman : fe-perti lagi ’ElmescHa fudah memelökh marïka ’ïtu , fudah membuboh taipan ka^atasrya dan fudah_m.emberkatij dija. Markh. 10.

’Adapawn Icdkre pada fakararg ’ïni perman-dijan ’Ïtu memgantïkan chitanet , maka ßha-rosrya ’awragg permandïkan ka^anakh p , paig waritz p karadja^an ’AlÏah dan perdjandjï^an-nja. ^ahdan iazimlah ’atas ’ïbuw bapa mäkln mei^’''acljar ’ïtu pada ’anakh p rya deman mäkln tambah scumoraja.

’Adapawn fopaia kamlj dapat lagi meïakû-kan rïtah ’Alïah jam khudus ’ïni ’akan Ihormat-rya , dan ’akan parghiboran kamlj, dan ’akan perbajïkan djamaaat, maka hcndakhkdi kamlj menjebutkan namanja jarg khudus demikijen ’ïni:

TA ’Allah jai^ kakal dan maha kawafi , jaig türut Hiukummu jaig siadil fudah meryik-sâkan ’awraijg ’ïüj dunja jaig kafir dan fafikh ’ïtu dergan ’ampuhan , dan ’awlch rakhmetmu jarg besar fudah melepaskan dan memallhara-kan Noth ’awraig mümmln ’ïtu deigan ’ïdj rü-mahnja dawlapan ’awraig banjaüirya: Tühan jarg fudali menirggalamkan Fprsawn jaig ta-gar hannja ’ïtu deigan famowa balanja mati lemas didalam lawut KHolzum, dan fudah merghentar IdiawmmuJifra^ejl menjabaraig’ïtu deigan tijada bafahkan kaki p nja , jaig ’aw-lehnja Permandijan ’ïtu detandakan ; kamlj minta dosâ kapadâmu , kârana raHimetigu jaig tljada berhiigga, hendaldilah kiranja menî-Jidi kapada ka'''anakli p ’ïni deigan niametmu, dan ’awleh roihmu jaig khudus perfatubohkan dija deigan ’anakhmu S,isaj ’Elmesêbh ; fopaja

’ija detanamkan fertärya kapada kafama^an mawinja , dan berbaigkit (ertauja kapada ka-hidopan baharu : fopaja deigan fuka hatirya ’ija mendjondjoig tfalibnja jaig faharij p meig-^iriig dija , lagi lekat padaiga deigan ’iman jaig benàr , deigan radja jaig togoh , dan deigan muihabet jaig ramej p : fopaja ’ija deigan fapunoh p pamhiboran ’awleh kârana ’aigkaw meniiggalkan kahidopan ’ïni , jaig fbiggoh p tijada lajin deri pada jnawt jaig ber^ulaig p djuga , dan fopaja pada harij jaig ’achir ’ija dapat meighadap makhkamet ’ElmeseHi ’anakhmu lâki p ’Ïtu tijada deigan terkadjut ; ’awleli kârana Sisaj ’ElmeseHi ’änakhmu lâki p Tühan kâmij ’Ïtu djuga , jaig ferta deigan ’aigkaw dan rokhu-’lldiudus ’ada ’Allah jaig ’ala , jaig hïdop, danjaig peg'ug parentah fampej falâma p nja. ’Amin.‘

Natfiihet pada ’ïbuw bapa, dan pada bâ-raig lijâpa jaig berdïrij fiakii pada Hail Permandijan ’ïtu.

HEj ’awraig kekâfeh p kârana mahâ Tuhan ’ElmeseHi, kâmu fudali deigar, bahuwa Permandijan ’ïtu ’ada fawätu tïtah _’AlIali , ’akan materïkan perdjandjï^aniija pada kâmij dan pada bench kâmij : maka febàb ’ïtu liâ-roslali kâmij pâkej dija ’[tu ’akan makhtsûd ’ïtu djuga, dan djâigan deri pada siâdet ’âtaw tachajul. ’ Adapawn_ fbpâja djâdi ryâta,-bahuwa râla hatîmu ’ada demikijen ’ïni , maka hendaldilah kâmu deri pada fïhaklimu menja-hûtij katîga perkâra ’ïni deigan tijâda tjûlas.

Pertâma. I^ikalaw fakâlipawn fcgala Kinakh kâmij fudah deperkandoigkan dan de-per^ânaklikan deigan dawfa p , dan febàb ’ïtu ’ada tasalokh kabâwali fegala djenis tjelâka dan Jkûtokli : kâlu p kâmu meig^âkaw , bahuwa marïka ’Ïtu fudah dekhuduskaii ’awleh ’ElmesêHi , dan febàb ’ïtu hâros ’ija deper-mandïkan fèperti ’aiggawta p djamâ5Z.etnia ?_

Raduwa. Kâlu p kâmu meg‘'''âkaw bahuwa

pci^^adjaran jaip terfimpan didalam Perdjan-djl^an lama dan baham, dan didalam kaduwa belas perkara ’iman MeseHiq , Idgi ja^ de-pel^aryar didalam djamasat MesêHrij desïni , dru ’ada peng^'adjaran jam benar dan fempor-na ’akan ber'^awleli chalâts ?

Katîga. Kalu p kâmu , hej bâpa, ’ataw fjakß , djandji , dan bergakap mawu meig-'didjar deman fabawleli p mu, ’ataw suroli dan t11lom mem ’^ikliar pam'^adjäran jaig ter-febm ’ini pada ’anakh p ’mi , tatkala dja baharu bersaklaal ?

IJawab. Behkan.

Samantara permandijan rnaka hendakh Fandîta meijg^atakan demikijen ’ini ;

N. ’Aku permandïkan ’aigkaw dei^gan nama Râpa, dan ’Anakh laki p, dan RóHiu--’Ikhudus.

SJnkur.

TA ’Allah jaig maha kawafa , dan bâpa jaig ’amat merg^afijanij, kamij meig^ugap gukûr dan pudji padamu , febab bahuwa ’aigkaw fudali merg^amponij fakalijen dawfa pada kamij, dan pada ’anaÖ i p kamij ’awleh karana darah ’ana^mu jam kekaleh Stisaj ’E1-mesêdi, dan fudah meig^aigkat kamij ’awleh roHimu jam kliudus mendjadj_ ’anjgawta p ’a-naWamu jaig toiggal, dan demikijen lagi m^n-c^adi ’anakli p mu, lagi ’aigkaw fudah mema-terikan dan menjoiggohkan ’itu bagi kamij ’awleh Permandijan jaig khudus. Kamij minta doEa kapadamu karana ’analhmu jaig keka-feh ’itu didga , hendakhlah kiranja fantijafa memarentahkan ka^anakli p jaig telah deper-mandikan ’ïni deman roHimu jaig idijidus , fopaja ’ija depejarakan deigan sabid pada ’agama MeseHiij, dan bertambah p deigan berkat maha Tuhan S2.ïsaj ’ElmescHi , ’âkan meigfonàl dan meig^akaw kamurâhanmu dan gaHamct-mu ’abawij , jaig ’aigkaw fudali menondjokli pada dija ’im dan pada kamij fakalijen , lagi-pawn fopaja dja hidop dei^an berbowat fala-wam sadalct dibawah parentah nabij , radja dan ’imam besar kamij jai^ dda , jastnij, Siisaj ’Elmcsclb , dan denman baranij hatïiija dja berparang derean dawfa , deman ’Iblïs , dan ßganap karadjä^annja , lâlu ber^awleh kamc-nargan , ’akan memudjïkan , dan memulija-kan ’atgkaw dan ’analdimu SisajJElmeseldi , fèrta denman röHau-dkhudus , ’AlÏah^jaig ’afa dan benar d'tu,fampej falama p rya. ’Amm.

Fatfal pada melakukan Permandijan pada ’awraig jaig nêkiiil baligh.

Jj) Tlkalaw fakalipawn faharosnja ’anakhp ’aw-' *raig MesêHlij (welakin tijada ’ija nieig-jarti ’ïm) depermandikan deigan karana pef-dJandjPan ’ïtu , dan harya fafoiggohnja tijada Hialal ’awraig stakhil bali^i depermandïkan , melajinkan manka ’ïtu dihulu meigjenàl dawfa p rya, dan ’iklirarkan tawbarnja dan ’iman-iga ’akan ’Elmesêldi. Karana deri pada febàb ’ïni bukan sâdja jaHijâ Permandij , jaig turut tïtah ’AlÏah fodah berchothbatkan permandijan tawbat ’akan ka^amponan dawfa, ’ïtu fudah permandïkan fegaïa ’awraig jam fodah meig^akaw dawfa p ija , Markli. i. dan LÛ-khâ 3. tetapi lagi Tuhan kamij 5Z.ïsaj ’Elme-sêlh fodaii meryüroh murïd p nja meig^adjar fakalijen chalâjikh ’ïtu mafolh murïd , fambil permandïkan dija ’ïtu deigan nama Bapa, dan ’Analh lakip, dan Rolhu-’lkhudus, Mat. 2S. dan Markh._i6. faraja tambahkan djandjPan ’ini , bahuwa fijapa jaig fudali pcrljaja dan depermandïkan , ’ija ’akan be/^wleh chalâts. Seperti lagi fegaïa Rasul , bagimana iijata deri pada khitfah!ija,KHiti. 2. dan 10. dan 16. türut khânûn ’ïni , fudali tijada permandïkan ’awraig aakhil bahgh , lâjin deri pada ’awraiig ’Ïtu djuga jam fodali ’iklirarkan ’jnianiija dan tawbatrya. Maka febàb ’ïtu pada harij jaig faka-

fakâraig ’îni tijâda Hialâl permandîkan bâraig ’awraig aâlùiü bâligh , lâjin deri pada ’awrag ’Îtu djuga , jag fuJali bel'''âdjar rahafija Permandijan jaig Ûiudus deri pada diothbat ’in-djîl jaig kiiudus , dàn fertaiga ’îtu tâhu mein-berij perkirâ^an ’âkan ’imamija ’awleh ’iklirar dençan mûlutnia.

’Adapawn fedài'g kâmu N. N. lâgi milita depermandikan deigan Pej^mandijan jaiç Hindus , fbpâja ’îtu djadi padâmu materij peria-tuboiian der^an djimasLat ’Allah , dan (bpâja rijâta_bahuwa bùkan sadja kâmu menjambot ’agama MesêHiij , jarg kâmu fudah bel'^adjar deri pada kâmij , dan jai^ kâmu lâgi luddi ’iüirârkan dihadâpan kâmij,tetâpi lâgi baliuwa kahendaklimu meïakûkan kahidôpanmu ’aw-leli nimmer ’Alîali turut dija ’îtu : maka hen-daWilah kâmu deigan bâti jaig tijâda cjûlas menjâhut diliadâpan ’Allah dan djamâ^etnia :

Pertâma. Râlu p Jtâmu pei'^âja ’âkan ’Allali jaip benàr , jaig ’aia dîzâtrya , dàn tîga ’okh-nûmrya , Bâpa ,_ ’Anakh lâki p , dàn Rolbu--’Ikhudus, jaig ludah mendjadîkan lih^it dàn bû-mi, ferta deraan fakalijen ’isîrya deri pada eu-dum,dàn lâgimcip^alamgarâkan dàn memaren-tahkan ’îtu, (ahii;gga maka bararg fawâtu pawn tijâda djâdi didâlam lâigit , ’âtaw di^âtas bûnii melâjinkan dergan kahendakhiija ’Uâhij ?

I^awâb. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Bchkan. _

Kaduwa. Râlu p kâmu pertjâja, baliuwa kâmu fudah deperkandoi^kan dàn .deper’'â-naldikan dcman dawfa p , dàn febàb ’îtu deri pada mûla per^anâkan kâmu ’ada ’ânakh p morka , jaig tijâda lâjikli kapada bâra);g ka-bidjîkan , jai^ tjenderom djuga kapada iègaïa kadjahâtan, dàn baliuwa kâmu deigan kîra_p an , perkatâ^an dàn perbowâtan , babarapa kâli (hdali meîamkali iègala peiijurôhan mahâ besàr Tûhan , dàn kâlu p duka gita hatîmu kârana iègaïa dawià ’îni?

Efawâb. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Behkan. _

Ratîga. Râlu p kâmu pergaja, bahuwa ’Elnicsêdi, jai^ ’ada ’Allah ja^g Ïdmgoh dàn kakàl , lâgi mânufija iaig ^iggoh , jaig fudah meig^ambil nâsûtrya deri pada dâgiig dàn dârali parawan Marjam , ’îtu ludah de’’'anugarahkan padâmu ’awleli ’Alîali ’âkan muchahrs , dàn bahuwa kâmu ’awleh ’imân ’îni ber^'awleh ka^^mpônan dawià p k^*ana därahnja , dàn ba-huwa kâmu ’awleh Idiowat rôHiu-’lidiudus fudah djâdi ’amgawta Slîsàj ’ELmesêih, dàn djamâ-îietrya?

I^awâb. Behkan.

Ra^ampat. Râlu p kâmu nierg^âkaw ià-kalijen perkâra ’agama MtséHiij ’ada benàr , ftperti fegala ’îtu deri pada kalârn ’Alîali de-’'âdjarkan desîni didâlam djamäsat MesêHiij , dàn kâmu_bercjâkap berkakâlan deugan tatàp hadniu pada paig'^adjâran ’îni iàhiigga ka-fudâhan kahidôpanmu : lâgi kâlu p ièrtârya ’îtu kâmu menjaigkal iègaïa bidaat , dàn perià-sâtan jaig berialâhan deigan peig^adjâran ’îni, dàn djandji , b^uwa kâmu âkan berkandjaig pada periàkutuwan deigan djamâaat kâmij MesêHiij , bûkan sidia ’âkan deigar kalfuii , haiga lâgi ’âkan mâibkli kapada pertijamuwan îZ,aijâ ?

I^awâb. Behkan.

Ralîrna. Râlu p kâmu deigan niâta hatîmu iùdah bernijet iàntijâià mâwu berhîdop p an MesêHiij , dàn meryangkal dunjâ ferta deigan iàkalijen ka^iigînaniija jaig djâhat , ièperti ’îtu pâtut pada fegala ’aiggawta ’ElmesêHi dan djamäaetnja , iàmbil menasaiokhkan dirîmu kabâwah fakalijen pertogôran MesêHiij ?

I^awâb. Behkan.

’AlTali jaig ’âmat mûrah , dàn ’âmat besàr, Iiendaklilah kirärya karunjâkan nismctiga dan berkatiija ’âkan ber^awleli malditsûdmu ’îni , ’âwleh kârana S.îsàj ’ElmesêHi. ’Aniîn.

Fatfal p:di memulijâkan Perdjamuwan Sia0â jaig Hiudus.

FEj ’awrag kekâièh kârana mahâ Tûhan Sîsàj ’E'misêHi , hendaHilah kâmu deigar

deirar fegala perkata^an titah Perdjamuwan salja jarg khudus , jaig detîtahkan ’awleh Tuhan kamij Sï^ij ’ElmesêHi,' bjraig jai^ Rasul Pawlus fudah mcnjürat bagi kamij, 1 Kor. ii. ’ajat 23—29.

TZ Arana ’aku ’ïni fudah tarima deri pada ■maha Tühan baraip ja^_’aku lagi fudah farahkan pada kamu , bahuwa maha Tuhan S.ïsaj , pada malam ’itu , tatkala ’ija telab. defe-m11kan, fudah mcip^ambil rawtij: Dan fatelah fudah de’^uyaprya fjukûr , maka ’ija pawn pigahkanlah ’itu , dan fabdalah , ’ambillah , fantaplah: ’ïtu djuga ’ada tubohku , jatg de-pigahkan karana kamu: berbowatlah demikijen ’ïni ’akan pei'g’’'ii^at3nku. Sabâgej lâgi yawan minôman komedijen deri pada .fantap siafja , Ebdaiya , gawan minôman ’ïni ^da Watfijet baharu didalam därahku , berbowatlah demikijen ’Ïni, fabarapa kali kamu ’akan mïnom , ’akan penf '^ircbtanku. Karana fabarapa kali kamu ’akan makan rawtij ’ini, dan mïnom ’ïfij gawan minôman ’ïni , maka hendakhlah kamu menchabarkan mawt maha Tuhan , fihimga ’ija data^. Bagïtu kalakb béraip fjapa jaig makan rawtij ’ïni , dan mïnom ’ïfij gawan minôman maha Tuhan tijada dei^an fàhârofrya , nilgaja '’ija ’akan berhutarg pada tuboh dan darah maha Tuhan. Tetapi hendakl^h manufija mentjawba^ij fendirïnja_, dan demikijen ’ïni hendaldilah ’ija makan deri pada rawtij ’ïtu , dan mïnom deri pada gawan minôman ’ïtu. Karana fjapa 1313 makan dan mïnom tiiada derpan fahäroftja , nilgaja ’ija makan dan mïnom mendataipkan fawatu Hiukum ka’^atas fêndirïnja , fèdàrg ’ija tijada membejdakan tüboh maha Tuhan.

A Dapawn fbpaja pada fakaraip ’ïni kamij memulijakan percyamuwan saga maha Tuhan ’akan panghibóran kamij , maka dihühi deri pada fakalijen perkara ’ada berguna pada kamij, fopaja dihylu kamij mengawbTij dïrij kamij bajik p. Kaduwa fopaja kamij mela-kukan ’ïtu ’akan makhtsüd ’Ïtu djuga, ’akan jam mana maha Tühan ’Elmesélh fudali tïtahkan ’ïtu , jasinij , ’akan pen^irgatanrya. ^ahdan pergawba^an dïrij kamij jarg benàr ’Ïtu bcrdïrij ’atas katïga perkara ’ïni.

Pertâma. Hendakhlah fala'^awraig sama fêndirïnja ’apat ’akan fêgaïa dawsaiya, dan kutokhrya , fopaja ’ija djomuw ’akan fêndirïnja , dan merindahkan dirnpa dihadâpan ’Allah : fêdàrg morka ’AlÏalp ’àtas dawia ’ada fakijen besàr, maka ’ija fudah giksakan dija ’Ïtu dergan mawt tfalïb jaig ’amat pedih dan hïna pada ’anakhipa jaip kekafêla Sïsaj ’E1-mescda , ’amor deri pada ’ija menimgalkan ’Ïtu lepa^ deri pada fjikfa.

Kaduwa. Hendakhlali fala’^awrai^g mengaw-ba^ij hatïnja, kaluw p ’ija pergaja djandffan ’Allah jajp fbrggoh ’ïni , bahuwa fakalijen dawsanja fudah ter’^ampon padarya ’awleh karana pcrafa faigsara dan mawt S.ïsaj ’Elme-sekh sadja : dan bahuwa sadolet ’ElmescHi jaip fêmporna ’hu fudali de^ilhtisabkan dan dekarunjakan padarya , la^awleli p ’ija fendïrij djuga fudahlah membajar habis karana fa-kalijen dawsarya , dan fudahlah meîakûkan famowa sadalet.

Katïga. HendaHilah fala’^awrarg mentjaw-ba^ij fatahu hatïnja , kaluw p ’ija berkahendakh fàntijâfà deman làganàp kahidôpanrya perfom-bahkan fjukûr jaip benàr kapada maha besàr Tühan ’AlÏah , dan berdjalan dergan tulus ’ichlâts dihadâpan Hiadlretrya : fabägej lâgi kâluw p dejpan mâta hatîrya tijâda cieigan bâ-raig gûlas ’ija menamgalkan famowa perfà-taruwan , kabingï^an , dan kadaigkejan , lâlu bernijet dergan ’ufàhârya mâwu hïdop deri pada fikâram ’ïni dan lâgip an deigan fàmâ-rya manufia ’awleh mulhabet dan muwâfakhat jaip b_enàr._'

Bagïtu djuga famowa ’awraig jam demikijen ’ada râfa hatïnja , maka ’Allali deigan fafomgohnja mâwu meig^argkat dija kapada

Ci) nis^meruja

niamettija, dan kira p kan di'a ’iru ßikutuw p jai;g mustaHiakh ’akan mafoHi kapada majidah ’anaWuya Sisaj ’ElmesêHi. Tetapi fegaïa ’awraig jai;g tijada merasa^ij ka0aksï’''an ’mi didalam hatinja , ’ïtu makan dan minom mendatargkan fawatu Haukurn ka^âtas fendi-nrya. Sebab ’ïtu lagi kamij , turut titah ’E1-mescHi , dan Rasul Pawlus , meig^ïiïjatkan fegaïa ’awraig , jaig talm dinrya berlumor dengan gela pjaip beEikot ’ïni , menahanij dirnga deri pada majidah maha Tühm, dan kamij menchabarkan padarya , bahuwa ma-nka ’ïtu tijada ber’^awleh bahagijan ’akan ka-radja^an ’Elmesêlh : jasnij , fegaïa ’awraig peryombali berhala p , fegaïa ’awraig jam becdoRa kapada ’awraig marïhûm , Mela^ï-kat , ’ataw baraig maohluldi lajinp , fegaïa ’awram jaig memberij Hiormat pada patom p, fegaïa ’awraig hubatan , dan patanoig p an , jaig batja mantara ’atas binataig ’ataw manu-fja ’ataw baraig lajin p , dan fegaïa ’awrarg jam pertjaja ’akan mantara jaig demikijen ’ïtu, fegaïa ’awram jarg mentjugakan ’Alïah dan kalâmnja , dan tanda p ’Esrar jaig khudus, fegaïa ’awram jaig memhèdjat ’Allah , fegaïa ’awrarg jam fuka merg’^adakan perbantahan , pergidera^an , dan pemgomparan didalam dja-maaet dan parentah dunjawij , fegaïa ’awrarg jaig berfrmpah dusta , fegaïa ’awrarg jarg durhaka kapada ’ïbuw baparya dan kapada ’awraigiga besar p, fegaïa ’awrarg jarg merg-^amokh , jarg bakalahij , dan jarg ’ada hïdop dergan bintjij _ dan dargkej ’akan famaiga manufija, fegaïa ’awrarg jarg bermukah,jaig berzina , _fegaïa ’awrarg pemaboldi , pengûrij, râbij , perampas , perdjûdij , petg'0kir , dan fegaïa ’awrarg jarg melakêEin kahidopan dergan memberij 0ak. Sarnowa marïka ’ïni , falgma ’ija berkandjarg pada fegaïa gda jarg demikijen ’ïni , baros menahanij dirïrya deri pada makanan ’ïni, (jarg jElmesêH ifudali fantókan sadja kapada fegala ’awraigrya jarg mü'''^min ). fopaja Hmkumiya dan lajznetrga djaigan debaratij.

Tetapi , hej fûdâra p jarg kekaleh karana maha besar Tuhan , fakalijen ’ïni tijada denja-takan kapada kamij ’akan merg^gilkan hati ’awrarg mü^min jarg berdabar , fa^awleh p tijada thalal bararg ffawraig malbkh kapada perdjamuwan 2.a0a niaha Tuhan , melajinkan jarg fakali p luput deri pada dawfa._ Karana tijada kamij mafokli kapada perdjamuwan saïja ’Ïni, hendaldi memberij fjakfr ’awleh pakar-dja^an ’ïtu, bahuwa kamij didalam dïrij kamij ’ada femporna dan aadil : tetapi dergan chi-lahija djuga , feejarg kamij mengaharij kahidopan kamij dhuwar kamij dergan berkat S.ï-saj ’Elmesêhh , rnaka ’awlehrya ’ïtu kamij merg'^äkaw , bahuwa kamij ’ada taaaïoldi ka-bawah mawt. Sebab ’ïtu , djikalaw fikhli-pawn kamij mendapat lagi babarapa kagelafm darg kafukaran didalam kamij , jaanij , bahuwa tijada kamij mempunjä^j ’iman jarg femporna , bahuwa tijada kamij membawa dïrij kamij ’akan berbowat xibädet kapada ’Allah dergan ’usaha demikijen feperti patut ,, harga faharij p kamij berparag p an dergan kalemahan ’iman kamij , dan dergan fegaïa ka0rgïnan dagirg kamij jarg djahat: dan harga fafbiggohi^a , fedarg ’awleh_ nimmer roHiu--’Ikliudus kamij duka gita deri karana jegaïa kagela’^an ’ïni, dan kamij fuka deri pada mata bâti berlâwan dergan kufûr kamij , dan hïdop menürut famowa pcigurohan ’Alïah ,. rnaka kamij ’akan dejaklunkan dan deforggoh-kan , bahuwa barang dawfa ’ataw kalemâhan, jarg tijada dergan kahendald ikamij ’ada tirggal lagi didalam kamij ^ ’ïtu tijada dapat tagah-kan kamij , deri pada ’Allah mcigfngkat kamij dergan niametig'a , dan demikijenlah ’ija djadïkan kamij mustalbakh pada ber^awleb bahagijan ’akan makanan dan minoman famawij

Kaduwa. Hendaklilah kamij lagi krra p kan makhcsûd ’ïtu, ’akan jarg^mana maha Tuhan Erdah tïtahkan perdjamuwantga sz.a0a , jasnij, fopaja kamij berbowat ’ïtu ’akan perg’^irgä-taniga.'Ada»

’Adapawn demikiien ’ïni baros kamij ’ji^at ’akan dija ’awleh pakardja'^an ’mi , maka kamij j^tikhad dergan bâti kamij fàkâli p, babuwa Tuban kamij Sisaj ’Elme-scHp Gâtas bui-yi _fegaÏa djandj'/an , jai^deri pada mulanja fudab terdjandji pada nejnekb mawjai]g pada ma(aPerdjandji’''an lama) fudab Tersûroh ’awleb Eapa mafokl idunja ’ïni , fudab meig^ambil daging dan darali kamij , dan pada mafa bidopnja , ’ija ’bu , deri pada kadjad'/anrya Hipga mawtipa , dilatas bûmi ’ija fudab menai^gong ganti kamij morka ’AHab, kabâwah jaiï^ mana fàbârosnjâlab kamij bilang fampej falama p nja , dan fudali mei^ganapij ganti kamij famowa kabaldatijah kapada Çarîsiet dan stadalet ’AlÏab , ’istemej-wa , tatkala kabaratan dawfa p kamij , dan morka _’AlIali didalam kobón ludali mema-rab deri padanja pelöb (aperij linkh p darali kantal , dimâna ’ija fudab ter^ïkat , _ lbpaja dcfiwrcjkamija kajnij : komedijen deri pada demikijen ’ïtu fudab ’ija merasa’^ij babarapa katjela^an jaip tijada kabilaiigan , fopaja djaigan penali kamij kena kamaluwan , fudab ’ija , fedkm sutjij ’adanja deri pada salab , dclbu-kumkan ’akan mati debunoli , fopaja kamij deHiukumkan lepàs deri pada Ijikfa dibadapan malbkamet ’AlÏab : Bebkan ftidab ’ija mem-berij tubobnja jaip mubarak ’ïtu depakuw pada tfalïb , fopaja depakukanrya surat butam; dawfa p kamij padanja ’ïtu , dan demikijen ’ïni fudab ’ija memowat laanet deri pada kamij ka^atas fendirïrya , fopaja depunobkanrya kamij deman berkatrya. Lagipawn_ _ftidab ’ija merindabkan dirïrya fampej kapada katjela-^aip jaig terlalu ’amat besàr , dan fampej kapada kafusahan naraka , deman tübobrya dan ipawanja pada kajuw tfalïb, tatkala ’ija berfa-rülab deipan fawara lyaruig; ja JIlabku_, ja ’Ilabku , karana ’apa ’aipkaw fudab meniip-galkan ’aku? fopaja kamij de^a^katkan kapada ’AlIab, dan falama p nja pawn tijada detimgalkan ’awlehnja. Dan pada ’acbirnja deman mawtiyadan menompab därabrya fudab. ’ija mo^ganapij watsijet babaru dan kakal , ’ija ’Ïtu, perdjandji^an nismet , dan giiafïrat, ledkm ’ija berkatalali , fudab pfitus.

Bermula fopaja kamij pertjaja forggob p,babuwa kamij fudali tertantu kapada pcrdjan-dp^an nismet ’mi , maka maba Tuban S.ïsaj pada perdjamuwannja safja jam ’âchir ’ïtu fudali mei^ambil rawtij , fudali metg^üyap fjukdr, fudali pigalikan , dan memberij ’ïtu pada murid p nja, ferta fabdanja : ’ambillali , fantaplali , ’ïtu djuga ’ada tfibobku jam dcpi-tjabkan karana kamu , berbowatlab demikijen ’ïni ’akan pen/iiuktanku. Sabagej lagi ko-medijen deri pada fantap sa0â, fudali ’ija meng^ambil gawan minoman , meig^ügap fju-kür^ ferta fabdanja , mïnomlali kamu famowa deri padanja ’ïtu : gawan minoman ’ïni ’ada watsijet babaru didalam darabku , jaip tertompah karana kamu , dan karana ’awnng bâiyakbGâkan ka^ampônan dawfa p; berbowatlab demikijen ’ïni, fabarapa kali kamu ’akan mïnom deri padanja jïtu , ’akan peipj'bngatan-ku : ’ija ’ïtu, fabarapa kali kamu makan deri pada rawtij ’ïni , dan mïnom deri pada gawan minoman ’ïni , maka ’awlebrya ’ïtu , fa-perij ’awleb fawatu peip,^iigatan dan peipga-dejan jaiig togob, kamu ’akan dcnatsilbetkan , dan dejaldiïnkan deri pada SM^gat kafebku dan fatijaku kapada kamu, babuwa ( fedàig kamu gara lâjin fudablab baros merasâ^ij niawt jaig kakàl ) karana kamu ’aku fudab farabkan tu-bobku kapada kajuw tfalïb ’akan mati debû-nob, dan ’aku fudab tcmpabkan darabku, dan memberij djiwa kamu jatg berlapar ’ïtu makan tûbobku jai;g telab detfalibkan ’ïtu, dan djiwa kamu jaug berdabaga ’ïtu mïnom darabku jatg tertompali ’akan ber’^awleli ka-bidopan kakàl , demikijen foiggob feperti bagi faffav/ragg rawtij ’ïni depigalikan dibadapan mata p nja , dan gawan minoman ’ïni debe-rïkan padanja, lalu kamu makan dan mïnom dija ’ïtu deman mulutmu ’akan peig^igatanku.

(12) Deri

nôman jam benàr bagi djiwa kamij jai^ ber-lapar dan berdahaga ’âkan ber^awleh kahidó-pan kakàl. Kârana ’awleli mawttya fudala ’ija merghilamkan pohon kalaparan dan ka-kurai^an kamij jam kakàl ,_ja5inij, dawfa , dan fudah ’ija per'^awleh bagi kamij roHi jaig mei^hidopkan ’itu : fopaja ’awleh rolh ’itu djuga , jaig düdoklididalam ’Elmesêkh jaig kapala kamij , dan didalam kamij jam ’^^-gawta p rya , kamij ber^awleh perfakutuwan benàr deman dija, dan bahagijan ’âkan faka-lijen bendâi-ya , jaanij, ’âkan kahidôpan kakàl , dejgan sadâletnjjgdàn kamulijâ^annja.

Sabâgej lâgi, bahuwa ’awleh rôHi ’îtu djuga kâmij lâgi deperhûboig fa^awraig ’antâra fa^awraig- faperij ’aiiggawta p tûboh jaig ’alà , dei^an perg^asêhan sûdâra bersûdâra jaig benàr, feperti Rasûl berkâta: ’ada fawâtu djû-ga rawtij , bagitu kâmij bâryakir ’awrang ’ada fawâtu djùga tûboh , fedàig fimowa kâmij fudah berfiwlch bahagijan pada fawâtu djûga rawtij. Kârana feperti deri pada bâiijalE bidji p fawâtu c^uga lûmat dekifarkan , dan fawâtu djûga rawtij detânakhkan , dan feperti deri pada bâiijakh bowah ’angawr jaig sâma p ter’^âpit ’itu fawâtu djûga ’ajer ’angawr dan fawâtu djûga minôman ngâlir dan tergampor sâma p : Bagitu_famowa kâmij , jarg ’awleh ’imân benàr fùdah_ deperlatûbohkan deman ’ElmesêHi ’itu , deri pada pemj^asêhan sûdâra bersûdâra, dergan.kârana ’ElmesêHpmuohalits kâmij jaig kekâfeh, jarg dihûlu fudah meig-^asêhij kâmij fàsâigat , sâma p ’âkan ’ada far wâtu djûga tûboh, fahiigga ’âtas kâmij menon-djokh ’itu fa^awrai^ pada fa^awraig bûkan

perbowatan..

Rapada makhtsud ’ini hendaldilah kirarya.

quot;' ' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;1A, - A/ '(j^j^ Bâpa Tuhan kamij Üsàj ’Elmesêih n^enuloig kamij ’aw-leh roHinja jam kliudus. ’Amm.

Sopaja kalakh kamij ber^awleh _fakaliien ’ini , maka hendakhlali kamij merindahkan dirij kamij dihadapan ’Allali , dan berdosâ ka-padaiya deman ’iman jam benàr ’âkan ber-^awleh niametrya.

TA ’Allah dan bâpa jaig ’amat mem''^afjânij, kâmij minta dojtâ kapadâmu , hendakhlah kirânja didâlam Perdjamuwan sia^â ’ini (dâ-lam jaig mâna kâmij memulijâkan peig’^iigä-tan mawt ’ânaklimu jarg kekâfeh Sisaj ’El-mesêHi) ’aigkaw ’ini bakardja didâlam hâti kâmij ’awleh rôlbmu jaig khudus , fbpâja deman pargharapan jaig benàr kâmij mâkm lama mäkln lebèh farahkan dirij kâmij kapada ’ânakhmu S.îsàj ’E'mesêHi , fopâja hâti kâmij jaijg baràt , dan berdabàr ’itu depejarâkan ’awleh khowat rôlbu-’lkhudus deigan tûbohtya dan därahnja jaig benàr , behkan deigan dija ’itu jaig ’ada ’Allah dan mânufija benàr , jaanij , rawtij famâwij jaig ’alà ’itu : Dan fopâja djâ-igan kâmij hidop lâgi didâlam dawfa p kâmij, hâiga ’ija djûga didâlam kâmij ,_ dan kâmij pawn didâlam dija , dan demikijen fbig-goh p kâmij ber^awleli bahagijan ’âkan watsijet bahâru dan kakàl , ’ija ’itu , ’âkan pe^andji^an nistmet , fahiigga tijâda kâmij huwas deri pada ’aigkaw djûga ’âkan ’ada bâpa kâmij jamjâmat mûrah fampej falâma p rya, jaig tijâda penah ’ikbtisâbkan pada kâmij dawfa kâmij , harya jaig pabinâkan kâmij fa^aw-leh p ’ânakh p mu dan wâritz p rau jaig kekâfeh deigan fegaîa fafawâtu jaig kûraig pada tûboh dan ryâwa kâmij. Rarunjâkanlali lâgi nistmetmu pada kâmij , fopâja deigan fuka hâti kâmij mcndjondjoig tfalib kâmij, meryaig-

kal dïrij kamij, mei^’^akaw mudiahte kamij, dan didalam fakalijen kaduka^an dergan ka-pala jaig te/aigkat kamij menantikan Tûhan kamij SLisiij ’Elmesêdn datais deri dalam fawr-ga , dimana ’ija ’akan meigalinkan tuboh kamij jam kamatijan , fopaja ’itu djadi farupa detgan tübohiya jang mulija, dan meig^ai^kat kamij kapada dirïrya fampej Flâma p nja. ’Amïn.

Bapa kamij, dan lajin jam berdkor. _

Hendaüalah kiranja lagi^awleh perdjamuwan Siafja jaig kliudus ’ïni menatapkan kamij pada ’iman MeseHiij jaig aam jai^ tijada (jak da-lamirja ’nu, baram jarg kamij iklirarkan deman mulut dan tatfdiUikan deman bâti , fambil berkata:

Eejta pergaja ’akan ’Allah , dan lajin jaig berdkot.

•5 A Dapawn fbpaja kamij depejarakan deman rawtij famawij jaig 'benàr, ’ija ’ïtu dengan ’Elmesêlb, djaman kiranja kamij lekat deigan bâti kamij pada rawtij dan ’ajer ’angawr jaig dahir ’ïtu ; tetapi hendakhlah kamij mem ''^aig-kat dija ’ïtu ka^atas kafawrga , dimana ’Elme-sèHiStïsaj ’ada Ijafm kamij düdoHapada tampan kânan baparga famawij , kamâna lagi fegala perkara ’iman kamij Mesêdiij bertondjokli kamij , fambil tijada memhuwas , deri pada kamij ’akan depejarakan ’awleh pakardjfhan rolbu-’lkhudus deman tcFohiija dan darahiga pada djïwa p kamij, demikijen Ibiggoh feper-ti kamij tarïma rawtij dan minóman ja^g kbu-dus ’Ïtu ’akan pcighmatannja.

Samantara pigabkan dan babagïkan rawtij maka bendakh Pandïta berkata.

Rïi^’j j-^lS kamij pigabkan ’ïtu ’ada per-fakutuwan dergan tüboh ’Elmesêlb.

Dan manakala ’ija memberij gawan minóman, maka bendakh Pandïta berkata.

TJawan minóman tfalat , jang ’atasnja ka

mij merg’^ugap tfalat , ’ïtu ’ada perfakutuwan dei^an darah ’Elmesêlb.

Samantara Perdjamuwan Eafa ’ïtu demulija-kan, maka bendakh ’awraig meryargi bêiraig Mazmur, ’ataw membaga baraig Fatfal, jaig mengeriterakan perg^iigatan mawt ’Elmesêlb, feperti Je0asijâ 53. Jalbja 13. 14. 15. 16. 17.18. ’ataw baraig jatg fabagejnja.

Komedjjen deri pada Perdjamuwan Kaija maka bendakh Pandïta berkata,

Hej ’awra^g kekafeh karana malta Tûhan ,, fedàig Tûhan pada ftkâraig ’ïni fudah pejara-kan djïwa p kamij pada maji^ahiga , maka hendakhlah kamij sama p memûdji namarga deigan 0ukür , dan hendakhlah fafa^awraig berkata didalam hatïrga demikijen ’ïni:.

I T)Udjïlali ’akan Huwa, hej djiwaku-dan ’akan nama kafugï^anrga , hej fegala falawatu jatg ’ada didalam Aku.

• 2 nbsp;nbsp;nbsp;Pudjilalt ’akan Huwa, hej djiwaku, dan djaigan lupakan baram karunjarga,

• 3 nbsp;nbsp;nbsp;Jam meig^ampónij fakalijen perlalahanlt;' mu , jaig menjombobkan fakalijen penjakï-tanmu.

• 4 nbsp;nbsp;nbsp;Jaig menubus kahidópanmu deri pada kabinasä^an : jatg bapermakorakan ’aigkaw deigan kamurâhan dan bagej p ralbmet.

• 8 nbsp;nbsp;nbsp;Huwa ’ada sajam dan meig^afijanij , pan-djaig hatïrga , lagi besar_kamurahaniga.

• I0 nbsp;nbsp;nbsp;Tijada ’ija berbowat pada kamij faldia-dàr dawfa p kamij: dan tijada ’ija berbalaskam pada kamij fakhadàr fegaÏa kafal^han kamij.

• 11 nbsp;nbsp;nbsp;Rarana barapa tuggij ’ada laigit ’atas bümi , kamurahamga ’ada saigat bahejna ’atas fegala ’awraig jatg takot dija._

• I2 nbsp;nbsp;nbsp;Barapa djawoh ’ada me0rilb deri pada me^irib , ’ija mencyäwohkan deri pada ka-mij fegaïa kadurhakban kanlij,.

• I3 nbsp;nbsp;nbsp;Seperti bapa sajaig ’akan ’dnakli p , Huwa lt;13) nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;sajaig

sajai^ ’âkan fegaîa ‘’awrang jam takot dija.

Jai^ lagi fiidaii tijada sajam ’ ’akan ’anakhnja laki p jai^ chats , hanja fudala farahkan dija ganti kamij lakalijen, dan karunjakan fertanja *ïtu fegaîa fafawatu pada kamij : febab ’itu ’Allah mendirïkan miiHiabetnja kapada kamij , bahuwa ’Elmesêih fudah mâti ganti kamij , tatkala kamij ’adalali lagi ’awrai^ berdawEa : lebèli pula kalakli kamij , jam fakaratg fudala detasdilkan ’awlela därahnja ’itu ’akan de-lepaskan ’awlehrya deri padép morka : kârana djikalaw kamij, fedàm ’adalala kamij fata-ruw , ’hu fudah deperdâmejkan dei^an ’Allala ’awlela mawt ’anakhiya laki p, lebeh pula ka-naij jam telah deperdâmejkan ’ïtu ’akan dele-paskan ’awleh kahidópannja. Schab ’ïtu nau-lutku dan hatiku ’akan menomlumkan pudjfan mahâ besar Tulaan d^ri pada fakaratg ’ïni fana-pej falama p rya. ’Anaïn.

SJahdan hendalddala fafa^awraig berkâta deman hâti jaig ’n^at p.

TA ’Allah jam 'mahâ kawâfa, dan Bâpa jaig ’amat metg'''^afijanij , kâmij mei^''^ûtjap (ju-kur kapadamu deri pada mâta hâti kâmij , fe-bàb bahuwa deri pada raliametmu jang tijâda berhii^ga ’amkaw fudah karunjâkan pada kâmij ’ânakhmu lâki p jam tombai mendjâdi wasîth dan khorbân kârana dawîa kâmij, lâgi mendjâdi makânan dan minôman ’âkan_ ber^awleh kahidôpan kakàl; dan ftbàb bahuwa ’amkaw ’anugarahkan pada kâmij ' ’imân jaig benàr , 3ai;g ’awlehrya kamij ber^awleh bahagijan ’âkan fègala kabidjîkanmu jai-g demikijen ’îni. Lâgi-pawn febab bahuwa ’ai^kaw fudah berij ’ânakli-mu jang kekâleh S.îs:q ’Elmesêlb menîtahkan pada kâmij perdjamuwannja aafjä jarg khudus ’âkan menogohkan ’imân ’îtu djûga : gahdân kâmij minta doaâ kapadâmu , hej ’Alîah dan Eâpa jang_’âmat fatijâwan , hendadhah kirârya ’awleh pakardjâ^an rôlhmu jam khudus ’îtu berij peng^'ii^âtan Tûhan kâmij Âîsâj ’ElmesêHi , dan chabàr mawtrya ’ku deperlakiikan pa?a kamij, fopaja kamij bertambah p filaharij pada ’iman jaip benar , dan pada perßikutuwan dergan ’ElmesêHa jan^ punöh chalats. ’Itupawn ’awleh kârana ’ânaldimu jai^ kekâÆh Sisaj ’El-meséba , dcinan nâma bjâpa_ kamij pûcuskan fcgala permintâ^an kamij demikijen ’îni:

Eâpa kamij , dan lâjin jaig berkkor.

Fatfal tâ^adîb Meselhij , ’âtaw pem'hitjîlan deri pada IJamâset Mesêlbij.

EflEj ’awrai^- kekâleh kârana mahâ Tûhan _ 5Z.îsàj ’Elmesêlb : Bahuwa ’ada katahuwan pada kâmu , bagimâna lampej lakârarg baba-rapa kâli kâmij fudah memaalumkan pada kâmu , butapa besàr dawlà dan butapa barat fjal tN. sâma ’amgawta kâmij fudah mem-bowat dan memberij : fahimga maka ’awleli bârai_g penogôranmu dan pemohônanmu Mesêlbij ’ija tawbat kapada ’Alîah, dan hâbis ’ija delepaskan deri pada fegaîa peiy^îkat ’Iblîs, jam menâwan dija , ’ija fadàr pûla ’âkan melakûkan kahendaldi mahâ besàr Tûhan. Te-tâpi deman duka gitâku jaiç besàr tijâda kâmij bawleh fèmburyîkan deri pada kâmu , bahuwa fàmpej fàkârang bulom bârang ffawraiy mei^-hâdap kâmij, jam bäraj^ faperkâra fudah memberij tâhu , bahuwa ’awleh babarapa pertogô-ran padânja , mâwu pada tampat fakùw , mâ-wu dihadâpan bâraiy ’awrairp Ijakh , dan ber-hadâpan bâryalb ’awraiig, fudah ’ija bâlik kapada bâratg peiyasàl ’âkan dawfa p rya , ’âtaw fudah memberij bâraiig tanda tawbatrya jam benàr. ’Adapawn fedàm ’awleh katagâran tei_gkawrya fafàhârij ’ija mäkln perbâryalb ka-lamkâhannja , jarg bûkan kigil didâlam fen-dirîiya: dan fcdaiy bulom lârna kâmij fudah meryatâkan pada kâmu , _djikalaw tijâda ’ija tawbat komedijen deri pada tfabàr djamâaat jaig lârna demikijen ’âtasrya , bahuwa tijâda dâpat tijâda kâmij mâkin lebèh mendukakan dîrij

dirij kâmij deri kârana dija, dan meîakûkan dâja jail’ '’âchir : maka febàb ’itu pada ûkâraig ’ini wadjiblah kâmij mergVitjilkan dija, turut pasàn dan titah , jaig 'telah deberikan pada kâmij dâ[am kalâm ’Alïah jarg Hindus ’itu , Hiarâj maka, djikalaw bawleh, ’ija deperma-lukan kârana dawsâi^a ’awleh dâja ’ini, lâgi-pawn fopâja ’awleh ’amgawta jaip ^ buroHi ’ini, dan jai^’ tijâda kafombohan fampej ûkâraig ’inj , djârgan lâganàp tûboli djamasiat ’itu kena bahâja , dan djâi_gan nâraa ’Allah deliô-djarkan._

Sebàb ’itu kâmij Pandîta p dàn Pemaren-tali^ p djamästat ’Alïah pada tampat ’ini, jaig fudah berhimpon derean nâma dân kawâlà Tûhan kâmij Sisâj ’ElmescHi/itu mcinaslûm-kan dihadâpan kâmu fakalijen , bahuwa deri kârana febàb jai^ terfebùt ’itu N. fudali ter-kûgil , dàn Ïàkâram dekûgil deri pada _djamâ-S.at mahâ_ Tûhan,dàn ’ada djâwoh deri pada perfakutuwan ’Flmesêdi , dàn_ der] pada tan-da p ’Esrâr jai^ Idiudus, dàn deri pada fakalijen berkat roHiânij dàn kabedjikan ’Adlah , jaip de-djandjirya dàn detondjoklinja pada djamâaet-nji'; maka febàb ’îtu , lalàma ’ija ’ada tagàr tergkawrija , dàn tijâda Ïàsàl liatirya , terâpi berkandjai]g didâlam dawsârya , hendaklilah ’ija debilarg ’awlehmu ’âkan ffawraig diali-khij , dàn pengokej , tûrut titah ’Elmesêdi, Matàj. i8. jaig bafermân, (égala fafawâtu ’ada ter^ikat didâlam fawrga , jaig châdim p nja ’âkan meig'^îkat garhg di'^âtas bûmi.

Sfahdan kâmij nateiHietkan kâmu, hej ’aw-raig MeseHiij jarg kekâfeh , djâigan kâmu bergampor deigan dija , fopâja ’ija bermâluw : •dàn hârya faforggohnja djâigan kâmu mem-bilaig dija ’âkan (atarùw , tetâpi baraig kâli natsilhetkanlah dija lalâku pâtut berbowat pada fa*''awra^ sûdâra. Samantâra ’îtu hendaklilah fafa^awrang bergeremin pada telâdan ’ini , dàn fabâgejrya , (bpâja ’ija tâkot mahâ besàr Tûhan , dàn ’ligat râdjin p ’âkan dirinja , fipaja, c^ikalaw ’ija faigka berdîrij tatap, eyârgan ’ija djâtoh, tetâpi fedang ’ada padarya perfaku« tuwan benàr deigan Bâpa dàn ’Anakhnja ’EI-mesêih , fabâgej lâgi dcigan fakalijen ’awraig MesêHiij jaig niû^min , fopâja ’ija_tiiggal tzâ-bit lampej kapada tamat, dàn demikijen dà'* ga ber^awleh chalâts jaig kakàl. Kâmu fudah melîhat, hej sûdâra p ku jarg kekâfeh , _bagi-mâna sûdâra jarg terkûtjil ’ini fudali takalin-tjir , dàn perlâhan p mäkln lârna mäkln lebèh (udali djâtoli ’âelârnja. ’Iigatlah kalàüi , bu-tapa geredlUi ’ada SJejdiân ’âkan membâwæ mânufija kapada kabinasâ^an , dàn mengerej-kan dija deri pada fakalijen dâja ’upâja cha-lâts^ Kârana ’îtu hendakhlah _kalàkh kâmu memaliharâkan dirîmu deri pada fegala per-mulâ’^an kadjahâtan jarg terkigil , dàn kome-dijen deri _pada kâmu, tûrut_natsiHiet RasûI , fudah menamgalkan famowa gindarg dan. dawfa jarg gampaig meig^aporg kâmij , hendakhlah kâmu lârij berlomba p dcigan tatap liâti dâlam guiaiggarg jarg tertantu pada kâmij , fambil menudju kapada paigiîma dàn mukamil ’imân , jasnij, S-isài. Hen-dakiilali kâmu ’ada djîman dàn berdjâga ,. lâlu berdoaâ , Jâgar djâigan kâmu kena pergawbâ^an : pada hârij ’îni, djikalaw kâmu deigar ’âkan (awâra mahâ besàrTûhan,djâigan tagarkan hâti kâmu , tetâpi hendakhlah kâmu meig’^ardjâkan dialâts fendirîmu deigan tâkot dàn gomitàr , lâgipawn hendakhlah fafa^aw-raig berfasàl ’âkan dawsânja , (bpâja ’Ilah kâmij djârgan pûla merindahkan kâmij , dàn kâmij berkâboig kârana bâraig (a^awra^ deri ’antâra kâmu, tetâpi (bpâja kâmu djâdi mâko-ta dàn kafukâÛm kâmij dcigan berkat mahâ Trihan , (àmbil berhîdop fahâti deigan ber» bowat aibädet,

’Adapawn fedàig ’Allah djûga ’ada jaig meig^arcyâkan didâlam kâmij bâjik jaig meig» hendaklikan , bâjdt jaig meig^ardjâkàn tûrut karidlâ’’anrya , maka hendakhlah kâmij menje-butkan namânja jaig khudu^ deigan nierg^â-kaw fegala dawfa kâmij ,demikijen ’mi;

TA ’Allah jai^ aadil , Bâpa jang ’amat ra-IIhîm, kâmij ntcn^adûkan Hiâl kâmij deri kâ-rana (égala dawfa kâmij dihadapan Hiadlretmu jarg ’âmat tii^gij , dan me^^âkaw , bahuwa kâmij (ùdah ber^ûpah kadukâ^an dan kalàkî-tan ’îtu , jang tdàh debidâkan pada kâmij dergan kn^il sâraa ’ai^gawta kâmij ’ini , beh-kan famowa kâmij ’ada mustadialdi ’âkan de-kûgil dan debowai,^ ’awleh kârana fegaîa ka-laigkâhan kâmij jai_g ’âmat besàr , djikalaw damkaw mâwu mâfokh berHmknm ferta kâmij. Tetâpi , jâ mahâ besàr Tûhan , sâjamlah ki-rârya ’âkan kâmij , ’awleli kârana Hîsaj ’E1-meselh : ’amponîlali kiraiya fegaîa kafxlâhan kâmij , fedàgg bâti kâmij duka gita ’awleh kârana fegaîa ’îtu , dan berîlah hâti kâmij mâ-kin lârna mäkln lebèli berf^sàl ’âkan dija ’îtu: Ïbpâja kâmij tâkot deri pada Haukurn p mu , jaig ’ai^kaw berlakûkan ’âtas fegaîa ’awrang jang tagàr tengkawi^a , dan kâmij merâdjin-kan dirij kâmij ’âkan menjampejkan radJâ padâmu. Benlah _kirârga_ kâmij paliharâkan dîrij kâmij deri pada fegaîa kagor^gan dunjâ, dan fegala ’awraig jarg terkûgil deri pada per-fakutuwan djamäsat , fopâja kâmij djâigan ber’^awleh bahagijan ’âkan dawfa marîka ’îtu , dan fopâja ’awraig jaig terkûgil ’îtu kena ka-maluwan kârana dawsârya. ^ahdàn fodaig tijâda ’ai^kaw berkenankan mawt ’awrarg ber-dawfâ , tetâpi ’angkaw kahendâkij fdpâja jija tawbat , lalu Wdop , dan iedàig paigkuwan djamâsj^tmu pada fedekâla waklitu ’ada ter[â-paig bagi fegaîa ’awrarg jaig tawbat. Maka hendaldalah kirânja meighâi;guskan didâlam kâmij fawâtu ’usâha jang tsâleHi, fopâja deman babarapa pertogôran dan telâdan Mesêlhij ja^ bâjik _ ’Îtu kâmij merâtijinkan dîrij kâmij pada memâlirgkan pûla sûdâra kâmij jang terkûgil ’mi kapada djâlan jaig betùl , fabâgej lâgi fegaîa ’awrarg ’îtu jaig fmpaig ’awieli kufùr-rya ’âtaw rambaig hîdopnja. Berîlah kirânja berkatmu pada fegaîa pertogôran kâmij , fopâja ’awlehrya ’îtu kâmij be/awleh pôhon ’âkan berfukâkan dîrij kâmij pûla ’âkan ’awrarg ’îtu , jag kâranânja ^ fakâraig kâmij ber-kâbog , dan fopâja demikijen namâmu jaig Hindus ’Îtu depudjîkan , ’awleh kârana Tûhan kâmij Sisaj ’Elmesélh , jaig fodah meig^â-(Ijar kâmij minta deyrJ demikijen ’îni:

Bâpa kâmij , dan lâjin jaig ber^îkot.

Fatfal penjambôtan ’awrarg jaig terkûgil ’îtu kapada I^amâaat ’ElmesêHi.

EJEj ’awra^ kekäfeh kârana jnahâ besài’ Tûhan,bahuwa ’ada katahuwan pada kâ-mu, bagimâna pada bârarg walditu jag lâlu N. sârna ’aiggawta kâmij ’îtu fudali terkûgil deri pada djamâs.at ’Elmesêîh. _Sakâraig tijâda kâmij fampat fembunjîkan deri pada kâmu, butapa ’awieli dâja jaig terlébùt ’îtu , fabâgej lâgi ’awleh babarapa pertogôran jaig bâjik, dan perminta^ai ikâmu Mesêlhij , fodah ’lia deperbajîkij demikijen , maka ’ija bermâ-luw kârana dawsârya , fâmbil. meminta deri pada kâmij defambôtij pûla kapada perfàku-tuwan djamâs2.at. Sedàig kalàkh fàh^osnja deri kârana tîtali ’Alîali kâmij merÿambot ’awrarg jaig fàbagîni dergan kafnkâhig, dan hârya fàforggohnja wâdjiblali kâmij menûrut tartîb jarg bâjik dâlam pakardjâ^an ’îni : maka pada fàkâraig ’îni kâmij memberij tâhu pada kâmu, bahuwa dergan niamet ’Allah , pada mâfa jarg dimûka , manakala kâmij ’âkan memu-lijâkan perdjamuwan aa^â mahâ Tûhan, kâmij ’âkan merg^awrejkan ’awrarg jarg terkûgil jarg terfebùt ’îtu deri pada peig^rkat peig^ugî-lan , dan merÿambot dija pûla kapada perfà-kutuwan djamâaat , melâjinkan pada ’ant^a ’Îtu fa^awrarg deri pada kâmu meig^atahuwij bârarg febàb , kârana ’apa tijâda hâros ’îtu djâ-di, bârang jarg hâros kâmu meryatäkan pada kâmij pada kotikârya. Dâlam pada ’îtupawn hendalhlah mâfrrg p fa’^awrarg merg^'ûgap IJu-kûr pada mahâ besàr Tûhan kârana karunjâ

'ku jaig tdàh de^adakan pada ’awraig ber-dawfa jarg fijath ’ini , fambil minta dosa ka-padanja , fopaja dekahendakinja meîakûkan kardjlrya didalam dija ’ku ’akan chalaföiya jai_g kakàl. ’Amin.

Komedijen , djikalaw tijada timbul bdraig ka-tagahan, maka Pandka ’akan ddaig kapada Peryambotan ’awrarg berdawfa jaig ter-kugil ’itu deigan perkata’^an jai^’ ber^ikot ’ini.

H^j ’^wrang McseHiij jaig kekafch , ba-•huwa tijada lama kâmij Ridah memberij kamu tabu Ibal tawbat N. sama ’aiggawta kâmij , hendakh defambot pula kapada djamaaat ’ElmeseHa deigan tahumu. Sedàig kalàkh bâ-raig fa^awraig fiidah _tijada meujampejkan ba-raig Æbàb , kärana ’apa peryambôtan jaig ter-fèbùt ’mi tijada baros djadi, maka pada 1a-karatg ’mi kâmij hendaldi meîakûkan dija ’ku.

Maha Tuhan ’ElmesêHa , Mat. i8. habis detogohkannja Haukurn djamäsatiga pada pcig-’'ugïlan legala ’awraig berdawl ajaig tijada ta-hu_tawbat , ’ku menjatakan bertürut p: ba-lauwa baratg fakalijen jaig cbadim p nja ’akan meig^awrej gararg di^âtas bûmi,’îtu ’âkan ’ada fer'^awrej didalam fawrga. Deigan perkata-^an jaig mana ’ija memberij tabu , manakala baratg fa^awraig fudah terkügii deri pada dja-mäsetnja , bahuwa pada tatkala ’itu làmowâ ’âlà chalâts bulbm ter^ambil deri padaiija ’ïtu_, tetapi bahuwa ’ija dapat delepaskan püla deri pada fegaïa pcig^Ïkat pen/utokan. Sebàb ’ku fedag ’Allah memberij maalum didalam ka-lamiga , dirinja tijada berkenankan mawt ’aw-raig berdawfâ , tetapi dirinja kahendâkij fo-pâja ’ija tawbat , lalu hidop : Bagitu lâgi dja-maaat pada fedekâla waÜitu ’ada berj^ala kapada tawbat ’awraig berdawla jaigk'dah fim-paig ’itu, dan melapaigkan paigkuwaniija, hen* dakh meigambot püla ’awrarg jaig fudali tawbat. Maka febàb ’ku Rasül Pawlus, i Korindi. 5. fudali suroh ’awfa^g merg^igkat püla dan meighiborkan ’awraig Rorindius ’itu , jaig Hidahlali denjatakan ’awleh Rasül Pawlus, (âharosryâlah ’ija delalukan deri pada dja* maaat, ledaig habis ’ija tertogor ’awleh ba-njakh ’awraig, fudali kombali kapada peig^ena-lan , lahiigga djaigan ’ija hilaig ’awleh kadu-kâ^aii jaig terlalu ’amat limpali, o^orinth. 2. Lagipawn ’ElmesêHi meig^a^ar aalam peg-^Ata jaig terfcbut ’ku, bahuwa Hiukum peig-’'awrejan ja]g_dekatakan ka^âtas fa^awrâig berdawfâ fabagini jaig tawbat, tûrut bûnji ka* lâm ’Allah, ’itu debilag togöh dan tatàp ’aw-leli maha besar Tuhan. Sebàb ’itu famaw-rag jag tawbat degan fabenanga ’itu baratg fàperkâra tijada pâtut liuwas , melâjinkan ’ija fbggoh p fudah ter^aigkat kapada nianiet ’awleh ’Allah , feperti ’ElmesêHi baferman, JaHga 20. I^ikalaw kâtiiu men^ampon dawfa p ba-rag ’awraig ’itu de^ampunij padanja._

’Adapawn fopaja kâmij fàmpej kapada makli-tsud ’ini, maka ’aku bertarya padamu, hej N. kaluw p deigan fagaiiap hatimu ’agkaw niem-berij masilum diliadapaii ’Adah dan djamäaet-pja jag ’ada desini , bahuwa deigan tulusmu ’agkaw berfàsàl ’âkan dawlà dan katagâran teigkawmu ’itu , jag kâranârya deigan fabe* nariga ’agkaw fudah terkügil deri pada dja-niâE^?Kâluw p ’aigkaw lâgi pei'gäja foiggoli p, bahuwa mahâ besàr Tûlian fudali meig’’'ampon dan ’ada meig’^ampon padâmu fegala daw'â-mu ’awleh kârana ’ElmesêHi , dàn febàb ’ku fuka de^aigkat pûla kapada djimäsat ’Eb mesêHi jaig ’ada desini , fambil djantlji deri pada fàkârag ’ini jiendakh meîakûkan kahidû-pan deigan berbowat tijap p siibâdct tûrut bû* nji penjurôhan mahâ besàr Tûlian?

l^awâb. Belikan.

Komedijen liendaHi _Pandita meg’^ugap fàbagini.

TZ Âniij ’ini kalàkh,jag fudah berhimpon de» sint deigan nâmadàn kawâfa mahâ Tûlian (k) nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;’El»

7^

’Elmesêlh , menjajakan padâmu , hej N. ba-huwa ’aipkaw fudah ter^awrej deri pada fe-gah pe^‘‘^ikat peiTg’''ugïIan , kamij menjambot: dikaw pula kapa3a_djamäaat jnaha Tühan, kamij memberita padâmu bahuwa ’aipkaw bcr-dirij dalam perfakutuwan deigau ’ElmesêHi , dei^an tanda p ’Esrar ja^ khudus, dan dergan fegala berkat roHaanij, dan kabidjikan ’Allah, jaig dcdjandjinja dan detoncyoldinja pada dja-maaarrya : maka dalamrya jm hendaklalah ki-ranja ’AlÏah jarg Jçakàl memaliharakan dïkaw lampej kapada tamat,’awleh karana S.ïsaj ’E1-meséHi ’anakbrya jaig torggal, ’Amin.

Bagitu kalaüi hendakhlala ’aigkaw jaüaïn, bej s^araku jaig kekafeli , didalani hatïmu, bahuwa maha besar Tühan fudah meip''quot;amkat dïkaw kapada nijmet. Hendakhlah ’aigkaw ’ada radjin deri pada fakarang ’ïni ’akan mema-liharakan dirimu deri pada tipuw daja ^ejthan, dan kadjahatan dunja _, _djaigan ’argkaw dja-toh pula dergan berbowat dawfa. Hendakli-lah ’aigkaw kafch sargat ’akan ’Elmesêtb , karana dawfa p baryalE fudah ter^ampon padâmu.

Maka kâmu ’îni , hej ’awraig Mesêlbij jaig kekâfeh , hendaklilah menjambot sûdarâmu ’mi dergan gen^roi_g hatïmu: berâmeh p an-Jah lèbàb bahuwa ’ija fudah ’ada mâti, dan fudali hïdop pula: ’iia fudali ’ada hilaig, dan fudah terdâpat : berfuka p anlah ferta dergan fègaÏa Mel4’''ïkat didâlam fàwrga ’âkan ’aw-rai^ berdawfa ’ïni jam; fudah tawbat. Ijfâman kâmu lâgi membîlarg dija ’âkan ffawraig ’âfig dan dâgai;g , tetâpi ’âkan fà^awrarg sâma bej-bas dergan fègaïa walij, dan ’awrang fàrûmah deigan ’Allah.

’Adapawn fcdàig kâmij tijâda fimpat meig-^ardjâkan bâraig kabajîkan deri pada kâmij fen-dïrij, maka hendaldalah kâmij meig^ûtjap pûdji dan fjukûr kapada mahâ besàr Tûhan , jaig mahâ kawâfà , dan minta dosâ kapadârya ’âkan ber^awleh niametrya, demikijen ’îni.

mkaj jan karana tawbatrya : kâmij minta dosa kapadâmu , hendaklrlali kirârya menondjokli padânja niametmu , fbpâja mäkln lârna mäkln lebèh ’ija jakliîn didâlam hatïnja_, bahuwa fègaïa dawsârya fndalr ter’^ampon padânja, dan fbpâja deri padân[a ’Îtu ’ija ber^awleli kafukâ-’'an dan karinduwan jarg _tijâda terkatâkan ’â-kan berbowat aibâdet padâmu. ^ahdan fè-perti dihûlu fudah ’ija memberij fjak pada bâ-ryakh ’awrai_g ’awleh dawsârya , bagîtu hendakhlah kirârya memberij dija pûla perbajïkij bâigaüi ’awrarg ’awleh tawbatrya. Berîlah kirârya dija berdjâlan fapandjarg djâjan p mu dengan berkantijaig làmpej kapada tamat, dan bejarhh kâmij befâdj'ir deri pada telâdan ’ïni, bahuwa sâma ’aigkaw ’ada ka^ampônan , ’âgar fbpâja ’aigkaw detakôtlj. Sopâja kâmij mem-bîlaig dija ’âkan sâma sûdâra kâmij , dan ’âkan sâma wâritz kahidôpan kakàl , dan kâmij sâma p dâpat berbowat aibädet pa^mu deigan takhijet dan thâaet jaig pâtut pada fègaïa ’â-nakh p , ’ïtupawn pada fakalijen hârij kahidôpan kâmij , ’awleh kârana Tûhan kâmij JZ.Ï-sâj JElmesêlh , deigan nâma fijâpa kâmij memûtuskan permintâ^an doaâ kâmij demikijen ’Ïni.

Bâpa kâmij , dàn lâjin jaig berfkot.

Fatfal pada menogohkan Pandïta p dâlam mertabetrya.

Komedijen deri pada chothbat dàn Sombah-jag hendakh l’andïta berkâta kapada Eiawm demikijen buryïnja.

H^j sûdâra p jaig kekâfeh ,_ bahuwa ’ada katahuwan pada kâmu, bagimâna fàmpej tîamp;a

liga kali kamij fu3ah meryatakan nama N. su-dara kamij jarg ’ada Ihadlir desïni ,_’akan pa-rikfa kaluw p fa’''awrai^ meig^atahuwij baraig fèbàb , mâwu ’âkan perg’^adjäranrya mâwu ’âkan kahidôpannja , jarg karanarya tijâda jja dâpat detogohkan dâlam chidmet kalâm. ’Ada-pawn bâraig fà^awrai^ fùdah tijâda jnei^hâ-dap kâmi£, jaig Ridah membâwa japa p jaig dâpat menagahkan dija ’îtu deri pada chidmet ’ini. Maka fèbàb ’îtu pada fakâraig ’îni dcigan nâma mahâ besàr Tûhan kâmij ’âkan meïa-kûkan penogohantya. Kârana ’ma hcndakialah ’argkaw ’îni , hej N. dàn femowa käme jaig ’ada HiâdJir _deisîni , dihûlu deri pada fegaïa làfàwâtu menengar deri dâlam kalâm ’Allah fàwâtu geriterâ pendekh deri pada tîtah dàn djawâtan Gombâla p ’âtaw Pandîta p. _•

Dihûlu p an hendakhlala kâmu ’n^at, bahuwa ’Allali bâpa kâmij fàmâwij . .fedàrg dekahen-dakîrya mendojz.â_dàn merghimponkan fawâtu djamâjiat deri pada bamia mânufija jaig binâià ’Îtu ’âkan ber^awleh kahidôpan kakàl , deri pada niametrya jaig ’âmat besàr meîakûkan ’Îtu ’awleli chidmet mânufij^p. Sebàb ’îtu berkâta Rasul Pawlus , bahuwa mahâ Tûhan ’ElmesêHi ludah mei;g^argkat ûtei^ali ’awrarg ’âkan Rasûl p , dàn fatei^ah ’awraig ’âkan Nabij p, dàn fàtemah ’awrang ’âkan Pengeri-terâ p ’Indjîl, dàn fàtergah ’awrarg ’âkan Gombâla p, dan Gûruw p , gûna kalaigkâpan fe-gaîa walij kapada karcija pendjawâtan , ka-pada perbajîkan tûboh ’Elmesêlh. Deri pada dalîl ’Îtu kâmij meïîhat Rasûl Pawlus merg’'a-tâkan , bahuwa djawâtan Gombâla p ’îtu fudah detîtahkan ’awleh ’Elmesêlh.

’Adapawn ’âkan bâraig jarg kena djawâtan sûgij ’Îni , maka_ gampar^ 4jûga kâmij meng^arti ’îtu deri pada nâma lèndîrij. Râ-rana feperti kardja fà’’'awrai;g gombâla dunjâ-wij_^ada merggombalâkan , merg^âlawkan , memaliharâkan dàn memarenrahkan kâwan ’Îtu , jarg telàh tapertâroh padârya : Bagîtu lâgi ’ada Ihâl fegaïa Gombâla rôlhânij ’îni , jaig telàh ter^argkat dilatas djamasat , jarg ’Alîali mendosâ dija dâtarg kapada chalâts , dan membîlaig dija ’âkan domba p ditampat gombalâ^aniya. ’Adapawn tampat gombalâ-’'an , dimâna fegala domba ’îni degombalâkan, ’Îtu tijâda lâjin deri pada choflrbat kalâm ’Allah, ferra deigan pakardjährn fbmbahjaig p dàn tan-da p ’Esrâr jarg ^udus. Lâgipawn kalâm ’Allah ’Îtu djûga ’ada togkat^ jarg ’awlelirya ’ija meig''quot;âlawkan dàn memarentahkan kâ-wan ’îtu. Maka febàb ’îtu ’ada njâta , bahuwa ’ada djawâtan fegaïa Gombâla p dàn Pandîta p.

Pertâma : Sopâja marîka ’îtu turùs tanig mengeriterâkan pada khawmnja kalâm ’Allah, jarg telàh deryatâkan ’awleli fegaïa sûrat Nabij p dàn Rasûl p , lâlu bertantûkan ’îtu , bâjik deigan aâmrÿa bâjik deigan châtsrya , ’âkan fâjidali fegaïa ’awraig peneigar , deigan meig-^âdjar , deigan memberij natsilhet , deigan meighîbor dàn deigan menghardikh, fàkhadàr Hiâdjat mâfiig p 6’'awraig, fàmbil menchabar-kan tawbat kapada ’Allah, dàn perdamejan deigan dija ’awjeh hmân ’âkan ’Elmesêlh , lâgi aitâbkan deri pada sûrat p an jarg khudus fegaïa kafasâtan dàn bid^at , jaig berlâwan deigan peighuharan jaig_ peresih ’îtu. Saka-lijen ’Îni deberij tâhu pada kâmij turùs taràtg didâlam sûrat p an jag khudus ; kârana Rasûl Pawlus berkâta , bahuwa marîka ’îni berle-làh pada meig^arcyâkan kardja kalâm._ Dàn pada tampat lâjin ’ija meig^âdjar , bahuwa hâ-ros ’Îtu djâdi fakîra p Ihijâsjâtaw khânûn ’Îmân: lâgi ’ija meiyûrat , bahuwa hâros ffawraig Gombâla lekàt pada kalâm jaig foiggoli ’îtu jaig pôhon peng^adjâran , dàn betùl p fadjikan dija ’Îtu. Sabâgej lâgi , hjâpa jaig bernubuwct (jaanij , jaig berohodibatkan kalâm ’Alîah ) ’ija merg^atâkan bagi mânufija p perbajîkan , dàn penogôran , dàn paighibôran. Pada tampat lâjin jja meighâdapkan fendirîrya ’âkan te-lâdan bagi fegaïa Gombâla , fambil memberij maalûm, bahuwa ’ija fudah ineig^âdjar njâta p

Ck2) dàn

dan defi rumah k^'ûmah , dàn fudah berfjak-sîkan tawbat kapada ’Allah , dàn ’imân ’àkan aîsaj ’ElmcseHi. Tetâpi terlebèli kàmij men-dâpat djawâtan Pandîta ’îtu tersûrat belâka , 2 l^orinth.5 : i 8,iq,2q^dimâna Rasûl berkau demikijen ’'îni : fàmowa perkara datais dcri pada ’Alîah , jai^ fudah perdâmejkan kâmij dei'gan fendirhya ’awleh Sjsàj ’Elmesêlh, dàn fudali karuryakan pada kâmij ( jasnij , pada fegaïa Rasûl p dàn Gombâlajj ) chidmet per-damejan ’îtu. Rarana bahuwa ’Alîali ’adalah perdâmejkan ’awrarg ’îfij dunjâ dengan fcndi-fâiya ’awleh ’ElmesêHi , tijâd^ ’ilEtisâbkan padarya dawla p rya : dàn fudah mendjon-djniykan perkatâ^an perdamejan ’îtu kapada kâmij. Bagîtu kalàkh kâmij ’ada ’Utûfan p dei^an tîtah ’Elmeselh , fa^awleh p ’Alîah mima ’awleh chidmet kâmij , maka kâmij memôhonkan dernan tîtah ’Elmeselh, berîlali kâmu deperdâmejkan de^an ’Alîah. ’Ada-pawn ’âkan aitäb peijg^adjâran jam tijâda pe-rehhjîtu berkâta Rasûl ’îtu djûga. Tît. i : g. bahuwa hâros fa^awrai^ Pandîta lekàr pada kalâm ’Alîah , ’âkan siitâbkan fegaîa ^wratg jaiy berbantah p an , dàn ’âkan menompat mûlutiya^

Kaduwa : ’Ada c^awâtan Gombâla p ’îtu meîakûkan dosiâ jarg sâm kapada nâma’Alîah deri pada nâma faganàp djamâaat. Rarana bâram jam Rasûl p berkâta, kâmij ’âkan ber-kandjai_g pada fbmbahjai;g dàn pada djawâtan kalâm, ’itûlah fàwâtu kardia fegaîa Gomb^a -îni jai^ aâm deman fegaîa Rasûl Rapada jarg mâna Rasûl Pawlus fudali menûdju^ ’apa-fcîla ’ija berkâra kapada Timothijus demikijen bunjîrya_; ’Aku kalàkh memberij natsilhet di-hû!_u deri pada fàkalijen perkara , fbpâja taper-bowat bâgej p bûdjokh p an , fombahjaiig , pemohônan , pen^ûgap fjukûr kârana faka-iijen mânufîja j kârana fegaîa Râdja p dàn fa-kalijen ’awram jarg deman kalebêhan ’adârya , dàn lâjin jaig berdkot.

Ratîga ; ’Ada djawâtamya membahâgij tanda p ’Esrâr, jaig mahâ Tùhan fudali titah-kan mendjâdi châtam p niametrya : feperti ’ada ryâta deri pada pasàn ’ElmcseHi kapada fegala Rasûl p , baram jaig lâgi kena fegaîa Gombâla; Permandîkanlali dija ’Îtu deigan nâma bâpa , dàn ’ânakh lâki p , dàn rôihu-’lkhudus. Sabâgej lâgi , kârana ’âku ’îni fudali tarîma deri pada mahâ Tûlian , bâtaiy jamjâku lâgi fudali farahkan pada kâmu , bahuwa mahâ Tûlian 5Z.îsàj , pada mâlani ’îtu , tatkâla ’ija telàh defemûkan , fudah meig^ambil rawtij , dàn lâjin jaig ber^îkot.

Pada ’âchinya ’ada djawâtan Pandîta p memaljharâkan djamasat ’Alîah deigan fegala kalakuwan jaig tsâ!cHi , dàn memarentahkan dija, feperti mahâ Tûhan fudah tîtahkan. Rarana ’Elmeselh , habis dekatâkanrya tâ^adîb Mesêlhij , ’îtu bafermân kapada Rasûl p rya demikijen buryîrya : bâraig fakalijen jaig kâmu ’âkan mem'Hkat garàig dilatas bûmi , ’îtu ’âkan ’ada ter^îkat didâlam fawrga. Dàn Rasûl Pawlus berpasàn , fopâja fegaîa Pandîta tâhu memarentahkan ’awraig ’îfij rûmahrya jaig châts deigan fàpâtutrya , fèdàig tjâra lâjin ma-rîka ’Îtu tijâda fampat pabinâkan ’âtaw mema-rentahkan djamâaat ’Alîah. ’Inîlah pôhon-rya febàb ’apa Gombâla p didâlam sûrat p an dinamâbj Eendaliârij ’Alîah dàn ’Uskhuf, ’ija ’Îtu, Pemarentah dàn Penindjuw: kârana ma-rîka ’Îtu memegàig parentah ’âtas ’awraig ’îfij rûmah ’Alîah, dibmtâra fijâpa ’ija berkûliig p , fopâja fegala fafàwâtu djadi disâna deigan fa-nûnoh dan deigan tartîb ; dan fbpâja deigan fegaîa ’ânakh konyij karadjâ^an fawrga, jayg telàh rapertaroh padârya,’îtu djadi pembukä/an dàn penutôpan , tûrut tîtah ’Allah jaig telàli deberîkan jiadâtya.

Deri pada fakalijen perkara ’îni ’awraig dâ-pat meîîhat , bagimâna djawâtan Gombâla ’ada pakardjâ^an jaig ’âmat mulija , fedàig babarapa perkara jaig fakijen _besàr deperla-kûkan ’awlehrya , behkan bagimâna wadjib ’adaiya membâwa mânufîja p kapada thalâte.

Eäragg pre; lagi ’ada pôhonnja , febàb ’aj)a maha besar Tûhan berpasan djawaran jaip fabae;ïni_riiT;gaI pada fedckala wakhtu. Ra-rana demikijen ’ïni baferman ’IJmescHi , tat-kala fudah ’ija mei5^ürus fegaïa Rasuhaja ’akan mei'g’'ardjakan pakardja^an jam ihudus ’mi : bahuwa fafomgohaja ’âku ’îni ’ada menjertâdj kâmu pada fakalijen hârij p fampej kapada kapuró^n sealam : dimana ’awraig melïhat bahuwa kahendakbrya ’ada , fbpaja pakarcija-’''an jai^ sü^ij ’ïni depaliharakan dilatas bûmi pada fèdekâla wakhtu : karana fegaïa ’awrai^ , kapada fijapa ’ija berk^a , ’ïtu tijadalah fam-pat hidop fampej kapada kaputufan jialam. Maka febàb ’ïtu Pawlus memberij nateilhet pada TimothiJus ’akan fegaïa barangjara; fudah-lah ’ija derejar deri padarya , pataroh dija ’ïtu pada manufija p jatg fatijawan , jam ’ada lajidi ’akan mem'fidjar ’awraiu_ lajin p. Seperti lagi ’âtas perij ’ïni ’ija iudah tïtahkai^ Tïtus mendjadi Gombala j _da^ berpasan padarya lagi mei^’^angkat Penatuwali p_dan ’UsÜiuf p deri pada negerij datang kapada negerij. _

Sedài^ kaïàklî kâmij lâgi, ’âkan memali-harâkan pakardjà^an ’îni didâlam djamâaet ’Allah , pada fakârai^ ’ïni merg^argkat fà’^aw-ram Pandïta bahâru , dan fedam kâmij fudah katâkan bärang jaig tjûkop ’âkan djawâtan ’aw-raiç pm fabagïni , maka hendakhlah ’angkaw ’Ïni, hej N. meryahûtij bâram jaig ’âkan de-tarya^ij padâmu , _fopâja fîfa^awraig dâpat menemar , bahuwa ’argkaw berkahcndaidi mcryambot djawâtan jai^ terfebùt ’ïni fèperti ’ada pâtut.

Pertâma ’âku bertarya padâmu , kâlt^p ’aig-kaw merâfà didâlam hathnu , bahuwa ’âtas perij ïhalâl ’ai_gkaw fudah terdosâ ’awleh dja-œâsat ’Alïah , dan febàb ’ïtu ’awleh ’Allali fendinj , ’âkan mei^^ardjâkan pakardjâ^an jaig sûgij hng?

Raduwa, kâlu p ’argkaw membïlæg fegaïa sûrat Pcrdjaridjî^an lârna dan bahäruw ’ïtu ’ada kalâm ’Allah jam ’afà ’ïtu , dan peig’''adjâran chaiâte jam fempoma ’ïtu , dan membowai^ fegaïa peig^adjâran jaig berlâwan dergan dija ’Ïtu?

Katîga , kâlu p ’aigkaw djandji mâwu meïakûkan dergan fitijâmu djawâtanmu , fèperti ’Ïtu bahâru fudah terfebùt , tûrut peig-''adjâran ’ïtu djuga , dan mâwu mcmhijâfij peig’''adjâranmu jtu deman kahidôpan jaig aâbid : fambil menasaïoklakan dirïmu kabäwah pertogôran djamfmat , ’âtas ’istiaâdet fegaïa djamâaat , tljikalaw ’argkaw bersâlah pad* Haai pejg^adjäranmu ’âtaw kahidôpanmu?

I^awâb.

Behkan deman faganàp hatîku.

Maka komedijen deri pada demikijen ’ïtu Pandïta jaig fudah bertaryakan ’ïni padânja , ’âtaw fà’'awrang Pandïta lâjin , djikalaw ’ija ’ada Ihâdhr , hendakh membûboh targan ka^â-tas kapalânja.

Ratahuwij ’awlehmu , percjara’’an ’ïni tijâda hâros depâkej pada penogôhan ’awra^ jatg dihûlu fudah berchidmet.

Dan berkâta demikijen ’îni:

’Alïah jatg Bâpa kâmij famâwij, jaig fudah mendoszâ ’âtgkaw kapada chidmet jatg khudus ’Ïni , hendakhlah kirânja menaraigkan ’aigkaw ’awleh rôlhrya , mem ’^maskan ’aigkaw ’aw-leit tâtganrya , dan memarentahkan ’atgkaw pada djawâtanmu demikijen , maka falamâ-rya ’aigkaw dâpat berdjâlan deigan fàpâtut-nja , dan _memberij bowah p jatg bâryakli , ’âkan memulijâkan namârya , dan ’âkan memaghûrkan karadjâ^an ’ânakhrya S-ïsaj ’El-mesêlh. ’Amïn.

Komedijen deri pada demikijen ’ïtu hen-dakli Pandïta jatg df'^âtas minbar ’ïtu natsi-Hietkan Pandïta jatg baliâru ’ïtu , dan faganàp tljamäRat demikijen ’ïni.

ÇEbàb ’Ïtu , hej sûdâra jag kakâfèli dan sâ-^ ma hamba deigan tïtah ’ElmesêHi , hen-(k 3 ) nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;dakilah

daidîlah ’argkaw ’nigat ’âkan fèndirîmu dan ’âkan (àganàp kâwan ’îtu , piip ’âtafiya rôHiu--’IHiudus fùdah ’ai^kat dîkaw mendjadi ’Usldiuf, ’âkan mei^gombalâkan djamasat ’Allah,jarg tèlà*h deper^awlehiya dergan dârahnja jarg diâte. Hendakhlah ’aigkaw mejp^asciiij ’E1-mesêPh , dan meiggombaiâkan domba p rya , fambil pabinâkan dija , cyâigan deigan ka-paksâ^an , haiga deigan ka(àhadjâ^an _, dan djâigan dengan menontut lâba jaig kidjij , hâ-rya dengan hâti jaig (àdija :_dân djûgan làlâku ’awrarg jaig ’ada depertuwan ’âtas pegâigan pusâka mahâ besàr Tûhan ’îtu jqig telàh taper-târoh padâmu , harya jaig fudah djadi telâdan kâwan ’îtu. Hendakhlah ’aigkaw djadi telâdan fegaîa ’awraig mudnin deman perkatâ-^an , dengan perdjalânan , dergan peig^asêhan , deigan kahargâtan hâti , deigan kanjatadan ’imân , deigan kalugî^an. Hendaüilah ’aigkaw berkandjaig pada pembagâ^an , pada peighi-bôran , pada peigdidjâran. I^âigan ’argkaw lâlejkan karunjâ ’îtu jang ’ada didalam ’aigkaw, jaig telàh dedmugarahkan padâmu. Bi-tjarâkanlah fegaîa perkâra ’îni , lekàtlah pada fakalijen ’îni , fbpâja pertambâhan kabidjîkan-mu djadi njâta didâlam fegaîa fàfàwâtu : digat-lah pada peig^adjâran , kakalîlah pada dija ’Îni, hendakhlah ’aigkaw deigan tfabàr hatî-mu mendirîta fakalijen perâfa fàigsâra dan ka-fukâran , fàlâku fa^awraig lafjkar ’ElmescHi jag gâgah barânij. Rârana fèdàig ’aigkaw berlgwat demikijen ’îni, maka ’aigkaw ’âkan memaliharâkan fèndirîmu , dan fègala ’awraig jaIg menegar dîkaw. Dan tatkâla Paighfilu Gombâla ’âkan hâbis kalihâtan , maka ’aigkaw ’âkan bcrdiwleli mâkota kamulijâ^an jaig tijâda kalajuwan.

’Adapawn lâgi ’âkan kâmu , hej ’awraig Mesêlhij jaig kekâfèh , hendakhlah kâmu meryambot châdimmu ’îni deigan kârana maliâ Tûhan deigan tijap p kafùkâ^an , dan fègala ’awraig jaig fabâgej ’îni hendadilah kâmu per-mulija dija. ’Îigatlah kâmu, bahuwa ’Alîah fèndîrij meryâpa dan memôhonkan kâmu ’aw-leh diidmetrya. Hendakhlah kalàkh kâmu meryambot perkatâ^an ’îtu ,, jaig ’ija ’âkan berdiothbatkan pada kâmu ’âtas bûryi sûrat p an jaig khudus , bûkan ’âkan perkatâ^an mâ-nufija p , tetâpi ( fèperti ’adanja deigan fabe-narrya) ’âkan perkatâ^an ’Alîah. Hendakhlala ’ada peremèj dan kakanânan fègaîa kâki ’awraig jaig memberîta dâmej , ’awraig jaig memberîta kabajîkan. Hdabarkanlah fègaîa peig^andjarmu, dan deigar p anlali ’äkam dija , kârana marîka ’îtu djâga p menoigguwij fègaîa djiwâmu , fedàig ’âtalîga memberij per-kira’^an : fbpâja marîka ’îtu dâpat meîakûkan ’Îtu deigan kafukâ^an , dan djâigan deigan berkalôhan ; kârana ’îtu djûga tijâda bergûna pada kâmu. Sedàig kâmu berbowat demikijen ’Îni , maka djadi , bahuwa dâmej ’ÆÎali ’âkan mâfbldi rûmah p mu , dan bahuwa kâmu , jaig meryambot ’awraig ’îni deigan nâma Nabij , ’Îtu ’âkan ber^awlela pahâla Nabij , dan djikalaw ’awleh k^lâmrya kâmu pergâja ’âkan ’Èlmesêkh , bahuwa ’awleli ’ElmescHi djûga kâmu ’âkan berpufàkâ^ij kahidôpan kakàl.

’Adapawn fèdàig bâraig fa^awragtijâda ’ada lâjikh pada bâraig fâwâtu deri pada fakalijen ’Îni deri pada fendirîrya ,_maka hendakiilaii kâmij minta dosed kapada ’Allah deigan ljukûr demikijen burylrya.

JA Bapa jaig ’âmat meig^afîjânij , kâmij megûgap ljukûr kapadâmu , fèbàb ba-Îniwa fùdah radia padâmu meig^ompolkan bagîmu fâwâtu djamâaat deri pada baigfa mâ-nufija jaig binâfâ ’îtu ’awleli chidmet mânufija p ’âkan ber^awleli kahidôpan kakàl , dan fèbàb bahuwa deigan fasângat besàr niametmu ’aigkaw f'uHah karunjâkan fa^awraig Pandîta fà-tijâwan pada djamâaat , jaig ’ada pada tampat ’Îni: kâmij minta dosâ kapadâmu , hcndaklilah kirârya ’awleli rôHimu djadîkar^ dija ’îtu niâ-kin iâma mâkin Icbèh lâjikh pada pakardjaHm kalâm

takhdirkan dan mendosa dija , deipan rnern-buka aakhalrya ’akan mcre'^arti fegala sûrat p anmu jam kliudus , dan deman memberij per-bahasa'^an ’awleh membûka mûlumja , deigan kaluwafan hati ’akan meryatakan , dan mela-kukan fegala raliafija ’IndjH ’ïtu. Rarunja-kanlah kiranja padarya kabidjakan dan k.iba-ranijan , fopaja dergan (ajogijarya ’ija mema-rentalakan kliawm ’ïtu , jatg ’arafya ’ija fudah ter^aigkat , dan ’akan memaliharakan dija deigan damej Mesêlbij : fahiigga maka pada maia pakardja^an djawatannja , dan ’awleh pertambahan kabidjïkannja djamasiatniu ber-tambah p pada kabaryakan , dan kabidjikan. R^runjakanlah kirarya lagi padanja ’ïtu perkara pada fakalijen kafusahan dan kaiukäran , jatg ’akan bertemuw dergan dija pada mâfà pakar-dja^an djawatanrya: lópaja ’awleh paighibóran rólhmu’ifa djgdi karàs, dan tiiggal fzabit fam-pej kapada tamat , lalu ièrta deigan fegala ham-ba p jgg fatijawan ’ija defàmbôtij kadâlam kalLik'fan Tûhannja. Hendakiilali kiranja lagi karunjakan nixmetmu pada khawrn dan dja-maaat ’ïni , fopaja marika ’ïtu deigan fapa-tutiga meîakûkan dirinja ’akan ber^indali Gom-balanja ’ïni , fimbil meig^akaw dija ’akan ft-^awrai^ jaig ter^ûtus ’awlehmu , dan meiyambot peiTg^adjarannja deigan fegala djenis supan, dan menaE.aîokhkan dirinja kabawah natsiHiet-rya, fahiigga maka ’awleh perkata^anrya ma-rïka ’Ïtu pertjaja ’akan ’Elmesêdi, lâlu ber-^awleh bahagijan ’akan kahidopan kakàl. Hen-dakhlali kirarya ’istidjabetkan kamij, ja Bapa , ’awleh karana ’anakhmu jaig kekafeh, jaig fudah memdidjar kamij minta dosa demikijen jni:

Bapa kamij, dan lajin jaig ber'^ikot.

Fatfal pada menogohkan fegala Penatuwah p dan Sjamas p dalam mertabetnja , bhaig dimana ’awrarg bejafa menogohkan dija sama p.

H^i ’awraig Mesêlbij jaig kekafèh , kamu ƒ mei;g^atahuwij , bagimâna fampej baba-rapa kali kamij fudah meryatakan pada kamu nama p fegala sudara p kamij , jarg ’ada Ibadlir desïni , jarg telah terpïleh ’akan meig^ardjakan pakardja^an Penatuwah p dan Sjamas p dalam djamasat ’ïni , hendaklr parikf a kaluw p fa-^awrarg mei^^atahuwij bêraig febàb, jaig ka-ranarya tijada hja dapat detogohkan dalam djawatamga. ’Adapawn baraig ffawrarg- fudali tijada meighadap kamij, jarg fudah membâwa ’apa p jarg dapat menägahkan dija ’ïtu. Maka febàb ’Ïtu pada fàkârarg ’ïni dergan nama malra besar Tuhan kamij ’akan meîakûkan peno-gohanrya._

’Adapawn ’akan memuffij kardja ’ïni , hen-daWrlali kamu , hej_ sudara p jaig ’akan deta-gohkan , dan famowa ’awrarg jarg ’ada ibadlir desïni , dihulu menergar deri lt;Jalam_ kalam ’AlÏah fawatu geritera _pendeldi deri pada tïtah dan djawatan Penatuwah p dan Sjamas p.

’Akan Penatuwali p ^ k^tahuwïlah ’awleh kamu , bahuwa nama Penatuwah, ’âtaw ’awrarg tuwah C bararg jarg füdah ter^ambjl deri dalam l’erdjandJi'^an lama , dan menand'fij fr-^avs'rajg jarg fudah ter’’’argkat_kapada fiwhu djawatan jarg mulija , ’akan memegàtg parenrah ’atas ’awrarg lajin p ) ’ïtu detantukan pada duwa djenis ’awrarg, jarg berchidmet dalam djamasar Sïsaj ’Elmesêlb:J^arana Rasul berkâta , bâjik-lah fegala Penatuwah jarg memegàtg parentah. dergan fagatutrya ’ïtu dekïra p kan mustaHraüi ’akan duwa lapis ibormat , ’istemejwa jarg berlelàh pada merg^^rdjakan kardja perkata^an dan peig^^aran. Deri pada dalïl ’ïtu kamij meïï-hat , bahuwa pada mâfà Rasul p didâlam djamh sat

sat fùdah ’ada duwa djenis Penatuwah , jaig lateggahtya fudah berlelàh pada mei^^ardjakan kardja perkata^an dan pe’.-gkidjïran,dan fitengah-nja rijada. Jai^ pertâma ’ijalah Pandita p dan Gombala p , jaig membenta ’Indjil , dan membahagij tanda p ’Eîrâr. _ _Tetapi ’awraig lajin , jaig tijdia berlelàh pada mei^ardjakan kardja pcrkata''an , dan hanja (afoirgohnja lagi berchidmet didalam djamasat ’ïtu (udah rnen-djawat fawaru djawatan ^arg chats , ’ija ’ïtu , ba-huwa marika ’ïtu füdah_’ïigat ’akan kardja djaraas.at , dan fudah memarentahkan dija ’ïtu fcrta deigan fègaÏa Pandïra. Karana fàrelàh habis Pawlus meig^atakan Rawm. i 2. Kial djawatan pei^g’^adjaran , dan lagi Hial djawa-tan pernbahagijan , ’âtaw paigkat Sfamas , maka komedijen deri pada demikijen ’ïtu ’ija meig^atakan Haal chidmet ’ïni deigan baraig bejda , ’ûdianja , ’^n-aig pemarentah ’ïtu bajiklah ’ija bowat demikijen dengan radjinrija, Sabagej lagi pada tampat lajin 1 Korinth. 12. ’ija mentjeriterakan pemarentähan ’antara lè-gaÏa karunja dan djawatan , jaig ’Allait fudalt tïtahkan didalam djamasat._

_Bagïtu kajakli djenis chadimp ’ïni ’ada ’akan penülo^ bagi ’awraig lajin p jaig berchoth-batkan ’Indjïl , ftperti pada m^ Perdjandjï^an lama fègaÏa ’awraig Lejwij fhdahlah defakutü-kan fèrta ’Imam p pada fègaÏa perdjakf/an tarâtakh , mendjadi santa penuloig pada fègaÏa barang jaig ’huam p fèndïrij sadja tijada-lah fampat berbowat, fèdaig hanja fafbiggoh-rya pada fèdek^a walditu kaduwa t^awaten ’Ïtu berlajïnan_ ’adarya. Lebèlt deri pada demikijen ’Ïtu ’ada patut ’awraig laki p jaig fa-bagïni dejakutukan ferta Pandïta p mendjadi sama Pemarentah, ’agar fopaja fègala peig-gagahan dan patuwanan mäkln dedjawohkan deri pada (Ijamacar ’Alïah , jatg gampaig djuga dâpat mafbidi , manakaja fa^awrai;g sa-dja , kiraw fèdïkit ’awrang memegam parentah. M^a demikijen ’ïni fègala Pandïta p dan Penatuwah p sama p mem^athikan fàwâtu sidaig ’âtaw pertamânan jam ’ada madjlis djamasat, dan memganukan tuboh- faganap djantasat: maka kapada Ibkl ’ïtu malta l'ühan ’ÉhttcsêHt menïlikh , tatkala ’ija baferman; Eerïiah ’ïtu tahu pada djamasiat ,_jatg ’awlehrya dâpat dchartïkan, Itukan famowa ’âtaw mifijg p ’aig-gawta djamäseat, tctâpi_dei^an lajikltnja ’aw-rarg ’ïtu djuga jaig ntemarentahkan djamasat ’Ïtu , jatg ’awlehtya ’ija fudtdt terpïleh.

_Bagïtu kalàüt pertâma ’ada dJawätan Pena-tuwah p fèrta dergan Pandïta p, memegàig parentah dalam djantaaat jarg telah tapertäroh padhga : dan ’iigat räcijin p kaluw p mafirg p fa''quot;awraig mdakükan dirïrya deigan fâpâtutnja pada peig'''akawanrya dan perdjalananrya. Lagi menogorkan fègaÏa ’awrarg jant tijada fanunoh hïdoprya ; dan ber^ïi^at p deigan fabawleh p nja , ’agar djiigan tanda p ’Efrar denedjiskan. Lagipawn ntembowaïg fègaÏa ’awrarg jarg tijada tawbat , turut tâ^adîb Mesêlhij , dan menjambot pula fègala ’awrarg jaig tawbat ’Ïtu kapada paigkuwan ^djamaaat. Seperti ryata , bukan sadja den pada peig’''ata ’Elmesêdt jaig terfèbùt ’ïtu,hânja Ïâgi deri pada babarapa pegdara stirat p an jarg lâjin_, jaanij 1 Korinth. 5. 2 Korinth. 2. Bahuwa fegala perk^a ’Ïni bukan ’ada patentait fa^awraig ’âtaw duwa ’awrarg , hânja parentah bätyakh ’awraig jarg fudah tertantu kapada pakardjä^an ’ïtu djuga.

Kaduwa. Seddig Rasul Pawlus berpasàn, bejarlah fègaÏa fàfàwâtu djâdi deigan fànûnoh dan dergan tartïb di^antâra ’awraig Mesêlhij, dan fedàrg tijâda pâtut fâ^awrarg berchidmet didâlam c^anuaat ’ElmesêHt, melâjinkan deri pada daswat jaig lhalâl tûrut tïtah Mesêlhij jarg kadapâtan didâlam_ kalént ’Allah. Maka ’ada lâgi djawâtan Penatuwah p ’ïigat ’âkan Htâl ’Ïtu , dan dâlam_fàkalijen pendapâtan fègaÏa perkara , jarg kena kabajîkan , dan tartïb c^amäsat, ’ïtu menûloig fègaÏa Pandïta p deman bigara jaig_pêtut. Behkan lagi berchidmet pada famowa ’awraig Mesêlhij jarg ’umij, deigan bigara dan paighiboran.

Ratïga

Fatfal paJa menogohkan

Katiga ’ada djawatannja fèrta ’irgat bajik p ’akan pei^^adjaran dan perdjalanan Fandïta p, ’agar fopaja lègaïa fàfàwâtu detudjukan kapada perbajikan djamaaat; dan fopaja djai^an bärarg pe^^adjaran ja^ fasat deberitakan , tiirut baraig jai;g kamij membatja KHitf. 20. pada tampat jaig mana Rasul Pawlus memberij natsdhet hendaHi ’agat radjin p ’akan gurk p buwas , ja^ ’akan mafokh garaig datang kapada kan-darg domba p ’ElmesêHa : ’akan maürtsüd ’ïni maka wadjiblah fègaÏa Penatuwah radjin p pariksakan kalam ’Allah, dan mei_g’'ufahakan dirirya fantijdfa pada perbicjara^an fègaïa ra-hafija ’iman._

’Akan Haal ’awrarg ^amas: ’atfalnja dan titahrya ’im kamij dapat membaga didalam KHitfah fègaïa Rasul p Fatf. 6. dimâna kamij mendapat_, bahiiwa pada mulanja Rasul p fendirij fudali memegàçg djawâtan derma gûna fègaïa ’awrarg miskîn , kârana ’awrarg fudali bâwa harga fègaïa bärarg jarig terdjuwal dan latakh ’rtu dihadâpan kaki p nja, fahiigga pada mafirg p faj^awrar;g terbahagïlah , fakira p fafa-^awratg ’ada Hiädiatnja. Tetâpi fèdàig kome-dijen deri pada demikijen ’rtu berdirïlali ka-ftigutan , fèbàb djanda p parampuwan ’awrarg Jûnânij delâlejkan dâlam chidmet jaig fàhârij p: maka ’awleli natsilhet Rasûl p fudah terpîleh babarapa lâki p , jarg dergan diâtfiya- ’âkan meig^^ardjakan djawâtan derma gûna fègala ’awrarg miskîn , fopaja fègaïa Rasûl ’îtu mâ-kin lebèh berkandjaig pada fômbahjarg dan pada djawâtan kalâm. Maka deri pada mâfà ’Îtu djûga perkâra ’îni flidah detûrutkan di-dâlam djamäsat , fèperti ’ada njâta Rawm. I2. dimâna Rasûl berkâta ’âkan chidmet ’îni, ’ûdjarnja , ^awrarg pembahâgij ’îtu bâjiklah ’ija bowat demikijen dergan tûlufrya. Dan 1 Korinth. 12; 28. fèdàig ’jja berkâta p ’âkan babarapa penulôgan , maka ’ija merg^arti ’awraig jaig tertantu didâlam djamäsat ’âkan menûloig ’awraig miskîn , dan Ijakirij dâlam kafukäran-nja.

Penatuwah p dân ^amas p. Sr

Dcri pada tampat jarg mâna turûs taràrg ’ada_kalihâtan ,_ ’apa ’ada djawâtan ’awrarg Sfamâs , katahuwij , pertâma , dengan fitijanja dân râdjinrya merg^ompolkan dân memaliha-râkan fègaïa derma dân harta jarg deberîkan pada ’awrag miskîn; behkan lâgi ’^a radjin ’âkan ’îigat bâjik p, fopâja babarapa ’upâja jarg bâjik kadapâtan ’âkan_tûlorg ’awraig miskîn. Eahagijanjaig kaduwa deri pada djawâ-tannja ’îtu kena pembahagijan derma ’îtu ; maka wâdjiblah pada Ihâl ’îtu , bûkan sâdja kamurâhan dân kabidjakhfànâ'ûan ’âkan cdjâigan balandjâkan derma ’îtu , melâjinkan pada ’awraig jaig berkakurâigan , hârya lâgi ka-fùkâ^an dân katulûfàn , ’âkan menûloig ’awraig miskîn degan pîluw dân genderog hatînja , fèperti Rasûl Pawlus berpasàn Rawm. 13. dân 2 Korinth, g. Maka ’âkan makhtsûd ’Îni djûga ’ada bâjik , fopâja marîka ’îtu memberij tûloig pada ’awrarg miskîn dân Ijakirij , bûkan sâdja deigan pemberij derma jarg tlâhir ’Îtu , hâtija lâgi deigan bâgej p perbahasâ^an jarg memberij parghibôran , ’âtas bûryi kalâm ’Allais

’Adapawn , hej sûdâra pjarg kekâfèh , fp-pâja fàfa^awraig dâpat meneigar , bahuwa mâfirg p kâmu berkahendaWr menjambot djawâtan jarg terfèbût ’îtu : maka hendakirlah kâmu menjahûtij bâraig jaig ’âkan detanjâ^rj pada kâmu.

Pertâma ^ ’AJtu bertârya pada kâmu , mâwu ’awraig Penatuwah, mâwu ’awrarg Sfamâs, kâlu p kâmu merâfa didâlam hatîmu , bahuwa ’âtas perij Hialâl kâmu fudah terdosa kapada djawâtan jaig kliudus ’îni ’awleli djamâ-s,at ’Alïali , dân fèbàb ’îtu ’awleh ’AJÏah fèn-dîrij ?_

Kaduwa , Kâlu p kâmu membîlaig fègaïa sûrat Pertijandj /ban lârna dân bahâru ’îtu ’ada kalâm ’AÏÏali jarg ’afa , dan paig^adjâran chalâts jaig fèniporna ’îtu , dan membowaig fègaïa peig^acyâran jaig berlâwan deigan dija ’im?

(1) Katîga ,

Katiga , Ralu p kamu djandji mawu meïa-kukan dergan übawleh p mu dan_ fàtijâmu djawätanmu , ftperti ’îtu bahâru fùdah terfè-bùt _ turut pei^^ac^âran ’îtu djûga : hej ’awrarg Penatuwah pada pemarentâhan cyamàaat fma dergan Pandîta p , dan hej ’awraug ^amâs î» pada djawâtan derma gûna ’awraig miskin : ’adâkah lâgi kâmu djandji sâma p melakûkan dirîmu_dei^an berbowat tijap p siibâdet , (àm-bil menas.aïokhkan dirîmu kabâwah fègaïa per-togôran (jjamâxat , djikalaw kâmu bersâlah ?

Qawâb. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;Behkan.

Maka komedijen deri pada demikijen ’Îtu hendakh Pandîta berkâta.

’Allah dan bâpa jaig mahâ kawâlà hen-dakhlali kirâjga meig^anugarahkan nismetrya pada fâmowa kâmu sâma p , Ibpâja kâmu meig^ardjâkan chidmetmu ^ni deigan fàtijâmu, dan deigan memberij bowah p jaig bâryakh. ’Âmîn.

SJahdan hendaklr ’ija natsiHierkan marîka ’îtu dan fàganàp djamâaat demikijen ’îni.

T) Agîtu kalàkh , hej ’awraig Penatuwah , hendaldalala kâmu ’ada râc^in pada penw-rentâhan djamâaat jaig telàh tapertârolr pada kâmu , ftrta deigan Pandîta p. Hendakhlah kâmu lâ^i ’ada ûlâku penindjuw p pada ’îfij rûmah dan negerij ’Alîah , ’akan menogorkan ûfà^awragg deigan fàtijâmu, dan meig^îigatkan dija , fbpâja ’ija memaliharâkan dirîrya deri pada kabinasâ’^anrya, Hendakhlah kâmu ’îrgat ’âkan memaliharâkan kaperesîhan peig^ailjâran , dan katulûfan kahidôpan didâlam djamäaet mahâ Tûhan,_

’Adapawn ’âkan kâmu , hej ’awgaig SJamâs, hendakhlah kâmu ’ada râdjin pada meig^om-polkan _tfedekhah, lâgi bidjalhsâna dan fuka bâti pada membahâgij dija ’îtu : tûloiglah lè-gaîa ’awraig jaig ter^anjâja , pabinâkanlah lè-gala parampuwan bâluw, dan ’anakh pijatûw, tondjokiilali kabedjîkan kapada fàkalijen ’awraug, tetâpi terlebch kapada (égala ’awraig làrûmali dâlam ’imân. __

Hendakhlah iamowa kâmu sâma p ’ada fàtija dâlam chidmetmu, dan menâroli rahafija ’imân dâlam (àtâhu hâti jaig heniig , mendjâdi peig-’^aiidjar jaig bâjik pada làganàp khawm. Maka bagîtu kâmu ’âkan djadîkan bagi Ændirîmu fàwâtu mertabet jarg bâjik , dan bâryakh kalu-wâfàn hâti dâlam ’imân ’âkan ’Elmesêlh S.îsaj, dan pada ’âchinija kâmu ’âkan mâfdkli kadâ-lam kalukâ^an Tûhanmu.

Pada fàbelàh lâjin , hej ’awraig Meselhij jaig kekâlèh , hendakhlah kâmu menjambot (égala lâki p ’îni ’âkan hamba p ’Allah : hen-daldalali Jtâmu kîra p kan (égala Penatuwah jang memegàig parental deigan (àpâtutrya ’îtu mustahhakh ’âkan duwa lâpis Hiormat , ta-jz.aîokhkanlali dirîmu deigan (àhad’âmu kabâ-wah wakâletnja dan pemarentâhanrya: ’ûgatlah ’âkan memberij harta jag pâtut pada ’awraig SJamâs ’âkan tûloig ’awraig miskîm Hej ’awraig kâja p , hendakiilal ikâmu ’ada der-mâwan, karunjâkan râmej p , dan membahâgij padârya deigan (uka hatîmu._ Dan hej ’awraig miskîn , hendakhlali kâmu ’ada pâpa njawâmu, dàn meîakûkan dir;mil deigan memberij Ihor-mat pada (égala Pemarentahmu : hendakhlah kâmu ’ada Ijakûr kapadânja , dàn djâmanlah kâmu bersûigut ; hendakiilali kâmu meig^ikot ’Elmesêlh ’awleh kârana makânan djîwa , dàn djâigan ’awleli kârana rawtij. jAwraig ’îtu jaig (ùdah mengurij , ’âtaw (ùdah tondjokli bâraig hajbat pada (amârya mâmifija , djâigan ’ija mengûrij lâgi , tetâpi hendalhlali ’âigor ’ija berlelàh , fimbil meig/^ardjâkan kardja jaig lhalâl deigan tâigan p , (opâja ’ija ber-’'awleh ’apa p ’âkan membahâgij ’îtu pada ’awraig jaig berkakurâmam I^ikalaw mâfug p kâmu maghardjäkan demikijen ’îni,_ maka kâmu ’âkan berhawlela ’ûpah E^âlet deri pada fîhaüi mahâ besàr Tûhan. ’Adapawn lcdàrg

kami ] tijada ’ada lajikh deri pada kamij lên-dirij akan meîakûkan pakardjä^an ’ini, maka hendakh'ah kamij minta_doaa kapada ’Allah jaijj maha kawala , demikijen buiyïnja :

TÂ maha besar Tukan ’Allah Bâpa fàmâwij, kamij mem'^ûrjap ijukur kapadâmu , febàb bahuwa flidala radia padâmu , ’âkan kabajikan djamâsietmu , tîtahkan didalami-ya ’îtu babarapa Pemarenrah dan Penûloig bersifij dergan Pan-dîta p , jam ’awlehnja djamâxetmu depaliharâ-kan deigan dâmej dan iàntawfa , lagt ’awraig miskin Tu deperbijajâkan ; dan febàb bahuwa ûkâraig pada tampat ’îni ’angkaw fudali karun-jâkan pada kâmij babarapa lâki p jaig fudali berTwîeh (jakfi tfalaHinja , dan karunjâ rôihmu. Kâmij rninta doxâ kapadâmu , hen-dakhlali kirânja mäkln lama mäkln lebèla ’anu-garahkan padâiija fegala karunjâ iàbagîtu jaig berguna padârya didâlam djawätannja , karunjâ Hilkmet , perkâija , pembejdâTn dan kabedjîkan , fehiigga mâfng p fà^awraig mela-kûkan djawätannja deman iàjogijârÿa : ’ija ’îtu, ’awraig Penatuwah pada ’ugat râdjin p ’âkan pdgTdjâran dan perdjalânan , pada meïalû-kan gurk p deri dâlam kandaig_domba p ’ânakh-mu jaig kekâfeh , dan pada menogor dan meighardikh fegaîa ’awi^g bij ’âdab: iàbâgej lâgi ’awraijg Sfamäs pada meig^omix)l derma deigan râdjinrya , dan membahâgij dija pada ’awraig miskin deigan mûrahnja dan bidjalii-ünärya , lâgi pada meighiborkan dija deigan perkatâTn mânis deri pada kalâmmu jaig khudus. Berîlali niametmu bâjik pada ’awraig Penatuwah , bâjik pada ’awraig Sjamâs , fopâja marika ’îtu berkandjaig didâlam lelàhiga jaig fatijâwan , dan fopâja djâigan bâraig làkotîka marîka ’îtu bermâlas p an ’awleh bâraig sû-fah , nustâpa , ’âtaw peiggâgah dunjâwij. Hen-daklalah kiräiga lâgi karunjâkan niametmu ’Bahij pada kliawm ’îni, jarg ’ât^rya marîka ’Îtu fudah terfeigkat , fopâja ’ija menaaalokhkan fcndirînja kabâwah natsilhat Penatuwah p , lâmbil memberij Hiormat padânja ’awleh kâ-rana febàb djawätannja. Karunjâkanlali kirânja pada ’awraig kâja p ’îtu hâti dermâwan ’âkan ’awraig miskin , dan pada ’awraig miskin ’îtu_hâti jaig fjakûr pada l^ala ’awraig jag menûloig dija ; fopâja demikijen ’îni , fedàig mäßig p fiTwraig meîakûkan djawâ-tannja , ’awlehnja ’îtu namâmu jaig Hindus deperbeferkan , clan karadjâTn ’ânakhmu ’E1-meselh deperlakûkan,deigan nâma fij^a kâmij pûtuskan permintâ^an doaâ kâtnij demikijen ;

Bâpa kâmij, dan lâjin jaig ber^îkot.

Fatfal pada menogohkan ’awraig dâlam Htâl ^àkâlm dihadâpan djamâaat.

TJAhuwa babarapa kâli bärjakh djenis kalu-kâran dan kafeigferaTn berlâku ka^âtas ’awraig kahâwin deri kârana dawla , fopâja kâmu hej N. dan N. (jaig foka Nikâlhmu detogohkan ryâta p deigan nâma ’Alîah desîni didâlam djamäsat ) lâgi dâpat jakhîn didâlam hatîmu ’âkan tawfîkh jaig foggoh deri pada ’Alïah didâlam sûfehmu : maka hendakiilah kâmu meneigar deri dâlam kalâm ’Allah ^-rapa mulija ’ada NikâHi ’îtu , dan bahuwa ’itidah fewâtu tîtah ’Allali , jaig berkenàn padânja , febàb ’îtu ’ija hendakh memberkâtij ’awraig kahâwin dan menûloig dija , feperti feidala ’ija djandji: Tetâpi fegaîa ’awraig jaig berkandakh dan bermûkah ’Alîah mâwu meig-bhukumkan dan meryiksäkan dija._

Dihûlu p an fehärofrya kâmu meig^atahuwij, bahuwa ’Alîah Bâpa kâmij , fetdali fudali dedjadîkanrya lâigit dan bûmi dan fekalijen ’îfj kaduwârija , fidah mendjadikan mânufija ’âtas telâdannja , dan feperti rupârya, fopâja ’ija ’ada depertuwan ’âtas fegaîa binâtaig dibûmi , ’âtas fegaîa ’îkan dilâwut , dân ’âtas fegala buroig dilâigir. Dan fàtelàli fudali dedjadî-kanrÿa rùânufija , bafermânlah ’ija ; Bahuwa tijadâlah bâjik ’ada mânufija ’îtu fa^awraignja , (1 2) nbsp;nbsp;nbsp;, nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;’aku

’âku hendakh kardjäkan baginja ßwatu penû-loig penâka kahadâpanrya. Maka dedjätoh-kanlah Huwa ’Allah làwâtu ’antokh lelàp ka’^âtas ’Âdam , lâhirgga ’ija tîdorlah : maka ’ija pawn ’ambillah làwâtu deri pada lègaîa rûloldirga , dan tûtoplali bûboh dagirc gantî-qja. Maka Huwa ’Alîali pawn perußhlah rûlokh ’îtu , jang telàli de’''a2nbilnja deri pada ’Adam , mcndjâdi parampuwan , dan dâtai^-kanlala dija kapada ’Adam. Maka katalah ’Adam: ’inîlah làkâli ’îni tûla^ deri pada lè-gaïa tûlaijgku , dan dâgirg deri pada dâgiiig-ku : ’aw^dr karana ’îtu ’ija jakan terpai^gil parampuwan , Æbàb deri pada lâki p ludali ter^ambil_’adârya. Deri karana ’Îtu lâki p hen-daüi menirggalkan bapânja dan ’ibûnfa», dan maïekàt pada binînja , dan kaduwânja hendakh mencyâdi ’âkan làwâtu d[ûga dâgirg^

Sebàb ’Îtu djâigan kâmu huwas deri pada Nikâlh ’Îtu berkenàn pada mahâ besàr Tûhan ’Allah , ledàig ’ija Ridah mendjadîkan làwâtu parampuwan bagi ’Adam, ludali mendâtarg-kan dan memberikan dija ’îtu kapadärya men-djâdi_binînja , jang ’awlehnja ’ija ber^akfi , bahuwa lâgi pada hârij jang làkâraig ’îni kapada mâliig p lâki p dedâtaigkannja binînja , là’^awleh p dengan târgannja. Sebàb ’îtu lâgi maliâ Tûhan S.îsâj ’Elmesel'li làsâigat fùdah memulijâkan Nikâlh ’Îtu ’awleh lhadiretnja , karunjânja , dan music^izat p nja , di-KHanâ negerij _I^alîlâ , hendakli ber^akfi ’awlehrya ’îtu , bahuwa làhârolîquot;^ Nikâlh ’îtu dcbHaigjnulija ’antâra làkalijen ’awraig , dan bahuwa ’ija mâwu memberij tûlorg pada ’awraijg kahawin pada lèdekâla walditu , lâgipawn manakâla làkâli p rijâda marika ’îtu menantikan ’îtu.

’Adapawn Ibpâja dâlam Ihâl ’îni kâmu dâ-pat hîdop dergan 5z.âbid,maka hendakhlah kâmu meng^'atahuwij lègala pohon , jaig kâranârya ’Allah fùdah tîtahkan Ihâl Nikâlh. Pohon jaig pertâma ’ada , ibpâja là^awraig menûloig là-^awraig deigan làtijânja pada làkalijen ihâl ’alhwâl , jaig kena kahidôpan dâlam dunjâ ’îni dan dâlam ’âchirat.

Jaig kaduwa, Ibpâja marika ’îtu pejarâkan ’âiiakh p nja , jaig ’âkan deper'riwiehnja ^a-ràig, làmbil mei^^âdjar dija peig'Tnâlan dap penakôtan ’Allali jaig benàr ’îtu ’âkan Ihor-matnja, dan ’âkan chalâts dirînja.

Jaig katîga , fopâja falà^awrai_g -menâhan dirinja deri pada lègaîa kagamâraii dan ka-^iigînan jaig djähat, lâlu hîdop deigan làtâhu hâti jaig bâjik dan lîinija: kârana deri pada lèbàb Zinâ hendakhlah làla’'awrang lâki p mempu-njâ^ij bîni lèndirînja , dan hendakhlah làlà-'ûiwraig parampuwan mempunjärij lakînja jaig châts. Saliiigga maka lègaîa ’awraig jaig sâüiil bâli^i , dan ludali tijâda bcr'dawldi ka-runjâ ’âkan menahânij gahwatnja , deferdlûkan ’âtasiga deigan tîtah ’Alîah berkahâwin tûrut sâdet ’awraig Mesêhiij , deigan tahu dan kahendakh ’Îbuw bapâiga , ’âtaw peig'’'ampuw p nja , dan kulawarga p nja. Sôpaja djâigan kashall ’Alîali , jasnij , tûboh kâmij degó-riigkan. Kârana djikalaw bâraig liî'^awraig merûlàkh kashall ’Allah , maka ’Alîali ’âkan nierûlàkh dija ’îtu. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;__

Komedijen deri pada (lemikijen ’îtu hen-daldilali kâmu meig^atahuwij , bagimâna pâmt kâmu meîakûkan dirîmu fa^awraig kapada. là^awraig ’âtas bûnu kalârn ’Alîali.

Dil^elàh làwâtu hendakhlah ’aigkaw meig-’'atahuwij , liej lâki p , bahuwa ’Allah fùdah djadîkan ’aigkaw ’âkan kapâla bîni , Ibpâja deigan fabawleh p mu ’aigkaw meighentar dija deigan sakhal , làmbil meig’^âdjarkan , meighiborkan , dan meîindoigkan dija , lèperti kapâla memarentahkan tûboh : belikan lèperti lâgi ’Elmeselh ’ada kapâla , kabidjâkan , paig-hibôran, dan penulôigan djamäsetnja. Tam-bâlian hendakhlali ’aigkaw meig^asêhij binîmu làperij tûboli dirîmu , feperti lâgi ’Elmesêlh lùdali meg^asêhij djamäsatnja : djâiganlah berpadàs hatîmu ’âtalrya, härya dûdokhlah 1èr-tâiga deigan budij , fambil memberij Ihormat padanja , jaig ’ada pagâwej kaparampuwânan jag terlemàh , fedàg känju lâgi ’ada fèrta wârilîî

waritz nis.met kahidopan, fopaja fegaïa minta doaamu djïinan detagahkan. ^ahdan fcdai^g ’ada titah ’Alkali , fopaja laki p makan rawtïnja deigan pelöh mukarya , maka hcndaklilah ’ain-kaw bakardja deigan fatijamu dan radjinmu didalam d^awatmu ’Ilahij , fopaja ’ai^kaw dapat memaliharakan kawraig ’ifij rümahmu dergan ’ichlate , dan dengan berkat ’Allah , dan lebèh_deri pada ’ïtu , fopaja ’angkaw ber-^awleh ’apa p ’akan membahagij derma pada ’awraig jang berkakuraigan.

Dif^elah lajin hendakhlah ’aigkaw mcig-^atahuwij , hej bini, bagimana baros ’ai^kaw melakukan dirimu kapada lakïmu. Hendakli-lah ’aigkaw meig’asehij , mengHaormatij, dan takot lakïmu ’ïm : lagi derear p an ’akan dna pada fegaïa Haal ’alhwal jang betól dan baros , falaku ’akan Tuwanmu, feperti tuboli ’ada tasalokh kabâwah kapâla, dan djamagat kabawab ’Elmesêlh. IJäiagan ’aigkaw meme-gàng- parental! ka’^atas lakïmu , hanja tiiggallal! deigan funija ; karana ’Adam fudah_dedjadï-kan dihülu ,_komedijen maka Hdawa ’akan penüloi^ bagi ’Adam. Dan komedijen deri pada kadjatóhan ’Allah _fudab baferman kapada Hdawa , dan pada fdadannja kapada faganàp baig;fa kaparampuwänan: kapada lakïmu ’akan ’ada ka^ii^manmu , dan ’ija ’ïtu ’akan memarentahkan padamu. Qangan ’ai^-kaw melawan tïtah ’AUali ’ïni, hanja turut-lah penjurohan ’Allah, dan tdâdan fegaïa bï-ni jaig sabid , jarg tdali ber^afa kapada Allah, dan fudah tasaloklikan dirïnja kapada fuwa-mi p rya jaig chats: feperti Sarali fndab deigfar p an ’akan ’Ibrâhîm , pada Ibal dena-ma^ïrya dija ’ïtu tuwannja. HendaUdaii lagi menüloxg lakïmu pada fegaïa Haal ’aHawal jai^ bajik dan betul , fambil ’ïigat radjin p ’akan ’anakli p mu , dan ’akan parentah rümahmu , lagi berdjalan detgan federbananja dan tülus ’ichlats , djaigan deigan perhijafan dunja, fopaja ’aigkaw dapat memberij fawatu tdadan kaicderbanâ ^an japg bajik.pada ’abrai^g Jajin p.

_Sebab ’ïtu, Hej N. dan N. fedatg kamu fudah meig^arti , bahuwa ’Alïah fudali tïtah-kan Hial NikaHi ’ïtu , dan bjraig jaig dida-lamrya ’ïtu fudah' terpasan padamu ’awlehrya ’Ïtu , ’adakah kahendaldimu hïdop demikijen ’Ïni dalam Hial jam sugij ’ïtu djüga, feperti kamu herfakfi desïni dihadapan djamâaat ’awrai;g McsêHiij , dan ’adakah gitamu kamu detogohkan dalam Ihal Nikalh ’ïni?

I^awab. Eehkan.

Komedijen hendakh Pandïta berkata kapada djamäsat.

’Aku mei_g^ambil kamu fakalijen , jaig fa-karaig fudah berhimpon desïni , ’akan ijaklij bahuwa bararg katagahan fudah tijada dataig ’antararya.

^ahdan kapada ’awraig kahawin.

Sedaig kaladi ’ada betul dan patut kalien-dakhmu delakükarp, hendaklilalr kirarya ’Alïah Tuhan kamij menogohkan nijetmu , jaig te-1^ dekarunjakannja pada kamu , dan djadï-lali kiranja permula^anmu deigan nama maha besar Tuhan Huwa, jaig fudah mendjadikan laigit dan bümi.

Komedijen hendakh marika ’ïtu memberij taigan kanan fa^awraig pada fa'^^awraig: dan hendaldi Pandïta berkata - ipertâ-ma kapada Mampilej laki p.

Hej N. ’adakah ’aigkaw meig^akaw desïni dihadapan jAlïab dan djamäsatnja jaig diu-dus, bahuwa - ’atgkaw fuJaK meig^ambil,dàn ’ada megg^ambil N. jaig ’ada hhadlir desïni, ’akan binïmu jaig fomgoh^ fambil berdjandji padjnja , bahuwa tijada penah ’atgkaw mawu meniiggalkan dija , hanja mawu meig'aseinj dan .memaliharakan dija- deigan fatijamu , feperti lakip jaig fatijawan dan taldiij ’ïtu baros, herhowat pada binn-ija; bahuwa lagi ’aig-41 3 )' nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;few

S§

kaw mawu hïdop fertanja dei^an sugij, fam-bil tondjokh padanja fatijamu dan djandjimu pada fegaïa perkara fakalijen , ’atas buryi ’Inc^ïl jai^ khudus ?

I^awab. Behkan.

Komedijen kapada Mampilej parampuwan.

Hej N. ’adakah ’argkaw men^akaw desini dihadapan jAHah dan cyamafiatnja jaig Hindus, bahuwa ’ai^gkaw fudab mei^^anibil, dan ’ada mop'^ambil N. jarg ’ada Fnacilir desini, ’akan lakïmu jarg Ibiggoh , fambil b^rcy'andji mawu deigar p an ’akan dija, berbowat chid-met padanja dan menuloig dija, tijada penah meniiggalkan dija , harya mawu liïdop fer-tanja deigan sügij , fambil_tondjokh padanja fatijamu, dan djancyïmu pada fegaÏa perkara fakalijen , feperti baros lawatu bïni jarg tsa-ïeH idan fatijawan berbowat pada laknga jarg ibiggoh, ’atas buryi ’Indjïl jaig Hiudus ?

I^awab, Behkan.

Maka hcndakh Pandita berkâta. ®

’Allah Bapa jaig pabon fegaïa raHimet , jarg fuJah mendojz.a kamu ’awleh nismetnja kapada Hial NikaHi jarg sugij ’ïni, hendakhlah kiranja meighuboig kamu dergan kafeli dan fatijajaig benar , dan karunjâkan berkatrya kapada kamu. ’Anun.

TAEigarlah fakaraig deri dalam ’Indjïl , ba-■*“quot;'rapa togöh ’ada perhuboigan NikaHi,feperti ’ïtu tersurat ’awleh Mataj Fatf. 19. ’ajat 3-9.

Maka berdataiglah ’awraig Farïfij kapada-ig’a , mentjawbah] dija , dan katalah padanja, ’ad^kah Hialal pada fa^awraig maiiufija meiii-bowaïgkan binnija karana fafawatu miet ? Te-tapi sahutlah ’ija dan falidalab pada marika ’ïtu_, bukankah kamu fudah membaga , ba-huwa ’ija jag mendjadikan pada mulanja fudah mendjadikan kaduwarga ’ïtu laki p dan parampuwan : Dan fu3ah berfabdâ , deri karana ’ïtu manufija hendakh meniiggalkan ba-panja dan ’ibuiga dan maïekat pada binïrija , maka kaduwaïija hendaHi mendjadi ’akan fa-watu djiiga dägig ? Sahiigga niarïka ’ïtu bu-kan ’ada lagi duwa , hanja fawatu djuga da-giig: febab ’ïtu baraig jaig ’Alïali fudah ber-djudukan , djaigan manufija menderejkui ’ïtu. Katalah niarïka ’ïtu padanja , febab ’apa ka-laHi Musaj fudah berpasan memberij .wrat tlia-lâüi , dan membomigkan parampuwan ’ïtu ? Berfabdalah ’ija padanja , bahuwa Mùsaj deri karana katagaran hâti kamu fudal imemberij ’idjazet pada kamujakan membowaïgkan bïni p mu: tetapi deri pada mulânja tijada djadi bagïtu. Tetâpi ’aku berfabda pada kamu, bahuwa , djikalaw baraig fijapa membowaïgkan binïrija kaguwäHj pada Hial zina , dan berbi-nïkan parampuwan lajin, ’ija bermukah, dan fijapa jaig berbinïkan parampuwan jaig ter-bowaïg ’Ïtu , ’ija pawn bermukah.

Hendakhlah kamu pergaja fegala perkata^an malia Tuhan ’Elmes^i ’ïni, dan hendakhlah kamu jaHiïn , bahuwa ’Allah Tuhan kamij fudah berdjudûkan kamu pada Hial jaig sutjij ’ïni. Maka febàb ’ïtu hendakhlali kamu lagi mendjondjorg fegaïa fafawatu , jarg ’akan ber-lâku ka^âtas kamu , deigan tfabàr dan fjnkür, ffawleli p ’ïtu dataig deri pada taigan ’Allah: maka lagi pada kamu fegala fafawatu ’akan ferta bakardja kapada kabidjïkan dan kapada chalats. ’Arnïn.

Komedijen deri pada demikijen ’ïtu hendakh Pandïta süroh ’awraig kahawin ’ïtu berte-lud, dan meig^ïigatkan djamaszat ’akan memohonkan karana marïka ’Ïtu.

TA ’Allah jarg maha kawafa , jaig menon-cyoHi kamurahanmu dan Hiikmetmu dida-lam fakalijen perbowatanmu dan tïtahmu, jarg pada mularga fudah baferman , bahuwa t.ijadalah bajik ’ada manufija ’ïtu fa^awraignja, ƒ dan

dkn febab ’ïtu Cudali kardjakan bagirya fawatu penulo)^ penaka kahadapaniija, dan fudah tï-tahkan kaduwarga ’ïtu mendjadi fawatu djuga dagirg , dan meryiksakan lagi fegala kagama-ran. Kamij minta dosa kapadamu, ( fed-ang ’argkaw fudah mendosa kaduwa ’awrai_^ jni kapada Haal NikaHa jarg sutjij ’mi , dan fudah berdjudûkan dija) hendaUdah kirarya karunja-kan padarya róHimu jarg Üaudus , fbpaja deigan ’iman jai_g benar dan togöla marïka ’ïtu hïdop dan meîakûkan kabidjïkan , türut kahendakh-mu ’Ilalaij , dan melawan fegala kadjahatan. Hendaklalah kiranja Idgi mcmberkatij naarïka ’Ïtu, feperti ’amkaw fudah memberkatij nej-nekh naawjaig jarg midmin’ïtu,jaig chalïl p nau dan bamba p mu fatijawan , jaanij, ’Ibrâhîm, JitsHaâkh , dan Jaakhübjlbpäja marïka ’ïtu , jarg sama waritz PerdjandJl^an ’ïtu , jarg ’ai_gkaw ludah mendirïkan deigan nejnekh mawjaig ’Ïtu djuga, deigan aäbidnja pejarakan ’analdip, jaig ’aigkaw ’akan naemberij padarya garaig , ’akan Hiormat namamu jag' kliuduSj _ ’akan perbajïkan djamâaetmu,dan ’akan memaghur-kan ’Jndjïlmu jaig Hindus. Hendaldilah kirarya ’istidjabetkan kamij , hej Bapa jag pohon fe-gaÏa ralhmet, ’awleli karana Sdisaj ’£lmesêHi ’analdimu jag kekâleh_ jTùhan kamij , degan nama fijapa kamij memûtuskan fegala permin-ta^an dosa kamij:

Bapa kamij , dan lajin jag berdkot.

Degarlali fakarag djandjï''^an Alïah deri dalam Mazmûr 128. ’ajat 1—6.

I TJErbahagija fafa^awrag jag takot Huwa, jag bercljalan türut djalan p rya.

• 2 nbsp;nbsp;nbsp;Karana ’agkaw ’akan makan süfah tagan p mu , ’agkaw ’akan ’ada berbahagija , dan kabidjïkan ’akan ’ada padamu.

• 3 nbsp;nbsp;nbsp;’Isterïmu dkan ’ada feperti fapohon ’an-gawr jag berbowah p pada fegala persagij rü-mahmu: ’anakh p mu feperti tânam p an pôhon Zejt kulïiig majidahmu.

• 4 nbsp;nbsp;nbsp;Bahuwa fafbycgohrya demikijenlah djuga laki p jarg takot ’akan Huvva Itu ’akan deber-katij.

• 5 nbsp;nbsp;nbsp;Huwa ’akan memberkatij ’angkav^eri da-lam TSijawn,dan ’aigkaw ’akan rnemandai^ kabajikan Jerü0alejm pada fakalijcn harij ka-hidopanmu.

ó Dan ’argkaw ’akan meïïhat ’anaUi gugu« mu: damej djuga ’atas ’awrai^g Jifra^ejl,

’Alïah Ttihan kamij ja^ ’amat murah hen-dakhlah kiranja memunohij kamu deipan ntsnietrya , dan memberij kamu sama p hidop lama dalam dunja ’mi dcmantijapp sibadet dan kliodfijet. ’Amm.

Fatfal pada menjatakan P A NG H I-BÔ RAN ’awrag Sakit:

Jag ’ada fawatu pagjadjaran pada ’iman dan pada djalan dialats ’akan mati degan fahadjaga.

T) Ahuwa komedijen deri pada ’Adam fudah-lah dedjadïkan betul dan bajik , ’ija ’ïtu, kliudus , aadil , degan perij jaig tijada kama-tijan, dan fudahlali ter^agkat mendjadi Tuwan ’atas fegala machluHi , jag ’Allah fudahlah mendjadïkan , maka fudali tijada lama ’ija tiggal tatap dalam pagkat ’ïni, tetapi ’awleh tïpuw dâja_^ejrhân , dan kadurhaka^an fèn-dirïnja , fudali ’ija gugor dcri pada kamulija^an jag ter^ejlokli ’ïtu , dan- demikijen fudah ’ija membkwa tjelaka mawt fana dan bakha kabi-tas famowa kamij. ’Inïlali dawfa pusaka ’ïtu, ’akan jag mana Dâ^ûd berkât^didâlam bâ-rag Mazmûr , ’ûdjamja , bahuwa _fafoggoh-nja degan perfalâhan ’âku fiidah taper^ânaldi , dan degan dawfa ’ibûku fudali meg^andog ’âku. Sabâgej lâgi Rasûl Pawlus berkâta kapada ’awrag Rawmâ , _bahuwa ’awleli mâ-nufija fawâtu dawfa fudah mâfokli kadâlam dunjâ,

dunja , dan ’awleh dawfajtu mawt , dan mawt fudah melintas kapada fakalijen manu-fija , jai^ ’awlehrya fakalijenrya fudah ber-dawfa.__

Rarana demi ’Adam fu3ah djatoh demi-kijen ’ïni, maka fabantar fudah ’ija tavabklr kabâwah Ia5z.net jam foi^goh , feperti kâmij membâga didâlam sûrat Radjadî^an , dimâna ’Allah hafermân, kakutôkanlali tânah ’itu deri kâranâmu ,_ dercan sufala ’aigkaw ’âkan mâ-•kan deri padanja fakalijen hârij kahidôpanmu lamânja , dengan peloli mukâmu ’arckaw ’â-kan mâkan rawtij , fampej kawkombâli kapada tânali , fedàrg fuyait kawte/ambil deri padarya : kârana bahuwa lubùh ’adamu , dan kapada lubùh djuga ’arckaw ’âkan kombui. Deri mâna kâmij tâhu Jbnggoh p, bahuwa fegaïa fafàwâtu jai;g fudah tarîma kahidôpan ’îtu hâros mâti fakâli, feperti Dâ^ûd berfjakfi Hiâl ’îni turùs tararc , katârya , fijâpa lâki p hîdop , jaig tijâda ’âkan meîihat mawt ? Râ-rana feperti Solejmân berkata, fègaîa ’awrang jang hîdop ’îtu tâhu, bahuwa dirîiya ’âkan mâti. Kârana desîni tijâda kâmij mempuryâ’'ij fawâtu negerij jaara badrâ , tetâpi kâmij men-tjahârij jaig nanti dâta^ ’îtu. Dan dâlani Risâlet kapada ’awrang Sibrânij fidah tersû-rat , bahuwa fudah tertantu parla fegaïa mâ-nufja mâti fakâli , dan komedijen deri pada ’Îtu Hiuku n^ Rârana feperti ’Élmektûb ber-kâta, famowa kâmij ’âkan mâti p, dan djâdi feperti ’âjer tertompah kabûmi , dan tijâda dekompolkan. Rârana feperti ’Ajûb berkâta, hârij p kâmij ’ada feperti hârij p ’awraig ’upâhan, dan lehèh lâdjuw deri pada fawâtu khâtsid. Dan Dâ^^ùd berkâta , dengan lampar kâmij defàlàp, behkan feperti fawâtu dâwon jarc tergnnnarc ’awleh ’âi^in , feperti fawâtu djarâmij jarc kerirc , dan feperti pakâjin jaig demâkan ’awleh gîgas : kârana duli ’îtu hâros kombâli mendjâdi tânali , feperti_ ’îtu fùdali ’add, dan rjâwa ’îtu pûlarg kapada ’Allait , arc ' fudah berîkan dija , feperti ’Ajûb berkâta : kâmij ’ada' duïi dan ’âkan kombâli garài^ kapada duli. Sabâgej lâgi Jaskhûb berkâta , bahuwa kahidôpan mânufija fawâtu ’âwap’adânja, jarc kalihâtan fakotîka cyùga lamânja, dan kcgt;-medijeni-ya kalinryâpan ’adânja. Behkan faga-nàp kotîka kâmij pergi lâlu feperti fawâtu ’âwan , ’Îtu hîlaijg feperti fawâtu ’âfap , dan linnjap lâgi feperti fawâtu bâjai^. Dan Petrus berkâta lâgi deigan membâwa dalîl deri pada Jefjasjâ , _kârana famow^dâgiijg faperij tomboli p an ’adânja , dan famôwa kamuhjâfan mânufija faperij burga tomboh p an ’adârya. Tomboli p _an ’îtu fudah kakerîrcan , dan burgâiija Indah lûroh , dan tijâda kadapât^n lâgi. Pûla Je^ûsz. Sîrak berkâta , bahuwa ’inîlah perdjandjran lârna , hâros kâmu_mâti, fa^'awrai^ pada hârij ’îni , fa^'^awrai^ ’ pada ’ej-fbkhnja , feperti dâwon p jaig hîdju pada pô-lion kâjuw jarc ’ejloldi , fatei^hrya lûroli , fa-tengahnja tomboli pûla. Demikijen lâgi^’ada perij mânufija , fatengahrya mâti , fitercahnja deper'^ânakh , feperti Solejmân berkâta , pada fègaîa fàfiwâtu ’ada ZemännJa, _dàn pada famowa makiitsûd dibâwah lângit ’ada wakhtûnja. ’Ada fawâtu walditu ’âkan deper’^ânakh , dan fawâtu waüitu ’âkan mâti.

Maka walditu ’îni ’ada dâlam tâigan mifhâ besàr Tûhan, feperti ’Ajûb berkâta, bahuwa telàh terpâjuw hârij p mânufija, bilâijgan Bulan p nja ’ada fèrtânja , _bahuwa ’Allali fudah berbowat fègaîa katantuwannja , jarc tijâda ’ija dâpat meîarckuw. _Bâraig jarc Jawîrc lâgi merg^atâkan , bahuwa ’Allah fudah tantûkan fègaîa kotîka jang dihûlu telàh ter^âtor , dan fegaïa pcrlnrcgâhm kadudôkan mânufija. Dan DâTid berkâta , bahuwa hârij p kâmij fatani-pakh djûga landjutnja dihadâpan mahâ hesur Tûlian, dàn 5Z.umor kâmij ’ada faperij tijâda fafawâtu dihadâpan Hiadlretiya. Sahâdja fafa-^awrai^ mânufija , fabagimâna tatàp ’ija ber-dîrij , ’îtu fimâta p kafija p an ; kârana hârij p’ kâmij fudali ’ada lebèh lâdju deri pada tû-raldi , dàn lebèli lâdju deri pada fawâtu Idiâtsid.

Lâgipawn

'Lagipawn kâmij ’îni ’a3a desmi ’awrarg ’^bi^ dan padûdokli pada fakotîka djûga lamanja. Kârana kahidopan mânufija ’îtu rûdjoh pûloh tahon , ’âtaw rnâna kâmij ’ada tagàp togoh dawlâpan pûloh tâhon lamanja, maka ’îtu ’ada punoh sûlah dan kafukâran. Kârana ’îtu lâ-djuw dergan tamkasnja ft/awleh p kâmij ter-baig lâlu : dan rnâna kâmij hîdop lârna, maka kâmij hîdop farâtus tâhon. Seperti tîtikh_p ’ajer rnâna defamâkan deigan lâwut , demi-kijen kurai-glah fegaïa tâhon p kâmij, rnâna defamâkan dergan kakakâlan. Dan Petrus berkâta , bahuwa fawâtu cljûga hârij sâma ma-hâ besàr Tûhan ’ada feperti iàrîbu tâhon , dan farîbu tâhon feperti fawâtu cljûga hârij. Demi-kijen fegaïa tâhon kâmij haros debilam , mâ-na defamâkan ciergan kakakâlan.

’Adapawn fèdàjg famowa kâmij ’âtas bûryi Sûrat p an jaig Idiudus hâros mâti , fija-pâtah tijâda ’âkan rinduw dendam dergan fa-ganàp hatîrya ’âkan mâti ? ’Apabîla kâmij ’ngat p , kapada paigkat dan kabinasâ'''an jaig rnâna kâmij fudah fampej ’awleh ’Adam , ’ija ’itu, kapada fègala djenis perfalâhan , kalemahan , dan famsâra : fahimgg maka kâmij ’ada djâhat dan tjenderorg kapada kadjahâtan deri pada mûda kâmij. Kârana feperti Paw-lus berkâta , deri pada mûla per’'anâkan kâmij ’ada ’ânakh p morka, dan tijâda kâmij lâ-jikh kapada bâram kabidjîkan, dan tijâda kâmij mempufijadj ’apa p deri pada dîrij kâmij, melâjinkan dawfa djûga.Seperti lâgi Dâdîd dan Pawlus berkâta , tijâda ’ada fa^awraig jam ber-bowat bâjik,fa kalijenrya fudah ’ondor,sâma p ’ija fudah djâdi fija p. Kârana chajr jtu , jaig kâmij kahendâkij , tijâda.kâmij berbowat, tetâpi fjar ’Îtu, jaig tijâda kâmij kahendâkij, ’îtu cljûga kâmij berlakûkan, ’îtupawn deri kârana dawfa, jæg dûdokh didâlam kâmij. ’Adapawn ’âkan Hiâl dawfa ’îni jaig padcidokh didâlam kâmij Dâ^ûd ber^akfi, bahuwa kâmij fudah deperkandoigkan dan deper^ânakhkan deigan dawfa , dan kâmij berkandjaig deigan dija ’îtu. Kârana bitjâra bâti mânufija famadjâ-lalr djâhat deri pada mjtdäiga.

’Adapawn fedàig kâmij demikijen berbâriig kabâwah morka ’Allah , dan dâlam bâjaig p mawt, fàhiigga hâros kâmij mâfikh nâraka dan kûtoUi ,_ maka ’Elmesêlh , jaig taràig bû-mi ’Îtu , fudali bersînar , dan matahârij siadâ-1er hedah terbit bagi kâmij , jaig fudah defa-rahkan ’awleii kârana fegaïa perfalâhan kâmij, dan fudah debargkitkan ’âkan taadil kâmij , maka ’ija lâgi fudah meighîdopkan kâmij fer-tâiija, fedàig kâmij ’adâlali mâti ’awleh per-fâlâhan p dan dawfa p , dan ’ija fudah meig-^ampônij fakalijennja pada kâmij , dan fudah meighâpuskan sûrat hûtaig jaig Ïâwan kâniij , jaig berdîrij dâlerm ’ondaig p , maka dja fudah meig^ambil bowaig ’îtu , fàtelàh fiidali dipa-kûkanrya ’îtu pada tfalîb , ’awleh jaig rnâna ’ija fudali meig^alahkan fegaïa fatarùw kâmij, jaanij , mawt , ’Iblîs , nâraka , dan las.net Tawrât, feperti ’Alïah fudah bafermân ’awleh Nabij Hawgejas , dan Rasûl Pawlus , dimanâtali gâgaklimu , hej mawt ? dirnanâ-tah kamenâiganmu , hej nâraka ? tetâpi fegaïa ljukûr ’adâlali kirânja bagi ’Alïah , jaig karunjâkan pada kâmij kamenâigan ’awleh Tûhan kâmij Slîsâj ’ElmesêHi , jaig lâgi ’âtas bûigi djandjî^an ’Allah fudah meromoüikan kapâla bagi ’Iblîs ’îtu , kabâwah fijâpa kâmij ’adâlah tertâwan ’awleh kalaigkâhan daw-

’Adapawn ’âkan meïepaskan kâniij deri pada kafukâran ’îtu , maka ’Alïah fudali karunjâkan pada kâmij bendânja jaig terlâlu ’â-mat kekâfeh , ’ija ’îtu , ’ânakhiija lâki p jaig toiggal dan kekâfeli ’îtu , ’âkan jijâpa bâpa radlâ, dan fudah sûroh kâmij menergar ’âlujn dija: fawâtu ’ânakh lâki p jaig telàh dekarun-jâkamija ’âkan ghafîrat dan harga tubûfan. Kârana fasâigat ’Allah fudah meig^asêhij ’îfj dunjâ, fahiigga ’ija fudah karunjâkan ’ânaldi-nja lâki p jaig toiggal , fbpâja fafa^awraig jaig pergâja ’âkan dija ’îtu djâigan binâ-fa , hâiija ber^awleh kahidopan kakàl. Sa-bâgej lâgi , ’awleh ’îni peig'^asehan ’Alïah (m) nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;’âkan

’âkan kamij ’ku Ridah deryatakan , bahuwa ’Allah Ridah meryuroh ’änaUmja lâki p jaig toi_ggal ’îtu mâfoJdi dunja, fopâja kâmij hidop ’awlch dija ’îtu. ’Adapawn ’îni djuga ’ada kahidôpan kakàl , Îèperti ’Elmesêth berkâta, Ïbpâja marika ’îtu merg^enàl ’argkaw ’Alïah jai;g ’afa dan benàr , dan Siïsaj ’ElmesêHi, jaig ’ai^kaw fudah meryuroh. ^Ijâlah ’ada ’Elmesêth jai;g benàr ’îtu , jai^ Ridah mâfokh dunjâ pada kaganâpan wakhtu , jaanij, ’Allali benàr,’âkan menijadâkan kawâlà ^ejthân, dan mânufija benàr, ’âkan djâdi waskh kâmij di-hadâpan ’Allah,fopâja ’ija menubus lègaîa ’aw-rai^ jang tasiaîoldi kabâwah 0arîjz.et Tawrât. ’Ijâlah ’ânakii domba jaig tijâda bergôritg ’îtu, jai^ ’awleh kârana lûka*kâmij telàh depâluw dàn debantej mendjâdi gliafîrat kârana faka-lijen dawfa kâmij , feperti Je^aszjâ berfjakfi turùs taràig. Maka ’ija fudali djâdi pâpa ’aw-leh kârana kâmij, fedàng kâja ’adânja, fopâja kâmij ’Îni djâdi kâja ’awleh kapapâ^ani^a ’îtu. Kârana ’ija fudah merg '^anugarahkan pada kâmij fakalijen benda p nja , jaanij , fakalijen kabicyîkanrÿa deri pada sz.adâletnja , pahalânja, dànjkhodfîjetrya ; maka febàb ’îtu hâros kâmij memelôkh dija jtu dergan ’îmân , dàn mem-berij fjukûr padârya dengan mulEabet , dàn thâaet. ’Antah fijâpa tijâda ^âkan mei^’''asê-hij dija ’îtu , jaig dihûlu fudah metg^asêhij kâmij ? fèdài;g ’adâlah kâmij fàtarùw , maka ’ija fudah perdâmejkan kâmij deman ’Allah ; Ïebèh pûla , kâmij jarg telàh deperdâmejkan ’Îtu ’âkan dechalâtskan ’awleh kahidopamya , fedàm kâmij fakâraig fudah djâdi tfalhâbet prya. Kârana bagimâna bärarg fa^awraig dâpat ton-djokh peig^'asêbanrya terlebèh, melâjinkan ma-nakâla ’ija balandjâkan djiwâiga ganti tfalhâbet p rya , l^raig jaig gombâla jaig bâjik ’îtu fudah berbowat. Tarkâla fudali djâdi ’ija ber-bowat kabakhtî^an pada bapârya fahiigga mawt, ’ija ’Îtu , mawt tfalîb. Dàn fakotîka fudali dekûrargkan deri pada MelâRkat p , ’awleli jaig mâna fudali ’ija depermakotâkan deigan kamulijâ^an dàn Hiormat , deri kârana fàig' sâra mawt. Sopâja ’awleli nismat ’Allali ’ija nierasâRj mawt kârana fakalijen ’awraig. Sa-bâgej lâgi ’ijâlah foig:goh p falâku jawraig^aw-merawnij ’îtu , jaig fudali tuwarg mîryakli dàn ’âjer ’angawr dâlani lûka p kâmij , ’ar-tîrya , ’ija fudah menompah dârahnja jaig jn-dali kârana dawfa p kâmij, dàn fudah menu-bus kâmij deigan harga fasâigat besàr. Kârana feperti Petrus berkâta , bûkan deigan pejrakh ’âtaw ’amàs kâmij fudah detubès, tetâpi dergan jaig mahâ ’indah dârah ’Elmesclii , jaig ’ada fawâtu ’ânaldi domba jaig tijâda bergelâ dan tijâda bercjoriig. Kârana fudah tijâda kâmij detubùs ’awleh dârah kambiig p djantan , dàn lenibuw p mûda, hânja ’awleh dârahnja jang châts fakâli ’ija fudali mâfokh kadâlam makh-dis , hâbis delakûkagiga fawâtu penubûfan kakàl. Jaig lâgi fudah membanton kâmij deri dâlam peig^awasâ^atg kalàm , dàn fudali berpindahkan kâmij kapada karadja'^an ’ânakh-rya jaig kekâfèh , jaig ’awlehiya kâmij fudah ber^awleh katubûfm deri kârana dârahnja , ’ija, ’Îtu , k:fampênan fegaîa dawfa.

Ridapawn fedàig kâmij tâhu fbiggoli p , bahuwa tijâda deigan bâraig pahâla kâmij, (kârana tijâda bâraig fawâtu pada kâmij , febàb ’apa kâmij ’ada hamba p jaig tijâda bergûna) ’awleh mawt dàn kabaigkîtan ’Elmesêlh sâdja, kâmij ber^awleh chalâts jaig kakàl. Maka hâros kâmij berdâtaig deigan kaluwâfàn hâti kapada sar^ nismet , fopâja kâmij ber^aw-leli raHimet , dàn mendâpat nismet ’âkan detûloig pada mâfa jaig pâtut. Maka fedàig kâmij fantijâfa ber^ûfah ’âkan tûJog , maka hendaklilah kâmij berdâtarg kapadânja. Kârana ’ija bafermân ’awleh chidmet Dâ^ûd , berdosâlah padâku pada hârij kapicjâkan , maka ’âku ’âkan melûputkan ’aigkaw. Beli-kan djikalaw fakâlipawn fawâtu ’îbuw tiiggal-kan ka^ânakhrya , dàn liârya fafbiggohrya tijâda ’âku ’Îni ’âkan lupâkan dîkaw. Seperti ’Elmesêlh fgndîrij berfabda dâlam ’Indjîl ,

Riarilah kapaüaku , hej fakalijen jaig lelah dan bertanegojgan , rnaka ’aku ’ini ’akan memberij perhentijan pada kamu. Maka ka-pada fijapa garai-g kamij ’akan pergi ? ’ija djuga ’ampunja fegaïa perkad^an kabidopan kakal , dan kabidopan ’ïtu ’ada dâlamrya. ’Ija djCiga ’ada Man Camawij ’ïtujang merg’^inryarg-kan djiwa kamij ßmpej Hiiâma p rya , ’ija. djuga ’ada rawtij famawij_’ïtu , djikalaw ba-raig ü’^awrarg makan deri pada rawtij ’ïni ’awlcb ’iman , tijada ’ija ’akan berlapar fam-pej kibima p nja, dan djikalaw bäragg fa'^aw-raig minom darabnja, tijida ’ija ’âkan berda-haga fampej (abîma p nja.

Tambaban pula ’Ebnescdi beriàrùw dalam ’Indjil JaHija deigan fawära lyaru^, fabdanja, djikalaw bâraig fa^awra^ berdahaga, bajiklah ’ija datatg kapadaku, lalu minom ; fijapa jaig pertjaja ’akan dâku, fepern ’Elmektüb babü-nji , babar^a ’alir p an ’ajer jaig bidop ’a-kan maür deri dalam purutrya ; baratg jaag ’ada perbowatan p Ródiu-jkliudus^ I^ikalaw baratg fijapa ’akan babis minom deri pada ’ajer jaig bidop ’ïtu , tijada ’ija ’akan berdabaga pada falâma p nja : karana ’ajer ’ïtu, jai_g ’aku ’akan memberij padanja ’ïtu , ’akan djadi da-htmnja fawatu mata ’ajer jam berpangaran fampej kapada kabidopan kakal. Seperti ’Alïab baferman ’awleli chidmet Nabij Je^aaja.’Abaw lamowa kamu jaig berdabaga , dataiglali kapada ’ajer , dan bärang fijapa jaig tijadalali ba-raig pejrakli padanja , dataiglali , bililali , lalu fantaplah , bebkan dataiglali , bililali ’ajer ’angawr, dan ’ajer sufiiw deman tijada bajar pejraldi, dan deigan tijida bajar derham. Deri karana febàb ’ïtu hcndaklilah kamij berdataig kapada mata ’ajer ’ini ’akan perfudjokan kâ-mij , dan djaiganlab kapada pajojgan p jaig berbawu büfokh , jaig tijida niowat jajer : karana deri pada kapunobanrija lamowa kamij fudah mendipatjigi nis.niet demi niametj karana Tawrat fudali debenj ’awleli Mûsâj, nisz.-met dan Hiakliikliet fudali djadi ’awleh Sïsaj ’Elmesêdi.

’IjaJah wasith jaig benar ’ïtu , jagberdïrij di’'antara ’Allab dan di^antara kamij , Jakan mentljadi gafisikamij liwan fegaïa penudoh kamij ; karana ’ada fawatu djuga wasith ’Allah dan manufija p, jaanij, jaig mänufija ’Elnie-selh Âîsàj. Maka febàb ’itu ’ija ’adajwasith watsijet jaig baharu , fopaja , Ïàrelàh fudah di-taig mawt ’akan giiafirat fegaïa kalaigkihan, jaig fudali djadi pada mafa watsijet jaig per-tâma ’Ïtu , fegaïa ’awraig jaig terdosa ’ïtu be/awleh djandji’^an pusaka jajg kakal. ’Aw-leh karana febàb ’apa lagi ’ija fampat menclia-1itskan deigan femporninja iêgala ’awraig, jai_g ’awlehtya ’ïtu berditaig kapada ’Alkdi , fedàig jaada (cdekila waklitu ’ija ’ada bidop ’i-kan memohonkan gafasat karana kamij. Maka Jalhja meryerta’^ij deigan perkatiEm 'ïni, dan berkata , djikalaw lairaig fa^awraig fudali berdawfa , nistjija ’ada pada kamij fi'^awraig gafis isinia bapa, jasnij, Slisaj ’ElmesêHi, ’awraig stidd ’ïtu: maka ’ija djuga ’ada fawa-tu giiafirat karana fegala dawfa kamij, dan bükan sidja karana dawfa kamij , tetapi ligt karana dawfa faganàp dunja , jaanij, karana fegaïa djenis ’umet p dan clialïkhah faganap dunja, jam deigan fabenarrya membawa taw-bat kapada ’Allah. Karana ’anakh domba ’ïtu fudali terbantej karana fegaïa ’awraig mü^-min deri pada ’asas dLinji ,_feperti ’ElnieseHi feiidirij berfibda , baliuwa ’Ibrâhîm fudah meïïhat harinja, dan fudali berfuka p an.

Bagïtu kalàkh ’Allah bûkan ’ada pcm''^atgkaC mûka dtwraig. Karana ’Alïah ’ïtu bükan ’ada ’Ilah ’awraig Jehudij sadja , liinja jja lägt ’ada ’Ilah fegala CHalajikh , jaanij , ’ija ’ada ’Alïah, jam taadilkan ’awraig jaig püiija dii-tanet deri pada ’iman , dan ’awrai^ jaig ber-külop ’Ïtu ’awleh ’iman. Karana lüdali ’ija taadïlkan kamij ’awleh ’iman tijada deigan perbowatan fjariszet Tawrat. ’Âtas perij jaig mana lagi Dâ^ûd berkata , bahuwa ’awrarg ’Ïtu sadja herkiwleli chalats ’ïtu, pada fijapa ’Alïah ’ühtisâbkan s,adalet ’itu tijada deman (ma) nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;pet'

perbowâtan p Tawrat, dimâna katârya, ber-bahagija ’awrai^ ’itu , jan^ kadurhaka^aniTja fudah ter^ampon , jatg dawsarya fudah rertü-rop: berbahagija mänufija ’itu , jaig padarya Huwa tijada ’Hbtisâbkan kafàlâhan.

IJikalaw kalàkh kâmij telàh detaadîlkan deri pada ’imân , maka kâmij ber^awleh fàlâ-met dihadâpan ’Allah ’awleh Tûhan kâmij Rî-sàj ’Elmesêlh , ja'g ’awlehrya lâgi kâmij fudah bsr^awleh kaîuwâ(àn hâti ’âkan mâfbkh kadâ-1am makhdisjawleh dârahnja , jaig ’awlehiya ’ija fudah bowat dâmej ’antara ’Allah dan mänufija : kârana ’ija djûga ’ada dâmej kâmij jaig benàr , fahirega tijâda ’ûfah kâmij tâkot lâgi. Kârana Pawlus berkâta , djikalaw ’Alîah ’ada baierta kâmij , fijâpa ’âkan ’ada melâwan kâmij ? fijapâtah ’âkan menc[a£wâj ’âtas iegaïa mutsdiafâj ’Allah? bahuwa ’Allah djûga jaig mei^aâdilk^n ; fijapâtah dija jaig memalaun-kan , bahuwa ’Elmesêlh djûga jaig fudali mâ-0, behkan lebèh , jaig lâgi fudah dcbaigkit-kan , jaig lâgi ’ada pada kânan ’Alîali , jaig lâgi memôhonkan fjafâjiat ’âkan kâmij. Sija-pâ'ah ’âkan mengerejkan kâmij deri pada mu-Hiabet ’ElmesêHi? kalukâran , ’âtaw kapicjâ-kan, ’âtaw perhambâtan , ’âtaw kalapâran, ’âtaw katalandjângan , ’âtaw bahâja, ’âtaw pe-dài_gkala ? dan lâjiu jarg ber'^îkot. Sebàb ’îtu djikalaw fakâlipawn ti^gal didâlam kâmij daw-la jathj , dan lâjin p jarg dâtaig làhârij p, maka tijâda ’ûlàlr hâti kâmij dekitjilkan. Râ-rana (eljajzjâ berkâta , djikalaw fegaïa dawlà kâmu ’ada falâku fakhelâr khirmizij , ’ija ’âkan djâdi pûtih penâka tzaldju , djikalaw ’îtu ’ada mejralr fdîku kâjin kafbmba, ’ija ’âkan djâdi penâka tsûf pûtih. Maka ka’-dja ’îni djâdi ’awleh ’Elmesêlh , jaig fudah membâfohkan kâmij deri pada Jègaîa dawlà kâmij ’awlela dârahnja , jarg deri padânja permandfan ’îtu ’ada tanda , feperti lâgi percÿaimiwan siagâ ’îtu ’ada tanda pada kâmij , bahuwa kâmij fudah dile-paskan ’awleh perlbmbâhan ’Elmesêlh , jarg ûkâli fudah deganâpij pada kâjuw tfalîb , lô-pâja delepaskanrya kâmij deri pada morka jaig nanti dâtaig , dàn deri _pada làlàwâtu thogiijân , dàn defùtjîkanrya bagi fendirinja là-wâtu bâla jaig diâts , jarg bef’^ulàhâkan di-rîrya ’pada_ perbowâtan p jaig bâjik , jaig ’aw-lehnja_’Alîalr depudjikan.

’Adapawn ledàig kâmij tâhu làlbiggoh p, .bahuwa kâmij fudali deperdâmejkan deigan ’Alîali ’awleh ’Elmesêlh , maka làhârosrya ’âtas bûrÿi kalârn ’Allah kâmij rinduw dendam ’âkan delepaskan deri pada tûbolr kamatijan ’Îni, jaig ’awlehrya hâros kâmij làmpej kapada jaig mahâ mulija pusâka fegaïa ’ânakli p Allah, jaig fudah terfimpan didâlam làwrga bagi kâmij. Hdâl ’Îni djûga_Pawlus, pagâwej ’Ahali jaig terpîleh ’îtu , fudah mengita , mâna ’ija berkâta , wah pâtek ’îni mänufija jang gakhij ! fijapâtali ’âkan menchalâtskan pâtek deri pada? tûboh kamatijan ’îni ? gambâhan jja berkâta lâgi , kâmij meig^ataliuwij , bahuwa djikalaw rûmah kâmij jarg kabumî^an , jaanij , tarâ-tahi ’Îni derombaldi , kâmij ber^awleli fàwâtu per'''^usâhan deri pada ’Alîali jaig kakàl didâlam fawrga , dan kâmij rinduw dendam di-sâlutkan deigan pakejan ’mi, dàn kâmij per-tatàji hâti kâmij , dàn ’ada meng^atahuwij , bahuwa , fedàig kâmij djdokli didâlam tûboh ’Îni, kâmij dûdoldi diluwar djâwoh deri pada mahâ Tûhan. Sebàb_’îtu ’âigor kâmij fuka terlebèh dûdoldi diluwar djâwoh deri pada tûbolr , dàn dûdokh didâlam hampir kapada Tûhaji. Lâgi Pawlus berkâta , kâmij tâhu , bahuwa faganàp kadjadî'''an ’îtu ferta deigangt; kâmij , maka bûkan ^âdja ’îni, hârya lâgi kâmij fendîrij , jang fudah ber’’’awleh hûlu p an Rôlh , mjenantîkan perg^aigkâtan ’ânalh p ,, jaanij, penubûfan tûboh kâmij. Dàn fedgg kâmij ’ada ’awraig ’âfiig dan dâgaig , fijapâtah tijâda ’âkan fuka mâfokh rûmah bapânja didâlam tânah ’atfalnja ? kârana kâmij ber-djâlan desîni dâlam ^lâjib, dàn ’awleh ’îmân sâdja , bûkan ’awleh marflt : kârana fakâ-raig ’îni pada geremin deigan penarka djûga kâmij

kamij meliliat , tetapi £atkala ’itu muka menü-dju muka , feperti ’adaiaja^ Sijapätah tijâda ’âkan rinduw dendam ’âkan _ mar_at ’mi ? fe-dæx kamij meîîhat, bahuwa babarapa sibâ-du-’lÏahja^Jdiudus fbdah rinduw dendam ’âkan Haal ’ini , feperti kamij membatja dalam ba-ra;p 'Mazmur , demikijen bunjÏiya , feperti rula berterijaü i dahaga ’âkan ’âiir p an ’ajer , demikijen bertenjaldi djiwäku rinduw ’âkan ’ai;gkaw, jâ ’Allah , djiwäku berdahâga ’âkan ’Àlîah , ’âkan ’Allah jam hidop : manakâla garâgan ’âku ’akan mâfokh dan memhâdap Hiadlret ’Allait ? ’âjer matâku ’ada bagîku ’âkan.rezikhij pada fijai_g dan mâlam: ’awleh kârana ’awrai^ kâta p kapadâku pada làganàp hârij , dimanâtah ’Ilahmu ? ’adapawn jai^ mahâ mulija mariât ’mi , jaig tijâda terkatâ-kan ’îtu , ’ada fakijen besàr , feperti Nabij dan Rasûl berkâta , bahuwa bâralt;;g jam làmâta fudali djâda meîîhat , dan fitehma fudah tijâda menemar , dan fudah tijâda nâjik mâfokh bâti mânuhja , ’itûlah jang ’Alîah fudah fa-dijâkan bagi Ægaîa ’awraig jai^ ntpig^asêhij dija;. Fûla Dâ^ûd berkâta ,. bahuwa làwâtu hârij dâlam pâgar p halâman mahâ besàr Tû-han ’Îtu bâjik deri pada_farîbu hârij dimâna p: behkan ’âi^or ’âku memîleh dijarn dcsîfij ’am-baip pintu dâlara kltobali ’llahku den pada khlim p (hilam cheimah p fusûüi. Bagimâna terkâfeh ’ada fegala kadijâmanmu, jâ Huwa, Tûhan ferwa fàkalijen sâlam ! Berbahagija fegala ’awraip jaip mendudôkij khobahmu , îàntijâîà ’ija tahlîlkan ’anpkaw , dan manka ’Îtu dekinnjaigkan deman kabajîkan khobah-mu , dan ’arakaw ’âkan berij minom padâitja deri pada fejrùkan fêdàp p anmu , kârana fa-mâmu ’ada pantjûran kahidôpan : didâlam ta-ràngmu kâmij meîîhat taràm. ’Inîlali palâjan ’Îtu , jam; ’Élmesêdi meip/^atäkan dâlam ’In-djîl Jalhjâ, fabdâipa , didâlam rémala bapâ-ku ’ada bâryakla perdijâman : gâta lâjin fudah-lah kukatâkan ’îtu pada kâmu ; ’âku pergi berdjâlan ’âkan meîargkap tampat bagi kâmu, dan fatelàh fudah hâbis_kupergi ber^alan , dan meîai^kap tampat bagi kâmu, maka ’âku ’âkan dâtana kombâli , dan menjambot kâmu dâtai^ kapadâku , fopâja lâgi kâmu ’îni ’ada dimâna ’âku ’îni ’ada , katahuwij , didâlam Jerûijalejm bahâru,jaig tijâda ber^ùfah ’âkan mâta hârij , dan tijâda ’âkan bûlan , fopâja ’ija bergahâja didâlamrija^hm , kârana karnu-lijâ^an ’Alîah fudali menarai^kan dija , dan ’ânakh domba ’îtu ’ada dijaniga._ Disîtù ’Alîaii ’âkan meryäpuw hâbis famowa ’âjer mâta deri pada mâta p kâmij : dan mawt tijâda ’âkan ’ada lâgi , bärarg ja^g ’ada fatarùw jarg ’âchir , jarg ’âkan detijadâkan ’awleh_mahâ Tûhan. Disâna ’Alîah fudali berbowat fo-wâtu perdjamuwan mampilej jaig ’ârnat mu-lija , dimâna kâmij ’âkan dûdokh fahidâigan ferta deman ’Ibrâhîm , jitsHiâkh , dàn Jas.-Uiûb , didâlam karadjâ^m fawrga._ Maka berbahagijâlali fcgaîa ’awraig jaig fudah ter--dosâ kapada sagâ perdjamuwan mampelej

mb nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;»

’Adapawn tijâda kâmij fampat ‘ berdâtatg kapada perdjamuwan 5iafâ ’îni , melâjinkan' ’awleli mawt. Sebàb ’îtu Pawlus berkâta j bagîku hîdop ’ituIalFElmeselh, dàn mâti’itû-lah lâba. Dàn demi ’awraig mé'dnin beitje-rej deri pada dunjâ ’îni , maka ’ija mâfoHt kadâlam perhentî^an jaig kakàl , feperti ’E1-mesêlh berfabda ,_dimâna ’âku ’îni ’ada, disâna lâgi ’âkan ’ada châdimku : pûla bâraig fijâpa jaig menemar perkarâ'^anku dàn pergâja pada dija , jaig fudah menjûroli ’âku , ’ija-gt; ber^awleh kahidôpan kakàl , dàn tijâda mâ-fddi Haukurn mawt: tetâpi ’ija fudah berpin-dalr deri pada mawt kapada kahidôpan. Eâ-• raig jaag lâgi dâpat deîîhat turùs taràg dâ- -lam karcya ’awraig parlentej ’îtu , tatkâla ’ija fudah minta doaâ , dàn fonlbah , terke-nàigîah ’âkan pâtek , jâ Tûhan , manakâla ’aigkaw fudah hâbis mâfokh karadjafinmu. Bâraig jaig telàh debâlas ’awleh ’ElmesêHu -deigan sâhut padanja , ’âmîn djûga ’âku ber-(m3) nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;fabda

ferta dei^an ’âku didaiam Firdaws. Sebà’o ’îtu Pawlus fudah berkâta bajik p, bâraig jaiv ûmuwâfàîhat dcinan perkatâ^an ’îni _ ,’âku bcFîigin ’âkan de^awrejkan , dan ’ada ferta dei^an ’ElmeséHi. Lâgi Solejmân berkâta , duïi ’Îtu kombâli mendjâdi tânah , feperti ’ru fudah ’ada , dan njâwa ’îtu pûkup kapada ’Allah, jaig fudali berîkan dija. Bârai_gjai^ terryâta turùs taràrg lâgi pada teladan FHa-nawk dan ’Fjlijâ , jang kaduwâiya telàh ter-^aipkat kadâlam fawrga , dimâna djâlan ka-bejbâfan kâmij berdîrij, deri rnâna lâgi kâmij menantîkan mudiaïits , jasmij , mahâ Tûhan aîsaj ’ElmeséHi , jaig ’âkan metyalinkan tû-boli kâmij jaig rindah , fopâja ’îtu djâdi farûpa dei^an tûbohiya jaig mulija.

’Adapawn kapada paigkat kamulijâ^an ’îni tijâda kâmij fampat dâtang , melâjinkan ’aw-leh bâryakli perâla faigsâra , deri jaig rnâna ’âkan Hiâl ’îni Jefjûa ’ânakh Sîrak meig’^atâ-kan fawâtu peig^âta jaig ’indah , ’ûdjarrya , bej ’ânakhku , c^'ikalaw ’aigkaw fuka mencyä-di_cliâdim ’Alîah, fadijâkanlah dirîmu ’âkan kena kafukâran , deigan fijâpa kâmu lâgi ’â-kan termâfa , fedà) g fakâraig fakotîka , fàkî-ra P ’ada ’ûfah, kâmu fudah berduka dâlam bâgej p djenis per9awbä^an. Tetâpi ’Allah, jang_pôhon farnowa nismetjaig fudah memamgil kâmij datais kapada kamulijâ^an-nja jaig kakàl ’awleh ’ElmeséHi SÜsàj , hâbis kâmij merasâ^ij faigsâra fakotîka djuga lainarya, bja djuga ’âkan meryempornâkan , menatap-kan , meig^araskan , dan meig’’'âlaskan kâmij. Pilla Pawlus berkâta , djikalaw kâmij mera-sâ^ij faigsâra ferta deigan ’ElmeséHi , kâmij lâgi ’âkan ber’^awleli kamulijâ^an fèrtâiija. Kâ-rana ’âku kîra p deigan khijâs , bahuwa fègaîa peräfa faigsâra pada wakhtu fakâraig ’îni tijâda terbandiig deigan kamulijâ^an , jaig nanti deryatâkan kapada kâmij. _Rârana kafukâran kâmij jaig rîigan , jaig pada fakotîka ’adärya , ’Îtu mäkln lama mäkln lebèh me:g^ardjâkan

bagi kâmij fiwâtu kamulijâ^an kakàl Jquot; ’g ’âmat baràt. Dan Dâ^'M berkâta , pada pe-tàig hârij bermâlam taigîfan , tetâpi pada pâ-gi hârij ’ada persûraldi. Sebàb ’îtu hendakh-lali kâmu fuka tjita_, djikalaw kâmu fudah per’''awleli perfàkutuwan ’âkan perâla fàigsara ’ElmeséHi , fopâja lâgi pada mâfà kargatâ^an kamulijâ^anrya , kâmu dâpat fuka gita , fàm-bil termâfa. Mak^lâgi ’ElmeséHi fudah mera-sâ^ij faigsâra diluwar pintu gerbaig , bagîtu kajakh hendakhlah kâmij pergi kapadârga kaluwar tampat patantarâ^an , fambil mendjon-djoig kacjelâ^annja._ Kârana pada Hiâl ’itu ’ElmeséHi fudali meniiggalkan bagi kâmij fà-wâtu telâdan , fbpâja kâmij meig'^ikot ta-pakh p rya. Pûla_Petrus berkâta , fedàig ka-làHi ’ElmeséHi fudali merasâ^ij faigsâra kârana kâmij dâlam dâgiig , maka hendaldilali kâmu ’Îni lâgi _berfîncyâta kîra p an ’îtu djuga , jasnij , bahuwa bâraig fijâpa , jaig fudali mera-sâ^ij , faigsâra dâlam dâgiig , ’ija fudah berhenti deri pada dawfa. Tambâhan lâgi Jaskhûb berkâta, kîra p kanlali ’ada kafukâran besàr, hej fudâra p ku _lâki p jaig kekâfeh , manakâla kâmu djâtoh kena bâgej p pertjawbâ^an. Dan Pawlus berkâta lâgi , kâmij meiggah dâlam fègaîa kafukâran , fedàig kâmij tâhii bahuwa kafukâran ’îtu meig^upajâkan taHiamul, dan taHiamul pawn tadjrîb , dan tadjrîb pawn radjâ: maka rac^’â ’îtu tijâda memberij kamâlu pan. Sebàb ’îtu djâigan kâmij mem-bowag tâ^adîb Huwa , dan djâigan mowal pada tasd/iliga , kârana Huwa fijâfatkan ’aw-raig jaig dekäfehrya , dan ’ija mentjomoHikan fafa^'awraig ’ânakh lâki p , jaig de^aigkamja. Maka kâmij dâpat meîîhat ’îni dâlam Risâlet kapada ’awraig Siibrânij Fatf. 12. pada bâgej p ’âjat. Sebàb îtu hendaldilali kâmu tfa-bàr , tatapkanlali hâti_kâmu , kârana kada-tâigan mahâ Tûhan fudah dampiig ; ’ambillaii telâdan perâfa faigsâra dan tfabàr fègaîa Nabij p. Kâmij kîra p kan ’awraig ’îtu ’ada berbahagija , jaig bertâhan , kârana kâmij fudah

fndah deigar katahânan ’Ajûb , dan fudah meliliat j^âkhibet mahâ besàr Tuhan , feperti fàmowa marîka ’îtu fudah memnagaikan ka-pada kâmij fawâru telâdan tzabât. Karana kâ-mij melihat , bahuwa ’ElmesêHi fudah deper-makorâkan dc^n kamulijâ^an dan Hiormat deri kârana fânasâra mawt. Sebàb ’îtu kigi ’Elmcselh berfabda ; baraig fijâpa jai^ tirggai fzabit (àmpej kapada tamat , ’ija ’âkan dicha-Jâtskan. l^an Pawlus berkâta , ’âku fudah bcrparàig paparargan jaig bajik , ’âku_fidah me^udahkan mafeat , ’âku fudah memaliha-râkan ’îmân , pada ’âchiiaga maka mâkota sia-dâlet fudah terfimpan bagîku , jaig maliâ Tù-han , Hiâkm jaig aâdil ’îtu , ’âkan karunjâkan padâku pada hârij ’îtu djùga^ , maka bûkan sâdja padâku , hânja lâgi pada fàkalijen ’aw-raig jaig meig^asêhij tacyalnga. Sabâgej lâgi Jaakhûb berkâta , berbahagijâlah lâki p ’îtu , jaig Ifabàr ’âtas pertjawbâ’'an , kârana tatkâla ’ija hâbis kadapâtan tûlus , nisgäja ’ija ’âkan tarîma mâkota kahidppan , jaig mahâ besàr Tûhan fudah djandji pada fegala ’awraig jaig meig''^sêhij dija.

’Adapawn ’âkan ber’''awleh mâkota sadâlet ’îni , maka hâros ’âtas kâmij berparàig deigan perkâlja lâwan fegaîa làmrùw kâmij , jaig meiTiarâlgij kâmij deri pada fakalijen f ihakli , ’istemejwa lâwan fegala peryimpâigan ’Iblîs , maka hendakhlah kâmu meig^enâkan faganàp kalaigkâpan fmdjâta ’Allait , fopâja kâmu fam-pat berdîrij melâwan ’Iblîs ’îtu deigan fegala tantarârya. ’Akan paraigrya ’îtu lâgi Petrus berkâta , bahuwa ’Iblîs ’îtu meig^'^îdar p kâmij ûperij fa^ejkor saga jaig manîkas , mentjahâ-rij ’âkan fijâpa detalanrya garàig , kapada fijâ-pa hendaUdali meîâwan , fambil tiiggal tatàp dâlam ’îmân , maka ’ija ’âkan lârij meniiggal-kan kâmu. ’Adapawn kamenâgan_dan per-lawânan ’îni kâmij ber^awleh deri pada ’Allah ’awleh kârana ’Elmesêlb , jaig meromoHikan ^ejthânjdibâwalt kâki p kâmij , kabâwah fijâpa ktîmij fudah ’ada tertâwan. ’Ijâlah paighûlu dunjâ ’Îni , jargjudah dibowaigjawieh ’Elme-sôHi, maka demikijen kâmij fudah ber’^awleh kamenâigan ’awlehnja ’îtu , dan bahagijan ’âkan dija ’îtu ’awleli ’îmân. ’Ijâlah ’ùlar lâ-ma ’itu , jaig rjahärij menalàn kâmij , jaig lâgi fudali menalàn nejne'dt mawjaig kâmij jaig pertâma, dàn lâgi meiggîgit tûmit p kâ-mij : maka febàb ’îtu ’ija ddebut pembûnoh mânufija deri pada mulânja.

Sebàb ’Îtu hâros kâmij berdjâga bâjilt p meîâwan pembunôhannja jaig punoli tîpu dâja, feperti Petrus berkâta , hendakltlah kâmu ’ada djîman , dàn berdjâga deigan permintâ’''an dojiâ. Kârana feperti ’Elmesêlh berfabda , tijâda kâmij tâhu , pada waUttu ’âtaw pada djam jaig mâna Tûhan kâmij ’âkan dâtag, te-tâpi Itendakhlah kâmu meig‘''atahuwij Hiâl ’îni, bahuwa , djikalaw Tuwan jaig ’ampûnja rû-mah fudahlait tâhu , pada tâboh jaig mâna pentjûrij ’âkan dâtag, fûdahlah ’ija berdjâga, dàn tijadâlalt memberij rûmahnja degarokli tu-rùs. Tâgal ’îtu hendakltlalt lâgi kâmu ’îni ’ada laigkap, kârana ’Anakh ’Insân ’âkan dâtag pada djam ’Îtu, tatkâla kâmij tijâda djâga p , tetâpi mulâ^ij memûkol sâma hamba p kâmij , fambil mâkan dàn mînom degan ’awraig pemâ-boih , maka mahâ besàr Tûhan ’âkan dâtaig dàn meigabelahkan kâmij , dàn meg^adâkan bahagijan kâmij sâma p degan ’awraig munâ-fikli ; disâna ’âkan ’ada taigîfàn dàn karâtan gîgij p ; dimâna ÿâgiig tijâda ’âkan mâti , dàn ’apij tijâda jakan depâdamkan. _Rârana kâmij meg^atahuwij bâjik p , bahuwa hârij mahâ Tûhan bagîtu ’âkan dâtag, feperti fà'^awraig pentjûrij pada mâlam , manakâla kâmij ’âkan berkâta , dâmej dàn fàntawfà , tatkâla ’îtu gû-poh p fawâtu kabinasTan ’âkan berlâku ka^âtas kâmij , feperti pegakîtan ber^ânalh ka^âtas fàwâtu parampuwan bontiig. Sebàb ’îtu pali-harâkanlah dîri kâmu , ’âgar djâgan hâti kâmu debarâtij ’awleh gendamâpan , dàn pemabô-kan , dàn babarapa pergintâ^an kahidôpan ’îni, dàn djâgan fàkûnjoig p hârij ’îtu djûga merya-

Îàp

Up kamu, kärana ’ija ’âkan ’ada leptrd fàwâtu djurà.t jaig meryirkap kâmij , ’draw 'eperri fà-wâtu kîlat , jaig ^kûryo^g p dâiaig. Sebàb ’ku berc^agalah pada fedekâla waklatu , làm-bil minta dosa , fbpâja kâmu dckîraj: kan must^akh ’âkan lârij berlepàs dirtmu deri pada fàmowa perkara ’îni , ja^ nanti djâdi , dan ’âkan berdîrij dihadâpan ’Anakli ’Insân djâda •deigaai terkadjut. ’Adapawn kaharôfàn ’îni ’âkan berdîrij dihadâpan ’Anadr ’Insân ’îtu ’ada ’îman jaj-g sûtji,jai^ tijâda bercjôrirg, jarg tijâ-da bimbai^ , ja^ kakardjî^an ’awleh pendasc-,han ^ ’awleh jarg mâna kâmij meryambot dan memelokh ’Elmcscih dergan fegaîa pahalarya dan kabidjîkanrya , maka haros kâmij menon-djokli ’îmân ’îtu dergan kahidôpan jaig sûrji , ièperd Jasddaûb berkâta : maka ’âkan kafùgî^an '’îni ’Elmesêth berfabda dâlam ’Indjîl Matàj , berbahagijâlah ic^ala ’awraig jaig henii^ha-ninja , kârana marîka ’îtu djuga ’âkan meman-daig ’Alîah. ’Adapawn kafùÿ^an jam ter^utâ-ma ’Îtu kadapâtan dâlam hâti , kârana feperti ’Elmeselh berfebda , deri dâlam hâti ’îtu terbit babarapa bigära jaig djahat , pembunôhan , per-mukâhan., paibndâlan ,_ pengurijan , kaljak-fijan dusta , hôdjat, fegaîa ’îni ’ada jarg mene-djiskan manufija : febàb ’îtu hendaklilah kâmu menûrut bowah p RoHa. jasinij , pei^^asêhan, kafùkâ^an , damej, kapandjargan hâti , kamu-râhan , kabajîkan , pergajâ^an , kadjinâkan hâti, kafederhanâ^an , sadâlet, dan kabenâran. Maka lèbàb ’îtu tijâda kâmij dâpat mâlbkh ka-racljâ^an ’Alîah , melâjinkan kâmij deper^â-nalËkan pûla. Behkan feperti ’Elmesêlia berfabda , djikalaw tijâda kâmij ber^ûbah , dan djâdi falâku ka^ânafo p , maka fàkâli p tijâda kâmu ’âkan mâfbkh kadâlam karadjâ^an fawr-ga. Dan tijâda ’âkan mâfokîi kadâlamnja ’îtu bârarg jaig mengamarkan , dan jaig mei^-^ardjakan kagilijan,dân jarg mei^’^atâkan dusta, feperti lagi Fawlus ber^akfi turns raram.

’Adapawn fèdàig kalàüi Tawrât ’Alîah ka-hendâkij kafempomahm ’îni deri pada kâmij , feperti fudah tersurat , kûtoldr’âtas fàfa^awraigj jaig tijâda menogohkan fegaîa perkata'an Tawrât ’Îni , ’âkan berlakûkan dija ’îtu. Seperti lâ-gi Jaakhub berkâta, bârarg fijapa jarg ’âkan berfontoii pada sâldi fàwâtu, ’ya fùdah berhû-taig paeîa fàkalyennja ’îtu ; pûla , manufija , djikalaw ’ija berlakûkan Tawrât ’îtu , ’âkan hîdop ’awlehnja. Tetâpi tijâda kâmij berlakûkan penjurohan jaig terkigil deigan fèmpor-nânja , feperti fà^awrarg hhakîm berkâta , jat-kâla kâmij faigka meryudahkan, kâmij memu-lâ^ij djûga ,Jija ’îtu , ( djikalaw fakâlipawn kâmij berbowat bârarg fakalijen , jarg tejàh terpasan pada kâmij , nisgâja kâmij berbowat cljûga bârarg jarg kâmij berhûtaig membowat) maka febàb ’îtu ’awleh Tawrât kâmij ’ada tastaîoklr kabâwah morka dan kûtoHa ’Allah jarg Siâdil ’îtu. Tetâpi ’âkan Hrâl ’îni ’ada bagi kâmij bârarg dâja , ’ija ’îtu , ’JJmcscHi, jaig feperti Fawlus berkâta , fudali menubùs kâmij deri pada kûrolT garîs.et Tawrât, dan fiidah menzganâpij Hrâl szadâlet ’Allait kârana kâmij , fèdàig ’ija merg^adâkan damej , dan merumbaUt dindiig peryakat jarg teigah p , jas.nij, fjai'i^tet fegaîa penjurohan , jaig berdîrij dâlam jondaig p djuwa , fambil meig^am-pônij fàmowa perfalâhan pada kâmij , fedàtg fudah dehâpuskannja sûrat hütarg jag lâwan kâmij, fatelàh fùdah depakûkanrga ’Îtu pada kâjuw tfalîb. Maka ’âkan membâlas peig^a-sêhan ’ElmesêHt jarg besàr ’îni , hâros kâmij meig^a^hij dija ’îtu pûla, Tm memberij fju' kûr padânja deigan berbowat perbowâtan p jaig bâjik , dan deigan_pergâja ’âkan dija deigan mâta hâti , bahuwa ’ija fùdah meig^a-nugarahkan pada kâmij fakalijen kabidjikan jarg ’indah p ’îni. Kârana fahârosrya ’awraig jaig berdâtaig kapada ’Allait ’îtu pergäja , ba-Ituwa ’ija fada mawdjûd, dan ’ada pembâlas tzawâb pada fegaîa ’awraig jaig menontûtij dija. Kârana ’awraig sâdil hîdop ’awleh ’întânrya. ’Arkijen maka kâmij berkhijäs , bahuwa manufija detaadîlkan ’awleh ’îmân,tijâda.

deigan

dengan perbowâtan p ßanaet Tawrat , dan djikalaw fakâlipawn kâmij pada fakotîka mera-sâ^ij fàiTgsâra dergan ’Elmesêlb , dan hanja fa-fbnggohnja tijâda ’ûfah kâmij ton^okh hâti kkjil , kârana kâmij melîhat , bahuwa ’Elme-sêHi fendîrij, tatkâja ’ija depâluw kârana daw-û kâmij , tijâda fùdah membâlas pâluw ’îtu , tetâpi dergan tfabàr fudah ’ija mendirîta ’îtu. Dan djikalaw fakâlipawn ’awraig fâfikh ber-^awleli ’ontoig jaig ' bâjik, fèperti Dâ’^ûd dan fegaîa Nabij ber0akfi, dan hânja iàfjiggohnja tijâda ’ûfàh kâmij Ibejrân ’âtaw berfontoh , tetâpi me^lriborkan dîrij kâmij dergan jakliîn ’îni_, bahuwa kalùdâhanrya ’îtu mawt kakàl djuwa. ’Ija memberîj marîka ’îtu berdjâlan feperti_domba p ’âkan debantej djuga. _ Sebàb ’Îtu ’ada kagaigâig'm lakâli p , bahuwa ’aw-ra;g mû^min tijâda kena lebèh bärgakh kaCu-kâran , fakîra p kafukâ^an jaigjâmat mulija ’Îtu 5 jaig telàh debhâdlirkan padârya ; dan dergan bâliHirya bahuwa lâgi ’awraig fâfikh tijâda kena lebèh bânjakli ’ontoig; jaig djâhat , fakîra p laanet jang ’âmat kidjij ’îtu , jaig ’âkan berlâku ’âtasnja. Sebàb ’îtu djikalaw làkâü-pawn pergawbâ’'an ’awraig p mû^min ’îtu rijâ-da sâma p lah , maka demikijen pawn kabaig-kîtan ’awraig tnâri p lâgi tijâda sâma p lah.

Maka kâmij bcrbawleir paighibôran jaig be-sàr deri pada Haâl ’îni , bahuwa famowa ’awraig mû’''min ’âkan baigkit pû1a pada hârij jaig ’âchir. Maka ’âkan Ibâl ’îni Pawlus berkâra degan khijâs : djikalaw ’awraig mâti p tijâda debaigkitkan , nisgaja lâgi ’ElmesêKr fudala tijâda debaigkitkan , ada fija p chothbat kâmij, dan kâmij kadapâtan ijakfi p dûsta , dâiam Ri-sâlet jaig pertâma kapada ’awraig Rorinthus. Fatf.15. pada bâgej p ’ajat. ’Adapawn ’âkan perij kabaigkîtan ’awraig mâti p , kâmij_ dâpat melîhat dija ’Îtu ryâta p. jelhez. 37. bagimâna kâmij ’âkan baigkit pitla terkena dergan dâgiig dan tûlaig. Dàn ’Ajùb berkâta turùs taràig; ’âku ’Îni tâhu , penubusku ’ada hîdop , maka ’ija djûga jaig komedijen ’âkan berdîrij mema-

rentahkan duli , dàn komedijen deri pada kû-litku ’ija lûdab meîakàn ’îni garàig , ^nisgaja deri dâlam dâgiigku ’âku ’âkan memandàig ’Adah. Sabâgej lâgi Je0a5Z.jâ berkâta : _ba-huwa tânah dàn lâwut ’îtu ’âkan meig^aluwar-kan fegaîa ’awraignja jaig maigkat , jaig di-dâlamnja ’îtu, kârana ’Elmcscih ’îtu ’ada ka-baigkîtan kâmij, dàn hûlu p an fegala ’awraig jaig telàh maigkat ber'’'âduw. Tetâpi hâros kâmu tâhu ’âkan ’awraig jaig bef'^âduw,fbpâja djâigan kâmu duka tjita feperti ’awraig lâjin p, jaig tijâda be/âfa. Kârana djikalaw kâmij pergâja, bahuwa ’Elmesêlbi fudah mâti, dàn fudah debaigkitkan , maka ’Allah ’âkan mem-bâwa fertânja fegala ’aw'raig , jaig fudah maig-kat ber’^äduw deigan berkat ’ElmeseHr ; kârana kâinij katâkan ’îtu djûga pada kâmu deigan ferrnân mahâ Tûhan , bahuwa kâmij ’Îni , jaig ’âkan tiggal hîdop p fampej kapada mâfa kadatâigan_mahâ Tûhan , ’îtu tijâda ’âkan mendihuluwij fegala ’awraig jag fudah maigkat be/âduw, kârana mahâ Tûhan fèn-dîrij deigan fâtampik, deigan bûnji paighûlu Mela^îkat , dàn deigan nafîrij ’Allait ’âkan tûron deri dà’am fàwrga , maka fegaîa ’awraig , jaig fudah mâti deigan berkat ’Elme-sêHi , ’Îtu ’âkan baigkit pertâma p , komedijen kâmij ’Îni , jaig fudala tiiggal hîdop p ’îtu, sâma p deigan marîka ’îtu ’âkan terabut ’awich hiwanp, ’âkan bertemùw deigan mahâ Tû-han_kadâlam ’âdaia, dimâna tadâpat tijâda fa-mowa kâmij deiijatâkan dihadâpan malhkamet ’ElmesêHt ; fipâja mâfug p fa^awrag menaig-goig bâraig jaig djâdi ^wleh tûboh , fakîra p bâraig jaig telàh debowatrya , mâwu bâjik , mâwu djâhat. Tatkâla ’îtu ’Elmesêlit ’âkan menjakûkan marîka ’îtu fawâtu deri pada jaig lâjin , feperti Gombâla menjakûkan domba p deri pada kamWig p, maka domba p ’âkan deperdirîkan pada fabelàlt kânan , jaig ’âkan meneigar fawâra jaig ’âmat mânis ’îtu , ma-rîlah , hcj ’awraig mubârak bapâku , berpufa-kâlah karadjâ^an ’îtu , jaig fudah îcriam kap Cn) nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;bagi

bagi kâmu deri pada ’afas dunja. Disâna kâ-mij ’âkan berdîrij tatàp dengan tzabât ja^ be-sàr ûbendarài^ dergan fegala ’awrai^ jaig fudah memîtjakhkan kârnij , disâna kâmij ’âkan bertjahâja, fèperti matahârij dâlam karadjâ^an bâpa kâmij_, kasâna kâmij ’âkan dâtang kapada ’âfa babarapa rîbu Melâ^îkat ; disant kâmij ’âkan berkaradjâ^an fèrtârya , deri pada fàlâ-ma p rga , fàmpej fàlâma p rya. ’Arnîn. Ber-bahagija fegala ’awrai^ jaig tersûrat didâlam kitâb Hiajât.

Bgrai;g perg’'’âta p kahibôran jam kadapâtan dâlam ’Elmektûb , dan jarp bergûna ’âkan berdosâ pada mâfa kafukâran mawt.

JA Huwa , djângan kirârya fijâlàtkan ’âku dei^an ’amârahmu , dan ddgan kahargâ-tan morkâmu djupan tâ^adîbkan ’âku.

Jâ Huwa , lîparkanlah kirârya djiwâku,hen-tarkanlah ’âku pada ’âlor p an sadâlet , dan tinegaUah fertâku.

Rafijankanlah ’âkan dâku , jâ Huwa , tî-fikhlah ’anjajâku ; jaip di^adâkan padâku jrw-leh pembintji p ku ; hej ’aigkaw , pup meniig-gîkan ’âku deri dâlam pintu p mawt.

I^ârçan djâwohkanlah dirîmu deri padâku , Parana hampirlah kapi^âkan ; fedàip tijadâlah là^awrai^ penûlorg.

Jâ Huwa , ’âku berlindoig padâmu , djâigan berîj ’âku dipermalûkan.

Fâlinglah dirîmu kapadâku , dân sâjai^lah ’âku ; kârana sünji dan kafijan ’adâku.

Menîliklah ’anjajâku dan kafusâhanku , dan ïnusâfkanlah fegala dawfà p ku.

’Argkaw djûga kâraigku dan kubûku; maka ’awleh kârana namâmu hentarlah ’âku , dan pimpmlah ’âku.

Manakâla ’âku menjebutkan ’argkaw, maka ’âku jàkhîn , bahuwa ’argkaw djûga ’Ilahku, jang meïûputkan djiwâku deri pada mawt.

Semburyîkanlah mukâmu deri pada dawfà p ku,, dan hâpuskaulah fâkalijen kaßlähanku.

Jâ Huwa , dprigan fèmbutÿîkan ihatUretmu deri pada Irambânru , kârana pigaklihâti ’ada bagîku : berlêgarahlah , fàhutîlah ’âku , dan menubuslah ’âku.

’Aku berdosâ kapadâmu pada walditu kafukâran , pâliipkanlah dirîmu kapadâku , kafijan-kanlah ’âku, dan bersizetkanlah hambâmu.

Babarapa tâli mawt fudah merg’''arûborg ’âku , dan babarapa kafukâran nâraka fudah mendâpat ’âku : filâkanlah Huwa ! lûputkan kirârya djiwâku.

Jâ Huwa , djârpan ’argkaw mâfokh berH.ru-kum ferta hambâmu, kârana bârarg fà^awraig jar^ hîdop tijâda ’âkan ’ada sâdil dihadâpan Hiadlretmu.

Segaîa pet;g^âta p ’îni, dan bâraig jaip fàbâ-gejrÿa , kâmij dâpat bâga fàdjûrus fàganàp Zabûr.

Sabâgejrya ’îtu ber^îkot lâgi bârar;g pergdrta p jar_g bergûna pada ’awraig sâkit , tatkâla dja mâwu pûtus rgâwa.

AJArîlah kapadâku , hej fâkalijen jaig lelâli ’dan bertarggôrgan , maka ’âku ’îni ’âkan memberij perhentijan pada kâmu.

’Îrgatlah fakârarg sâma Sfîmawn ’awrarg KHejrewânij ’îtu pîkol tfalîbrya._

Hendakhlah fakârarg ’argkaw pergi kaluwar pintu gerbarp , fambil mendjoncijoip kagelâ-^anrya.

HendaUrlah kâmij fakârarg berdjâga fèrtârya fàwâtu djûga djàm lamârga, ’âgar djârpan kâmij kena pergawbâ^an.

Sakâraip hâros ’argkaw mînom gâwan minôman ’îtu , jarg ’ElmesêHi fudah mînom: febàb ’apa pelôhrya fudah djâdi fàperrj tîtikh p dârah kantal jarg malîleh tûron kabûmi , ’âgar fbpâja ’ija lûput garàrg deri padârya ’îtu , tetâpi fudah ’ija munâdjât , bâjiklah kahendakh bapâ-ku ’Îtu djâdi.

Ber.

Eerkatâlah ßkaraig dei^an ’awraig parlen-tej ’ku , terkenai^lahjakan patek , ja Tuhan , manakala ’arekaw fudah habis mafokh karadja-^anrnu._

’Atlahoma ! berilah kirarga ÿiafîrat pada patek la’^awrai;g bcrdawdi.

Hej Tuhan , ’anakh Dâ^ûd , kafijankanlah patek.

Ja mahâ Tûhan S.isaj , tarimâlah lyawaku.

’Aku dendam ’dkanjaipkaw , manakala ga-rai^an ’aku ’akan memandarg Hiadlretmu jaig manis , karana djiwaku berdahaga ’akan ’aig-kaw,_feperti fawatu tanah jaig kerlig.

Bagiku hidop ’itulah ’angkaw sadja, ja maha Tûhan , dan mati ’itulah kiba,

’Aku be/h^in ’akan de'^awrejkan , dan ’ada ferta dergan ’aigkaw.

Wall patek ’ini manufija jai;g (jakhij ! bila-mana ’argkaw ’akan menchalatskan patek deri pada tuboh kamatijan ’ini?

Patek terlebeh fuka mati deri pada hidop. Tetapi, ja Tûhan , bajiklalr kahendalhmu djadi.

Ja bapa , kapada tai;gan p mu ’aku iarahkan njawaku.

Hendakhlah kirarya ’Allah , bapa kamij jaig ’amat _mûrali , ineig^arunjakan fakalijen ’ini pada kamij deri karana pahala ’analh-rya jarg kekafeh Tûhan kamij 5Z.isaj ’Eline-selh. ’Amm.

T CH TI TSAR ’Îmân MESÊ PH I J

Jai;g pûrya sidaig di-Nikhija.

TZ Âmij pergaja ’akan fawatu djûga ’Alïah Bâpa, jam mahâ kawâfa , diaîakh lâigit dan bûmi, dan famista fakalijen , bâjik jaig kalihâtan , bâjik jaig tijâda kalihâtan : dan ’âkan fawâtu djûga Tûhan Sisaj ’EJmesêlh , ’ânakh ’Allah jaig toiggal , jai^ taper'^anakh deri pada bâpa dhiûlu gicri pada fegaïa *awal dunjâ ; jAlïala deri pada ’Allah , dan taring deri pada taràpg , ’Aflair jaig foi;ggoh , deri pada ’Alîah jaig foi_ggolr , jaig fudali deper-mnakhkan dân bûkan fùdah dedjadîkai i ; fadaât deigan bâpa, jaig ’awlehiija famowa .fùdah dedjadîkan. Jaig ’awlelr kârana kâmij manufija , dan ’âkan_meig''^upajâkan dialâts kâmij fudah tûron deri dâlam fawrga; dan fùdah deper’'ânalhkan deri pada Idiowat Rôlhu-’l-khudus , dan ’awlelr parâwan Marjarn , dan demikijen ’ija fudah djâdi mânufija ; jaig kârana kâmij fudah_detfalîbkaQ dibâwah Pontijus Pilâtus , jaig fudah merasâ^j faigsâra , dan fudalr detânamkan , dan pada hârij jaig katî-ga fudah baigkit ’âtas bûrgi sûrat p an : dan jaig fùdah nâjik kafawrga, dan dûdolh pada tângan kânan Bâpa ’îtu. Dan bahuwa ’ija ’âkan kombâli deigan kamulijâ^an ’âkan meig-Hiukumkan fegaïa ’awrag jaig liîdop dan jaig inâti : jaig karadjâ'^annja tijâda ’âkan ber-kafudâhan. Dân kâmij pergäja ’âkan Rô-Hru-’ikliudus , jaig fudah bafermân ’awlelr chidmet Nabij p. Dan kâmij pergäja ’ada fa-wâtu djamäaat jaig muklradas , aâm, dân Ra-sûlij. Bejta meig'^âkaw ’ada fawâtu perman-dijair ’âkan ber^awlelr ka^amponan dawfa p. Bejta menantîkan kabaigkîtan fegala ’awraig mâti p , dâir kahidôpan dâlam ’âchirat.

’I CH TI TSAR ’îmân MESÊ PH IJ jaig pûrya dâtokh ’Athanafijûs.

i T)ÎIkalaw bâraig fijâpa fuka ber’^awleh clralâts , maka dihûlu deri pada fegaïa fafawâtu hâros ’ija memahharakan ’îirrân jaig. Eâm._

• 2 nbsp;nbsp;nbsp;Qikalaw bâraig fijâpa tijâda memaliha-râkan ’îtu deigan fempornâiya , maka foig-goh p ’ija ’âkan binâfa fampej falâma p nja.

• 3 nbsp;nbsp;nbsp;’Adapawn ’îmân jaig xâm ’inîlalr , fo-(n 2) nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;pâja

100

pâ-a kâmij mcmH'ormârij ’Allah jaig ’ala dei^an tarzlîte , dàn ratzlîîz ’îtu deigan taw-Hiîd.

• 4 nbsp;nbsp;nbsp;Dei^an tijâda mentjamporkan katîga ’oWinûm ’Îtu , ’âtaw membahâgij p kan dzât ’âtaw wudjûd ’îtu.

/;Karana ’okhnûm bâpa ’îtu lâjin , ’oUi-num ’ânakli lâki p ’îtu lâjin , dan ’okhnûm rôHiu-’lkhudus ’îtu lâjin.

• 6 nbsp;nbsp;nbsp;Tetâpi bâpa , ’ânakh lâki p , dan rôHiu--’lkhudus mempunjahj fawâtu djûga ’Ilahijet , feperti lâgi Hiormat,dân kamulija’'an jai;g sâma kakàl.

• 7 nbsp;nbsp;nbsp;Seperti ’ada bâpa , bagîtu lâgi ’ada ’ânakli lâki p, bagîtu lâgi ’ada rôHau-’llàudus.

• 8 nbsp;nbsp;nbsp;Bâpa ’Îtu fudala tijâda dedjadîkan , ’ânakh lâki p ’Îtu fudah tijâda dedjadîkan’, rôlhu-’l-khudus ’îtu fudali tijâda dedjadîkan.

• 9 nbsp;nbsp;nbsp;Bâpa ’Îtu tijâda berhirgga , ’ânakh lâki p ’Îtu tijâda berhiirga, rôHiu-’lkhudus ’îtu tijâda berhirega.

lo Bâpa ’Îtu ’ada Hiadîm , ’ânakh lâki p ’Îtu ’ada Üiadîm , rôHiu-’lkliudus ’îtu ’ada kha-dîm.

i 1 Dan liânja fafoi^gohnja bûkan ’îtu tîga dzât jam khadîm , tetâpi fawâtu djûga dzât jai^ khadîm.

• 12 nbsp;nbsp;nbsp;Bagîtu lâgi bûkan ’îtu tîga dzât jang tijâda dedjadîkan , dan bûkan ’Îtu tîga dzât jaiig tijâda berhii^ga, tetâpi fawâtu djûga dzât jaiç tijâda dedjadîkan , dàn fawâtu djûga dzât jarg tijâda berhi^ga.

• i3 nbsp;nbsp;nbsp;Sabâgéj lâgi bâpa ’îtu ’ada mahâ ka-wâfa , ’ânaHi lâki p^’îtu ’ada mahâ kawâfa , wHiu.’lBudus ’Îtu ’'ada mahâ kawâfa.

• 14 nbsp;nbsp;nbsp;Dàn hâtya fàfomgohnja bûkan ’Îtu tîga dzâtr jam mahâ' kawâfa , tetâpi fawâtu djûga dzât jaig mahâ kawâfa._

• 15 - Bagîtu lâgi bâpar ’ada ’Allah , ’ânakh .lâki 'p/’ada’Alîah , rôHiu-’lkhudus ’ada ’Alîah.

• 10 ^ Dàn hâtya faforggoKiya bûkan ’îtu tîga ’'Allah ,, tetâpi fawâtu djûga ’Alîah.

• 17 / Bagîtu bâpa ’ada Tûhan ,ƒ’ânakh lâki p ’ada Tûhan , rôHiu-’lkhudus ’ada Tûhan.

• I8 nbsp;nbsp;nbsp;Dàn hânja fafoiggohnja bûkan ’îtu tîga Tûhan , tetâpi fawâtu djûga Tûhan.

• 19 nbsp;nbsp;nbsp;Kârana feperti ’awleli HiaHiîkhet Me-sêHiij kâmij de^âdjakh ’âkan meiyebùt mâfiip p ’okhnûm terfakùw, ’Alîah, ’âtaw Tûhan.

• 20 nbsp;nbsp;nbsp;Bagîtu lâgi ’awleh ’îmân jaiy sz.âm ’ada kalarâman pada kâmij mei^^âkaw tîga ’Alîali ’âtaw Tûhan.

• 21 nbsp;nbsp;nbsp;Bâpa ’Îtu fudali tijâda dekardjâkan , dàn tijâda dedjadîkan,dàn tijâda dcperfînakli-kan ’awleh bâraig fa^awraig.

• 22 nbsp;nbsp;nbsp;’Anakh lâki p ’îtu fudali tijâda dekardjâkan , dàn tijâda dedjadîkan , tetâpi fudah ’ija deper^ânaklikan ’awleh bâpa fendîrij sâdja.

• 23 nbsp;nbsp;nbsp;RôHiu-’lkliudus. ’Îtu fudah tijâda dekardjâkan , dàn tijâda dedjadîkan , dàn tijâda de-per^ânaklikan ’awleli bâpa dàn ’awleh ’ânakh lâki p, tetâpi ’ija terbit deri pada kaduwânja. Itu.

• 24 nbsp;nbsp;nbsp;Maka kalàHi ’ada fawâtu bâpa, dàn bûkan tîga bâpa ; fawâtu ’ânakli lâki p , dàn bûkan tîga ’ânaih lâki p: fawâtu rôHiu-’lkhudus , dàn bûkan tîga rôHiu-’lkhudus.

• 25 nbsp;nbsp;nbsp;Maka dâlam tatzlîtz ’îni bûkan ’ada jaig. pertâma , dàn jarg komedijen , bûkan jai^ terlebèh, dàn jang terkûrarg.

• 26 nbsp;nbsp;nbsp;Tetâpi katîga ’okhnûm ’îtu sâma p mem-puryâ^ij ’azalijet ’îtu djûga , dàn ’ada sânia tâ-ra fa^awrang deman f/'^awram pada fegaîa fa-fawâtu.

• 27 nbsp;nbsp;nbsp;Hlatàj maka fakâli p, feperti bahâru telàh dekatâkan , tawHiîd ’Îtu hâros deHior-mâtij deman tatzlîtz, dàn tatzlîtz pawn dergan tawHiîd.

• 28 nbsp;nbsp;nbsp;Sebàb ’Îtu bârang fijâpa fuka berjawleh chalâts ,’ maka hâros ’ija datikliâd demikijen ’Îni ’âkan tatzlîtz ’îtu.

• 29 nbsp;nbsp;nbsp;’Adapawn fopâja ’ija ber^awleh chalâts jaig kakàl, hâros ’ija lâgi pertjâja fbiiggoh p, bahuwa Tûhan kâmij S.îsàj ’ElmesêHi fudah. djâdi mânufija.

• 3, 0 Maka kalàkh ’ada ’iatildiâd jaig betùl, mâna

mâna kâmij ber^îmân dan ’ikhrarkan , bahuwa Tùhan kâmij Sisaj ’ElmesêHi , ’ânakli ’Alîah ’iru , ’ada ’Allah dan mânufija_.

• 3i nbsp;nbsp;nbsp;’Ijâlah ’Alîah , jam deri pada wudjûd bâpa fudah deper^ânakhkan dihûlu deri pada fegaîa mâfà , dan mânufija , jaig deri pada wudjûd ’ibùnja fùdah deper^ânaUakan pada baraig mafa.

• 32 nbsp;nbsp;nbsp;’Alîah deman fempomârha, mânufija dciuan fempomârya , ja^ mempuiaja^ij Îàwâ-tu irjâwa jam beraakhaî , dan tûboh mânu-

• 33 nbsp;nbsp;nbsp;Jam sâma tara deman bâpa ’âtas perij ’Ilahijet , jaip terkurarg deri pada bâpa ’aras perij nâsût.

• 34 nbsp;nbsp;nbsp;Dan djikalaw fakâlipawn ’ija ’ada ’Alîah dan mânufija_, dan harya (àfomgohrya bûkan ’ija ’ada duwa , tetâpi fawâm djûga ’Elme-sêth.

• 35 nbsp;nbsp;nbsp;’lja_’ada fawâm djuga ’ElmesêHi, bûkan bahuwa ’llahijet fudah berhibah mendjâ-di dagiig , tetâpi bahuwa ’Allah fudah meag-^ambil nâsût jim.

• 3^ nbsp;nbsp;nbsp;JJj^ ’a^^ fawâtu djûga ’EimescHi , bûkan ’awlelr pentjampôran kaduwa wudjûd ’itu, tetâpi ’awleh ka^afâ^an ’okhnûm.

• 37 nbsp;nbsp;nbsp;Rârana feperti njâwa jaig beraakhal dan tûboh ^î^u sâma p ’ada Îâwâtu djuga ma-nufija , bagîtu lâgi ’Alîah dan mânufija ’ada fawâtu djûga ’ElmescHg

• 38 nbsp;nbsp;nbsp;Jam fudah merasâ^ij fârgsara_ akan menAupajâkan chalâte kâmij : jam ftidali ni-ron kanâraka , jaig pada hârij jarg kanga fudah baigkit pûla deri ’antâra âiwram inati p.

• _3 9 Jayg fudah nâjik kafàwrga , dudokli pada tâygan kânan ’Alîah bâpa jarg maha ka-wâfa ’îtu._

• 40 nbsp;nbsp;nbsp;Maka deri sâna ’ija ’âkan dâtaig metg-Hiukumkan fegala ’awraig jaig hîdop dan jaig mâti.

• 41 nbsp;nbsp;nbsp;Maka pada kadatänganrya fakalijen mânufija ’âkan baigkit pûla terkena deman tûboh diriiga.

• 42 nbsp;nbsp;nbsp;Dan marîka ’îtu nanti memberij perki-râ^an ’âkan fegaîa perbowâtannja jaig_C'hâts.

• 43 nbsp;nbsp;nbsp;Maka fegaîa ’awraig jaig fudah ber-bowat bâjik ’îtu ’âkan mâfbklt kahidôpan ka-kàl, tetâpi fegaîa ’awraig jaig flidali berbowat cyâhat ’Îtu ’âkan mâfbklr ’âpij jaig kakàl._

44 ’Inîlali ’îmân jaig j-âm , jaig djikalaw bâraig fijâpa tijâda pergâja ’îtu deigan fatijânja dan togohrya, tijâda ’ija ’âkan fampat ber^aw-leh chalâte.

^rAalîmu-’ldîni-’lmesêlhiji , ’ija ’îtu , paig-•“■ ^adjâran ’agama Mesèmij , ’âtas djâlan

Sû^âl dan I^awâb.

^ahâdet ’îmân ’awratg Mesêihij. ’Ichtitsâr ’agama Mesêihij , gûna fegaîa ’aw-raig_jaig fùka mâfiUr kapada Perdja-muwan safjâ mahâ Tûhan jaig Urudus ’îtu. Sombahjaig pada hârij ’âlhad dihûlu deri pada chothbat,.

S'awâtu fombahjag kârana fàkalijen kafukâran ’awrarg Mesêihij Pada hârij ’âlhad ko-medijen deri pada ohodibat. Sombahjaig dihûîu_deri pada chothbat paig-^aêyâran ’agama Mesêihij.

Sombahjaig komedijeg deri pada diodibat paig^adjâran ’agama Mesêihij. 53 Sombahjaig dihûlu deri pada chothbat pada bâraig hârij deri pada ’usbûs. 54 Sombahjaig pendekh komedijen deri pada Cn â) nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;chorh'

diodibat Paja barai^ hârij deri gt;pada

’usbûa._

Sombahjaig pada pâgi hârij,

Sombahjang pada petà);g hârij.

Sombahjang dihûlu deri pada Biçjâra madjlis djamâsat.

Sombahjarg komedijen deri pada Biçjâra madjlis djamâsiat._56

Sombahj^ dihûlu deri pada Bigâra ’awraig

Warnas,

Sombahjang dihûlu deri pada mâkan. 58

Sombahia^g komedijen deri pada mâkan. 58

Sombahjaig kârana ’awraig sâkit dan jaig ber-sûiàh hatîrya.

Sombahjang lâjin kârana ’awraig sâkit. _ 60 Fatfal pada melakûkan Permandijan pada ka-^ânalh p ’awraig mû'^min.

Fatfal pada melakûkan Permandijan pada ’aw-raig_jaig ^klid bâliÿi.

Fatfal pada memulijâkan Perdjamuwan aa^â

jaig Uiudus,

.Fatfal ta''adîb Mesêlbij, ’âtaw peig^igilan deri

pada I^amâaet Mesêlbij.

Fatfal penjambôtan ’awraig jaig terkûçjil ’îtu

kapada I^amâaet ’Elmesêlb.

Fatfal pada menogohkan Pandîta p dâlam mertabetnja.__74 Fatfal pada menogohkan fegala Penatuwah p dan Sfamâs p dâlam mertabetnja , bâraig dimâna ’awrarg bejâla menogohkan dija sâm^ p. nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;nbsp;79

Fatfal pada menogohkan ’awraig dâlam Haâl

Niltalb dihadâpan I^amâtar. 83 Fatfal pada meryatâkan Paighibôran ’awraig

Sâkit.

’Iditifôâr ’imân Mesêlbij jaig pûnja Sîdaig di-Nikhijâ.

’Ichtiteâr ’imân Mesêlbij jaig pûnja dâtokh ’A-thanafijûs.